You are on page 1of 158

1

123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
M.A.,
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789
123456789012345678901234567890121234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789

ccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

ÉèÏ~°fÜ«∞
*’ºu+¨âßG K«i„`«

(„áêp# ã¨HõÅ*’ºu+¨âßG q+¨Ü«∞ ã¨OѨÙ@=Ú)

„u㨯O^èŒ Ñ¨O_ç`«∞Å∞
™êÇ≤Ï`«º q^•º„Ѩg}– `«~°¯–"Õ^•O`«^èŒ∞s}
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ã¨O㨯$`«"£∞

„ѨK«∞~°} Hõ~°ÎÅ∞

á¶È<£ : 2465253

Q˘Å¡Ñ¨Ó_ç g~å™êfiq∞ ã¨<£
Ѩa¡+¨~üû JO_£ |∞H± ÃãÅ¡~üû

HÀ@QÆ∞=∞‡O – ~å[=∞O„_ç– 533 101

ccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

ccccccccccccccccccccccccccccccc

HÍÑ‘Ô~·\ò]
2009
"≥Å : 120-00
ccccccccccccccccccccccccccccccc

2

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i„`«
„Ѩ^èŒ=∞=Ú„^Œ} : 2009 q[Ü«∞^Œâ◊q∞
„u㨯O^èŒ Ñ¨O_ç`«∞Å∞
™êÇ≤Ï`«º q^•º„Ѩg}– `«~°¯–"Õ^•O`«^èŒ∞s}
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü, M.A.,ã¨O㨯$`«"£∞
JǨÏ=∞‡^•ÉÏ^£ (QÆ∞[~å`ü)
"≥Úɡ·Öò : 099983–44758
D "≥∞~ÚÖò Sampath2016@ yahoocom.
=ÚYz„`åÅ∞ :

ÔH.a. „H˜ÜÕ∞+¨<£û
~å[=∞O„_ç – 533 103.

„QÆO^äŒ =Ú„^Œ} :

=∞¿ÇÏâ◊fis „Ñ≤O\˜OQ∑   ɡ·O_çOQ∑ =~ü¯ û
~å[=∞O„_ç – 533 104.
=ÚYz„`« =Ú„^Œ} :

Dâ◊fi~ü „QÍѶ≤H±û
~å[=∞O„_ç – 533 103.

„ѨHÍâ◊‰õΩÅ∞ :

Q˘Å¡Ñ¨Ó_ç g~å™êfiq∞ ã¨<£
HÀ@QÆ∞=∞‡O – ~å[=∞O„_ç. – 533 101.

3

2

N QÆ∞~°∞Éè’º #=∞ó

J=^èŒ∂`« –"庙ê#O^Œ ÉèÏ~°f ™êfiq∞

[##O :
30–3–1897

=∞~°}O :
29–1–1998

"庙ê#O^Œ ÉèÏ~°f ™êfiq∞
''㨯O^茄`«Ü«∞ HõàτѨѨÓ~°‚——
HÍjѨO_ç`« – *’ºu~°‡}˜,
J<ÕHõ ^Õ"åÅÜ«∞ „Ѩuëêª x~åfiǨωõΩÅ∞ â◊`« ã¨O=`«û~°
ѨÓ~å‚Ü«Ú+¨μ¯Å∞ – <å *’ºu+¨ QÆ∞~°∞=ÙÅ∂ J~Ú#
„|ǨχN PHÀO_ç "åºã¨=¸iÎ ã≤^•úOu QÍi¯
D

''ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨ âßG K«i„`«—— ѨÙã¨ÎHõ=Ú#∞
ÉèíH˜Î – „¿Ñ=∞ – 㨄Ѩ„â◊Ü«∞OQÍ ã¨=∞iÊã¨∞Î<åfl#∞

"Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

5

27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.

K«~°Hõã¨OÇ≤Ï`« 1–2–3
46. =∞Ǩ~°÷=∞O[i
JëêìOQÆǨÏ$^ŒÜ«∞O 1–2–3 47. Ѩ~°=∂~°÷™ê~°
HÍâ◊ºÑ¨ã¨OÇ≤Ï`« (q+¨Ç¨Ï~°O) 48. =∂eh q[Ü≥∂`«Î~° `«O„`«O
â◊√â◊$`«ã¨OÇ≤Ï`«–1
49. =∂eh q[Ü≥∂`«Î~° "åiÎHõO
™ê~°OQÆ^èŒ~° ã¨OÇ≤Ï`«
50. ã¨Î= zO`å=∞}˜
=∂^èŒ=x^•#=Ú
â‹·"åQÆ=∞ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
Ѩ^䕺Ѩ^䌺O
51. ^Œnèz ã¨OÇ≤Ï`«
ǨÏs`«ã¨OÇ≤Ï`« (1894ã¨OI) 52. =∞ǨHÍà◊ ã¨OÇ≤Ï`«1–2–3
UHõHõ=¸eHÍ
53. zO`åºQÆ=∞O
„ѨÜ≥∂QÆ ~°`åfl=o (1909) 54. ~“~°"åQÆ=∞O
™™™
55. q=∞ÖÏQÆ=∞O
HÍj‡~° t"å^≥·fi`« „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ 56. xâßfiã¨HÍiHõ
36. t=^Œ$+≤ì
57. =∞`«OQÆ áê~°"Õ∞â◊fi~°O
37. t=ã¨∂„`«=ÚÅ∞
58. K«O„^Œ*Ï˝#O
38. „Ѩ`«ºaè*Ï˝Ç¨Ï$^ŒÜ«∞O
59. =∞‰õΩ\ÏQÆ=∞O
39. ã≤kú„`«~Ú
60. ã¨Ç¨Ï„™êQÆ=∞O
40. Dâ◊fi~° „Ѩ`«ºaè*Ï˝
61. HÍq∞HÍQÆ=∞O
q=$u q=∞i≈x 1–2–3
62. "å`«∂ÖÏQÆ=∞O
41. ã¨ÊO^ŒHÍiHõ
W`«~°=ÚÅ∞
42. ã¨ÊO^Œ ã¨O^ÀǨÏO
63. ã¨#`ü‰õΩ=∂~° ã¨OÇ≤Ï`«
43. ã¨ÊO^Œx~°‚Ü«∞O
64. ã¨#`ü ã¨∞*ÏfÜ«∞O
44. t= ™È΄`å=o
65. ‰õΩ=∂~° `«O„`«O
45. Ѩ~å„uOtHõ

3

3

6

66. ‰õΩ=∂~° ã¨OÇ≤Ï`«
67. <å@ºâßGO –2
(Jaè#=ÉèÏ~°u)
68. "åK«ã¨Ê`«ºO –1
(`å~å<å^èŒ `«~°¯"åK«ã¨Êu)
69. PO„^èŒ"åK«ã¨Ê`«ºO –3
70. P~°º=∞OA
N=¸ÅHõÅÊO 1–2–3
71. Ü≥∂QÍKå~°Éèí∂q∞
72. J^ŒfiÜ«∞=„[ã¨O„QÆǨÏO
73. ™ê^èŒ#=∂Å–1
74. qâ◊√kú=∂~°æ
75. Ѩ~°â◊√~å=∞ HõÅÊã¨∂„`«O–1
76. ~°`«flѨsHõΔ
77. ǨÏ~°"Õ∞YÅ
78. |$ǨÏ^ÕÌt
79. ~åQÆqÉ’^èŒ

80. t"å~°Û# K«O„kHõ
81. ™ê¯O^Œâßs~°HõO
82. Hõ}Ï^Œã¨∂„`«O
(K«O„^Œ#Ok"åºMϺ)
83. â◊H˜Îg∞=∂O ™ê"åºYº
84. ã¨∞ÉèÏ+≤`å=o
85. ã¨∞ÉèÏ+≤`« ~°`«flÉèÏO_®QÍ~°O
86. K«`«∞~°fi~°æ zO`å=∞}˜ 1–2
87. É’^èŒ Ñ¨OK«^ŒtHõ
88. `«O„`«=@^è•xHõ
89. „Hõ=∞™È΄`«O
90. Éèˇ·~°= ™È΄`«O
91. |∞∞ˆQfi^Œ=Ú (10=∞O_»Å=Ú)
92. J^èŒ~°fi"Õ^Œ=Ú (Ç≤ÏOn)
93. ~å[=∞$QÍOHõ=Ú(*’ºu+¨O)
94. ǨÏÖÏÜ«Ú^èŒO (HÀâ◊O)
95. ǨÏ~°q[Ü«∞O (~°`åflHõ~°)

II t"å~°Ê}=∞ã¨∞Î II

7

4

|a¡Ü≥∂„QÆѶ‘
1. NÜ«Ú`«∞Å∞ "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨∞|ƒÜ«∞ºâߢã≤Î (=∂ `å`«QÍ~°∞)
(„ѨueÑ≤ KÕã≤# `åà◊Ѩ„`« „QÆO^äŒ=Ú)
2. PKå~°º Ö’Hõ=∞}˜ ^•Ç¨Åó „"åã≤#
ã¨O㨯 $`« „QÆO^èŒO – ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨ âߢ¿ãÎuǨã¨ó (1990)
3. â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜Δ`«∞Å∞ – ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨O
4. a.q.~å=∞<£ QÍi, J¢™ÈìÖÏlHõÖò "Õ∞QÆ*ˇ·#∞¡
5. ~å|~üì ÉÏ"≥Öò – k DlÑπì HÀ_£ (2006) ÅO_»<£
6. =∞^èŒ∞~°Hõ$+¨‚=¸iÎ âߢã≤Î – JÜ«∞<åOâ◊ K«~°Û–1
(J#∞"å^ŒO) 2007
7. ã¨O㨯 $`« "åV‡Ü«∞O
8. WO@~ü <≥\ò Ö’ ¿ãHõiOz# ã¨=∂Kå~°=Ú

8

q+¨Ü«∞ ã¨∂zHõ
*’ºu+¨âßG qHÍã¨=Ú
ã¨∞Êù@„QÆO^èŒ=ÚÅ∞
*’ºu+¨ âߢ™ÈÎ`«ÊuÎ
|∞∞ˆQfi^Œ=∞O^Œ∞ „QÆǨÏ} „Ѩ™êÎ=#
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨O
Ü«∞Aˆ~fi^Œ *’ºu+¨=Ú
Ѷ¨Åã¨O™ê¯~°=Ú
J^èŒ~°fi *’ºu+¨"£∞
W`«~° "Õ^•OQÆ=ÚÅÖ’ *’ºu+¨O
=∞ǨÉèÏ~°`« =∞O^Œ∞ *’ºu+¨=Ú
„áêp# ã≤^•úO`« ѨOK«Hõ"£∞
P^èŒ∞xHõ ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
™È=∞ ã≤^•úO`«=Ú
P^èŒ∞xHõ =t+¨ª ã≤^•úO`«=Ú
P^èŒ∞xHõ ~À=∞â◊ ã≤^•úO`«=Ú
âßHõÖ’ºHõÎ „|Ǩχ ã≤^•úO`«=Ú
P~°ºÉè\
í Ü
© ∞« O
ÅÖÏ¡Kå~°∞ºx nè=$kú^Œ `«O„`«O
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x, ѨOK« ã≤^•úOuHõ
N¿+}– q+¨μ‚ K«O„^Œ∞Å∞
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎx „ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«=Ú
YO_»MÏ^ŒºHõ~°}"£∞
Ѩ^Œ‡<åÉèí∞x c[QÆ}˜`«"£∞
=ÚO*ÏÅ∞x |$ǨÏ<å‡#ã¨O
=ÚO*ÏÅ∞_»∞ `«# „QÆO^èŒ=ÚÖ’
Ô~O_»= P~°ºÉèí@∞_»∞, ''=∞Ǩã≤^•ú`«=Ú——


























17
21
21
33
35
37
39
39
40
42
47
54
55
56
56
57
57
58
58
59
59
61
62
63
63
64

9

Ѩ$^èŒ∂^ŒHõ_»∞
Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞
q[Ü«∞#Ok ''Hõ~°}uÅHõ=Ú——
ÉèÏ#∞Éèí@∞ì ''~°™êÜ«∞# `«O„`«O——
Ѩ^Œ‡<åÉèí q∞„â◊
NѨu
=~°∞}ÏKå~°∞º_»∞
Éè’[^Õ=Ùx ''~å[=∞$QÍOHõ=Ú——
^Œâ◊|Å∞x ''Hõ~°}Hõ=∞Å =∂~åÎO_»=Ú——
„|Ǩχ^Õ=Ùx ''Hõ~°}„ѨHÍâ◊——
â◊`å#O^Œ∞x ''ÉèÏã¨fiu——
Hõ~°}À`«Î=∞ Hõ~°}"£∞
=∞¿ÇÏâ◊fi~°∞x ''âıY~°=Ú——
™È"Õ∞â◊fi~°∞_»∞, =∂^èŒ=Ù_»∞, ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞
ˆH=ÅO bÖÏ=f QÆ}˜`«=Ú#‰õΩ QÆÅ "åºMϺ#=ÚÅ∞
=∞Ǩ^Õ= ™êi}˜
Ü«∞O„`« ~°`åfl=o
=∞Hõ~°O^Œó
ˆHâ◊=Ùx ''„QÆǨψH`«∞Hõ"£∞——
QÆ}Ëâ◊√x ''„QÆÇ¨Ï ÖÏѶ¨∞="£∞——
*Ï˝#~åAx ''ã≤^•úO`«âıY~°"£∞——
#$ã≤OǨÏó, ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ∞x ''ã¨∞^è•=∞O[i——
<åˆQâ◊√x ''„QÆÇ¨Ï „Ѩɒ^èŒ=Ú——
=Úhâ◊fi~°∞x ''ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞ó——
k"åHõ~°∞x ''=∞Hõ~°O^Œ q=~°}=Ú——
x`åº#O^Œ∞x ''ã¨~°fi ã≤^•úO`«~å[=Ú——
~°OQÆ<å^èŒ∞_»∞
Hõ$+¨μ‚x ''Hõ~°} H“ã¨∞ÎÉèí=Ú——




























64
65
65
65
65
66
66
66
67
67
68
68
69
69
70
72
72
72
73
73
74
74
75
75
75
76
76
77

5

10

~°`«flHõO~î°∞x ''ѨOKåOQÆ H“`«∞Hõ=Ú——
[\Ï^èŒ~°∞x ''Ѷ¨`ÕÎâßÇ¨Ï „ѨHÍâ◊ó——
[Ü«∞ã≤OǨï_»∞ – ''ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò—— ([QÆ<åfl^èŒ „Ѩ}©`«O)
â◊OHõ~°∞x ''Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú——
=∞}˜~å=Ú_»∞, „|Ǩχ ã≤^•úO`«™ê~°=Ú
=∞^èŒ∞~å<å^èŒ∞x ''Ü«∞O„`« ~å[Ѷ¨∞@<å——
zO`å=∞}˜ q~°z`« ''QÀàÏ#O^Œ=Ú——
~åѶ¨∞=Ùx ''MË@Hõ$u——
t=Ùx ''ukä áêi*Ï`«=Ú——
k#Hõ~°∞x ''„QÆǨÏq*Ï˝# ™êi}˜——
ÉÏѨÓ^Õ=Ù_»∞, hÖÏO|~°∞_»∞, q<åÜ«∞‰õΩ_»∞
ã¨∞^è•Hõ~°∞_»∞
â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨μ‚x ''ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨=Ú——
ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
Hõ~°} „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
ã¨OÇ≤Ï`å㨯O^èŒ=Ú
<å~°^Œ ã¨OÇ≤Ï`«, |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«
~°`«flHÀâ◊=Ú, ~°`«fl=∂Å
~å[=∂~åÎO_»=Ú
J^Œ∞ƒù`« ™êQÆ~°=Ú
=º=Ǩ~° „ѨnѨ=Ú
*’ºuifi^•Éèí~°}=Ú
q"åÇ¨Ï |$O^•=#=Ú
q"åÇ¨Ï Ñ¨@Åó
=ÚǨ˙~°Î `«`«Îfi=Ú, q"åÇ¨Ï Ñ¨@Å=Ú
*’ºuifl|O^èŒ=Ú
*’ºu+¨ ^Œ~°Ê}=Ú
=ÚǨ˙~°Î =∂~åÎO_»=Ú




























77
77
78
81
81
81
82
82
82
82
83
84
84
85
86
88
90
91
91
91
91
92
93
93
93
94
94
94

11

`À_»~å#O^Œó, =ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜
=ÚǨ˙~°Î K«∂_®=∞}˜
=ÚǨ˙~°Î HõÅÊ„^Œ∞Ü«∞O
=ÚǨ˙~°Î=∂Å
=ÚǨ˙~°Î nѨHõ=Ú
HõÅÊÅ`«, =ÚǨ˙~°Î QÆ}Ѩu
=ÚǨ˙~°Î ã≤O^èŒ∞ó
#~°Ñ¨u [Ü«∞K«~åº ã¨fi~À^ŒÜ«∞=Ú
ã¨=∞~°™ê~°=Ú, Ǩϟ~°ã¨¯O^èŒ=Ú









94
95
95
95
95
95
96
96
96


















98
99
100
101
102
102
102
103
103
103
104
104
104
105
106
106
106
107

*Ï`«Hõ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
|$ǨÏ`åÊ~åâ◊ Ǩϟ~åâßGO
Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`«, QÆ~°æ ã¨OÇ≤Ï`«
Ü«∞=# Ǩϟ~åâßG=Ú
=∞}˜`«∞÷x Ǩϟ~åâßG=Ú
r=â◊~°‡ – ''Ǩϟ~åâßG=Ú——,
ã¨`åºKå~°∞ºx ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
q+¨μ‚QÆ∞ѨÙÎx ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
^Õ=™êfiq∞ ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
ã≤^Œú¿ã#∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
Ü«∞=<Õâ◊fi~°∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
ÉÏ^Œ~åÜ«∞}∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
*ˇ·q∞x ã¨∂„`«=Ú
^èŒ$=<å_ç
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú
ÅѶ¨Ú*Ï`«Hõ=Ú
+¨\ò ѨOKåtHÍ
*Ï`«Hõ™ê~°=Ú
™ê~å=o

6

12

6

„Ѩâ◊fl*Ï˝#"£∞
NѨu ''*Ï`«HõѨ^Œúu——
=$^Œú*Ï`«Hõ=Ú
ã¨~åfi~°÷ zO`å=∞}˜
*Ï`«Hõ áêi*Ï`«=Ú
ˆHâ◊=Ùx ''*Ï`«HõѨ^Œúu——
*Ï`«HÍÉèí~°}=Ú
*Ï`«HÍÅOHÍ~°=Ú
Ǩϟ~å~°`«fl=Ú
`ålHõâßG=Ú
`ålHõ `«O„`«™ê~°=Ú
`ålHõ hÅHõO~î°
Ñ
„ ⨠fl◊ `«O`„ "
« ∞£
Ñ
„ ⨠fl◊ <å~°k
„Ѩâ◊fl™ê~°=Ú
„Ѩâ◊fl =∂}˜Hõº=∂Å
ˆH~°à◊=∞`«"£∞
™ê=Ú„kHõ âßG"£∞
~°=∞à◊âßG=Ú
ã¨fiѨflâßG=Ú




















107
108
108
108
108
109
109
109
110
111
111
112
112
112
113
113
113
114
115
115





134
138
148
152
155

ÅQÆ^èŒ=∞ǨÏi¬
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨=Ú
JÜ«∞<åOâ◊
x~°Ü«∞# ˆ~=f #HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ∞
JÜ«∞<åOâ◊#∞, "≥Ú^Œ\˜ Hõ#∞Q˘#flk DlѨÙì"å~å?
K«O„^ŒÇ¨Ïi x~°∂Ñ≤Oz#k

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

13

ÉèÏ~°fÜ«∞

*’ºu+¨ âßG K«i„`«
ã¨O㨯 $`« "åOQƇܫ∞O, qâ◊fi"åOQƇܫ∞ ã¨=Ú^•Ü«∞OÖ’ t~°ó
™ê÷#=ÚÖ’ #∞#flk. =∞# ã¨O㨯 $`«=ÚÖ’ ÖËx q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ =∞ˆ~ÉèÏ+¨
Ö’#∂ ÖË=Ù. ÉèÏ~°fÜ«∞ q^ŒºÅ∞ =ÚYº=ÚQÍ Ñ¨~åq^Œº. JѨ~åq^ŒºÜ«∞x
Ô~O_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞QÍ #∞#flq. ^èŒ~å‡~°úHÍ=∞ "≥∂HõΔ=ÚÅ<Õ K«`«∞ifi^èŒ
ѨÙ~°∞ëê~°÷=ÚÅÖ’, ^èŒ~°‡=Ú |∞kúq+¨Ü«∞=Ú, ã¨^Œã¨kfi"ÕHõÅHõΔ}À¿Ñ`«=Ú,
J~°=÷ Ú â◊s~° q+¨Ü∞« =Ú, =º=Ǩ~°ÅHõ}Δ =Ú– HÍ=∞=Ú =∞<Àq+¨Ü∞« =Ú,
Éè’QÆÅHõΔ}=Ú–"≥∂HõΔ=Ú P`«‡q+¨Ü«∞=Ú, K«~°=∞ ^Œ∞óY x=$uÎÅHõΔ}=Ú.
W=xflÜ«¸ ã¨=∂#=ÚQÍ =∂#=Ù_»∞ ¿ãqOKåe. ''Ü≥∂¿ÇϺHõ ÉèHí óÎõ
ã¨#~À [Ѷ¨∞#ºó—— Jx P~ÀºH˜Î. "≥∂HõΔ=Ú `«Ñ¨Ê q∞ye# =¸_çO\˜Ö’
XHõ ^•xÜ«∞O^Õ ~°H˜Î HõeyÜ«ÚO_»~å^Œ∞.
^è~Œ ‡° Ü«Ú`«"∞≥ #ÿ ^è#Œ ã¨Oáê^Œ#, J\˜ì ^è#Œ =Ú`À Éè’QÆ=Ú, Éè’QÆq~°HΘ
=Å# JO`«º=ÚÖ’ "≥∂HõΔ=Ú „áêÑ≤ÎOK«∞#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

14

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

"Õ^Œ=Ú#‰õΩ QÆÅ P~°∞ JOQÆ=ÚÅÖ’ ''*’ºu+¨âßG=Ú—— <Õ„`«
™ê÷#=Ú =Ç≤ÏOK«∞K«∞#flk. "åºHõ~}
° =Ú =ÚY=Ú, KèO« ^Œã∞¨ û áê^Œ=ÚÅ∞,
''㨈~fiO„k Ü«∂}ÏO #Ü«∞#O „Ѩ^è•#O—— Jx K≥ѨC@KÕ, Jxfl WO„kÜ«∞
=ÚÅÖ’ <Õ„`«=ÚÅ∞ „Ѩ^è•#"≥∞ÿ#@∞¡QÍ Jxfl âßG=ÚÖÖ’#∂ ''*’ºu+¨
âßG=Ú—— ZO`À Q˘Ñ¨Êk.
JѨiq∞`«"∞≥ #ÿ QÆQ#Æ =∞O_»Å=Ú#O^Œ∞ QÆÅ ã¨HÅõ `Õ*’=∞Ü«∞ aO|
=ÚÅ∞ HõÅã≤ ã¨q∞+≤Qì Í ''*’ºuãπ—— â◊|=Ì ÚKÕ K≥Ñʨ |_»∞K«∞#flq. ZÅ¡ÑC¨ _»∂
UHõ~∂° Ѩ=ÚQÍ <˘O_»∞#q #Hõ„Δ `«=ÚÅx, „Ѩuk#=Ú aè#fl aè#flQÆ`∞« Å#∞
á⁄O^Œ∞ "åxx „QÆÇϨ =ÚÅx K≥Ñʨ |_»∞K«∞#flq. g\˜Ö’ ‰õÄ_» H˘xfl J=∞$`«
=∞Ü«∞H˜~}
° =ÚÅ∞ QÆÅq, H˘xfl q+¨=∞Ü«∞H˜~}
° =ÚÅ∞ QÆÅq HõÅ=Ù. H˘xfl
LÉèíÜ«∞Ü«∂`«‡Hõ=ÚÅ∞. H˘xfl LÉèíÜ«∞ ^èŒ~°‡Ç‘Ï#=ÚÅ∞.
D q^èŒ=ÚQÍ #HõΔ„`« „QÆǨÏ`å~°HÍk *’ºuãπ Ñ≤O_»=ÚÅ ã≤÷uQÆu
„ѨÉèÏ"å^Œ∞Å#∞ =i‚OK«∞ âßG"Õ∞ ''*’ºu+¨âßG=Ú.——
*’ºuO+‘ J㨺ã¨Ou, q"ÕKh« Ü«∞`Õfi# Wu– `«^kŒ è Hõ$`«ºHõ$`À „QÆO^èÀ
*’ºu+¨ó ã¨∂~°º ã≤^•úO`åk.
*’ºuã¨∞ûÅ∞ J#QÍ `Õ[ã¨∞ûÅ∞ WO^Œ∞, ÖË^• g\˜H˜ QÆÅ=Ù Hõ#∞Hõ
^•x <å^è•~°=ÚQÍ KÕÜ«∞|_ç# „QÆO^èŒ=Ú *’ºu+¨=Ú. ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
"≥ÚII nxx J#QÍ D âßG=Ú#∞ K«kq#"å_»∞ ÖË^• `≥eã≤#"å_»∞
''*’ºu+≤Hõó—— ÖË^• ''*’ºu+¨ó—— (J}ü„Ѩ`«ºÜ«∞O).
D âßG=Ú#O^Œ∞ "≥Ú^Œ\ ˜ „QÆO^èŒ=Ú ''ÅQÆ^èŒ=∞ǨÏi¬—— ~°zOz#
''"Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú—— D âßG=Ú#‰õΩ „Ѩ=~°‰Î Ωõ Å∞QÍ ã¨∂~åºk Jëêì^⌠◊
|∞∞+¨μÅ∞ 㨇iOѨ|_»∞K«∞<åfl~°∞. ÅQÆ^èŒ∞x Ñ≤=∞‡@ P~°ºÉèí@ – ÅÅ¡ –
„|ǨχQÆ∞ѨΠ– =~åǨÏq∞Ç≤Ï~° – NѨu – ÉèÏ㨺~åKå~°º – =Úhâ◊fi~°–
*Ï˝#~å[– Hõ=∞ÖÏHõ~°Éèí@∞ìÅ∞ =ÚYº=ÚQÍ ã¨‡iOѨ|_»∞K«∞<åfl~°∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

15

#g#∞ÅÖ’ hÖÏO|~° – ÉÏѨÙ^Õ=– ã¨∞^è•Hõ~° – â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚
nH˜Δ`« – =>Ëâ◊fi~° – =ÚO[Å ˆH`«¯~ü – P¿Ñì "≥ÚII"å~°∞ „Ѩ=ÚY∞Å∞.
D âßG=Ú ã≤^•úO`« – ã¨OÇ≤Ï`« – Ǩϟ~° Jx =¸_»∞ 㨯O^èŒ=Ú
Å∞QÍ qÉèílOѨ|_çÜ«Ú#flk. Hõ#∞Hõ<Õ nxx ''„u㨯O^èŒ *’ºu+¨"£∞——
Jx =º=Ǩ~°=Ú HõÅ^Œ∞.
WO^Œ∞ ã≤^•úO`« 㨯O^èŒ=Ú#∞ QÆ}˜`«=∞x ‰õÄ_® =º=ǨÏi™êÎ_»∞.
Wk =∞~°Å 1– „QÆǨÏQÆ}˜`«=Ú, 2– áê\©QÆ}˜`«=Ú, 3– c[QÆ}˜`«=Ú
Jx =¸_»∞ q^è=Œ ÚÅ∞. g\˜H˜ „|Ǩχ – =t+¨μ_ª ∞» – ™È=Ú_»∞ – ã¨∂~°∞º_»∞
„Ѩ=~°Î‰õΩÅ∞QÍ ã¨‡iOѨ|_»∞K«∞<åfl~°∞.
J#O`«~°=Ú P~°ºÉèí@ – „|ǨχQÆ∞ѨΠ– =~åǨÏq∞Ç≤Ï~° – ÉèÏ㨯~å
Kå~°º – Hõ=∞ÖÏHõ~° Éèí@∞ì "≥ÚII q=iOKå~°∞.
„áêp#"≥∞ÿ#k
– ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
P~°ºÉèí@∞_»∞ ~°zOz#k
– P~°ºÉèí\ ©Ü«∞O
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎxk
– „|Ǩχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«=Ú
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ~°zOz#k – ѨOK« ã≤^•úOuHõ
ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞ ~°zOz#k – ã≤^•úO`« t~À=∞}˜
Hõ=∞ÖÏHõ~°Éèí@∞ì ~°zOz#k – ã≤^•úO`« `«`«Î fiq"ÕHõ=Ú
WHõ ã¨OÇ≤Ï`å㨯O^èŒ=ÚÖ’ =ÚǨ˙~åÎk HÍÅK«„Hõ=Ú q=iOѨ
|_»∞#∞. ÉÏ~°›ã¨Ê`«º – HÍâ◊ºÑ¨ – <å~°^Œ ã¨OÇ≤Ï`«Å∞ „Ѩã¨∞Î`«=Ú ÅaèOK«∞
K«∞#flq. WOHõ#∂ J=Ú„k`« „áêp# ã¨OÇ≤Ï`«Å∞ Z<Àfl QÆÅ=Ù. WO^Œ∞
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ „"åã≤# ''|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«—— 108 J^蕺ܫ∞=ÚÅÖ’
„áê=∂}˜Hõ=ÚQÍ #∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

16

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

WHõ =¸_»= 㨯O^èŒ"≥∞ÿ# Ǩϟ~å㨯O^èŒ=ÚÅ∞ *Ï`«Hõ– `å[Hõ
ÉèË^Œ=ÚÅ∞QÍ Ô~O_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞. W^Õ Ñ¶¨e`« *’ºu+¨=∞#∞ ¿Ñ~°∞`À
Ö’Hõ=ÚÖ’ „ѨMϺu á⁄OkÜ«Ú#flk. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú–
hÅHõO~î°∞x `ålHõ hÅHõO~î° „áê=∂}˜Hõ=ÚÅ∞.
Ǩϟ~åâßG=Ú Ü≥ÚHõ¯ LѨÜ∂≥ QÆ=Ú |Ǩï=ÚY=ÚQÍ #∞O_»∞@KÕ
Z‰õΩ¯= P^Œ~°} HõeyÜ«Ú#flk. „QÆǨÏ=ÚÅ HÍÅ– J=™ê÷QÆ`åºk
xˆ~Ìâ◊=ÚKÕ, Hõ~°‡ã¨Oáê^Œ# xq∞`«Î"≥∞ÿ# =ÚǨ˙~åÎ^Œ∞Å∞ q=iOK«∞@‰õΩ,
â◊√ÉèÏâ◊√Éèí Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ K≥ѨC@‰õΩ Wk „Ѩ`«ºHõΔ x^Œ~°≈#=ÚQÍ #∞#flk.
âßG ^Œ$ëêì º – =º=Ǩ~° ^Œ$ëêì º ‰õÄ_® Wk |Ǩï=ÚY=ÚQÍ
LѨÜ∂≥ QÆÑ_¨ ∞» @KÕ "Õ^•O`«=ÚÅ PiO\˜Ö’ =¸~°#ú º™ê÷#=Ú á⁄Ok#^Œx
''ÅQÆ^èŒ=∞ǨÏi¬—— W@∞¡ K≥Ñ≤Ê<å_»∞.

â’¡II Ü«∞^è•tMÏ =∞Ü«¸~å}ÏO
<åQÍ<åO =∞}Ü≥∂ Ü«∞^ä•
`«^Œfi^Õfi^•OQÆ âß„™êÎ}ÏO
*’ºu+¨O =¸i÷fl ã¨Oã≤÷`«"£∞II
WK«@ *’ºu+¨ âßG=Ú <åQÆ=∞}∞Å`À#∂, =∞Ü«¸~°tY`À#∂
LѨ=∂#=Ú K≥ÑC¨ @=Å#, *’ºu+¨âßG Jkè^=Õ `« ''ã¨∞„|Ǩχ}º™êfiq∞——QÍ
=∞#O QÆ∞iÎOK«=K«∞Û#∞. Wk ã¨O„Ѩ^•Ü«∞=ÚQÍ =K«∞ÛK«∞#flk.
ã¨∞„|Ǩχ}Àºáêã¨# =Å# Éèqí +¨º*Ï˝#=Ú, *’ºu+¨âßG „áêg}º=Ú
HõÅ∞QÆ∞#∞. „QÆǨÏ=ÚÅÖ’ ÉèíH˜Î – *Ï˝# – "≥·~åQƺ HÍ~°‰õΩ_≥·# ˆH`«∞"Õ, D
*Ï˝#=Ú#∞ HõeyOK«∞#∞. ã¨∂~Àº^ŒÜ∞« O– „QÆÇϨ }=Ú – =ÚǨ˙~°*Î Ï˝#=Ú
– kH±*Ï˝#=Ú – ukä"å~åk – *Ï˝#=Ú *’ºu+¨âßG=Ú =Å#<Õ
`≥eÜ«∞|_»∞#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

17

Hõ#∞Hõ<Õ ã¨∂~°º – K«O„^Œ∞ÖË D *Ï˝#=Ú#‰õΩ „Ѩ`«ºHõΔ™ê‰õΔΩÅ∞QÍ
W@∞¡ K≥ѨÊ|_ç<å~°∞.

â’¡II „Ѩ`«ºHõΔO *’ºu+¨O âßGO K«O„^•~“¯ Ü«∞„`«™êH˜Δ}∫
„QÆǨÏ}q+¨Ü«∞OÖ’#∂, „QÆǨÏã≤÷`«∞Å q+¨Ü«∞OÖ’#∂, Éèí∂q∞
ã¨fi~°∂Ѩ, K«Å#, JHõKΔ Å« #=Ú q+¨Ü∞« =ÚÖ’#∂, Éè∂í q∞ #∞Oz „QÆÇϨ =ÚÅ
^Œ∂~°O q+¨Ü«∞=ÚÖ’#∂ D âßG=Ú#O^Œ∞ =∞øoHõ ã≤^•úO`«=ÚÅ∞#flq.
<å\˜ „áêp# QÆ}`˜ =« Ú <Õ\ ˜ Ãã<· û£ J#|_Õ YQÀà◊âß„™êÎk q=~°=Ú
Å`À ã¨iáÈ=ÙK«∞#flk.

*’ºu+¨âßG qHÍã¨=Ú
l*Ï˝ã¨ J#QÍ `≥Å∞ã¨∞HÀ"åÅ<Õ HÀiHõ. W^Õ *Ï˝#=Ú#∞ Pq+¨¯
iOK«∞#∞. „QÆǨÏ#HõΔ„`« q+¨Ü«∞Hõ l*Ï˝ã¨ÜÕ∞ *’ºu+¨âßG Pq~åƒù==Ú
#‰õΩ ¿ÇÏ`«∞"≥·#k.
D *’ºu+¨âßG qHÍã¨=Ú "Õ^ŒHÍÅ=Ú#‰õΩ Ñ¨Ó~°fi=Ú – "Õ^Œ
ã¨OÇ≤Ï`åHÍÅ=Ú – "Õ^•OQÆ ~°K<« åHÍÅ=Ú – ã≤^•úO`« HÍÅ=Ú – P^è∞Œ xHõ
HÍÅ=Ú Jx qÉèílOѨ=K«∞Û#∞.
ÅQÆ^∞Œè x "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú "≥Ú^ŒÅ∞H˘x P~°ºÉè@í ∞x P~°ºÉè\í Ü
© ∞«
~°K«<å HÍÅ=Ú =~°‰õΩ PkHÍÅ=∞x K≥ѨÊ=K«∞Û#∞.
hÖÏO|~°∞x KåÑ‘Ü«∞ „uHÀ}QÆ}˜`«=Ú, ÉÏѨÙ^Õ=Ùx ã¨~°à◊ „uHÀ}
q∞u HÍÅ=Ú #∞O_ç P^èŒ∞xHõHÍÅ=∞x K≥ѨÊ=K«∞Û#∞.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ÃÑ· („H©.â◊. 600) Ü«∞=# „ѨÉÏè ==Ú#flk. "åix
|∞∞+≤`«∞Å∞ºÅ∞QÍ ÉèÏqOKå_»∞. `ålHõO Ü«∞=#∞Å âßG=∞#∞@Ö’
ã¨O^ÕǨÏ=Ú ÖË^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

18

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

"Õ^Œ=ÚÅ∞ Ü«∞[˝=Ú H˘~°‰õΩ „Ѩ=$uÎ HõÅq. Ü«∞[˝=ÚÅ∞ HÍÖÏ#∞
™ê~°=ÚQÍ KÕÜ«∞=ÅÜ«Ú#∞. J\˜ì HÍÅ=Ú *’ºu+¨âßG=Ú =Å#<Õ
`≥eÜ«∞|_»∞#∞.

â’¡II "Õ^• Ç≤Ï Ü«∞*Ï˝~°÷=∞aè„Ѩ=$`åÎó
HÍÖÏ#∞ѨÓ~åfiº qÇ≤Ï`åâ◊Û Ü«∞*Ï˝ó I
`«™ê‡k^ŒO HÍÅq^è•#âßGO
Ü≥∂ *’ºu+¨O "Õ^Œ ã¨"Õ^Œ Ü«∞*Ï˝<£II
H˘O^Œ~°∞ ã≤^•úO`« – ã¨OÇ≤Ï`å – Ǩϟ~åÉèÏQÆ=ÚʼnõΩ =∞i Ô~O_»∞
J^Œ#=ÚQÍ KÕiÛ (1– ÔH·~°o, 2– â◊‰õΩ#=Ú) ѨOK«ã¨¯O^èŒ Ü«Ú`«=ÚQÍ
K≥ѨCK«∞<åfl~°∞. Wk JO`« „áêK«∞~°º=ÚÖ’ ÖË^Œ∞.

â’¡II ѨOK«ã¨¯O^èŒq∞^ŒO âßGO Ǩϟ~åQÆ}˜`« ã¨OÇ≤Ï`åó I
ÔH·~°oó â◊‰õΩ#â‹ÂÛ= ã¨O=^ŒOu =∞h+≤}óII
ã≤^•úO`« ÉèÏQÆ=Ú#ˆH ''`«O„`«O—— Jx =∞~˘Hõ ¿Ñ~°∞ HõÅ^Œ∞. D
`«O„`«=Ú „QÆǨÏQÆux q=iOK«∞#∞. =∞^茺QÆu – ukä #HõΔ„`«KÕÛù^Œ=Ú–
ã¨∞Êù@QÆu. „u„Ѩâ◊fl=Ú – K«O„^•~°¯„QÆǨÏ}=Ú, L^ŒÜ«∂ã¨Î=∂#=ÚÅ∞–
â◊$OQÀ#flu – ã¨=∂QÆ=∞=Ú – `å~åã¨O„QÆÇϨ Ü≥∂QÆ=Ú – `«O„`«=Ú#O^Œ∞
K«iÛOz x~åúiOK«|_»∞#∞.
„`«∞\˜ "≥Ú^ŒÅ∞H˘x „Ѩà◊Ü«∂O`«HÍÅ=Ú =~°‰õΩ „QÆǨÏKå~°=Ú
QÆ∞}˜OK«|_»∞#∞. ѨijeOK«∞@‰õΩ H˘xfl Ü«∞O„`« x~å‡}=ÚÅ∞ ‰õÄ_®
K≥ѨÊ|_»∞#∞. g\˜x D â’¡Hõ=ÚÖ’ q=iOKå~°∞.

â’¡II `«$\Ϻk „Ѩà◊Ü«∂O`«HÍÅQÆ}<å =∂#ó „ѨÉèË^Œó„Hõ=∂
KåÛ~°â◊Û ^Œ∞º+¨^•Okfi^è• K«QÆ}˜`«O „Ѩâßflã¨Î^è• ™È`«Î~åó I
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

19

Éèí∂kè+¨‚º „QÆǨÏã¨Oã≤÷`≥·â◊Û Hõ^èŒ#O Ü«∞O„`åk Ü«∞„`ÀK«º`Õ
''ã≤^•úO`«ó——㨠L^•Ç¨Ï$`À7„`« QÆ}˜`«ã¨¯O^èŒ „Ѩ|O^èÕ|∞^è≥·óII
WHõ Ǩϟ~å㨯O^è=Œ Ú#O^Œ∞ ~åt „ѨÉ^Ëè =Œ Ú – „QÆÇϨ Ü≥∂x –P^è•#O
– [#‡ – #HõΔ„`«O – ã¨O=`«û~°Ñ¶¨ÅO – =∂ã¨Ñ¶¨ÅO – „QÆǨÏã≤÷uѶ¨ÅO–
„QÆÇϨ ^Œ$+≤Ñì Ũ¶ O– Ji+¨qì Kå~°O – PÜ«Ú~åÌÜ∞« O– ~å[Ü≥∂QÆ=ÚÅ∞ "≥ÚII
q=iOK«|_»∞#∞.
WHõ ã¨OÇ≤Ï`å 㨯O^èŒ=Ú#O^Œ∞ W`«~° Ô~O_»∞ 㨯O^èŒ=ÚÅ ã¨OˆHΔѨ
q+¨Ü∞« =Ú`Àáê@∞, ã¨O=`«û~° ã¨∂„`«O – =~°¬ÑŨ¶ O – „QÆÇϨ QÆ`∞« Å =Å#
Éè∂í q∞ÃÑ· ã¨OÉèqí OK«∞ Ѩi}Ï=∞=ÚÅ∞ – `ÀHõK∞« Hõ¯Å∞ – "å\˜ Ѷe¨ `«=ÚÅ∞
– =~°¬Hõ$`«º=ÚÅ∞ – ѨO@Å∞ =~°^ŒÅ∞, Éèí∂HõOѨ=ÚÅ∞ – Ñ≤_»∞QÆ∞áê@∞
– =$HΔÍÜ«Úˆ~fi^Œ=Ú – â◊‰õΩ#qKå~°=Ú – ukä Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ "≥ÚII J<ÕHõ
q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ q=iOK«|_»∞#∞.
ã≤^•úO`« 㨯O^èŒ „QÆO^èŒ=ÚÅÖ’ P~°ºÉèí@∞x ''P~°ºÉèí\©Ü«∞——"Õ∞
"≥Ú@ì"≥Ú^Œ\˜ Ö∫H˜Hõ „QÆO^èŒ=Ú.
Ǩϟ~å 㨯O^èŒ=ÚÖ’ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ''|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ——"Õ∞ "≥Ú^Œ\ ˜
Ö∫H˜Hõ „QÆO^èŒ=Ú.
ã¨OÇ≤Ï`å 㨯O^èŒ=ÚÖ’ ‰õÄ_® =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ''|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«——
ÜÕ∞ "≥Ú^Œ\ ˜ „QÆO^äŒ=Ú.
WHõ ã¨∂~°ºã≤^•úO`« – <å~°^Œ ã¨OÇ≤Ï`« – HÍâ◊ºÑ¨ ã¨OÇ≤Ï`« "≥ÚII
„QÆO^èŒ=ÚÅ∞ |∞∞+≤„áÈHõÎ=ÚÅ∞QÍ P~°¬=ÚÅ∞.

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

20

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ã≤^•úO`« 㨯O^èŒ=Ú ã¨OÇ≤Ï`« 㨯O^èŒ=Ú Ç¨ÏŸ~å㨯O^èŒ=Ú
ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
P~°ºÉèí\ ©Ü«∞=Ú
t+¨ºnè=$kú^Œ `«O„`«O
ѨOK« ã≤^•úOuHõ
„ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«O
~å[=∞$QÍOHõ=Ú
ã≤^•úO`« âıY~°=Ú
Hõ~°}„ѨHÍâ◊
ÉèÏã¨fiu
ã≤^•úO`« t~À=∞}˜
ã≤^•úO`« ^Œ~°Ê}=Ú
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú

QÆ~°æ ã¨OÇ≤Ï`«
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú
=t+¨ª ã¨OÇ≤Ï`«
Ǩϟ~å~°`«fl=Ú
Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`«
*Ï`«Hõáêi*Ï`«=Ú
Hõâ◊ºÑ¨ ã¨OÇ≤Ï`«
`ålHõ hÅHõOsî
<å~°^Œ ã¨OÇ≤Ï`«
ÉèÏ=‰õΩ`«∂ǨÏÅ=Ú
|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«
*Ï`«HÍÅOHÍ~°=Ú
ÅѶ¨Úáê~åâ◊i
*Ï`«Hõ Ѩ^Œúu
™ê~å=o
"≥ÚII
~°=∞à◊ #=~°`«fl=Ú
=ÚǨ˙~°Î=∂~åÎO_»=Ú
=ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜
#~°Ñ¨u[Ü«∞K«~åº
– ã¨fi~À^ŒÜ«∞=Ú

ã≤^•úO`«`«`«Î fi q"ÕHõ=Ú
áê\©QÆ}˜`«=Ú#O^Œ∞
bÖÏ=u
c[QÆ}˜`«=Ú#O^Œ∞
KåÑ‘Ü«∞ „uHÀ}QÆ}˜`«=Ú
ã¨~°à◊ „uHÀ}q∞u
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

21

ã¨∞Êù@„QÆO^èŒ=ÚÅ∞
1.
2.
3.
4.
5.
6.

QÆ}Hõ`«~°Oy}˜
ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨O
ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu¿+uǨã¨ó
Ç≤ÏO^Œ∂QÆ}˜`« âߢ¿ãÎuǨã¨
ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨O
ã¨O㨯 $`« âߢ¿ãÎuǨã¨ó






ã¨∞^è•Hõ~°∞_»∞
â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜Δ`«∞Å∞
QÀ~°HõΔ„Ñ¨™ê^Œ
QÀ~°HõΔ „Ѩ™ê
<Õq∞K«O„^Œ
|Å^Õ=

*’ºu+¨ âߢ™ÈÎ`«ÊuÎ
Ü«∞[˝™ê^è#Œ xq∞`«=Î Ú K«`∞« ~°∞‡Y „|Ǩχ – D *’ºu+¨ âßG=Ú#∞
=ÚO^Œ∞QÍ <å~°^∞Œ xH˜ LѨ^tÕ OK≥#∞. H˘O^Œ~∞° D âßG=Ú#∞ ã¨∂~°∞º_»∞
=∞Ü«∂ã¨∞~°∞xH˜ É’kèOK≥#x K≥ѨCK«∞<åfl~°∞.
''HÍâ◊ºÑ¨ ã¨OÇ≤Ï`«—— ##∞ã¨iOz *’ºu+¨âßG „Ѩ=~°‰Î Ωõ Å∞ 18 =∞Ok
HõÅ~°∞, "å~°∞.

â’¡II ã¨∂~°º Ñ≤`å=∞Ǩ "åº™È =tëȪ7„u Ѩ~åâ◊~°ó
Hõâ◊ºáÈ <å~°^À QÆ~Àæ =∞sz~°‡#∞ ~°Oy~åó I
~å"Õ∞â◊ó áœeâ◊â‹ÂÛ= K«º=<À Ü«∞=<ÀÉèí$QÆ∞ó
â∫#HÀ7ëêì^Œâ◊âıÂÛ`Õ *’ºuó âßG„Ѩ=~°ÎHÍó II
''Ѩ~åâ◊~° ã¨OÇ≤Ï`«—— Ü«∞O^Œ∞ P „Hõ=∞=Ú W@∞¡#flk.

â’¡II qâ◊fiã¨$H± <å~°^À "åº™È =tëȪ7„uѨѨ~åâ◊~°ó
Ö’=∞â’ Ü«∞=<À ã¨∂~°ºó K«º=#ó Hõâ◊ºáÈ Éèí$QÆ∞óI
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

22

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ѨÙÅ™Èκ =∞#∞~åKå~°º áœeâ’ â∫#HÀOy~°ó
QÆ~Àæ =∞sz i`Õº`Õ *˽ܫ∂ *’ºuãπ „Ѩ=~°ÎHÍóII
''|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«—— Ü«∞O^Œ∞ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_ç@¡ LÖË¡dOK≥#∞.

â’¡II =Úxq~°z`« q∞^Œq∞u Ü«∞zÛ~°O`«#O
™ê^èŒ∞# =∞#∞[„QÆkä`«"£∞
`«∞Ö˺ˆ~Ì HõΔ~°ÉèË^• ^Œ=∞O„`«ˆH HÍ qâıëÈH˜ÎóII
"Õ^=Œ ÚÅO^Œ∞ k"å~å„`«=ÚÅ∞, Ü«ÚQÆ=ÚÅ∞, „|ǨχѨÓ~°fi q^è=Œ Ú
QÍ<Õ ã¨$+≤ìOz#@∞¡#flk.

{ ã¨∂~°ºK«O„^Œ =∞™œ ^è•`å Ü«∞^è•Ñ¨Ó~°fi=∞HõÅÊÜ«∞`ü I
k=OK« Ѩ$kègOKåO`«iHõΔ =∞^äÀ ã¨fióII

|∞∞ˆQfi^Œ=Ú#O^Œ∞ –
^Õ"å<åO Ѩӈ~fi Ü«ÚˆQ 7ã¨`«ó ã¨^Œ*ÏÜ«∞`«
^Õ"å<åO Ü«ÚˆQ „Ѩ^äŒ"Õ∞7ã¨`«ó ã¨^Œ*ÏÜ«∞`«II Jx HõÅ^Œ∞.
10–22–2

Ü«∞Aˆ~fi^Œ=Ú#O^Œ∞
JO`«iHõΔ=∞O^Œ∞ QÍÅ∞Å∞, "Õ∞Ѷ¨∞=ÚÅ∞, =~°¬=Ú =i¬OK«|_ç#q.
#"≥∂ã¨∞Î ~°∞„^ÕÉè’º ÜÕ∞ kq ÜÕ∞ëêO =~°¬ q∞+¨=ó 16–64
#"≥∂ã¨∞Î ~°∞„^ÕÉè’º ÜÕ∞ O`«iˆHΔ ÜÕ∞ëêO"å`« W+¨=ó– 16–65

â◊`«Ñ¨^äŒ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞
''W=∞ø "≥· Ö’H“ ˆ~`«ó ã≤OKåq=∞ø ¿ÇϺ= Ö’H“ˆ~`«ó ã≤OK«`« W`À
"å JÜ«∞=¸~°fi÷ O ~ˆ `«ó ã≤OK«u ^è∂Œ =∞O ™ê 7 =Ú„`« =$+≤~ì ƒ° =ù u `å=∞™ê=
Éèí∂`Ò =$+≤ìO `«k=∂ JO`«ˆ~} „Ѩ*ÏÜ«∞O`Õ 7–4–2–21
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

23

Ü«ÚQÆâ◊|Ì=Ú HÍÅqâı+¨ "åK«Hõ=ÚQÍ K≥ѨÊ|_ç#k. ^Õ=Ü«ÚQÆO
– =∂#∞+¨Ü«ÚQÆ ÉèË^Œ=Ú ‰õÄ_® q=iOK«|_ç#k.
''„uÜ«ÚQÆO ѨÙ~å—— Jx K≥Ñʨ |_ç#KÀ@ Ü«ÚQÆâ|◊ =Ì Ú ã¨`º« –„`Õ`å
– ^•fiѨ~°Ü«ÚQÍ~°÷ É’^èŒHõ=Ú =∂„`«"Õ∞.
"å[ã¨<ÕÜ«∞ ã¨OÇ≤Ï`« – Ü«∞O^Œ∞
''JHõΔ~å*ÏÜ«∞ H˜`«=O Hõ$`åÜ«∂k #=^Œ~°≈O „`Õ`åÜ≥ÿ∞ HõeÊ#O
^•fiѨ~åÜ«ÚPkè HõeÊ#O .....1 30/18.
S`«ˆ~Ü«∞ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ –4 Ü«ÚQÆ=ÚÅ QÆ∂iÛ W@∞¡#flk –

â’¡II Hõeó â◊Ü«∂<ÀÉèí=u ã¨O[Ǩ#ã¨∞Î ^•fiѨ~°ó
LuÎ+¨ªO„¿ãÎ`å Éèí=u Hõ$`«O ã¨OѨ^Œº`Õ K«~°<ÒII
K«Ô~·"Õu K«Ô~·"Õu – 33 –15
XHõ =$`«Î=ÚÖ’x 360 _ç„wÅ qÉèÏQÆOÖ’, ã¨∂~°∞º_»∞ ~ÀA‰õΩ XHõ
_ç„w (XHõÉÏè QÆ) K˘Ñ¨C#, ã¨OK«iOz ã¨O=`«û~°HÍÅ=ÚÖ’ 360 ~ÀAÅÖ’
XHõ =$`«Î~°∂Ѩ ÉèíQÆ}=Ú#∞ K«∞\˜ì =K«∞Û#∞.
W\˜ 360 ~ÀAÅÖ’ ~å„u– ѨQÆÅ∞ Jx q|lOz# 360˛2´
720 =K«∞Û#∞. W^Õ ''|∞∞ˆQfi^Œ=Ú—— Ö’ 12 J~°Å∞ QÆÅ K«„Hõ=Ú. (12
<≥ÅÅ HÍÅ=Ú)QÍ =i‚OK«|_ç#k. JO^Œ∞ 720 Ѩل`«∞Å∞ HõÅ~°@.

|∞∞H± – ^•fi^Œâß~°O ã¨ÇÏ≤ `«[~˚ åÜ«∞ =~°u¬ K«„HõO Ѩi^•º=∞$`«ãº¨ I
P Ѩل`å JˆQfl q∞^èŒ∞<å™È J„`«ã¨Ñ¨Îâ◊`åx qOâ◊uâ◊Û `«ã¨∞Ìùó
– 1–164–11
Dq^èŒ=ÚQÍ ã¨O=`«û~°=ÚÅ∞ – |∞∞`«∞=ÙÅ∞– <≥ÅÅ∞ ѨQÆÅ∂ –
~å„u, QÆ∂iÛ "Õ^Œ=ÚÅO^Œ∞, „ÉÏǨχ}=ÚÅO^Œ∞ J<ÕHõ =~°‚#Å∞ HõÅ=Ù.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

24

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

"Õ^ŒHÍÅ=Ú#O^Œ∞ 12 <≥ÅÖ`À ‰õÄ_ç# 360 ~ÀAÅ∞ QÆÅ ''™œ~°
=~°¬=Ú—— =º=Ǩ~°=ÚÖ’ LO_Õk. <≥ÅÅ∞ =∂„`«=Ú KåO„^Œ=∂#=ÚQÍ<Õ
„QÆÇ≤ÏOKÕ"å~°∞. K«O„^Œ∞_»∞ XHõ~åt Ü«∞O^Œ∞ 21/2 ~ÀAÅ∞ ã¨OK«i™êÎ_»∞.
KåO„^Œ ã¨O=`«û~°=Ú 354 ~ÀAÅ∞.
6 |∞∞`«∞=ÙÅ∂ XHõ Ѩi„Hõ=∞}=Ú [~°∞QÆ∞@‰õΩ 365 ~ÀAÅ∞
Ѩ@∞ì#∞. JO^Œ∞=Å# ™œ~°ãO¨ =`«û~°=Ú 365 ~ÀAÅ∞, KåO„^Œ ã¨O=`«û~°
=ÚÅ∞ 354 ~ÀAÅ∞ [~°∞QÆ∞#∞.
"Õ^Œ=∞O^Œ∞ JkèHõ=∂ã¨=Ú QÆ∂iÛ ã¨Oã¨~°Êó JOǨÏã¨Êu â◊|Ì=ÚÅ∞
„ѨÜ≥∂yOѨ|_ç#q.
XHõ =∂ã¨=Ú HõΔÜ«∞"≥∞ÿ#ѨÙ_»∞ Ô~O_»∞ JkèHõ=∂ã¨=ÚÅ∞ =K«∞Û#∞.
JO^Œ ∞ "≥ Ú ^Œ \ ˜ k 㨠O 㨠~ ° Ê =∞x, Ô ~ O_» = k JOǨ Ï ã¨ Ê u Jx
=º=ǨÏiOKÕ"å~°∞.
'Jã¨O„HÍOu ~“kfi ã¨O„HÍOf ã¨Oã¨~åÊǨÏOã¨Êf ã¨=∞øII
â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚nH˜Δ`«∞Å∞. KåO„^Œ ™œ~° ã¨O=`«û~°=ÚÖË H͉õΩO_®
™ê=#=~°¬=Ú ‰õÄ_® =º=Ǩ~°=ÚÖ’ LO_Õ^Œx x~°∂Ñ≤OKå~°∞. ™ê=#
â◊|Ì=Ú ã¨=# (Ü«∞[˝=Ú) ã¨O|O^èŒ"≥∞ÿ#k.
ã¨∂~Àº^ŒÜ«∞=Ú#∞O_ç =∞~°Å ã¨∂~Àº^ŒÜ«∞=Ú HÍÅ=Ú =~°‰õΩ
QÆÅ ã¨=∞Ü«∞=Ú– ''™ê=#k#=Ú—— J#|_»∞#∞. JO^Œ∞=Å# ™ê=#
â◊|Ì=Ú JǨϟ~å„`ÀѨÅHõΔHõ=∞QÆ∞K«∞#flk.
™ê=# ã¨O=`«û~°=Ú#O^Œ∞ 360 k#=ÚÅ∞O_»∞#∞.
''`«ãº¨ „f}˜ K« â◊`åx +¨+âì≤ Û◊ ™È΄fÜ«∂™êÎ=f ã¨O=`«û~°ãº¨ ~å„`«Ü∞« ó
—— – `≥·`«ÎsÜ«∞ ã¨OÇ≤Ï`« 7–5–1
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

25

HÍx, KåO„^Œ=∂#=Ú#O^Œ∞ <≥ʼnõΩ 291/2 ~ÀAÅ∞ ~Ô O_»∞ <≥ÅʼnõΩ
59 ~ÀAÅ∞ LO_»∞#∞. ™ê=# =∂ã¨^fiŒ Ü«∞=Ú#O^Œ∞ 60 ~ÀAÅ∞O_»∞#∞.
g\˜ ã¨g∞Hõ~°}=Ú H˘~°‰õΩ 1 ã¨O=`«û~°=ÚÖ’ =K«∞Û 6 ~ÀAÅ Ö’@∞#∞
L`«û~°æqkèQÍ ''JÜ«∞#ã¨`«„=Ú—— KÕÜ«Ú^Œ∞~°∞. Hõ#∞Hõ<Õ "≥·kHõ HÍÅ=∞O^Œ∞
™ê=# – KåO„^Œ – ™œ~° ã¨O=`«û~°=ÚÅ∞ =º=ǨÏiOѨ|_Õ=x
K≥ѨÊQÆÅ=Ú.
Ü«∞*Ï˝k HÍ~°º=ÚʼnõΩ
– ™ê=# ã¨O=`«û~°=ÚÅ∞
x`«º<≥·q∞uÎHõ HÍ~°º=ÚʼnõΩ – KåO„^Œ=∂#=Ú
W`«~° =º=Ǩ~°=ÚʼnõΩ – ™œ~°=∂#=Ú
"Õ^HŒ ÍÅ=Ú#O^Œ∞ =ºÇ¨ÏiOKÕ"å~°∞. #Hõ„Δ `« – ÉÏ~°›ãʨ `«º =∂#=ÚÅ
QÆ∂iÛ Ug∞ K≥ѨÊ|_»ÖË^Œx H˘O^Œi Jaè„áêÜ«∞O. HÍx

''#HõΔ„`å}˜ ã¨O=`«û~°ã¨º „Ѩuëꪗ—
`≥·„`«sÜ«∞ „ÉÏǨχ}O 3–11–1–13
Jx – K≥ѨÊ|_»∞@KÕ #HõΔ„`« ã¨O=`«û~°=Ú ‰õÄ_® =º=ǨiOѨ
|_Õ^Œx `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
#HõΔ„`«=ÚÅ∞ 27, nxx 12 KÕ QÆ∞}˜OK«QÍ #HõΔ„`« ã¨O=`«û~°=Ú
#O^Œ∞ 324 ~ÀAÅ∞ U~°Ê_»∞#∞. Jaèl`«∞#Î ∞ ÖˇH¯˜ Oz 28 #Hõ„Δ `«=ÚÅ∞QÍ
ÖˇH˜¯Oz# 336 ~ÀAÅ∞ U~°Ê_»∞#∞.
ã¨∂~°∞º_»∞ q+¨μ=$`«=Î Ú#‰õΩ L`«~Î =° ÚQÍ L#flѨC_»∞ L`«~Î åÜ«∞}=Ú,
^ŒH}Δ˜ =ÚQÍ #∞#flѨÙ_»∞ ^ŒH}Δ˜ ÏÜ«∞#=Ú J#|_»∞#∞. â◊`Ñ« ^¨ Œä „ÉÏǨχ}Ï#∞
™ê~°=Ú L`«~Î åÜ«∞}=Ú#O^Œ∞ =ã¨O`« –„w+¨‡ =~°¬ |∞∞`«∞=ÙÅ∞ ã¨OÉèqí O
K«∞#∞. ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=Ú#O^Œ∞ â◊~°`ü– ¿ÇÏ=∞O`« –tâ◊~° |∞∞`«∞=ÙÅ∞
U~°Ê_»∞#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

26

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„Ѩã∞¨ `Î =« Ú L`«~Î åÜ«∞}=Ú#O^Œ∞ tâ◊~–° =ã¨O`«– „w+¨‡ |∞∞`«∞=ÙÅ∞
ã¨OÉèíqOK«∞K«∞#flq. ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=Ú#O^Œ∞ =~°¬ â◊~°`ü– ¿ÇÏ=∞O`«=ÚÅ∞
U~°Ê_»∞K«∞#flq.
"≥·kHõ ™êÇ≤Ï`«º=∞O^Œ∞ JÜ«∞# Ѩi=~°Î#=Ú QÆ∂iÛ ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ
K≥Ñʨ |_»Ö^Ë ∞Œ . `≥`· sΫ Ü«∞ „ÉÏǨχ}Ï#∞™ê~°=ÚQÍ L`«~Î åѶŨ ∞æh ã¨O=`«û~°=Ú
#‰õΩ =ÚY=∞x, ѨÓ~°fi ѶŨ ∞æx ѨÙK«Û=ù ∞x K≥Ñʨ |_ç#k. â◊`Ñ« ^¨ Œä „ÉÏǨχ}=Ú
#O^Œ∞–
''Uëê Ç¨Ï "å ã¨O=`«û~°ã¨º „Ѩ^èŒ=∂ ~å„u~°º`ü Ѷ¨Å∞æh áœ~°‚=∂ã‘
(6–2–18) Jx L#flk. =ã¨O`« |∞∞`«∞=Ù ZѨC_»∞ "≥Ú^ŒÅQÆ∞#q
ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ ÖË^Œ∞.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ – ~°q ^èŒxëêª #HõΔ„`« „Ѩ"Õâ◊=ÚKÕ L`«Î~åÜ«∞}
=∞x, Pâı¡+¨ 3= áê^Œ „Ѩ"Õâ◊=ÚKÕ ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=∞x ѨÓ~°∞fiÅ Jaè„áêÜ«∞
=ÚQÍ K≥ÃÑÊ#∞. HÍx Jk ã¨OÉè=í =Ú HÍHõáÈ=Ù@KÕ, „Ѩã∞¨ `Î « =∞Ü«∞#=Ú
=∞Hõ~°~åt ~°q „Ѩ"Õâ◊=Ú L`«Î~åÜ«∞} „áê~°OÉèí=∞x, Hõ~å¯@Hõ~åt
„Ѩ"âÕ =◊ ÚKÕ ^ŒH}Δ˜ ÏÜ«∞# „áê~°OÉè=í ∞QÆ∞K«∞#fl^Œx ''|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«II Ü«∞O^Œ∞
K≥Ñ≤Ê<å_»∞.

â’¡II Pâı¡ëê~å÷^ŒÌH˜Δ} =Ú`«Î~°=∞Ü«∞#O ~°"Õ~°úxëêªÜ«∂O
#∂#O Hõ^•z^•ã‘^Õº<ÀHõÎO ѨÓ~°fiâß„¿ãÎ+¨μ I
™êO„Ѩ`=« ∞Ü«∞#O ã¨q`«∞ó Hõ~å¯\Ï^ŒºO =∞$QÍk`«âßÛ#º`ü
LHÍÎÉèÏ"À qHõ$uó „Ѩ`«ºHõΔ Ñ¨sHõΔ}ˇÿ~°fiºH˜ÎóI
^Œ∂~°ã¨÷ zǨÏflÉèË^• ^Œ∞^ŒÜÕ∞7ã¨Î=∞ÜÕ∞7Ñ≤ ã¨Ç¨Ï„™êOâ’ó
KèåÜ«∂ „Ѩ"Õâ◊ x~°æ=∞zÃÇ·Ïfl~åfi =∞O_»ÖË=∞ǨÏuII
|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`« – 3–1–3
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

27

Ѩ~åâ◊~° `«O„`«=∞O^Œ∞:– „â◊qëêªkQÍ tt~°=Ú K≥Ñʨ |_ç#k. ''„â◊tëêª
^•º`ü áœëê‚O`«O K«~°`«ó tt~°ó =ã¨O`«ó áœëê‚O `å`ü ~ÀÇ≤Ï}ºO`«O,
™œ=∂º^•º`ü ã¨~åÊ~°÷O „w+¨‡ó, „áê=$\ò ã¨~åÊ~å÷`ü ǨϙêÎO`«O, z„`å^•fi
kO„^•O`«O â◊~°`ü ¿ÇÏ=∞O`À *˺ëêª~å÷^£ "≥·+¨‚"åO`«q∞uII
ÉÏÅ QÆOQÍ^èŒ~å^Œ∞Å∞, "≥·kHõÜ«ÚQÆ=Ú#O^Œ∞ =∞$QÆt~å ~°q
„Ѩ"Õâ◊=ÚKÕ =ã¨O`« |∞∞`«∞=x, (=ã¨O`« q+¨μ=`ü J#QÍ Ñ¨QÆÅ∞ –
~å„`«∞Å∞ ã¨=∂#=ÚQÍ #∞O_»∞ ~ÀA) ѨÓ~åfiÉèÏ„^Œ Ü«∞O^Œ∞ =∂~°æt~°
=∂ã¨=ÚÖ’ L`«Î~åÜ«∞} „áê~°OÉèí=∞x TÇ≤ÏOK«∞K«∞<åfl~°∞.
J#O`«~° HÍÅâßG ™êÇ≤Ï`«º=ÚÖ’ Hõ$uÎHõ Ü«∞O^Œ∞ =ã¨O`« q+¨μ=`«∞,Î
J#∂~å^èÜ
Œ ∞« O^Œ∞ â◊~`° ü q+¨μ=`«∞Î Jx xÔ~tÌ OK«|_ç#k. D q^è•#=ÚÖ’
L`«~Î åÜ«∞}Ï~°OÉè=í Ú á¶êÅ∞æ# =∂ã¨=ÚÖ’<Õ =K«∞Û#∞. á¶êÅ∞æ# áœ~°=‚ ∂ã≤
#∞O_ç #∂`«# =`«û~°=Ú „áê~°OÉèí=∞x gi Pâ◊Ü«∞=Ú.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x HÍÅ=ÚÖ’ Jtfix #Hõ„Δ `« „áê~°OÉè=í ÚÖ’ =ã¨O`«
q+¨μ=`«∞Î, z`åÎ~°÷=∞O^Œ∞ âß~°^Œ q+¨μ=`«∞Î, L`«Î~åëê_è» #HõΔ„`«=∞O^Œ∞
L`«Î~åÜ«∞}=Ú „áê~°OÉèí=Ú Ñ¨Ù#~°fiã¨∂ #HõΔ„`«=∞O^Œ∞ ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=Ú
[iÔQ_çq.
„Ѩã¨∞Î`«HÍÅ=ÚÖ’ ѨÓ~åfiÉèÏ„^Œ Ü«∞O^Œ∞ =ã¨O`«q+¨μ=`«∞Î, ǨϙêÎ
#HõΔ„`«=∞O^Œ∞ â◊~°^£ q+¨μ=`«∞Î – ѨÓ~åfiëê_è» Ü«∞O^Œ∞ L`«Î~åÜ«∞}=Ú,
P„~°ÌÜ«∞O^Œ∞ ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=Ú [~°∞QÆ∞K«∞#flq.
D <åÅ∞QÆ∞ q^è•#=ÚÅ∂, W@∞¡ XHõ Ѩ\ ˜ìHõÖ’ ã¨∂zOѨ|_»∞
K«∞#flq.
ã¨∂~°∞º_»∞ „Ѩ"ÕtOK«∞ #HõΔ„`«=ÚQÍ nxx `≥Å∞ã¨∞H˘#=ÅÜ«Ú#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

28

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ã≤÷u

JÜ«∞# „áê~°OÉèíO
q+¨μ=`«∞Î
"åã¨O`«O– âß~°^ŒO L`«Î~åÜ«∞}O–^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#O

„Ѩ^èŒ=∞O =∞$QÆt~° – =¸Å ѨÓIIÉèÏ„^Œ – L`«Î~°Ñ¶¨Å∞æx
kfifÜ«∞O Hõ$uÎHõ
– J#∂~å^èŒ ^èŒxëêªk – Pâı¡ëêˆ~Ì
`«$fÜ«∞O Jtfix – z`«Î
L`«Î~åëê_è» – ѨÙ#~°fiã¨∞
„Ѩã¨∞Î`«O ѨÓ~åfiÉèÏ„^Œ – ǨÏã¨Î
ѨÓ~åfiëê_è» – P„~åú
"≥k· Hõ ™êÇ≤Ï`«º=Ú#O^Œ∞ H˘xflK˘@¡ J~Ú^Œ∞ |∞∞`«∞=ÙÅ∞ H˘xflK˘@¡
P~°∞ |∞∞`«∞=ÙÅ∞ K≥ѨÊ|_®¤~Ú. =∂^èŒ"åKå~°∞ºÅ∞ ã¨Oã¨~°Ê=Ú#∞ ‰õÄ_®
ÖˇH˜¯Oz ã¨Ñ¨Îq^èŒ=ÚÅ∞QÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
|∞∞ˆQfi^Œ=Ú#O^Œ∞ =¸_»∞ |∞∞`«∞=ÙÖË =ã¨O`«– „w+¨‡ – â◊~°`«∞ÎÖË
K≥ѨÊ|_®¤~Ú. =∞~˘HõK˘@ =~°¬ – ¿ÇÏ=∞O`«=ÚÅ∞ LÖË¡dOK«|_®¤~Ú.
W`«~° "Õ^Œ=ÚÅO^Œ∞ ™ê^è•~°}=ÚQÍ P~°∞ |∞∞`«∞=ÙÅ∞ K≥ѨÊ|_®¤~Ú.
"≥·kHõÜ«ÚQÆ=ÚÖ’ 12 <≥ÅÅ ¿Ñ~°∞¡ W@∞¡#flq.
9– ã¨Ç¨Ï
5 – #Éèí
1– =∞^èŒ∞
10– ã¨Ç¨Ï㨺
6– #Éèí㨺
2– =∂^èŒ=
11– `«Ñ¨ó
7 – W+¨
3– â◊√„Hõ
12–`«Ñ¨ã¨º
8– T~°˚
4– â◊√z
JkèHõ=∂ã¨=Ú =zÛ#ѨC_»∞ "≥Ú^Œ\ ˜k ã¨Oã¨~°Ê=∞x, Ô~O_»=k
JOǨÏã¨Êu Jx =º=ǨÏiOKÕ"å~°∞.
â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜`Δ ∞« ŠѨijÅ# "Õ∞~°‰Ωõ "Õ^=Œ Ú#O^Œ∞ ~åâ◊√ʼnõΩ
"Õ∞ëêk <å=∞=ÚÅ∞ ÖË=Ù. ~åt K«„Hõ=Ú ‰õÄ_® ¿Ñ~˘¯#|_»Ö^Ë ∞Œ . "å~°=Ú
ʼnõΩ ã¨Ñ¨Î<å=∞=ÚÅ∞ "Õ^Œ=ÚÅO^Œ∞ ¿Ñ~˘¯#|_»ÖË^Œ∞. "åã¨~°â◊|Ì=Ú#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

29

|∞∞ˆQfi^Œ=Ú#O^Œ∞ –
''Pk „Ѩ`«fl㨺 ˆ~`«™È *’ºu+¨Êâ◊ºOu "åã¨~°"£∞ I
Ѩ~À Ü«∞k^茺`Õ k"åII 8–6–30
q+¨μ=`ü â◊|Ì=Ú#flk. Wk ã¨O=`«û~° =∞^茺# =K«∞Û#∞. S`«ˆ~Ü«∞
„ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ –

''UHõqOâ◊ "Õ∞`«^ŒÇ¨Ï~°∞Ѩܫ∞Ou q+¨μ=O`«O
=∞^èÕº ã¨O=`«û~°ã¨º
18–18
Ü«∞^è• "≥· ѨÙ~°∞+¨ U+¨ q+¨μ"åOã¨Î㨺 Ü«∞^è• ^ŒH˜Δ}Ï~°÷U=
ѨÓ~åfi~Àú q+¨μ=`À Ü«∞^èÀ`«~Î å~°Oú U==Ú`«~Î å~À÷q+¨μ=`«
ã¨Î™ê‡^Œ∞`«Î~° W`åºK«HõΔ`Õ „ѨÉÏǨïó...... t~° U=q+¨μ"å<£II
18–22
k#=Ú S^Œ∞ ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ, „áê`«ó – ã¨OQÆ= – =∞^蕺ǨÏfl –
JѨ~åǨς – ™êÜ«∞O Éè^Ë =Œ ÚÅ∞QÍ, `≥`· sΫ Ü«∞ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ 1–5–3
¿Ñ~˘¯#|_ç#k.
k#=∂#=ÚÖ’ 30= ÉèÏQÆ=Ú ''=ÚǨ˙~°ÎO—— J#|_»∞#∞.

~°=∞^èŒfiO "Õ∞= K«¿ã ™œ=∂ºÜ«∞
|∞∞`å=s~°∂Ѩ =ÚǨ˙~°Î "Õ∞"≥·ó –
„Ѩã≤O^èŒ∞ =∞KåÛù|$ǨÏf =∞hëê
=ã¨∞º~°¿ÇÏfl ‰õΩtH±ã¨ºã¨∂#∞óII
|∞∞ˆQfi^Œ=Ú 3–33–5
`≥·`«ÎsÜ«∞ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ =ÚǨ˙~°Î=ÚÅ ¿Ñ~°∞¡ ‰õÄ_®
K≥ѨÊ|_ç#q.

''z`«ÎO ˆH`«∞~°Ì~Ú`å „Ñ¨^•`å ã¨q`å q∞âß
™êÎ#∞=∞O`ÕuI U+¨ U= `ÕǨfl =ÚǨ˙~åÎó I U+¨~å„`Õó
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

30

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

z„`«ó Hˆ `«∞ó „ѨÉÏè <åÉèÏ<£ ã¨=∂‡<£I *’ºuëê‡O¿ãÎ [™êfi<å
`«Ñ¨ã¨Î Ѩxflq∞`«ÎÜ«∞<£I ~ÀK«<À ~ÀK«=∂#ó â’Éèí#óâ’Éèí
=∂#ó HõÖϺ} II
3–10–1
#HõΔ„`«=ÚÅ∞ 27 Jx ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ =∂^茺Ok# "Õ^Œ=∞O^Œ∞
¿Ñ~˘¯#|_çOk.

"å`À "å=∞<À QÆO^èŒ~åfió ã¨Ñ¨ÎqOâ◊uó 9–7
#HõΔ„`å}˜ ǨÏ`Õfi"≥·ëÈ7yfltÛ`«óI `åx "å U`åx ã¨Ñ¨ÎqOâ◊u
~°flHõΔ„`å}˜ ã¨Ñ¨ÎqOâ◊uó ã¨Ñ¨ÎqOâ◊u~À›Ñ¨ #HõΔ„`å}˜ UÔH·HõO
#Hõ„Δ `« =∞#∂Ѩu+¨Oª `Õ `åx K« ã¨ÑΨ K« â◊`åx qOâ◊uâßÛkè
+¨\ò „uOâ◊``
Ϋ À Ü«∂x...... â◊`Ñ« ^¨ Œä „ÉÏǨχ}O 10–5–4–5
„Ѩf #HõΔ„`«=Ú#‰õÄ XHõ LѨ#HõΔ„`«=Ú ‰õÄ_® JO^Œ∞ „Ѩu
áêkOK«|_ç#k.
Hõ$uÎHõ – =∞Ѷ¨∞ – Pâı¡ëê – J#∂~å^èŒ – Pëê_è»– „â◊q+¨ª (^èŒx+¨ª)
– „áÈ+¨ªÑ¨^Œ (ѨÓ~°fiÉèÏ„^Œ) JѨÉèí~°}˜ #HõΔ„`«=ÚÅ∞ |Ǩï=K«#=Ú#O^Œ∞,
ѨÙ#~°fiã¨∞ – Ѷ¨Å∞æx – qâßY – Jâ◊fiÜ«ÚH± – kfi=K«# „ѨÜ≥∂QÆ=Ú
#O^Œ∞O_»∞@ =Å# "å\˜ LѨ#HõΔ„`« ã≤÷ux ^èŒ$=Ѩ~°K«∞K«∞#flq.
Hõ$uÎHõ‰õΩ QÆÅ U_»∞ LѨ#HõΔ„`«=ÚÅ ¿Ñ~°∞¡ ‰õÄ_®, 1– JOÉÏ,
2– ^Œ∞ÖÏ, 3– x`«ffl, 4– J„ÉèÜ
í ∞« Of, 5– "Õ∞Ѷ∞¨ Ü«∞Of, 6– =~°Ü
÷ ∞« Of,
7– K«∞ѨÙ}©HÍ Jx, `≥`· sΫ Ü«∞ ã¨OÇ≤Ï`« 4–4–51 #O^Œ∞ LÖËd¡ OK«|_ç#k.
#Hõ„Δ `«=ÚʼnõΩ ^Õ=`«Å#∞ ‰õÄ_® "Õ^=Œ Ú ¿Ñ~˘¯#flk. QÆ$ǨϺã¨∂„`«=Ú
#O^Œ∞, =∞ǨÉèÏ~°`=« Ú#O^Œ∞ #Hõ„Δ `«=Ú QÆ}# „â◊=}O #∞O_ç „áê~°OaèO
K«|_ç#k.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

31

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

#HõΔ„`«=∞#QÍ – #H©ΔÜ«∞`« Wu `«#flHõΔ„`«q∞kI HõΔÜ«∞=Ú HÍxk Jx
J~°=ú Ú. â◊`Ñ« ^¨ Œä „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ K≥Ñʨ |_ç#k. W^Õ q+¨Ü∞« =Ú ''QÀѨ^Œä
„ÉÏǨχ}=Ú—— #O^Œ∞– `«#flHõ„Δ `å}ÏO #Hõ„Δ `«`º« O Ü«∞#fl H˜Ü
Δ ∞« Ou– 3–1–8
Jx K≥ѨÊ|_ç#k. `åO_»º „ÉÏǨχ}=Ú 23–23–3#O^Œ∞ ''ã¨Ñ¨ÎqOâ◊u
~°flHõΔ„`å}˜—— Jx ¿Ñ~˘¯#|_ç#k.
Hõ$uÎHÍó „Ѩ^èŒ=∞O I qâßMËË L`«Î=∞OI `åx ^Õ=#HõΔ„`å}˜—— Jx
`≥·`«ÎsÜ«∞ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞#flk. 1–5–2–7 J#∂~å^è•ó „Ѩ^èŒ=∞OI
JѨÉèí~°}© ~°∞`«Î=∞O I `åx Ü«∞=∞#HõΔ„`å}˜ "Õ^Œ=ÚÅO^Œ∞ #HõΔ„`«ã¨∂zHõ
W@∞¡#flk.
ã¨OYº `≥·`«ÎsÜ«∞
1. Hõ$uÎHÍó

"≥∞ÿ„`åÜ«∞}˜
Hõ$uÎHÍó

HÍ~î°Hõ
Hõ$uÎHÍó

J^äŒ~°fi `≥·II„ÉÏǨχ}O
Hõ$uÎHÍó Hõ$uÎHÍó

2.

~ÀÇ≤Ï}©

~ÀÇ≤Ï}©

~ÀÇ≤Ï}©

~ÀÇ≤Ï}©

3.

=∞$QÆj~°¬O

W#fiQÍ

W#fiHÍ

=∞$QÆt~°¿ã W#fiHÍ

4.

P¢~åÌ

ÉÏǨïó

ÉÏǨïó

P¢~åÌ

5.

ѨÙ#~°fiã¨∞

ѨÙ#~°fiã¨∞ó

ѨÙ#~°fiã¨∞ó ѨÙ#~°fiã¨∞ó ѨÙ#~°fiã¨∞ó

6.

u+¨ºó

u+¨ºó

u+¨ºó

ѨÙ+¨ºó

u+¨ºó

7.

Pâı¡ëêó

Pâı¡ëêó

Pâı¡ëêó

Pâı¡ëêó

Pâı¡ëêó

8.

=∞Ѷ¨∂ó

=∞Ѷ¨∂ó

=∞Ѷ¨∂ó

=∞Ѷ¨∂ó

=∞Ѷ¨∂ó

9.

ѶŨ ∞æ<Òº

ѶŨ ∞æ#ºó

ѶŨ ∞æ#ºó

ѨÓ.ѶŨ ∞æ<Òº Ѩӈ~fiѶ¨Å∞æ<Òº

10. Ѷ¨Å∞æ<Òº

Ѷ¨Å∞æ#ºó

LIIѶ¨Å∞æ

–––––

11. ǨÏã¨Îó

ǨÏã¨Îó

ǨϙœÎó

z„`åǨÏã¨Îó ǨÏã¨Îó

~ÀÇ≤Ï}©

ÉÏǨï

L`«Îˆ~Ѷ¨Å∞æ<Òº

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

32

ã¨OYº
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

`≥·`«ÎsÜ«∞
z„`å
™êfiuó
qâßMË
J#∂~å^è•ó
~ÀÇ≤Ï}©
q=$`Ò
Pëê_è®ó
Pëê_è®ó
..........
„â’}Ïó
„â◊qëêªó
â◊`«aè+¨*ò
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó
ˆ~=f
Jâ◊fiÜ«Ú*∫
JѨÉèí~°}ºó

"≥∞ÿ„`åÜ«∞}˜
z„`å
x+¨ì º"£∞
qâßMË
J#∂~å^è•ó
*˺ëêª
=¸Å"£∞
Pëê_è®ó
Pëê_è®ó
Jaèl`ü
„â’}ó
„â◊qëêªó
â◊`«aè+¨*ò
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó
ˆ~=f
Jâ◊fiÜ«Ú*∫
Éèí~°}ºó

HÍ~î°Hõ
J^äŒ~°fi `≥·II„ÉÏǨχ}O
z„`å
z„`å
z„`å
xëêì º
™êfiuó
xëêì º
qâßMÏ qâßMÏ
qâßMË
J#∂~å^è•ó J#∂~å^è•ó J#∂~å^è•ó
*˺ëêª
*˺ëêª
~ÀÇ≤Ï}©
=¸Åó =¸Åó
=¸Å|i›}©
Pëê_è®ó ѨÓ~åfiëê_èÕ Ñ¨Ó~åfiëê_èÕ
Pëê_è®ó L`«Î~åëê_èÕ L`«Î~åëê_èÕ
Jaèl`ü Jaèl`ü ...........
Jâ◊fi`«÷ó „â◊=}"£∞ „â’}Ï
„â◊qëêªó „â◊qëêªó „â◊qëêªó
â◊`«aè+¨*ò â◊`«aè+¨*ò â◊`«aè+¨*ò
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó ѨÓ~åfi„áÈ+¨ª ѨÓ~°fi„áÈ+¨ª
„áÈ+¨ªÑ¨^•ó L`«Î~°„áÈ+¨ª ѨÓ~°fi„áÈ+¨ª
ˆ~=f
ˆ~=f
ˆ~=f
Jâ◊fiÜ«Ú*∫ Jâ◊fiÜ«Ú*∫ Jâ◊fiÜ«Ú*∫
JѨÉèí~°}ºó Éèí~°}ºó
JѨÉèí~°}ºó

"Õ^Œ=ÚÅO^Œ∞ #HõΔ„`«=ÚÅ∞ â◊√ÉèÏâ◊√ÉèíHÍ~°º=Ú xq∞`«Î=Ú ^Õ=–
Ü«∞=∞ #HõΔ„`«=ÚÅ∞QÍ Ô~O_»∞QÍ qÉèílOѨ|_ç#q.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

33

|∞∞ˆQfi^Œ=∞O^Œ∞ „QÆǨÏ} „Ѩ™êÎ=#
|∞∞ˆQfi^Œ=Ú#O^Œ∞ 5= =∞O_»Å=ÚÖ’ 40= ã¨∂Hõ=Î Ú#O^Œ∞ ã¨∂~°º
„QÆǨÏ} „Ѩ™êÎ=# L#flk.

Ü«∞O "≥· ã¨∂~°º ã¨fi~åƒù#∞ã¨Î=∞™ê7q^茺^•ã¨∞~°ó I
J„`«Ü«∞ã¨Î=∞#fiqO^Œ#fl ǨϺ<Õfi Jâ◊‰õΩfl=<£II
WK«Û@ ã¨∂~°∞º_»∞ ~åǨï=ÙKÕ PKåÛùk`«∞_≥·#@∞¡ K≥ѨÊ|_ç#k.
`åO_»º„ÉÏǨχ}O 4 – 6–13
QÀѨ^äŒ „ÉÏǨχ}O 8–19
â◊`«Ñ¨^äŒ „ÉÏǨχ}O 5–3–2–2 #O^Œ∞, „QÆǨÏ}=ÚÅ LÖË¡Y#
=Ú#flk.
â◊√Hõ¡ Ü«∞Aˆ~fi^Œ=Ú#O^Œ∞ K«Å#HõÅ# xˆ~Ìâ◊=Ú HõÅ^Œ∞. UHÍK«"Õ∞
u„ã¨âÛ◊ "Õ∞ ѨOK«K"« ∞Õ ã¨ÑΨ K«"∞Õ #=K«"∞Õ ............... „`«Ü∞« ¢ãOÎ≤ â◊KÛ« "Õ∞
Ü«∞*Ë˝# HõÅÊO`å"£∞ 18–24.
XHõ\ ˜ – =¸_»∞ – J~Ú^Œ∞ – U_»∞ – `˘q∞‡k ......... =ÚѨÊk
=¸_»∞ (33) =~°‰õΩ HõÅ=Ù. nxx Nã¨~°fi[˝ <å~åÜ«∞}∞Å∞ WÖÏ
q=iOKå~°∞.
ã¨OYº
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
=~°æ=Ú 0 1 4 9 16 25 36 49 64 81
JO`«~°O 0 1 3 5 7 9 11 13 15 17
ã¨OYº 10 11 12 13 14 15 16 17
=~°æ=Ú 100 121 144 169 196 225 256 289
JO`«O 19 21 23 25 27 29 31 33
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

34

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ÃÑ· =∞O„`«=Ú#‰õΩ LѨѨuÎ QÆ}˜`« *’ºu+¨=Ú ^•fi~å WÖÏ
q=iOK«=K«∞Û.
N
Y= Log yx
Dy/dn = 1/4 = X-1
dy2/dn2 = x (-1)n2

J^Õq^èŒ=ÚQÍ
d2y/dn2 = (-1) (-2) (n-1)
xn
= (n-1)(-1) -n-1
xn

JO^Œ∞KÕ`« n–1´ 1– 2– 3– 4– 0 (–1)
„uHÀ}q∞u (Trignomentry) ˆ~MÏQÆ}˜`«=Ú (
)#‰õΩ
LѨÜ≥∂yOK«∞ =$`«ÎѨikä (3600) D „H˜Ok =∞O„`«=Ú ^•fi~å
`≥eÜ«ÚK«∞#flk.
™

^•fi^Œâ◊ „Ѩ^èŒ=∞â◊Û„Hõ"Õ∞HõO „f}˜<åÉèϺx Hõ L `«zÛˆH`«I
`«ã≤‡<£ ™êHõO „uOâ◊`å # â◊OHõ"ÀiÊ`åó +¨+≤ª~°fl K«ÖÏK«ÖÏã¨óII

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

35

|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨O
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨=Ú#∞ ÅQÆ^èŒ =∞ǨÏi¬ ~°zOK≥#∞. WO^Œ∞ 36
HÍiHõÅ∞#flq. g\˜H˜ ™È=∂Hõ~°∞_»∞ ~°zOz# qã¨Î $`« "åºMϺ, ÅѶ¨Ú
"åºYºÅ∞ ÅaèOK«∞K«∞#flq.
"åºMϺ Ѩ i 㨠= ∂Ñ≤ Î Ü« ∞ O^Œ ∞ ''âı+¨Hõ$`« "Õ^•OQÆ *’ºu+¨O
ã¨=∂ѨÎ"£∞—— Jx L#flk. D ÅQÆ^èŒ∞_»∞ Z=~°∞? ™È=∂Hõ~°∞_»∞ Z=~°∞?
âı+¨μ_»∞ Z=~°∞? J#∞#k `≥eÜ«Ú@ÖË^Œ∞.
ÅQÆ^èŒ „Ѩ}©`«"≥∞ÿ# „QÆO^èŒ=Ú#∞ âı+¨μxKÕ ã¨OáêkOѨ|_ç#k
HÍ=K«∞Û#∞. ''HÍÅ*Ï˝#O „Ѩ=HΔͺq∞ ÅQÆ^äŒã¨º =∞Ǩ`«‡#ó—— Jx Ô~O_»=
â’¡H=õ ÚÖ’ K≥Ñʨ |_ç#k. ã¨∞^è•Hõ~∞° x "åºMϺ#=Ú ‰õÄ_® ÅaèOK«∞ K«∞#flk.
(Ѩit+¨ì=Ú#O^Œ∞ ''|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨=Ú—— =¸Åáê~î°=Ú KÕ~°Û|_ç
#k– "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü)
|∞∞`«∞– JÜ«∞#=Ú "≥ÚII q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ K«iÛOK«|_ç#q.

â’¡II „ѨѨ^Õº`Õ „â◊qëêª^À ã¨∂~åº K«O„^Œ=∞™ê =Ù^ŒH± I
ã¨~åfi~°÷O ^ŒH˜Δ}Ï~°¯ã¨∞Î =∂Ѷ¨∞„âß=}Ü≥∂ó ã¨^•II

6

^èŒxëêª~°OÉèí=Ú#O^Œ∞ ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å∞ L`«Î~°=ÚQÍ K«eOK«∞K«∂
Pâı¡ëê~°÷=Ú#O^Œ∞ ^ŒH˜Δ}=ÚQÍ K«eOK«∞K«∞<åfl~°x ÉèÏ==Ú.
nx##∞ã¨iOKÕ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~åKå~°∞ºÅ "å~°∞ |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«Ö’
L`«Î~åÜ«∞} q=~°=ÚÅ∞ „áêp# q^è•#=Ú q=iOz<å~°∞.
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨ q+¨Ü«∞=Ú HÍÅK«„Hõ x~°∂Ѩ}"Õ∞. WO^Œ∞
„QÆǨÏ=ÚÅ∞ – ~åâ◊√Å∞ K≥ѨÊ|_»ÖË^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

36

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

S^Œ∞ ã¨O=`«û~°=ÚÅ∞ XHõ Ü«ÚQÆ=ÚQÍ ã¨O[˝ K≥ѨÊ|_ç#k. "å\˜
¿Ñ~°∞:¡ –1– ã¨O=`«û~°ó, 2– Ѩi=`«û~°ó, 3– W^•=`«û~°ó, 4– J#∞=`«û~°ó
5– W^Œfi`«û~°ó – L`«Î~åÜ«∞} – ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞#=ÚÅ∞ ã¨OÉèíqOK«∞#ѨÙ_»∞
ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å∞O_»∞ #HõΔ„`«=ÚÅ∞, u^äŒ∞Å∞ W@∞¡ ¿Ñ~˘¯#flk.
L`«Î~åÜ«∞} „áê~°OÉèíO ^ŒH˜Δ}ÏÜ«∞# „áê~°OÉèíO
ukä– ã¨∂~°º #HõΔ„`«O –
ã¨O=`«û~åó ukä– ã¨∂~°º #HõΔ„`«O –
K«O„^Œ #HõΔ„`«O
K«O„^Œ #HõΔ„`«O
1.ã¨O=`«û~°ó =∂Ѷ¨∞ â◊√Hõ¡
áê_»ºq∞
2. ã¨O=`«û~°ó =∂Ѷ¨∞ â◊√Hõ¡
„`«Ü≥∂^Œt
3.ã¨O=`«û~°ó =∂Ѷ¨∞ Hõ$+¨‚
^Œâ◊q∞
4.J#∞=`«û~°ó =∂Ѷ¨∞â◊√Hõ¡
ã¨Ñ¨Îq∞
5.W^Œfi`«û~°ó =∂Ѷ¨∞ Hõ$+¨‚
K«`«∞i÷

^èŒxëêª

^èŒxëêª
^èŒxëêª
^èŒxëêª

„â◊=}â◊√^Œú Pâı¡ëê~å÷
^èŒx+¨ª ã¨Ñ¨Îq∞
„â◊=} Pâı¡ëê~å÷
K«`«∞i÷
P¢~°Ì „âß=}â◊√^Œú Pâı¡ëê~å÷
„Ѩu=`ü
Jtfih „âß=}â◊√^Œú Pâı¡ëê~å÷
„`«Ü≥∂^Œt
L`«Î~° „âß=}Hõ$+¨‚ Pâı¡ëê~å÷
Ѷ¨Å∞æh ^Œâ◊q∞

z„`å
ѨÓ.ÉèÏ„^•
z„`å
ѨÓ.ëê_è®
~ÀÇ≤Ï}©

D ''|∞∞ˆQfi^Œ "Õ^•OQÆ *’ºu+¨—— „QÆO^äŒ=Ú Ü≥ÚHõ¯ ~°K«<åHÍÅ=Ú
QÆ∂iÛ áêâßÛ`«º ѨO_ç`«∞Å∞ W@∞¡ q=iOKå~°∞.
1– =∂Hõû=ÚÅ¡~ü
– „H©.ѨÓ. 307 ã¨OII=Ú
2– "Õ|~ü
– „H©.ѨÓ. 507
3– q›\ ©fl
– „H©.ѨÓ. 1337
4– HÀÖò„|∂H±
– „H©.ѨÓ. 1417
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

37

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨ „QÆO^è=Œ ÚÅÖ’ Ju„áêp#"≥∞#ÿ k. D ''|∞∞ˆQfi^Œ
*’ºu+¨—— „QÆO^èŒ"Õ∞ J#∞@Ö’ ã¨O^ÕǨÏ=Ú ÖË^Œ∞.
„H©IIѨÓII 1410 ã¨OIIÖ’ L`«Î~åÜ«∞}=Ú, ^èŒxëêª #HõΔ„`«=ÚÖ’
„áê~°OÉèí=∞ÜÕ∞º^Œx, =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ã¨∂K«#"Õ∞~°‰õΩ â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚
nH˜`Δ ∞« Å∞ QÆ}`˜ s« `åº q=~°OQÍ ¿Ñ~˘¯<åfl~°∞. Hõ#∞Hõ D "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú
PHÍÅ=Ú <å\˜^Œx ÉèÏqOK«=K«∞Û.

Ü«∞Aˆ~fi^Œ *’ºu+¨=Ú
Wk ‰õÄ_® |∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨ „QÆO^äŒ=Ú`À ã¨iáÈ=ÙK«∞#flk. WO^Œ∞
49 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. 30 â’¡Hõ=ÚÅ∞ H˘O`« áê~îåO`«~°=ÚÖ’ |∞∞ˆQfi^Œ
*’ºu+¨=Ú #∞O_çÜÕ∞ „QÆÇ≤ÏOѨ|_ç#q. nx „ѨÜ≥∂[#=Ú ‰õÄ_® HÍÅ
K«„HõQÆ}#"Õ∞.

â’¡II Ü«ÚQÆâ◊Û Ñ¨OK«=~å¬}˜ HÍÅ*Ï˝#O „ѨK«HõΔ`Õ II

32

Ü«ÚQÆx~°∂Ѩ} QÆ∂iÛ –

â’¡II „uâ◊`«ºÇ¨flO ã¨+¨\ò +¨+≤ª~°|Ìó
+¨_£ |∞∞`«"À7Ü«∞<Õ I
=∂™ê^•fi^Œâ◊ ã¨∂~åºó
ã¨∞ºˆ~`«`ü ѨOK«QÆ∞}OÜ«ÚQÆ"£∞ II
Ü«ÚAˆ~fi^Œ *’ºu+¨O –27
ã¨O=`«û~°=Ú#‰õΩ 366 ~ÀAÅ∞, P~°∞ |∞∞`«∞=ÙÅ∞, Ô~O_»∞
JÜ«∞#=ÚÅ∞, Ѩ<≥flO_»∞ ™œ~°=∂ã¨=ÚÅ∞ JQÆ∞K«∞#flq. g\˜x J~Ú^Œ∞
ã¨OYºKÕ QÆ∞}˜Oz# XHõ Ü«ÚQÆ=Ú J#|_»∞#∞. 366˛5´ 1830 ~ÀAÅ∞.
|∞∞`«∞=ÙÅ∞ =ÚÃÑÂÊ, JÜ«∞#=ÚÅ∞ Ѩk, ™œ~°=∂ã¨=ÚÅ∞ J~°"≥·.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

38

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ã¨∂~Àº^ŒÜ«∞=ÚÅ∞
´ 1830
K«O„^Œ„Hõ=∞=ÚÅ∞
´
62
#HõΔ„`À^ŒÜ«∞=Ú
´ 1835
K«O„^Œ∞x JÜ«∞#=ÚÅ∞ ´ 134
Ѩ~°fi=ÚÅ∞
´ 124
Ѩ~åºÜ«∞=ÚÅ∞
´
67
JkèHõ=∂㨠q+¨Ü«∞=Ú QÆ∂iÛ

â’¡II ^Œ∂º#O kfi+¨+≤ì~åƒùˆQ# ¿ÇÏÜ«∞O
ã¨∂~åº`ü ã¨áê~°º=}"£∞I
Ü«∞`ü Hõ$`Ò LѨ*ÏÜÕ∞`Õ
=∞^èÕºKåO`Õ Kåkè=∂ã¨H“II
™ê=#k# =∂#=∞O^Œ∞ 62= ÉèÏQÆqÜ≥∂QÆ=ÚKÕ q∞ye#k ukä
Ü«∞QÆ∞K«∞#flk. J^Õ ™ê=#=∂#=Ú ã¨OÜ≥∂QÆ=ÚKÕ ™œ~°k#=∞QÆ∞K«∞#flk.
™œ~°k<å¿ÑHõΔÜ«∂ ukä `«‰õΩ¯= „Ѩܫ∂}=Ú HõÅk. Hõ#∞Hõ Ü«ÚQÆ=∞^茺֒
z=~°Ö’ JkèHõ =∂ã¨=Ú =K«∞Û#∞.
ukä ´ 1830
62 ˛30
™œ~°=∂ã¨=ÚÅ∞ J~°∞"≥·, K«O„^Œ=∂ã¨=ÚÅ∞ J~°∞"≥·Ô~O_»∞, JkèHõ
=∂ã¨=ÚÅ∞ ~Ô O_»∞, ™ê=#k#=ÚÅ∞ 1830, u^ä∞Œ Å∞ 1860, HõÜ
Δ ∞« u^ä∞Œ Å∞
=ÚÃÑÂÊù, #HõΔ„`« =∂ã¨=ÚÅ∞ J~°∞=k U_»∞, #HõΔ„`«=ÚÅ∞ 1809, =$^Œú
#HõΔ„`«=ÚÅ∞ W~°∞=kXHõ\ ˜ JQÆ∞K«∞#flq.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

39

Ѷ¨Åã¨O™ê¯~°=Ú
"Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú#O^Œ∞ ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å QÆuÜÕ∞ "åºMϺxOѨ|_ç
#k. JO^Œ∞<å =∞^茺=∞ =∂#"Õ∞ xˆ~ÌtOK«|_ç#k. ã¨Ê+¨ì=∂#=Ú HÍ^Œ∞.
=∞^躌 =∂<å¿ÑHõÜ
Δ ∂« ã¨Ê+¨ãì u÷≤ ã¨∂~°∞ºxH˜ ~Ô O_»∞ JOâ◊Å`À#∂, K«O„^Œ∞xH˜
8 JOâ◊Å`À#∂ "≥#∞Hõ =ÚO^Œ∞ JQÆ∞#∞. D Ô~O_çO\˜ JO`«~°"Õ∞ Ѷ¨Å
ã¨O™ê¯~°=Ú J#|_»∞#∞.
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨=∞O^Œ∞ ã¨O=`«û~° – =~°¬ â◊|Ì=ÚÅ∞ „ѨÜ≥∂yOѨ
|_ç#q. Ü«∂A+¨ *’ºu+¨=∞O^Œ∞ J|Ìâ◊|Ì=Ú ‰õÄ_® LѨÜ≥∂yOѨ
|_ç#k.
„HÍOu =$`«Î=Ú#‰õΩ H˜Δu[ã¨OÅQÆfl ÉèÏ="Õ∞ `å`å¯eHõ ÅQÆfl=∞#
|_»∞#∞. ã¨∂~°ºã≤^•úO`å^Œ∞ÅÜ«∞O^Œ∞ qHõÅ– HõÅ– JOâ◊– ~åt – =$`«Î
Ѩi^èŒ∞ÅKÕ HÍÅqÉèÏQÆ=Ú KÕÜ«∞|_ç#k.
"Õ^•OQÆ *’ºu+¨=∞O^Œ∞ Ѷ¨∞\˜HÍ – k# – =∂㨠– =~°¬=ÚÅKÕ
HÍÅqÉèÏQÆ=Ú KÕÜ«∞|_ç#k. Hõ~°‡HÍO_» x~°fiǨÏ}Ö’ D =∂#"Õ∞
qxÜ≥∂QÆ=ÚÖ’ #∞#flk.
Ô~O_»∞ =∂#=ÚÅÖ’#∂ qHõÅ– ѨÅ, HõÖϖѶ¨∞\˜HÍ – JOâ◊–
k#=Ú, ~åt– P=∞ã¨=Ú, =$`«ÎѨikè – ã¨O=`«û~°=Ú (=~°¬=Ú)
ã¨=∂#"Õ∞ Ü«∞QÆ∞#∞.

J^èŒ~°fi *’ºu+¨"£∞
Wk Ѷ¨e`« *’ºu+¨=Ú#‰õΩ ã¨O|OkèOz#k. WO^Œ∞ 4 „ѨHõ~°}
=ÚÅ∞, 162 â’¡Hõ=ÚÅ∞ QÆÅ=Ù. Wk Ñ≤`å=∞Ç¨Ï – HÍâ◊ºÑ¨ ã¨O"å^Œ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

40

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°∂Ѩ=ÚQÍ #∞#flk. HÍÅqÉèÏQÆ=Ú ~“„^Œ – ™œ=∞º – Hõ~°‡Ü≥∂Qƺ –
#HõΔ„`åk LÖË¡Y#=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. Hõ~°}Ï^Œ∞Å∞ q=iOK«|_ç#q.

â’¡II ukäˆ~Hõ QÆ∞}Ï„áÈHÍÎ #HõΔ„`«OK« K«`«∞~°∞æ}O
"å~°âßÛ+¨ì QÆ∞}ó„áÈHõÎó Hõ~°}O ëÈ_»âßxfi`«"£∞ I
^•fi„uOâ◊^ÀºQÆ`å~å +¨+≤ì ã¨=∞xfi`å
K«O„^Œó â◊`«QÆ∞}„áÈHõÎ ã¨Î™ê‡K«ÛO„^Œ |Ö’|Å"£∞ II
K«O„^Œ |Å"Õ∞ |Å=Ú. K«O„^Œ|Å=Ú ##∞ã¨iOzÜÕ∞, „QÆǨÏ=ÚÅ∞
â◊√ÉèÏâ◊√Éèí Ѷ¨e`«=ÚÅ#∞ WK«∞Û#∞. Hõ$+¨‚ ѨHõΔ=Ú#O^Œ∞ K«O„^Œ|Å=Ú
H©Δ}˜OK«∞#∞.
D „QÆO^äŒ=Ú H˘O`« J~åfip#=∞x K≥ѨÊ=K«∞Û#∞. WO^Œ∞ ‰õÄ_®
"Õ∞ëêk~åâ◊√Å∞ K≥ѨÊ|_»ÖË^Œ∞.

W`«~° "Õ^•OQÆ=ÚÅÖ’ *’ºu+¨O
W`«~° "Õ^•OQÆ=ÚÖˇ·# HõÅÊ– "åºHõ~°} – x~°∞HõÎ âßG=ÚÅO^Œ∞
„Ѩã¨OQÍ#∞™ê~°=Ú *’ºu+¨O q=iOK«|_ç#k.
HõÅÊã¨∂„`«=Ú ÅO^Œ∞ – ''„âß=}ϺO áœ~°‚=∂™êºO „â◊=}Hõ~°‡
(Pâ◊fiÖÏÜ«∞# QÆ$ǨϺã¨∂„`«O 2–1–1) Jx K≥ѨÊ|_ç#k.
''^èŒ$==∞~°∞O^èŒfO ã¨Ñ¨Îs¬xu ^Œ$ëêìfi "åK«O qã¨$*Ë`ü—— Jx QÆ$ǨϺ
ã¨∂„`«=Ú 1–7–22 #O^Œ∞#flk.
JQÍflº^è•<å~°=ú Ú H˘xfl xiÌ+ì¨ #Hõ„Δ `«=ÚÅ∞ K≥Ñʨ |_ç#q. É∫^è•Ü«∞#
ã¨∂„`«=Ú#O^Œ∞ g∞#"Õ∞ëêk ~åâ◊√Å∞ 32 ¿Ñ~˘¯#|_ç#q. áê~°ã¯¨ ~° QÆ$ǨϺ
ã¨∂„`«=ÚÅO^Œ∞ ''*˺ëêªÜ«∂O ˆHΔ„`«Hõ~°¬}O 2–16 Jx q^è•#=Ú K≥ѨÊ
|_ç#k.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

41

áê}˜hÜ«∞ "åºHõ~°}=∞O^Œ∞ „Ѩã¨OQÆ=â◊=Ú#, =~å¬Å∞¡H± K«
5–1–88, ^•=∞ǨÜ«∞<åO`åK«Û 4–1–27.

™ê=ã≤‡<£ áœ~°‚=∂ã‘u 4–2–21
eOQ∑ KÀ~°÷fi =∞øǨ˙iΈH 3–3–9
ѨÙ+¨ºu뜺 #HõΔ„`Õ 3–1–116
qÉèÏëê á¶êÅ∞æh „â◊=}Ï HÍiΈH K≥·„fÉèíºó 4–2–23
#HõΔ„`Õ} Ü«ÚHõÎó HÍÅó 4–2–3
Kè«O^Œã≤ ѨÙ#~°fi™Èfiˆ~ Hõ=K«#"£∞ 1–2–61
"≥Ú^ŒÖˇ·#q HõÅ=Ù.
x~°∞Hõ=Î ∞O^Œ∞ ''ã¨Ñ|Ψ ∞∞+‘}Ïx *’ºfO+≤ 10–26 Ü«ÚQÆ ã¨ÇϨ „™êO`ü
=∞ǨÏ~ü „|Ǩχ}À q^Œ∞ó, ~å„uO Ü«ÚQÆ ã¨Ç¨Ï„™êO`åO `Õ Ç¨ÏŸ ~å„`«
q^À[<åó –14–4, Jx LÖË¡dOK«|_ç#k.
áê~°ã¨¯~° QÆ$ǨϺã¨∂„`«=ÚÅO^Õ ''=¸ÖÏOâı „Ѩ^äŒ"Õ∞ Ñ≤`«∞~°flëÈì
kfifÜÕ∞ =∂`«∞ã¨Î $fÜÕ∞ ^èŒ#^è•#ºã¨º K«`«∞ˆ~÷ ‰õΩÅâ’HÍ =ǨÏó ã¨fiÜ«∞O
ѨÙ}ºÉèÏw™êº`ü –1–21) Jx HõÅ^Œ∞.
`«~°¯âßG=Ú #O^Œ∞
㨇 $u „QÆO^è=Œ ÚÅO^Œ∞, *’ºu+¨ q+¨Ü∞« Hõ K«~Û° ZO`À qѨÙÅ=ÚQÍ
#∞#flk. PKå~å^蕺ܫ∞=ÚÅÖ’, „áêÜ«∞tÛ`«Î „Ѩã¨OQÆ=ÚÖ’ Ü«ÚQÆ=∂#
ukä "å~° #HõΔ„`« Ü≥∂QÆHõ~°} ÅQÆfl=ÚǨ˙~åÎk q=~°=ÚÅ∞ Ѩ~°fix~°‚Ü«∞
q+¨Ü«∞"≥∞ÿ qã¨Î $`«=ÚQÍ #∞#flk.
Ü«∂[˝=ů ºã¨‡ $u Ü«∞O^Œ∞ #=„QÆÇ¨Ï q=~°} Ü«Ú#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

42

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â’¡II ã¨∂~°ºó ™È"≥∂ =∞Ç‘ÏѨل`«ó ™È=∞Ѩل`À |$ǨÏã¨Êuó I
â◊√„Hõó â◊<≥·â◊Û~À ~åǨïó ˆH`«∞â‹ÂÛ`Õ „QÆǨó 㨇$`åóII
Ü«∂[˝=ů ºã¨‡ $u 1–295
„HÍOu=$`«Î=Ú 12 ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ WO^Œ∞ ¿Ñ~˘¯#|_ç#k. #HõΔ„`«
q+¨Ü∞« "≥∞ÿ ''Hõ$uÎHÍk Éè~í }° ºO`«"∞£ —— 1–268 Jx Hõ$uÎHÍkQÍ K≥Ñʨ |_ç#k.
HÍx "Õ∞ëêk ~åt<å=∞=ÚÅ∞ WO^Œ∞ÖË=Ù.
„âß^Œú q+¨Ü«∞"≥∞ÿ L`«Î~À`«Î~° Ѷ¨ÖÏkèHõº=ÚQÍ D â’¡Hõ=Ú q=iOK«∞
K«∞#flk.

â’¡II J=∂"å™êº+¨ìHÍ =$kúó Hõ$+¨‚ѨHΔÀ7Ü«∞#^ŒfiÜ«∞"£∞ I
„^Œ=ºO „ÉÏǨχ} ã¨OѨuÎó q+¨μ=`ü ã¨∂~°ºã¨O„Hõ=∞óI
=ºfáê`À QÆ[KåÛùÜ«∂„QÆǨÏ}O K«O„^Œã¨∂~°ºÜ≥∂ó II
1–297,298
W^Õ q^èŒ=ÚQÍ W`«~° 㨇 $u „QÆO^èŒ=ÚÅO^Œ∞ „Ѩ™êÎ=<å=â◊=Ú#
J<ÕHõ *’ºu+¨ q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ HõÅ=Ù.

=∞ǨÉèÏ~°`« =∞O^Œ∞ *’ºu+¨=Ú
~å=∂Ü«∞} – =∞ǨÉèÏ~°`=« ÚÅO^Œ∞ Z<Àfl *’ºu+¨âßG q+¨Ü∞« =Ú
Å∞#flq. ~å=∂Ü«∞}=Ú#O^Œ∞ =ÚǨ˙~°Î=ÚÅ∞ K≥ѨÊ|_ç#q. =∞Ǩ
ÉèÏ~°`«=Ú XHõ qâ◊fiHÀâ◊"Õ∞ J#∞@Ö’ ã¨Oâ◊Ü«∞=ÚÖË^Œ∞.
=∞ǨÉèÏ~°`=« Ú =¸_»∞ ã¨fi~°∂Ѩ=ÚÅ∞QÍ K≥Ñʨ |_»∞K«∞#flk. XHõ\ ˜
[Ü«∞=∞#∞ WuǨã¨=Ú Wk "åºã¨∞_»∞ "≥·â◊OáêÜ«∞#∞xH˜ K≥Ñ≤Ê#k.
~Ô O_»=k ÉèÏ~°`O« J#|_Õ PMϺ#=Ú Wk "≥â· O◊ áêÜ«Ú_»∞ [#["Õ∞Ü«ÚxH˜
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

43

qxÑ≤Oz#k. =¸_»=k =∞ǨÉèÏ~°`«O J#∞¿Ñ~°∞`À ÅHõΔâ’¡Hõ=ÚÅ`À
#∞#flk. Wk ™œuKÕ â∫#HÍk =∞ǨÏ~°∞¬Å‰õΩ K≥ѨÊ|_ç#k.
âßOu Ѩ~°fi=∞O^Œ∞ ''ã¨O=`«û~°HõΔÜ«∞—— „Ѩ™êÎ=# HõÅ^Œ∞. Wk 85
ã¨OIIÅ H˘Hõ™êi ã¨OÉèíqOK«∞#∞.

â’¡II J^äŒ ã¨O=`«û~å}ÏOK« =∂™ê<åOK« HõΔÜ«∞O`«^è• I
ѨHõΔHõΔÜ«∞O `«^è• ^Œ$ëêìº k#™ê<åOK« ã¨OHõΔÜ«∞"Õ∞II
âßOuѨ~°fiO – 301–46
=∞Ǩ ÉèÏ~°`«=∞O^Œ∞ "Õ∞ëêk ~åtqkè – „HÍOu =$`«Î=Ú 12
ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ „QÆǨÏã≤÷`«∞Å∞ ÖË=Ù. 12 ã¨OIIŠѨ^Œúu =º=Ǩ~°=ÚÖ’
LO_≥_ç^Œx H˘O^Œ~°∞ Ѩiâ’^茉õΩÅ∂Ç≤ÏOK«∞K«∞<åfl~°∞. Wk QÆ∞~°∞„QÆǨÏ
ã¨OKå~°=ÚKÕ `≥eÜ«∞^ŒQÆ∞#∞.
ã¨Ê+¨ìQÆu ã¨∂HõΔ ‡*Ï˝#=Ú ÖËx^Õ HõΔÜ«∞=∂㨠x~°‚Ü«∞=Ú KÕÜ«∞ÖË^Œ∞.
^èŒ∂=∞ˆH`«∞ – LÖϯáê`« =¸Å q=~°=ÚÅ∞#flq.
ã¨=Ú„^Œ=Ú Ü≥ÚHõ¯ P@∞áÈ@¡‰õÄ K«O„^Œ∞xH© QÆÅ ã¨O|O^èŒ=Ú,
Éè∂í q∞ =~°∞ÅÎ `«fi=Ú, Éè∂í Ѩ$+¨Éì Ïè QÆ=ÚÖ’ K«O„^Œ∞x J^Œ$â◊º`«fi=¸ =i‚OK«
|_®¤~Ú.
=∞ǨÉèÏ~°`=« Ú#O^Œ∞ ã¨OÇ≤Ï`å㨯O^èŒ q+¨=ÚÅ∞ Z‰õΩ¯=QÍ ¿Ñ~˘¯#
|_ç#q.

Ü«∞`À "åÜ«Ú~°º`À ã¨∂~°ºó Ü«∞`À â◊√„Hõã¨Î`À [Ü«∞ó
âßOuѨ~°fiO – 100–20
J^Œºáœ+¨ºÜ≥∂QÆ=ÚÃÑ· uK«O„^Œ=∂ó I
áê}˜O Hõ$ëê‚Ü«∂ã¨ÎfiO QÆ$Ǩ}Ï^Œº ѨÓ~°fi"£∞ II
PkѨ~°fiO 198–5
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

44

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

J#∞ ã¨O=`«û~°O *Ï`åó áêO_»"åó ‰õΩ~°∞ã¨`«Î=∂ó I
áêO_»∞Ѩل`åó =º~å[O`« ѨOK«ã¨O=`«û~å W= II
PkѨ~°fiO 134–24
5 ã¨OIIÅÖ’ Ô~O_»∞ JkèHõ=∂ã¨=ÚÅ∞ "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú s`åº
=K«∞Û#∞. ^•x q=~°} q~å@Ѩ~°fi=Ú 52–3Ö’, WÖÏ L#flk.

â’¡II `ÕëêO HÍÖÏuˆ~ˆH} *’ºuëêOK« =ºu„Hõ=∂`ü
ѨOK«"Õ∞ ѨOK«"Õ∞ =ˆ~¬ ^Òfi=∂™ê=ÙѨ *ÏÜ«∞`«óII
Uëê =∞ѨºkäHÍ =∂™êó ѨOK« K«^•fi^Œâ◊HõΔáêó
„`«Ü≥∂^Œâß<åO =~å¬}ÏO Wu"Õ∞ =~°Î`Õ =∞uóII
Ü«Úkè+¨μª~°∞x [#‡ =ÚǨ˙~°Î=Ú

â’¡II SO„^Õ K«O„^Œã¨=∂~À¿ÇÏ =ÚǨ˙ˆ~Î aèl^Œ+¨ì"Õ∞
k"À =∞^茺QÆ`Õ ã¨∂ˆ~º u^äÒ Ñ¨Óˆ~‚uѨÓl`ÕII
PkѨ~°fiO 123–6
„QÆǨÏ=ÚÅ ™œ=∞º–„‰õÄ~°`«fi=ÚÅ∞, "å\˜ â◊√ÉèÏâ◊√Éèí=ÚÅ∞ WÖÏ
K≥ѨÊ|_®¤~Ú.

â’¡II „áê*ÏѨ`«ºO Ç≤Ï #HõΔ„`«O „QÆǨÏã‘Î HΔÀ‚ =∞Ǩ^Œ∞ºuó I
â◊<≥·â◊Û~°ó Ñ‘_»Ü«∞u Ñ‘_»Ü«∞<£ „áê}˜<À kèHõ"£∞ II
Hõ$`åfiKåOQÍ~°HÀ =„HõO *˺ëêªÜ«∂O =∞^èŒ∞ã¨∂^Œ#
J#∂~å^è•O„áê~°÷Ü«∞`Õ "≥∞ÿ„`«O ã¨OQÆ=∞Ü«∞xfl=II
#∂#O =∞ǨÏ^ŒƒùÜ«∞O Hõ$+¨‚ ‰õΩ~°∂}ÏO ã¨=ÚѨã≤÷`«"£∞
qâı¿+} Ç≤Ï =ˆ~¬‚Ü«∞ z„`åO Ñ‘_»Ü«∞`Õ „QÆǨÏóI
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

45

™È=∞㨺 ÅHõΔ‡ "åº=$`«ÎO ~åǨï~°~°¯=ÚÃÑ·uK«
k=â’fi~å¯ó Ѩ`«O`Õº`åó ã¨x~åfi`åó ã¨HõOѨ<åóII
L^ÀºQÆѨ~°fiO 143–8, 11
XHõ „QÆǨÏÜ≥∂QÆ=Ú –

â’¡II Éè$í QÆ∞Ѩل`« ^è~Œ åѨل`Ò â◊t*Ë# ã¨=∞xfi`åIIâ◊ÅfiѨ~fi° O 11–18
13 ~ÀAÅ∞ =zÛ# ѨHõΔ=Ú QÆ∂iÛ W@∞¡#flk.

â’¡II K«`«∞~°ÌjO ѨOK«^ŒjO Éèí∂`«Ñ¨Ó~åfiO `«∞ ëÈ_»jO
W=∂O`«∞ <åaè *Ï<ÕǨÏOX J=∂"å™êºO „`«Ü≥∂^Œj"£∞II
K«O„^Œã¨∂~åº=ÙÉè∫„QÆ¿ãÎ UHõ=∂ã‘O „`«Ü≥∂^Œj"£∞
J#∞âßã¨# Ѩ~°fiO – 106–17
#Hõ„Δ `« QÆ}<å„Hõ=∞=Ú#∞ QÆ∂iÛ ''=#Ѩ~fi° =Ú—— #O^Œ∞ 7= J^蕺ܫ∞
=ÚÖ’ qã¨Î $`«=ÚQÍ #∞#flk. P â’¡H=õ ÚÅ ÉèÏ==Ú, „"åÜ«∞|_»∞K«∞#flk.
PHÍÅ=ÚÖ’ Jaèl`«∞Î`À HõeÑ≤ 27 #HõΔ„`«=ÚÅ QÆ}# LO_Õk.
HÍÅ=â◊=Ú# Jaèl`«∞Î x¿ãÎ[=Ú HÍQÍ 27 #HõΔ„`« ѨÓ~°‚ H˘~°‰õΩ Hõ$uÎHõ#∞
„QÆÇÏ≤ Oz~°@. ѨÓ~°fi=Ú ~ÀÇ≤Ï}© "≥Ú^ŒÅ∞QÍ #Hõ„Δ `« „áê~°OÉè=í ÚO_ç#^Œ@,
"åºMϺ`« J~Ú# ''hÅHõO~î°∞_»∞—— WÖÏ „"åâß_»∞.
''Ü«∞㨺 #HõΔ„`«ã¨º P^ŒºHõΔ}Ë K«O„^Œ ã¨∂~°º QÆ∞~°∂}ÏO Ü≥∂QÆã¨Î^Œ∞º
QÍk #HõΔ„`«O, `«K«Û ѨÓ~°fiO ~ÀÇ≤Ï}ºÉèí∂`ü I `«^•`«∞ ^èŒx¿+ªuI
D qÜ«∞=Ú#∞ QÆ∂iÛ â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜`Δ ∞« Å∞ W@∞¡ ¿Ñ~˘¯<≥#∞.
''Jaèl#flHõΔ„`«=Ú#‰õΩL`«Î~°=ÚQÍ 61 JOâ◊=ÚÅ∞. ã¨Oáê`« QÆu
[x`« #HõΔ„`« =∞O_»Å „Éèí=∞}=∞O^Œ∞ XHÍ<˘HõѨC_»∞ Jaèl`ü ^èŒ$= ™ê÷#
=Ú#‰õΩ =K«∞Û#∞. JѨC_»∞ =$`«Î=Ú #O^Œ∞ 26 #HõΔ„`«=ÚÖË LO_»∞#∞.——
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

46

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

D ã¨OѶ¨∞@# 13000 ã¨OII „H˜O^Œ@ ã¨OÉèíqOz#k. D q+¨Ü«∞=ÚÅ∞
áêâßÛ`«º YQÀà◊ QÆ}˜`«A˝Å∞ ‰õÄ_® |ÅѨ~°zi.
PkѨ~°fi=Ú#O^Œ∞ – 71– 34

â’¡II K«HÍ~å#ºK«ÛÖ’HõO"≥· „‰õΩ^Àú#HõΔ„`« ã¨OѨ^• I
„Ѩu„â◊=} ѨÓ~åfi}˜ #HõΔ„`å}˜ K«HÍ~°Ü«∞óII
Jâ◊fi"Õ∞^èŒ Ñ¨~°fi=Ú #O^Œ∞ – 44–2

â’¡II JǨÏó ѨÓ~°fiO `«`À~å„u~凙ê â◊√HÍ¡^ŒÜ«∞ó 㨇$`åóI
„â◊=}Ïnx |∞∞HΔÍ}˜ |∞∞`«=ó tt~å^ŒÜ«∞óII
nx=Å# `≥eÜ«Ú#^Õ=∞#QÍ, "Õ^Œã¨OÇ≤Ï`å HÍÅ=Ú#O^Œ∞ L`«Î~å
Ü«∞}=Ú =∞$QÆt~° #Hõ„Δ `«=∞O^Œ∞ „áê~°OÉè=í ∞ÜÕ∞ºk. WK«Û@ ‰õÄ_® ''K«O„^Œ
ã¨∂~°º QÆ∞~°∞Ü≥∂QÆã¨Î^Œ∞ºQÍk #HõΔ„`«"£∞—— J<Õk ã≤^•úO`«"åHõº=Ú.
Ü«ÚQÍk #Hõ„Δ `«=Ú „Ѩf 960 ã¨OIIʼnõΩ "≥#∞Hõ‰Ωõ [~°∞QÆ∞K«∞O_»∞#∞.
Hõ#∞Hõ<Õ L`«Î~° "≥·kHõHÍÅ=∞O^Œ∞ ~ÀÇ≤Ï}˜ Ü«ÚQÍk #HõΔ„`«=∞~Ú#k.
„ÉÏǨχ}=ÚÅ ~°K«<å HÍÅ=ÚÖ’ Ü«ÚQÍk #HõΔ„`«=Ú Hõ$uÎHõ J~Ú#k.
J@∞ Ñ≤=∞‡@ „Hõ=∞=ÚQÍ "Õ^•OQÆ *’ºu+¨HÍÅ=Ú <å\˜H˜ ''^èŒx+¨ª——
Ü«ÚQÍk #HõΔ„`«=∞~Ú#k.
=∞ǨÉèÏ~°`«=Ú Ü≥ÚHõ¯ Jâ◊fi"Õ∞^äŒ Ñ¨~°fi„Ѩ=K«# HÍÅ=Ú<å\˜H˜
Ü«ÚQÍk #Hõ„Δ `«=Ú „â◊=}=Ú J~Ú#k. XHÍ<˘Hõ HÍÅ=ÚÖ’ L`«~Î åëê_è»
J~Ú#k.
„Ѩã¨∞Î`«O <Õ\ ˜ HÍÅ=ÚÖ’ ѨÓ~åfiëê_è» J~Ú#k. (=∞ǨÉèÏ~°`«=Ú
#O^Œ∞ J<ÕHõ *’ºu+¨ âßG q+¨Ü«∞=ÚÖˇ<Àfl Ü«Ú#flq. „QÆO^èŒqã¨Î~° cèuKÕ
q~°q∞OK«∞K«∞<åfl#∞ –
"Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü)
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

47

W`«~° ѨÙ~å}=ÚÅO^Œ∞ ‰õÄ_® Z<Àfl *’ºu+¨âßG q+¨Ü«∞=Ú
Å∞#flq. WHõ H˘xfl „áêp# „QÆO^èŒ=ÚÅ q=~°} `≥eÜ«∞*Ë™êÎ#∞.

ã¨∂~°º„Ѩ[˝Ñ≤Îó
Wk „áêHõ$`«ÉÏè +¨Ö’ ~°zOz# *’ºu+¨ „QÆO^è=Œ Ú. nxH˜ =∞ÅÜ«∞yi,
ã¨O㨯 $`« \©Hõ ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ ã¨∂~°ºQÆ=∞#O, PÜ«Ú=٠Ѩi"å~°
ã¨OYº x~°∂Ñ≤OKå_»∞. ã¨∂~°º^ŒfiÜ«∞HõÅÊ#, K«O„^Œ^ŒfiÜ«∞HõÅÊ#, 28
#Hõ„Δ `«=ÚÅ q=~°} WO^Œe „Ѩ`ºÕ HÍOâ◊=Ú. ѨOK«=~å¬`‡« Hõ=Ú Ü«ÚQÆ=∞<Õ
K≥ѨÊ|_ç#k.

K«O„^Œ „Ѩ[˝Ñ≤Îó
WO^Œ∞ K«O„^Œ ã¨O|O^èŒ q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ =ÚYº=ÚQÍ K≥ѨÊ|_®¤~Ú.
ã¨∂~°∞º_»∞ „Ѩuk#=Ú Ü≥∂[#QÆu #_»K∞« #x q=iOK≥#∞. h_»##∞ã¨iOz
ѨQÆ\ ˜ ã¨=∞Ü«∞=Ú `≥Å∞ã¨∞H˘#∞ q^è•#=Ú K≥ѨÊ|_ç#k.

*’ºu+¨ Hõ~°O_»Hõ"£∞
Wk JO`« „áêp# „QÆO^èŒ=Ú HÍ^Œ∞. Wk =ÚYº=ÚQÍ ã≤^•úO`«
㨯O^èŒ=Ú#‰õΩ ã¨O|OkèOz#k. Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ nxx LÖË¡dOKå_»∞.

„áêp# ã≤^•úO`« ѨOK«Hõ"£∞
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ѨÙ~å`«#=ÚÖˇ#· J~Ú^Œ∞ ã≤^•úO`«=ÚÅ#∞ W@∞¡
¿Ñ~˘¯<≥#∞.

â’¡II áœeHõ~À=∞Hõ "åt+¨ª ™œ~°ÃÑ·`å=∞Ǩã¨∞ΠѨOK«ã≤^•úO`åóII
ѨOK«Éè’º ^•fi"å^Òº "åºMϺ`å ÖÏ@^Õ"Õ#II
Ñ≤`å=∞Ǩï_≥·# „|Ǩχ, "Õ^Œ ~°Ç¨Ï㨺=Ú#∞ =t+¨μªxH˜ É’kèOK≥#∞.
Jk ÃÑ· `å=∞ǨÏã≤^•úO`«=Ú. Wk Ju „áêp#"≥∞ÿ#k. D ã≤^•úO`«=Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

48

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

HÍÅ=ÚÖ’ dÅ=∞QÆ∞@ K«∂z „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ ^•xx ã¨∞Êù@ã≤^•úO`«=ÚQÍ
„QÆO^èŒã¨÷=Ú KÕÃã#∞.
ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞ `«# ''ã≤^•úO`« t~À=∞}˜—— Ü«∞O^Œ∞ nx<Õ
ã‘fiHõiOK≥#∞.
<å~åÜ«∞}∞_»∞ HÍÅK«„Hõ=Ú x~°O`«~° „Ѩ=~°Î# H˘~°‰õΩ ã¨∂~°∞º#‰õΩ
LѨ ^ Õ t Oz#^Õ ''™œ~° â ßG=Ú—— nxx P~° º Éè í @ ∞_» ∞ ã‘ fi Hõ i Oz
''P~°ºÉèí\ ©Ü«∞=Ú—— ~°zOKå_»∞.
„|ǨχKÕ LѨ^ÕtOK«|_ç# QÆ}˜`«=Ú =t+¨μª_»∞ ã¨fi|∞kúÜ≥∂QÆ=ÚKÕ
Ѩ~åâ◊~∞° #‰õΩ É’kèOz#k "åã≤+ª¨ ã≤^•úO`«=Ú. Ѩ~åâ◊~∞° _»∞ ^•xx QÆ~åæk
=∞Ǩ=Ú#∞ʼnõΩ É’kèOK«QÍ JO^Œ∞ ѨÙeâ◊√x K≥Ñ≤Ê#k ''áœeâ◊
ã≤^•úO`«=Ú.——
Ü«∞=#*Ï`«∞ÅÖ’ „|ǨχâßѨ=ÚKÕ [x‡Oz# ã¨∂~°∞º_»∞ ~À=∞Hõ
#QÆ~°=Ú#O^Œ∞ ~À=∞‰õΩ#‰õΩ qã¨Î $`«=ÚQÍ É’kèOz#k ''~À=∞Hõ
ã≤^•úO`«=Ú.—— g\˜Ö’ áœeâ◊– ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=ÚʼnõΩ ''ÖÏ@^Õ=Ù_»∞——
"åºMϺ#O ~°zOKå_»∞.

1– Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú
D ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å J~Ú^Œ∞ ã¨O=`«û~°=ÚÅ∞
1 Ü«ÚQÆ=∞x, 30 <≥ÅÅ∞‰õΩ XHõ JkèHõ=∂ã¨=Ú 63 ѨQÆà◊¡‰õΩ XHõ HõΔÜ«∞
k#=∞x `≥eÜ«∞^ŒQÆ∞#∞. (ѨOK« ã≤^•úOuHõ 12–1)
(WK«@ 30 <≥ÅʼnõΩ XHõ JkèHõ =∂ã¨=∞#∞#k qKå~°}©Ü«∞O.
ZO^Œ∞Hõ#QÍ 32 1/2 <≥ÅʼnõΩ =∂„`«"Õ∞ XHõ JkèHõ=∂ã¨=Ú =K«∞Û#∞–
("Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü)
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

49

Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú#O^Œ∞ JǨÏ~°æ} ™ê^èŒ# W@∞¡ q=iOK«
|_ç#k.

â’¡II ^Œ∂º#O â◊ˆHO„^ŒHÍÅO ѨOK«d
~°∞_»∞^èŒ$`«º âı+¨O =~å¬}ÏO
^Œ∞º=∞}O =∂Ѷ¨∞ ã≤`å^ŒºO
‰õΩ~åº^£ ^ÀºQÆ}O `«^ŒÇ¨Ïº^ŒÜ«∂`üII
ѨOK« ã≤^•úOuHõ – 12–2
â◊Hõ ã¨OIIÅÖ’ 2 fã≤"ãÕ ≤ 5 KÕ QÆ∞}˜Oz, JkèH=õ ∂ã¨=ÚÅ∞ `«yOæ z
=∂Ѷ¨∞â◊√^Œú áê_»ºq∞ ã¨∂~Àº^ŒÜ«∞ HÍÅ=Ú#‰õΩ JǨÏ~°æ}=∞QÆ∞#∞. WK«@
â◊Hõ HÍÅ=Ú K≥ѨC@KÕ D ~°K«# J~åfip#=∞x ÉèÏqOK«~å^Œ∞. Wk
™œHõ~°º=Ú H˘~°‰õΩ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ =º=ã¨÷ KÕã≤<å_»∞.
D ÃÑ`· å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú#∞ J#∞ã¨iOK«∞#∞.
„Ѩã¨∞Î`«=Ú =¸_»∞ „|Ǩχ ã≤^•úO`«=ÚÅ∞ ÅaèOK«∞K«∞#flq. 1– „|Ǩχ
QÆ∞ѨÙxÎ k, 2– âßHõÅ∞º_»∞ ~°zOz#k 3– q+¨μ^‚ ~Œè À‡`«~Î ° ѨÙ~å}=Ú#O^Œ∞
K≥Ñ≤Ê#k. WO^Œ∞ „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ ~°zOz#^Õ „áêp#=Ú).

2 – "åã≤+¨ª ã≤^•úO`«=Ú
„|Ǩχ #∞O_ç á⁄Ok# *’ºu+¨*Ï˝#=Ú#∞ =t+¨μª_»∞, Ѩ~åâ◊~°∞xH˜
É’kèOz#^Õ "åt+¨ª ã≤^•úO`«=Ú. WO^Œ∞ ÃÑ`· å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=ÚÅ∞ =Öˇ<Õ
K«O„^Œã¨∂~°∞ºÅQÆu, ukä #HõΔ„`« JÜ«∞#Ѩ^Œúu, ~åâ◊ºOâ◊ HõÖÏ=∂#=ÚÅ∞
H˘O`« qÅHõΔ}=ÚQÍ q=iOK«|_ç#q. KèåÜ«∂qKå~°=Ú JkèHõ=ÚQÍ
KÕÜ«∞|_ç#k.
"åt+¨ª ã≤^•úO`«=Ú „áêp#– #g# ÉèË^Œ=ÚKÕ Ô~O_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞QÍ
ÅaèOK«∞K«∞#flk. WO^Œ∞ #∞O_ç Ü«ÚQÆáê`«=~°¬ ÉèíQÆ}=ÚÅ#∞ „QÆÇ≤ÏOz
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

50

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

q+¨μK‚ O« „^Œ∞_»∞ "åt+¨ª ã≤^•úO`«=Ú#∞ xi‡OK≥#∞. „|ǨχQÆ∞ѨÙxÎ HÍÅ=Ú#ˆH
Ô~O_»∞ "åt+¨ª ã≤^•úO`«=ÚÅ∞#flq. JO^Œ∞ "≥Ú^Œ\ ˜k =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞,
ѨOK« ã≤^•úOuHõ ¿Ñ~˘¯#flk. ~Ô O_»=k ÖÏ@^Õ=Ùx #∞O_ç ã¨∂~°º K«O„^•k
=∞^蕺^Œ∞Å#∞ „QÆÇ≤ÏOz „áêp# "åt+¨ª=Ú #∞O_ç Ü«ÚQÍ^Œ∞Å#∞,
=∞O^ÀK«ÛѨikè áê`«ãʨ +‘Hì ~õ }
° Ï^Œ∞Å#∞ P~°ºÉè\í Ü
© ∞« =Ú #∞O_ç ã‘fiHõiOz
q+¨μ‚K«O„^Œ∞_»∞ "åºMϺxOz#k. „Ѩã¨∞Î`«=Ú ÅaèOK«∞ ''ÅѶ¨Ú"åt+¨ª
ã≤^•úO`«=Ú—— ÃÑ· Ô~O_çO\˜ HõO>Ë qÅHõΔ}"≥∞ÿ#k. WO^Œ∞ 94 â’¡Hõ=Ú
Å∞#flq. H˘xfl =∂~°∞ÊÅ∞ – KÕ~°∞ÊÅ∞ KÕÜ«∞|_ç#q.

3– ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=Ú
D ã≤^•úO`«=Ú ‰õÄ_® „áêp# J~åfip#=ÚQÍ ~Ô O_»∞ q^è=Œ ÚÅ∞QÍ
#∞#flk. „áêp#"≥∞ÿ#k. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ K≥Ñ≤Ê#k. J~åfip#=Ú
N¿+}∞_»∞ ã¨OáêkOz#kQÍ „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ ¿Ñ~˘¯#flk.
~À=∞Hõ ã≤^•úO`« „Ѩ™êÎ=#Ö’ Ü«∞=#∞Öˇ·# gix `«Ñ¨ÊHõ =∞#O
㨇iOK«∞HÀ"åe. Ü«∞=<åKå~°∞ºÅ∞, Ç≤Ï`å~°¯ó ÖË^• Ç≤Ï=∂~°¯ó (Ç≤Ïáê~°¯ãπ)
`åÅ=∞}˜ó (\ÏÖˇg∞) JѨÖÏ=}ºó (JáÈÖ’xÜ«∞ãπ) W`«_∞» 1080 #Hõ„Δ `«
q=~°=ÚÅ#∞ XHõ ™êi}˜QÍ ~°zOKå_»∞.
1 ã¨O=`«û~°=Ú#‰õΩ QÆÅ ~ÀAÅ∞ aè#flaè#fl ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ
W@∞¡O_»∞#x â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜Δ`«∞Å∞ q=iOKå~°∞.
"Õ^•OQÆ *’ºuëê#∞™ê~°=Ú
Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
"åã≤+¨ª ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
áœeâ◊ ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú

1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ

360–0–0–0–0 ~ÀAÅ∞
365–21–25 ~ÀAÅ∞
366–0 ~ÀAÅ∞
365–15–30 ~ÀAÅ∞
365–14–48 ~ÀAÅ∞

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~À=∞Hõ ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
J~åfip# ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
~å[=∞$QÍOHÍ#∞™ê~°=Ú
Hõ~°}‰õΩ`«∂ǨÏÖÏ#∞™ê~°=Ú

1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ
1 ã¨OII#‰õΩ

51

365–14–48 ~ÀAÅ∞
356–15–31–31–24 ~ÀAÅ∞
365–15–3–17–171/3~À.
365–15–3–17–171/3~À.

4– áœeâ◊ ã≤^•úO`«=Ú
Ѩ~åâ◊~∞° x =Å# á⁄Ok# *’ºu+¨*Ï˝#=Ú#∞ Juâ◊=∞ǨÏi¬, QÆ~åæk
=∞Ǩ=Ú#∞ʼnõΩ q=iOz#^Õ ''áœeâ◊ ã≤^•úO`«=Ú.—— WO^Œ∞ JǨÏ~°æ}
™ê^èŒ#Ö’ ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=Ú`À ™ê=∞º=Ú#flk. nxH˜ ÖÏ@^Õ=Ù_»∞
"åºMϺ#O ~°zOKå_»∞.
Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ ‰õÄ_® |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«Ö’ D „QÆO^è㌠^≤ •úO`« q+¨Ü∞« Hõ
â’¡H=õ ÚÅ∞ H˘xfl L^ŒÇϨ iOKå_»∞. ã¨∂~°ºK«O„^•uiHõÎ „QÆÇϨ =ÚÅ =„Hõ`fi« =Ú
QÆ∂iÛ q=~°} L#flk. Ѷ¨ÅÉÏ =Å# K«~°YO_®#Ü«∞#=Ú, K«~°YO_»=Ú
=Å# k#=∂<å#Ü«∞#=Ú xˆ~ÌtOK«|_ç#k.
^ÕâßO`«~° ã¨O™ê¯~°=Ú K«Hõ¯QÍ q=iOѨ|_ç#q Hõ~°}=ÚÅ∞ K≥ѨÊ
|_ç#q.
JÜ«∞<åOâ◊#∞ "≥Ú^Œ\ ™˜ êiQÍ ÖˇH¯˜ Oz#"å_»∞QÍ ÉèÏqOK«|_»∞`«∞#fl
Ç≤Ïáê~°¯ãπ („H©.ѨÓ. 127) „w‰õΩ^ÕjÜ«Ú_Õ. (JÜ«∞<åOâ◊#∞ "≥Ú^Œ\™˜ êiQÍ
Hõ#∞Q˘#fl"å~°∞ D lÑ≤¬Ü∞« #∞¡, Ç≤Ïáê~°¯ãπHÍ^Œ∞, D q+¨Ü∞« =Ú JÜ«∞<åOâ◊
„ѨHõ~°}OÖ’ q=~°OQÍ `≥eÜ«∞*Ë™êÎ#∞ – "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü)
„H©IIâ◊II 1017 #∞O_ç 1030 =~°‰õΩ ÉèÏ~°`«^Õâ◊=∞O^Œ∞ x=ã≤Oz#
„Ѩã≤^Œú K«i„`«HÍ~°∞_»∞ JÖòɡ~°∂x (J~å¯=~°∞}˜ó) áœeâ◊ ã≤^•úO`«=Ú.
áœeâ◊ J<Õ Ü«∞=#∞xKÕ („w‰õΩ^ÕjÜ«Ú_»∞) ~°zOK«|_ç ÉèÏ~°`«^Õâ◊=Ú
KÕi#@∞¡QÍ „"åã≤<å_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

52

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Hõ#∞Hõ<Õ „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞, ~À=∞Hõ–áœeâ◊ ã≤^•úO`«=ÚÅ∞ 㨇 $u
q~°∞^Œú=ÚÅx u~°ã¨¯iOz<å_»∞. JO>Ë P<å\˜ˆH D ã≤^•úO`«=ÚÅÃÑ·
ÖÏ@^Õ=Ùx "åºMϺ#=ÚÅ∞#fl@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk. „H©IIѨÓII 127H˜ K≥Ok#
Ç≤Ïáê~°¯ãπ Ü≥ÚHõ¯ J<ÕHõ=∞Ok t+¨μºÅÖ’ áœeâ◊√_»∞ XHõ_»x, J`«x
=OjÜ«ÚÅ∞, ÖË^• J#∞Ü«∂Ü«ÚÅ∞ ''áÈÖˇO_£—— ^Õâ=◊ ÚÖ’ L<åfl~°x K«i„`«
HÍ~°∞Å∞ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞. "åi ¿Ñ~°∞ z=~° ''áÈeâ◊—— KÕiÛÜ«ÚO_»∞@
XHõ ¿ÇÏ`«∞=ÙQÍ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞.
QÆ~°æ=Úx áœeâ◊ âßG ã≤^•úO`«=Ú #^茺ܫ∞#=Ú KÕã≤ ÉèÏ~°`«
^Õâ=◊ ÚÖ’ „ѨKå~°=Ú HÍqOK≥#x H˘O^Œi "å^Œ# QÆ~=æ° K«#=ÚQÍ JO^Œ∞
ʼnõΩ D "åHõº=Ú „Ѩ=∂}=∞QÆ∞K«∞#flk.

â’¡II "Õ∞¡KåÛù Ç≤ÏÜ«∞=<å¿ãÎ+¨μ ã¨=∞ºH± âßGq∞^ŒO ã≤÷`«"£∞II
D "åHõº=Ú =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ^ŒÇϨ iOz<å_»∞. „áêǨï~°º=<åó
Jx J<ÕHõ KÀ@¡ "åix „Ѩâ◊ã≤Oz<å_»∞. ''|∞∞+≤=`ÕÎÑ≤ ѨÓ[ºO`Õ—— Jx
P^ŒiOz<å_»∞ ‰õÄ_®.

5 – ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
ѨOK« ã≤^•úO`«=ÚÅÖ’ W^Õ ã¨Ê+¨ì`«=∞=ÚQÍ #∞#fl^Œ#∞@Ö’
ã¨O^ÕǨÏ=Ú ÖË^Œ∞. D ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú =¸_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞QÍ #∞#flk.
XHõ\ ˜ P~°¬"≥∞ÿ# ÃÑ·`å=∞Ç¨Ï "åt+¨ª ã¨=∞HÍeHõ"≥∞ÿ#k. Ô~O_»=k =~åǨÏ
q∞Ç≤Ï~°∞xKÕ ''ѨOK« ã≤^•úOuHõ—— Ü«∞O^Œ∞ qâ◊^=Œ ÚQÍ "åºMϺxOѨ|_ç#k.
=¸_»=k J~åfip#"≥∞ÿ#k.
"≥Ú^Œ\ ˜ ^•xx QÆ∂iÛ K«iÛOK«ÖË=Ú. ÅaèOK«∞@ ÖË^Œ∞ Hõ#∞Hõ.
ã¨Êëêì ºkÜ«∞O^Œ∞ q+¨μ=‚ Ù ã¨∂~°∞º#‰õΩ HÍÅK«„HõO ~°ÇϨ 㨺=Ú#∞ LѨ^tÕ Oz
#k. P "≥Ú^Œ\ ˜^Õ, J^Õ ™œ~°QÆ}˜`«=∞x ѨÓ~°∞fiÅ∞ ¿Ñ~˘¯xi.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

53

„|ǨχQÆ∞ѨÙ_Î ∞» , =∞Ü«∂Kå~°∞ºx ‰õÄ_® QÆ}`˜ åKå~°∞ºxQÍ ¿Ñ~˘¯#∞@KÕ
„Ѩã¨∞Î`« ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú „|ǨχQÆ∞ѨÙÎx HõO>Ë Ñ¨Ó~°fi=Ú#fl^Œx ÉèÏqOK«
=K«∞Û#∞. D ã≤^•úO`«=Ú ^Œ$H±„Ѩf`« q+¨Ü«∞=∞QÆ∞@KÕ ã¨Ê+¨ì `«=∞ „QÆO^èŒ
=∞x ѨÅ∞=Ù~°∞ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞. Hõ#∞Hõ<Õ Ñ¨OK« ã≤^•úOuHõÜ«∞O^Œ∞
''ã¨Ê+¨ì`«~°ó ™êq„`«ó—— Jx „Ѩâ◊Oã≤OK«|_ç#k.
ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú =~°¬=∂#=Ú 368–15–31–30
~ÀAÅ∞QÍ =∞^茺~å„u #∞O_ç „áê~°OÉèí=∞QÆ∞#∞. J^Õ Ü«ÚQÍ~°OÉèí=Ú
‰õÄ_® J~åfip# ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú ã¨OII=Ú#‰õΩ 365–15–31–
15–48 ~ÀAÅ∞ JQÆ∞K«∞#flq.
XHõ =∞ǨÜ«ÚQÆ=ÚÖ’ 4,32,000 ã¨OIIÅ∞

„áêp# ã¨∂~°º
ã≤^•úO`« s`åº

J~åfip# ã¨∂~°º
ã≤^•úO`« s`åº

1582237800
4320000
1577917800
57753336
488219
2296824
17937000
7022388
1465164

#HõΔ„`« „Éèí=∞}=Ú 1 5 8 2 2 3 7 8 2 8
~°q ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 4 3 2 0 0 0 0
™ê=# k#=ÚÅ∞ 1 5 7 7 9 1 7 8 2 8
K«O„^Œ ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 5 7 7 5 3 3 3 6
=∞OQÆà◊ ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 4 8 8 2 0 3
|∞^èŒ ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 2 2 9 6 8 3 2
QÆ∞~ÀÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 3 6 4 2 2 0
â◊√„Hõ ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ 7 0 2 2 3 7 6
â◊xÉèíQÆ}=ÚÅ∞
146568

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

54

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„áêp# ã¨∂~°º
ã≤^•úO`« s`åº

J~åfip# ã¨∂~°º
ã≤^•úO`« s`åº

51840000
1593336
53433336
1 6 0 3 0 00 0 8 0
25082280
........
........

™œ~°=∂ã¨=ÚÅ∞
JkèHõ=∂ã¨=ÚÅ∞
KåO„^Œ=∂ã¨=ÚÅ∞
u^äŒ∞Å∞
HõΔÜ«∂ǨÏ=ÚÅ∞
K«O„^Œ ˆHO„^Œ=ÚÅ∞
K«O„^Œáê`«=ÚÅ∞

51840000
1593336
53433336
1 6 0 3 0 0 0 08 0
25082252
57265133
232238

P^èŒ∞xHõ ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
Wk Z‰õΩ¯=QÍ P~°ºÉèí\ ©Ü«∞=∞#∞ã¨iOzÜ«Ú#flk. WO^Œ∞ 14
JkèHÍ~°=ÚÅ∞#flq. Wq 1– =∞^躌 =∞, 2– ã¨Ê+¨,ì 3– kˆQâÌ H◊ ÍÅ, 4–Kè^Õ ºŒ Hõ,
5– K«O„^Œ „QÆÇϨ }, 6– ã¨∂~°º„QÆÇϨ }, 7– „QÆÇϨ Ü«Úu, 8–Éè„í QÆÇϨ Ü«Úu,
9– L^ŒÜ«∂ã¨Î, 10– K«O„^Œ â◊$OQÀ#flu, 11– áê`«, 12– Éèí∂QÀà◊,
13– *’ºu+¨, 14– LѨx+¨`ü=∂#, ã¨O[˝Å∞QÍ #∞#flq.
=∞^躌 =∂kèHÍ~°=∞O^Œ∞ Ü«ÚQÆ=∂#O, ÉèQí }Æ Éèí „Éè=í ∞ KåO„^Œ=∂™êkè
=∂™ê==∞, ™œ~°=~°¬, „QÆǨτ^èŒ∞=, Ѩ~°=∞â◊~åO™êk q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ q=
iOѨ|_ç#q. ™ê=∂#º=ÚQÍ =∞^躌 =∂kèHÍ~°=∞O^Œ∞ „QÆÇϨ =ÚÅ =∞^躌 =∞
ã≤÷u q=iOѨ|_»∞#∞. ã¨ÊëêìkèHÍ~°=∞O^Œ∞ „QÆǨÏ=ÚÅ `å`å¯eHõ ã≤÷u
=i‚OK«|_»∞#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

55

„Ѩã¨∞Î`«=Ú D „QÆO^èŒ „ѨÉèÏ==Ú ã≤^•úO`« *’ºu+¨=∞O^Œ∞, Hõ~°}
„QÆO^èŒ=ÚÅO^Œ∞ JkèHõ=ÚQÍ HõÅ^Œ∞. nxÃÑ· J<ÕHõ \©HÍ, "åºMϺ#=Ú
Å∞#flq.
~°OQÆ<å^èŒ∞x
– QÆ∂_è®~°ú „ѨHÍtHõ
(âß–1525)
#$ã≤OÇ¨Ï ^≥·=A˝x – ™œ~°ÉèÏ+¨ºO
(âß – 1542)
qâ◊fi<å^èŒ∞x
– QÆǨÏ<å~°ú „ѨHÍtHõ
(âß – 1550)
^•^•ÉèÏ~Ú
– H˜~°}Ï=o
(âß–1641)
Éèí∂^èŒ~°∞x
– Éèí∂^èŒi
?
gˆ~QÍHõ P~°ºÉè@í –=∞=∞‡@ – =∞e¡HÍ~°∞#˚ – ZÅ¡Ü∞« º – `«=∞‡Ü«∞º
„ѨÉèí$`«∞Å∞ ~°zOz# \©HõÅ∞#fl@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk. HÍx ÅaèOK«∞@ÖË^Œ∞.
„Ѩã¨∞Î`«=Ú ã¨∞^è•Hõ~°∞x ã¨∞^è•=i¬}©, HõÑ≤ÖËâ◊fi~°∞x N`«`åÎ fi=∞$`«
"åºMºÅ∞ „Ѩã≤kúÖ’ L#flq. KåÖÏ q=~°=ÚQÍ P^èŒ∞x‰õΩʼnõΩ J~°ú=∞QÆ∞
suÖ’ ~°zOK«|_ç#q.

™È=∞ ã≤^•úO`«=Ú
K«O„^Œ∞_»∞ â∫#‰õΩ#‰õΩ LѨ^tÕ Oz#k, t+¨ºÑ¨~O° Ѩ֒ „áêÑ≤OÎ z#n
™È=∞ã≤^•úO`«=Ú. Wk 10 J^蕺ܫ∞=ÚÅÖ’ L#flk. 335 â’¡Hõ=Ú
Å∞#flq. „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ ‰õÄ_® D ™È=∞ã≤^•úO`«=Ú#∞ ¿Ñ~˘¯#∞@KÕ Wk
‰õÄ_® „áêp#"≥∞ÿ#^Œx `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
Hõ=∞ÖÏHõ~°Éèí@∞ì WÖÏ q=iOKå_»∞.

â’¡II „|Ǩχ „áêÇ¨Ï K« <å~°^•Ü«∞
Ç≤Ï=∞QÆ∞~°º`ü â∫#HÍÜ«∂=∞ÅOI
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

56

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=∂O_»"åºÜ«∞ =t+¨ª ã¨O[˝Hõ=Úxó
ã¨∂~Àº=∞Ü«∂Ü«∂ǨÏÜ«∞`üII
WO^Œe q+¨Ü«∞=Ú ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=ÚÖ’ Z‰õΩ¯=QÍ UH©ÉèíqOK«∞
K«∞#flk.

P^èŒ∞xHõ =t+¨ª ã≤^•úO`«=Ú
Wk Ô~O_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞QÍ ÅaèOK«∞K«∞#flk. XHõ^•xÜ«∞O^Œ∞ 5
J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞ 94 â’¡Hõ=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. Wk =t+¨ª– =∂O_»=º=Úx
ã¨O"å^Œ~°∂Ѩ=ÚQÍ #∞#flk. ~°OQÆ<å^èŒ∞_»∞, ÅѶ¨Ú=t+¨ª ã≤^•úO`«=Ú–
=$^Œú =t+¨ª ã≤^•úO`«=ÚQÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
„QÆǨÏ} q+¨Ü«∞"≥∞ÿ LѨ*Ïu Kè«O^Œã¨∞ûÖ’ QÆÅ Ô~O_»∞ â’¡Hõ=ÚÅ#∞
^ŒÇϨ iOz<å_»∞. „Ѩã∞¨ `Î « „QÆO^è=Œ Ú J#∞+¨μѪ π KèO« ^Œã∞¨ ûÖ’ #∞#flk. ~Ô O_»=
„QÆO^èŒ=Ú =∞^茺=∂kèHÍ~°=Ú =∂„`«"Õ∞ ÅaèOK«∞K«∞#flk.
=$^Œú =t+¨μª_»∞ `å#∞ "å=∞^Õ=Ù#‰õΩ K≥Ñ≤Êu#x WO^Œ∞ HõÅ^Œ∞. D
q^èŒ=ÚQÍ =t+¨μªxKÕ =ÚO^Œ∞QÍ Ñ¨~åâ◊~°∞#‰õΩ Ñ≤=∞‡@ "å=∞^Õ=Ù#‰õΩ,
=∂O_»=Ùº#‰õΩ É’kèOz#@∞¡ =¸_»∞ Hõ^èŒ#=ÚÅ∞#flq.

P^èŒ∞xHõ ~À=∞â◊ ã≤^•úO`«=Ú
q+¨μ‚=Ù D *Ï˝#=Ú#∞ =t+¨μªxH˜, ~À=∞â◊√#‰õΩ WK≥Û#x WO^Œ∞
HõÅ^Œ∞. Ö’=∞â◊ |∞∞+≤ ѨÙ~å} „Ѩã≤^Œ∞ú_»∞.
~À=∂}˜ ã¨Ou J㨺 Wu. ~À=∞â◊óI =∞`«fis÷Ü«∞ 'â◊— „Ѩ`«ºÜ«∞OI
D „QÆO^èŒ=∞O^Œ∞ 11 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞ 374 â’¡Hõ=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. ÉèíQÆ}Éèí
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

57

„Éèí=∂k q+¨Ü«∞=ÚÖ’ ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú<Õ J#∞ã¨iOK«∞#∞. J#∞+¨μªÉò
=$`«Î=ÚÖ’ ~°zOK«|_ç#k. J~åfip#"≥∞ÿ#k.

âßHõÖ’ºHõÎ „|Ǩχ ã≤^•úO`«=Ú
WO^Œ∞ 6 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞, 764 â’¡H=õ ÚÅ∞ HõÅ=Ù. *’ºu+¨âßG=Ú
8 =∞Ok =Å# "≥Å∞=iOK«|_ç#^Œx WO^Œ∞ HõÅ^Œ∞. 1– âßHõÅ∞º_»∞,
2–K«O„^Œ∞_»∞, 3– ѨÙÅã¨∞ºÎ _»∞, 4– ã¨∂~°∞º_»∞, 5– ~À=∞‰õΩ_»∞ 6– =t+¨μ_ª ∞» ,
7– QÆ~°æ |∞∞+≤, 8 – |$ǨÏã¨Êu.

â’¡II „Ѩ=∂kè „Ñ¨^äŒ=∞O =~°¬O ™œ~°O HõÅÊ㨺 ã¨~°fi^• I
Jx WO^Œ∞ HõÅ^Œ∞. ã¨O=`«û~° QÆ}#Ö’ ÉÏ~°›ãʨ `«º =∂#™ê÷#=ÚÖ’
™œ~°=∂<å^è•~°=ÚQÍ ''„Ѩ=∂kè—— "≥Ú^Œ\ ˜ =`«û~°=∞QÆ∞#x K≥ѨÊ|_ç#k.
ã¨Ñ¨Î~°∞¬Å‰õΩ ‰õÄ_® â◊~°Éè’QÆ=ÚÅ∞ HõeÊOK«∞@ WO^Œe qÅHõΔ}`«.
*’ºu+¨âßG=∞O^Œ∞ ™œ~°– P~°ºÉèí\ ©Ü«∞ – „|ǨχQÆ∞Ñ‘ÎÜ«∞ ã≤^•úO`«
=ÚÅ∞ =¸_»∂ „áê=ÚYº`«#∞ ã¨O`«iOK«∞H˘#flq.

P~°ºÉèí\©Ü«∞O
P~°ºÉè@í ∞x ''P~°ºÉè\í Ü
© ∞« O—— *’ºu+¨ ã≤^•úO`« „QÆO^ä=Œ ÚÅÖ’ „Ѩ^=Œä ∞
„QÆO^äŒ=Ú. WO`«‰õΩ =ÚO^Œ∞ ¿Ñ~˘¯#fl „QÆO^äŒ=ÚÅ∞. |∞∞+≤„áÈHõÎ=ÚÅ∞QÍ
„ѨMϺu K≥Ok#q. W`«_∞» ‰õΩã¨∞=∞ѨÙ~°=∞O^Œ∞ (áê@bѨل`«O, <Õ\ ᘠê\Ïfl
– cǨ~ü) „H©IIâ◊II 476 #O^Œ∞ [x‡OK≥#∞.
P~°ºÉèí@∞Å∞ W^ŒÌ~°∞ HõÅ~°∞. Ô~O_»="å~°∞ =∞Ǩã≤^•úO`« Hõ~°Î P~°º
Éè\í Ü
© ∞« ~°K~« Ú`« W`«_∞» â◊Hõ ã¨OII 875#O^Œ∞ [x‡OK≥#∞. D „QÆO^ä=Œ Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

58

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

1– wuHÍáê^ŒO, 2– QÆ}`˜ á« ê^ŒO, 3– HÍÅ„H˜Ü∂« áê^ŒO, 4– QÀà◊áê^ŒO
Jx <åÅ∞QÆ∞ áê^Œ=ÚÅÖ’ ~°zOK«|_ç#k. "≥Ú`«ÎO â’¡Hõ=ÚÅ ã¨OYº
121 (13{33{25{50)
ã¨OYºÅ∞ `≥Å∞Ѩ_®xH˜ JHõΔ~°=ÚÅ#∞ „ѨÜ≥∂yOKå_»∞.

ÅÖÏ¡Kå~°∞ºx nè=$kú^Œ `«O„`«O
P~° º Éè í @ ã≤ ^ •ú O `« = Ú#‰õ Ω ÅÖÏ¡ K å~° ∞ º_» ∞ c[㨠O ™ê¯~° = Ú
QÍqOKå_»∞. =∞^躌 =∞ã≤u÷ – ã¨Ê+¨ì ã≤`÷ ∞« Å∞ =∞^躌 QÆÅ `Õ_®ÜÕ∞ „QÆÇϨ =Ú#‰õΩ
KÕÜ«Ú Ñ¶¨Åã¨O™ê¯~°=∞#|_»∞#∞.
„QÆǨÏ=Ú#‰õΩ, ã≤^•úO`« QÆ`«– "Õ^è•QÆ`« ã≤÷`«fiO`«~°=Ú Hõey#ѨÙ_»∞,
^•xx ã¨O㨯iOK«∞>Ë c[ã¨O™ê¯~°=∞#|_»∞#∞. „QÆǨÏ=ÚʼnõΩ =¸_»∞
ã≤`÷ ∞« Å∞O_»∞#∞. 1– =∞^躌 =∞ã≤u÷ , 2– ã¨Ê+¨ãì u÷≤ , 3– Ü«∞^è•~°ãú u÷≤ . "≥Ú^Œ\ k˜
ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ #∞O_»∞#∞. Ô~O_»=k Hõ~°}Ï#∞™ê~°=ÚO_»∞#∞,
=¸_»=k "Õ^è•#∞™ê~°=ÚQÍ #∞O_»∞#∞.
JÜ«∞#K«Å# q+¨Ü∞« =ÚÖ’ D „QÆO^èOŒ =∞ø#O =Ç≤ÏOzOk. ÅÖÏ¡
Kå~°∞º_»∞ ''~°`«flHÀâ◊—— =∞<Õ ã¨OÇ≤Ï`å „QÆO^èŒO ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞. nx
<å^è•~°=ÚQÍ KÕã∞¨ H˘x NѨu 961 â◊Hõ ã¨OIIÖ’ ''~°`fl« =∂ÖÏ—— ~°zOKå_»∞.

=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x, ѨOK« ã≤^•úOuHõ
*’ºu+¨âßG=∞O^Œ∞ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞xH˜ Ju Q˘Ñ¨Ê™ê÷#=Ú#flk.
W`«_»∞ ''*Ï`«HÍ~°‚=O—— <Õ Hõ~°} „QÆO^äŒ=Ú ‰õÄ_® ~°zOz#@∞¡ `≥eÜ«Ú
K«∞#flk. |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«Ö’ 1–10, `å#∞ Hõ~}
° „QÆO^è=Œ Ú „"åã≤#@∞¡ WÖÏ
¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

59

â’¡II =„HÍ#∞=„HÍã¨Î=∞Ü≥∂^ŒÜ«∂^•º™êÎ~å
„QÆǨ}ÏO Hõ~°}Ë =∞Ü≥∂HÍÎóII
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ~°zOz# ''|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ"£∞—— *Ï`«Hõ㨯O^èŒ
t~À=∞}˜QÍ "≥Å∞Q˘O^Œ∞K«∞#flk.
=~åǨ Ï q∞Ç≤ Ï ~° ∞ _» ∞ `« # „QÆ O ^è Œ = ÚÅÖ’ ã≤ ^ •ú O `« q+¨ Ü « ∞
„ѨãO¨ QÆ=Ú#, „Ѩ^∞Œ º=∞fl– q[Ü«∞#Ok – ÖÏ@ ^Õ"å^Œ∞Å#∞ ѨÓ~°∞fiÅ∞QÍ
㨇iOz Q“~°qOKå_»∞. ã¨OÇ≤Ï`å– Ç¨ÏŸ~å q+¨Ü«∞„Ѩã¨OQÆ=Ú# =∞Ü«∞–
Ü«∞=#– =∞}˜`«÷– â◊H˜Î q+¨μ‚QÆ∞ѨΠ– ^Õ=™êfiq∞– ã≤^Œú¿ã# – r=â◊~°‡–
ã¨`åºKå~åº^Œ∞Å#∞ Q“~°=ÉèÏ=O`À ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
W`«_»∞ J=Of #QÆ~°=Ú#O^Œ∞ Ǩϟ~åâßG=Ú#∞ ~°zOKå_»∞.
Pk`«º^•ã¨ `«#Ü«Ú_»∞ `«O„_ç =^Œ<Ì Õ *’ºu+¨âßGO JÉèºí ã≤OKå_»∞. ã¨∂~Àº
áê㨉õΩ_»∞. HÍÑ≤`«÷ #QÆ~°=∞O^Œ∞ (
) ã¨∂~åº#∞„QÆǨÏO á⁄O^•_»∞.

N¿+}– q+¨μ‚ K«O„^Œ∞Å∞
ÖÏ@^Õ=Ù_»∞ áœeHõ – ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=ÚÅ∞ "åºMϺxOKå_»∞.
q[Ü«∞ #Ok =t+¨ª ã≤^•úO`«=Ú#∞ "åºMϺxOKå_»∞. JÖψQ N¿+}∞_»∞
ÖÏ@^Õ=Ùx „QÆO^è=Œ Ú #∞O_ç q+¨Ü∞« =Ú#∞ „QÆÇÏ≤ Oz, P~°ºã≤^•úO`«=Ú#∞
H˘O`« „QÆÇ≤ÏOz ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=Ú ~°zOKå_»∞. g\˜#xfl\˜h „QÆÇ≤ÏOz
q+¨μ‚K«O„^Œ∞_»∞ "åt+¨ªã≤^•úO`«=Ú qã¨Î $`«=Ú KÕâß_»∞.

„|ǨχQÆ∞ѨÙÎx „ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«=Ú
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ =∞Ǩ*’ºu+≤‰õΩ_»∞. Q˘Ñ¨Ê "Õ^茉õΩâ◊Å∞_»∞. W`«_»∞
''„|Ǩχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«=∞——#∞ ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=Ú#∞, ''YO_»MÏ^Œº—— =∞#∞
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

60

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOK≥#∞. ''^蕺#„QÆǨϗ— =∞#∞ Ѷ¨e`« *’ºu+¨
„QÆO^èŒ=Ú#∞ ‰õÄ_® „"åã≤#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk HÍx ÅaèOK«∞@ÖË^Œ∞.
W`«_»∞ QÆ∞[~å`üÖ’x N=∂Å „QÍ=∞"åã¨∞Î=Ùº_»∞. `«O„_ç¿Ñ~°∞
''l+¨μ‚=Ù—— „H©IIâ◊II 493Ö’ ''„|Ǩχã¨∞Êù@—— „QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå_»∞.
W`«x J#O`«~°O #∂`«# ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ Ug ~°zOK«|_»
ÖË^∞Œ . J#O`«~° ѨO_ç`∞« Öˇ#· ÉèÏ㨯~åKå~°º Hõ=∞ÖÏHõ~° Éè\í Ïì^∞Œ Å∞ W`«x<Õ
J#∞ã¨iOz "åºMϺxOKå~°∞.
[Ü«∞ã≤OÇ¨Ï Ñ¨O_ç`«∞_»∞ =∞ǨτѨܫ∞`«flO KÕâß_»∞ HÍx ‰õΩ^Œ~°ÖË^Œ∞.
W`«x „¿Ñ~°}KÕ [QÆ<åfl^èŒ Ñ¨O_ç`∞« _»∞ ''ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò—— „ѨÜ∞« uflOKå_»∞
HÍx „Ѩܫ∂QÆ â◊¥#º"≥∞ÿ#k. W`«_»∞ â◊Hõ ã¨OII 1650 <å\˜"å_»∞.
JÖψQ â◊IIã¨OII – 1749 Ö’ ~°ÑÚ¨¶ <å^èŒ ÖËÖË ‰õÄ_® Ѩi„â◊q∞OKå_»∞
HÍx ã¨Ñ¶¨Å∞_»∞ HÍÖË^Œ∞. Ñ≤=∞‡@ ã¨∞^è•Hõ~°kfi"Õn (â◊Hõ ã¨OII– 1782)
‰õÄ_® Ü«∞uflOz qѶ¨Å∞_≥·<å_»∞. Dq^èŒ=ÚQÍ J<ÕHõ=∞Ok ã¨=∞~°∞÷Å∞
„Ѩܫ∞uflOz <≥QÆæÖËHõáÈÜ«∂~°∞. „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_Õ z=i ã≤^•úO`«Hõ~°ÎQÍ q∞ye
áÈÜ«∂_»∞.
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎx „QÆO^èŒ=Ú 24 J^蕺ܫ∞=ÚÖÖ’ 1008 P~åºKè«O^Œó
â’¡Hõ=ÚÅÖ’ ~°zOK«|_ç#k. q+¨Ü«∞ „Ѩuáê^Œ# Ü«∞O^ÕQÍHõ, ã¨fi~°∂Ѩ
=∞O^Œ∞ ‰õÄ_® Wk W`«~° „QÆO^èŒ=ÚÅHõO>Ë qÅHõΔ}"≥∞ÿ#k.
WO^Œe "≥Ú^Œ\ ˜ 10 J^蕺=ÚʼnõΩ JO^Œ~°∂ JkèHÍ~°∞ÖË, HÍx
q∞ye# "å\˜H˜ JOHõQÆ}˜`« – c[QÆ}˜`« "≥ÚII âßG*Ï˝#=Ú `«Ñ¨Êxã¨i.
„QÆO^èŒ=∞O^Œe "≥Ú^Œ\ ˜ â’¡Hõq∞@∞¡#flk.

â’¡II [Ü«∞u „Ѩ}`«ã¨∞~åã¨∞~° H˜s@~°`«fl „ѨÉèÏK«∞ƒùi`«áê^Œó I
Hõ~åÎ [QÆ^Œ∞`«ÊuÎ ã≤÷u qÅÜ«∂<åO =∞Ǩ^Õ=óII

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

61

D „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· ''Ѩ$^èŒ∂^ŒHõ™êfiq∞—— ~°zOz# ''uÅHõ"åºYº——
ÅaèOK«∞K«∞#flk.
„|Ǩχ ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú HõÖÏÊkÜ«∞O^Õ Jxfl =∞^躌 =∞„QÆÇϨ =ÚÅ∞
XˆH aO^Œ∞=Ù #O^Œ∞O_»∞#∞. nxH˜ q~°∞^Œ=ú ÚQÍ ã¨∂~°º–P~°º ã≤^•úO`«=Ú
ÅO^Œ∞ „QÆÇϨ =ÚÅ UHõaO^Œ∞ ã≤u÷ `«fi=Ú HõeÜ«ÚQÍ~°OÉè=í Ú# ‰õΩ^Œ∞~°∞#∞.
„|Ǩχ ã≤^•úO`« s`åº ã¨OII#‰õΩ QÆÅ ~ÀAÅ∞ P~°º ã≤^•úO`« ã¨OII#‰õΩ
QÆÅ ~ÀAÅ∂ `Õ_®QÍ LO_»∞#∞. „|Ǩχ ã≤^•úO`«=ÚÖ’ 52 1/2 qѨÅÅ∞
`«‰õΩ¯=. =¸Å Éèí∂`«"≥∞ÿ# ã¨∂~°º ã≤^•úO`«=ÚHõO>Ë 67 1/2 qѨÅÅ∞
`«‰õΩ¯=.
QÆ}˜`«=Ú ™êÜ«∞}"≥∞ÿ<å – x~°Ü«∞}"≥∞ÿ<å HõÖÏÊk J~Ú<å, HõÖÏÊ
~°OÉèí J#O`«~°"≥∞ÿ<å – "Õ∞+¨ ã¨O„Hõ=∞} HÍÅ=Ú, H˜Δu[ ѨÓ~°fiaO^Œ∞=Ù
#O^Œ∞ ã¨∂~Àº^ŒÜ«∞=∞QÆ∞ HÍÅ"Õ∞ "Õ∞+¨ã¨O„Hõ=∞} HÍÅ=∞#∞@Ö’ Ug∞
q„ѨuѨuÎ ÖË^Œ∞.
„|ǨχQÆ∞ѨÙ_Î ∞» ™êÜ«∞#=∞#∞ã¨iOK«∞#x H˘O^Œi ѨijʼnõΩÅ ÉèÏ=#.
c[QÆ}˜`«=Ú#∞ =ÚO^Œ∞QÍ LѨÜ≥∂yOz#k „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_Õ J#∞@Ö’
ã¨O^ÕǨÏ=Ú ÖË^Œ∞.

YO_»MÏ^ŒºHõ~°}"£∞
Wk ‰õÄ_® „|ǨχQÆ∞ѨÙ_Î ∞» ~°zOz#^Õ. HÍx „|Ǩχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«OÖ’
`«∞K«Û=ù ∞x J„QÍǨϺ=∞x K≥ÑÊ≤ # P~°ºÉè\í Ü
© ∞« ã≤^•úO`«=Ú#∞ WO^Œ∞ ã‘fiHõiO
K«_»O Pâ◊Û~°ºO Hõeyã¨∞ÎOk. ѨÓ~åfi~°úO – L`«Î~å~°ú ÉèË^Œ=ÚÅ∞QÍ D
„QÆO^èŒ=Ú#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

62

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

"≥Ú^Œ\ ˜ ÉèÏQÆ=∞O^Œ∞ `˘q∞‡k JkèHÍ~°=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. Ô~O_»= ÉèÏQÆ
=∞O^Œ∞ J~Ú^Œ∞ JkèHÍ~°=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. YO_»MÏ^Œº=∞O^Œ∞ =~°¬=∂#=Ú,
ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ 365– 15– 31– 30 ~ÀAÅ∞ ã‘fiHõiOK«
|_ç#k. Ü«ÚQƄѨ=~°Î#O J~°ú~å„u #∞OKÕ „áê~°OÉèí=∞QÆ∞#x ã¨fi=∞`«
q~°∞^Œú=ÚQÍ K≥ѨÊ|_ç#k.
D „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· Éèí\’ì`«ÊÅ – Ѩ$^äŒ∂^Œ‰õΩÅ \©HõÅ∞#fl@∞¡ `≥eÜ«Ú
K«∞#flk. „QÆǨÏ=ÚÅ∞ ^Œ$H± J#∞™ê~°=Ú ™ê^èŒhÜ«∞=∞x WO^Œ∞#flk.
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ D „QÆO^èŒ=Ú#O^Œ∞ K«Hõ¯\˜ #∂`«<å qëê¯~°=ÚÅ∞
„ѨuáêkOKå_»∞. W`«x K«„H©Ü«∞ K«`«∞~°∞ƒù[ „Ѩ"Õ∞Ü«∞=ÚÅ∞, ÉèÏ~°fÜ«∞
c[QÆ}˜`«=∞O^Œ∞ qt+¨ì=Ú#∞ `≥eÜ«∞*ËÜ«ÚK«∞#flq.
*ϺÅ∞ ÖˉõΩO_® Éèí∞[HÀ\˜ *ϺÅ#∞ `≥Å∞ã¨∞H˘#QÆÅQÆ_»O, *ϺÅ
#∞O_ç Kåáê#Ü«∞#O, ã¨~°fi „Ѩ^èŒ=∞=ÚQÍ „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_Õ x~°∂Ñ≤OKå_»∞.
(„HÍOuáê`«=Ú) JÜ«∞<åOâ◊ ™ê=∂#º=ÚQÍ 65 ã¨OIIʼnõΩ, XHõ
ÉèÏQÆ Ñ¨tÛ=∞kâ◊QÍ [~°∞QÆ∞#∞. D q+¨Ü∞« =Ú "≥Ú^Œ\™˜ êiQÍ =ÚO*ÏÅ∞_»∞
Hõ#∞Q˘<≥#x ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºx =Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

Ѩ^Œ‡<åÉèí∞x c[QÆ}˜`«"£∞
„H©IIâ◊II 700 ã¨OII#‰õΩ Ñ¨^‡Œ <åÉè∞í _»∞, c[QÆ}`˜ « „QÆO^è=Œ Ú#∞ ~°zOz
#@∞¡ ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºx „QÆO^èŒ=Ú =Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk. j^èŒ~°∞_»∞, =∞Ǩ
g~°∞_»∞ ‰õÄ_® c[QÆ}`˜ « „QÆO^è•Å∞ ~°zOKå~°∞. =∞Ǩg~°∞x =ºHõQÎ }Æ `˜ =« Ú,
=∞#∞=Ù „|Ǩχ=∂#=Ú J#∞Hõ~}
° „QÆO^è=Œ Ú, |ÅÉè„í ^Œ∞_»∞ |ÅÉè„í nÜ«∞O,
q`ÕÎâ◊fi~°∞_»∞ Hõ~°}™ê~° „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~°zOz#@∞¡ qk`«=∞QÆ∞K«∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

63

=ÚO*ÏÅ∞x |$ǨÏ<å‡#ã¨O
=ÚO*ÏÅ∞_»∞ ‰õÄ_® „|ǨχQÆ∞ѨÙxÎ =Öˇ<Õ ã¨fi`«O„`« Pqëê¯~°=ÚÅ∞
HÍqOKå_»∞. W`«_»∞ 8= â◊`å|Ì=Ú#‰õΩ K≥Ok#"å_»∞ |$ǨÏ<å‡#ã¨=∞#∞
Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. JÜ«∞<åOâ◊ q+¨Ü«∞=ÚÖ’ W`«x Hõ$+≤x
ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞ WÖÏ Q“~°=ÉèÏ=O`À LÖË¡dOKå_»∞.

â’¡II q+¨μ=`ü „HÍOu =ÅÜ«∞Ü≥∂ó ã¨Oáê`«ó „HÍOuáê`«ó™êº`üI
`«^ŒƒùQÆ}Ïó ™œ~ÀHÍÎó =º™êÎ JÜ«Ú`« „`«Ü«∞OHõÖËÊ II
JÜ«∞#K«Å#O Ü«∞^Œ∞HõÎO =ÚO*ÏÖÏ^≥·ºó 㨠U"åÜ«∞O
`«`«ÊˆHΔ `«^ŒƒùQÆ}Ïó HõÖËÊ QÀOQÆ~°∞Î#O^ŒQÀK«O„^•óI
`«`«ûO*Ï`«O áê`«OH˜ΔáêÎfi MË>Ë 7Ü«∞=∞ó ™ê^䌺óII
QÀÖÏ^蕺ܫ∞O 17, 19

=ÚO*ÏÅ∞_»∞ `«# „QÆO^èŒ=ÚÖ’
â’¡II L`«Î~°`À Ü«∂=∞ºkâ◊O Ü«∂=∂ºO `å`«Î^Œ#∞ ™œ=∞ºkQ̓ùQÆO
Ѩiã¨~°`åO QÆQÆ#ã¨^•O K«Å#O H˜Oz^Œƒù"Õ^ŒÑ¨"Õ∞ I
q+¨μ=^ŒÑ¨ „Hõ=∞ =∞O_»Åã¨Oáê`Õ „áêp "Õ∞ëê^Õó
ѨâßÛ`«∞ÎÖÏk ~°#Ü≥∂~°Ñ¨„Hõ=∂ã¨OÉèí=ó áÈÎHõÎóII
~åt„`«Ü«∂O`«ˆ~™ê‡`ü7Hõ~å‡k~°#∞„Hõ=∂<£ =∞$QÍkâ◊Û
`«„`«K« Ѩ~°=∂ „HÍOui˚#ÉèÏQÆ q∞`å7^äŒ `«`≥ÂÎ= I
xiÌëÈìÜ«∞# ã¨Okèâ◊ÛÅ#O`«¢`≥·= ã¨OÉèí=uII
`«^ŒƒùQÆ}Ïó HõÖËÊã¨∞º~Àæ~°ã¨ ~°ã¨QÀOHõ K«O„^Œq∞`åóII
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

64

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=ÚO*ÏÅ∞_»∞ '=∂#ã¨O— J<Õ ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=Ú, ÅѶ¨Ú =∂#ã¨O
J<Õ Hõ~°} „QÆO^èŒ=¸ ~°zOKå_»∞. "≥Ú^Œ\ ˜k P~åºKè«O^Œã¨∞ûÖ’#∂,
Ô~O_»=k J#∞+¨μìÉò Kè«O^Œã¨∞ûÖ’#∂ ~°zOKå_»∞.
ÅѶ¨Ú =∂#ã¨=∞O^Œ∞ 60 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. ÅѶ¨Ú =∂#ã¨=Ú#‰õΩ
Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ â◊Hõ ã¨O– 894Ö’ \©Hõ ~°zOKå_»∞. =ÚO*ÏÅ∞_»∞ â◊Hõ
ã¨OIIÅ∞ 444, â◊¥<åºÜ«∞<åOâ◊ =~°¬=ÚQÍ (JÜ«∞<åÉèÏ=O ÖË^• r~À
_ç„w JÜ«∞<åOâ◊) ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
=Úhâ◊fi~°∞_»<Õ ''=∞sz—— „QÆO^èŒ ~°K«~Ú`« =ÚO*ÏÅ∞x Q“~°=
ÉèÏ=O`À 㨇iOKå_»∞.

Ô~O_»= P~°ºÉèí@∞_»∞, ''=∞Ǩã≤^•ú`«=Ú——
„|ǨχQÆ∞ѨΠ– ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºÅ =∞^茺HÍÅ=ÚÖ’ XHõ P~°ºÉèí@∞ì
LO_≥#∞. W`«_Õ K«i„`« „Ѩã≤kú Ô~O_»= P~°ºÉèí@∞ì. W`«x ^Œ$Hͯ}À^ŒÜ«∞
ã≤^•úO`«=Ú#∞ ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. ^Œ$Hͯ}=Ú („^ÕHͯ}=∞x
"å_»∞Hõ) ~åtÖ’ =¸_»= ÉèÏQÆ=∞QÆ∞#∞.
W`«x ã≤^•úO`« „QÆO^è=Œ Ú ''=∞Ǩã≤^•úO`«——=∞x ¿Ñ~˘¯Ok#k. W`«_∞»
â◊Hõ ã¨II=Ú 875 („H©IIâ◊II 953) K≥Ok#"å_»∞. W`«x „QÆO^èŒ=∞O^Œ∞ 18
J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq.

Ѩ$^èŒ∂^ŒHõ_»∞
W`«x „QÆO^è=Œ Ú ÅaèOK«∞@ ÖË^∞Œ . W`«_∞» „ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«=Ú
#‰õΩ "åºMϺ#=Ú ~°zOKå_»∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 850#‰õΩ K≥Ok#"å_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

65

Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞
W`«_»∞ HÍj‡~°^ÕjÜ«Ú_»∞. ã¨O㨯 $`« HÍ=º=ÚʼnõΩ =∞e¡<å^èŒ∞_»∞
Z@∞=O\˜ qt+¨ì "åºMϺ#=ÚÅ∞ „"åã≤ ¿Ñ~°∞ QÍOK≥<À, W`«_»∞ J^Õ
q^èŒ=ÚQÍ *’ºu+¨ âßG „QÆO^èŒ=ÚʼnõΩ K«Hõ¯x "åºMϺ#=Ú „"åã≤<å_»∞.
YO_»MÏ^Œº=Ú – |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`« – |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú – "≥ÚII J<ÕHõ
„QÆO^èŒ=ÚʼnõΩ "åºMϺ#=Ú ~°zOKå_»∞. Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú ‰õÄ_® ~°zOz
#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk. HÍx Jk ÅaèOK«∞@ ÖË^Œ∞. W`«_»∞ „u㨯O^èŒ
ѨO_ç`«∞_»∞.W`«_»∞ „H©IIâ◊II 10= â◊`åaÌH˜ K≥Ok#"å_»∞.

q[Ü«∞#Ok ''Hõ~°}uÅHõ=Ú——
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 10= â◊`åaÌ"å_»∞. Hõ~°}uÅHõ=∞#∞ „QÆO^èŒ=Ú
~°zOKå_»∞. JǨÏ~°}æ Ï#Ü«∞# Ѩ^uúŒ – =∞^躌 =∞„QÆÇ¨ #Ü«∞#O – „QÆÇϨ }ÀѨ
Ü≥∂y ~°q K«O„^ŒaO| ™ê^èŒ# – =∞Ǩáê`« QÆ}˜`«=Ú W`åºk q+¨Ü«∞
=ÚÅ∞ ã¨q=~°OQÍ edOKå_»∞.

ÉèÏ#∞Éèí@∞ì ''~°™êÜ«∞# `«O„`«O——
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 10= â◊`åaÌ"å_»∞ ~°™êÜ«∞# `«O„`«O– uÅHõO
J<Õ Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. YO_»MÏ^Œº \©HÍHÍ~°∞_≥·# =~°∞}Ï
Kå~°∞º_»∞ ~°™êÜ«∞# `«O„`«=Ú #∞O_ç H˘xfl â’¡Hõ=ÚÅ∞ ^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.

Ѩ^Œ‡<åÉèí q∞„â◊
W`«_»∞ ''=º=Ǩ~° „ѨnѨO——, ''ã¨OÇ≤Ï`å=ÚǨ˙~°ÎO—— „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
„"åã≤#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk. q=~°=ÚÅ∞ `≥eÜ«Ú@ ÖË^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

66

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

NѨu
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 10= â◊`åaÌ"å_»∞. ã≤^•úO`« âıY~°O– nèHÀ\˜^Œ
Hõ~°}=Ú – ~°`«fl=∂Å – *Ï`«HõѨ^Œúu „QÆO^èŒ=ÚÅ ~°K«~Ú`«. ã≤^•úO`«
t~À=∞}˜ „QÆO^èŒ=Ú#O^Œ∞ ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞ ZO`À Q“~°=ÉèÏ=O`À
㨇iOKå_»∞. ã≤^•úO`« ѨH=Δõ ∞O^Œ∞ P~°ºã≤^•úO`«=Ú ##∞ã¨iOKå_»∞. „QÆO^èŒ
~°K<« å q^è•#=ÚÖ’ ÅÖÏ¡Kå~°∞ºx =∞`«=∞#∞ã¨iOKå_»∞. J<ÕHõ „QÆO^è=Œ Ú
ÅO^Œ∞, W`«~° „QÆO^èŒHÍ~°∞Å∂ =Úhâ◊fi~°, "åã¨<å"åiÎHõ HÍ~å^Œ∞Å∞ W`«x
â’¡Hõ=ÚÅ∞ ^ŒÇ¨ÏiOKå~°∞.

=~°∞}ÏKå~°∞º_»∞
W`«_∞» „H©IIâ◊II 11= â◊`åaÌ"å_»∞. YO_»MÏ^Œº „QÆO^è=Œ Ú#‰õΩ K«H¯õ \˜
\©Hõ ~°zOKå_»∞.

Éè’[^Õ=Ùx ''~å[=∞$QÍOHõ=Ú——
W`«_∞» „H©IIâ◊II 11= â◊`åaÌ"å_»∞. „|ǨχQÆ∞ѨÙxÎ ã≤^•úO`« „QÆO^è=Œ Ú
#‰õΩ, ~å[=∞$QÍOHõ=∞#∞ Hõ~}
° „QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ =∞^躌 =∞QÆu
– ã¨Ê+¨ìQÆu J#∞ Ô~O_»∞ JkèHÍ~°=ÚÅ`À 69 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. „|Ǩχ
QÆ∞ѨÙÎx ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ c[ã¨O™ê¯~°=Ú HÍqOKå_»∞. „QÆO^èŒ=Ú
z=~° W@∞¡ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.

â’¡II W`«∞ºsfiѨu |$O^Œ=Ok`« Ѩ^Œ^ŒfiO^Õfi# ã¨^£|∞kú<å I
NÉè’*Ë# Hõ$`«O =∞$QÍOHõ Hõ~}
° O *’ºuifi^•O„Ñ‘u^Œ"∞£ II
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

67

WO^Œe Hõ~}° Ï~°OÉèí HÍb# =∞O^ÀK«Ûáê`«=ÚÅ∞ „|Ǩχ ã≤^•úO`å#∞
™ê~°=ÚQÍ #∞#flk. "≥Ú^Œ\ ˜™êiQÍ c[ã¨O™ê¯~°=ÚÅ∞ `«Ü«∂~°∞
KÕã≤#k`«_Õ.

JÜ«∞<åOâ◊#∞ Hõ#∞Q˘<Õ q^èŒ=Ú W@∞¡ `≥eÑ≤<å_»∞
â’¡II â◊Hõó ѨOKåaú "Õ^À#ó +¨+≤ªÉèíHÀÎ - Ü«∞<åOâ◊HÍóII
`å[Hõ™ê~°=∞O^Œ∞ W`«x „QÆO^èŒ=Ú LÖË¡dOK«|_ç#k.

â’¡II N ã¨∂~°º`«∞ÖϺ`Õ Hõ~°}À`«Î=∂^•fi
ã¨Êëêì„QÆǨ~å[=∞$QÍOHõ`À"åII

^Œâ◊|Å∞x ''Hõ~°}Hõ=∞Å =∂~åÎO_»=Ú——
W`«_»∞ 11= â◊`åaÌH˜ K≥Ok# ~å[=OjÜ«Ú_»∞. W`«_»∞ Hõ~°}
Hõ=∞Å =∂~åÎO_»=∞#∞ „QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ Ѩk JkèHÍ~°=ÚÅ∞,
279 â’¡Hõ=ÚÅ∞ HõÅ=Ù.
JÜ«∞<åÉèÏ= ã¨O=`«û~°=ÚQÍ â◊Hõ ã¨OII– 444 ã‘fiHõiOKå_»∞.
JÜ«∞<åOâ◊ QÆu ã¨O=`«û~°=Ú#‰õΩ 01 HõÅQÍ x~åúiOKå_»∞. „QÆO^è•O`«
=∞O^Œ∞ `«# QÆ∞iOz W@∞¡ q=iOKå_»∞.

â’¡II =Å¡ÉèÏ#fiÜ«∞ ã¨O*Ï`À q~ÀK«# ã¨∞`«ó ã¨∞nèó I
W^ŒO ^Œâ◊|Åó N=∂<£ K«„H©Hõ~°} =∞=∞$`«"£∞II

„|Ǩχ^Õ=Ùx ''Hõ~°}„ѨHÍâ◊——
W`«_∞» P~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú Hõ~}
° „ѨHÍâ◊ J<Õ Hõ~}
° „QÆO^è=Œ Ú
~°zOKå_»∞. ã¨fiÜ«∞=ÚQÍ P q+¨Ü«∞=Ú#∞ W@∞¡ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

68

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â’¡II #`åfi ǨÏ=∂~°ºÉèí@ âßGã¨=∞OHõ~Àq∞ I
N „|Ǩχ^Õ=QÆ}Hõó Hõ~°} „ѨHÍâ◊"£∞II
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 11= â◊`åaÌH˜ K≥Ok#"å_»∞. „QÆO^èŒ=Ú#O^Œ∞ 9
JkèHÍ~°=ÚÅ∞#flq.
â◊¥<åºÜ«∞<åOâ◊ ã¨O=`«û~°=ÚQÍ â◊Hõ ã¨OII=Ú 445 ã‘fiHõiOKå_»∞.
„Ѩf ã¨OII=Ú#‰õΩ JÜ«∞<åOâ◊QÆu XHõ HõÅQÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.

â◊`å#O^Œ∞x ''ÉèÏã¨fiu——
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 11= â◊`åaÌH˜ K≥Ok#"å_»∞. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞
ã¨O㨯iOz# ã¨∂~°º ã≤^•úO`« ã¨O|O^èŒ Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞.
WO^Œ∞ Zxq∞k JkèHÍ~°=ÚÅ∞#flq. ˆHΔѨHõ „QÆǨÏQÆ`«∞ʼnõΩ QÆ∞}Hõ
ÉèÏ[Hõ=ÚÅ∞ â◊`åOâ◊ Ѩ^uúŒ Ö’ edOKå_»∞. ã¨∂~°ºK«O„^Œ∞Å QÆuã≤`÷ ∞« Å#∞
#HõΔ„`å`«‡Hõ=ÚQÍ#∂, ‰õΩ*Ïk„QÆǨÏQÆu ã≤÷`«∞Å#∞ ~åâߺ`«‡Hõ=ÚQÍ#∂
edOKå_»∞.
D „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· 1– |ÅÉèí„^Œ∞x ''ÉÏÅÉ’kèx—— (â◊Hõ 1330), Jx
~°∞^Œú "åYº (â◊Hõ 1417), =∂^èŒ=Ùx "åºMº (â◊Hõ 1442), QÆOQÍ^èŒ~°∞x
"åºYº (â◊Hõ 1607) HõÅ=Ù.
JÜ«∞<åÉèÏ= ã¨O=`«û~°=ÚQÍ â◊Hõ ã¨OII=Ú 450 ã‘fiHõiOKå_»∞.

Hõ~°}À`«Î=∞ Hõ~°}"£∞
D „QÆO^èŒ ~°K«~Ú`« Z=~À `≥eÜ«∞^Œ∞. nx „Ѩ™êÎ=# ~°`«fl=∂ÖÏ
„QÆO^è=Œ Ú#‰õΩ =∞Ǩ^Õ=Ù_»∞ „"åã≤# \©Hõ =Å# D „QÆO^èqŒ =~°=Ú `≥eÜ«Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

69

K«∞#flk. D „QÆO^èŒ ~°K«<åHÍÅ=Ú „H©IIâ◊II 11= â◊`åaÌ. Wk P~°º
ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú „"åÜ«∞|_ç#^Œx ѨO_ç`«∞Å∂Ç≤ÏOK«∞K«∞<åfl~°∞.
â◊¥<åºÜ«∞<åOâ◊ ã¨O=`«û~°=ÚQÍ â◊Hõ ã¨OII=Ú 438 ã‘fiHõiOK« |_çOk.

=∞¿ÇÏâ◊fi~°∞x ''âıY~°=Ú——
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 12= â◊`åaÌ"å_»∞. âıY~°=∞#∞ Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú
~°zOKå_»∞.

™È"Õ∞â◊fi~°∞_»∞
W`«_»∞ „H©IIâ◊II 12= â◊`åaÌ"å_»∞. =∂#™ÈÖÏ¡ã¨=∞#∞ Hõ~°}
„QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. „QÆÇϨ ™ê^è#Œ – JǨÏ~°}æ ™ê^è#Œ q=~°=ÚQÍ#∞#fl=@.

=∂^èŒ=Ù_»∞
W`«_∞» ''ã≤^•úO`« t~À=∞}˜—— J#∞ „QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. D „QÆO^èŒ
=Ú#∞ ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºÅ∞ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. „Ѩã¨∞Î`«=Ú ÅaèOK«∞@ ÖË^Œ∞.

ÉèÏ㨯~åKå~°∞º_»∞
W`«_»∞ x[OQÍ *’ºu+¨ÉèÏ㨯~°∞_Õ. W`«x ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ J<Õ
ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=Ú, Hõ~°} ‰õΩ`«∂ǨÏÅ=∞<Õ Hõ~°} „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ 950
ã¨OIIÅ∞QÍ „Ѩã≤kú á⁄Ok „áêK«∞~°º=ÚÖ’ L<åfl~Ú. W`«_»∞ „H©IIâ◊II 11=
â◊`åaÌH˜ K≥Ok#"å_»∞.
W`«xH˜ =ÚO^Œ∞ XHõ ÉèÏ㨯~°∞_»<Õ *’ºu+¨ „QÆO^èŒ ~°K«~Ú`« HõÅ^Œ∞.
J`«_»∞ P~°ºÉèí\ ©Ü«∞ÉèÏ+¨ºO, =∞ǨÉèÏ㨯sÜ«∞O, ÅѶ¨ÚÉèÏ㨯sÜ«∞O J<Õ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

70

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=¸_»∞ „QÆO^è=Œ ÚÅ∞ ~°zOKå_»∞ W`«_∞» ^•H˜}Δ Ï`«∞º_»∞. „|ǨχQÆ∞ѨÙxÎ HõO>Ë
ѨÓ~°∞fi_»∞.
ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºx ''ã≤^•úO`« t~À=∞}˜—— Ü«∞O^Œ∞ <åÅ∞QÆ∞ ÉèÏQÆ=Ú
Å∞#flq. z=i Ô~O_»∞ ÉèÏQÆ=ÚÅ∞ „QÆǨÏQÆ}˜`«O – QÀàÏ^蕺ܫ∞O W"Õ
ã≤^•úO`« ÉèÏQÆ=ÚQÍ ¿Ñ~˘¯Ok#q.
"≥Ú^Œ\ ˜ Ô~O_»∞ ÉèÏQÆ=ÚÅ∞ áê\©QÆ}˜`«OQÍ (bÖÏ=f c[QÆ}˜`«O)
– (bÖÏ=f JOHõ QÆ}˜`«=∞x) =º=ǨÏi™êÎ~°∞. WO^Œ∞ 278 â’¡Hõ=Ú
Å∞#flq. JOHõQÆ}˜`«=ÚÖ’x „Ѩã≤^Œú â’¡Hõ=Ú. XHõ\ ˜ – Ѩk – =O^Œ–
"≥~Úº – Ѩk"ÕÅ∞– ÅHõΔ – ѨkÅHõΔÅ∞ – HÀ\˜– WÖÏ 1 „ѨHõ¯# 17
ã¨∞<åflÅ =~°‰õΩ QÆÅ ã¨OYº ¿Ñ~°∞¡ WÖÏ q=iOKå_»∞.

â’¡II UHõ^Œâ◊ â◊`«ã¨Ç¨Ï„™êÜ«Ú`« ÅHõΔ „ѨܫÚ`« HÀ@Ü«∞ó I
[ÅkèâßÛO`«ºO =∞^茺O Ѩ~å~°úq∞u ^Œâ◊QÆ∞}À`«Î~åã¨O*Ï˝óII
ã¨OѨÓ~°‚ ''ã≤^•úO`« t~À=∞}˜—— „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ ã¨∂~°º^•ã¨∞x
''ã≤^•úO`« nÑ≤Hõ——, ~°OQÆ<å^èŒ∞x ''q∞`«ÉèÏ+≤}˜—— („H©.â◊. 16= â◊`åaÌ),
ÅH©Δ ‡^•ã¨∞x ''Hõ~}
° `«`fiΫ zO`å=∞}˜—— („H©IIâ◊II 15= â◊`åaÌ), qâ◊fi<å^è∞Œ x
L^•Ç¨Ï~°} "åºYº, „Ѩã^≤ =úŒ ÚÅ∞ – WOHÍ [Ü«∞ÅHõΔ ‡}∞_»∞ – =∞¿ÇÏâ◊fi~°∞_»∞
– "≥∂ǨÏ#^•ã¨∞ – ÅH©Δ ‡<å^èŒ∞_»∞ – "åK«ã¨Êu q∞„â◊ – ǨÏiǨÏ~°∞_»∞ –
ã¨OѨÓ~°‚ "åºYº ~°zOKå~°∞.

ˆH=ÅO bÖÏ=f QÆ}˜`«=Ú#‰õΩ QÆÅ "åºMϺ#=ÚÅ∞
QÀ=~°∞Ì#∞x
– QÆ}˜`å=∞$`« ™êQÆs"åºMϺ („H©.â◊.14= â◊`åaÌ)
QÆ}Ëâ◊^≥·=A˝x – |∞kúqÖÏã≤x (â◊HõII ã¨O – 1467)
^èŒ<Õâ◊fi~°∞x
– bÖÏ=fÉèí∂+¨}O
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

71

=∞Ç‘Ï^•ã¨∞x – =∞Ç‘Ï^•ã‘ („H©.â◊– 15= â◊`åaÌ)
=Úhâ◊fi~°∞x
– bÖÏ=fq=$u – 1557
=∞Ç‘Ï^èŒ~°∞x
– bÖÏ=f q=~°}O – 1560
~å=∞Hõ$+¨μ‚x
– QÆ}˜`å=∞$`«ÅǨÏi – 1268
<å~åÜ«∞}∞x – áê\© QÆ}˜`«H“=Úk – 1299
~å=∞Hõ$+¨μ‚x
– =∞<À~°O[<å
~å=∞K«O„^Œ∞x – bÖÏ=f Éèí∂+¨}O
qâ◊fi~°∂ѨÙx
– xã¨$+¨ì^Œ∂u
ã¨∂~°º^•ã¨∞x – QÆ}˜`å=∞$`« ‰õÄÑ≤Hõ
K«O„^ŒâıY~°∞x – L^•Ç¨Ï~°}O
qâıfiâ◊fi~°∞x
– L^•Ç¨Ï~°}=Ú
\©HÍ~å=Úx
– K«O„^ŒHõà◊
W"ÕQÍHõ, ^•"≥∂^Œ~°, ^Õ=ã¨Ç¨Ü«∞ – Ѩ~°∞â◊√~å=∞ – ~å=∞^Œ`«Î –
ÅH©Δ ‡<å^èŒ – |$O^•=# – N^èŒ~å^Œ∞Å K«Hõ¯x "åºMϺ#=ÚÅ∞#flq. c[
QÆ}˜`«=ÚÃÑ·, Hõ$+¨μ‚x – c[#"åO‰õΩ~°O (1524) Wk c[Ѩš==∞x
HõÅÊÅ`å=~°=∞x ¿Ñ~°∞QÍOz#k. ~å=∞Hõ$+¨μ_‚ ∞» – c[„Ѩɒ^è=Œ Ú (1570)
– Ѩ~°=∞ã¨Y∞_»∞– c[q=$uÎ HõÅÊÅ`«, Hõ$áê~å=Ú_»∞ –L^•Ç¨Ï~°}
"åºYºÅ∞ „Ѩã≤kú á⁄O^•~Ú.
''Hõ~°}‰õΩ`«∂ǨÏÅ—— „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· ™È_»úÅ – Ѩ^Œ‡<åÉèí â◊OHõ~å^Œ∞Å∞
\©HõÅ∞ ~°zOKå~°∞.
bÖÏ=u „H©IIâ◊ 1452Ö’ Ѩi¬Ü∞« <£ ÉèÏ+¨Ö’xH˜ J#∞"å^Œ=Ú KÕÜ∞«
|_ç#k. c[QÆ}`«=Ú („H©IIâ◊II 1550)Ö’ Ѩi¬Ü«∞<£ ÉèÏëê#∞"å^Œ=Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

72

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

á⁄Ok#k. D Ô~O_»∞ „QÆO^èŒ=ÚÅ∂ „H©IIâ◊II 1698Ö’ WOw¡+¨μÖ’xH˜
J#∞"å^Œ=Ú KÕÜ«∞|_®¤~Ú.
*’ºu+¨ ã≤^•ÌO`« ~°K«~Ú`«ÅÖ’ ÉèÏ㨯~°∞_Õ JOu=∞ PKå~°∞º_»∞.
ÉèÏ㨯~°∞x =Å¡ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ#k ÉèÏ㨯~°∞x`À<Õ =Úyã≤#k J#∞@Ö’ Ju
â◊Ü≥∂H˜Î ÖË^Œ∞. ã¨Ç¨Ï*’H˜ÎÜÕ∞.
ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºÅ J#O`«~°O JO^Œ~°∂ "åºMϺ~°K«~Ú`«ÖË HÍx,
ã≤^•úO`« Ѩ~åºÖ’K«‰õΩÅ∞ Z=~°∂ ÖË~°∞.

=∞Ǩ^Õ= ™êi}˜
Wk =∞Ǩ^Õ=Ù_»∞ ~°zOz# „|Ǩχ ã≤^•úO`« ѨHÜ
Δ© ∞« Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú.
WO^Œ∞ 43 â’¡H=õ ÚÅ∞#flq. WO^Œ∞ Hˆ =ÅO =∞^躌 =∞, ã¨Ê+¨,ì „QÆÇϨ ™ê^è#Œ "Õ∞
q=iOK«|_ç#q.
...^Õ=Ùx ‰õΩ=∂~°∞_≥·# XHõ =∞Ǩ^Õ=Ù_»∞ „ÉÏǨχ– P~°º LÉèíÜ«∞
ѨHõΔ ™ê^èŒHõ=ÚQÍ 'HÍ=∞^èÕ#∞Hõ~°}— =∞<Õ „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞
35 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. nx ~°K«<åHÍÅ=Ú, â◊Hõ 1289.

Ü«∞O„`« ~°`åfl=o
â◊Hõ 1320 H˜ K≥Ok# Ѩ^Œ‡<åÉèí∞_»∞ ''Ü«∞O„`« ~°`åfl=o——x ^•"≥∂
^Œ~∞° _»∞ ''Éè@í `«∞ź—— Hõ~}° =Ú (â◊Hõ 1339), QÆOQÍ^è~Œ ∞° _»∞ ã¨∂~°º ã≤^•úO`å
#∞™ê~°=ÚQÍ ''KåO„^Œ=∂#O—— „QÆO^èŒ=Ú#∞ (â◊Hõ 1353) ~°zOKå~°∞.

=∞Hõ~°O^Œó
ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ Ñ¨OKåOQÆ=Ú ~°zOK«∞ q^è•#=Ú#∞
â◊Hõ 1400Ö’ =∞Hõ~°O^Œ∞_»∞, =∞Hõ~°O^Œ=Ú#∞ HÍjÖ’ ~°zOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

73

P q+¨Ü«∞=Ú#∞ `å<Õ WÖÏ q=iOKå_»∞.

â’¡II Nã¨∂~°º ã≤^•úO`« =∞`Õ# ã¨=∞ºyfiâ’fiѨ
HÍ~åÜ«∞ QÆ∞~°∞„Ѩ™ê^•`üI
u^䕺kѨ„`«O q`«<Àu HÍâߺO
P#O^ŒHõO^À =∞Hõ~°O^Œ<å=∂II
D ''=∞Hõ~°O^Œ—— „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ k"åHõ~°∞_»∞ 1540Ö’ =∞Hõ~°O^Œ
q=~°}=∞<Õ \©Hõ ~°zOKå_»∞.

ˆHâ◊=Ùx ''„QÆǨÏH“`«∞Hõ"£∞——
Wk XHõ qt+¨"ì ∞≥ #ÿ Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú. Wk 1418Ö’ ~°zOK«|_çOk.
`å<Õ nxH˜ XHõ \©Hõ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞. ˆHâ◊=Ùx *Ï`«HõѨ^Œúu – `ålHõ
Ѩ^Œúu – =ÚǨ˙~°Î`«`«Î fiO ‰õÄ_® ZO`À „Ѩã≤kú á⁄O^•~Ú. WOHÍ =~°¬
„QÆÇϨ ã≤kú – ukäãk≤ ú – „QÆÇϨ KåÅ# QÆ}`˜ n« Ñ≤Hõ – PKå~°Ñ^¨ uúŒ – ‰õΩO_®+¨ì
ÅHõΔ}=ÚÅ<Õ „QÆO^èŒ=Ú ‰õÄ_® ~°zOz#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

QÆ}Ëâ◊√x ''„QÆÇ¨Ï ÖÏѶ¨∞="£∞——
QÆ}âË ◊ ^≥=· A˝x „QÆÇϨ ÖÏѶ∞¨ ="£∞ Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú Ö’Hõ„Ñ≤Ü∞« "≥∞,ÿ ZO`À
"å_»∞HõÖ’ #∞#flk. W`«_»∞ ˆHâ◊= ^≥·=A˝x ‰õΩ=∂~°∞_»∞. W`«_»∞ ‰õÄ_®
Ѩk =~°‰õΩ *’ºu+¨ „QÆO^è•Å∞ ~°zOKå_»∞. D „QÆO^èŒ~°K«<å HÍÅ=Ú â◊Hõ
1442 ã¨OII=Ú.
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú#‰õΩ QÆOQÍ^èŒ~°∞_»∞ (1508) =∞ÖÏ¡i (1524),
qâ◊fi<å^èŒ∞_»∞ (1534), ã‘`å~å=Ú_»∞ \©HõÅ∞ ~°zOKå~°∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

74

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

*Ï˝#~åAx ''ã≤^•úO`«âıY~°"£∞——
=~°=Î ∂# ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú D „QÆO^è=Œ Ú ~°zOK«|_çOk.
W`«~° „QÆO^è•¿ÑHõΔÜ«∂ WO^Œ∞ "≥·t+¨ì º"Õ∞g∞ÖË^Œ∞. HÍx c[ã¨O™ê¯~°=ÚÅ∞
=∂„`«=Ú ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. ~°K«<åHÍÅ=Ú 1425.

#$ã≤OǨÏó
â◊Hõ 1480Ö’ W`«_∞» =∞Ǩ^Õ=Ùx „QÆÇϨ ã≤kú „QÆO^è=Œ Ú#‰õΩ =∞^躌 =∞
„QÆǨÏã≤kú J<Õ „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞.

~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ∞x ''ã¨∞^è•=∞O[i——
Wk „ÉÏǨχѨH©ΔÜ«∞ Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú ~°K«<åHÍÅ=Ú 1484. ™È=∞
Éèí@∞ìx ‰õΩ=∂~°∞_≥·# =∞~˘Hõ ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ∞_»∞ ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú
''=∞}˜„ѨnѨ—— =∞<Õ Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞.
k#Hõ~°∞x MË@Hõã≤kú –K«O„^•~°¯ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~å[=∞$QÍOHÍ#∞
™ê~°=Ú ~°zOK«|_ç#q. ~å=∞Éèí@∞x ~å=∞q<À^Œ=Ú (1512) ã¨∂~°º
ã≤^•úO`å#∞™ê~° Hõ~}
° „QÆO^è=Œ Ú. W`«x =ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜ Ö’Hõ„Ñ≤Ü∞«
„QÆO^èŒ"≥∞ÿ#k.
N<å^è∞Œ x ''„QÇ
Æ Ï¨ zO`å=∞}˜—— „ÉÏǨχ ã≤^•úOfÜ«∞ Hõ~}° „QÆO^è=Œ ÚQÍ
ѨijʼnõΩÅ∞ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞. q+¨μ‚=<Õ QÆ}‰õΩ_»∞ ™œ~°Ñ¨H©ΔÜ«∞ Hõ~°}
„QÆO^èŒ=Ú#∞, =∞ÖÏ¡i (1547) „QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú#‰õΩ ''ã¨∞Ü«ÚH˜ÎHÀѨѨuΗ—
Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå~°∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

75

qâ◊fi<å^è∞Œ _»∞ ‰õÄ_® Éè\í ’ì`Ê« Å∞x =Öˇ<Õ Q˘Ñ¨Ê \©HÍHÍ~°∞_»∞. ã≤^•úO`«
t~À=∞}˜ "≥ÚII 18 „QÆO^èŒ=ÚʼnõΩ \©HÍ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~°zOKå_»∞.
#$ã≤OǨïx (1508) ™œ~°ÉèÏ+¨ºO – "åã¨<å"åiÎHõ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ „Ѩã≤kú
á⁄O^•~Ú.
~°OQÆ<å^èŒ∞x ''QÆ∂_è®~°÷ „ѨHÍtHõ—— J<Õ ã¨∂~°ºã≤^•úO`« \©Hõ ‰õÄ_®
„áêK«∞~°ºO á⁄OkOk. Wk â◊Hõ 1525 Ö’ ~°zOK«|_ç#k.

<åˆQâ◊√x ''„QÆÇ¨Ï „Ѩɒ^èŒ=Ú——
WOk „QÆÇϨ ÖÏѶ∞¨ "å#∞™ê~°=ÚQÍ „"åÜ«∞|_ç# Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú. Wk
â◊Hõ 1541Ö’ „"åÜ«∞|_ç#k. WO^Œ∞ Hˆ =ÅO „QÆÇϨ ã¨ÊëêìkHè Í~°"∞Õ q=iOK«
|_ç#k. nxH˜ Ü«∂^Œ=Ù_»∞ L^•Ç¨Ï~°}O ~°zOKå_»∞.

=Úhâ◊fi~°∞x ''ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞ó——
Wk â◊Hõ 1558Ö’ ~°zOK«|_ç#k. W`«_∞» bÖÏ=uH˜ ''xã¨$+¨^ì ∂Œ u——
– ÉèÏ㨯~°∞x QÆ}`˜ ,« QÀàÏ^蕺ܫ∞=ÚʼnõΩ ''=∞sz—— "åºYºÅ∞ ~°zOKå_»∞.
''áê\©™ê~°=Ú—— ‰õÄ_® W`«_∞» ~°zOz#^Õ W`«x =∞~˘Hõ¿Ñ~°∞ qâ◊fi~°∂ѨÙ_»∞.

k"åHõ~°∞x ''=∞Hõ~°O^Œ q=~°}=Ú——
â◊Hõ 1528Ö’ D „QÆO^èŒ=Ú ''=∞Hõ~°O^Œ—— „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ q=~°}
\©HõQÍ ~°zOKå_»∞. W`«_Õ 1547Ö’ ''Ѩ^Œ‡*Ï`«Hõ—— =∞<Õ „QÆO^èŒ=Ú ‰õÄ_®
~°zOz#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
Hõ=∞ÖÏHõ~∞° x ''ã≤^•úO`« `«`Ϋ fiq"ÕH=õ Ú—— Wk â◊Hõ 1580Ö’ ~°zOK«
|_ç#k. WO^Œ∞ Jxfl *’ºu+¨âßG q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ ã¨~åfiOQÆ Ñ¨Ó~°‚=ÚQÍ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

76

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

q=iOK«|_®¤~Ú. Wk ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=Ú „"åÜ«∞|_ç#k. W`«_∞»
Éèí~°^•fi[ QÀ„uÜ«Ú_≥·# =∞Ǩ~åR „ÉÏǨχ}∞_»∞. ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºx
L^ŒÜ«∂O`«~° ã¨O™ê¯~°=Ú#∞ ^Œ∂+≤OKå_»∞.

x`åº#O^Œ∞x ''ã¨~°fi ã≤^•úO`«~å[=Ú——
â◊Hõ ã¨O– 1561Ö’ Wk ~°zOK«|_ç#k. WO^Œ∞ QÆ}˜`å^蕺ܫ∞=Ú
– QÀàÏ^蕺ܫ∞=ÚÅ#∞ ~Ô O_»∞ J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq. HõÖÏÊ~°OÉè=í Ú #∞O_ç
90, 410 ã¨OIIÅ∞ ÖˇH˜¯OKå_»∞. `«# q^è•#=Ú W@∞¡ ã¨Ê+¨ìѨ~°z<å_»∞.

â’¡II ^Œ$ëêìfi ~À=∞Hõã≤^•úO`«O ™œ~°OK« „|ǨχQÆ∞ѨÎHõ"£∞ I
Ѩ$^äHŒ ± ã¨Êëêì<£ „QÆÇ¨ <£ *Ï˝`åfi ã≤^•úO`«O x~°‡"Õ∞ ã¨∞Êù@"£∞II

~°OQÆ<å^èŒ∞_»∞
W`«_»∞ Hõ=∞ÖÏHõ~°∞x Hõx+¨ª ™È^Œ~°∞_»∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1565Ö’
''ã≤^•úO`« K«∂_®=∞}˜—— J<Õ Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. W^ÕQÍHõ Éè$í Ow
qÉèíOy – ֒ǨÏQÀà◊ YO_»#O– Ѷ¨ÖÉèÏYO_»#O J<Õ =¸_»∞ ÅѶ¨Ú
„QÆO^è•Å∞ =Úhâ◊fi~°Hõ$`« ''ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞—— YO_»#Ѩ~°OQÍ
~°zOKå_»∞ „Ѩ^èŒ=∞ â’¡HõOÖ’ WÖÏ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.

â’¡II JQÆ}˜`« QÆ}˜`«[˝ ™ê~°fiÉè∫=∞O
ã¨HõÅQÆ∞}O Hõ=∞ÖÏHõ~°O „Ѩ}=∞º I
Hõ$`«=∞=~° =Úhâ◊fiˆ~} QÀÅO
`«=∞ǨÏ=∞áê Hõ~°"å}˜ ֒ǨÏ*Ï`«"£∞II
Éèí$OwqÉèíOyÖ’x „Ѩ^èŒ=∞ â’¡Hõq∞ÖÏ L#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

77

â’¡II k"åHõ~å^Œ<£ Jaè=O^Œº |O^èŒO
QÆ∞~°∞O NHõ=∞ÖÏHõ~°OK« I
=Úhâ◊fi~°™êº## ÉèíO[<å~°÷O
Éèí$Ow qÉèíOw Hõ~°}À^Œº`À7ã≤‡II
ѨÅÉèÏQÆ YO_»#OÖ’ ‰õÄ_® `«# L^ÕÌâ◊O WÖÏ q=iOKå_»∞.

â’¡II Jaè#fl HÍÖ’k`« kè+¨‚º^Õâ◊
ѨÖÏOâ◊ ã¨O™ê^èŒ#=∞Éèíº^è•~Ú I
JY~°fi Qƈ~fi} =Úhâ◊fiˆ~}
`«`ü YO_»#O Kå~°∞Hõ~°O Hõ~Àq∞II

Hõ$+¨μ‚x ''Hõ~°} H“ã¨∞ÎÉèí=Ú——
=∞Ǩ^Õ=Ùx ‰õΩ=∂~°∞_≥·# Hõ$+¨μ‚_»∞ â◊Hõ ã¨OII=Ú 1575Ö’ D
„QÆO^èŒO ~°zOKå_»∞. Wk „QÆǨÏH“`«∞HõO – „QÆǨÏÖÏѶ¨∞==ÚÅ#∞ J#∞
ã¨iOK«∞#∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 450 („H©IIâ◊ 528) JÜ«∞<åÉèÏ= =~°¬=ÚQÍ
¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. "åi¬Hõ JÜ«∞#QÆu 60 qѨÅ=ÚÅ∞. „QÆÇϨ ÖÏѶ∞¨ = „QÆO^è=Œ Ú
#‰õΩ qѨs`«=ÚQÍ WO^Œ∞ *Ϻ, KåѨ LѨÜ∂≥ QÆ=ÚÅ∞ q=iOK«|_®¤~Ú.

~°`«flHõO~î°∞x ''ѨOKåOQÆ H“`«∞Hõ=Ú——
Wk YO_»MÏ^•º#∞™ê~°=Ú â◊Hõ ã¨OII=Ú 1580Ö’ ~°zOK«|_ç#k.
Wk ѨOKåOQÆ ™êi}© „QÆO^èŒ=Ú. nx #∞ѨÜ≥∂yOz Ô~O_»∞ ~ÀAÅÖ’<Õ
ѨOKåOQÆO „"åÜ«∞=K«∞Û#x WO^Œ∞ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
''"åi¬Hõ`«O„`«—— =∞#∞ „QÆO^èŒ=Ú#∞ qǨÏ}∞_»∞ ~°zOKå_»∞. nx
~°K<« å HÍÅ=Ú `≥eÜ«∞^Œ∞. Wk ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ „"åÜ«∞|_ç
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

78

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

#k. =∞Hõ~°O^Œ „QÆO^èŒ=Ú#O^Œ∞ c[ã¨O™ê¯~°=Ú |∞∞}Ï`«‡Hõ"≥∞ÿ`Õ WO^Œ∞
^èŒ<å`«‡Hõ=Ú. ‰õΩ[„QÆǨÏ=Ú#‰õΩ c[ã¨O™ê¯~°=Ú W=fi|_»ÖË^Œ∞. nxH˜
J*Ï˝`« Hõ~°Î $Hõ"≥∞ÿ# XHõ \©Hõ ‰õÄ_® ÅaèOK«∞K«∞#flk. W`«_»∞ „"åã≤#^Õ
''„QÆǨÏ}=Ú‰õΩ~°=Ú—— J#∞ =∞~˘Hõ „QÆO^èŒ=Ú#fl@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

[\Ï^èŒ~°∞x ''Ѷ¨`ÕÎâßÇ¨Ï „ѨHÍâ◊ó——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1627#O^Œ∞, QÆ_è®fiÖò#∞ ѨiáêeOz# Ѷ¨`ÕÎâßǨ
P*Ï˝#∞™ê~°=Ú D Hõ~°} „QÆO^èŒ=Ú „"åÜ«∞|_ç#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1641Ö’ ^•^•Éèí@∞_»∞ ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú#‰õΩ
''H˜~°}Ï=m—— \©Hõ ~°zOK≥#∞.

[Ü«∞ã≤OǨï_»∞ – ''ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò——
([QÆ<åfl^èŒ „Ѩ}©`«O)
W`«_»∞ =∞`«ûº^Õâ◊ (Xi™êû) „ѨÉèí∞=Ù. HÍj "≥ÚII ã¨÷Å=ÚÅO^Œ∞
"Õ^èŒâßÅÅ∞ xi‡OKå_»∞. W`«x P™ê÷#=ÚÖ’ J<ÕHõ=∞Ok *’ºu+¨
ѨO_ç`«∞Å∞ LO_Õ"å~°∞. "åiÖ’ [QÆ<åfl^èŒ – #Ü«∞#ã¨∞M’áê^蕺ܫÚÅ∞
=ÚY∞ºÅ∞. "Õ^èŒ ##∞ã¨iOz ''ã≤^•úO`« ã¨=∂\ò—— J#∞„QÆO^èŒ=Ú â◊Hõ
ã¨OII=Ú 1653Ö’ [QÆ<åfl^èŒ Ñ¨O_ç`«∞xKÕ „"å~ÚOÑ≤Oz<å_»∞.
LѨ„Hõ=∞=Ú #O^Œ∞ ~Ô O_»∞ J^蕺ܫ∞=ÚÅÖ’ YQÀà◊– Éè∂í QÀà◊=ÚÅ∞
=i‚OK«|_ç#q. „Ѩ^èŒ=∂^蕺ܫ∞=ÚÖ’ 14 „ѨHõ~°}=ÚÅ∞ 16 ˆHΔ„`«=ÚÅ∞
L#flq. kfifÜ«∂^蕺ܫ∞=Ú#O^Œ∞ 13 „ѨHõ~°}=ÚÅ∞ 25 ˆHΔ„`«=ÚÅ∞
HõÅ=Ù. WOHÍ Ü«∞O„`« – Kåáêk ˆ~MÏQÆ}˜`« ™ê^茺 „u„Ѩâ◊fl– =∞^茺=∞–
ã¨Êëêì^蕺ܫ∞=ÚÅ∞ ã¨q=~°=ÚQÍ „"åÜ«∞|_ç#q.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

79

W`«_»∞ ™êÜ«∞# =~°¬=∂#O „QÆÇ≤ÏOKå_»∞. JÜ«∞<åOâ◊ "åi¬Hõ QÆu
51.4. ã≤^•úO`« ѨHõΔ=∞O^Œ∞ D „QÆO^èŒ=Ú c[ã¨O™ê¯~°=Ú`À ã¨∂~°º
ã≤^•úO`«=Ú ##∞ã¨iOK«∞#∞.
[Ü«∞ã≤OǨïx P[˝KÕ #Ü«∞# ã¨∞M’áê^蕺ܫÚ_»∞ ‰õÄ_®. ''Hõ@~å——
J<Õ „QÆO^è=Œ Ú ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ =¸_»∞ J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞ 59 Hˆ „Δ `«=ÚÅ∞
L#flq. W`«_»∞ J~°cƒ ÉèÏ+¨Ü«∞O^Œ∞ ''l[=∞ǨÏ=∞‡^£—— J#∞ „QÆO^èŒ=Ú
‰õÄ_® „"åÃã#∞ (?)

â’¡II

â’¡II

â’¡II

â’¡II

ã≤^•úO`« 㨄=∂[ „QÆO^èŒ „áê~°OÉèí â’¡Hõ=ÚÅ∞
~å*Ïkè ~å*’ [Ü«∞^Õ= ã≤OǨÏó
N=∞`«ûº ^ÕâßkèѨuâ◊Û ã¨„=∂\ò I
N~å=∞ áê^•O|∞[ ^Œ`«Îz`ÀÎ
Ü«∞*Ïfiã¨^• ^•#Ѩ~°ó ã¨∞jÅóII
QÀàÏk Ü«∞O„`Õ+¨μ #g# Ü«ÚH˜Î
„ѨKå~°^ŒHΔÀ QÆ}˜`åQÆ=∞[˝ó I
ã¨`«º„Ñ≤Ü«∞ó ã¨`«º~°`«ó Hõ$áêÅ∞
ã≤ÎQƇ„Ѩ`åáÈ [Ü«∞uHõΔ=∂~¸"Õ II
㨠^èŒ~°‡áêÖ’ QÆ}˜`« „Ѩg}Ï<£
*’ºuifi^À QÀÅ qKå~°^ŒHΔÍ<£
HÍ~°∂O ã¨Î^•=∂Ü«∞ K«HÍ~° "Õ^èŒO
QÀÖÏk Ü«∞O„`≥·ó^Àº ã¨^•OK« ÉèÏ<å"£∞II
„QÆO^èŒO ã≤^•úO`« 㨄=∂[O 㨄=∂\ò ~°K«Ü«∞u ã¨∞Êù@"£∞
`«∞Ã+Âìº N[Ü«∞ã≤OǨÏ㨺 [QÆ<åfl^è•Ç¨ÏfiÜ«∞ó Hõ$fII

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

80

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

J~°cƒ ÉÏ+¨Ü«∂„QÆO^èÀ q∞*Ïã‘Î <å=∞Hõ ã≤÷`«ó
QÆ}HÍ<åO ã¨∞É’^è•Ü«∞ w~åfi}Ϻ „ѨHõ\© Hõ$`«óII
[Ü«∞ã≤OÇ¨Ï Ñ¨^ŒúuÖ’ „QÆǨÏ=ÚÅ ã¨∂HõΔ ‡ `«=∞QÆu*Ï˝#=Ú á⁄O^Œ
=K«∞Û#∞. [QÆ<åfl^èŒ Ñ¨O_ç`«∞_»∞ ^ŒH˜Δ} „áêO`«=Ú"å_»∞ [Ü«∞ã≤OǨï_»∞
„Ѩ`ºÕ Hõ=ÚQÍ W`«xx `«# P™ê÷#=Ú#‰õΩ ~°zOz ã¨<å‡xOz P^ŒiOKå_»∞.
[QÆ<åfl^è∞Œ x P^Õâ=◊ ÚKÕ ''Ö’Hõ=∞}˜—— J<Õ ÖËY‰õΩ_»∞ â◊Hõ ã¨OII=Ú 1649Ö’
ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò edOKå_»∞.
[Ü«∞ã≤OǨï_»∞ ÉèÏ~°`^« âÕ O◊ Ö’ J<ÕHõ KÀ@¡ "Õ^âŒè ßÅÅ∞ xi‡OKå_»∞.
HÍjÜ«∞O^Œ∞ ^Œâßâ◊fi"Õ∞^èŒÑ¶¨∂\ò ã¨g∞Ѩ=Ú# =∂#=∞Ok~°=Ú =^ŒÌ XHõ
"Õ^èŒâßÅ xi‡OKå_»∞. g\˜#xfl\˜h q=i¿ãÎ J^Õ XHõ „QÆO^èŒ=∞=Ù`«∞Ok.
WO`« âß„ã‘ÎÜ«∞ Hõ$+≤ KÕã≤##∂ <Õ\ ˜H© ѨOKåOQÆHõ~°ÎÅ∞ L`«Î~åëê_è»
kfifÜ«∞ áê^Œ=Ú#<Õ ã¨∂~Àº^ŒQÜ
Æ ∞« #O „"åÜ«ÚK«∞<åfl~°∞. NHõ$+¨‚ q∞„â◊√Å∞
ã¨Ê+¨=ì ÚQÍ Ñ¨Ó~åfiëê_èÜ
» ∞« O^Õ ã¨∂~°∞ºx L`«~Î åÜ«∞} „áê~°OÉè=í ∞x „Ѩã∞¨ `Î «
HÍÅ q=∞~°≈ KÕÜ∞« QÍ, =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x HÍÅ JÜ«∞#=Ú#∞ P„â◊~ÚOK«∞@
ã≤^•úO`«"Õ`«ÎÅ∞ ѨÙ#~åÖ’zOK«=Öˇ#x H˘O^Œx Jaè„áêÜ«∞=Ú. ~°Ñ¶¨Ú
<å^è∞Œ _»∞ D q+¨Ü∞« "≥∞ÿ `«# rq`«=∞O`å Hõ$+≤ KÕâß_»∞. ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò
„QÆO^èŒ=Ú #O^Œ∞ JÜ«∞<åOâ◊K«Å# "åi¬Hõ QÆu 51.4 qHõÅÅ∞ xiú+¨ì"≥∞ÿ
##∂, Z‰õΩ¯=QÍ 50.2QÍ ã‘fiHõiOѨ|_»∞K«∞#flk.
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞ D q+¨Ü«∞"≥∞ÿ P<å_Õ WÖÏ L^£É’kèOKå_»∞.

â’¡II Ü«∞kaè<åfló ã≤^•úO`åó ÉèÏ㨯~°
ã¨O„HÍO`«Ü≥∂7Ñ≤ ÉèË^Œã¨=∂óI
ã¨óã¨$+¨ìó ѨÓ~°fi™êºO q+¨μ=`«û~À¯^ŒÜ≥∂ Ü«∞㨺II
„ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«O – 24–4
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

81

â◊OHõ~°∞x ''Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1688Ö’ q+¨μ‚QÆ∞ѨΠ=∞`å#∞™ê~°=Ú D „QÆO^èŒ=Ú
„"åÜ«∞|_ç#k. WO^Œ∞ 300 â’¡H=õ ÚÅ∞#flq. Z‰õΩ¯=QÍ ÉèÏ㨯~° =∞`«=∞#∞
ã¨iOK«∞K«∞#flk.
â◊¥<åºÜ«∞# =~°¬=ÚQÍ â◊Hõ ã¨OII=Ú 445 ¿Ñ~˘¯<≥#∞.

=∞}˜~å=Ú_»∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1696Ö’ W`«_∞» ''„QÆÇϨ QÆ}`˜ « zO`å=∞}˜—— ~°zOKå_»∞.
WO^Œ∞, =∞^茺=∞– ~°q K«O„^Œ ã¨Ê+‘ìHõ~°} – „QÆǨÏã¨Ê+‘ìHõ~°} – ÅQÍflk
™ê^èŒ# K«O„^Œ„QÆǨÏ}– ã¨∂~°º„QÆǨÏ} – ѨiÖËY – K«O„^Œ^Œ~°≈# – #eHõ
|O^è•k – â◊$OQÀ#flu – L^ŒÜ«∂ã¨Î – áê`åk 12 JkèHÍ~°=ÚÅ∞#flq.
=∞^茺=∞ „QÆǨÏ=ÚÅO^Œ∞ ˆ~MÏO`«~° ã¨O™ê¯~°=Ú K«∂Ѩ|_ç#k.

„|Ǩχ ã≤^•úO`«™ê~°=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1703Ö’ ''Éè∞í ÖÏ—— J<Õ Ñ¨O_ç`∞« _»∞ „|Ǩχã≤^•úO`å#∞
™ê~°=ÚQÍ D „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ 12 JkèHÍ~°=ÚÅ∞#flq.
„Ѩ^èŒ=∂kèHÍ~°=∞O^Œ∞ ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ ™ê~°=Ú#∞ ã¨OˆHΔѨ=ÚQÍ
q=iOKå_»∞.

=∞^èŒ∞~å<å^èŒ∞x ''Ü«∞O„`« ~å[Ѷ¨∞@<å——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1704Ö’ D Hõ~}° „QÆO^è=Œ Ú „"åÜ«∞|_ç#k. "Õ^⌠ßÅ
Ü«∞O„`« x~å‡} „ѨÜ≥∂QÆ=Ú. WO^Œ∞ K«Hõ¯x q=iOK«|_ç#k. W`«x
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

82

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

KÕ`<« Õ ''*’ºu+¨ ã≤^•úO`« ™êi}˜—— ‰õÄ_® „"åÜ«∞|_ç#k. WO^Œ∞ 8 J^蕺ܫ∞
=ÚÅ∞#flk.

zO`å=∞}˜ q~°z`« ''QÀàÏ#O^Œ=Ú——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1713Ö’ zO`å=∞}˜ nH˜`Δ ∞« Å∞ "Õ^Ü
Œè ∞« O„`« q+¨Ü∞« Hõ
"≥∞ÿ# QÀàÏ#O^Œ „QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå_»∞. D „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· Ü«∞*Ë˝â◊fi~°∞_»∞
„"åã≤# \©Hõ ‰õÄ_® ÅaèOK«∞K«∞#flk. Wk ã¨∂~°º ã≤^•úO`å#∞™ê~°=ÚQÍ
~°zOK«|_ç#k.

~åѶ¨∞=Ùx ''MË@Hõ$u——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1732Ö’ ѨÓ<å #QÆ~°"åã¨∞Î=Ùº_≥·# ~åѶ¨∞=Ù_»<Õ
ѨO_ç`«∞_»∞ ''MË@Hõ$u—— Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. Wk „QÆǨÏÖÏѶ¨∞"å#∞
™êi. Hˆ ÑΔ H¨ õ ã¨OÜ≥∂QÆ qÜ≥∂QÍ^Œ∞ÅKÕ u^䕺#Ü«∞#qkè ã¨∂zOK«|_ç#k.
=∞^茺=∞ „QÆǨϙê^èŒ#=Ú =~°¬QÆ}=ÚÅ`À KÕÜ«∞|_ç#k. WO^Œ∞ ˆH=ÅO
=∞^茺=∞ „QÆǨkèHÍ~°"Õ∞ x~°∂Ñ≤OK«|_ç#k. W`«_Õ 1739Ö’ ѨOKåOQÍ
~°¯=Ú, 1740Ö’ Ѩ^uúŒ K«O„kHõ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞. Wq ÅaèOK«∞K«∞#flq.

t=Ùx ''ukä áêi*Ï`«=Ú——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1737Ö’ =∞Ǩ^Õ=Ùx ‰õΩ=∂~°∞_≥·# t=Ù_»∞ D
„QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå_»∞. Wk „QÆǨÏÖÏѶ¨∞"å#∞™ê~°=ÚQÍ #∞#flk.

k#Hõ~°∞x ''„QÆǨÏq*Ï˝# ™êi}˜——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1734Ö’ D „QÆO^è=Œ Ú ~°zOK«|_ç#k. W`«_Õ ''=∂ã¨
„Ѩ"Õâ◊™êi}˜ (1744), ÅQÆfl™êi}˜ – „HÍOu™êi}˜ (1753), K«O„^À^Œ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

83

Ü«∂OHõ *ÏÅ=Ú (1755), ^Œ$Hõ¯~°‡™êi}˜ (1758), „QÆǨÏ}ÏOHõ*ÏÅ=Ú
(1755), áê`«™êi}˜ \©Hõ (1761), Ü«∞O„`« zO`å=∞}˜ \˜Hõ „QÆO^è=Œ ÚÅ∞
~°zOKå_»∞.

ÉÏѨÓ^Õ=Ù_»∞
#$ã≤OǨï_»#É_Õ W`«_»∞ J<ÕHõ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~°zOKå_»∞. JO^Œ∞
''ã¨~°à◊ „uHÀ}q∞u—— KåÖÏ „Ѩã≤kú á⁄OkOk. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1743Ö’
W`«_»∞ [x‡OKå_»∞. ã¨∞=∂~°∞ 12 „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~°zOKå_»∞.

hÖÏO|~°∞_»∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1745 Ö’ [x‡OKå_»∞. ''QÀà◊„ѨHÍâ◊O—— „QÆO^èŒO
~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ *’º`«ÊuÎ – „uHÀ}q∞u – KåÑ‘Ü«∞ˆ~MÏQÆ}˜`«=Ú –
KåÑ‘Ü«∞ „uHÀ}q∞u – „Ѩâ◊fl, J<Õ J~Ú^Œ∞ J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq.

q<åÜ«∞‰õΩ_»∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1772Ö’ „QÆǨϙê^èŒ# HÀ+¨ªHõO—— J<Õ „QÆO^èŒO
~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ ã¨∂~°º ã≤^•úOfÜ«∞ =~°¬=∂#=Ú, ™êÜ«∞#„QÆÇϨ QÆ`∞« Å∞
q=iOK«|_®¤~Ú.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1749Ö’ ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ ÖËÖË ™êÜ«∞# ѨOKåOQÆO
~°zOKå_»∞. ™ê^èŒ# ѨOKåOQÆO ‰õÄ_® „ѨHõ\ ˜OKå_»∞.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1750Ö’ [x‡Oz# Hõ$+¨‚âß„ã≤Î ''*’ºuóâßG——=∞<Õ
„QÆO^èŒO ~°zOKå_»∞. W`«_»∞ =∞^茺=∞ K«O„^Œã¨∂~°∞ºÅ ã≤÷`«∞Å ##∞ã¨iOz
ѨOKåOQÆ x~å‡} KÕÜ«Ú@Ü«∞O^Œ∞ P^Œ~°=Ú „ѨHõ\ ˜Oz<å_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

84

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â◊Hõ ã¨OII=Ú 1830#‰õΩ K≥Ok# q<åÜ«∞Hõ áêO_»∞~°OQÆ_»∞.
''ã≤^•úO`«™ê~°O—— ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ P^è∞Œ xHõ =∞`å#∞™ê~°=Ú Éè∂í =∂ºk
QÆ`«∞Å#∞ q=iOKå_»∞.

ã¨∞^è•Hõ~°∞_»∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1782Ö’ [x‡Oz# ã¨∞^è•Hõ~°kfi"Õk Z<Àfl *’ºu+¨
„QÆO^è=Œ ÚÅ∞ ~°zOKå_»∞. n~°=… $`«Î ÅHõ}Δ O (1800), qz„`« „Ѩâfl◊ ó ã¨ÉOíè QÆó
(1801), "åã¨Î= K«O„^Œ â◊$OQÀ#flu ™ê^èŒ#O (1802) ^Œ∞ºK«™êfi~°ó
(1804), Ñ≤O_» „ѨÉÏè Hõ~ó° (1807), ÉèÏ„Éè=í ∞ˆ~MÏ x~°∂Ѩ}O, ^è~Œ å„Éè=í ∞ó
„QÆǨÏ}Hõ~°}O, QÀmÜ«∞ ˆ~MÏQÆ}˜`«O, „ѨuÉèÏÉ’^èŒHõO, J<Õ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
~°zOKå_»∞. W`«_∞» „"åã≤# ''QÆ}Hõ `«~O° y}˜—— *’ºu+¨ SuǨϺ q+¨Ü∞« =Ú
Å#∞ q=iOz#k. W"ÕQÍHõ ''ѨOK«ã≤^•úOuHõ—— "≥ÚII „QÆO^èŒ=ÚʼnõΩ
"åºYºÅ∞ „"åÃã#∞.

â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨μ‚x ''ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨=Ú——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1818Ö’ â◊OHõ~° ÉÏÅHõ$+¨‚ nH˜Δ`«∞Å∞ ''ÉèÏ~°fÜ«∞
*’ºu+¨O—— J<Õ K«i„`« q+¨Ü∞« Hõ „QÆO^è=Œ Ú „ѨK∞« iOKå~°∞. WO`«‰Ωõ =ÚO^Œ∞
D q+¨Ü«∞=ÚÃÑ· ÉÏѨÙ^Õ=Ù_»∞ – ã¨∞^è•Hõ~°kfi"Õk ~°K«#Å∞ KÕ™ê~°∞. "≥·kHõ
ã¨OÇ≤Ï`å HÍÅ=Ú#∞O_ç `«# HÍÅ=Ú =~°‰õÄ ã¨q=~°OQÍ ~°zOKå~°∞.
Wk ã≤^•úO`«– QÆ}˜`« ÉèË^Œ=ÚÅ∞QÍ #∞#flk.
áê~î°‰õΩÅ ™œHõ~åº~°÷O ã≤^•úO`«, Hõ~°}„QÆO^äŒ=ÚŠѨ\ ˜ìHõ

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

85

ã≤^•úO`« „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.

ÅQÆ^èŒ∞x "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú
– „H©.ѨÓ. 1400 ã¨OII=Ú
P~°ºÉèí@∞x ''P~°ºÉèí\ ©Ü«∞=Ú
– „H©.ѨÓ. 476
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ''ѨOK«ã≤^•úOuHõ——
ÅÖÏ¡Kå~°∞ºx ''t+¨ºnè =$kú^Œ`«O„`«O
ÖÏ@ã≤OǨïx ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
N¿+}∞x ~À=∞Hõ ã≤^•úO`«=Ú
q+¨μ‚K«O„^Œ∞x "åã≤+¨ª ã≤^•úO`«=Ú
„|ǨχQÆ∞ѨÙÎx „ÉÏǨχã¨∞Êù@ã≤^•úO`«=Ú – „H©.â◊. 622
ÅÅ∞¡x nè=$kú `«O„`åxH˜ ã¨c[(P~°º=∞`«O)
P~°ºÉèí@∞x =∞Ǩã≤^•úO`«=Ú
– „H©.â◊. 953
NѨu – ã≤^•úO`« âıY~°=Ú
– „H©.â◊. 1039
ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºx– ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ – „H©.â◊. 1182
=Úhâ◊fi~°∞x – ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞ó – „H©.â◊.1646
Hõ=∞ÖÏHõ~°∞x – ã≤^•úO`« `«`«Î fiq"ÕHõ=Ú– „H©.â◊. 1658
~°OQÆ<å^èŒ∞x – ã≤^•úO`« K«∂_®=∞}˜ó – „H©. â◊. 1658
x`åº#O^Œ∞x – ã¨~°fi ã≤^•úO`« ~å[ó – „H©.â◊. 1639
[Ü«∞ã≤OǨïx – ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò – „H©.â◊. 1728

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

86

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Hõ~°} „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
1.

P~°ºÉèí@∞x

P~°ºÉèí\ ©Ü«∞Hõ~°}=Ú

„H©.â◊. 478

2.

=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞

ѨOK« ã≤^•úOuHõ

508

3.

„|ǨχQÆ∞ѨÎ

YO_»MÏ^ŒºO

665

4.

=ÚO*ÏÅó

ÅѶ¨Ú=∂#ã¨O

932

5.

NѨu

nèHÀ\˜

1039

6.

Éè’[^Õ=

~å[=∞$QÍHõ Hõ~°}=Ú

1042

7.

^Œâ◊|Å~å[

Hõ~°}Hõ=∞Å =∂~åÎO_»=Ú

1058

8.

„|Ǩχ^Õ=

Hõ~°}„ѨHÍâ◊

1092

9.

â◊`å#O^Œ

ÉèÏã¨fiu

1099

10. =∞¿ÇÏâ◊fi~°

âıY~°ó

1108

11. –––––

Hõ~°}À`«Î=∞ó

1116

12. ÉèÏ㨯~åKå~°º

Hõ~°} ‰õΩ`«∂ǨÏÅ=Ú

1183

13. ˆHâ◊"å~°¯

Hõ~°} HõOsî~°==Ú

1242

14. "åqÖÏÅ H˘K«Û#fl

Hõ~°}=Ú

1308

15. =∞Ǩ^Õ=

=∞Ǩ^Õg ™êi}˜

1316

16. =∞Ǩ^Õ=

HÍ=∞^èÕ#∞ó

1357

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

87

17. ^•"≥∂^Œ~°

Éèí@`«∞ź"£∞

1417

18. =∞Hõ~°O^Œ

=∞Hõ~°O^Œ ™êi}˜

1478

19. NˆHâ◊=

„QÆǨÏH“`«∞Hõ Hõ~°}=Ú

1496

20. QÆ}Ëâ◊^≥·=[˝

„QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú

1520

21. ~å=∞K«O„^Œ

HõÅÊ„^Œ∞=∞=Ú

––––

22. J#O`«^≥·=[˝

J#O`« ã¨∞^è•~°ã¨ó

1525

23. ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ

ã¨∞É’^èŒ=∞O[i

1562

24. ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒâ◊~°‡

=∞}˜„ѨnѨó

1565

25. k#Hõ~° ^≥·=[˝

MË@Hõã≤kú–K«O„^•s¯

1578

26. N~å=∞^≥·=[˝

~å=∞q<À^Œó

1580

27. N<å^èŒ

„QÆÇ¨Ï zO`å=∞}˜ó

1580

28. q+¨μ‚^≥·=[˝

q+¨μ‚ Hõ~°}"£∞

1608

29. N<åˆQâ◊

„QÆÇ¨Ï „Ѩɒ^èŒó

1619

30. N~°OQÆ<å^èŒ

ã≤^•úO`« K«∂_®=∞}˜ó

1643

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

88

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ã¨OÇ≤Ï`å㨯O^èŒ=Ú
„QÆÇ¨ k ã≤`÷ ∞« Å#∞ `≥eÜ«∞KÕ¿ãk ã≤^•úO`« 㨯O^è=Œ ∞x WO`«‰Ωõ =ÚO^Œ∞
`≥Å∞ã¨∞H˘<åfl=Ú. WHõ „QÆÇϨ =ÚÅ ™ê=¸Ç≤ÏHõ „ѨÉÏè ==Ú#∞ `≥eÜ«∞*Ë¿ãk
ã¨OÇ≤Ï`å 㨯O^èŒ=Ú. Wk ™ê~°fi„uHõ q+¨Ü«∞=Ú. =ºH˜ÎÃÑ· „QÆǨÏ=ÚÅ
„ѨÉèÏ==Ú#∞ `≥eÜ«∞*Ë¿ãk Ǩϟ~å㨯O^èŒ=Ú.
D ã¨OÇ≤Ï`å ÉèÏQÆ=Ú XHõq^èŒ=ÚQÍ ã≤^•úO`« ÉèÏQÆOHõO>Ë „áêp#
"≥∞#ÿ ^Œx K≥Ñʨ =K«∞Û#∞. JO^Œ∞‰õΩ P^è•~°=ÚÅ∞ "Õ^Œ ã¨OÇ≤Ï`«ÅÖ’ ÅaèOK«∞
K«∞#flq.
"Õ^Œ=ÚÅÖ’ Ü«∞*Ï˝~°ú=Ú K≥ѨÊ|_ç#q. Ü«∞[˝=Ú KÕÜ«Ú@‰õΩ LѨ
Ü«ÚHõ"Î ∞≥ #ÿ HÍÅ=Ú HÍ=ÅÜ«Ú#∞. JO^Œ∞‰õΩ =ÚǨ˙~°*Î Ï˝#=Ú J=ã¨~=° Ú
JO^Œ∞ H˘~°ˆH *’ºu+¨âßG=Ú Pq~°ƒùqOz#k. J#O`«~° HÍÅ=Ú#O^Õ
ã≤^•úO`« ÉèÏQÆ=Ú U~°Ê_ç#k. J@∞ Ñ≤=∞‡@ J~åfip#HÍÅ=ÚÖ’ Ǩϟ~å
ÉèÏQÆ=Ú U~°Ê_ç#k.
„Ѩ`ÕºHõ Hõ~°‡xq∞`«Î=Ú â◊√Éèí=ÚǨ˙~°Î=Ú LO_»=Åã≤ =zÛ#k.
J\˜ì â◊√ÉèíHÍÅ q"ÕK«#=Ú |∞∞ˆQfi^Œ=Ú#O^Õ ¿Ñ~˘¯#|_ç#k.

PÜ«∞„^Œ∞Ǩ= =~°∞}â◊Û <å=O
„Ѩܫ∞`« ã¨=Ú„^Œ g∞~°Ü«∂= =∞^茺"£∞I
JkèÜ«∞^ŒáêO ã¨∞flaèâ◊Û~å= „Ѩ„¿ÑOY
DOYÜ«∂=ÃÇ·Ï â◊√ÉèËHõ"£∞II
|∞∞ˆQfi^Œ=Ú 7–88–3
#HõΔ„`« =ÚÖϯaèÇ≤Ï`«O â◊=∞ã¨∞Î#ó
â◊O<À7aèKå~åó â◊=Ú ã¨O`«∞Hõ$`åºóI
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

89

â◊O<À xMÏ`å =ÖÏæó â◊=ÚÖϯ
^Õâ’Ѩ ã¨~åæó â◊=Ú <À Éèí=O`«∞ II
â◊O<À „QÆǨâ◊ÛO„^Œ=∞™êó â◊=∂k`«ºâ◊Û ~åǨï}ÏI
â◊O<À =∞$`«∞º~°∂÷=∞ˆH`«∞ó â◊ó ~°∞„^•ã≤ÎQƇ`Õ [ã¨óII
J^èŒ~°fi"Õ^ŒO 19–9–7, 9, 10
Hõ$uÎHÍ #HõΔ„`«=∞O^Œ∞ JyflHÍ~°ºO KÕÜ«∂Åx, â◊`«Ñ¨^äŒ „ÉÏǨχ}=Ú
#O^Œ∞ K≥ѨÊ|_ç#k. `«# ‰õΩ=∂Ô~Î#∞ HÀi# =~°∞xH˜ ™êfif #HõΔ„`«=Ú
#OkzÛ q"åǨÏ=Ú KÕã≤# â◊√Éèí=∞QÆ∞#x `≥·`«ÎsÜ«∞ „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞
1–5–2 K≥ѨÊ|_ç#k. ^•#=Ú KÕÜ«Ú@‰õΩ ‰õÄ_® â◊√Éèí#HõΔ„`«=ÚÅ∞,
=º=™êÜ«∞O, J^茺ܫ∞#O "≥ÚII PK«iOK«∞@‰õΩ â◊√Éèí#HõΔ„`«, HÍÅ=ÚÅ∞
K≥ѨÊ|_®¤~Ú.
ѨÓ~åfiǨς=Ú ^Õ=HÍ~°º=ÚʼnõΩ Ñ¨q„`«=∞x, JѨ~åǨς=Ú Ñ≤`«$
HÍ~°º=ÚʼnõΩ „Ѩâ◊ã¨Î=∞x â◊`«Ñ¨^äŒ „ÉÏǨχ}=Ú 2–1–3–1 #O^Œ∞#flk.
Hˆ =ÅO ã¨OÇ≤Ï`«ÅÜ«∞O^ÕQÍHõ HõÅÊ– „â∫`« – ^è~Œ ‡° – QÆ$ǨϺã¨∂„`«=Ú
ÅO^Œ∞ ‰õÄ_® â◊√ÉèíHÍ~°º=ÚÅ∞ KÕÜ«∞^ŒQÆ∞ JÜ«∞# – =∂㨠– ѨHõΔ – ukä
– K«O„^Œ#HõΔ„`« q+¨Ü«∞=ÚÖˇ<Àfl HõÅ=Ù.
=~å¬k Ü≥∂QÆ=ÚÅ∞ – „QÆÇ¨Ï Ñ¨i=~°Î<å^Œ∞Å∞ q=iOK«|_®¤~Ú.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ `«#‰õΩ Ñ¨Ó~°∞fiÖˇ·# QÆ~°æ–Ѩ~åâ◊~° – Jã≤`«– ^Õ=Å –
=$^ŒúQÆ~°æ – Hõâ◊ºÑ¨ – Éèí$QÆ∞ – =t+¨ª– |$ǨÏã¨Êu– =∞#∞ – =∞Ü«∞ –
™ê~°ãfi¨ `« – |∞∞+≤ÑÙ¨ „`« "≥ÚII "åix ã¨OÇ≤Ï`å „QÆO^èHŒ Í~°∞Å∞QÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`« "åºMϺ#HÍ~°∞_≥·# Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ J^Œ#OQÍ "åºã¨
– ÉèÏ#∞Éèí@ì – q+¨μ‚QÆ∞ѨΠ– q+¨μ‚K«O„^Œ –Ü«∞=# – ~À=∞– ã≤^•úã¨#
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

90

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Éè„í ^ŒÉÏÇ¨ï – #Ok–#QÆfll`ü "≥ÚII"åix ã¨OÇ≤Ï`å „QÆO^èŒ ~°K~« Ú`«Å∞QÍ
¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. HÍx P „QÆO^äŒ=ÚÅ∞ ÅaèOK«∞@ ÖË^Œ∞.
„Ѩã¨∞Î`«=Ú, <å~°^Œã¨OÇ≤Ï`« – áê~åâ◊~°ã¨OÇ≤Ï`« – QÆ~°æã¨OÇ≤Ï`« –
Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`« – HÍâ◊ºÑ¨ã¨OÇ≤Ï`«– =ã≤+¨ªã¨OÇ≤Ï`« Åaèã¨∞Î<åfl~Ú.
~å=∂Ü«∞} – =∞ǨÉèÏ~°`« „QÆO^è=Œ ÚÅO^Œ∞ ‰õÄ_® Z<Àfl ã¨OÇ≤Ï`å
q+¨Ü«∞=ÚÅ∞<åfl~Ú.

<å~°^Œ ã¨OÇ≤Ï`«
<Õ_∞» ÅaèOK«∞K«∞#fl D „QÆO^è=Œ Ú H˘O`« J~åfip#=ÚQÍ<Õ ÉèÏqOK«
|_»∞K«∞#flk. WO^Œ∞ 55 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞<åfl~Ú. ^≥·=[˝ ÅHõΔ}=ÚÅ∞,
„QÆǨϖ LѨ„QÆÇ¨Ï qKå~°=Ú, QÀKå~° q"ÕHõ=Ú, =ÚǨ˙~°Î qKå~°=Ú
"≥ÚII Z<Àfl q+¨Ü∞« =ÚÅ∞<åfl~Ú. ã¨OÇ≤Ï`«ÅÖ’ Éè$í QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`« PHÍ~°=ÚÖ’#∂,
q+¨ Ü « ∞ OÖ’ KåÖÏ ÃÑ^Œ Ì k . áœ~° ∞ +¨ „ QÆ O ^è Œ = ÚÅÖ’ =~åǨ Ï q∞Ç≤ Ï ~° ∞ x
|$Ç≤Ï`«ûOÇ≤Ï`«ÜÕ∞ „Ѩ^èŒ=∞ „QÆO^èŒ=Ú.

|$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«
nx<Õ "å~åÇ‘Ï ã¨OÇ≤Ï`« Jx ‰õÄ_® JO\Ï~°∞. Wk â◊Hõ ã¨OII=Ú
427 („H©.â◊. 505)Ö’ ~°zOK«|_ç#k. WO^Œ∞ 108 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq.
Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ nxH˜ "åºYº ~°zOKå_»∞. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ~°zOz# W`«~°
ã¨OÇ≤Ï`å „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ Ü≥∂QÆÜ«∂„`«– q"åǨÏѨ@ÅO– q"åǨÏYO_»ó –
_èç HõxHõÜ∂« „`«–„QÆÇϨ =∞O_»Å Ѩ@ÅO–ã¨=∂㨠ã¨OÇ≤Ï`« – "≥ÚII#q HõÅ=Ù.
x¿+Hõ=Ú "≥Ú^ŒÅ∞H˘x â◊‡âß<åO`« ã¨O™ê¯~°=ÚÅ∞ Éè∂í q∞ ^Œ∞#fl@O
"≥Ú^ŒÅ∞H˘x ^è•#ºO WO\˜H˜ fã¨∞‰õΩ=KÕÛO`«=~°‰Ωõ , QÆ$Ǩ~°OÉè=í Ú #∞O_ç
QÆ$ǨτѨ"Õâ◊=Ú =~°‰õΩ â◊√Éèí=ÚǨ˙~åÎk q=~°=ÚÅ∞, LÖϯáê`«=ÚÅ∞,
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

91

ã¨∂~°∞ºxÖ’ U~°Ê_»∞=∞K«ÛÅ∞, "≥~Úº ã¨OIIÅ H˘Hõ™êi ^Œ~°≈#q∞K«∞Û `ÀHõ
K«∞Hõ¯Å q=~°=ÚÅ∞ "≥ÚII Z<˘fl q+¨Ü∞« =ÚÅ∞ D ã¨OÇ≤Ï`å „QÆO^è=Œ ÚÅÖ’
q=iOK«|_®¤~Ú. =∞iH˘xfl =ÚǨ˙~°Î „QÆO^è=Œ ÚÅ∞ ‰õÄ_® J<ÕH=õ ∞OkKÕ
~°zOK«|_®¤~Ú. "å\˜ q=~°=Úe@∞¡#flq.

~°`«flHÀâ◊=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 560 #O^Œ∞ ÅÖÏ¡Kå~°∞º_»∞ D „QÆO^è=Œ Ú#∞ ~°zOK≥#∞.
nx <å^è•~°=Ú KÕã¨∞H˘x NѨu ''~°`«fl=∂Å——#∞ ~°zOKå_»∞.

~°`«fl=∂Å
Wk â◊Hõ ã¨OII=Ú 961Ö’ NѨu nxx ~°zOKå_»∞. nxH˜
=∂^è=Œ Ù_»∞ ~°zOz# \©Hõ ÅaèOK«∞K«∞#flk. D \©Hõ â◊Hõ ã¨OII=Ú 1185Ö’
~°zOK«|_ç#k. WO^Œ∞ ѨÓ~°fi „QÆO^èŒ=ÚÅ#∞, ѨÓ~°fi„QÆO^èŒHÍ~°∞Å
q=~°=ÚÅ∞ HõÅ=Ù.

~å[=∂~åÎO_»=Ú
nxx Éè’[^Õ=Ù_»∞ â◊Hõ ã¨OII=Ú 964Ö’ ~°zOKå_»∞. W`«_Õ
''q^Œfi[˚# =Å¡Éèí=Ú——#∞ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞. ~°`«fl=∂ÖÏ \©HÍHÍ~°∞_»∞
=∂^èŒ=Ù_»∞ nx #∞ÖË¡dOKå_»∞.

J^Œ∞ƒù`« ™êQÆ~°=Ú
Wk x[=ÚQÍ J^Œ∞ƒù`«™êQÆ~°"Õ∞. nxx =OQÆ ^ÕâßkèѨu â◊Hõ
ã¨OII=Ú 1089Ö’ ÅHõΔ ‡}¿ã#∞_»∞ ~°zOz Jã¨OѨÓ~°‚=ÚQÍ #∞O_»QÍ,
q∞ye# ^•xx J`«x ‰õΩ=∂~°∞_»∞ |ÖÏ¡Å¿ã#∞_»∞ ѨÓiOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

92

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

JO`«iHõΔ ã¨O|O^èŒ"≥∞ÿ# Z<Àfl qâı+¨=ÚÅ∞ WO^Œ∞ HõÅ=Ù. „Ѩu
ã¨∂~°º – Ѩi"Õ+¨ – WO„^Œ^èŒ#∞ – ~°t‡^ŒO_» – QÍO^èŒ~°fi#QÆ~° – x~åº`«
– kQÍÌǨϖ KåÜ«∞ – `«"≥∂^èŒ∂=∞– hǨ~ÀÖϯ – q^Œ∞º`ü– "å`«–
"Õ∞Ѷ¨∞ – "Õ∞Ѷ¨∞QÆ~°ƒù – „Ѩ=~°¬} – Ju=$+≤ì – HõO|O^è•^Œ∞ƒù`« "å~°Î "≥ÚII
ã¨q=~°=ÚQÍ `≥Å∞Ѩ|_ç<å~Ú.
L`«Î~åÜ«∞} „áê~°OÉèí=Ú W`«x HÍÅ=Ú#ˆH ѨÓ~åfiëê_è»
`«$fÜ«∞ áê^Œ=∞O^Œ∞ ^èŒ#∞ã¨∞ûÖ’ „áê~°OÉèí =∞QÆ∞K«∞#fl@∞¡ ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ
`≥Å∞Ѩ|_ç#k.
D „QÆO^è=Œ Ú#∞ N=Ú~°m^è~Œ ° â◊~‡° Ѩiâ’kèOz HÍjÖ’x „áêÉèÏHõs
=Ú„^•ÅÜ«∞=Ú ^•fi~å „Ñ¨K«∞iOKå~°∞.

=º=Ǩ~° „ѨnѨ=Ú
Wk =ÚǨ˙~°Î q+¨Ü∞« Hõ „QÆO^è=Œ Ú. â◊Hõ ã¨OII=Ú 964 J#O`«~=° Ú
Ѩ^Œ‡<åÉèí q∞„â◊KÕ ~°zOK«|_ç#k. W`«_»∞ HÍj "åã¨Î=Ùº_≥·# Hõ$+¨‚^Õ=Ùx
‰õΩ=∂~°∞_»∞ Wk ZO`À „áêK«∞~°º=Ú á⁄OkOk.

*’ºuifi^•Éèí~°}=Ú
Wk HÍo^•ã¨ q~°z`«=Ú. W`«_∞» =∞ǨHõq HÍo^•ã¨∞ HõO>ˇ aè#∞fl_»∞
q+¨Ü∞« x~°∂Ѩ}Ö’ D „QÆO^è=Œ Ú „áê=∂}˜H"õ ∞Õ J~Ú##∂ „QÆO^èHŒ Í~°∞_»∞
`«##∞ „áêp#∞_»∞QÍ ÉèÏqOK«∞@‰õΩ H˘xfl HõÅÊ#Å∞ HÍqOK≥#x ѨijʼnõΩÅ
Jaè„áêÜ«∞O. Wk Hõe QÆ`« 3068 ã¨OIIÖ’ ~°zOK«|_ç#@∞¡ ~°zOK«|_ç
#@∞¡ ¿Ñ~˘¯#|_ç#k. Wk =ÚǨ˙~°Î „QÆO^èŒ=Ú.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

93

q"åÇ¨Ï |$O^•=#=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1165Ö’ ˆHâ◊=Ù_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. q"åǨÏ
ã¨O|O^èŒ q+¨Ü∞« =ÚÅ∞#flq. W`«x `«O„_ç ¿Ñ~°∞ ~å}QÆó `å`«¿Ñ~°∞ „tÜ«∂
k`«∞º_»∞. W`«_Õ Hõ~°} HõOsî~°==∞#∞ „QÆO^èŒ=Ú#∞ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞.
Wk KåÖÏ „Ѩã≤kú á⁄Ok# QÆO„^èŒ=Ú. QÆ}Ëâ◊ ^≥·=A˝_»∞ nxH˜ "åºMϺ#O
~°zOKå_»∞.

q"åÇ¨Ï Ñ¨@Åó
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1400Ö’ ™ê~°OQÆ^èŒ~°∞_»∞ ~°zOKå_»∞. nxÜ«∞O^Œ∞
¿ÇÏ„=∂k =∂^èŒ= „ѨÉèí$`«∞Å∞ 㨇iOK«|_®¤~°∞. Wk =ÚǨ˙~°Î „QÆO^èŒ=Ú.

=ÚǨ˙~°Î `«`«Îfi=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1400 #O^Œ∞ Hõ=∞ÖÏHõ~°∞x ‰õΩ=∂~°∞_»∞, ˆHâ◊=Ù_»∞
nxx ~°zOKå_»∞. nxH˜ QÆ}Ëâ◊ ^≥·=A˝_»∞ \©Hõ ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ <ÒHÍ
x~å‡}, [Å "å`å=~°}, [ÅÜ«∂„`å q+¨Ü«∞Hõ =ÚǨ˙~°Î=ÚÅ∞
qâı+=¨ ÚQÍ K≥Ñʨ |_®¤~Ú. W`«x *Ï`«Hõ Ѩ^uúŒ – `ålHõÑ^¨ uúŒ „QÆO^è=Œ ÚÅ∞
ZO`À „Ѩã≤kú á⁄O^•~Ú.

q"åÇ¨Ï Ñ¨@Å=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1444Ö’ [QÆ<åfl^èŒ∞x ᜄ`«∞_≥·# Ñ‘`åO|~°∞_»∞ D
„QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå_»∞. nxH˜ ã¨fiÜ«∞=ÚQÍ x~°‚Ü«∂=∞$=∞<Õ \©Hõ ‰õÄ_®
~°zOKå_»∞. WOHÍ W`«~° \©HõÅ∞ ‰õÄ_® L#flq.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

94

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

*’ºuifl|O^èŒ=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1446Ö’ t=^•ã¨∞_»∞ nxx ^èŒ~å‡âßG ã¨O|^Œú
=ÚǨ˙~°Î q+¨Ü∞« Hõ „QÆO^è=Œ ÚQÍ ~°zOKå_»∞. Wk q"åÇ¨Ï Ñ¨@Å "åºMϺ
J~Ú# x~°‚Ü«∂=∞$`«=Ú#O^Œ∞ 㨇iOK«|_ç#k.

*’ºu+¨ ^Œ~°Ê}=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1479ÖÁ ''ѨOK«Ñ¨Å∂¡—— J<Õ *’ºuifi^Œ∞_»∞. nxx
QÆ^Œº Ѩ^•º`«‡Hõ=ÚQÍ (K«OѨÓ) ~°zOKå_»∞. W`«_Õ ÃÑ·Å∂Éèí\ì©Ü«∞=∞<Õ
„QÆO^èŒO ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞.

=ÚǨ˙~°Î =∂~åÎO_»=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1463Ö’ <å~åÜ«∞}#∞KÕ D „QÆO^èŒ=Ú ~°zOK«|_ç
#k. Wk ZO`À Ö’Hõ„Ѩã≤kú á⁄OkOk. WO^Œ∞ Ѩk „ѨHõ~°}=ÚÅ∞#flq.
160 â’¡Hõ=ÚÅ∞ HÍ=ºQÆ∞} QÆ∞OѶ≤`«=ÚÖˇ· q~ålÅ∞¡`«∞<åfl~Ú. nxH˜
=∂~åÎO_» =Å¡É=íè ∞<Õ \©Hõ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞. q∞kèʼnõΩ K≥Ok# HõÑÖ≤ âË fi◊ ~°
âß„ã≤Î ''=∂~°ÎO_» „ѨHÍtHõ—— J<Õ \©Hõ ~°zOKå~°∞.

`À_»~å#O^Œó
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1509Ö’ hÅHõO~î°∞_»∞ nxx ã¨OHõÅ#O KÕ™ê_»∞.
HÍx Wk ~å=∞^≥·=[˝ ã¨OHõe`«=∞x H˘O^Œi ѨijʼnõΩÅ ÉèÏ=#.

=ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1522Ö’ J#O`« ^≥=· A˝x ‰õΩ=∂~°∞_≥#· ~å=∞^≥=· A˝_∞»
nxx ~°zOKå_»∞. ZO`À „Ѩã≤kú á⁄Ok# „QÆO^èŒq∞k. nxH˜ KåÖÏ=∞Ok
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

95

\©HÅõ ∞ ~°zOKå~°∞. g\˜Ö’ „QÆO^èHŒ ~õ ΰ ~°zOz# ''„Ѩq∞`åHõ~Δ —° — QÀqO^Œ∞x
''Ñ‘Ü«¸+¨^è•~°—— „Ѩã≤^Œú=ÚÅ∞. NѨu ~°zOz# ~°`«fl=∂Å „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ
Wu „ѨuaO|=∞x ã¨∞^è•Hõ~° kfi"Õk ã¨∂zOKå~°∞.

=ÚǨ˙~°Î K«∂_®=∞}˜
â◊Hõ ã¨OII 1540Ö’ t= ^≥·=A˝_»∞ nxx ~°zOKå_»∞.

=ÚǨ˙~°Î HõÅÊ„^Œ∞Ü«∞O
â◊Hõ ã¨OII 1545Ö’ q~î°Å nH˜Δ`«∞_»∞ nxx ~°zOKå_»∞ „QÆO^èŒHõ~°Î
ÜÕ∞ nxH˜ 1549Ö’ ''=∞O[i—— J<Õ "åºMϺ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞.

=ÚǨ˙~°Î=∂Å
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1582Ö’ ~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ ^≥·=A˝_»∞ nxx ~°zOKå_»∞.

=ÚǨ˙~°Î nѨHõ=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1583Ö’ =∞Ǩ^Õ=Ù_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. ã¨fiÜ«∞OQÍ
\©Hõ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞.

HõÅÊÅ`«
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1564Ö’ ~°∞„^ŒÉèí@∞x ‰õΩ=∂~°∞_≥·# ™È=∞^≥·=A˝_»∞
~°zOKå_»∞.

=ÚǨ˙~°Î QÆ}Ѩu
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1607Ö’ QÆ∞[~å`ü „ÉÏǨχ}∞_≥·# QÆ}Ѩu ^≥·=A˝_Õ
„QÆO^èŒ=Ú#∞ ~°zOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

96

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=ÚǨ˙~°Î ã≤O^èŒ∞ó
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1805Ö’ QÆOQÍ^èŒ~° âß„ã≤Î nxx ~°zOKå_»∞. WOHÍ
D =ÚǨ˙~°Î „QÆO^èŒ=ÚÅÖ’ ~å*Ï=o–[QÆ<À‡Ç¨Ï#O– ã¨=∞Ü«∞ ã≤^•úO
[#O – #ˆ~O„^Œ=e¡ – "≥ÚII „Ѩã≤^Œú „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ HõÅ=Ù.

#~°Ñ¨u [Ü«∞K«~åº ã¨fi~À^ŒÜ«∞=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1099 #~°Ñ¨u ^≥·=A˝_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞
âßG ã¨O„QÆǨϖ =∂„`åã¨fi~° – ^•fi^Œâ◊ "åi¬HÍkã¨fi~° – K«„Hõ|O^茖
Éè∂í |Å– âßOu, J<Õ P~°^•è º=ÚÅ∞#flk. D „QÆO^è=Œ Ú#‰õΩ Ç¨Ïi=Oâ◊√_»∞
„"åã≤# [Ü«∞ÅH˜Δ ‡, #~°Ç¨Ïi „"åã≤#k. QÆ}Ëâ◊^Œ`«∞Îx ã¨∞É’kèx, Éèí∂^èŒ~°
\©Hõ, ~å=∞<å^èŒ \©HõÅ∞ QÆÅ=Ù.

ã¨=∞~°™ê~°=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1671Ö’ <≥·q∞ëê~°}º "åã≤Ü≥ÿ∞# ã¨∂~Àº^•ã¨∞x
‰õΩ=∂~°∞_»∞ ~å=Ú_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. Wk ã¨fi~°âßG ã¨O|O^èŒ
*’ºu+¨=Ú nxH˜ Éèí~°`«∞_»∞ „"åã≤# \©Hõ QÆÅ^Œ∞.

Ǩϟ~°ã¨¯O^èŒ=Ú
=∂#=Ùx [#‡ã¨=∞Ü«∞ – ^Õâß^è•~°=ÚQÍ edOK«∞ „QÆǨÏã≤÷u ##∞
ã¨iOz "åi"åi ã¨∞Y^Œ∞óY=ÚÅ#∞ =ÚO^Œ∞QÍ `≥eÜ«∞*ËÜ«Ú#^Õ D
''Ǩϟ~å㨯O^èŒ=Ú—— – W^Õ Z‰õΩ¯=QÍ ™ê=∂#º[#∞ÅÖ’ „Ѩã≤kúx,
P^Œ~=° Ú#∞ K«∂~°Q˘#flk. „Ѩf"åiH˜ [~°∞QÆÉ’=Ù q+¨Ü∞« =ÚÅ∞ =ÚO^Œ∞QÍ
`≥Å∞ã¨∞H˘#=Öˇ#x Ü«ÚO_»∞@ ã¨Ç¨Ï["Õ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

97

D Ǩϟ~å㨯O^èŒ"Õ∞, Ѷ¨e`« *’ºu+¨=∞x ‰õÄ_® "å_»∞HõÖ’ #∞#flk.
Ǩϟ~åâ◊|Ì=Ú "åºHõ~°}âßG s`åº W@∞¡ ã≤kúOK«∞#∞. ''ǨÏÅǨÏ~° Ç≤ÏO™ê
ã¨O=~°}Ü≥∂ó—— – Jx ^è•`«∞=Ù. ǨÏ~°^è•`«∞=Ù#‰õΩ Ñ¨Kå^Œºp „Ѩ`«ºÜ«∞O
KÕã≤ \ÏÑπ KÕã≤# – Ǩϟ~°fu Ǩ~å Jx ã≤kúOK«∞#∞. =∞~˘Hõ q^èŒ=ÚQÍ
‰õÄ_® ã≤kúOK«∞#∞. ǨÏ~°^è•`«∞=Ù#‰õΩ Ñ¶¨∞&ò „Ѩ`«ºÜ«∞O KÕã≤ \ÏÑπ KÕã≤#
ǨÏ~°º`Õ WuǨϟ~å Jx ã≤kúOK«∞#∞. nxH˜ ÅQÆfl=∞x, ~åâ◊º~°÷=∞x, ˆ~MÏ
âßG=∞x J~åú=ÚÅx ''"Õ∞kh—— xѶ¨∞O@∞=Ù #O^Œ∞ HõÅ^Œ∞.
D âßG=Ú =ÚYº=ÚQÍ Ñ¨Ó~°fi[#‡ Hõ~å‡i˚`« â◊√ÉèÏâ◊√Éèí Ѷe¨ `«=Ú
Å#∞ `≥eÜ«∞*ËÜ«Ú#∞. ^À+¨ ѨiǨ~°=ÚÅ∞ ‰õÄ_® D âßG=Ú#O^Œ∞
ã¨∂zOzi.
*Ï`«Hõ 㨯O^èŒ=Ú#∞ J~Ú^Œ∞ ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ =∞#=Ú `≥Å∞ã¨∞H˘#
=K«∞Û#∞. 1– *Ï`«HOõ , 2– `ålHõO 3– ~°=∞ÅO, 4– „Ѩâfl◊ , 5– â◊‰Ωõ #=Ú
(ã¨fiѨflѶ¨e`«=Ú ‰õÄ_® WO^Œ∞ =K«∞Û#∞). g\˜xfl\˜Ö’ *Ï`«HõÉèÏQÆ=Ú#ˆH
„Ѩ[ÅÖ’ P^Œ~åaè=∂#=ÚÅ∞ Z‰õΩ¯=QÍ Ü«Ú#flq.
=∂#=ÙxH˜ +¨_»˚#‡ #HõΔ„`«=ÚÅ∞O_»∞#∞. Ü≥∂QÆÜ«∂„`« 9 –1–3
Ü«∞O^Œ∞ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_ç@∞¡ q=iOK≥#∞. L^•Ç¨Ï~°}:–
1. [#‡#HõΔ„`«=Ú – ѨÙ\˜ì# #HõΔ„`«=Ú
– ^èŒx+¨ª
2. Hõ~°‡#HõΔ„`«=Ú – [#‡#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ Ñ¨^Œ=k – =∞$QÆt~°
3. ™êOѶ¨∂uHõ=Ú – [#‡#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ 16=k – ѨÙ|ƒ
4. ™ê=Ú^•Ü«∞Hõ=Ú – [#‡#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ 18=k – ǨÏã¨Î
5. "≥·<åtHõ=Ú
– [#‡#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ 23=k – *˺+¨ª
6. =∂#ã¨=Ú
– [#‡#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ 25=k – ѨÓ~åfiëê_è»
D #HõΔ„`«=ÚÅ∞ â◊√Éèí=ÚÖˇ·#KÀ â◊√ÉèíѶ¨e`«=Ú xK«∞Û#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

98

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

*Ï`«Hõ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
|$ǨÏ`åÊ~åâ◊ Ǩϟ~åâßGO
Wk Ѩ~åâ◊~° „áÈHõ=Î ÚQÍ „Ѩãk≤ ú á⁄Ok#k. Wk Ѩ~åâ◊~–° "≥∞„ÿ `ÕÜ∞«
ã¨O"å^Œ~°∂Ѩ=ÚQÍ J#O`«HÍÅ=∞O^Œ∞ ã¨OHõÅ#O KÕÜ«∞|_çOk. áê~î°
ÉèË^Œ=ÚÅ∞#flq. HÍj„Ѩu â◊√^Œú"≥∞ÿ#k. WO^Œe LѨã¨OǨ~å^蕺ܫ∞=Ú
#O^Œ∞ D âßG=Ú =ÚO^Œ∞QÍ „|Ǩχ – <å~°^Œ∞#‰õΩ LѨ^ÕtOK≥#x,
J@∞Ñ≤=∞‡@ <å~°^∞Œ x=Å# – â∫#‰õΩ_»∞, JÖÏ Ñ¨~O° Ѩ~Ö° ’ Ѩ~åâ◊~∞° xH˜
KÕ~°QÍ J`«_»∞ "≥∞ÿ„`ÕÜ«Ú#‰õΩ É’kèOK≥#x q=~°} HõÅ^Œ∞.
WO^Œ∞ „ѨH˜ΔѨÎ=ÚÅ∞ H˘xfl HõÅ=x ѨO_ç`«∞Å Jaè„áêÜ«∞=Ú Éèí\’ì
`«ÊÅ∞_»∞ |$ǨÏ*Ï˚`H« õ "åºYºÖ’ ã¨Ñ=Ψ ∂^蕺ܫ∞=ÚÖ’x #==∞â’¡Hõ "åºMϺ#
ã¨O^Œ~ƒ° =ù Ú# ''áê~åâ◊sÜ«∂ ã¨OÇ≤Ï`å Hˆ =Å=Ú ™ê‡aèó ^Œ$ëêì, # *Ï`«H"õ ∞£ ,
„â◊¥Ü«∞`Õ ã¨¯O^茄`«Ü«∞q∞u Ѩ~åâ◊~°¿ãºu——– Jx LÖË¡dOKå_»∞. J#QÍ
Éèí\’ì`«ÊÅ∞x HÍÅ=Ú#ˆH „H©IIâ◊II 10= â◊`åäH Ѩ~åâ◊~° Ǩϟ~° `å#∞
K«∂_»Ö^Ë xŒ , Hˆ =ÅO Ѩ~åâ◊~° ã¨OÇ≤Ï`« =∂„`«"∞Õ `å#∞ K«∂Kå#x, J~Ú`Õ
Ѩ~åâ◊~°∞_»∞ 㨯O^茄`«Ü«∞=Ú#O^Œ∂ „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ ~°zOz#@∞¡ qxH˜_ç
Ü«Ú#fl^Œx ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ‰õÄ_® Ѩ~åâ◊~° âßG=Ú#fl@∞¡ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. D
áê~åâ◊~° Ǩϟ~åâßG=Ú#‰õΩ ÅѶ¨Ú~°∂ѨO J#^Œy#k ''ÅѶ¨Úáê~åâ◊i——
L#flk. nx<Õ H˘O^Œ~°∞ ''L_»∞^•Ü«∞ „ѨnѨ=Ú—— Jx ‰õÄ_® Ñ≤Å∞™êÎ~°∞.
JO^Œ∞ W@∞¡#flk.

â’¡II =Ü«∞Oáê~åâ◊s Ǩϟ~å =∞#∞ã¨$`«º Ü«∞^ä•=∞u
L_»∞^•Ü«∞„ѨnáêYºO ‰õΩ~À‡^Õ= q^•O=Ú^ÕII
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

99

WO^Œ∞ 5 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq. "≥Ú`«OÎ 45 â’¡H=õ ÚÅ∞. Éè\í ’ì`Ê« Å∞x
`«~°∞"å`« HÍÅ=Ú<å\˜^Œx ÉèÏqOK«=K«∞Û.
''=∞^躌 áê~åâ◊i—— Jx =∞~˘Hõ „QÆO^è=Œ Ú HõÅ^Œ∞. WO^Œ∞ 8 ѨiKÕÛ^ù Œ
=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. „QÆO^è•k â’¡Hõ=Ú W@∞¡#flk.

â’¡II Ѩ~åâ◊~° =ÚxO#`åfi `«ã¨ºÇ¨ÏŸ~åO xsHõΔº K« I
=ˆHΔº7Ѩٺ_»∞ ^Œâß=∂~°æO ѨÓ~°fiâß„™êÎ#∞™ê~°`«óII
„|Ǩ‡k Jëêì^Œâ◊ *’ºu+¨ „Ѩ=~°Î‰õΩŠ㨯O^茄`«Ü«∞ ã¨O|O^èŒ
=K«#=ÚÅ∂ ѨÓ~°fi „QÆO^èŒ=ÚÅO^Œ∞ LÖË¡Y#=ÚÅ∞QÍ ÅaèOK«∞K«∞#flq.
<å~°^Œ∞_»∞ ‰õÄ_® XHõ Ǩϟ~å„QÆO^èŒ=Ú ~°zOz#@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`«
Éèí$QÆ∞=∞ǨÏi¬ 㨯O^èŒ „`«Ü«∞„Ѩ=HõÎ. HÍx „Ѩã¨∞Î`«=Ú Ñ¶¨e`«ÉèÏQÆ
q+¨Ü«∞"≥∞ÿ Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`« ÅaèOK«∞K«∞#flk. WO^Œ∞ 74649600 *Ï`«Hõ
K«„Hõ=ÚÅ∞#flq „Ѩf *Ï`«HõK«„Hõ=Ú#‰õΩ 60 â’¡Hõ=ÚÅÖ’ Ѷ¨e`«=ÚÅ∞
K≥ѨÊ|_®¤~Ú. Wk <ÕáêÖòÖ’x MÏ@‡O_»∂ lÖÏ¡Ö’ ''ÖÏg∞_®_»—— „QÍ=∞
"åã¨Î=Ùº_≥·# ѨO_ç`« ^Õg„Ѩ™ê^Œ Éèí@ì~åÜü∞ =^ŒÌ HõÅ^Œ∞. Wk KåÖÏ
|$ǨÏ`üHÍÜ«∞=Ú QÆÅ „QÆO^èŒ=∞#∞@Ö’ ã¨O^ÕǨÏ"Õ∞g∞ ÖË^Œ∞.
=∞~˘Hõ ''Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`«—— ÅaèOK«∞K«∞#flk. WO^Œ∞ 200 *Ï`«Hõ
K«„Hõ=ÚÅ`À Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ q=iOѨ|_çÜ«Ú#flq.

QÆ~°æ ã¨OÇ≤Ï`«
Wk Éèí\’ì`«ÊÖÏ^Œ∞Å∞ 㨇iOKå~°∞. =∞Ü«Úx Ǩϟ~åâßG=Ú ‰õÄ_®
Ü«Ú#fl@∞¡ `≥eÜ«ÚK«∞#flk. HÍx ÅaèOK«∞@ÖË^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

100

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Ü«∞=# Ǩϟ~åâßG=Ú
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞, Éè\í ’ì`Ê« ÖÏ^Œ∞Å∞ Ü«∞=# ã≤^•úO`« "åHõº=ÚÅ#∞
L^ŒÇϨ iOKå~°∞ ã¨∞Êùl^èfiŒ A_»∞ Ü«∞=#∞_Õ. Ü«∞=# â◊|=Ì ÚKÕ „w‰õΩ^ÕjÜ«Ú
Öˇ·# Ç≤Ïáê~°¯ãπ („H©.ѨÓ. 127) \ÏÅg∞ („H©.â◊. 200) "≥ÚII YQÀà◊âß„™êÎ
Kå~°∞ºÅ∞ 㨇iOѨ|_»∞K«∞<åfl~°∞.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ¿Ñ~˘¯#fl Ü«∞=#â◊|=Ì Ú „w‰õΩ ^ÕjÜ«∞ q^•fiOã¨∞Å
QÆ∂iÛÜÕ∞ Ü«∞x Jkè‰õΩÅ Jaè„áêÜ«∞=Ú ã¨=∞O[ã¨"Õ∞. =∞Ǩ ÉèÏ~°`«–
=∞`«ûºÑ¨Ù~å}#∞™ê~°=Ú ''Ü«∞=#∞Å∞—— Ü«∞Ü«∂u =OjÜ«ÚÖË. P Hõ^èŒ
W@∞¡#flk.
Ü«∞Ü«∂uH˜ J~Ú^Œ∞ QÆ∞~°∞ Ѩل`«∞Å∞, 1– Ü«∞^Œ∞, 2– ѨÙ~°∞, 3–
`«∞~°fiã¨∞, 4– „^Œ∞ǨϺ, 5– J#∞, J#∞ ¿Ñ~°∞¡ HõÅ"å~°∞. giÖ’ ''ѨÙ~°∞=Ù——
`«Ñ¨Ê q∞ye# #Å∞QÆ∞~°∂ Ñ≤`«$kèHͯ~°=Ú KÕã≤ ~å*Ϻ#~°›`« =Å# "Õ∞¡K«∞Ûù
Öˇ·#<å~°x `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
ѨÙ~°∞=Ù #∞O_ç áœ~°= =Oâ◊=Ú U~°Ê_ç, JO^Œ∞ ^Œ∞+¨ºO`« –
ÉèÏ~°`å^Œ∞Å∞ „Ѩã^≤ ∞Œ Öú i·ˇ . `«∞~°fiã¨∞x =Å# `«∞~°∞+¨μ¯Å∞, Ü«∞=#∞Å∞ Hõeyi.
„^ÀǨϺx =Å# Éè’AÅ∞, Ü«∞^Œ∞=Ù =Å# Ü«∂^Œ=ÙÅ∞, J#∞=ÙÅ∞ =Å#
"Õ∞¡K«Ûù*Ï`«∞Å∞ Hõey#=x ѨÙ~å}=K«#=Ú.
~å[xѶ∞¨ O@∞HÍ~°∞_»∞ Ü«∞=# â◊|=Ì Ú#‰õΩ QÀ^è∞Œ =∞`«∞~°∞+¨¯ J~°=ú Ú
Å#∞ K≥ÃÑÊ#∞. ''q+¨μ‚ѨÙ~å}=Ú—— #O^Œ∞ Ü«∞=#∞Å∞ HõΔ„uÜ«ÚÅx, "åix
ã¨QÆ~°~åA ã¨~°fit~À=∞O_»#O KÕã≤, ã¨~°fi^èŒ~°‡~°Ç≤Ï`«∞Å#∞ KÕã≤ ѨOѨQÍ
"å~°∞¡ "Õ∞¡K«∞ÛùÖˇ·<å~°x HõÅ^Œ∞.
W^Õ q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ q=~°=ÚÅ∞ ''=∞#∞^èŒ~°‡âßG=Ú—— #O^Œ∞ WÖÏ HõÅ^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

101

â’¡II â◊#ÔH·ã¨∞Î „H˜Ü«∂Ö’áê^Œg∞ HõΔ„uÜ«∞ *Ï`«Ü«∞ó
=$+¨Å`«fiO QÆ`åÖ’ˆH „ÉÏǨχ}Ï<å =∞^Œ~°≈<å`ü II
áœO„_»H“ â∫Û„_è» „^Œq_® HÍOÉ’*Ï Ü«∞=<åó â◊HÍó
áê~°^•ó ѨǨϡ"åjÛ<åó HÍi`å ^Œ~°^•ó YâßóII
=∞#∞^èŒ~°‡âßGO 10–43
D q+¨Ü∞« =Ú Ü«∞^ä•`«^=Œè ÚQÍ ''ǨÏi=Oâ◊=Ú—— ‰õÄ_® ¿Ñ~˘¯#flk.
"å~°∞ ™êfi^蕺ܫ∞ =+¨\òHÍ~° â◊¥#∞ºÖˇ·<å~°@. â◊‰õΩʼnõΩ J~°Ì=ÚO_»#O,
Ü«∞=# HÍOÉè’*Ï^Œ∞ʼnõΩ Ñ¨ÓiÎ t~À=ÚO_»#O HÍqOz#@∞¡ JO^Œ∞#flk.
''É’^è•Ü«∞#∞_»∞—— ‰õÄ_® g~°∞ ˆHΔ„`«^èŒ~°‡=Ú q_çz "≥∞¡K«∞ÛÖˇ·#@∞¡
¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x HÍÅ=Ú#‰õΩ L#fl Ü«∞=#âßG=ÚÅ∞, ^è~Œ ‡° =ÚÅ∞,
Éèí\’ì`«ÊÅ∞x HÍÅ=Ú#‰õΩ J#QÍ „H©IIâ◊II 10= â◊`å|Ì=Ú#‰õΩ ÖË=x
J`«x "åºMϺ#=Ú =Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ ¿Ñ~˘¯#
Ü«∞=#∞Å∞, „áêp# Ü«∞=#∞Åx `≥eÜ«∞=Öˇ#∞.

=∞}˜`«∞÷x Ǩϟ~åâßG=Ú
=∞}˜`«∞÷x HÍÅ=Ú QÆ∂iÛ `≥eÜ«∞^Œ∞. =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞ W`«xx
¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. =∞Ü«∞Ü«∞=# =∞}˜`«÷ â◊H˜Î ѨÓÔ~· fió – 7–1 Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞
`«# "åºMϺ#=ÚÖ’ =∞}˜`«∞÷x â’¡Hõ=ÚÅ#∞ WÖÏ L^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.

`«^è• K«=∞}˜`«÷

â’¡II #=~°∂áêó â◊~°Ü«∞=∞ÖÏã≤Î^äŒ7Ü≥∂~å¯ó ѨOK«~°∂ѨHÍó „Hõ=∞â◊ó
~°∂ѨÜ∞« =∂Hõ$u ã¨OMϺó ã¨∂~åºn<åO ã¨fi`«∞OQÆÉ+Ëè º¨ ÉÏÌó
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

102

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

hKÕ+¨fi™ê‡^£ |Å=∞#º„`å#∞ áê`«`«ó HÍ~°º"£∞
PÜ«Ú~åÌÜ«∞ q^è•#O Ǩϟ~åÉèíHÍÎOâ◊ ~åt`«∞ź=∞}˜II
Éè\í ’ì`Ê« Å∞x ã¨=∞Ü«∞=Ú<å\˜H˜ =∞}˜`∞« x÷ Ǩϟ~åâßG=Ú ÅaèOKÕ^xŒ
nx=Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

r=â◊~°‡ – ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
r=â◊~‡° ~°zOz# ''Ǩϟ~åâßG=Ú—— =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x =Å# `≥eÜ«∞
K«∞#flk. |$ǨÏ*Ï˚`H« õ "åºMϺ`« Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ r=â◊~‡° ~°zOz# „QÆO^è=Œ Ú
#∞O_ç H˘xfl â’¡Hõ=ÚÅ∞ L^ŒÇ¨ÏiOz<å_»∞.

â’¡II ã¨Ñ¨Î^Œâ‹·HÀ kfiÜ«∞=∞ø =ã¨"À "Õ^•QÆflÜ≥∂ „QÆ¿ÇÏO„^•}ÏO
=~å¬7ѨٺKåÛ™ê÷<åO hK«™ê÷# =∞`À7~°÷O ™êº`ü I
=∞^èÕº7#∞áê`«`«ó ™êº^•#Ü«∂#O âı+¨=∞„`«Ü«∞`ü H˜Oz`ü
Ñ≤O_®Ü«Ú+¨ W"Õ HÍ~°ºO `«`ü ã¨~°fiO QÆ}˜`«`«fi*ˇÂ˝óII

ã¨`åºKå~°∞ºx ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
D „QÆO^èŒ=Ú #∞O_ç H˘xfl â’¡Hõ áê^Œ=ÚÅ#∞ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞
^ŒÇϨ iOKå_»∞. Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ PÜ«Ú~åúÜ∞« q+¨Ü∞« =ÚÖ’ ã¨`åºKå~°º q^è•#
q=~°} ã¨O^Œ~°ƒùOQÍ WÖÏ LÖË¡dOKå_»∞.

â’¡II ~åâ◊ºOâ◊Hõ ã¨OÜ≥∂QÍ^•Ü«ÚiÇ¨Ï ã¨=∂ã¨`À„QÆǨ^Œ^Œ∞ºóII

q+¨μ‚QÆ∞ѨÙÎx ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
D „QÆO^è=Œ Ú ‰õÄ_® =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x LÖËY¡ #=Ú =Å#<Õ `≥eÜ«Ú
K«∞#flk. Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ q+¨μ‚QÆ∞ѨÙÎx â’¡Hõq∞@∞¡ ^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

103

â’¡II Ѩ~°"≥∂K«ÛQÆ`≥·ó ã¨Ô~·fis‡<Õ g∞<åOâ◊ ã¨Oã≤÷`Õ I
™œ"Õ∞ºK«=$+¨ˆQ *Ï`«ó Ѩ~°=∂Ü«Úó 㨠r=uII
q+¨μ‚QÆ∞ѨÙÎx <å=∂O`«~°"Õ∞ Kå}‰õΩº_»x ѨijʼnõΩÅ∞ `«ÅK«∞
K«∞<åfl~°∞. W`«_»∞ K«O„^ŒQÆ∞ѨÙÎx QÆ∞~°∞=ÙQÍ „Ѩã≤^Œ∞ú_»∞.

^Õ=™êfiq∞ ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=ÚÖ’ PÜ«Ú~åÌÜ«∞ „ѨHõ~°}=Ú#O^Œ∞, =~åǨÏq∞
Ç≤Ï~°∞_»∞ W`«xx LÖËd¡ OKå_»∞. Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ ^Õ=™êfiq∞ „QÆO^è=Œ Ú #∞O_ç
D â’¡Hõ=Ú#∞ ^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.

â’¡II ã¨∂~åº^≥·º~°∞K«ÛQÆ`Õ g∞<Õ g∞<åOâ◊ ã¨Oã≤÷`ÕňQfl
™œ"Õ∞º =$+¨ÉèíO Ü«∂`Õ *Ï`«ó Ѩ~°=∂Ü«Ú~åáÈfluII
D ^Õ=™êfiq∞, q+¨μ‚QÆ∞ѨÙÎ_»∞ ã¨Ç¨^蕺ܫÚÅx q∞„`«∞Åx, =Ú„^•
~åHõΔã¨=∞<Õ ã¨O㨯 $`« <å@Hõ „QÆO^èŒ=ÚÖ’ `≥Å∞Ѩ|_ç#k.

ã≤^Œú¿ã#∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú 7–7 #O^Œ∞ D „QÆO^èŒ=Ú ^ŒÇ¨ÏiOѨ|_ç#k. ã≤^Œú
¿ã#∞x â’¡Hõ=Ú#∞ Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ ^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.

â’¡II g∞<Õ Ñ¨~°=∂Oâ◊QÆ`Õ ™œ"Õ∞º QÆq ѨOK«=~°æqáêοãº
ã¨Ô~·fió Ѩ~°"≥∂K«ºQÆ`≥·~å˚`«ó Ѩ~°=∂Ü«Ú ~åáÈfluII

Ü«∞=<Õâ◊fi~°∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
Ü«∞=<Õâ◊fi~°∞_≥·# ã¨∞Êùl^èŒfiA_»∞, |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú#O^Œ∞ Ü«∞=<Õâ◊fi~°
â◊|Ì=Ú`À L^ŒÇ¨ÏiOK«|_®¤_»∞. Ü«∞=<Õâ◊fi~°∞_»∞ ''ã¨∞Êùl^èŒfiA——_»x Éèí@∞ì
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

104

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

`«ÊÅ∞_»∞ `«# \©HÖõ ’ ã¨Ê+¨=ì ÚQÍ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞. ™ê~å=o ~°K~« Ú`« HõÖϺ}
=~°‡ ‰õÄ_® ã¨∞Êùl^èŒfiAx L^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞. J~Ú`Õ |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=∞O^Œ∞
¿Ñ~˘¯#fl ''Ü«∞=<åó—— Jx ¿Ñ~˘¯#fl ã¨÷Å=Ú#O^Œ∞, "å~°∞ „áêp#∞Öˇ·#
Ü«∞=#∞Åx H˘O^Œ~°∞ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞. Ü«∞=<Õâ◊fi~°∞x HÍÅ=Ú â◊Hõ
ã¨OII=Ú 144QÍ Ñ¨ijʼnõΩÅ∞ `«ÅK«∞K«∞<åfl~°∞. ''=$^ŒÜ
ú ∞« =# *Ï`«H=õ Ú——
g∞#~åA ( ) ~°K«# ÅaèOz#k.

ÉÏ^Œ~åÜ«∞}∞x ''Ǩϟ~åâßG=Ú——
Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ `«# |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ "åºMϺ#=ÚÖ’ ÉÏ^Œ~åÜ«∞}∞x
Ǩϟ~åâßG=Ú #∞O_ç D â’¡Hõ=Ú#∞ ^ŒÇ¨ÏiOKå_»∞.

â’¡II ~åâ◊ºOâ◊ HõÖÏQÆ∞}˜`å ^•fi^Œâ◊#=aè„~°æǨÏ㨺 ÉèíQÆ}ËÉèíºóI
^•fi^Œâ◊ ǨÏ$`å=âı¿+O^Œ=∂㨠k#<å_çHÍó „Hõ=∞â◊óII

*ˇ·q∞x ã¨∂„`«=Ú
Wk „Ѩã¨∞Î`«=Ú ÅaèOK«∞K«∞#flk. ã¨∂„`«~°∂Ѩ=ÚQÍ #∞#fl D
„QÆO^è=Œ Ú 4 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞QÍ #∞#flk. nxH˜ KåÖÏ "åºMϺ#=ÚÅ∞#flq.
ˆH~°à◊ „áêO`«=∞O^Œ∞ D q^è•#=Ú |Ç¨ï „Ñ¨ã≤kú á⁄Ok#k.

^èŒ$=<å_ç
Wk ã¨`åºKå~°ºKÕ ~°zOK«|_ç#k. <å_ô „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ 12 =~°‰õΩ
ÅaèOK«∞K«∞#flq. "å\˜xfl\˜Ö’ Wk „áê=∂}˜H=õ ∞x ѨijʼnõΩÅ∞ ÉèÏqOK«∞
K«∞<åfl~°∞. 70 ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ#∞#fl^Œx qxH˜_ç. =∞„^•ã¨∞ FiÜ«∞O@Öò
=∂#∞º„ã≤¯Ñπì Öˇ·„|sÖ’ 48 ÉèÏQÆ=ÚÅ∞ „"å`«„Ѩ`«∞Å∞QÍ #∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

105

|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú
Wk áœ~°∞+¨ *Ï`«Hõ „QÆO^è=Œ ÚÖÖ’ "≥Ú^Œ\ k˜ . WO^Œ∞ 27 J^蕺ܫ∞
=ÚÅ∞#flq. LѨã¨OǨ~å^蕺ܫ∞=Ú`À 28. Wk #HõΔ„`«=ÚÅ∞ 27 ã¨OYº
Jaèl`«∞Î`À 28 ã¨OYº#∞ ã¨∂zOK«∞#∞.
D „QÆO^è=Œ Ú#‰õΩ J<ÕHõ \©HÅõ ∞#flq. Éè\í ’ì`Ê« Å∞x q=$u, QÀqO^Œ
™È=∞Ü«∂l ''^Œâß^蕺~Ú—— ~°∞„^Œ∞x – <ÒHÍ\©Hõ ''(„H©IIâ◊II 1525) KåÖÏ
„Ѩã≤^Œú=ÚÅ∞. WOHÍ |ÅÉèí„^Œ– =∞Ç‘Ï^èŒ~° – =∞Ç‘Ï^•™ê^Œ∞Å∞ ‰õÄ_®
\©HõÅ∞ ~°zOKå~°∞. ã¨∞É’kèh \©Hõ =Ú„^•HõΔi "≥ÚII HõÅ=Ù. WO^Œe
"≥Ú^Œ\ ˜ â’¡Hõ=Ú.

â’¡II =¸iÎ`Õfi ѨiHõeÊ`«ó â◊â◊Éèí$`À =~å·ѨÙ#~°˚#‡<å –
=∂`Õ‡`åº`«‡q^•O „Hõ`∞« â◊Û Ü«∞[`åO Éè~í åÎ=∞~°*’ºuëê"£∞I
Ö’HÍ<åO „Ѩà◊Ü≥∂^Œƒù=ã≤÷u qÉèí∞âßÛ<ÕHõ^è• Ü«∞óâ◊$`Ò
"åK«O #ó 㨠^Œ^è•`«∞ <≥·HõH˜~°} ¢ÃãÎÂÖ’HõºnáÈ ~°qóII
D â’¡Hõ=ÚÖ’ Z<Àfl ~°Ç¨Ï㨺 q+¨Ü«∞=ÚÅ#∞ ''<ÒHÍ—— "åºMϺ#
=ÚÖ’ ~°∞„^ŒÉèí@∞ì ZO`À qã¨Î $`«OQÍ q=iOKå~°∞. "åºMϺ# „áê~°OÉèí
=∞OQÆà◊ â’¡Hõ=ÚÖ’ W@∞¡#flk.

â’¡II N ã¨∂~åºn<£ ã¨∞ã¨O"Õ^•ºx„QÆǨÏ#∞„QÆǨ<£ „QÆǨ<£
[QÆ`üã¨$+≤ì ã≤÷uÅÜ«∞ *Ï˝#¿ÇÏ`«∂#∞áê㨇¿ÇÏI
N=∞^£ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~° Ǩϟ~å `å`«Ê~°º™êQƈ~
ã¨^Œ~°÷ ~°`«fl ã¨Oã≤^è≥·º \©HÍ ''<ÒHÍ—— qKå~°º`ÕII
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

106

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ÅѶ¨Ú*Ï`«Hõ=Ú
Wk |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú#‰õΩ ã¨OˆHΔѨ~°∂Ѩ=ÚQÍ =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_»∞
~°zOKå_»∞. D q+¨Ü«∞O WÖÏ q=iOKå_»∞.

â’¡II Ǩϟ~åâßGO =$`≥ÎÂ~°‡Ü«∂ x|^ŒúO xsHõΔº âß„™êÎ}˜
Ü«∞`«Î™êºáêº~åºaèó ™ê~°=∞ǨÏO ã¨O„Ѩ=HΔͺq∞II
„QÆO^èŒ „ѨÜ≥∂[#=Ú#∞ K«Hõ¯QÍ WÖÏ „ѨuáêkOKå_»∞.

â’¡II Ü«∞^Œ∞ Ѩz`« =∞#º[#‡x â◊√ÉèÏâ◊√ÉèOí `«ãº¨ Hõ~‡° }ó ѨOH˜"Î ∞£ I
=ºO[Ü«∞u âßG"Õ∞`«`ü `«=∞ã≤ „^Œ"åº}˜ nѨ W=II
D ÅѶڨ *Ï`«H=õ Ú#‰õΩ ‰õÄ_® Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ „"åã≤# \©Hõ Ü«Ú#flk.
ã¨fiÅÊ*Ï`«Hõ=Ú ‰õÄ_® =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞_Õ „"åã≤#@∞¡ Éèí\’ì`«ÊÅ∞x =Å#
`≥eÜ«ÚK«∞#flk. HÍx ÅaèOK«∞@ ÖË^Œ∞.

+¨\ò ѨOKåtHÍ
Wk =~åǨÏq∞Ç≤Ï~°∞x ‰õΩ=∂~°∞_≥·# ''Ѩ$^äŒ∞Ü«∞â◊√_»∞—— ~°zOKå_»∞.
WO^Œ∞ 7 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq. Ǩϟ~° – QÆ=∂QÆ=∞– [Ü«∞Ѩ~å [Ü«∞–
â◊√ÉèÏâ◊√Éèí „Ñ¨"åã¨zO`« – #+¨„ì áêÑ≤–Î q∞„tHÍ^蕺ܫ∞=ÚÅ∞ HõÅ=Ù. "≥Ú`«OÎ
56 â’¡H=õ ÚÅ∞ HõÅ=Ù. Ѩ$^ä∞Œ Ü«∞â◊√x HÍÅ=Ú â◊Hõ ã¨OII 460 D „QÆO^è=Œ Ú
#‰õΩ Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ "åºYº ~°zOKå_»∞.

*Ï`«Hõ™ê~°=Ú
nx ~°K«~Ú`« Z=~À `≥eÜ«∞^Œ∞. Wk L=∂=∞¿ÇÏâ◊fi~° ã¨O"å^Œ
~°∂Ѩ=ÚQÍ #∞#flk. ~åÇ¨ï– ˆH`«∞=ÙʼnõΩ WO^Œ∞ ã¨fiˆHΔ„`«=ÚÅ∞
K≥ѨÊ|_ç#q.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

107

™ê~å=o
nxx â◊Hõ ã¨OII=Ú 550Ö’ HõÖϺ}=~°‡ ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ 54
J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq. PO„^茄Ѩ^Õâ◊=ÚÖ’ „Ѩã≤kú á⁄Ok# „QÆO^èŒ=ÚÅÖ’
Wk XHõ\ ˜. qâßfiq∞„`« =∞ǨÏi¬ *’ºu+¨âßG „QÆO^èŒ „Ѩ=~°Î‰õΩxQÍ
54–1012Ö’ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.

â’¡II ѨÓ~åfiKå~°º xi‡`« `«=∞=Ö’Hõº =Ú^ŒO„Ñ≤Ü∂« `«∞ ^≥=· [˝ó
áœeâ◊ =t+¨ª ~À=∞â◊ Ü«∞=# ÉÏ^Œ~åÜ«∞}Ïó â◊H˜Îó I
Juâ◊Û Éèí~°^•fi*’ qâßfiq∞„`À QÆ∞}ÏyflˆHâ∫ K«
QÆ~°æ Ѩ~åâ◊ r"å U`≥·~°<≥·ºâ◊Û qã¨Î~°O ~°z`«"£∞I
Hõ^äŒÜ«∞u âß„¿ãΠѨ$HõÎO *Ï`«Hõq∞u z„`«QÆ∞ѨÎHõ$`«"£∞II

„Ѩâ◊fl*Ï˝#"£∞
Wk Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ ~°zOKå_»∞. nx ~°K«<åHÍÅ=Ú. â◊Hõ ã¨OII=Ú
890 „QÆO^èŒ „áê~°OÉèí â’¡Hõ=Ú@∞¡#flk.

â’¡II ~°q â◊t‰õΩ[ |∞^èŒ QÆ∞~°∞ ã≤`«~°q[ QÆ}Ëâß<£ „Ѩ}`«∞ºÉèíHÍκ^ÒI
=ˆHΔº7ǨÏO ã¨$+¨ì`«~°O „Ѩâ◊fl*Ï˝#O Ç≤Ï`åÜ«∞ ^Õ=Ç≤Ï`å"£∞II
„QÆO^èŒ ã¨=∂Ñ≤Î Ü«∞O^Œ∞ t+¨μºÅH˘~°‰õΩ D „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»@.

â’¡II Éèí\’ì`«ÊÖË# tëêº#∞ HõOѨܫ∂=Ö’Hõº ã¨~°fiâß„™êÎ}˜
P~åºã¨Ñ¨Î`≥·º=O „Ѩâ◊*Ï˝#O ã¨=∂ã¨`À ~°z`«"£∞II
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ "åºYº q=$ux â◊Hõ ã¨OII=Ú 888Ö’ ~°zOz#@∞¡
ã¨Ê+¨ìOQÍ WÖÏ q=iOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

108

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â’¡II á¶êÅ∞æ#㨺 kfifÜ«∂Ü«∂ =∞ã≤`åÜ«∂OQÆ∞~ÀiÌ<Õ I
=ã¨fiëêì+¨ìq∞`Õ â߈H Hõ$`ÕÜ«∞O q=$u~°‡Ü«∂II

NѨu ''*Ï`«HõѨ^Œúu——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 921Ö’x, NѨu ѨO_ç`«∞_»∞. ''*Ï`«HõѨ^Œúu——x
~°zOKå_»∞. nxH˜ =∂^èŒ=Ù_»∞ \©Hõ ~°zOKå_»∞. W`«_Õ â◊Hõ ã¨OII=Ú
961Ö’ nèHÀ\˜ Hõ~°}„QÆO^èŒ=Ú#∞ ‰õÄ_® ~°zOKå_»∞.

=$^Œú*Ï`«Hõ=Ú
D „QÆO^èŒ=Ú QÆ∂iÛ, NѨu Ü≥ÚHõ¯ ~°`«fl=∂ÖÏ „QÆO^èŒ=Ú#‰õΩ,
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1185Ö’ =∂^èŒ=Ù_»∞ „"åã≤# \©HõÖ’ „Ѩ™êÎ=# L#flk.
WO`«HõO>Ë q=~°=ÚÅ∞ `≥eÜ«Ú@ ÖË^Œ∞.
JÖψQ q^•º~°}º „Ѩ}©`«"≥∞ÿ# ''ÉèÏ=x~°‚Ü«∞=Ú—— ‰õÄ_® ÉèÏ=
Ѷ¨Å=ÚÅ#∞ q=iOK«∞#kQÍ `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

ã¨~åfi~°÷ zO`å=∞}˜
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1250 HÍÅ=Ú "å_≥·# "ÕOHõ\Ï„k ^≥·=A˝_ô „QÆO^èŒ
=Ú#∞ ~°zOK≥#∞. W`«x ‰õΩ=∂~°∞_»∞ "≥·^Œº<å^èŒ∞_»∞ *Ï`«Hõáêi*Ï`«=Ú#∞
~°zOKå_»∞.

*Ï`«Hõ áêi*Ï`«=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1300Ö’x "≥^· ºŒ <å^è∞Œ _»∞. nxx 18 J^蕺ܫ∞=ÚÅÖ’
~°zOKå_»∞. D „QÆO^èŒ=ÚÃÑ· HõÑ≤ÖËâ◊fi~°∞_»∞ „"åã≤# ''ã¨∞^è•âßeh—— \©Hõ
KåÖÏ „Ѩã≤kú á⁄OkOk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

109

ˆHâ◊=Ùx ''*Ï`«HõѨ^Œúu——
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1410Ö’ ''#Ok„QÍ=∞—— "åã¨Î=Ùº_≥·# ˆHâ◊= ^≥·=A˝_»∞
*Ï`«HõѨ^Œúux ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ 40 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. „QÆO^èŒO z#fl
^Œ~Ú<å ZO`À „ѨKå~°O á⁄OkOk. ÉèÏ=™ê^èŒ#– |Å™ê^èŒ#– J+¨ìHõ
=~°∞æ "≥ÚII q+¨Ü«∂Å∞ q=iOK«|_®¤~Ú.
nxH˜ Hˆ â◊=Ù_»∞ – qâ◊fi<å^è∞Œ _»∞ – <å~åÜ«∞}∞_»∞ k"åHõ~∞° _»∞ „"åã≤#
\©HõÅ∞#flq.

*Ï`«HÍÉèí~°}=Ú
â◊Hõ ã¨OII=ÚÅ 1460Ö’ _è»∞O_èç~åA nxx ~°zOKå_»∞. W`«_»∞
#$ã≤OǨïx ‰õΩ=∂~°∞_»∞ *Ï˝#~åA Ü≥ÚHõ¯ t+¨μº_»∞. WO^Œ∞ Z‰õΩ¯=QÍ
Ѷ¨e`« q+¨Ü«∞=ÚÅ∞#flq. 2000 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. „áêp#"≥∞ÿ# \©Hõ
ÖËq∞Ü«¸ ÖË=Ù.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1450Ö’ J#O`« ^≥·=A˝_»∞ ''*Ï`«HõѨ^Œúu—— J<Õ
Ѷ¨e`« *’ºu+¨ „QÆO^èŒO ~°zOKå_»∞. JÖψQ t=^•ã¨ ^≥·=A˝_»∞ ''*Ï`«
HÀ`«Î=∞O—— ~°zOKå_»∞. QÆ∞}ÏHõ~°∞_»∞ ''*Ï`«HÍ^Õâ◊=Ú—— qâ◊fi<å^èŒ∞_»∞ â◊Hõ
ã¨OII=Ú 1500Ö’ ''Ǩϟ~å㨯O^èŒ x~°∂Ѩ}=Ú——, #$ǨÏi ^≥·=A˝_»∞
''*Ï`«Hõ™ê~°=Ú—— ~°zOKå~°∞.

*Ï`«HÍÅOHÍ~°=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1535Ö’ QÆ}Ëâ◊ ^≥·=A˝_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞
P~°^•è ºÜ«∞=ÚÅ∞#flq. nxÃÑ· ''ǨÏ~°ÉÏè #∞—— „"åã≤# \©Hõ ÅaèOK«∞K«∞#flk.
â’¡Hõ=ÚÅ∞ HÍ=ºQÆ∞}=Ú`À ~ålÅ∞¡K«∞#flq.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

110

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â◊Hõ ã¨OII=Ú 1547Ö’ k"åHõ~°∞_»∞ ''Ѩ^Œ‡ *Ï`«HõO—— J<Õ „QÆO^èŒ
=Ú#∞ ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞ 104 â’¡Hõ=ÚÅ∞#flq. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1559Ö’
~°∞„^ŒÉèí@ ^≥·=A˝x ‰õΩ=∂~°∞_≥·# ™È=∞^≥·=A˝_»∞ ''Ѩ^ŒúuÉèí∂+¨}O——
~°zOKå_»∞. nxÃÑ· k#Hõ~°∞_»∞ „"åã≤# \©Hõ ÅaèOK«∞K«∞#flk.

Ǩϟ~å~°`«fl"£∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1557Ö’ |ÅÉèí„^Œ ^≥·=A˝_»∞ nxx ~°zOKå_»∞.
WO^Œ∞ 10 J^蕺ܫ∞=ÚÅ∞#flq. ã¨∞=∂~°∞ 90 „QÆO^èŒ=ÚÅ, „QÆO^èŒHÍ~°∞Å
„Ѩ™êÎ=#, L^•Ç¨Ï~°}Å∞#flq. ZO`À „áêK«∞~°ºO á⁄Ok#k.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1600 Ö’ QÀqO^Œ∞_»∞ ''Ǩϟ~åH“ã¨∞ÎÉèí=Ú—— #∞
~°zOKå_»∞. JÖψQ â◊Hõ ã¨OII=Ú 1600 Ö’ <å~åÜ«∞}∞_»∞ ''Ǩϟ~å™ê~°
ã¨∞^è•xkè—— ~°zOKå_»∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1670Ö’ HÍj~å*Ï „t`«∞_≥·#
Ѩ~°=∂ #O^Œ áê~î°H± ''„Ѩâ◊fl=∂}˜Hõº=∂Å—— J<Õ „QÆO^èŒO ~°zOKå_»∞. Wk
<åÅ∞QÆ∞ ÉèÏQÆ=ÚÖ’ #∞#fl qã¨Î $`« „QÆO^èŒ=Ú. z=iÉèÏQÆ=Ú ~°K«~Ú`«
‰õΩ=∂~°∞_≥#· ''L=∂Ѩu——KÕ Ñ¨ÓiÎ KÕÜ∞« |_ç#k. Wk ZO`À L`«=Î ∞ „QÆO^èŒ
=∞x ѨijʼnõΩx Jaè„áêÜ«∞=Ú.
~åѶ∞¨ =Ù_»∞ ''Ѩ^ŒúuK«O„kHõ——, â◊Hõ ã¨OII=Ú 1780Ö’ QÀqO^•Kåi
''™ê^èŒ#ã¨∞É’^èŒO——, â◊Hõ ã¨OII=Ú 1780Ö’ r=<å^èŒ∞_»∞ ''ÉèÏ=‰õΩ`«∂
ǨÏÅO—— 17 J^蕺ܫ∞=ÚÅ „QÆO^èOŒ , â◊Hõ ã¨OII=Ú 1798Ö’ J#O`åKå~°º
''J#O`« Ѷ¨Å^Œ~°Ê}O—— *Ï`«Hõ `ålHõ LÉèíÜ«∞q+¨Ü«∞HõOQÍ ~°zOKå~°∞.
^•H˜}Δ Ï`«∞º_≥#· XHõ ѨO_ç`∞« _»∞ ''*Ï`«HÍ^Õâ=◊ ∂~°=æ Ú—— J<Õ „QÆO^èOŒ
~°zOKå_»∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1800Ö’ ÉÏѨÙ^Õ=âß„ã≤Î (#$ã≤OǨï_»∞) ''Ѷe¨ `«
qKå~°=Ú—— ~°zOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

111

`ålHõâßG=Ú
Ü«∞=<åKå~°∞º_»∞ áê~°ã‘Hõ ÉèÏ+¨Ö’ (Ѩi¬Ü«∞<£) *’ºu+¨âßGOÖ’
=~°¬ÑŨ¶ =ÚÅ#∞, ã¨O=`«û~åk k# „Ѩ"âÕ Å◊ QÆfl=Ú ##∞ã¨iOz Ѷe¨ `«=ÚÅ∞
q=iOK«∞@ "≥ÚII q+¨Ü«∞=ÚÅ#∞ ~°zOKå_»x, Jk `ålHõ=∞x =º=ǨÏ
iOz#@∞¡ ''ǨÜ«∞#~°`«flO—— J<Õ „QÆO^èŒOÖ’ q=iOK«|_ç#k.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1200 `«~∞° "å`«<Õ D `ålHõâßG=Ú qã¨Î $`« „ѨKå~°
=ÚÖ’xH˜ =zÛ#@∞¡ Ѩiâ’^艌 Ωõ Å∞ ÉèÏqOK«∞K«∞<åfl~°∞. D ''`ålHõ——â◊|=Ì Ú,
''`å`å¯eHõ—— J#∞ ã¨O㨯 $`« â◊|Ì=Ú#‰õΩ JѨ„ÉèíOâ◊~°∂Ѩ=∞x H˘O^Œi
ÉèÏ=#. ™ê=∂#º `ålHõâßG=ÚÖ’ ã¨O*Ï˝`«O„`«O– =~°¬`«O„`«O – „Ѩâ◊fl
`«O„`«O Jx =¸_»∞ =ÚYº qÉèÏQÆ=ÚÅ∞#flq. J~Ú<å Z‰õΩ¯=QÍ "åi¬Hõ
q+¨Ü«∞=ÚQÍ<Õ Wk „ѨKå~°=ÚÖ’ #∞#flk. H˘xfl `ålHõ „QÆO^èŒ=ÚÅ#∞
Ѩije^•ÌO.

`ålHõ `«O„`«™ê~°=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1356Ö’ „ѨueÑ≤ HÍqOK«|_ç# D „QÆO^èŒ=Ú#∞
ã¨=∞~°ã≤OǨï_»∞ ~°zOKå_»∞. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1300Ö’ ''^≥·=*Ï˝ÅOHõ$u——x
`Õ[ã≤OǨï_»∞, â◊Hõ ã¨OII=Ú 1415Ö’ ''`ålHõѨ^Œúu——x Hˆ â◊= ^≥=· A˝_∞» ,
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1445Ö’ ''`ålHõ™ê~°=Ú——#∞ ǨÏiÉèí@∞ì ~°zOKå~°∞.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1480Ö’ _è∞» O_èç ~å[‰õΩ=∂~°∞_≥#· QÆ}âË √◊ _»∞ ''`ålHõ
Éè∂í +¨} Ѩ^u
úŒ ——x ~°zOKå_»∞. ''ã≤OǨÏÅ `ålHõO—— J#∞ „QÆO^è=Œ Ú ‰õÄ_®
J*Ï˝`« Hõ~°Î $Hõ=ÚQÍ ÅaèOK«∞K«∞#flk.
Hõ<庉õΩ|˚ x"åã≤Ü≥ÿ∞# (Hõ<Òfl*ò) |ÅÉèí„^Œ q∞„â◊ â◊Hõ ã¨OII=Ú
1500Ö’ ''ǨÜ«∞#~°`«flO—— Jx `ålHõ „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

112

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

`ålHõ hÅHõO~î°
Wk ZO`À „Ѩãk≤ ú á⁄Ok# „QÆO^è=Œ Ú. Wk â◊‰õ ã¨OII=Ú 1509Ö’
hÅHõO~î°∞xKÕ ~°zOK«|_ç#k. WO^Œ∞ ã¨O*Ï˝ – =~°¬ – „Ѩâ◊fl ~°∂Ѩ=ÚQÍ
=¸_»∞ `«O„`«=ÚÅ∂ q=iOѨ|_ç#q. Wk „áê=∂}˜Hõ „QÆO^èŒ=ÚQÍ
JO^Œ~°∂ P"≥∂kOKå~°∞. nxÃÑ· hÅHõO~î°∞x ‰õΩ=∂~°∞_≥·# QÀqO^Œ∞_»∞
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1544Ö’ ''~°™êÅ—— "åºYº, =∞#∞=∞_≥·# =∂^èŒ=Ù_»∞ â◊Hõ
ã¨OII=Ú 1555Ö’ =∞~˘Hõ "åºYº ~°zOKå~°∞. qâ◊fi<å^èŒ∞_»∞ ‰õÄ_® XHõ
\©Hõ ~°zOKå_»∞.
D „QÆO^èŒ=∞O^Œ∞ ''ǨÜ«∞# ã¨∞O^Œ~°O—— J<Õ „QÆO^èŒO L^ŒÇ¨ÏiOK«
|_çOk.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1571Ö’ ÉÏÅHõ$+¨μ‚_»∞, ''`ålHõH“ã¨∞ÎÉèíO—— ~°zO
Kå_»∞. JÖψQ <å~åÜ«∞}∞_»∞ â◊Hõ ã¨OII=Ú 1660Ö’ ''`ålHõ Éè∂í ëêxkè——
~°zOKå_»∞.

„Ѩâ◊fl`«O„`«"£∞
Ǩϟ~åâßG=ÚÖ’x =∞~˘Hõ qÉèÏQÆ"Õ∞ „Ѩâ◊flâßG=Ú. „Ѩâ◊fl ÅQÆfl
=∂^è•~°=Ú KÕã¨∞H˘x „Ѩâ◊flѶ¨e`«=Ú#∞ q=iOK«∞#^Õ „Ѩâ◊fl âßG=∞#
|_»∞#∞. D qÉèÏQÆ=Ú#O^Œ∞ ‰õÄ_® Z<Àfl „QÆO^èŒ=ÚÅ∞ "≥Å∞=_®¤~Ú.

„Ѩâ◊fl<å~°k
<å~°^Œ „Ѩ}©`«=ÚQÍ D „QÆO^èŒ=Ú „ѨKå~°=ÚÖ’ #∞#flk. WO^Œ∞
32 â’¡H=õ ÚÅ∞#flq. Wk <å~°^㌠O¨ Ç≤Ï`«Ö’ XHõ JOQÆ=∞x H˘O^Œi ÉèÏ=#.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

113

Éè\í ’ì`Ê« Å∞_»∞ ~°zOz# ''„Ѩâfl◊ *Ï˝#—— „QÆO^è=Œ Ú „Ѩâfl◊ âßG „QÆO^è=Œ Ú
ÅÖ’ "≥Ú@ì"Ú≥ ^Œ\ ˜ áœ~°∞+¨ „QÆO^è=Œ Ú. WO^Œ∞ 72 P~åº=$`«=Î ÚÖ’ â’¡H=õ Ú
Å∞#flq.

„Ѩâ◊fl™ê~°=Ú
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1550Ö’ #$ã≤OǨï_»∞ nxx ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞
QÆ~ƒ° qù Kå~°=Ú– q^•º q"åǨÏqKå~°=Ú – „QÆÇϨ Ü«Ú^Œú qKå~°=Ú– [Ü«∞
Ѩ~å[Ü«∞ qKå~°=Ú – Ü«∂„`åqKå~°=Ú– „HõÜ∞« q„HõÜ∞« qKå~°=Ú "≥ÚII
q+¨Ü«∞=ÚÅ∞<åfl~Ú. „QÆO^è•O`« â’¡Hõq∞@∞¡#flk.

â’¡II N=∞`ü ã¨=∞™êÎ=x =∞O_»ÖÏÜ«∞
Hõ$áêHõ~åKå~°º #∞`åO„Ѷ≤∞Ѩ^Œ‡óI
N~°OQÆ<å^èŒã¨Î#∞*Ë# `«ã¨º
#$ã≤OǨÏ<å=∂fl7uHõ$`«O Ç≤Ï™ê~°"£∞II

„Ѩâ◊fl =∂}˜Hõº=∂Å
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1670Ö’ Ѩ~°=∂#O^Œ áê~î°H± nxx ~°zOKå~°∞.
WO^Œ∞ <åÅ∞QÆ∞ ÉèÏQÆ=ÚÅ∞#flq. z=iÉèÏQÆ=Ú ~°K«~Ú`« ‰õΩ=∂~°∞_≥·#
L=∂ѨuKÕ Ñ¨ÓiÎ KÕÜ«∞|_ç#k.

ˆH~°à◊=∞`«"£∞
Wk ˆH~°o ~°zOz#k. qÅHõΔ}"≥∞ÿ# „QÆO^èŒ=Ú. D q^è•#=ÚÖ’
ˆH~°à◊Ö’ KåÖÏ „Ѩâ◊fl „QÆO^èŒ=ÚÅ∞#flq. ˆH~°à◊ „Ѩâ◊fl ã¨O„QÆÇ¨Ï „QÆO^èŒ=Ú
#O^Œ∞ D q=~°}Ü«Ú#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

114

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â’¡II ¢`≥·Ö’Hõº Ѷ¨ÅÉ’^è• Ü«∞ ÜÕ∞#k"Õº# K«‰õΔΩëê
„uÖ’HÍq+¨Ü«∂ó „áÈHÍÎã¨ÎÃã·‡ ˆH~°à◊ÜÕ∞ #=∞óII
''ˆH~°à◊ „Ѩâ◊fl ã¨O„QÆǨϗ— „QÆO^èŒ=Ú KåÖÏ „Ѩã≤kúÖ’ #∞#flk. Wk
ѨÓ~Àfi`«~Î ° ÉèÏQÆ=ÚÅ`À ÅaèOK«∞K«∞#flk. ѨÓ~°fiÉèÏQÆ=∞O^Œ∞ 68 â’¡H=õ ÚÅ∞,
L`«Î~°ÉèÏQÆ=∞O^Œ∞ 75 â’¡Hõ=ÚÅ∂ L#flq.

™ê=Ú„kHõ âßG"£∞
™ê=Ú„kHõ âßG=Ú ‰õÄ_® Ǩϟ~åâßG=ÚÖ’ XHõ JOQÆ"∞Õ . =~åǨÏ
q∞Ç≤Ï~°∞_»∞. |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`« 67–1Ö’, D âßG=Ú#∞ q=iOz âßG
„áê=∂}˜H`õ #« ∞ ^è$Œ gHõiOKå_»∞. ã¨=Ú„^Œ∞_»∞ ~°zOK«∞@KÕ nxH˜ ™ê=Ú„kHõ
=∞x ¿Ñ~°∞ =zÛ#^Œx Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ ¿Ñ~˘¯<åfl_»∞.
=∞ǨÉèÏ~°`=« ÚÖ’ ^Œ∞~Àº^è<Œ å^Œ∞Å#∞ =i‚OK«∞ ã¨O^Œ~ƒ° =ù ÚÖ’ H˘xfl
™ê=Ú„kHõ =K«#=ÚÅ∞#flq.
„Ѩã¨∞Î`«O ''"Õ∞^è•q[Ü«∞QÆ}˜—— ~°zOz# ǨÏã¨Îã¨Or=# „QÆO^èŒ=Ú.
„áê=∂}˜Hõ "≥∞ÿ#kQÍ Ñ¨ijʼnõΩÅ Jaè„áêÜ«∞=Ú. Wk â◊Hõ ã¨OII=Ú 1602
Ö’xk. „Ѩɒkèh \©Hõ`À QÆ}Ëâ◊^Œ`«∞Î „ѨK«∞iOKå~°∞. D JOQÆq^ŒºÖ’ 8
q^è=Œ ÚÖˇ#· LѨqÉèÏQÆ=ÚÅ∞#fl@∞¡ D „H˜Ok â’¡H=õ Ú =Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk.

â’¡II JOQÆq^•º xq∞`åÎ<å=∞ëêì<å =∞Ñ≤ wÜ«∞`Õ I
=ÚMϺâ◊√ÉèÏâ◊√Éèí *Ï˝<Õ <å~°^•k x"Õk`å II
JOQÆO ã¨fiѨfló ã¨fi~°OK≥·= Éè∫=∞O =ºO[#ÅHõΔ}Ë
L`åÊ`å JO`«iHΔÍOK« xq∞`«ÎO㨇$`«=∞+¨ìHõ"£∞II
ã¨fiѨfl Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ K≥ѨC@, ã¨fi~°âßG=Ú (J#QÍ ‰õΩ_ç– Z_»=∞
=Ú‰õΩ¯ ~°O„^èŒ=ÚÅÖ’ âßfiã≤OK«∞ QÍe ##∞ã¨iOz ã¨∂~°º<å_ç– K«O„^Œ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

115

<å_ç Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ q=iOK«∞@), `ÀHõK«∞Hõ¯Å∞ Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ PHÍâ◊=∞O^Œ∞
QÀK«iOK«∞ qz„`åHÍ~° Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ "≥ÚII#q ‰õÄ_® *’ºu+¨âßG=Ú
#O^Œ∞ q=iOK«|_ç#k.

~°=∞à◊âßG=Ú
nx<Õ áêzHõq^Œº Jx ‰õÄ_® JO\Ï~°∞. H˘xfl QÆ_»∞Å∞ edOz
"å\˜x Z#∞flH˘#∞@‰õΩ áêzHõÅ∞ "Õã≤QÍx, QÆ=fiÅ∞ "Õã≤QÍx x~°‚~ÚOz
`«^#Œ ∞™ê~°=ÚQÍ Ñ¶e¨ `«=ÚÅ∞ K≥ÑC¨ @, Hõ#∞Å∞ =¸ã¨∞H˘x "Õe`À QÆ_xç
ã¨Ê $tOz ^•x##∞ã¨iOz ‰õÄ_® Ѷ¨e`«=ÚÅ∞ q=iOK«∞@<Õ ~°=∞à◊
âßG=Ú JO\Ï~°∞.
Éèí\’ì`«ÊÅ∞_»∞ D qÉèÏQÆ=Ú#O^Œ∞ „QÆO^èŒ=Ú ~°zOKå_»∞. W^Õ
"≥Ú^Œ\ ˜ áœ~°∞+¨„QÆO^è=Œ Ú. NѨu ‰õÄ_® D qÉèÏQÆ=Ú#O^Œ∞ „QÆO^è~Œ K° #«
KÕã≤#@∞¡ ''P¢ÃѶH±ì—— ã¨O㨯 $`« „QÆO^èŒ ã¨∂zHõ =Å# `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
â◊Hõ ã¨OII=Ú 1550Ö’, zO`å=∞}˜ ^≥=· A˝_∞» ''~°=∞à◊ zO`å=∞}˜——
J#∞ „QÆO^è=Œ Ú#∞ ~°zOK≥#∞. WO^Œ∞ 700 â’¡H=õ ÚÅ∞#flq. â◊Hõ ã¨OII=Ú
1667Ö’ [Ü«∞~å=∞ ѨO_ç`∞« _»∞ ''~°=∞àÏ=∞$`«=Ú——#∞ ~°zOKå_»∞. WO^Œ∞
800 â’¡H=õ ÚÅ∞#flq. â◊Hõ ã¨OII=Ú 1722Ö’ Ѩ~=° ∞ ã¨∞M’áê^蕺ܫÚ_»∞
''~°=∞à◊ #=~°fl`«O—— ~°zOKå_»∞. Wk KåÖÏ „ѨMϺu á⁄OkOk.

ã¨fiѨflâßG=Ú
ã¨fiѨfl=ÚÅ∞, Éèíq+¨º`ü ã¨∂K«Hõ=ÚQÍ #∞O_»∞#x „áêp# HÍÅ=Ú
#∞O_ç "å_»∞HõÖ’ #∞#flk. PǨ~° ^À+¨=Ú=Å#, =∂#ã≤Hõ zO`«#Å
=Å# H˘xfl ã¨fiѨfl=ÚÅ∞ Hõey##∂, H˘xfl ã¨fiѨfl=ÚÅ∞ `«Ñ¨ÊHõ Ѷ¨Åã¨∂K«
Hõ=ÚQÍ #∞O_»∞#x J#∞Éèí==ÚÖ’ |∞∞A=QÆ∞K«∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

116

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

Ñ≤`å=∞ǨÏó
ã¨∂~°ºó
ÅQÆ^èŒó

Ñ≤`å=∞ǨÏã¨OÇ≤Ï`«
ã¨∂~°º ã¨OÇ≤Ï`«
|∞∞ˆQfi^Œ "Õ^•OQÆ *’ºu+¨=Ú

<å~°^Œó
J„uó
Éèí$QÆ∞ó
=t+¨ªó
Hõâ◊ºÑ¨ó
áœÅã¨Îºó
Ö’=∞â◊ó
ÉÏ^Œ~åÜ«∞}ó
â∫#Hõó
QÆ~°æó
Ѩ~åâ◊~°ó
=∞Ü«∞ó
Ü«∞=#ó
q+¨μ‚QÆ∞ѨÎó
^Õ=™êfiq∞

<å~°^Œã¨OÇ≤Ï`«
J„u ã¨OÇ≤Ï`«
Éèí$QÆ∞ã¨OÇ≤Ï`«
=$ã≤+¨ªã¨OÇ≤Ï`«
Hõâ◊ºÑ¨ ã¨OÇ≤Ï`«
áœÅã¨Îº ã¨OÇ≤Ï`«
Ö’=∞â◊ ã¨OÇ≤Ï`«
ÉÏ^Œ~åÜ«∞} ã¨OÇ≤Ï`«
âß#Hõã¨OÇ≤Ï`«
QÆ~°æã¨OÇ≤Ï`«
Ѩ~åâ◊~°ã¨OÇ≤Ï`«
=∞Ü«∞ã¨OÇ≤Ï`«
Ü«∞=#ã¨OÇ≤Ï`«

HÍÅ=Ú
„H©.ѨÓ.
„H©.ѨÓ.
„H©.ѨÓ.
1500ã¨OIIÅ∞

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

117

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
ã≤^Œú¿ã#ó
áœeâ◊ó
~À=∞Hõó
r=â◊~°‡
ã¨`åºKå~°ºó

ã¨∞Êùl^èŒfi[ó
ÖÏ@^Õ=ó
P~°ºÉèí@ó
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°ó

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

HÍÅ=Ú

áœeâ◊ã¨OÇ≤Ï`«
~À=∞H± ã¨OÇ≤Ï`«
^èŒ$=<å_ç
(Wk =∞„^•ãπ FiÜ«∞O\Öò
Öˇ·„|sÖ’ 48 ÉèÏQÆ=ÚÅ∞QÍ
ed`«„ѨuÖ’ L#flk.)
Ü«∂=# Ǩϟ~åâßG=Ú
áœeâ◊~À=∞Hõ "åºY
1– P~°ºÉèí\ ©Ü«∞O
2– P~°ºÉèí\ ©Ü«∞Hõ~°}O
1– ѨOK«ã≤^•úOuHõ
2– |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`«
3– *Ï`«HÍ~°‚=O
4– ã¨=∂ã¨ã¨OÇ≤Ï`«
5 – Ü≥∂QÆÜ«∂„`«
6– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ=Ú
7– ÅѶ¨Ú*Ï`«Hõ=Ú
8– q"åÇ¨Ï Ñ¨@Å=Ú
9 – q"åǨÏYO_»=Ú

„H©.â◊. 200
„H©IIâ◊. 475
„H©IIâ◊. 505

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

118

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

ÖÏ@ã≤OǨÏó
Ѩ$^äŒ∞Ü«∞â◊ó
(W`«_»∞ =~åǨÏ
q∞Ç≤Ï~°∞x
‰õΩ=∂~°∞_»∞)
HõÖϺ}=~°‡
ÅÖÏ¡Kå~°ºó

ÉèÏ㨯~°ó –1

„|ǨχQÆ∞ѨÎó
ã¨=∞~°ã≤OǨÏó
Ѩ^Œ‡<åÉèíó

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
10– _èçHõxHõÜ«∂„`«
11– „QÆǨÏ=∞O_»ÅѶ¨ÅO
12– ѨOK«Ñ¨H˜Δ
13– ã¨fiÅÊ *Ï`«Hõ=Ú
1– ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
+¨\ò ѨOKåtHõ

™ê~å=o
1– t+¨ºn =$kú^Œ `«O„`«O
2– ~°`«flHÀâ◊O
3 – *Ï`«Hõ™ê~°O
1– =∞Ǩ ÉèÏ㨯sÜ«∞O
2– ÅѶ¨ÚÉèÏ㨯sÜ«∞O
3– P~°ºÉèí\ ©Ü«∞ ÉèÏ+¨ºO
1– „ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`«O
2– YO_»MÏ^Œº Hõ~°}O
`ålHõ `«O„`«™ê~°=Ú
1– =º=Ǩ~° „ѨnѨ=Ú
2– c[QÆ}˜`«=Ú

HÍÅ=Ú

„H©IIâ◊. 538
„H©IIâ◊. 568

„H©IIâ◊. 608
„H©IIâ◊. 603

„H©IIâ◊. 608

„H©IIâ◊. 628
„H©IIâ◊. 678
„H©IIâ◊.778

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
N^èŒ~åKå~°ºó

=∞Ǩg~°ó
|ÅÉèí„^Œó

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
1– „uâ◊uHÍ
2– =ºHõÎ QÆ}˜`«=Ú
3– *Ï`«HõѨ^Œúu
™ê~°ã¨O„QÆǨÏó

119

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 803

„H©IIâ◊. 853

1– „QÆǨÏQÆ}˜`«=Ú
„H©IIâ◊. 878
2– |ÅÉèí„^Œ ã¨OÇ≤Ï`«
3– |ÅÉèí„^Œ Ǩϟ~åâßG=Ú
4– YO_»MÏ^Œº\©Hõ
5– „|ǨÏ<å‡#ã¨=Ú
6– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ \©Hõ
7– „ÉÏǨχã¨∞Êù@ ã≤^•úO`« \©Hõ
q`ÕÎâ◊fi~°ó
Hõ~°}™ê~°=Ú
„H©IIâ◊.899
=ÚO*ÏÅó
ÅѶ¨Ú=∂#ã¨=Ú
„H©IIâ◊. 932
P~°ºÉèí@ó–2
=∞Ǩã≤^•úO`«ó
„H©IIâ◊. 953
Ѩ$^äŒ∂^ŒHõó
1– „ÉÏǨχã¨∞Êù@ã≤^•úO`«\ ©Hõ
„H©IIâ◊. 958
2– ÅѶ¨Ú*Ï˚`«Hõ \©Hõ
3– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ \©Hõ
4– „Ѩâ◊fl*Ï˝#O
5– ~åǨÏ<åflHõ~°}=Ú
6– Hõ~°}áê`«=Ú
7– |$ǨÏ<å‡#ã¨\ ˜Hõ
8– „â◊¥+¨=ó (â◊‰õΩ#âßGO)
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

120

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

Éèí\’ì`«ÊÅó

q[Ü«∞#Ok
Éèí\’ì`«ÊÅó
ÉèÏ#∞Éèí@ìó
NѨu´

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
9– ~°=∞Å™ê~°=Ú
10– |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`å \©Hõ
11– YO_»MÏ^Œº \©Hõ
1– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ\ ©Hõ
2– ÅѶ¨Ú*Ï`«Hõ\ ©Hõ
3– +¨@ÊKåtHÍ\©Hõ
4– „Ѩâ◊fl*Ï˝#O
5– ~åǨï<åflHõ~°}=Ú
6– Hõ~°}áê`«=Ú
7– |$ǨÏ<å‡#ã¨\ ©Hõ
8– „â◊¥+¨=ó (â◊‰õΩ#âßGO)
9– ~°=∞Å™ê~°=Ú
10– |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`å\©Hõ
11– YO_»MÏ^Œº\©Hõ
12– Ü≥∂QÆÜ«∂„`å \©Hõ
Hõ~°}uÅHõ=Ú
|$ǨÏ*Ï˚`«Hõ \©HÍ
1– uÅHõ Hõ~°}=ÚÅ∞
2– ~°™êÜ«∞# `«O„`«=Ú
1– ã≤^•úO`« âıY~°=Ú
2– nèHÀ\˜Hõ Hõ~°}=Ú
3– ~°`«fl=∂ÖÏ

HÍÅ=Ú

„H©IIâ◊.966
„H©IIâ◊.966
„H©IIâ◊. 978
„H©IIâ◊. 1039

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

121

HÍÅ=Ú

4– *Ï`«HõѨ^Œúuó
5– áê\©QÆ}˜`«=Ú
6– c[QÆ}˜`«=Ú
7– ~°=∞ÅѨ^Œúu
=~°∞}ó
YO_»MÏ^Œº \©Hõ
„H©IIâ◊. 1040
Éè’*^Õ=ó
1–~å[º=∞$QÍOHõ=Ú
„H©IIâ◊.1042
2– ~å[=∂~åÎO_»=Ú (?)
3– Pk`«º „Ѩ`åѨ ã≤^•úO`«=Ú
4– q^Œfi[˚# =Å¡Éèí=Ú
5– ~°=∞Å~°`«fl=Ú
^Œâ◊|Åó
Hõ~°} Hõ=∞Å=∂~åÎO_»=Ú
„H©IIâ◊. 1058
„|Ǩχ^Õ=ó
Hõ~°} „ѨHÍâ◊
„H©IIâ◊.1092
â◊`å#O^Œó
ÉèÏã¨fifHõ~°}=Ú
„H©IIâ◊.1099
L`«Î=∞ó (?)
Hõ~°}À`«Î=∞=Ú
„H©IIâ◊.1116
=∞¿ÇÏâ◊fi~°ó
1– âıY~°=Ú
„H©IIâ◊.1118
2– ÅѶ¨Ú*Ï`«Hõ \©Hõ
3– Ѷ¨e`« *’ºu+¨=Ú
4– „Ѩuëêª qkè nѨHõó
5– =$`«Îâ◊`«O(=ÚǨ˙~°Î„QÆO^èŒO)
™È"Õ∞â◊fi~°ó
JaèÅ+≤`å~°÷ zO`å=∞}˜
„H©IIâ◊.1119
=∂^èŒ=ó
ã≤^•úO`« K«∂_®=∞}˜
„H©Iâ◊.1138
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

122

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

q+¨μ‚^Õ=ó
ÉèÏ㨯~åKå~°ºó

c[QÆ}˜`«=Ú
1– ã≤^•úO`« t~À=∞}˜
2– Hõ~°} ‰õΩ`«∂ǨÏÅ=Ú
3– q"åÇ¨Ï Ñ¨@Å=Ú
|ÖÏ¡Å¿ã#ó
J^Œ∞ƒù`«™êQÆ~°ó
#~°Ñ¨uó
#~°Ñ¨u [Ü«∞K«~°º
J#O`«^Õ=ó
1– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ \©Hõ
2– „|Ǩχ ã≤^•úO`« \©Hõ
HÍo^•ã¨∞ ^≥·=[˝ó *’ºuifi^•Éèí~°}=Ú
ˆHâ◊"å~°¯ó
1– Hõ~°} HõOsî~°==Ú
2– q"åÇ¨Ï |$O^•=#=Ú
=∞Ǩ^Õ=ó
„QÆǨÏã≤kúó
=∞¿ÇÏO„^Œã¨∂ió Ü«∞O„`«~å[ó
=∞¿ÇÏ^Õ=ó
HÍ=∞^èÕ#∞ Hõ~°}=Ú
<å~°‡^Œó
ã¨∂~°º ã≤^•úO`« \©Hõ
`Õ[ã≤OǨÏó
^≥·=*Ï˝ÅOHõ$u
Ѩ^Œ‡<åÉèíó
Ü«∞O„`« ~°`åfl=o
^•"≥∂^Œ~°ó
Éèí@`«∞źHõ~°}=Ú
"≥·^Œº<å^èŒó
*Ï`«Hõáêi*Ï`«=Ú
QÆOQÍ^èŒ~°ó
1– K«O„^Œ=∂# `«O„`«=Ú

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1153
„H©IIâ◊. 1160

„H©IIâ◊. 1168
„H©IIâ◊. 1168
„H©IIâ◊.1198
„H©IIâ◊. 1213
„H©IIâ◊.1278
„H©IIâ◊.1316
„H©IIâ◊. 1338
„H©IIâ◊.1367
„H©IIâ◊. 1378
„H©IIâ◊. 1378
„H©IIâ◊. 1398
„H©IIâ◊.1417
„H©IIâ◊. 1428
„H©IIâ◊.1434

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
=∞Hõ~°O^Œó
âß~°OQÆ^èŒ~°ó
ˆHâ◊=ó–2

QÆ}Ëâ◊^≥·=[˝ó

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
2– bÖÏ=u \©Hõ
1– =∞Hõ~°O^Œ Hõ~°}O
2– =∞Hõ~°O^Œ ™êi}˜
q"åǨÏѨ@Åó
1– „QÆǨÏH“`«∞Hõ=Ú
2– =ÚǨ˙~°Î`«`«Î fi=Ú
3– ˆHâ◊gÜ«∞ *Ï`«HõѨ^Œúu
4– ˆHâ◊gÜ«∞ `ålHõѨ^Œúu
5– „QÆǨÏH“`«∞Hõ \©Hõ
6– =~°¬„QÆǨÏã≤kú
7– ukäã≤kú
8– „QÆÇ¨Ï K«Å#O
9 – QÆ}˜`«nÑ≤Hõ
10– *Ï`«Hõ Ѩ^Œúu \©Hõ
11– ã≤^•úO`« áê~î°HÍÜ«∞ã‘
12– PKå~° Ѩ^Œúu
13– ‰õΩO_®+¨ì ÅHõΔ}=Ú
1– „QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú
2– |$ǨÏuÎkä zO`å=∞}˜
3– ÅѶ¨Úukä zO`å=∞}˜

123

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1478
„H©IIâ◊.1478
„H©IIâ◊.1496

„H©IIâ◊.1520

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

124

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

~å=∞K«O„^Œó
ÅH©Δ ‡^•ã¨ó
*Ï˝#~å[ó

ã¨∂~°ºó

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

HÍÅ=Ú

4– bÖÏ=f \©Hõ
5– ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ q=$u
6– =ÚǨ˙~°Î `«`«Î fi\©Hõ
7– Hõ$ëê‚+¨ìg∞ x~°‚Ü«∞O
8– ǨϟeHÍ x~°‚Ü«∞O
9– `«~°˚h =∞O„`«HõO
10– „âß^Œúqkè
11– Ѩ~°fix~°‚Ü«∞O
12– ÅѶ¨ÚzO`å=∞}˜
HõÅÊ„^Œ∞=∞ Hõ~°}=Ú
QÆ}˜`« `«`«Î fi zO`å=∞}˜
1– c[QÆ}˜`«=Ú
2– ã≤^•úO`« ã¨∞O^Œ~°O
3– *Ï˝#~å[ *Ï`«Hõ=Ú
1– ã¨∂~°º„ѨHÍâ◊
2– QÆ}˜`å=∞$`« ‰õÄÑ≤Hõ
(bÖÏ=f \©Hõ)
3– NѨu Ѩ^Œúu QÆ}˜`«=Ú
4– c[QÆ}˜`«=Ú
5– `ålHÍÅOHÍ~°=Ú
6– ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ \©Hõ

„H©IIâ◊.1498
„H©IIâ◊. 1500
„H©IIâ◊.1563

„H©IIâ◊. 1541

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

ǨÏiÉèí@ìó
Ñ‘`åO|~°ó
t=^•ã¨ó
J#O`«ó
J#O`«ó

#$ã≤OǨÏó
QÆ}Ëâ◊ó
HõOK«Ñ¨\Ï¡
~°Ñ¶¨Ú<å^èŒó
~°Ñ¶¨Ú<å^èŒó
Hõ$áê~å=∞ó

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
7– QÆ}˜`« =∂Åu
8– ã≤^•úO`« ã¨OÇ≤Ï`å™ê~°
ã¨=ÚK«ÛÜ«∞=Ú
9– „QÆǨÏq<À^Œ=Ú
`å[Hõ™ê~°=Ú
q"åǨÏѨ@Å=Ú
*’ºuifl|O^èŒ=Ú
J#O`« ã¨∞^è•~°ã¨=Ú
1– *Ï`«HõѨ^Œúu
2– ã¨∞^è•Hõ~°Hõ~°} K«+¨Hõ=Ú
3– „QÆǨÏÖÏѶ¨∞"À^•Ç¨Ï~°}=Ú
4– „QÆǨÏHÍ֒ѨѨuÎó
5– ѨOKåOQÆѶ¨ÅO
6– ‰õΩO_»HõÅÊÅ`« (?)
=∞^茺=∞ „QÆǨÏã≤kú
`å[HõÉèí∂+¨} Ѩ^Œúu
*’ºu+¨^Œ~°Ê}=Ú
ã¨∞É’^èŒ=∞O[i
=∞}˜„ѨnѨ=Ú
1– ã¨~åfi~°úzO`å=∞}˜
2– ѨOK«Ñ¨H˜Δ \©Hõ

125

HÍÅ=Ú

„H©IIâ◊.1523
„H©IIâ◊.1522
„H©IIâ◊. 1524
„H©IIâ◊. 1525
„H©I7â◊.1518

„H©IIâ◊. 1558
„H©IIâ◊. 1558
„H©IIâ◊. 1557
„H©IIâ◊. 1562
„H©IIâ◊. 1565
„H©IIâ◊. 1568

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

126

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

<å~åÜ«∞}ó
k#Hõ~°ó
#$ǨÏió
QÆOQÍ^èŒ~°ó
hÅHõO~î°ó
~å=∞Éèí@ìó

N<å^èŒó
QÀqO^Œ^≥·=[˝ó
q+¨μ‚ó
=∞ÖÏ¡ió
~°OQÆ<å^äŒó

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
3 – =ÚǨ˙~°Î`«`«Î \©Hõ
4– "åã¨∞Î K«O„kHõ
5– c[QÆ}˜`À^•Ç¨Ï~°}=Ú
6– =∞Hõ~°O^À^•Ç¨Ï~°}=Ú
7– Ü«∞O„`« zO`å=∞}∞º
^•Ç¨Ï~°}=Ú (?)
=ÚǨ˙~°Î =∂~åÎO_»=Ú
MË@Hõ ã≤kú
*Ï`«Hõ™ê~°=Ú
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞= \©Hõ
1– `À_»~å#O^Œó
2– `ålHõ hÅHõO~î°
1– ~å=∞ q<À^Œ Hõ~°}=Ú
2– =ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜
3– Ü«∞O„`« „ѨHÍâ◊
„QÆǨÏzO`å=∞}˜
Ñ‘Ü«¸+¨^è•~°
(=ÚǨ˙~°Î zO`å=∞}˜\ ©Hõ)
q+¨μ‚Hõ~°}=Ú
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞=\©Hõ
QÆ∂_è®~°÷ „ѨHÍtHõ

HÍÅ=Ú

„H©IIâ◊. 1657
„H©IIâ◊. 1578
„H©IIâ◊. 1583
„H©IIâ◊. 1586
„H©IIâ◊. 1587
„H©IIâ◊. 1600

„H©IIâ◊. 1590
„H©IIâ◊. 1603
„H©IIâ◊. 1608
„H©IIâ◊. 1602
„H©IIâ◊. 1603

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
QÆ}Ëâ◊ó
Hõ$+¨‚ó
#$ã≤OǨÏó
k"åHõ~°ó

<å~åÜ«∞}ó
<åˆQâ◊ó
QÀqO^Œó
t=ó
qâ◊fi<å^èŒó

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
*Ï`«HÍÅOHÍ~°=Ú
1– c[#"åO‰õΩ~°=Ú
2– *Ï`«HõѨ^Œúu \©Hõ
1– ™œ~°ÉèÏ+¨ºO
2– "åã¨<å"åiÎHõO
1– Ѩ^Œ‡*Ï`«Hõ=Ú
2– *Ï`«HõѨ^Œúu
3– QÆ}˜`« `«`«Î fi zO`å=∞}˜
4– =∞Hõ~°O^Œ q=~°}O
ˆHâ◊= Ѩ^Œúu \©Hõ
„QÆǨτѨɒ^èŒó
~°™êÖÏ\©Hõ (hÅHõO~î°)
1– =ÚǨ˙~°Î K«∂_®=∞}˜
2– J#O`« ã¨∞^è•\©Hõ
1– `ålHõ hÅHõO~î° \©Hõ
2– ã¨∂~°ºã≤^•úO`« \©Hõ
(QÆǨÏ<å~°÷ „ѨHÍtHõ)
3– ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ \©Hõ
4– Hõ~°} ‰õΩ`«∂ǨÏÅ \©Hõ
5– =∞Hõ~°O^Œ \©Hõ
6– „QÆǨÏÖÏѶ¨∞= \©Hõ

127

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1603
„H©IIâ◊. 1628
„H©IIâ◊. 1601
„H©IIâ◊. 1606

„H©IIâ◊. 1618
„H©IIâ◊. 1619
„H©IIâ◊. 1622
„H©IIâ◊. 1618
„H©IIâ◊. 1628

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

128

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

t=ó
q@ìÅnH˜Δ`«ó
=Úhâ◊fi~°ó

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

HÍÅ=Ú

7– áê`«™ê~°}© \©Hõ
8– J#O`« ã¨∞^è•~°ã¨ \©Hõ
9– ~å=∞q<À^Œ Hõ~°}\©Hõ
10– Ǩϟ~å㨯O^èŒ x~°∂Ѩ}=Ú
11– q+¨μ‚ Hõ~°} \©Hõ
12– ˆHâ◊gÜ«∞ *Ï`«Hõ Ѩ^Œúu \©Hõ
13– ™È=∞ã≤^•úO`« \©Hõ
14– ukä zO`å=∞}˜ \©Hõ
15– K«O„^Œ=∂# `«O„`« \©Hõ
16– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ \©Hõ
17– NѨu Ѩ^Œúu \©Hõ
18– "åt+¨ª ã¨OÇ≤Ï`« \©Hõ
19– |$ǨÏ`«ûOÇ≤Ï`« \©Hõ
1– J#O`« ã¨∞^è•~°ã¨ \©Hõ
„H©IIâ◊. 1618
2– =ÚǨ˙~°Î K«∂_®=∞}˜
=ÚǨ˙~°Î HõÅÊ„^Œ∞=∞O
„H©IIâ◊. 1627
1– ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞ó
„H©IIâ◊. 1628
2– ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞ \©Hõ
3– áê\©™ê~°=Ú
4– xã¨$ëêì~°÷^Œ∂f (bÖÏ=f\©Hõ)
5– =∞sz

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

(ã≤^•úO`« ™ê~°fiÉè∫=∞\©Hõ)
Hõ=∞ÖÏHõ~° Éèí@ìó ã≤^•úO`« `«`«Î fi q"ÕHõ=Ú
=∂^èŒ=ó
tâ◊√É’kèh \©Hõ (hÅHõO~î°)
™È=∞^≥·=[˝ó
1– Ѩ^Œúu Éèí∂+¨}=Ú
2– HõÅÊÅ`«
~°OQÆ<å^èŒó
1– ã≤^•úO`« K«∂_®=∞}˜
2– ÉèíOw qÉèíOw Hõ~°}=Ú
3– ֒ǨÏQÀà◊ YO_»#=Ú
4– ѨÅÉèÏQÆ YO_»#=Ú
x`åº#O^Œó
ã¨~°fiã≤^•úO`« ~å[ó
ÉÏÅHõ$+¨‚ó
`ålHõ H“ã¨∞ÎÉèí=Ú
|ÅÉèí„^Œó
1– Ǩϟ~å~°`«flO
2– ǨÜ«∞#~°`«flO
Hõ$+¨‚ó
1– Hõ~°} H“ã¨∞ÎÉèí=Ú
2– `«O„`« ~°`«fl=Ú
~°`«flHõO~î°ó
ѨOKåOQÆ H“`«∞Hõ=Ú
~°Ñ¶¨Ú<å^èŒó
=ÚǨ˙~°Î=∂Å
q^ŒÌ}ó
"åi¬Hõ`«O„`«O
=∞Ǩ^Õ=ó
=ÚǨ˙~°ÎnѨHõ=Ú
QÀqO^Œó
1– Ǩϟ~åH“ã¨∞ÎÉèí=Ú
2– |$ǨÏ*Ï˚`«Hõ\ ©Hõ
QÆ}Ѩuó
=ÚǨ˙~°Î QÆ}Ѩu

129

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1628
„H©IIâ◊. 1633
„H©IIâ◊. 1637
„H©IIâ◊. 1638

„H©IIâ◊. 1639
„H©IIâ◊. 1649

„H©IIâ◊.1653
„H©IIâ◊. 1658
„H©IIâ◊. 1660
„H©IIâ◊. 1660
„H©IIâ◊. 1661
„H©IIâ◊. 1678
„H©IIâ◊. 1685

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

130

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
zO`å=∞}˜ó
[ÖÏ^èŒ~°ó
^•^•Éèí@ó
<å~åÜ«∞}ó

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞
~°=∞ÅzO`å=∞}˜
Ѷ¨`ÕÎâßÇ¨Ï „ѨHÍâ◊ó
Hõ~°}Ï=m \©Hõ
1– Ǩϟ~å™ê~° ã¨∞^è•xkè
2– ã¨~°*Ï`«Hõ "åºYº
3– `ålHõ ã¨∞^è•xkè
4 – QÆ}Hõ„Ñ≤Ü«∞ („Ѩâ◊fl„QÆO^èŒO)
5 – ã¨fi~°™êQÆ~°=Ú
„Ѩâ◊fl=∂}˜Hõº=∂Å
ã≤^•úO`« 㨄=∂\ò

Ѩ~°=∂#O^Œó
[QÆ<åfl^èŒó
#Ü«∞#
ã¨∞M’áê^蕺ܫ∞ Hõ@~°ó
[Ü«∞ã≤OǨÏó
–––
~åѶ¨∞=ó
Ѩ^Œúu K«O„kHõ
[Ü«∞~å=∞ó
~°=∞ÖÏ=∞$`«O
ÅH©Δ ‡Ñ¨uó
––––
||∞P *’ºu+‘ –––––
â◊OHõ~°ó
"≥·+¨‚=Hõ~°}O
ÉÏÅHõ$+¨‚ó
––––
Ѩ~°=∞ã¨∞M’áê^蕺ܫ∞ó
=∞}˜~å=∞ó
„QÆǨÏQÆ}˜`« zO`å=∞}˜
=¸ÖÏ
„|Ǩχã≤^•úO`«™ê~°O
=∞^èŒ∞~å<å^äŒó
Ü«∞O„`«~å[ Ѷ¨∞@#=Ú

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1685
„H©IIâ◊. 1704
„H©IIâ◊. 1719
„H©IIâ◊. 1738

„H©IIâ◊.1738
„H©IIâ◊. 1738

„H©IIâ◊.1740
„H©IIâ◊. 1745

„H©IIâ◊.1766
„H©IIâ◊.1768
„H©IIâ◊.1774
„H©IIâ◊. 1781
„H©IIâ◊. 1782

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

131

HÍÅ=Ú

zO`å=∞}˜nH˜Δ`«ó 1– ã¨∂~°º ã≤^•úO`«™êi}˜
„H©IIâ◊. 1783
2– QÀàÏ#O^Œ=Ú
~åѶ¨∞=ó
1– MË@Hõ$uó
„H©IIâ◊. 1810
2– ѨOKåOQÍ~°ó
3 – Ѩ^Œúu K«O„kHõ
t=ó
ukä áêi*Ï`«=Ú
„H©IIâ◊. 1815
k#Hõ~°ó
1– „QÆǨÏq*Ï˝# ™êi}˜
„H©IIâ◊. 1812
2 – =∂㨄Ѩ"Õâ◊ ™êi}˜
3 – ÅQÆfl™êi}˜
4 – „HÍOu™êi}˜
5– K«O„^À^ŒÜ«∂OHõ*ÏÅó
6 – ^Œ$Hõ¯~°‡™êi}˜
7– „QÆÇ¨Ï +¨@¯*ÏÅó
8– áê`«™êi}© \©Hõ
9– Ü«∞O„`« zO`å=∞}˜ \©Hõ
ã¨∞"årÉÏѨÙ
ã≤^•úO`« t~À=∞}˜ „ѨHÍâ◊=Ú „H©IIâ◊.1818
Ü«∞*Ë˝â◊fi~°ó
1–*’ºu+¨ ѨÙ~å} q~À^èŒ=∞~°Ì#O „H©IIâ◊. 1818
2– Jq~À^茄ѨHÍâ◊ q"ÕHõ=∞O_»#O
3– Ü«∞O„`«~å["åã¨<å (?)
4– „Ѩâ’fl`«Î~°=∂eHÍ
5– =∞}˜HÍOuó
6–J#∞ÉèÏqHÍ
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

132

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞
#$ã≤OǨÏó
(ÉÏѨÓ^Õ=ó)

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

HÍÅ=Ú

1– ˆ~MÏQÆ}˜`«=Ú
„H©IIâ◊. 1821
2– „uHÀ}q∞u
3– ™êÜ«∞#"å^Œ=Ú
4– *’ºuëêKå~åºâ◊Ü«∞=~°‚#O
5– Jëêì^Œâ◊ qz„`«„Ѩâ◊flã¨O„QÆǨÏO
6– `«`«Î fi q"ÕHõ ѨsHΔÍ
7– JOHõQÆ}˜`«=Ú
8– Ѷ¨e`« *’ºu+¨=Ú
9– =∂#=∞Ok~°ã¨÷–
Ü«∞O„`«=~°‚#=Ú
r=<å^èŒó
1– ÉèÏ㨯~åÜ«∞ c[\©Hõ
„H©IIâ◊. 1822
2–ÉèÏ=„ѨHÍâ◊ó
hÖÏO|~°ó
QÀà◊„ѨHÍâ◊ó
„H©IIâ◊.1823
~°Ñ¶¨Ú<å^èŒ
™êÜ«∞# ѨOKåOQÆ=Ú
„H©IIâ◊. 1828
~°Ñ¶¨Ú<å^è•Kå~°ºó *’ºu+¨ zO`å=∞}˜
„H©IIâ◊. 1829
Hõ$+¨‚âß„ã≤Î
1– *’ºu+¨zO`å=∞}˜
„H©IIâ◊. 1829
2– *’ºu+¨âßGO
q<åÜ«∞Hõó
(ÔH·~ÀÅHõΔ ‡}Kè«„`Õ) –„QÆǨϙê^èŒ# HÀ+¨ªHõ=Ú
„H©IIâ◊. 1854
QÆOQÍ^èŒ~°ó
=ÚǨ˙~°Îã≤O^èŒ∞
„H©IIâ◊. 1859
"≥OHõ>Ëâ◊fiˆH`«¯~°ó *’ºu~°æ}˜`«=Ú
„H©IIâ◊. 1879
"å=∞#Hõ$+¨‚ó
|$ǨÏ`«ÊOKåOQÆ–
„H©IIâ◊.1889
™ê^èŒ<À^•Ç¨Ï~°}=Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„QÆO^èŒHÍ~°∞Å∞

~°zOz# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞

ÉÏÅQÆOQÍ^èŒ~°uÅHõó P~°ºÜ«∞}O (
q<åÜ«∞HõáêO_»∞~°OQÆó 1– "≥·<åÜ«∞H© ^•fi^Œâß^蕺~¸
2– ‰õΩO_»™ê~°ó
3– J~°÷HÍO_»=Ú
4– ã≤^•úO`«™ê~°=Ú
ã¨∞^è•Hõ~°kfi"Õk 1– n~°…=$`«Î ÅHõΔ}=Ú
2– qz„`« „Ѩâ◊fló
3– "åã¨Î=K«O„^Œ â◊$OQÀ#fl™ê^èŒ#O
4– ^Œ∞ºK«~°Kå~°ó
5– Ñ≤O_» „ѨÉèÏHõ~°ó
6– ÉèÏ„Éèí=∞ˆ~MÏx~°∂Ѩ}=Ú
7– ^èŒ~å„Éèí=∞ó
8– „QÆǨÏHõ~°}=Ú
9– QÀmÜ«∞ ˆ~MÏQÆ}˜`«O
10–Ü«∂H˜¡_£ (J#∞"å^ŒO)
11– QÆ}Hõ `«~°Oy}˜
12– „ѨuÉèÏÉ’^èŒHõO
â◊OHõ~°ÉÏÅHõ$+¨‚ó ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨=Ú
ǨÏiHõ$+¨‚ó
|$ǨÏ*’˚ ºuëê~‚°="£∞
Náê^Œ
JÜ«∞<åOâ◊ `«`«Î fi q"ÕHõ=Ú
"≥OHõ@~°=∞}^≥·=[˝

133

HÍÅ=Ú
„H©IIâ◊. 1889
„H©IIâ◊. 1889

„H©IIâ◊. 1899

„H©IIâ◊. 1908
„H©IIâ◊. 1944
„H©IIâ◊. 1945

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

134

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

ÅQÆ^èŒ=∞ǨÏi¬
|∞∞ˆQfi^Œ *’ºu+¨=Ú
J~°Û *’ºu+¨O „áê~°Éèíº`Õ
â’¡II ѨOK« ã¨O=`«û~°=∞Ü«∞O Ü«ÚQÍ^茺HõΔO „Ѩ*ÏѨuó I
k#~°ÎºÜ«∞# =∂™êOQÆO „Ѩ}=∞º t~°™êâ◊√zóII
1
„Ѩ}=∞º t~°™êHÍÅO Jaè"å^Œº ã¨~°ã¨fifO
HÍÅ*Ï˝#O „Ѩ=HΔͺq∞ ÅQÆ^èŒã¨º =∞Ǩ`«‡#óII
2
*’ºuëê=∞Ü«∞#O Hõ$`«ûflO „Ѩ=HΔͺ=∞º#∞ ѨÓ~°fiâ◊ó
q„áê}ÏO ã¨=∞‡`«OÖ’ˆH Ü«∞[˝ HÍÖÏ~°÷ ã≤^ŒúÜÕ∞II
3
xˆ~HõO ^•fi^Œâß~å÷|ÌO kfiQÆ∞}O QÆu ã¨O[˝HõO
+¨ëêìº +¨ëêìºÜ«Ú`«O ^•fiÉèϺO Ѩ~°fi}ÏO~åt~°∞K«º`ÕII 4
ã¨fi~å„Hõ"Õ∞`Õ ™È=∂~“¯ Ü«∞^•™êHõO㨠"åã¨"Ò
™êº`«Î^•kÜ«ÚQÆO =∂Ѷ¨∞ó `«Ñ¨óâ◊√ˆH¡ (Ü«∞#ǨϺ^ŒH±)II 5
„ѨѨ^Õº`Õ „â◊qëêª^Ò ã¨∂~°ºK«O„^Œ =∞™ê=Ù^ŒH±
ã¨~åʈ~÷ ^ŒH˜Δ}Ï~°¯ã¨∞Î =∂Ѷ¨∞„âß=}Ü≥∂ã¨Î^• II
6
^èŒ~°‡=$kú ~°áêO„Ѩã¨÷ó HõΔáê„Ǩ㨠L^ŒQÆæ`Ò
^ŒH˜Δ}Ë`Ò qѨ~åºã¨ó +¨}∞‡Ç¨˙~°ÎºÜ«∞<Õº`«∞II
7
(kfiQÆ∞}O) ã¨Ñ=Ψ ∞OKåǨï ~°Ü∞« <å^蕺ܫ∞ „`«Ü∂≥ ^Œ(â◊O)
K«`«∞~°÷O^Œâ◊=∞O(K«) kfi~°∞ºQ͇^ŒºO |ǨÏ"ÕѨٺ`ÒII 8
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

135

=ã¨∞ã¨Îfiëêì Éèí"À[â◊Û q∞„`«ó ã¨~åÊtfi<Ò [ÅO
^è•`åHõâßÛÜ«∞<å^Œºâ◊Û J~°úѨOK«=∞ Éèíã¨∞Î|∞∞`«∞óII 9
â’¡II ÉèÏOâßã¨∞º~°+¨ìHÍó HÍ~åºó ѨHõΔ^•fi^Œâ◊ HÀ^Œæ`åó
UHÍ^Œâ◊ QÆ∞}â’Û#ó â◊√ÔH¡Â~°÷ K≥·O^Œ"åÜ«∞kII
10
HÍ~åºÉèÏOâß+¨ìHõó ™ê÷<Õ HõàÏ SHÍ#fl qOâ◊uó
T#™ê÷<Õ „uã¨Ñ¨Îu=Ú^Œfi¿Ñ`ü =# ã¨q∞‡`åóII
11
„`«ºOâ’ Éèâí ëı È k#™êOâ◊ ÉèÏQÆâÛ◊ `«∞~°âÌ ◊ âßÛѨºhÜ«∞aè#fl"£∞
ÉèÏÔ~Â÷kèˆH KåÑ≤QÆ`Õ Ñ¨~ÀOâı ^•fi=Ù`«Î"Õ∞ #=ÔH·~°"Õ^Œº"£∞II12
ѨHΔÍ^£ ѨOK«^ŒâßKÀÛ~°÷fiO `«^Õ Éèí∞H˜Îq∞u x~°Ìâı`ü
#=aèã¨∂Î QÆ`ÀOâ◊ó ™êº`ü ^Œ∂<åOâ◊ ^ŒfiºkèˆH#`«∞ II 13
™œº„^• Ѷ¨∞ó MËâıº ¿ÇÏ~À+¨
z<£ =¸+¨}ºó ã¨∂=∂^è•}ó I
~“=∞$Ѷ¨∂ó ™êfiáÈ[ó Hõ$ëȺ
ǨÏ*˺Oëêì Wu |∞∞HΔÍeV‹ÂII
14
*Ï"å^茺Oâ‹·ó ã¨=∞O q^•º`ü ѨÓ~åfiˆ~÷ Ѩ~°fiã¨∂`«Îˆ~I
ÉèÏ^•#O™êº`ü K«`«∞~°Ìâ◊º HÍëêª<åO ^Õq<å HõàÏóII 15
HõàÏ^Œ â◊qOâß™êº`ü ^≥·fi=ÚǨ˙~°Î ã¨fi <å_çHÍI
^èŒ∞º„uOâ◊`ü `«`å¯ÖÏ<åO `«∞+¨\òâ◊f „`«ºkèHõOÉèí"Õ`üII16
<å_çˆH^Õº =ÚǨ˙~°Îã¨∞ΠѨOKåâ◊`«ÊÅ=∂_è»HõO
P_è»HÍ`ü ‰õΩOÉèíHÀ„^À}ó ‰õΩ@ÃÑ·~°fi~°÷`Õ „uaèóII
17
ã¨ã¨Ñ¨ÎHõO ÉèíÜ«ÚH± ™È=∞ó ã¨∂~Àº^Œ∂ºx „`«Ü≥∂^Œâ◊
#==∂x # ѨOKåǨÏfló HÍëêªó ѨOKåHõΔ~åó 㨇$`åóII 18
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

136

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„â◊qëêªÜ«∂O QÆ}ÏÉèíº™êÎ<£ „áêyfiÅQÍfl<£ qxiÌâı`ü
ã¨~Î åº<Õ =∂™ê<£ +¨ à◊ɺíè ™êÎ<£ q^•ºKåÛO„^Œ=∞™ê<£ |∞∞`«∂<£II19
â’¡II Jf`« Ѩ~°ºÉèψQÉèíºó â’^èŒÜÕ∞^£ kfiQÆ∞}ÏOukèO
`Õ+¨μ =∞O_»ÅÉèψQ+¨μ ukäxëêªOQÆ`À ~°qóII
20
Ü«∂ó Ѩ~°fi ÉèÏ^•# HõÖÏ™êÎã¨∞ ã¨Ñ¨ÎQÆ∞}ÏOukèO
„ѨH˜Δ¿Ñ`ü `«`ü ã¨=¸Ç¨Ïã¨∞Î q^•º^•^•xˆHó HõÖÏóII 21
Ü«∞^Œ∞`«Î~° ™êºÜ«∞#`À QÆ`«O™êº`ü
âı+¨O`«∞Ü«∞`ü ^ŒH˜Δ}`À7Ü«∞#㨺I
`«^ÕHõ +¨ëêìº kfiQÆ∞}O qÉèíHõÎO
ã¨^•fi^Œâ◊O™êº^£ k=㨄Ѩ=∂}"£∞II
22
Ü«∞^Œ~°÷O k#ÉèÏQÍ<åO ã¨^•Ñ¨~°fi}˜ Ѩ~°fi}˜
|∞∞`«∞âı+O¨ `«∞ `«^£ q^•º`ü ã¨OMϺܫ∞ã¨ÇϨ Ѩ~fi° }Ï"£∞II23
W`«∞ºáêÜ«∞ ã¨=Ú^ÕÌâ’ Éèí∂Ü≥∂ѨºÇ¨Ïfló „ѨHõÅÊÜÕ∞`ü
VıÜ«∞~åt QÆ`åÉèíºã¨ÎO qÉèí*Ë`ü VÍ# ~åt<åII
24
Jyfló „Ѩ*ÏѨuó ™È"≥∂ ~°∞„^À7ku |$ǨÏã¨Êuó
ã¨~åÊâ◊Û Ñ≤`«~°â‹ÛÂ= ÉèíQÆâ‹ÂÛ "å~°º=∂Ñ≤ K« II
25
ã¨k`å`«fiëêìkè "åÜ«ÚâıÛ kO„^•wfl q∞„`« U=K«
WO„^Àx„~°∞u ~åáÈ"≥· qâıfi^Õ"åã¨Î ^è≥·=K« II
26
q+¨μ‚~åfiã¨"À =~°∞}À7*ˇ·Hõáê`«Î ^è≥·= K«
JÇ≤Ï~ü|∞∞^èŒflºó `«^è• Ñ¨Óëê Jtfi<Ò Ü«∞=∞ U=K«II 27
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

137

#HõΔ„`« ^Õ=`åU`å U`åaè~°º[˝ Hõ~°‡}˜
Ü«∞[=∂#㨺 âßG*ˇÂ˝ ~åfl~°∞ #HõΔ„`« [㨇$`«"£∞II 28
W`≥º=O =∂㨠=~å¬}ÏO =ÚǨ˙~ÀÎ^ŒÜ«∞ Ѩ~°fi}ÏO
k#~°ÎfiÜ«∞# =∂™êOQÆO "åºMϺ#O ÅQÆ^äÀ7„|g`üII 29
â’¡II ™È=∞ã¨∂~°ºã¨∞Î K«i`«O Ö’HÍÖ’Hõ ã¨=∞‡`«O
™È=∞ ã¨∂~°ºã¨∞Î K«i`«O q^•fi<£ "Õ^Œq^Œâ◊√fl`ÕII
30
q+¨μ=O `«^£QÆ∞}O ^•fiÉèϺO ~°∂ѨǑÏ#O`«∞ +¨_»∞æ}O
Ü«∞Å¡É÷O`åx Ѩ~åfi}˜ u^䌺~°÷O™ê ukè~°ƒù"Õ`üII
31
=∂Ѷ¨∞â◊√Hõ¡ „Ѩ=$`«Î㨺 áœ+¨Hõ$+¨‚ ã¨=∂Ñ≤#ó
Ü«ÚQÆ㨺 ѨOK«=~°¬ã¨º HÍÅ*Ï˝#O „ѨK«HõΔ`ÕII
32
`«$fÜ«∂O #=g∞OK≥·= áœ~°‚=∂¿ã =∞^ä•ã≤`Õ
+¨+‘ªOK« q+¨μ"å<£ „áÈHÀÎ ^•fi^ŒjOK« ã¨=∞OÉèí"Õ`üII 33
K«`«∞~°új =ÚѨ=ã¨^äŒã¨Î^è• Éèí"Õ^Œº^èÀk`À
k#=ÚÃÑ·u K«O„^Œ=∂ó I
=∂Ѷ¨∞â◊√HÍ¡Ç≤ÏflHÀ Ü«ÚˆHÎ „â◊qëêªÜ«∂OK« "åi¬ˆH"£∞II 34
Ü«∞^è•tMÏ=∞Ü«¸~å}ÏO <åQÍ<åO =∞}Ü≥∂Ü«∞^ä•
`«^Œfi`ü "Õ^•OQÆ âß„™êÎ}ÏO *’ºu+¨O =¸~°÷ xã≤÷`«"£∞II35
"Õ^•Ç≤Ï Ü«∞*Ï˝~°÷ =∞aè„Ѩ=$`åÎó
HÍÖÏ#∞ ѨÓ~åfi qÇ≤Ï`åâ◊Û Ü«∞*Ï˝óI
`«™ê‡k^ŒO HÍÅq^è•# âßGO
Ü≥∂ *’ºu+¨O "Õ^Œ ã¨"Õ^Œ Ü«∞*Ï˝<ÕII
36
II Wu J~°Û *’ºu+¨O ã¨=∂ѨÎ"£∞II
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

138

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

JÜ«∞<åOâ◊
PHÍâ◊=ÚÖ’ #Hõ„Δ `«=ÚÅ∞ ã≤~÷ =° ÚQÍ #∞O_»∞#∞. Wq `«∂~°∞Ê #∞O_ç
Ѩ_»=∞~°‰õΩ Jtfix "≥Ú^ŒÅ∞H˘x ˆ~=u =~°‰õΩ 12 ~åâ◊√Å∞QÍ =ÅÜ«∂
HÍ~°=ÚQÍ #∞#flq. nxˆH „HÍOu=$`«Î=∞x ¿Ñ~°∞. #HõΔ„`« K«„Hõ=∞x ‰õÄ_®
JO\Ï~°∞.
D =$`«=Î Ú 360 _ç„wÅ∞QÍ #∞#flk. XH˘¯Hõ¯ #Hõ„Δ `«=Ú#‰õΩ 13.20
ÉèÏQÆ. eѨÎÅ „Ѩ=∂}=Ú#flk. XH˘¯Hõ¯ #HõΔ„`«=Ú Ô~O_»∞– =¸_»∞ JO`«
HõO>ˇ JkèHõ"≥∞ÿ# #HõΔ„`« ã¨=¸Ç¨Ï=ÚÅ∞QÍ L<åfl~Ú. H˘xfl #HõΔ„`«=ÚÅ∞
XˆH #HõΔ„`«=ÚQÍ L<åfl~Ú. g\˜x UHõ`å~° JO\Ï~°∞.
L^•Ç¨Ï~°}:– z`«Î – ™êfiu – P¢~°Ì
XHõ #HõΔ„`«=ÚÖ’ H˘xfl z#fl #HõΔ„`«=ÚÅ ã¨=¸Ç¨Ï=Ú#flѨÙ_»∞
"å\˜Ö’ Jxfl\˜HõO>Ë ÃÑ^ŒÌ^≥·# #HõΔ„`«"Õ∞ P #HõΔ„`«=Ú#‰õΩ ''Ü≥∂QÆ`å~°——
J#|_»∞#∞.
Éèí∂q∞ `«# K«∞@∂ì `å#∞ u~°∞QÆ∞`«∂ ã¨∂~°∞ºx K«∞@∂ì u~°∞QÆ∞
K«∞#flk. J~Ú`Õ Éè∂í q∞ ѨÓiÎQÍ QÆ∞O„_»=ÚQÍ ÖË^∞Œ . L`«~Î ° ^ŒH}Δ˜ ^è$Œ ==Ú
ÅO^Œ∞ <˘‰õΩ¯QÍ LO_ç, `«∂~°∞Ê– Ѩ_»=∞~°ÅO^Œ∞ Lɡƒ`«∞ÎQÍ #∞O_ç#k.
=∞iÜ«Ú Éèí∂„Éèí=∞}=Ú 231/2 _ç„wÅ =OѨÙ`À â◊OY∞ PHÍ~°=ÚÖ’
Ѩi„Éèíq∞OK«∞K«∞#flk.
27 #HõΔ„`«=ÚÅÖ’ "≥Ú^Œ\ ˜ #HõΔ„`«=Ú Jtfix – "Õ∞+¨~åt Hõ#∞Hõ
nxx "Õ∞ëêkQÍ =º=ǨÏi™êÎ~°∞. WHõ q+¨μ=`«∞Î J#QÍ k#=Ú– ~å„u
ã¨=∂#=ÚQÍ 12 QÆOIIÅ∞ QÆÅHÍÅ=Ú, q+¨μ=`«∞ÎÅ∞ ã¨OII#‰õΩ Ô~O_»∞
™ê~°∞¡ =K«∞Û#∞. Jk =ã¨O`« q+¨μ=`«∞Î – â◊~°`ü q+¨μ=`«∞Î J#|_»∞#∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

139

WHõ <å_ô=$`«Î=Ú`«#∞ QÆ∂iÛ q=i™êÎ#∞. PHÍâ◊=Ú#O^Œ∞
L`«~Î =° Ú#, L`«~Î ° ^è$Œ =Ù_»x, ^ŒH}Δ˜ =Ú# ^ŒH}Δ˜ ^è$Œ =Ù_»x ~Ô O_»∞ #Hõ„Δ `«=ÚÅ∞
HõÅ=Ù. D Ô~O_»∞ #HõΔ„`«=ÚʼnõΩ QÆÅ ^Œ∂~°=Ú 180 _ç„wÅ∞#flk. D
Ô~O_»∞ #HõΔ„`«=ÚʼnõΩ ã¨=∞OQÍ =∞^茺# XHõ =$`«Î=Ú#∞ edOz#KÀ
^•xx <å_ô=$`«Î=∞O^Œ∞~°∞.
=ÚO^Œ∞ K≥Ñʨ |_ç# HÍOu =$`«–Î <å_ô =$`«=Î ÚÅ∞ U „Ѩ^âÕ =◊ ÚÖ’
<≥·##∂ XHõ^•x`À <˘Hõ\ ˜ HõÅ∞ã¨∞H˘#∞@ ã¨OÉèíqOz# Z_»Ö P HõÅ∞ã¨∞
H˘x# „Ѩ^Õâ◊=Ú#‰õΩ 180 _ç„wÅ ^Œ∂~°=ÚÖ’ P Ô~O_»∞ =∞~°Å HõÅ∞ã¨∞
H˘#∞@ ã¨OÉèíqOK«∞#∞.
Wq `«∂~°∞Ê H˜Δu[=ÚÖ’#∂, ѨtÛ=∞ H˜Δu[=ÚÖ’#∂ HõÅ∞ã¨∞
H˘#∞#∞. D HõÅ∞ã¨∞H˘x# „Ѩ^Õâ◊=Ú#‰õΩ ã¨Oáê`«=∞x ¿Ñ~°∞. `«∂~°∞Ê#
H˜uΔ [=ÚÖ’ ã¨OÉèqí Oz# ã¨Oáê`«=Ú#‰õΩ ''™êÜ«∞# "Õ∞ëêk—— Ü«∞xÜ«Ú
„HÍOu áê`«=∞xÜ«Ú =º=ǨÏi™êÎ~°∞. D ™êÜ«∞#"Õ∞ëêk<Õ "≥~°flÖò
DH˜fi<åH±û (=ã¨O`« q+¨μ=`«∞Î) Jx JO\Ï~°∞.
ѨtÛ=∞ H˜uΔ [=ÚÖ’ ã¨OÉèqí Oz# ã¨Oáê`«=Ú#‰õΩ ™êÜ«∞# `«∞ÖÏk
Ü«∞xÜ«Ú „HÍOu áê`«=∞h =º=Ǩi™êÎ~∞° . D ™êÜ«∞#`«∞ÖÏkx P@=∞flÖò
DH˜fi<åH±û (â◊~°`ü q+¨μ=`«∞Î) JO\Ï~°∞.
„HÍOu =$`«=Î Ú `«∂~°∞ÊQÍ#∂, ѨtÛ=∞QÍ#∞ K«eOK«∞K«∞O_»∞@ =Å#
D ™êÜ«∞# "Õ∞ëêk ã≤~÷ =° ÚQÍ #∞O_»^∞Œ . ™êÜ«∞#"Õ∞ëêkÖ’xH˜– ™êÜ«∞#
`«∞ÖÏk Ö’xH˜ ã¨∂~°∞º_»∞ =zÛ#ѨÙ_»∞ ~å„uO|QÆà◊√¡ ã¨=∂#=ÚQÍ
#∞O\Ï~Ú. D ã¨Oáê`«=ÚʼnõΩ q+¨μ=`«∞ÎÅx ¿Ñ~°∞ =zÛ#k.
„Ѩã¨∞Î`«=Ú D ™êÜ«∞#"Õ∞ëêk L`«Î~åÉèÏ„^Œ #HõΔ„`«=ÚÖ’ #∞#fl^Œx
`≥eÜ«∞K«∞#fl^ŒxQÍx, Zxfl _ç„wÅÖ’ L#fl^À `≥eã≤H˘#∞@‰õΩ â◊Hºõ =∞QÆ∞@ÖË^∞Œ .
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

140

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=.q+¨μ
#HõΔ„`« =$`«ÎO

Éèí∂q∞
â◊~°`ü. q+¨μ

Jtfi<åºk #Hõ„Δ `«=ÚʼnõΩ "åx Ü≥∂QÆ`å~°Å∞ "åx „áê~°OÉè™í ê÷#=Ú
ÅÖ’ ÖË=Ù. „áê~°OÉè™í ê÷#=Ú#‰õΩ H˘xfl _ç„wÅ ^Œ∂~°=ÚÖ’ #∞#flq. Jâ◊fix
Ü≥∂QÆ`å~° „áê~°OÉèí aO^Œ∞=Ù#‰õΩ `«∂~°∞ÊQÆ 8 _ç„wÅ ^Œ∂~°=ÚÖ’ #∞#flk.
~ˆ =f #Hõ„Δ `«=Ú 32 #Hõ„Δ `«=ÚÅ ã¨=¸Ç¨Ï=ÚQÍ #∞#flk. ~ˆ =f Ü≥∂QÆ`å~°
ˆ~=u z=~°# ѨtÛ=∞=ÚQÍ #∞#flk. ˆ~=u „áê~°OÉèí=Ú #∞O_ç 13
_ç„wÅ∞ ^•\˜Ü«Ú#flk. D q^èŒ=ÚQÍ #HõΔ„`«=ÚÅ <å^è•~°=Ú KÕã¨∞H˘x
x~°‚~ÚOK«∞ ã¨Oáê`«"Õ∞. x~°Ü«∞# "Õ∞ëêk J#|_»∞#∞.
™êÜ«∞# – x~°Ü«∞# "Õ∞ëê^Œ∞ʼnõΩ „HÍOu =$`«Î=ÚÖ’ QÆÅ _ç„wÅ
^Œ∂~°=Ú#‰õΩ ''JÜ«∞<åOâ◊—— Åx ¿Ñ~°∞. W\˜ì JÜ«∞<åOâ◊Å∞ ^è<Œ åÜ«∞<åOâ◊
Åx, |∞∞}ÏÜ«∞<åOâ◊Åx Ô~O_»∞ q^èŒ=ÚÅ∞. „HÍOu =$`«Î=Ú `«∂~°∞ÊQÆ
K«eOK«∞K«∞#fl Ü≥∞_»Å ™êÜ«∞#"Õ∞ëêk x~°Ü«∞# "Õ∞ëêkH˜ ѨtÛ=∞kâ◊QÍ
#∞O_»∞#∞. JѨC_»∞ JÜ«∞<åOâ◊Å∞ ^è<Œ åÜ«∞<åOâ◊Å∞QÍ #∞O_»∞#∞. ^è<Œ åÜ«∞
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

141

<åOâ◊Å#∞ „QÆǨÏ=ÚÅ _ç„wÅÖ’ HõÅ∞Ѩ=Öˇ#∞. |∞∞}ÏÜ«∞<åOâ◊Å#∞
„QÆǨÏ=ÚÅÖ’ fã≤"ÕÜ«∞=Öˇ#∞.
JÜ«∞<åOâ◊Å∞ ^èŒ<å`«‡Hõ=ÚÖˇ·#ѨÙ_»∞ ™êÜ«∞# ã¨O„Hõ=∞}=Ú
x~°Ü«∞# ã¨O„Hõ=∞}=Ú HõO>Ë =ÚO^Œ∞QÍ U~°Ê_»∞#∞. JÜ«∞<åOâ◊Å∞
|∞∞}Ï`«‡Hõ=ÚÖˇ·#ѨÙ_»∞ ™êÜ«∞# ã¨O„Hõ=∞}=Ú x~°Ü«∞} ã¨O„Hõ=∞}"≥∞ÿ#
Ñ≤=∞‡@ ã¨OÉèqí OK«∞#∞. ã¨∞=∂~°∞ 3600 ã¨OIIʼnõΩ JÜ«∞<åOâ◊Å∞ â◊¥#º
=∞QÆ∞#∞. Pã¨=∞Ü«∞=Ú# ã¨Oáê`«=Ú (™êÜ«∞# "Õ∞ëêk) Jtfi<åºk
(x~°Ü«∞# "Õ∞ëêk)`À HõÅã≤áÈ=Ù#∞. Ô~O\˜ s`åº ã¨O„Hõ=∞}=Ú J<Õ
aO^Œ∞=Ù #O^Œ∞ ã¨OÉèíqOK«∞#∞. nx<Õ JÜ«∞<åÉèÏ= ã¨OII=Ú, r~À
_ç„w JÜ«∞<åOâ◊, Åx =º=ǨÏi™êÎ~°∞.
WHõ ^Œ$H˜û^Œú"≥∞ÿ# JÜ«∞<åOâ◊ ™ê^èŒ#Ö’ „áêp# =∞`«q∞@∞¡K«∞#flk.
#Hõ„Δ `«K„« Hõ=Ú („HÍOu=$`«=Î Ú) `«∂~°∞ÊQÆ H˘O`«HÍÅ=Ú, Ѩ_=» ∞~°QÍ H˘O`«
HÍÅ=Ú LÜ«∂ºÅ =Öˇ u~°∞QÆ∞K«∞O_»∞#∞. ã¨Oáê`« aO^Œ∞=Ù K«eOK«∞@
ÖË^Œx ™œ~åk ã≤^•úO`«=ÚÅO^Œ∞ K≥ѨÊ|_ç#k. „HÍOu=$`«Î=Ú `«∂~°∞ÊQÆ
[~°∞QÆ∞@ „áê~°OaèOz# 1800 ã¨OII=ÚʼnõΩ 27 _ç„wÅ ^Œ∂~°O [~°∞QÆ∞#∞.
JK«@ #∞O_ç uiy "≥#∞Hõ‰Ωõ =∞o¡ 1800 ã¨OIIʼnõΩ |Ü«∞Å∞^Õi# „Ѩ^âÕ ◊
=Ú#‰õΩ KÕ~°∞#∞. W@∞¡ Ô~O_»∞™ê~°∞¡ LÜ«∂ºÅ=Öˇ Ô~O_»∞ P=$`«Î=Ú
Å~Ú#KÀ 7200 ã¨OIIÅÖ’ XHõ ÉèíQÆ}=Ú Ñ¨ÓiÎ Ü«∞QÆ∞#∞. (D ÉèíQÆ}
ã¨fi~°∂Ѩ=Ú „QÆǨÏÉèíQÆ}=Ú HõO>ˇ aè#fl"≥∞ÿ#k) W\˜ì ÉèíQÆ}=ÚÅ∞, „HÍOu
=$`«Î=Ú `«∂~°∞ÊQÆu u~°∞QÆ∞#ѨÙ_»∞ XˆH =∞ǨÜ«ÚQÆ=Ú#‰õΩ (4,32,000
ã¨OIIÅ∞) 600 ÉèíQÆ}=ÚÅ∞ ã¨OÉèíqOK«∞#∞.
„HÍOu =$`«Î "åi¬Hõ JÜ«∞#QÆu 54 ÃãHõ#¡x ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
"≥ÚII „QÆO^è=Œ ÚÅ∞#flk. HÍx HÍÅÉè^Ë =Œ Ú=Å# „Ѩã∞¨ `Î =« Ú ^Œ$H˜û^Œú JÜ«∞#
QÆu 50.3 QÍ #∞#flk. (2009)
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

142

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„|Ǩχã≤^•úO`«=Ú– ™È=∞ã≤^•úO`«=Ú "≥ÚII „QÆO^è=Œ ÚÅO^Œ∞ „HÍOu
=$`«Î=Ú `«∂~°∞Ê– Ѩ_»=∞~°Å∞QÍ u~°∞QÆ∞K«∞#fl@∞¡ K≥ѨÊ|_ç#k. ^èŒ<åÜ«∞
<åOâ◊Å∞ – |∞∞}ÏÜ«∞<åOâ◊Å∞ K≥ѨÊ|_®¤~Ú. Ѩ~°=∂Ü«∞<åOâ◊Å∞ 27
_ç„wÅ∞. "åi¬HÍÜ«∞#QÆu 54 ÃãHõ#∞¡. =∞ǨÜ«ÚQÆ=Ú#‰õΩ 600 ÉèQí }Æ =ÚÅ∞
Å∞O_»∞#x ¿Ñ~˘¯#flk. ã¨Oáê`« q+¨Ü«∞=Ú K≥ѨÊ|_»ÖË^Œ∞. =$^Œú =t+¨ì
ã≤^•úO`«=∞O^Œ∞ ‰õÄ_® ÃÑ·# ¿Ñ~˘¯#fl q^èŒ=ÚQÍ<Õ Jhfl K≥ѨÊ|_ç#q.
ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=ÚÖ’ D q+¨Ü∞« =Ú ÃÑ· ã¨Ê+¨=ì ÚQÍ W@∞¡ LÖËd¡ OK«
|_ç#k.

â’¡II „uOâ◊`ü Hõ$`ÀºÜ«ÚˆQÉèÏ<åO K«„HõO„áêH± ѨiÅO|`ÕI
`«^Œ∞æ}Ï^£ Éèí∂k<≥·~°ƒùHÍÎ ^Œ∞ºQÆ}Ï^Œº^Œ"åѨº`Õ II
`«^À÷„ã≤ÎѶ¨∂fl ^ŒâßáêÎOâß q*˽ܫ∂ JÜ«∞<åaè^•óII
„HÍOu=$`«Î"Õ∞ u~°∞QÆ∞K«∞#fl^Œx, ã¨Oáê`«=Ú K«eOK«∞@ÖË^Œx
„áêp# ã≤^•úO`«=Ú. P^èŒ∞x‰õΩÅ∞ „HÍOu=$`«Î=Ú ã≤÷~°=ÚQÍ #∞#fl^Œx,
ã¨Oáê`«"∞Õ K«eOK«∞K«∞#fl^Œx JO\Ï~°∞. ~Ô O_çO\˜Ö’ Uk u~°∞QÆ∞K«∞#fl#∂
Ѷe¨ `« q+¨Ü∞« =ÚÖ’ Éè^Ë "Œ ∞Õ g∞ÖË^∞Œ . HÍx ÉèÏ~°fÜ«ÚʼnõΩ ã¨Oáê`« K«Å#=Ú
JOwHÍ~°=Ú HÍ^Œ∞.
ã¨Oáê`« aO^Œ∞=Ù ZšѨC_»∂ ѨtÛ=∂aè=ÚY=ÚQÍ ã¨fiâ◊H˜ÎKÕ
„QÆǨÏ=ÚÅ∞ u~°∞QÆ∞K«∞#fl>Ë¡ Ѩi„Éèíq∞OK«∞K«∞#fl^Œx 25,868 ã¨OIIʼnõΩ
„HÍOu=$`«Î=Ú#∞ K«∞\˜ì =K«∞ÛK«∞#fl^Œx, Ѩ~°=∂Ü«∞<åOâ◊=Ú 360
_ç„wÅx, JÜ«∞<åOâ◊=ÚʼnõΩ ZšѨC_»∂ ^èŒ#`«fi"Õ∞QÍx, |∞∞}`«fi=Ú
ÖË^Œx áêâßÛ`«∞ºÅ∞ K≥ѨCK«∞<åfl~°∞.
HÍx, 180 _ç„wÅ JÜ«∞<åOâ◊Å∞ =zÛ#ѨÙ_»∞ ã¨~fi° |∞∞`«∞^è~Œ ‡° =ÚÅ∞
qѨ~º° =∞QÆ∞#x, "Õ∞ëêÜ«∞#=Ú ÉèÏ„^ŒÑ^¨ Œ =∂ã¨=ÚÖ’QÍx Ptfi#=∂ã¨=Ú
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

143

Ö’QÍx =K«∞Û#x, J>Ë¡ `«∞ÖÏÜ«∞#=Ú á¶êÅ∞æ}=ÚÖ’QÍx, K≥„· `«=∂ã¨=Ú
Ö’QÍx HÍ=K«∞Û#x, JO^Œ∞=Å# =ã¨O`« |∞∞`«∞=Ù HÍÅ=Ú#O^Œ∞ â◊~°^£
|∞∞`«∞^èŒ~°‡=ÚÅ∞ HõÅ∞QÆ∞#x, Wk qѨs`« ^èŒ~°‡=∞x Hõ#∞Hõ Ѩ~°=∂Ü«∞
<åOâ◊Å∞ 360QÍ, „QÆÇ≤ÏOK«~å^Œx ÉèÏ~°fÜ«∞ ã≤^•úO`«=Ú.
P~°¬ã^≤ •úO`«=ÚÖ’ JÜ«∞#QÆu ã¨OII=Ú#‰õΩ 54 ÃãHõ#∞¡. "Õ^âŒè ßÅÖ’
([Ü«∞ѨÓ~ü) ѨsH˜OΔ K«QÍ `≥eã≤#k 51 ÃãHõ#∞¡ „Ѩã∞¨ `Î =« Ú 2009 <å\˜H,˜
áêâßÛ`«º ã≤^•úO`«s`åº, 51.3
HÍÅÉè^Ë =Œ Ú=Å# "åi¬HÍÜ«∞#QÆu =∂~°∞K«∞O_»∞#∞. JO`ÕQÍHõ H˘xfl
JxiÌ+¨ì Éèí∂K«Å#=Ú=Å#, „áêHõ$uHõ „Ѩà◊Ü«∞, JuÉèí∂HõOѨ "≥ÚII "å\˜
=Å# Éè∂í „Éè=í ∞} JHõ=Δ Ú H˘kÌQÍ K«eOK«∞#h, nx =Å# ‰õÄ_® =∂~°∞Ê
ã¨OÉèí==∞x `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
D q+¨Ü«∞"≥∞ÿ áêâßÛ`«∞ºÅ∞ KåÖÏ f„==ÚQÍ Ñ¨iâ’^èŒ# KÕÜ«ÚK«∞ <åfl~°∞.
™êÜ«∞# – x~°Ü«∞# "Õ∞ëê^Œ∞ʼnõΩ QÆÅ ÉèË^Œ=Ú JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞
Hõ#∞Hõ ™êÜ«∞#– x~°Ü«∞# „^èŒ∞"åO`«~°=ÚÅ∂ JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅx K≥ѨÊ
=K«∞Û#∞. =∞# „áêp# „QÆO^èŒ=ÚÅÖ’ x~°Ü«∞# #HõΔ„`« „^èŒ∞==ÚÅ∞ K≥ѨÊ
|_ç#q. HÍx Jtfi<åºk Jxfl #Hõ„Δ `«=ÚʼnõΩ K≥Ñʨ |_ç# #Hõ„Δ `«^$Œè ==ÚÅ∞
„Ѩf ã≤^•úO`« aè#fl=ÚQÍ #∞#flk.
ã¨∂~°º – „|Ǩχ – ™È=∞ – =$^Œú – Ñ≤`å=∞Ǩϖ =∞Ǩã≤^•úO`«–
ѨOK«ã≤^•úOuHõ – =∞ǨÉèÏ㨯sÜ«∞ – „|ǨχQÆ∞ѨΠ– ÅÅ¡– ã≤^•úO`«âıY~°
– *’ºuifi^•Éèí~°} – ã≤^•úO`« t~À=∞}˜– „QÆǨÏÖÏѶ¨∞=O– ã≤^•úO`«
ã¨O„QÆÇϨ O– ã≤^•úO`« ^Œ~Ê° }O– ã¨~åfi#O^ŒH~õ }
° O– *’ºu~°}
æ `˜ O« – Hˆ `«H©
„QÆÇϨ QÆ}`˜ O« – „QÆÇϨ ™ê^è#Œ HÀ+¨Hª Oõ – ã¨∂~°ºã≤^•úO`«O (|Ô~ã˚ "π åºMϺ#O)
D Jxfl ã≤^•úO`«=ÚÅO^Œ∂ UHõ"åHõº`« ÖË^Œ∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

144

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

=∞# „áêp#∞ÅKÕ „QÆÇ≤ÏOK«|_ç# Ü≥∂QÆ`å~å „^èŒ∞==ÚÅ∞ Hõ^ŒO|
„áÈfÜ«∞=ÚÅx H˘O^Œ~∞° , „^è∞Œ =„áÈfÜ«∞=ÚÅx H˘O^Œ~∞° „"åã≤ÜÚ« <åfl~°∞.
JÜ«∞<åOâ◊Å∞ ÃÑiy#H˘Ån „^èŒ∞=„áÈfÜ«∞=ÚÅÖ’ H˘kÌ =∂~°∞Ê HõÅ∞QÆ∞
K«∞O_»∞#∞. g\˜x ã¨O㨯iOK«=Åã≤ Ü«ÚO_»∞#∞.
#HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ q+¨Ü«∞=ÚÖ’ ™œ~°– „|Ǩχ – ™È=∞ – =$^Œú–
=t+¨ì ã≤^•úO`«ÅÖ’ P„~°Ì – L`«~Î Ñ° Ũ¶ ∞æx – ѨÓ~åfiëê_è» #Hõ„Δ `«^$Œè ==ÚʼnõΩ
=∂„`«=Ú Ñ¨~㰠ʨ ~° Éè^Ë =Œ Ú Hõ#|_»∞K«∞#flk. q∞ye# #Hõ„Δ `«=ÚʼnõΩ Éè^Ë =Œ Ú
ÖË^Œ∞. Wk ÖËYHõ „Ѩ=∂^Œ^À+¨=Ú =Å# [iyÜ«ÚO_»=K«∞Û#x H˘O^Œ~°∞
`«ÅK«∞K«∞<åfl~°∞.
D <åÅ∞QÆ∞ ã≤^•úO`«=ÚÅÖ’ K≥Ñʨ |_ç# ^è$Œ ==ÚʼnõΩ Ñ≤`å=∞ǨϟHõÎ
^è$Œ ==ÚʼnõΩ#∞ KåÖÏ `Õ_® Ü«Ú#flk. Wk HÍÅÉè^Ë =Œ Ú =Å# HõeyÜ«ÚO_»
=K«∞Û#∞. D Ñ≤`å=∞ǨϟHõÎ ^èŒ$==ÚÅKÕ H˘kÌ =∂~°∞ÊÅ`À „|ǨχQÆ∞ѨÙÎ_»∞
"≥Ú^ŒÅQÆ∞ „áêp<åKå~°∞ºÅ∞ „QÆÇ≤ÏOzÜ«Ú<åfl~°∞. „áêp#HÍÅ=ÚÖ’ "Õ^èŒ
KÕÜ«Ú Ü«∞O„`«=ÚÅ ™œ÷ź=ÚKÕ`«#∞, "Õ^èŒÖ’ #∞O_Õ ã¨∂÷Å`«fi=ÚKÕ`«#∞,
"åi "åi ^èŒ$==ÚʼnõΩ Ñ¨~°ã¨Ê~°ÉèË^Œ=Ú HõeyÜ«ÚO_»∞@ ã¨Ç¨Ï["Õ∞.
#HõΔ„`« ^èŒ$==ÚÖÖ’ D #HõΔ„`« ^èŒ$==Ú =Å#<Õ ™êkèOK«|_ç#
JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅKÕ „QÆÇ≤ÏOK«=Öˇ#x K≥ѨC@ Z=iH© â◊Hõº=ÚHÍ^Œ∞. D
#HõΔ„`«=Ú =Å#<Õ JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ#∞ ™êkèOK«=Öˇ##∞ qkè "åHõº"Õ∞n
ÖË^Œ∞.
JO`ÕQÍHõ #HõΔ„`« ^èŒ$==ÚÅ∞ ‰õÄ_® ZѨÊ\˜HõѨC_»∞ `«=∞`«=∞
HÍÅ=ÚÖÖ’ "Õ^KŒè Õ Ñ¨sH˜OΔ K«∞HÀ"åÅx, `«``Ϋ Hü ÍÅ "Õ^ãŒè ^≤ úŒ #Hõ„Δ `« ^è$Œ ==ÚÅ
=Å#<Õ PÜ«∂ HÍÅ=ÚÅO^Œ∞ =º=ǨÏiOK«∞H˘<åÅx – ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
#O^Õ ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ L#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

145

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

â’¡II QÀà◊O|^•÷fi ѨsˆHΔ`« qˆHΔѨO^èŒ$=HõOã¨∞Êù@"£∞I
ã¨∂~°ã≤^•úO`«O– Éèí„QÆǨÏÜ«Úu–12
J~Ú`Õ "Õ^èŒ KÕÜ«∞‰õΩO_®<Õ „QÆO^èÀHõÎ ^èŒ$==ÚÅ∞ „QÆÇ≤ÏOz ˆH`«¯~ü
"≥ÚII"å~°∞ z„`å #Hõ„Δ `« ^è$Œ ==ÚÅ∞ „QÆÇÏ≤ Oz JÜ«∞<åOâ◊Å∞ ™êkèOz<å_»∞.
W^Õ „Ѩã¨∞Î`«=Ú K≥·„`«Ñ¨HõΔ JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅx =º=ǨÏiOK«|_»∞K«∞#flk.
Wk ^Œ$H˜ûkú=ÚHÍ^Œ∞. Hõ#∞Hõ „QÆÇ≤ÏOK«~å^Œ∞.
z„`å #HõΔ„`« ^èŒ$==Ú#∞ PÜ«∂ „áêp# „QÆO^èŒ=ÚÅ∞, J~åfip#
„QÆO^èŒ=ÚÅ∞ W@∞¡ ¿Ñ~˘¯<åflq.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=Ú
„|Ǩχ ã≤^•úO`«=Ú
™È=∞ ã≤^•úO`«=Ú
=$^Œú ã≤^•úO`«=Ú
Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú
ѨOK« ã≤^•úOuHõ
„|ǨχQÆ∞ѨΠã≤^•úO`«=Ú
ã≤^•úO`« âıY~°=Ú
ã≤^•úO`« t~À=∞}˜
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞==Ú
t+¨ºn =$kú^Œ=Ú
*’ºuifi^•Éèí~°}=Ú

180 _ç„wÅ∞
180 _ç„wÅ∞
180 _ç„wÅ∞
180 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
181 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
184 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞

1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

146

13.
14.
15.
16.
17.
18.

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Ô~O_»= P~°ºÉèí\ ©Ü«∞=Ú
ã≤^•úO`«^Œ~°Ê}=Ú
ã¨O„QÆǨÏ=Ú
ˆH`«¯~ü
*’ºu~°æ}˜`« Ô~·=`«Ñ¨HõΔO
„QÆǨϙê^èŒ# HÀ+¨ªHõO

182.50 _ç„wÅ∞
179 _ç„wÅ∞
183 _ç„wÅ∞
180 _ç„wÅ∞
184 _ç„wÅ∞
203 _ç„wÅ∞

z„`å #HõΔ„`«=Ú UHõ`å~°Hõ"≥∞ÿ##∂ „áêp#∞Å∂, #g#∞Å∂ ‰õÄ_®
^èŒ$==ÚÅ#∞ aè#flaè#fl=ÚQÍ ZO^Œ∞‰õΩ K≥Ñ≤Ê<å~À HÍ~°}=Ú `≥eÜ«∞^Œ∞.
Hõ#∞Hõ #HõΔ„`« ^èŒ$==ÚÅ#∞ P„â◊~ÚOK«∞H˘x JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞ ™êkèOK«
‰õÄ_»^Œx ã¨Ê+¨ì=∞QÆ∞K«∞#flk.
UHõ#Hõ„Δ `«=ÚÅ∞ P¢~–Ì° z„`« – ™êfiu q∞ye#q |Ǩï`å~°H=õ ÚÅ∞
Wk ã¨∂~°º ã≤^•úO`«=Ú#O^Œ∞ ‰õÄ_® K≥Ñʨ |_ç#k. #Hõ„Δ `«=ÚÅ Ü≥∂QÆ`å~°Å
x~°∂Ѩ} KÕÜ«Ú#ѨÙ_»∞ „Ѩu #HõΔ„`«=Ú#‰õΩ K≥ѨÊ|_ç# `å~°HÍ
ã¨=Ú^•Ü«∞=ÚÖ’ Jxfl\˜HOõ >Ë ÃÑ^Œ^Ì #·≥ #Hõ„Δ `«"∞Õ P #Hõ„Δ `«=Ú#‰õΩ Ü≥∂QÆ
`å~°Ü«∞x `≥Å∞ã¨∞H˘#=Öˇ#x ™œ~åk ã≤^•úO`«=ÚÅÖ’ K≥ѨÊ|_ç#k.
ˆ~=f #HõΔ„`« Ü≥∂QÆ`å~å q+¨Ü«∞=Ú q"å^•ã¨Ê^Œ=ÚQÍ #∞#flk.
ˆ~=f #HõΔ„`«=Ú Ü≥ÚHõ¯ Ü≥∂QÆ`å~° ÉèÏkÜ«∞O^Œ∞#fl^ŒxÜ«Ú, z„`å #HõΔ„`«
Ü≥∂QÆ`å~°, ÉèÏ~°ú=∞O^•#fl^ŒxÜ«Ú =∞Ü≥∂ Ѩk+¨ì ã¨∂~°ºã≤^•úO`«=ÚÖ’
ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ #∞#flk. JO^Œ∞=Å# x~°Ü«∞# "Õ∞ëêkÖ’ #∞#fl ˆ~=f
#HõΔ„`«=Ú#‰õΩ ™êÜ«∞#"Õ∞ëêk ZO`« ^Œ∂~°=ÚÖ’ #∞#fl^À– x~°Ü«∞#
`«∞ÖÏkÖ’ #∞#fl z„`å Ü≥∂QÆ`å~°‰Ωõ JO`« ^Œ∂~°=ÚÖ’<Õ ™êÜ«∞# `«∞ÖÏk
Ü«Ú#fl^Œx `≥eÜ«ÚK«∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

147

J#QÍ ÉèÏk#∞#fl ˆ~=f Ü≥∂QÆ`å~° #∞O_ç ÉèÏ~°ú=∞O^Œ∞#fl z„`å
Ü≥∂QÆ`å~° =~°‰Ωõ 180 _ç„wÅ∞ JO`«~=° Ú#fl>Ë¡ (^Œ∂~°=Ú) ÉèÏ~°=÷ ∞O^Œ∞#fl
z„`å Ü≥∂QÆ`å~° #∞O_ç, ÉèÏk#∞#fl ˆ~=f Ü≥∂QÆ`å~° =~°‰õΩ JO`Õ
^Œ∂~°=Ú (180 _ç„wÅ∞) LO_»=Öˇ#∞. HÍx J@∞¡O_»∞@ÖË^Œ∞.
QÆ=∞xOK«O_ç.
D ~Ô O_»∞ #Hõ„Δ `«=ÚÅ ™êÜ«∞#– x~°Ü∞« # ^è$Œ ==ÚÅ∞ "å\˜ =Å#
™êkèOz# JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞ W@∞¡#flk.
L^•Ç¨Ï~°} :–1945 ã¨OII=Ú#‰õΩ
™êÜ«∞# ˆ~=f ^èŒ$==Ú 19.13.43† ™êÜ«∞# z„`å^èŒ$==Ú 203.12.43
x~°Ü∞« # ~ˆ =f ^è$Œ ==Ú 359.50.00† x~°Ü∞« # z„`å^è$Œ ==Ú 180.00.00
19.23.43
23.12.43

Ô~·=`åÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞ 19–23–43, K≥·„`åÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞
23.12.43, Ô~O_çO\˜H© JO`«~°=Ú 3.49.0
Wq Ô~O_»∂ ã¨=∂#=ÚQÍ LO_®e, JÖÏÖË^Œ∞. WO^Œ∞Ö’ Uk
„QÆÇ≤ÏOKåe? J#∞q+¨Ü«∞=ÚÖ’ ^Œ$H˜û^Œú"≥∞ÿ#^Õ „QÆÇ≤ÏOKåe. JO`«HõO>Ë
"Õ~°∞ =∂~°æ=Ú ÖË^Œ∞.
WO`«‰Ωõ =ÚO^Œ∞ z„`å #Hõ„Δ `«^$Œè ==ÚÅ#∞ q=iOKå#∞. WHõ ~ˆ =f
#Hõ„Δ `« ^è$Œ ==ÚÅ#∞ q=i™êÎ#∞. D ~ˆ =f #Hõ„Δ `«^$Œè ==Ú Ñ¨keѨÅÎ ÃÇÏK«∞Û
`«Q∞Æ Öæ ’ JO^Œ~∂° K≥ÑÊ≤ Ü«Ú<åfl~°∞ Wk ã¨fiÖÏÊO`«~"° ∞Õ . z„`å^è$Œ ==Ú JÖÏ
QÍHõ H˘xfl ã≤^•úO`«=ÚÅÖ’ 180 JxÜ«Ú, H˘xfl\˜Ö’ 179 Ü«∞xÜ«Ú,
=∞iH˘xfl\˜Ö’ 181 ÉèÏQÆ=ÚÅx WOH˘O^Œ~°∞ 184, 185 WÖÏ aè#fl
aè#fl=ÚÅ∞QÍ K≥Ñ≤ÊÜ«Ú<åfl~°∞. D HÍ~°}=ÚKÕ`« z„`å Ü≥∂QÆ`å~° ÉèÏ~°ú
=∞O^Œ∞ (x~°Ü«∞#`«∞ÖÏk Ü«∞O^Œ∞) ÖË^Œx ã¨Ê+¨ì=∞QÆ∞K«∞#flk.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

148

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

Hõ#∞Hõ ˆ~=f ^èŒ$= ™êkè`åÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞ „QÆÇ≤ÏOz, P ã¨fiÖÏÊO`«
~°=Ú#∞ ã¨O㨯iOz „QÆÇ≤ÏOK«=K«Ûx `ÕÅ∞K«∞#flk. K≥·„`«Ñ¨HΔÍÜ«∞<åOâ◊
=ÚÅ∞ âß„ã‘ÎÜ«∞=ÚÅ∞, "åã¨Î==ÚÅ∞, ^Œ$H˜û^Œú=ÚÅ∞ HÍHõáÈ=Ù@=Å#
„QÆÇ≤ÏOK«~å^Œ∞.

x~°Ü«∞# ˆ~=f #HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ∞
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.

ã¨∂~°º ã≤^•úO`«=Ú
359.50 _ç„wÅ∞
„|Ǩχ ã≤^•úO`«=Ú
359.50 _ç„wÅ∞
™È=∞ ã≤^•úO`«=Ú
359.50 _ç„wÅ∞
=$^Œú ã≤^•úO`«=Ú
359.50 _ç„wÅ∞
Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
=∞Ǩ ã≤^•úO`«=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
ѨOK« ã≤^•úO`«=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
=∞ǨÉèÏ㨯sÜ«∞=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
„|ǨχQÆ∞ѨÎ
360.00 _ç„wÅ∞
ÅÖÏ¡Kå~°º
360.00 _ç„wÅ∞
ã≤^•úO`« âıY~°=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
*’ºuifi^•Éèí~°}=Ú
360.00 _ç„wÅ∞
ã≤^•úO`« t~À=∞}˜
360.00 _ç„wÅ∞
„QÆǨÏÖÏѶ¨∞=O
360.00 _ç„wÅ∞
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.

ã≤^•úO`« ã¨O„QÆǨÏ=Ú
ã≤^•úO`« ^Œ~°Ê}=Ú
ã¨~åfi#O^ŒHõ~°}=Ú
*’ºu~°æ}˜`« (Ô~·=`«)
ˆH`«∞H©„QÆǨÏQÆ}˜`«O (K≥·„`«)
„QÆǨϙê^èŒ# HÀ+¨ªHõO
ã¨∂~°ºã≤^•úO`«O (|Ô~˚ãπ)

149

360.00 _ç„wÅ∞
360.00 _ç„wÅ∞
360.00 _ç„wÅ∞
360.00 _ç„wÅ∞
359.18 _ç„wÅ∞
195.20 _ç„wÅ∞
––––

Dq^èŒ=ÚQÍ #HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ∞ „áêp#– J~åfip#∞Å∞ K≥Ñ≤Ê
Ü«Ú<åfl~°∞. W^ÕQÍHõ =∞~˘Hõ q+¨Ü«∞=Ú ‰õÄ_® QÆ=∞xOK«=Åã≤Ü«Ú#flk.
Jk, t~À=∞}˜ Hõ~ΰ J~Ú# ~Ô O_»= ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºÅ∞ „QÆÇϨ "Õ^#Œè ∞ Hõ^OŒ |
„áÈfÜ«∞ =$`«Î=ÚKÕ KÕã≤#@∞¡ „"åã≤Ü«Ú<åfl~°∞. #HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ#∞ ^èŒ$=
„áÈf=$`«Î=ÚKÕ KÕÜ«Ú@#∞ ã¨=∞i÷OK≥#∞.
#Hõ„Δ `« ^è$Œ ==ÚÅ∞ ^è$Œ =„áÈfÜ«∞ =ÚÖË QÍx Hõ^OŒ | „áÈfÜ«∞=ÚÅ∞
HÍ=Ù Jx ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ K≥Ñ≤Ê JÜ«∞<åOâ◊ ÉèË^Œ=Ú#∞ ã¨O㨯iOK«=Öˇ#x
ã¨∂zOz<å_»∞.
nx <å^è•~°=ÚQÍ KÕã¨∞H˘x KåÖÏ=∞Ok, #HõΔ„`« ^èŒ$==ÚÅ∞, ^èŒ$=
„áÈfÜ«∞=ÚÅx ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ "åi "åi „QÆO^èŒ=ÚÅÖ’ „"åã≤Ü«Ú<åfl~°∞.
=∞iH˘O^Œ~°∞ #HõΔ„`« ^èŒ$==ÚÅ∞ ‰õÄ_® Hõ^ŒO| „áÈfÜ«∞=ÚÅx
„"åã≤Ü«Ú<åfl~°∞.
Dq^èŒ=ÚQÍ Wk q"å^Œ„QÆã¨Î"≥∞ÿ Ô~O_»∞ ~°Hõ=ÚÅ q^è•#=ÚÅ∞
„ѨKå~°=ÚÖ’ #∞#flq.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

150

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

nxx =∞^茺ã¨÷ |∞kú`À q=∞i≈OK«QÍ #HõΔ„`«^èŒ$==ÚÅ∞ Hõ^ŒO|
„áÈfÜ«∞=ÚÅ<Õ K≥ѨÊ=Åã≤Ü«ÚO_»∞#∞. ÉèÏ㨯~åKå~°∞ºÅ∞ K≥Ñ≤Ê#@∞¡QÍ
JÜ«∞# qHÍ~°=Ú ã¨O㨯iOz#O`« =∂„`«=Ú# Jk ^Œ$H˜û^Œú=∞QÆ∞#∞.
Hõ#∞Hõ "Õ^èŒ KÕÜ«∞#=ã¨~°=ÚÖË^Œ∞ Jx K≥ѨC@‰õΩ gÅ∞ÖË^Œ∞. "å\˜Ö’
‰õÄ_® HÍÖÏO`«~°=Ú Ñ¨_çf~°∞#∞.
Hõ^ŒO| „áÈfÜ«∞=ÚÖˇ·`Õ P^èŒ$==ÚÅ∞ =∂~°∞Ê K≥O^Œ‰õΩO_®
ZšѨC_»∂ XˆHq^èŒ=ÚQÍ #∞O_»∞#x K≥ѨC@‰õÄ gÅ∞ÖË^Œ∞. JѨC_»∂
=∂~°∞Ê K≥O^Œ=K«∞Û#∞. ™œ~ÀHõÎ^èŒ$==ÚÅ∞ Ñ≤`å=∞Ç¨Ï ã≤^•úO`«=Ú<å\˜ˆH
=∂~°∞Ê K≥Ok#@∞¡ ã¨Ê+¨ì=∞QÆ∞K«∞#flk.
Éèí ^è$Œ ==ÚÅ∞ ^è$Œ =„áÈ`«=ÚÅx P ã≤^•úO`«=ÚÅ∂ K≥Ñʨ |_ç Ü«ÚO_»
ÖË^Œ∞. „QÆǨÏ=ÚÅ∞ Hõ^ŒO| „áÈfÜ«∞=ÚÅQÆ∞@ =Å#, ^èŒ$==ÚÅ∞#∞fl
Hõ^ŒO| „áÈfÜ«∞=ÚÖˇ· Ü«ÚO_»Hõ `«Ñ¨ÊHõáÈ=Ù@ =Å# Hõ^ŒO|„áÈfÜ«∞
=ÚÅx "Õ~°∞QÍ K≥ѨÊ=Åã≤# ѨxÖË^Œ∞.
Dq^èŒ=ÚQÍ qâ◊^Œ=ÚQÍ K«iÛOz# Náê^Œ "ÕOHõ@ ~°=∞} ^≥·=[˝
â◊~°‡ ^Œ$H˜û^Œú"≥∞ÿ# JÜ«∞<åOâ◊Å#∞ =∂„`«"Õ∞ „QÆÇ≤ÏOK«=Öˇ#x, Ô~·=`«Ñ¨HõΔ
– K≥„· `«ÑH¨ Δõ JÜ«∞<åOâ◊=ÚÅ∞ ~Ô O_»∞ ^Œ$‰õΩ¯#‰õΩ ã¨iáÈ=x J"åã¨=Î ÚÅx,
âßGq~°∞^Œú=∞x, Hõ#∞Hõ<Õ „QÆÇ≤ÏOK«∞@‰õΩ `«QÆ=x x~°∂Ñ≤Oz<å~°∞.
KèåÜ«∂~°∞¯x ™êkèOz Hõ~°}Ï~°∞¯x ã¨O㨯iOK«∞@ =Å# =zÛ#^Õ
YzÛ`«"≥∞ÿ# JÜ«∞<åOâ◊Ü«∞x ã≤^•úO`«=Ú.
WHõ P^èŒ∞x‰õΩÅ∞ H˘O^Œ~°∞ H˘O`« Ѩiâ’^èŒ# KÕã≤ r~À JÜ«∞<åOâ◊
=ÚÅ ã¨O=`«û~°=Ú#∞ W@∞¡ q=iOKå~°∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

151

H©~À
.....
388 „H©IIѨÓ.
_®II_Õq_»û<£
.....
317 „H©IIѨÓ.
l. =∞¿ãû
.....
255 „H©IIѨÓ.
nèÔ~<£û
.....
125 „H©IIѨÓ.
Ñ≤. HÍ<≥ûÖò
.....
0 „H©IIâ◊.
ã≤. áêQÆ<£
.....
213 „H©IIâ◊.
ÖÏÇ≤Ïi
.....
285 „H©IIâ◊.
Hõ$+¨‚=¸iÎ
.....
291 „H©IIâ◊.
Ñ≤.Ü«∞ãπ.ˆ~
.....
319 „H©IIâ◊.
Ããá¶êiÜ«∞Öò
.....
498 „H©IIâ◊.
Ü«ÚˆHÎâ◊fi~ü
.....
499 „H©IIâ◊.
K«O„^ŒÇ¨Ïi
.....
238 „H©IIâ◊.
ã¨OII=Ú#‰õΩ JÜ«∞#K«Å# q+¨Ü«∞=ÚÖ’ ‰õÄ_® P^èŒ∞x‰õΩÅÖ’
=∞`«ÉèË^Œ=ÚÅ∞#flq. „áêp#∞Å∞ "åi¬HÍÜ«∞# QÆu WÖÏ q=iOKå~°∞.
– 54.0
P~°ºÉèí@∞ì
– 461.31 ã¨∂~°ºã≤^•úO`«
– 59.9
Ѩ~åâ◊~°
– 46.5 ÉèÏ㨯~°
=~åǨÏq∞Ç≤Ï~°
– 50.0
P^èŒ∞x‰õΩÖ’ – a.q.~å=∞<£ – 50.3333
ÔH.Ñ≤. (#∂ºHÍOÉË) 50.2388475
ˆH=ÅO JÜ«∞<åOâ◊ q+¨Ü«∞"≥∞ÿ J"≥∞iHÍÖ’x HÍeá¶ÈiflÜ«∂Ö’
"åÅì~.ü „Hõ><ìˇ _£ <≥ £ Ѩiâ’^è#Œ KÕÜÚ« K«∂ XHõ "≥ÉòÃã\· ò ~°∂á⁄OkOz<å_»∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

152

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

„Ѩf ã¨OII=Ú XHõ JO`«~å˚fÜ«∞ ã¨=∂"Õâ=◊ Ú#∞ U~åÊ@∞ KÕÜÚ« K«∞<åfl_»∞.
nxx ã≤.Ñ≤.Z.ÔH. JO\Ï~°∞. J#QÍ ''HÍ#ÊùÔ~<£û P<£ „Ñ≤Ãã+¨<£ JO_£
Ux¬Ü«∞O\ò <åÖˇ_ç˚——
D ã¨OII=Ú D ã¨=∂"Õâ◊=Ú 10 JHÀì|~ü 2009Ö’ [~°∞QÆ∞#∞.
WOHÍ Ñ¨ÓiÎ q=~°=ÚÅ∞ `≥Å∞ã¨∞H˘#QÀ~°∞"å~°∞ D „H˜Ok "≥ÉòÃã·\ò
^Œi≈OK«O_ç.
w.w.w. binary researchinstiture.org

JÜ«∞# K«Å#=Ú Hõà◊¡‰õΩ Hõ\ ˜ì#@∞¡QÍ „Ѩ`«ºHõΔ=ÚQÍ ^Œi≈OK«∞@‰õΩ
D „H˜Ok "≥ÉòÃã\· ò ~°∂á⁄OkOKå~°∞. WO^Œ∞ J<ÕHõ âß„ã‘Ü
Î ∞« q+¨Ü∞« =ÚÅ∞
K«iÛOK«|_»∞K«∞#flq. w.w.w. carnaval.com/precession.

JÜ«∞<åOâ◊#∞, "≥Ú^Œ\˜ Hõ#∞Q˘#flk
DlѨÙì"å~å?
WHõ D JÜ«∞<åOâ◊ q+¨Ü∞« =Ú#∞ HõxÃÑ\˜#ì "å~°∞ „w‰õΩ^ÕjÜ«Ú_≥#·
''Ç≤Ïáê~°Ûãπ—— („H©.ѨÓ.127) `˘e™êiQÍ D JÜ«∞<åOâ◊#∞ Hõ#∞Q˘x#@∞¡
YQÀà◊âßG"Õ`«ÎÅ∞ K≥ѨCK«∞<åfl~°∞. ZO^Œ∞KÕ`«##QÍ W`«x „QÆO^èŒ=∞O^Õ
"≥Ú^Œ\ ˜™êi nx „Ѩ™êÎ=# Hõ#|_»∞K«∞#flk.
HÍx W`«xHõO>Ë KåÖÏ ã¨O=`«û~°=Ú =ÚO^Œ∞QÍ<Õ DlѨÙì"åiH˜
JÜ«∞#K«Å#=Ú `≥eÜ«Ú#x, "åi =^ÕÌ Ç≤Ïáê~°Ûãπ <Õ~∞° ÛH˘<≥#x ''~å|~üì
ÉÏ"≥ Ö ò — — `« # ''k DlÑπ ì HÀ_£ — — (2007) J#∞ „QÆ O ^è Œ = ÚÖ’
㨄Ѩ=∂}=ÚQÍ x~°∂Ñ≤OzÜ«Ú<åfl~°∞.
JO`ÕQÍHõ „H©IIâ◊ 410–485 H˜ K≥Ok# x+≤Ü«∂"åã≤ J~Ú#
„w‰õΩ Ñ¨O_ç`∞« Å∞ ''„á⁄Hõã¡ π _çÜ∂« _˘Hõã—π — JÜ«∞<åOâ◊ K«Å# q+¨Ü∞« =ÚÅ∞
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

153

=ÚO^Œ∞QÍ HõxÃÑ\˜ì#k Ç≤Ïáê~°Ûãπ HÍ^Œx, J`«_»∞ DlѨÙì "åi=^ŒÌ <Õ~°∞Û
H˘<≥#x ã¨Ê+¨ì=ÚQÍ „"åã≤<å_»∞. „á⁄Hõ¡ãπ _çÜ«∂_˘Hõãπ, Ü«∂H˜¡_£ QÆ}˜`«=Ú
#‰õΩ J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# "åºMϺ#=Ú „"åã≤<å_»∞.
Ç≤Ïáê~°Ûãπ `«# DlѨÙì Ѩ~º° @#Ö’ JÖˇQÍ˚O„_çÜ∂« Ö’ YQÀà◊âßG=Ú
#Éèíºã≤OK≥#∞. ~å|~üìÉÏ"≥Öò HõO>Ë =ÚO^Œ∞QÍ<Õ „H©IIâ◊. 1820Ö’ „ÃѶOKü
YQÀà◊âßG"Õ`« ''r<£–ÉÏÑ≤ì¿ãì—— „áêp# DlѨÙì ^ÕjÜ«ÚʼnõΩ J~Ú<åOâ◊
K«Å#=Ú `≥eÜ«Ú#x „"åã≤<å_»∞.
W\©=Å<Õ ~°+º¨ <£ YQÀà◊âßG"Õ`Ϋ _®II JÖˇQÍ˚O_»~ü QÆ∞~üã<ì‘ £ (WO@ˆ~fl
+¨#Öò J¢ã<ì¨ åq∞HõÖò, Ü«¸xÜ«∞<£, "≥ã· π „Ѩã_≤ O≥ \ò) „áêp# DlѨÙ"ì åiH˜
ã≤÷~°#HõΔ„`«=ÚÅ∞, q+¨μ=K«ÛÅ#=Ú QÆ∂iÛ ZO`À J=QÍǨÏ# Ü«Ú#fl^Œx
x~°∂Ñ≤Oz<å_»∞.
WOHÍ W\ÏeÜ«∞<£ YQÀà◊âßG"Õ`«Î yeÜ≥∂=∞w¡, J"≥∞iHõ<£ YQÀà◊
âßG"Õ`«Î W.ã≤.Hõ$Ñπ "≥ÚII ZO^Œ~À âßGA˝Å∞ „áêp# DlѨÙì ^ÕjÜ«ÚÅ
JÜ«∞<åOâ◊ Ѩi*Ï˝#=Ú#∞ H˘xÜ«∂_çÜ«Ú<åfl~°∞.
ã≤iÜ«∞ãπ #Hõ„Δ `À^ŒÜ∞« =Ú, ^•xHõ#∞QÆ∞}=ÚQÍ xi‡Oz# Ñ≤~q° ∞_»∞¡
WO^Œ∞‰õΩ ™êHõΔ º=∞x "å~°∞ x~°∂Ñ≤OKå~°∞.
ZeÃѶO\˜<£ nfiѨ=ÚÖ’x ã¨u ^Õ"åÅÜ«∞=Ú, ^ŒO_Õ~åÖ’x Sã≤ãπ
^Õ"åÅÜ«∞=Ú, ÅH±ã∂¨ ~ü ã¨g∞Ѩ=ÚÖ’ #∞#fl `À`ü H˘O_»ÃÑ· #∞#fl ǨÏ∏~åãπ
^Õ"åÅÜ«∞=ÚÅ∞, qq^èŒ Ñ≤~q° ∞_»Ö¡ ’ QÀ_»ÅÃÑ· „"åã≤# Ç‘Ï~ÀQÆÑ¡ H≤¶ û± „"å`«Å
=Å¡ Wk ã¨`«º=∞x |∞∞A=QÆ∞K«∞#flk.
„H©IIѨÓ~°fiO 5000 ã¨OII„H˜`«O Éèí∂q∞ Ü≥ÚHõ¯ JHõΔ=Ú „_®HÀÖ’x
`«∞ÉÏ<£ #Hõ„Δ `«=Ú#O^Œ∞O_Õ^xŒ P<å_»∞ Jk DlÑ≤¬Ü∞« #¡ ^è$Œ =#Hõ„Δ `«=∞x
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

154

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

`≥eÜ«ÚK«∞#flk. <Õ\ ˜H˜ 12,000 ã¨OIIÅ `«~°∞"å`« Éèí∂q∞Ü≥ÚHõ¯ L`«Î~°
^èŒ$=#HõΔ„`«=Ú "≥·~åÖ’x "ÕQÍ (
) J=Ù`«∞O^Œx âßGA˝Å∞ K≥ѨC
K«∞<åfl~°∞. „Ѩã∞¨ `Î =« Ú ^è$Œ =#Hõ„Δ `«=Ú L~åû"≥∞#ÿ ~üÖ’x á⁄ÖÏiãπ #O^Œ∞#flk.
Hõ#∞Hõ<Õ =∞# ѨÙ~å}=ÚÅO^Œ∞ ^èŒ$=Ù_»∞ PHÍâ◊=ÚÖ’ 26 "ÕÅ
ã¨OIIÅ∞ #Hõ„Δ `«=ÚQÍ "≥Å∞Q˘O^Œ∞#x q+¨μ=‚ Ù =~°q∞zÛ#@∞¡ „"åÜ«∞|_ç#k.
=∞# ѨÙ~å}=ÚÅÖ’x KåÖÏ q+¨Ü«∞=ÚÅ∞ YQÀà◊âßG ã¨O|O^èŒ
"≥∞ÿ#"Õ#x ZO^Œ~À âßGA˝Å∞ Ѩiâ’^èŒ# KÕã≤ q=iOz<å~°∞.
Ñ≤~°q∞_»¡Ö’ Ju„áêp#"≥∞ÿ# ''ã¨Hͯ~å—— "≥∞@¡Ñ≤~°q∞_£ XHõ YQÀà◊
"Õ^âŒè ßÅÜ«∞x, â◊==ÚÅ#∞ Éè„í ^ŒÑ~¨ K° ∞« Ñ≤~q° ∞_£ HÍ^Œx x~°∂Ñ≤OK«|_ç#k.
`«^Œ#O`«~° HÍÅ=ÚÖ’ P Ñ≤~°q∞_»¡Ö’ Éèí„^ŒÑ¨~°z# â◊==Ú Ü≥ÚHõ¯ P`«‡
ã≤iÜ«∞ãπ "≥ÚII #HõΔ„`«=ÚÅ#∞ KÕ~°∞#x JO^èŒ qâßfiã¨=Ú |Ü«∞Å∞^Õi,
Ñ≤~°q∞_»∞¡ â◊"åQÍ~°=ÚÖˇ·#q.
„áêp# DlѨÙì "åi ã¨∂~åº~å^èŒ# ã¨~°ÊO– #k– P=ÙѨÓ[Å∞
"åi ¿Ñ~°∞¡, ã¨O㨯 $u, ѨijeOz#KÀ JuѨÙ~å`«# HÍÅ=ÚÖ’ "å~°∞
ÉèÏ~°`«^Õâ◊=Ú #∞O_ç =Å㨠"≥o¡#"å~°∞ J#∞@Ö’ ã¨O^ÕǨÏ=Ú ÖË^Œ∞.
''Ñ‘@~ü"å<£ ÉÏÇ≤Ï<¡ —£ — J#∞ [~°‡<£ WO_®Ålã¨∞ì (1796–1840) DlѨÙ#ì ∞
WO_çÜ«∂`À `«∞Å<å`«‡HÍ^茺ܫ∞#=Ú KÕã≤ ã¨iáÈÖÏÛ_»∞. 㨯O^èŒ Ñ¨Ù~å}
=ÚÖ’ DlѨÙì ''â◊OYnfiѨ=Ú—— QÍ K≥ѨÊ|_ç#k.
DlѨÙì ~å[=Oâ◊™ê÷Ѩ‰õΩ_»∞ =∞<≥ãπ. ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ "≥Ú^Œ\ ˜"å_»∞
=∞#∞=Ù. „H©.ѨÓ. #∞Oz DlѨÙì"åi`À ÉèÏ~°fÜ«ÚʼnõΩ ã¨O|O^èŒ ÉÏO^èŒ
"åºÅ∞, "åºáê~°=ÚÅ∞ LO_≥_ç=x `≥Å∞ã¨∞Î#flk. W@∞¡ q=iOz#KÀ
KåÖÏ ÃÑ^ŒÌ „QÆO^èŒ=∞QÆ∞#∞. JaèÖÏ+¨ – l*Ï˝ã¨ HõÅ"å~°∞ D„H˜Ok ѨÙã¨ÎHõ
=ÚÅ∞ J^茺ܫ∞#O KÕÜ«∞O_ç.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

155

1.

The Complete Pyramids - Mark Lehner 1997.

2.

Myth and symbol in Ancient Egypt - R.T. Rundle Clark- 1978.

3.

The Orion Mystery - Robert Bauval & Gilsert 1994

4.

The Egypt code - Robert Bauval - 2007

5.

Abusir-Realm of osiris - Miroslav Verner 2002

6.

The Death of Gods in Ancient Egypt - Jame. B.seller -1992

7.

The Cult of Ra- Stephen Quirke- 2001

8.

Journal of Egyption Archaeology
Vol 3 - 1916, Vol 17- 1931, Vol 63 - 1977

9.

The Ancient Gods speak - Donalld - 2002

10. Echos of the Ancient skies - E.C.Krupp 1994
11. Gods in the sky: Astronomy from the Ancients to the Renaissance A.Chapman - 2002

WÖÏ WOHÍ KåÖÏ iѶ¨Ô~<£ûÅ∞ L<åfl~Ú. =ÚYº"≥∞ÿ#q. H˘xfl
=∂„`«"Õ∞ q=iOKå#∞.

K«O„^ŒÇ¨Ïi x~°∂Ñ≤Oz#k
N K«O„^ŒÇϨ i JÜ«∞<åOâ◊ QÆ∂iÛ =¸_»∞ ѨÙã¨HÎ =õ ÚÅ∞ ~°zOKå~°∞.
1–True Ayanamsa,
2– ~åtK«„HõO(=∞à◊Ü«∂à◊O),
3– Hindu Zodiac and Ancient Astronomy (2003)
238 A.D. r~À JÜ«∞<åOâ◊ ã¨OII=∞x g~°∞ x~°∂Ñ≤OKå~°∞. WO^Œ∞
ÖÏÇ≤Ïi J~Ú<åOâ◊HõO>ˇ 46 xq∞+¨=ÚÅ∞. Z‰õΩ¯=QÍ Ü«ÚO@∞Ok.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

156

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

QÆ}`˜ s« `åº JÜ«∞<åOâßÅ∞ ѨÓiÎQÍ 360 _ç„wÅ∞ ѨÓiÎ HÍ"åÅO>Ë 25758
ã¨OIIÅ∞ Ѩ_»∞`«∞Ok.
~åǨï–td „Éèí=∞}=ÚÅ∞ 1385 J=Ù`å~Ú. ~åǨï=Ù Ü≥ÚHõ¯
x~°Ü«∞} HÍÅ„Éèí=∞}=Ú 6992–977 ~ÀAÅ∞.
360 _ç„wÅ J~Ú# K«Å#=Ú/ 25758 ã¨OIIÅ∞
J~Ú`Õ 120 _ç„wʼnõΩ ´ 8586
1 _ç„wH˜ ´ 50.3144651 JQÆ∞K«∞#flk.
P^è∞Œ xHõ ã≤^•úO`«s`åº ã¨O=`«û~°=Ú#‰õΩ ~ÀAÅ∞ ™êÜ«∞#–x~°Ü∞« #
s`åº W@∞¡#flq.
x~°Ü«∞# ã¨OII=Ú ´ 365. 2563625 ~ÀAÅ∞.
™êÜ«∞# ã¨OII=Ú ´ 365.24219 ~ÀAÅ∞.
Wk „áêp# ã¨∂~°º ã≤^•úO`«=Ú#‰õΩ ^ŒQÆæ~°QÍ #∞#flk. JO^Œ∞
365.25875 QÍ K≥ѨÊ|_ç#k.
Ü«ÚQÆ ã¨O=`«û~°=ÚÅ ‰õÄ_® JÜ«∞#K«Å#=Ú#∞ `≥Å∞ã¨∞H˘#=K«Ûx
''K«O„^ŒÇ¨Ïi—— ã¨∂zOKå~°∞.
HõeÜ«ÚQÆ „Ѩ=∂}=Ú ´ 432000 ´ 120˛3600 ´ 120B
120 _ç„wʼnõΩ ´ 8526 ã¨OIIÅ∞
D q^èŒ=ÚQÍ q∞ye# Ü«ÚQÆ=ÚʼnõΩ ‰õÄ_® W@∞¡O_»∞#∞.
HõeÜ«ÚQÆ=Ú ´ 4,32,000 ´ 1200 ´ 8586 ã¨OII=ÚÅ∞
^•fiѨ~°Ü«ÚQÆ=Ú ´ 8,64,000 ´ 2400 ´ 17172 ã¨OII=ÚÅ∞
„`Õ`åÜ«ÚQÆ=Ú ´ 1,296,000 ´ 480 ´ 25758 ã¨OII=ÚÅ∞
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

157

Hõ$`«Ü«ÚQÆ=Ú ´ 1,728,000 ´ 1200 ´ 85860 ã¨OII=ÚÅ∞
1 =∞#fiO`«~°=Ú#‰õΩ ´ 864000
HõÅÊ=Ú#‰õΩ ´ 3360
HõeÜ«ÚQÍk #O^Œ∞ 4600. 401 JÜ«∞<åOâ◊QÍ ÉèÏqOK«=K«∞Û.
„|Ǩχ [##=Ú ~ÀÇ≤Ï}© #HõΔ„`«=Ú#O^≥·#k.
nxs`åº r~À JÜ«∞<åOâ◊ W@∞¡ ™êkèOK«=K«∞Û.
4600.401˛ (8586”120) ´ 3339 ã¨OII=ÚÅ∞
D 3339 |∞∞ˆQfi^Œ ã¨OYºQÍ J<ÕHõ=∞OkKÕ x~°∂Ñ≤OK«|_ç#k.
3339 =∞Ok ^Õ=`«Å∞ Jyflx ã¨∞uÎ Oz#@∞¡#flk. Hõ#∞Hõ Hõe „Ѩ"tÕ Oz#
3339 ã¨IIʼnõΩ r~À JÜ«∞<åOâ◊ U~°Ê_ç#k.
HõeÜ«ÚQÆ „áê~°OÉèOí 3101 B.C. r~À JÜ«∞<åOâ◊ 238 A.D.J#QÍ
3339-3101 = 238 A.D.
U ã¨O=`«û~°=Ú#ÔH<· å JÜ«∞<åOâ◊ Hõ#∞Q˘<Õ q^è•#O Dq^è=Œ ÚQÍ
''K«O„^ŒÇ¨Ïi—— x~°∂Ñ≤Oz<å~°∞.
´ (ã¨OII=Ú –238) ˛ (120/8586)
´ ã¨OII=Ú –238/ 71.55
WHõ¯_» =zÛ# 71.55 Wk =∂#=Ùx ǨÏ$^ŒÜ«∞ã¨ÊO^Œ# XHõ
xq∞+¨=Ú#‰õΩ 71–72 ™ê~°∞¡ J#∞#k QÆ∞~°∞Î KÕÜ«ÚK«∞#flk. =∂#=Ùx
ǨÏ$^ŒÜ«∞ã¨ÊO^Œ# – qâ◊fiÅÜ«∞`À J#∞ã¨O^è•#=∞QÆ∞@#∞ =∞~˘Hõ =ÚYº
ã¨∂K«Hõ=ÚQÍ #∞#flk.
L^•Ç¨Ï~°}:– 1995 ã¨OII#‰õΩ JÜ«∞<åOâ◊ `≥Å∞ã¨∞HÀ=Öˇ##fl
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü

158

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

1995–238/71.55 ´ 24.55625437
240.331.2211.52 ÃãHõ#∞¡ – =K«∞Û#∞.
ÖÏÇ≤Ïi JÜ«∞<åOâ◊ – 1995 ã¨OII=Ú#‰õΩ
23.411.3011
K«O„^ŒÇϨ i JÜ«∞<åOâ◊‰Ωõ ÖÏÇ≤Ïi JÜ«∞<åOâ◊‰Ωõ 46 xq∞+¨=ÚÅ∞
`Õ_® =K«∞Û#∞.
„áêp# ã¨∂~°ºã≤^•úO`«`« s`åº q+¨μ=`ü =$`«Î=Ú ´ 21600
ã¨OIIÅ∞QÍ #∞#flk.
(25758 ã¨OIIʼnõΩ |^Œ∞Å∞QÍ) nx<Õ Ü«ÚQÆHÍÅ=Ú #‰õΩ
J#∞ã¨O^è•#=Ú KÕã≤#KÀ
HõeÜ«ÚQÆO 4,32,000 ´ 21,600 ˛ 20
=∞ǨÜ«ÚQÆ=Ú#‰õΩ 4,32,000´ 21,600˛ 200
120 _ç„wÅ JÜ«∞# K«Å#=Ú 4,32,000/600
´ 7200 ã¨OIIÅ∞ (8586 ã¨OII=Ú‰õΩ |^Œ∞Å∞QÍ) =K«∞ÛK«∞#flk.
"Õ∞+¨ã¨O„HÍOu LQÍk „áêp# ã≤^•úO`«=Ú HõO>Ë `˘q∞‡k ~ÀAÅ
37 Ѷ¨∞ =ÚO^Œ∞QÍ =K«∞Û#∞. (90.371) „áêp# ã¨∂~°º ã≤^•úO`«s`åº
ã¨OII=Ú#‰õΩ JÜ«∞#K«Å#=Ú 501.
ѨÙ~°∞+¨ã¨∂HõÎ=Ú#∞ QÆ∂iÛ ‰õÄ_® ''K«O„^ŒÇ¨Ïi—— H˘xfl qt+¨ì „Ѩu
áê^Œ#Å∞ KÕ™ê~°∞.
ã¨Ç¨Ï„㨠j~å¬Ñ¨Ù~°∞+¨ó – ã¨Ç¨Ï„™êHõΔó– ã¨Ç¨Ï„ã¨áê`ü – J#∞^•xH˜
ã¨Ç¨Ï„㨠â◊|Ì=Ú#‰õΩ "≥~Úº Jx ã¨OMϺ"åK«Hõ=Ú HÍ^Œx ''=$`«Î=Ú——
Jx J~°ú=∞x W@∞¡ q=iOKå~°∞.
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

..

..

ÉèÏ~°fÜ«∞ *’ºu+¨âßG K«i`
„ «

159

â◊`Ñ« ^¨ Œä „ÉÏǨχ}=Ú#O^Œ∞ ‰õÄ_® WO^Œ∞‰õΩ „áÈ^ŒƒÅHõ=∞QÆ∞ P^è•~°
=Ú#flk. JѨÙ_»∞ "≥Ú`«Î=Ú J~°ú=Ú W@∞¡ =K«∞Û#∞.
ã¨Ç¨Ï„ã¨j~å¬ Ñ¨Ù~°∞+¨ó ´ =ÚYº =∂~åÎO_»∞_»∞
ã¨Ç¨Ï„™êHõΔ
´ q+¨μ=$`«Î=Ú Celestial Equator
ã¨Ç¨Ï„ã¨áê`ü
´ „QÆǨÏ}áê`« =$`«Î=Ú Nodal Circle
Éèí∂q∞
´ H˜Δu[=Ú Horizon
qâ◊fi`À=$`åÎ fi
´ „HÍOu=$`«Î=Ú Ecliptic
D q^èŒ=ÚQÍ Ñ¨Ù~°∞+¨ã¨∂HõÎ=Ú, YQÀà◊âßG Ѩi*Ï˝#=Ú `≥eÜ«∞
*ËÜ«ÚK«∞#flk. "Õ^Œ=ÚÅO^Œe H˘xfl ã¨∂HõÎ=ÚÅ∞ W>Ë¡, YQÀà◊âßG=Ú#∞
ã¨O^蕺ÉèÏ+¨Ö’ `≥eÜ«∞*ˇÑ¨CK«∞#flq. áêO_ç`«º=Ú`ÀÉÏ@∞, ÉèíQÆ=^Œ#∞
„QÆǨÏ=Ú Hõey# ™ê^茉õΩÅ∞ =∂„`«"Õ∞ g\˜ =∂i‡HÍ~°÷=Ú q=iOK«
ã¨=∞~°∞÷ÅQÆ∞^Œ∞~°∞.
II t"å~°Ê}=∞ã¨∞Î II

E
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678
1234567890123456789012345678901212345678901234567890123456789012123456789012345678

„|ǨχN "Õ∞_»=~°Ñ¨Ù ã¨OѨ`ü‰õΩ=∂~ü