You are on page 1of 16

PANG-ABAY

• Istruktural na kahulugan : ang pang-abay


ay makikilala dahil kasama ito ng isang
pandiwa, pang-uri o isa pang pang-abay
na bumubuo ng parirala.

• Pansemantikang kahulugan : ito ay


nagbibigay- turing sa pandiwa, pang-uri o
sa iba pang pang-abay.
Uri ng Pang-abay
1. Pang-abay na Kataga o Ingklitik : mga
katagang lagging suusunod sa unang salita ng
kayariang kinabibilangan.
• ba daw/raw pala man
• kasi din/rin tuloy muna
• kaya naman nga pa
• na yata lamang/lang
Halimbawa :
• Nailigtas ba ang mga minerong nabarahan
sa minahan?
• Alam pala ng kanyang nanay ang
nangyaring sakuna.
• Kumain muna sila bago umalis.
• Alangan naman yata na sila pa ang
lumapit sa atin.
Pang-abay na salita o parirala

1.Pang-abay na Pamanahon : ay nagsasaad kung


kalian naganap o magaganap ang kilos na
taglay ng pandiwa.
Pamanahong may Pananda
Halimbawa :
• Kailangan ka bang pumasok ng araw-araw?
• Kung araw ng Sabado siya nagtutungo sa
lalawigan.
• Tuwing Pasko ay nagtitipun-tipon silang mag-
anak.
Pamanahong walang Pananda
Halimbawa :
• Manonood kami bukas ng pambansang
pagtatanghal ng dulang Pilipino sa CCP.
• Panauhing pandangal ang Pangulong Marcos
sa pagkakaloob ng Gantimpalang TOYM
mamaya.
2. Pang-abay na Panlunan : tumutukoy sa
pook na pinangyarihan, pinangyayarihan o
pangyayarihan ng kilos sa pandiwa.
Halimbawa :
• sa + pangngalang pambalana
Maraming masasarap na ulam ang itinitinda
sa kantina.
• sa + pangngalang pantanging di ngalan ng
tao
Maraming nagsasaliksik sa U.P., sa
Ateneo, at sa PNC tungkol sa wika
3. Pang-abay na Pamaraan : ay naglalarawan
kung paano naganap, nagaganap o
magaganap ang kilos na ipinahayag ng
pandiwa o ng isang kayariang hango sa
pandiwa.
Halimbawa :
• Kinamayan niya ako nang mahigpit.
• Natulog siya nang patagilid.
• Bakit siya umalis na umiiyak?
4. Pang-abay na Pang-agam : ang tawag sa mga
pang-abay na nagbabadya ng di-katiyakan sa
pagganap sa kilos ng pandiwa.
Halimbawa :
• Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa
desisyon ng Sandiganbayan.
• Tila patuloy na ang pag-unlad ng turismo sa
Pilipinas.
• Waring natutupad din ang ating mga pangarap.
5. Pang-abay na Kundisyunal : nagsasaad ng
kundisyon para maganap ang kilos na isinasaad
ng pandiwa.
Halimbawa :
• Matutupad ang mga layunin ng ating pamahalaan
para sa bayan kung buong-puso tayong
makikipagtulungan sa mga maykapangyarihan.
• Luluwang ang ekonomiya ng bayan kapag
nakapagtatag ng maraming industriya dito sa
atin.
• Maraming dolyar ang papasok sa Pilipinas kapag
nakapagbibili tayo ng langis sa ibang bansa.
6. Pang-abay na Panang-ayon : ay nagsasaad ng
pagsang-ayon. Ang ilan sa ganiton pang-abay
ay oo, opo, tunay, talaga, atb.
Halimbawa:
• Opo, susundin ko po ang utos ninyo.
• Tunay, na maganda siya.
7. Pang-abay na Pananggi : yaong pang-
abay na nagsasaad ng pagtanggi.
Halimbawa:
• Hindi pa lubusang nagagamot ang sakit na
kanser.
• Ngunit marami na rin ang ayaw tumigil sa
pagsisigarilyo.
8. Pang-abay na Panggaano o Pampanukat :
yaong nagsasaad ng timbang o sukat.
Halimbawa :
• Tumaba ako ng limang libra.
• Dinagdagan niya ang biniling lansones
nang apat na guhit.
• Tumaagal ng limang oras ang operasyon
niya.
9. Pang-abay na Kusatibo : nagsasaad ng
dahilan sa pagganap sa kilo ng pandiwa.
Halimbawa :
• Nagkasakit si Vianing dahil sa
pagpapabaya sa katawan.
• Napapaniwala ko siya dahil dito.
10. Pang-abay na Benepaktibo : nagsasaad ng
benepisyo para sa isang tao dahil sa
pagganap sa kilos ng pandiwa o layunin ng
kilos ng pandiwa.
Halimbawa :
• Mag-aroskaldo ka para sa maysakit.
• Magbili ka ng mga alaga mong manok para
sa matrikula mo.
11. Pang-abay na Pangkaukulan :
pinangungunahan ng tungkol, hinggil, o
ukol.
Halimbawa :
• Nagplano kami tungkol sa gagawin nating
pagdiriwang.
• Nagtapat siya sa ina hinggil sa kanilang
pagiging magnobyo.