You are on page 1of 297

DI

ŞTİ
CARE
TTE
PRAT
İKBİ
LGİ
LER

GÜMRÜKLEME
VE
L
OJİ
STİ
KİŞ
LEMLE

BUE
SERÖYKÜGRUBU'
NUNOKURL
ARI
NAARMAĞANI
DIR.

DIfi T‹CARETTE
PRAT‹K B‹LG‹LER

GÜMRÜKLEME
VE
LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER‹

Aral›k 2007

Copyright© Türkiye’deki yay›n haklar› DTR Bas›m, Yay›m, Da¤›t›m ve Dan›flmanl›k Hiz. Tic.
Ltd. fiti.’ne aittir. Her hakk› sakl›d›r. Hiçbir bölümü ve paragraf› k›smen veya tamamen ya
da özet halinde, fotokopi, faksimile veya baflka herhangi bir flekilde ço¤alt›lamaz,
da¤›t›lamaz. Normal ölçüyü aflan iktibaslar yap›lamaz. Normal ve kanunî iktibaslarda kay-
nak gösterilmesi zorunludur.

ARIKAN BASIM YAYIM DA⁄ITIM LTD. fiT‹.

Sayfa Düzeni : Özlem Kelebek
Kapak Bask› : Doruk Ofset (0212 513 76 44)
‹ç Bask› - Cilt : Yaylac›k Matbaas›
Litros Yolu Fatih Sanayi Sitesi
No: 12/197-203 Topkap› - ‹ST.
Tel: (0212) 612 58 60

ÖYKÜ GRUP
Öykü Lojistik – Öykü Gümrükleme – Öykü Sigorta

Editör ve Yazar:
Ali DÖLEK
DTR Dan›flmanl›k / D›fl Ticaret E¤itim Dan›flman›

Katk›da Bulunanlar:
Levent TURUMTAY
Öykü Gümrükleme / Mevzuat Müdürü
G

Hakan MER‹Ç
Öykü Gümrükleme / Gümrük Operasyon Müdürü
G

Faruk MEM‹fi
Öykü Gümrükleme / Gümrük Müflaviri - Mevzuat Müdürü
G

Ayflegül ÖLMEZ
Öykü Lojistik / ‹thalat-‹hracat Müdürü
G

Balcan DEN‹ZKUfiU
Öykü Sigorta / ‹thalat-‹hracat Müdür Yard›mc›s›
G

Hayati SARISAKAL
Öykü Lojistik / Lojistik Müdürü
G

Cana ÖZfiEN
Öykü Lojistik / Lojistik Müdür Yard›mc›s›
G

Emre DEM‹RTAfi
Öykü Lojistik / Lojistik Operasyon Sorumlusu
G

Hülya KIZILCABEL
Öykü Sigorta / Sigorta Sorumlusu

SUNUfi

Türkiye’nin a¤›rl›kl› olarak seksenli y›llarla birlikte h›z kazanan d›fl ticaret hamlesi, her
geçen y›l katlanarak h›z›n› art›rmaya devam ediyor. Küreselleflen dünya ekonomisi içerisin-
de flirketlerimizin ifl kültürleri ve rekabet koflullar› da art›k dünya ölçe¤inde düflünülmesi
ve tart›fl›lmas› gereken bir mesele haline geliyor. Ekonomik ve sosyal hayattaki bu h›zl› de-
¤iflim, beraberinde ticarete bak›fl› da yerel olmaktan global olmaya do¤ru çevirmeyi kaç›-
n›lmaz k›l›yor. D›fl ticaretin son y›llardaki artan önemi asl›nda tam da bu noktada karfl›m›-
za ç›k›yor. Ticaret, art›k sadece iç pazara yönelik bir aktivite olarak de¤il, yurtd›fl› pazarla-
ra yönelik bir eylem alan› olarak da düflünülmesi gereken bir anlam kazan›yor. D›fl ticaret,
ticaretin ayr›lmaz bir parças› olarak konumlan›yor.
D›fl ticaretin kazand›¤› bu önem ve kendisine yönelik yo¤un ilgi, beraberinde bilgi ih-
tiyac›n› kaç›n›lmaz k›l›yor. Bilginin önemi, çok farkl› süreçleri içinde bar›nd›ran d›fl ticaret
gibi bir konu sözkonusu oldu¤unda daha da art›yor. Hele hele bu süreçlerin hukuki sorum-
luluklar noktas›nda büyük önem arzeden hususlar oldu¤unu ve her bir sürecin arka pla-
n›nda yo¤un bir mevzuat›n ve hukuki kurallar manzumesinin yer ald›¤›n› düflünecek olur-
sak, d›fl ticaret mesle¤inde bilgi birikiminin önemi kendisini çok daha fazla hissettiriyor.
Öykü Grup olarak, iflte tam bu noktada d›fl ticaret firmalar›n›n konu ile ilgili bilgi ih-
tiyac›n› anlafl›l›r bir dille kaleme al›nm›fl pratik bilgiler içeren bir çal›flma ile k›smen de olsa
gidermek arzusuyla yola ç›kt›¤›m›z› söyleyebiliriz.
Öykü Grup olarak, gümrük sektöründe bafllayan öykümüz, firmalar›m›z›n ihtiyaçlar›-
na bütüncül çözümler getirebilmek amac›yla lojistik ve sigorta alanlar›na da geniflleme
göstererek d›fl ticaret ve lojistik konusunda ciddi bir deneyim kazanm›flt›r. Firmalar›n her
türlü lojistik ve gümrük sorunlar›na h›zl› ve do¤ru yan›t verebilen bilgi tabanl› bir organi-
zasyon olmay› hedefledik. Do¤ru ve güvenilir bilgi gerektiren bir alanda çal›flt›¤›m›z›n her
zaman bilinci içinde hareket ettik. Bu hedef ve bilinç do¤rultusunda iflbirli¤i içinde oldu¤u-
muz firmalara birer “müflteri” gözüyle de¤il, her birinin bir “ifl orta¤›”, “partneri” oldu¤u-
muz bilinciyle yaklaflt›k.
‹flte bu elinizdeki çal›flma da Öykü Grup olarak bu düflünce ile haz›rlad›¤›m›z, ifl or-
taklar›m›z›n bilgi ihtiyac›n› gidermeye matuf küçük bir katk› olarak görülmeli. Gümrük ve
lojistik mesle¤inin sadece gümrükte ifl takibi olarak görülmemesi gerekti¤inden hareketle
ve partnerlerimiz olan firmalar›n bugüne kadar her türlü d›fl ticaret, gümrük, lojistik ve si-
gorta alan›ndaki ihtiyac›na bütünsel çözümler getirebilecek güçte bir bilgi tabanl› organi-
zasyon olmay› hedefleyen Öykü Grup, bu küçük çal›flma ile firmalar›m›z›n yönetici ve çal›-
flanlar›n›n bilgi da¤arc›¤›na d›fl ticaret ve gümrük konusuyla ilgili ufak bir katk›da bulunma-
y› amaçl›yor.

ve tabii ki bu fikrimi kendisine açt›¤›m gün- den itibaren her türlü deste¤i esirgemeyerek bizimle ifl birli¤i içine girerek elinizdeki kita- b›n flekillenmesine katk›da bulunan d›fl ticaret e¤itmeni Ali Dölek Bey’e ve DTR Dan›flman- l›k çal›flanlar›na da flükranlar›m› iletirim. ‹fl ortaklar›m›z›n ve genelde d›fl ticaret camias›n›n bilgi birikimine nacizane bir katk›- da bulunabilmek ümidiyle elinizdeki çal›flmay› Öykü Grup olarak sizlere takdim etmekten büyük mutluluk ve haz duydu¤umu belirtir. bu vesileyle kitab›n haz›rlanmas›nda eme¤i ge- çen bütün mesai arkadafllar›ma teflekkür eder. Öykü’müz devam ediyor… Hakan DURAN ÖYKÜ GRUP Yönetim Kurulu Baflkan› . Uzun ve yorucu bir ekip çal›flmas›n›n ürünü olan bu eseri farkl› k›lan en önemli özel- li¤in teori ile prati¤i birlefltiren bir yap›ya sahip olmas›nda yatt›¤›n› söyleyebiliriz.

Akademik çevrelerin de konuya ilgisinin oluflmas› do¤rultusunda teori ile prati¤i birlefltiren çal›flmala- r›n say›s› her geçen gün art›yor. Ki- tab›n özellikle uygulaman›n halen içinde olan kiflilerin de deste¤iyle haz›rlanm›fl olmas› ça- l›flmay› daha da anlaml› k›l›yor. öneri ve elefltirilerini geti- rerek yer yer önemli eklemeler yapan bütün eme¤i geçen arkadafllara bu vesile ile teflek- kür etmek isterim. ö¤retici metinler olarak karfl›m›za ç›k›yor. Bu düflünce ve heyecan ile oluflan elinizdeki eseri sektör çal›flanlar›na ve genel okura takdim etmekten büyük keyif ald›¤›m› bilmenizi isterim. Bu alandaki yay›n bofllu¤unu gidermek ama- c›yla bugüne kadar yapt›¤›m›z baz› bülten. Bugüne kadar ço¤unlukla mevzuat derlemeleri ve mevzuattan adaptasyonlar fleklinde haz›rlanan yay›nlar. Özellikle lojistik bölümüyle ilgili k›s›mlar›n neredeyse tamamen Öykü Lojistik çal›flanlar›n›n elinden ç›kt›¤›n› teslim etmek durumunday›m. Benim haz›rlad›- ¤›m bölümleri de büyük bir titizlikle ve dikkatle okuyarak görüfl. ÖNSÖZ Türkiye’de d›fl ticaret alan›na ilgi artt›kça yay›n faaliyetleri de h›z kazan›yor. DTR Dan›flmanl›k olarak son yedi y›ld›r d›fl ticaret alan›nda yürüttü¤ümüz yo¤un se- miner programlar› dolay›s›yla sektörün sorunlar›n› çok iyi bildi¤imiz gibi. Öykü Grup’tan bu yönde bir iflbir- li¤i talebi gelmesi üzerine hiç tereddütsüz bu ifl için hemen kollar› s›vad›k. Elinizdeki bu çal›flma da pratik ile teoriyi birlefltirme noktas›nda d›fl ticaret alan›ndaki yay›n bofllu¤unu doldurmaya yönelik küçük de olsa bir katk›da bulunmay› hedefliyor. son y›llarda daha aç›klay›c›. Her ne kadar özlenen seviyede olmasa da art›k konuyla ilgili kiflilere hitap eden kaliteli. dergi ve sirküler benzeri çal›flmalar›n yan› s›ra kitap haz›rlama noktas›nda da arzumuz sürekli canl› idi. elle tutulur nitelikte eserleri kitapç› raflar›nda bulabilmek imkan dahilinde. Öykü Grup’un deneyimleri ile DTR Dan›flmanl›k’›n deneyimlerinin harmanlanmas›ndan güzel bir çal›flma do¤aca¤›na inanc›m›z tam idi. DTR Dan›flmanl›k’›n seminer faali- yetlerinin yan› s›ra yay›n faaliyetlerinin bir halkas› olan bu çal›flma. . lojistik ve gümrük müflavirlik firmalar› ile yürütülen bilgi tabanl› iflbirli¤ine de güzel bir örnek tefl- kil ediyor. ayn› zamanda. sektör çal›flanlar›- n›n pratik bilgilere ihtiyac›n›n da fark›nday›z. Kitab›n temel çat›s› ve içerik ak›fl› taraf›mdan haz›rlanm›fl olsa da Öykü Grup çal›flan- lar›n›n deneyimlerinden süzülmüfl önemli katk›lar›n da metnin içine yo¤un biçimde yediril- di¤ini belirtmem gerekir.

Öykü Grup yönetici ve çal›flanlar›na.dolek@dtr. çal›flmalar›mdaki sekreterya hizmetlerini s›k›lmadan yürüten DTR Dan›flmanl›k çal›flanlar›na ve özellikle asistan›m Tuba Ertu¤rul’a te- flekkür ederim. Ali DÖLEK DTR Dan›flmanl›k D›fl Ticaret E¤itim Dan›flman› ali.tr . kitab›n bask› süreçlerini titizlikle yürüten Ar›kan Yay›nlar› yönetici ve çal›flanlar›na. Bu projeyi önererek d›fl ticaret konusunda yeni bir eserin haz›rlanmas›na vesile olan ve her türlü maddi-manevi katk›y› esirgemeyen Öykü Grup Yönetim Kurulu Baflkan› Say›n Hakan Duran Bey’e.com.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER B‹R‹NC‹ BÖLÜM ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON .

.ICC Bültenlerinde yer alan ve izah edilen kavramlard›r. Uluslarara- s› ticari sözleflmeler incelendi¤inde de ço¤unlukla temel olarak bu iki hareketi aç›klay›c› hükümler üzerinde taraflar›n anlaflmaya vard›klar› dikkati çeker. Dünya Ticaret Örgütü - DTÖ (World Trade Organization . ticarete bafllarken taraflar›n endiflelerini temelde mal hareketi ve para hareketine iliflkin endifleler olarak ikiye ay›rmak mümkündür. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON B‹R‹NC‹ BÖLÜM ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON D›fl ticarete ilk ad›m atacak kifli veya kurumlar›n öncelikle uluslararas› ticaret kurallar›n› bilmesi gerekir. dünyada milletleraras› ticareti düzenleyen kurallar mevcuttur. ‹hracatç› ve ithalatç› firmalar. ‹hracat ve ithalat ifliyle u¤raflan kiflilerin öncelikle Milletleraras› Ticaret Odas› taraf›ndan belirlenen uluslararas› ticaret kurallar›n› bilmesi gerekir. kurallar› oldu¤u kadar. Uluslararas› ticaret yaparken sürekli kullan›lan ve s›k s›k karfl›m›za ç›kan tica- ri deyimlerin büyük bir k›sm› –özellikle taraflar aras›ndaki riskleri içerenler. temelde. Milletleraras› Ticaret Odas›’n›n uluslararas› ticaret kurallar› ile ilgili olarak yay›nlad›¤› ve ICC Bül- tenleri ad› verilen hukuk metinleri. birbirleriyle yapacaklar› ticari ifllem için öncelik- le belli baz› konularda anlaflma yapma gere¤i duyarlar. Her ülkenin ticaret kurallar›. ihracat ve ithalat› düzen- leyen yasalar› olmakla birlikte. ithalatç› ise sat›n alaca¤› ma- l›n zaman›nda teslim edilip edilmeyece¤i. Dünya ticaretinin prensip kararlar› ve temel ilkeleri. ‹hracatç› özellikle satt›¤› mal›n paras›n› al›p alamamak konusunda parasal konularla ilgili ödemeye yönelik endifleler tafl›rken. yüklemenin gerçeklefltirilip gerçekleflti- rilmeyece¤i türünden mala ve teslimata iliflkin endiflelere sahiptir. Her iki taraf›n zihninde de yap›lacak ticarete iliflkin baz› soru iflaretleri ve içlerinde tafl›d›klar› endifleler mev- cuttur.WTO) taraf›ndan tespit edilir. dünya üzerindeki iki ayr› ülkede yerleflik ihracatç› ile ithalatç› aras›nda mal ve para hareketine iliflkin do¤abilecek ticari uyuflmazl›klar› bafltan önlemek amac›yla oluflturulmufl standart ticari kavramlar› ve bunlar›n hu- kuki yorumlar›n› içermesi aç›s›ndan oldukça önemlidir. ICC Bültenleri. Ancak ihracat ve ithalat ifllemlerinde bilinmesi gerekli uygulamaya yönelik temel kurallar› ise Millet- leraras› Ticaret Odas› – MTO (International Chamber of Commerce – ICC) belirler. uluslararas› ticarette kullan›lan temel kavramlar› ve deyimleri içermesi aç›s›ndan önemlidir. Bu nedenle.

Milletleraras› Ticaret Odas› bültenlerini iki grupta ele al›p incelemek müm- kündür: Mal Hareketine ‹liflkin Kurallar ve INCOTERMS Bülteni Para Hareketine ‹liflkin Kurallar ve Ödeme fiekillerine Ait Bültenler (Akreditif gibi…) . DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Milletleraras› Ticaret Odas› da yay›nlad›¤› bültenler ile taraflar›n bu yöndeki endiflelerini giderici nitelikte kavramlar› kullan›m alan›na kazand›rm›fl ve her tica- ri harekette karfl›m›za ç›kan ve kullan›lan d›fl ticaret terimlerini aç›klay›c› yasal ze- mini oluflturmufltur.

D›fl ticarette taraflar her fleyden önce bu konuda anlaflmaya varmak ve bu süreçlerin maliyet ve risklerini nas›l paylaflacaklar› konusunda karar vermek zorun- dad›rlar. k›sa ad› INCOTERMS olan Ticari Terimlerin Yorumlanmas› için Uluslararas› Kurallar (In- ternational Rules for the Interpretation of Trade Terms) adl› bülteni yay›nlam›flt›r. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON MAL HAREKET‹NE ‹L‹fiK‹N ULUSLARARASI KURALLAR ve TESL‹M fiEK‹LLER‹ ‹hracatç› firman›n satt›¤› mal›n ithalatç›n›n adresine ulaflana kadar geçirdi¤i baz› süreçler mevcuttur: ‹ç tafl›ma. Uluslararas› ticarette biz buna k›saca “mal›n teslim yeri” ad›n› veririz. bir risk paylafl›m noktas› olarak da görülebilir. Bu aç›dan mal›n belirlenen teslim yeri. INCOTERMS Bülteninde. öncelikle bu terimlerle konuflmakta ve fi- yat tekliflerini bile bu terimler ile birlikte vermektedirler. Mal›n teslim yerinin belirlenmesi. Teslim yerine kadar olan masraflar ihracatç›ya. uluslararas› tafl›ma. baz› riskleri de bün- yesinde tafl›r. taraflar›n mal hareketine iliflkin zihinlerine tak›lan pek çok sorunu üç harf içinde izah edebilen ve pek çok soruna aç›klay›c› yorumlar kazand›ran kavramlard›r. uluslararas› ticarete konu olan mal al›m-sat›m ifllem- lerinde taraflar›n haklar›n› ve sorumluluklar›n› belirleyici mahiyette temel esaslar tespit edilmifl ve bu esaslar belli teknik terimlerle ifade edilmeye çal›fl›lm›flt›r. yükleme. . ithalatç› ülkedeki iç tafl›ma gibi… Mal›n ihracatç› firmadan ithalatç› firmaya ulaflana kadar tafl›ma esnas›nda karfl›m›za ç›kan bu süreçler belli maliyetler do¤urdu¤u gibi. Uluslararas› ticaret ifllemlerinde taraflar aras›ndaki anlaflmazl›klar› bafltan gi- dermek ve mal›n teslimat› esnas›nda yap›lacak harcamalar›n ve ortaya ç›kabilecek risklerin kime ait olaca¤›n› belirlemek amac›yla Milletleraras› Ticaret Odas›. ithalat gümrüklemesi. ihracat gümrüklemesi. asl›nda uluslararas› ticarette mal hareketinin pek çok riskinin de nas›l paylafl›laca- ¤›n› izah eder niteliktedir. Türkçe’de ve d›fl ticaret çevrelerinde “teslim flekilleri” ad› verilen bu terimler. boflaltma. tes- lim yerinden sonra oluflacak masraflar ithalatç›ya aittir. Mal›n ihracatç› firma taraf›ndan ithalatç›ya nerede teslim edilece¤i soru- nu. ilk bak›flta basit bir ifllem gibi görünse de. ‹hracat-ithalat ifllemlerinde firmalar. d›fl ticarette bu aç›dan öncelikle cevapland›r›lmas› gerekli bir problem alan› olarak karfl›m›za ç›kar.

INCOTERMS-2000’de yer alan 13 teslim flekli temelde dört ana grupta ince- lenir:  GRUP E  GRUP F  GRUP C  GRUP D GRUP E: Bu grupta tek bir teslim flekli yer al›r: Ex-Works. Hatta teklif verirken veya al›rken. fiu anda Türkiye de dahil bütün dünyada güncel olarak kullan›lan bülten 1 Ocak 2000 tarihinde yürürlü¤e giren INCOTERMS-2000 isimli yay›nd›r. uluslararas› ti- carette fiyatlar ile birlikte kullan›l›r. Baz› ara de¤iflikliklerin yan› s›ra 1990 y›l›nda yeni- lenen bülten. ihracatç› firman›n satt›¤› ma- l› kendi iflletmesinde teslim etmesi kastedilir. EXW . belirlenen bir fiyata. (FOB 100. Ancak geliflen dünya ticareti bütün yasal düzenlemelerde oldu¤u gibi bu bültende de de¤ifliklikleri zorunlu k›lm›flt›r. Bu aç›dan teslim flekilleri.000 Dolar gibi…) Sat›c› veya al›c›. kendi ticari ifllet- mesinde sat›fla konu olan mallar› ithalatç› emrine belirlenen tarihte teslime haz›r .EXWORKS K›saca EXW fleklinde yaz›lan bu teslim fleklinde. ‹hracatç› firman›n. hangi masraflar›n dahil oldu¤unu bilmek mecburiyetindedir. son halini 2000 y›l›nda alm›flt›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Teslim flekillerinin aç›kl›k getirdi¤i sorular flöyle s›ralanabilir:  Sat›lan mal al›c›ya nerede teslim edilecektir? Mal›n teslim yeri neresidir?  Uluslararas› tafl›ma ücreti (navlun) kime ait olacakt›r?  Nakliye esnas›ndaki hasar› kim üstlenecektir? Dolay›s›yla sigorta yapt›r- ma sorumlulu¤u kime aittir?  ‹thalat gümrükleme ifllemlerinin maliyetini kim üstlenecektir?  ‹hracat gümrükleme ifllemlerinin maliyetini kim üstlenecektir?  Yükleme masraf› ve riski kime aittir?  Boflaltma masraf› ve riski kime aittir?  ‹hracatç› ülkedeki iç tafl›ma (dahili tafl›ma) sorumlulu¤u kimdedir?  ‹thalatç› ülkedeki iç tafl›ma (dahili tafl›ma) sorumlulu¤u kimdedir? Uluslararas› ticarette taraflar öncelikle yukar›daki sorulara aç›kl›k getirmek zorundad›r. Milletleraras› Ticaret Odas›. taraflar aras›ndaki bu s›k›nt›lar› gidermek ama- c›yla haz›rlad›¤› INCOTERMS bültenini öncelikle 1936 y›l›nda yay›nlam›flt›r. teklif fiyat›n›n içine hangi masraf- lar›n dahil oldu¤unu düflünmek gerekir.

yani sat›c›n›n adresinde teslim. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON hale getirmesi flart›n› içeren bir sat›fl fleklidir. FAS ve FOB olmak üzere üç teslim fleklini içerir. ‹thalatç›. ‹hracatç› firma. uluslararas› tafl›ma ücreti. ihracat gümrükleme masraflar›n› ve teslim yerine kadar olan varsa iç tafl›ma ücretini ödeyerek ithalatç›n›n nakliyecisine mal› teslim eder. Bu zorunluluk tabi- i ki exworks için de geçerlidir. ‹hracatç› ülkedeki iç tafl›ma. ithalat gümrükle- me masraf› gibi. ihra- catç› ülkedeki iç tafl›ma ücreti ihracatç› firma taraf›ndan karfl›lan›r. sigortalanmas›. Exworks. nakliyeciye teslim edilen mal›n uluslararas› tafl›ma ücreti (nav- lun). . ithalatç› firmaya ait olacak flekilde mal›n ç›k›fl ülkesinde bir yerlerde tes- lim edilmesidir. deposu olmas› durumunda hangi yer eflyan›n teslim al›na- ca¤› yer olarak kabul edilecektir. bakkaldan ekmek almak tarz›nda bir al›m gerçeklefltirildi¤i düflünülebilir. GRUP F: F grubu teslim flekillerinin en genel özelli¤i. bu tarihte mallar› kendi nakliyecisi arac›l›¤›yla ihracatç›n›n ambar›ndan teslim al›r. yani navlunun. Bu nedenle her teslim fleklinde oldu¤u gibi. ex- works’te de EXW-ANKARA tarz›nda bir yaz›m ile teslim koflulu kadar. ihracat gümrükleme masraf›. Ancak gerekirse ithalatç›ya yard›mc› olmak ad›na ihracatç› da bir fir- ma belirleyebilir. boflaltma masraf›. FCA. gümrük vergisi. navlun (uluslararas› tafl›ma ücreti). iç ta- fl›ma türünden bütün masraflar› üstlendi¤inin bilincinde olmal›d›r. tabii ki tafl›ma ücreti ithalatç›ya ait olmak üzere. ticari pratikte baz› sorunlar› beraberinde getirebi- lir. Yer ad›n›n belirlenmemesi. FCA – FREE CARRIER (Belirlenen Yerde Tafl›y›c›ya Teslim) ‹hracatç› firman›n. Bu nedenle FCA’da nakliyeci genelde ithalatç›n›n belirledi¤i bir kurum olur. FAS – FREE ALONGSIDE SHIP (Ç›k›flta Gemi Yan›nda Teslim) ‹hracatç›n›n. teslim ye- rine de aç›kl›k getirilmesi gerekir. sigorta maliyeti. ama buras› neresidir? Sat›c›n›n birden fazla yerde fabrikas›. ihracatç›n›n kap›s›ndan itibaren oluflabilecek bütün masraflar ve riskler al›c›ya (ithalatç›ya) aittir. sat›fla konu olan mallar› belirlenen tarihte anlafl›lan geminin ya- naflt›¤› limanda teslim etmesi anlam›na gelir. kendi ülkesine geldi¤indeki boflaltma. Teslim flekilleriyle ilgili genel bir hat›rlatma olabilecek önemli bir husus da tes- lim flekillerinin sonuna bir yer ad› belirleme zorunlulu¤udur. Limana kadar olan masraflar. kararlaflt›r›lan yerde mallar› belirlenen tafl›y›c› firmaya ih- racat gümrüklemesi yap›lm›fl halde teslim etmekle yükümlü oldu¤u sat›fl fleklidir. yükleme. Ulus- lararas› ticarette nakliye ücretini ödeyecek taraf›n nakliyeci seçme hakk› ve so- rumlulu¤u vard›r. ‹thalatç› firma. Exworks teslim fleklinde.

FOB teslim fleklinde ihracatç›. Tafl›ma ücretinin var›fl yerine kadar ödenmifl olmas›na ra¤men teslim yerinin halen ç›k›fl ülkesi olmas› durumu genelde piyasada anlafl›lmas› en zor konular›n bafl›nda gelir. FAS teslim fleklinde yükleme masraflar› ithalatç›ya aittir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Limandaki ihracat yükleme masraf› ve riski. ma- l›n uluslararas› nakliye ile ilgili risklere karfl› sigortalanmas› türünden maliyetleri ise ithalatç› firma üstlenmifl kabul edilir. nakliyeciye ödenecek navlun (uluslararas› tafl›ma ücreti) türünden bu süreçten sonraki bütün di¤er masraflar ithalatç›ya aittir. Ancak pratik ticari hayatta CFR teslim fleklinin her nakliye türünde kullan›ld›¤›n› görürüz. Navlun ücreti. demiryolu gibi di¤er tafl›ma türlerinde ise afla¤›da geçen CPT teslim fleklini kullanmak esast›r. Piyasada en yayg›n kullan›lan teslim fleklinden biridir. sözleflme kapsam›ndaki mallar› belirlenen tarih ve liman- da geminin üstüne yüklenmesini temin etmesi ve bu ana kadar oluflacak bütün masraflar› ve riskleri üstlenmesi anlam›na gelen bir teslim fleklidir. Ha- vayolu. Ancak sanki ithalatç› ad›na hareket eder tarzda tafl›ma ücretini (baz›lar›nda sigortay› da) maliyet olarak üstlenir. hatta tam tersi anlam›nda yorumlanarak yanl›fl bilinir. GRUP C: Uluslararas› tafl›ma ücretinin (navlunun) ihracatç› taraf›ndan ödendi¤i ama mal›n teslim yerinin yine ihracatç› ülkede. ihracatç› mallar› ç›k›fl liman›na kadar getirerek kendi ül- kesindeki iç tafl›ma ücretini öder ve mal› limana kadar getirip gümrüklemeyi de yaparak nakliyeciye teslim eder. ç›k›flta araç üstü oldu¤u teslim fleklidir. karayolu. CFR teslim flekli. limandaki gümrükleme ve yükleme masraf›n› karfl›lar. sat›fl sözleflmesi kapsam›ndaki mal› ç›k›fl liman›na getirip gümrükleyerek gemiye yüklemesi ve var›fl liman›na kadarki tafl›ma ücretini de ödemesi esas› üzerine kurulu bir teslim fleklidir. C grubu tes- lim flekillerinde mal›n teslim yeri yine ç›k›fl ülkesindedir ve ihracatç›n›n sorumlulu- ¤u burada biter. FAS teslim fleklinde. temelde. FOB – FREE ON BOARD (Ç›k›flta Gemi Üstünde Teslim) ‹hracatç› firman›n. CFR – COST AND FREIGHT (Navlun Ödenmifl Olarak Ç›k›flta Gemi Üstü Teslim) ‹hracatç› firman›n. Mal›n tafl›nmas› esnas›nda olufla- bilecek hasarlara karfl› sigortalanmas› sorumlulu¤u ise ithalatç›ya aittir. Milletleraras› Ticaret Odas›’n›n haz›rlad›¤› Incoterms bülte- ninde belirlenen hususlara göre. sadece deniz yolu tafl›mac›l›¤›nda kullan›l›r. Hatta CFR’›n ilk olarak tarih sahnesine ç›k- t›¤› 1990 y›l›ndan önce 1936 bülteninde varolan C&F (CF veya C and F) fleklinde . firmas› ile liman aras›ndaki iç tafl›ma ücretini.

kara. CPT – CARRIAGE PAID TO… (Belirlenen Yere Kadar Navlun Ödenmifl Halde Teslim) ‹hracatç› firman›n belirlenen var›fl yerine kadar navlunu ödenmifl halde mal› gümrükleyerek ve yüklemeyi gerçeklefltirerek ç›k›flta nakliyeciye teslim etmesi an- lam›na gelir. CIF – COST. Bu durumun kafa kar›fl›kl›¤›na yol açma- mas›n› öneririz. CIP teslim flekli. CIF teslim flekli. genelde piyasada yanl›fl alg›lanan ve en tart›flmal› teslim flek- lidir. CIP ise di¤er tafl›ma türlerinde (hava. demir) kullan›l›r. CIP – CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO… (Belirlenen Yere Kadar Navlun ve Sigorta Ödenmifl Halde Teslim) ‹hracatç› firman›n belirlenen var›fl yerine kadar navlunu ödenmifl ve sigorta- s› yapt›r›lm›fl halde eflyay› yükleyerek nakliyeciye teslim etmesi esas› üzerine kuru- lu bir teslim fleklidir. temel mant›k ve iflleyifl olarak CIF’e benzer. ‹hracatç› sadece bu süreçlerin maliyetini üstlenmifl ve bafltan ona göre bir fiyatland›rma politikas› gütmüfltür. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON kullan›m›na da flahit olmak mümkündür. Bu nedenledir ki CIF teslim flekli üzerine yap›lan anlaflmalarda. . gemiye yükledi¤i mal›n var›fl liman›na kadarki navlununu ödedi¤i gibi sigortay› da kendisi yapt›r›r. CPT ise di¤er tafl›ma türlerinde kullan›l›r. Piyasada bu hususun da çok fazla ihmal edildi¤ini ve bilinmedi¤ini görürüz. bu teslim fleklinin havayolu. Ancak CIF deniz- yolu tafl›mac›l›¤›nda. Ancak navlunu ödüyor ve si- gortay› yapt›r›yor olmas›. ihraç mallar›n› ç›k›fl liman›na getirip gümrükleyerek gemiye yük- lemesi ve var›fl liman›na kadarki nakliye ücretinin yan› s›ra sigorta maliyetini de üstlenmesi anlam›na gelir. CPT teslim fleklinde temel mant›k ve iflleyifl asl›nda CFR’dan hiç de farkl› de- ¤ildir. Bu yüzden ihracatç›ya bütün riskleri kufla- tan bir sigorta yapt›rmas› yönünde uyar›da bulunmas›nda fayda vard›r. INSURANCE AND FREIGHT (Navlun ve Sigorta Ödenmifl Olarak Ç›k›flta Gemi Üstünde Teslim) ‹hracatç›n›n. Bu teslim fleklinde ihracatç›. Tek fark. Piyasada çok az bilinen ancak hukuken bilinmesi gereken bu hususa göre CFR teslim flekli sadece denizyolu tafl›mac›l›¤›nda. mal›n teslim yerinin var›fl ülkesi olmas› anlam›na gel- mez. karayolu ve demiryolunda kullan›lma- s›d›r. ithalatç› fir- man›n çok uyan›k olmas› ve kendi üzerinde olan riskin ihracatç› taraf›ndan sigor- taland›¤›n›n bilincinde olmas› gerekir.

sigortas› ve ihracat gümrükleme ma- liyetini üstlenerek getirir ve bu aflamadan sonraki navlun. ‹hracatç›n›n var›fl ülkesine ka- dar bütün sorumlulu¤u ve riski üstlendi¤i teslim flekilleri D grubunda yer al›r. DEQ – DELIVERED EX QUAY (Var›fl Liman›nda Teslim) ‹hracatç› firman›n satt›¤› mal› ithalatç›n›n ülkesindeki var›fl liman›nda boflalt- ma masraflar› da kendisine ait olacak flekilde teslim etmesi anlam›nda kullan›lan bir teslim fleklidir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER GRUP D: ‹hracatç›n›n mal› gerçek manada var›fl ülkesinde. Ancak CIF’te mal›n teslim yeri ç›k›flta gemi üzeri iken. CIF’te bilindi¤i gibi var›fl noktas›na kadarki navlun ve sigorta maliyeti ihracat- ç› taraf›ndan ödenir. belirlenen var›fl liman›nda gemi üzerinde mal› ithalatç›ya teslim etmesi anlam›nda kullan›lan bir teslim fleklidir. sigorta türünden mali- yetler ithalatç›ya aittir. D grubunda sadece maliyeti üstlenmek de¤il. Bu aç›klamadan sonra özellikle CIF teslim fleklinin daha iyi anlafl›labilmesi için okurlar›m›zdan DES ile CIF’i zihinlerinde karfl›laflt›rmalar›n› rica ederiz. DES – DELIVERED EX SHIP (Var›flta Gemi Üstünde Teslim) ‹hracatç› firman›n. DES’te var›flta gemi üzeridir. s›n›r› taraflar aras›ndaki riskin paylafl›m yeri olarak be- lirlemek anlam›na gelir. mal› s›n›ra kadar navlununu. Var›fl liman›na kadarki navlun ve sigortay› ihracatç› yapt›r›r ve teslim flekille- rinin genel mant›¤› do¤rultusunda teslim yerine kadarki riski de üstlenmifl olur. ithalat gümrük masraflar› ve vergilerini. DES teslim fleklinde ithalatç›. riski de var›fl ülkesine kadar üstlenmesi noktas›nda kar- fl›m›za ç›kar. DAF – DELIVERED AT FRONTIER (S›n›rda Teslim) ‹hracatç› ile ithalatç› ülkenin s›n›r›nda mal›n teslim edilmesi temel mant›¤› üzerine kurulu bir teslim fleklidir. Boflaltma masraf› ise itha- latç›ya aittir. C ile D grubu aras›ndaki en önemli fark. ‹hracatç›. DES’te de bundan farkl› bir maliyet do¤maz. C grubu teslim flekillerinde ihracatç›n›n va- r›fl ülkesine kadar navlunu ve belki sigortay› da yapt›rmas› ama sanki ithalatç› ad›- na hareket edercesine sadece maliyeti üstlenmesi esas iken. S›n›r. Bu hususa dikkat edilmesinde fayda vard›r. liman ile firmas› aras›ndaki iç tafl›may› karfl›lar. kendi ülkesindeki boflaltma masraflar›n›. ithalatç› ülkede teslim et- mesi anlam›na gelen kavramlar› içeren bir gruptur. Piyasada ço¤unlukla komflu ülke ticaretlerinde ve serbest bölgelerde karfl›m›- za ç›kan DAF teslim flekli. risk paylafl›m noktas›d›r. .

ihracatç› ithalatç› ülkedeki ithalat gümrük ver- gilerini de sorumluluk olarak üstlenmifl olur ve ödemekle yükümlüdür. Ancak bu ithalat gümrükleme iflleminin ma- liyeti ihracatç› taraf›ndan karfl›lanacakt›r. DEQ-Duty Unpaid teslim fleklinde. ‹hracatç›. ithalat gümrük vergilerinin de ih- racatç› taraf›ndan üstlenilmifl olmas›d›r. ithalatç› ülkedeki boflaltma ve iç tafl›ma ücretini ödeyerek al›c›n›n deposuna kadar mal›n bütün tafl›ma ücretlerini üstlenmifltir. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON ‹hracatç›n›n ithalatç› ülkedeki gümrük masraflar›n› da ödeyip ödememesi du- rumuna göre DEQ’in iki türü mevcuttur:  DEQ – Duty Paid: Gümrük Vergileri Ödenmifl Olarak R›ht›mda Teslim  DEQ – Duty Unpaid: Gümrük Vergileri Ödenmemifl Olarak R›ht›mda Teslim DEQ-Duty Paid teslim fleklinde. DDU teslim fleklinden ayr›ld›¤› tek farkl›l›k. . Ancak ithalat ifllemlerinden kaynaklanan gümrük vergileri ve masraflar bu sorumlulu¤un d›fl›ndad›r. ihracatç› ithalatç› ülkedeki boflaltma lima- n›na mal› indirir ve gümrüklenmesi yap›lmadan mal› teslim eder. DEQ teslim flekli Duty Unpa- id olarak yorumlan›r. ithalatç›n›n belirlenen adresteki deposuna kadar. Bir ülkedeki gümrükleme sorumlulu¤u o ülkede yerleflik firma taraf›ndan ye- rine getirilir ve gümrük idareleri kendi ülkelerindeki ihracatç› veya ithalatç› firma- lar› muhatap al›r. ithalatç›n›n belirlenen adresteki deposuna kadar mal› gö- türme sorumlulu¤u üzerine kurulu bir teslim fleklidir. Vergiler hariç adrese teslim fleklinde de yorumlanabilir. ithalat gümrük vergileri de ödenmifl halde mal› götürme sorumlulu¤u üzerine kurulu bir teslim fleklidir. Di¤er bir deyifl- le ithalat gümrükleme masraflar› ve vergiler ithalatç› taraf›ndan karfl›lan›r. DEQ ile k›yasland›- ¤›nda sözkonusu teslim flekline ithalatç› ülkedeki liman ile depo aras›ndaki iç ta- fl›ma ücretinin de ilave edilmesi fleklinde düflünülebilir. Duty Paid ya da Duty Unpaid tabirlerinden birisinin aç›k bir biçimde belirtilmemesi durumunda. DDU – DELIVERED DUTY UNPAID (Gümrük Vergisi Ödenmeksizin ‹thalatç›n›n Deposuna Teslim) ‹hracatç› firman›n. Tabii yu- kar›da yapt›¤›m›z bir ikaz› ve hat›rlatmay› burada da yapma gere¤i duyuyoruz. DDP – DELIVERED DUTY PAID (Gümrük Vergisi de Ödenerek ‹thalatç›n›n Deposuna Teslim) ‹hracatç› firman›n. Böyle bir teslim flekliyle mal al›n›p sat›l›yor olsa bile gümrük ida- relerine verilecek gümrük beyannamelerinde ithalatç› firma tabi- i ki yine ilgili ithalatç› flirket olacakt›r. DEQ teslim fleklinin kullan›m›nda.

100. baz› hususlar› daha belirgin hale getirmek istediklerine flahit oluruz. 4) C grubu teslim flekillerinde var›fl yerine kadarki navlun ve/veya sigortan›n ihracatç› taraf›ndan ödeniyor olmas›. teslim yerinin var›flta olmas› anlam›- na gelmez. genellikle ithalatç›n›n iflyeri ad- resi veya ülkesinde tespit edilen bir depo veya ambar›n adresi olarak teslim yeri belirlenmekte ve bu durumda DDP teslim flekli adeta EXW teslim fleklinin tam ter- si olarak kullan›m alan› bulmaktad›r.000 gibi…). ihracatç› ve ithalatç› taraflar›n herhangi bir teslim flekline de¤i- flik sözcükler ekleyerek. Uygulamada. C grubu teslim flekil- lerinde mal›n hukuki teslim yeri ç›k›flta araç üstüdür. 3) Teslim flekillerinin tercihinde sadece riskler aç›s›ndan olaya bakmamak gerekir. Yer ad›n›n tespiti- ne de özellikle dikkat edilmesinde fayda vard›r. Fiyata hangi masraflar›n dahil olup olmad›¤› böylece belirtilmifl olur. Taraflar yapacaklar› sözleflmelerde teslim flekilleriyle ba¤lant›l› olarak ilerde ortaya ç›kabilecek ihtilaflar›n çözümünde kolayl›k sa¤lanmas› aç›s›ndan “Inco- terms-2000”’e at›f yapmal›d›rlar. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Piyasa al›flkanl›klar› çerçevesinde bak›ld›¤›nda. Tica- . 2) Tekliflerde ve faturalarda fiyatlar mutlaka teslim flekilleriyle birlikte verilir (FOB USD. 5) Teslim flekillerinin sonunda mutlaka bir yer ad› yaz›l›r. Sizin ad›n›za bu ifli yapabilecek iyi bir lojistik firma bulamad›¤›n›z takdirde bu sü- reçlerin sorumlulu¤unu üstlenmek riskli ve bafl a¤r›t›c› olabilir. (Multimodal tafl›ma. birden fazla nakliye türünün bir arada kullan›larak bir eflya- n›n tafl›nmas›na verilen isimdir. Bu sadece maliyeti üstlenmek demektir.) ‹hracatç› ya da ithalatç› s›fatlar›yla karfl› taraftaki muhatab›n›z›n ülkesindeki gümrükleme ve iç tafl›ma sorumluluklar›n› üzerinize al›rken iyi düflünmek gerekir. TESL‹M fiEK‹LLER‹ ‹LE ‹LG‹L‹ PRAT‹K B‹LG‹LER VE KULLANIMDA D‹KKAT ED‹LECEK HUSUSLAR 1) Teslim flekillerine piyasada sat›fl flekilleri veya sözleflme flekilleri ad› da ve- rilmektedir. ‹hracat veya ithalatç›dan hangisi lojistik süreçleri daha iyi yönete- biliyorsa ve daha az maliyetle gerçeklefltirebiliyorsa o süreçleri üstlenebi- lir. Böylece ilerde oluflabilecek ihtilaf durumlar›nda kullan›lan terimlerin hangi bülten çerçevesinde yorumlanaca¤› aç›kl›k kazanm›fl olur. Multimodal tafl›malarda CPT ve CIP teslim flekillerinin kullan›lmas› gerekir. Örne¤in FOB-istiflenmifl (FOB-stowed) gibi… Incoterms bülteninin bu tür eklemeler hakk›nda hiçbir flekilde yorum yapmad›¤›n› bilmek gerekir.

depoda haz›r olan bir mal›n siparifl edilmesi durumunda yine pa- ra gelir gelmez yükleme ve ihracat ifllemine bafllayabilmektedirler. henüz ihracatç›n›n mallar› göndermesini beklemeden mal bedelini ihracatç›n›n hesab›na banka transferi yo- luyla göndermesi fleklinde iflleyen bir ödeme fleklidir. Peflin ödeme fleklinde. ihracatç›lar›m›z aç›s›ndan bakacak olursak. Peflin ödeme flekline. sipariflin ellerine geçmesiyle birlikte ithalatç› firmadan paran›n peflin olarak gön- derilmesini isteyip paran›n banka hesaplar›na geçmesiyle birlikte üretime bafllaya- bilecekleri gibi. ihracatç›ya çok güvendikleri ve mal›n gerçekten sa¤l›kl› ve istenilen özelliklerde gönderilece¤inden emin olduklar› durumlarda bu ödeme fleklini kullanmalar›n› tavsiye ederiz. flu hususla- r› belirtmekte fayda vard›r. siparifli verir vermez veya yükleme tarihine yak›n bir zamanda. ithalatç› paray› banka havalesi ile . ihracatç›ya güvenerek mal bedelini banka kanal›yla transfer etmektedirler. PARA HAREKET‹NE ‹L‹fiK‹N ULUSLARARASI KURALLAR VE ÖDEME fiEK‹LLER‹ ‹hracat ve ithalatç› firmalar. Peflin ödemeye dayal› ihracat iflleminde. ‹thalatç› firmalar›m›za. ithalatç› aç›s›ndan büyük risk tafl›maktad›r. ihracatç› firmalar. temelde befl grup- ta incelenir: 1) Peflin Ödeme (Advance Payment / Prepayment) 2) Mal Mukabili Ödeme (Cash Against Goods) 3) Vesaik Mukabili Ödeme (Cash Against Documents) 4) Akreditif (Letter of Credit) 5) Kabul Kredili Ödeme (Acceptance Credit) PEfi‹N ÖDEME (Advance Payment / Prepayment) ‹thalatç› firman›n. sözleflmenin hemen akabinde. ‹hracatç› aç›s›ndan oldukça avantajl› olan bu ödeme flekli. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON ri teamüllere göre bu tabirlerin ne anlama geldi¤i tam olarak aç›k de¤ilse ve ta- raflar bu tabirleri sözleflmede netli¤e kavuflturmad›klar› takdirde kullanmamalar›- n› öneririz. Özellikle ihracatç› firman›n alaca¤›n› garanti alt›na alma endiflesiyle ba¤lant›- l› bir konu olarak karfl›m›za ç›kan uluslararas› ödeme flekilleri. siparifl üzerine üretim yap›yorlarsa. mal mukabili öde- menin tersine. Fakat herhalü- karda ithalatç›lar. uluslararas› ticarette mal hareketiyle ilgili kural- lar›n yan› s›ra ayr›ca ödeme koflullar›n› içeren esaslar üzerinde de anlaflmaya va- r›rlar.

döviz beyan tutana¤›n›n tanzim edildi¤i durumlarda. yurtd›fl›ndaki ihracatç› firman›n düzenleyece¤i bütün evraklar›n orijinallerini mal›n yüklenmesini müteakip vakit kaybetmeksizin do¤ru- dan kendilerine acele posta yoluyla veya malla birlikte nakliyeci kanal›yla gönder- melerini talep etmeleri yönünde olacakt›r. Mal mukabili ödeme fleklini afla¤›daki flekilde ifllem s›ras›yla aç›klamak müm- kündür: – ‹hracatç›. (Önemli Hat›rlatma: Bu durum. Peflin ihracat ifllemlerinde paran›n Türkiye’ye geldi¤i tarihten itibaren 18 ay içinde ihraç mal›n›n yurt d›fl› edilmesi.) MAL MUKAB‹L‹ ÖDEME (Cash Against Goods) Mal mukabili ödeme flekli. mal›n acil ithal edilmesi gerekli bütün durumlarda unutulmamas› gerekli olan bir husustur. yani ihracat›n gerçeklefltirilmesi gerekti¤ini de unutmamak gerekir. Türkiye’de kambiyo mevzuat›n›n emredici hükmü bu yöndedir. Türkiye’ye gelirken yan›nda da getirmifl olabilir. sadece peflin ödemede de¤il. sözkonusu belgenin tanzim tarihinden itibaren geçerli ol- maktad›r. gümrükten geçifl esnas›nda yurda sokulan dövizin ihracat bedelinin karfl›lan- mas› amac›yla getirildi¤inin mutlaka gümrü¤e bildirilmesi ve gümrükte “döviz be- yan tutana¤›” düzenlenmesi gerekir. ‹thalatç› firmalar›m›z›n peflin ödemeli bir ithalat iflleminde dikkat etmeleri ge- reken bir önemli husus da. Kambiyo mercileri karfl›s›ndaki yasal süre. Bu nedenle ithalatç›. Ayr›ca yurtd›fl›ndan gelen belgelerin gümrük müflavirlik flirketine ön kontrolünün yapt›r›lmas›n› tavsiye ederiz. Bu durum- da. ihracatç›n›n mal bedeline iliflkin hiçbir tahsilat yap- madan mallar› ithalatç›ya göndermesi ve ithalatç›n›n da mallar ülkesine geldikten sonra gümrükleme ifllemlerinin ard›ndan belirlenen vade tarihi do¤rultusunda mal bedelini ihracatç› emrine banka transferiyle göndermesi esas› üzerine kurulu bir ödeme fleklidir. böylece belgeler ve mal gümrü¤e gelmeden belgelerden kaynakl› oluflabilecek bir soru- nun bafltan önüne geçilmifl olacakt›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER gönderebilece¤i gibi. kendi ülkesinde ithalat esnas›nda sorun yaflamamak ve gecikme ile karfl›lafl›p gümrükte yüklü ardiye (depo ücreti) ödememek için ithalat gümrükleme ifllemleri için gerekli olan bütün evraklar›n orijinallerinin malla birlik- te gelmesini mutlaka ihracatç›ya hat›rlatmal›d›r. ‹hracatç› firmalar›n ihracat› gerçeklefltirip mallar›n sevkiyat›n› yapt›ktan son- ra banka arac›l›¤›yla döviz beyan tutana¤›na istinaden döviz al›m belgesini (DAB) düzenlettirip kambiyo mercileri karfl›s›ndaki yasal sorumlulu¤unu yerine getirme- leri gerekir. Çünkü peflin ödeme görüldü¤ü üzere güven esas› temeli üzerine kurulu bir ödeme fleklidir. sat›fl sözleflmesi kapsam›nda mallar› ithalatç›ya gönderir. .

Ayr›ca. mal mukabili ödeme flekliyle yapacaklar› ithalat ifllemleri esnas›nda ilgili gümrük müdürlüklerinin mal bedelinin yüzde üçü oran›nda “kaynak kullan›m destekleme fonu” yat›r›ld›¤›n› gösterir banka dekontunu talep edecekleri yönündeki ikaz›m›z olacakt›r. Çünkü bu fon geri al›nan bir fon olmay›p. tafl›d›¤› bu riskten dolay› birbirini iyi tan›yan ve gü- venen firmalar aras›nda yap›lan al›fl-verifllerde kullan›lan bir ödeme flekli olarak karfl›m›za ç›kar. – Sözleflme flartlar› çerçevesinde karfl›l›kl› olarak anlafl›lan vade tarihinin bi- timinde ihraç konusu mallar›n bedelini ihracatç›n›n hesab›na transfer eder. Kaynak Kullan›m Destekleme Fonu’nun ithalatç› firmalar›m›z için tamamen bir maliyet kalemi oldu¤unu ve daha bafltan sat›nalma karar› verilirken bu yönde bir ek maliyet do¤aca¤›n› bilmelerinde fayda vard›r. tamamen ithal mal›n maliyetine yans›yacak bir maliyet kalemidir. ithalatç›lar›m›z aç›s›ndan avantajl› olmakla birlikte. Kaynak kullan›m destekleme fonunun ithalatç›lar için do¤rudan bir maliyet olarak karfl›lar›na ç›kaca¤›n› da ayr›ca unutmamak gerekir. bu malla ve yüklemeyle ba¤lant›l› evraklar› da hiçbir tereddüt has›l olmadan ithalatç›ya göndermesi gerekti¤i gayet aç›kt›r. ‹thalatç› firmalar›m›z. ‹thalatç›lar›m›z›n bilmesi gereken bir önemli husus da. Evraklardaki gecikmenin ithalatç›ya gümrük ifllemlerinde sorun yarataca¤›n› unutmamak gerekti¤i gibi. Peflin ödemenin tam tersi niteli¤inde düflünülebilecek olan bu ödeme flekli. eline ulaflan belgeler ile ülkesindeki gümrü¤e ulaflan mallar›n ithalat ve gümrükleme ifllemlerini gerçeklefltirir. mal mukabili ithalat yaparken mutlaka yurtd›fl›ndaki ih- racatç› firmalardan peflin ödemede oldu¤u gibi. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON – ‹hracatla ilgili belgeleri de malla birlikte veya di¤er yolla ithalatç›n›n eli- ne geçecek flekilde yollar. ithalat gümrükleme ifllemlerinde kendilerine gerekli olan bütün belgelerin malla birlikte gönderilmesini talep etme- lidirler. Trans- fer Dekontu veya gümrü¤e hitaben banka yaz›s› verilmesi gerekir ya da mal mu- kabilinde oldu¤u gibi (lütfen ithalat ifllemleriyle ilgili bölüme bak›n›z) vadeli her- hangi bir ithalat ifllemi sözkonusu ise kaynak kullan›m destekleme fonu makbu- zu (KKDF) ibraz edilmesi gerekmektedir. Türkiye’de kambiyo ve gümrük mevzuat›na göre ithalat esnas›nda gümrü¤e ya mal bedelinin yurtd›fl›na gönderildi¤ine dair Döviz Sat›m Belgesi (DSB). ‹hracatç›n›n mal bedelini almaks›z›n ithalatç›ya güvendi¤i ve mal› kendisi- ne gönderdi¤i düflünülecek olursa. bozulacak özelli¤e sahip riskli mal gruplar›nda beklemenin yarataca¤› kay›plar› da gözden uzak tutmamak gerekir. mallar›n gümrükte beklemesinin de maliyet olarak yans›yaca¤› hat›rdan ç›kar›lmamal›d›r. Mal mukabili ödeme flekli. . ihracatç›lar aç›s›ndan büyük bir risk tafl›maktad›r. – ‹thalatç›.

elde olmayan nedenler) ise sadece afla¤›da s›ralanan flu durumlard›r: 1) ‹thalatç› veya ihracatç› firman›n iflas› 2) ‹thalatç› ülkenin resmi makamlar›ndan kaynaklanan sebeplerle ihracat bedelinin süresi içinde getirilememesi 3) ‹hracatç› ile ithalatç› aras›nda ortaya ç›kan herhangi bir anlaflmazl›k se- bebiyle yurtd›fl›nda dava aç›lm›fl veya tahkime gidilmifl olmas› 4) Grev. Bu duruma istisna olabilecek mücbir sebepler (zorunlu. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Mal mukabili ödeme flekline ihracatç›lar›m›z aç›s›ndan da k›saca de¤inecek olursak flu aç›klamalar› ve hat›rlatmalar› yapmakta fayda vard›r. Karmafl›k gibi görünen vesaik mukabili ödeme fleklinin temel aflamalar› flu fle- kilde s›ralanabilir: . Bu nedenle ihracat- ç›lar›m›z›n kendi risklerini gözetmek kadar. lokavt veya avarya halinin gerçekleflmifl olmas› 5) Do¤al afet. Mal gönderildikten sonra ihracat bedelinin zaman› içinde (yani en geç 180 gün içinde) yurda getiril- mesi flart koflulmaktad›r. ihracatç› firmalar›m›z›n terkin hakk› oldu¤unu burada hat›rlatmak da isteriz.000 Dolara kadar yap›lan ihracat bedellerinde kambiyo kapama sorumlulu¤u olmad›¤›n›. Bu konuda detayl› bilgi için kitab›n kambiyo bölümüne ba- kabilirsiniz. Bu ödeme flekli çerçevesinde yap›lan ihracatlar ülkemiz aç›s›ndan bak›ld›¤›n- da da bir tür yabanc› ülkelere kredi tan›nmas› anlam›na geldi¤i için bu tür ihra- catlarda kambiyo mevzuat› oldukça hassas davranmaktad›r. hasar görmesi veya imha olmas› Mücbir sebep olarak kabul edilen durumlar›n da mutlaka yetkili makamlar taraf›ndan düzenlenmifl belgelerle ispat› flart› aranmaktad›r. ihracatç›n›n mal bedelini beklemeksizin yükle- meyi gerçeklefltirerek ihracat belgelerini banka arac›l›¤›yla ve bir ödeme talimat›y- la ithalatç›n›n bankas›na göndermesi. ithalatç›n›n da gümrükleme ifllemi için ken- disine gerekli olan belgeleri kendi bankas›ndan mal bedelini ödeyerek al›p güm- rü¤e gelen mal›n› çekmesi fleklinde iflleyen bir ödeme fleklidir. ithalatç›ya duyulan afl›r› güven ortam›nda kullan›lmas› gerekti¤ini vur- gulamak isteriz. VESA‹K MUKAB‹L‹ ÖDEME (Cash Against Documents) Vesaik mukabili ödeme flekli. ayr›ca Türkiye’de kambiyo karfl›s›nda da s›k›nt›ya düflebileceklerini ve bafl a¤r›t›c› ek s›k›nt›lara girebileceklerini unutma- malar›nda fayda vard›r. Ancak 100. Mal mukabili ödeme fleklinin ihracatç›lar›m›z aç›s›ndan oldukça riskli olmas› sebebiyle. savafl benzeri ola¤anüstü durumlar›n gündeme gelmifl ol- mas› 6) Mallar›n kaybedilmesi.

– ‹thalatç›. ilk bak›flta güvenli bir ödeme flekli gibi görün- se de. Hele hele sözkonusu mal›n bozulacak cinsten bir mal olmas› durumunda. . Bu ödeme flekliyle ilgili olarak buraya kadar yap›lan aç›klamalardan anlafl›ld›- ¤› kadar›yla. – ‹thalatç›n›n gümrükleme ifllemi için kendisine gerekli olan belgeleri ihra- catç›. bu tafl›ma belgesinin üzerindeki al›c› (consignee) bölümüne mutlaka ithalatç›n›n bankas›n›n isminin. zaman kayb› yarataca¤› aç›kt›r. banka garantisi olmad›¤› için. ticari pratikte s›kl›kla kullan›lan bir ödeme flekli olarak karfl›m›za ç›kar. mal bedelini ödeyerek banka- s›ndan al›r ve ithalat ifllemini gerçeklefltirir. özellikle akreditif masraflar›ndan kaç›nmak amac›y- la. sat›fl sözleflmesinde belirtilen mallar›. Vesaik mukabili ödeme. bankas› arac›l›¤›yla ithalatç›n›n bankas›na gönderir. alm›fl oldu¤u mal bedelini ihracatç›n›n bankas›na ihracatç›ya ödenmek üzere yollar. Bu durumda it- halatç›n›n bankas›. asl›nda ihracatç› firmalar aç›s›ndan bünyesinde gizli bir riski bar›nd›r›r. Ayr›ca. ithalatç›n›n belgeleri bankas›ndan almamas› veya geç almas› durumunda ihracatç›n›n banka- lar arac›l›¤›yla herhangi bir yapt›r›m gücü yoktur. ihbar merci (notify) bölümüne de ithalatç›n›n isminin yaz›lma- s›n›n hukuki bir zorunluluk arz etmesi gerçe¤idir. – ‹thalatç›n›n bankas›. Vesaik mukabili ödeme flekli. bü- rokratik s›k›nt›lar› öngörmemek mümkün de¤ildir. vesaik mukabili ödeme fleklinde ithalatç›n›n bankas› mal bedelini al- madan ithalatç›ya mal›n mülkiyetini temsil eden belgeleri vermez. diyebiliriz. Vesaik mukabili ödeme fleklinde. d›fl ticarete konu olan mal›n mülkiyetini temsil eden ana bel- ge tafl›ma belgesi (konflimento) olmaktad›r. birbirine güvenen. kendi bankas›na gelen belgeleri. ‹thalat ve ihracatç› firmalar›m›z›n bu noktada dikkat etmeleri gereken husus. ticaretin gerçeklefltirilece¤inden emin olan taraflar aras›nda. ‹lerde d›fl ticaret alan›nda kullan›lan belgelerin aç›klanmas› esnas›nda da görülece¤i üzere. manevi. ya- flanacak gecikmelerden do¤an kayb›n boyutlar› daha da büyük olacakt›r. Çün- kü bu ödeme fleklinde araya giren bankalar sadece arac› konumundad›rlar ve ödeme garantisi aç›s›ndan herhangi bir sorumluluklar› yoktur. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON – ‹hracatç›. Her ne kadar belgeleri yine banka kanal›yla geri isteme ve mal› da nakliyeci firma arac›l›¤›yla geri getirtme imkan› ve hakk› olsa da bu ifllemlerin ciddi bir ma- liyet do¤uraca¤›. yükleme tarihinde nakli- yeciye teslim eder ve ihracat ifllemini gerçeklefltirir. Bu durumda beklemekten bafl- ka çare yoktur. yurtd›fl›na giden ve al›c›- s› taraf›ndan kabul edilmeyen bir mal›n geri getirilmesindeki maddi. bir noktada mal›n mülkiyetini geçici olarak üzerine alm›flt›r da. Aksi takdirde ithalatç›n›n ban- kas›n›n olaya taraf olabilmesi mümkün olamamakta ve evraklar›n mal mukabili veya peflin ifllemden bir fark› kalmamaktad›r.

. ithalat- ç› aç›s›ndan da mallar›n ve gerekli belgelerin sa¤l›kl› biçimde eline geçmesini. ihracatç›ya mal bedelinin kendi ülkesinde tespit ede- ce¤i bir banka kanal›yla ödenece¤i garantisinin verilmesi fleklinde tan›mlanabilir. al›c› ile sat›c› aras›ndaki güvenli bir ödeme fleklini her zaman zorunlu k›lm›fl ve geliflen dünya ticaretinde bu daha da büyük bir önem tafl›r hale gelmifl- tir. olay›n bafllang›c›nda ithalatç›n›n teminat vererek bir banka garan- tisini gündeme getiriyor olmas›d›r. Aç›klamalardan anlafl›ld›¤› gibi. Bu güvenceyi de ihracatç›ya yine bir banka vermektedir. Ti- cari hayat. ak- si takdirde mal bedelinin ödenmeyece¤ini garanti alt›na alan bir ödeme flekli ola- rak karfl›m›za ç›kar. Akreditif. Özellikle Amerika Birleflik Devletleri’ndeki kullan›mdan dolay› akreditife “documentary credit” ad›n›n veril- di¤i dikkati çeker. ‹thalatç›n›n akreditif açabilmesi için bankas›na akreditif tutar› kadar teminat göstermesi zorunludur. ithalatç›n›n talebi üzerine ithalatç›n›n bankas›n›n. akreditifli ödeme flekli bankalar aras› bir ifl- lem olup. ‹hracatç› aç›s›ndan bu tür bir güvence tafl›yan akreditifli ödeme flekli. Bu kifli de ulusla- raras› kurallar gere¤ince ithalatç› firmad›r. gerekli flartlar›n ye- rine getirilmesi durumunda. Hatta Milletleraras› Ticaret Odas› (ICC-International Chamber of Commerce)’n›n yay›nlad›¤› akreditif bülteninin resmi ad› bile “Uniform Cus- toms and Pratice For Documentary Credit” (Vesikal› Krediler için Yeknesak Tea- mül ve Uygulamalar) ismini tafl›maktad›r. ilk istek üzerine bankas›na mal bedelini ödemeyi kabul etmifl olur. Akreditifi bu amaca hizmet eden bir finansal araç olarak görebiliriz. tasdik etmek ve temin etmek (güvence vermek) anlam›ndaki “accredites” kelimesinden gelmektedir. ‹thalatç›. akreditifin aç›lmas›yla birlik- te. genel manada bir akreditif iliflkisinde dört taraftan söz etmek mümkün gözükmektedir:  Amir (Applicant: ‹thalatç›)  Amir Banka (Opening veya Issuing Bank: ‹thalatç›n›n Bankas›)  Lehdar (Beneficiary: ‹hracatç›)  Arac› Banka (Intermediary Bank: ‹hracatç›n›n Bankas›) Amir (Applicant: ‹thalatç›): Akreditifin aç›lmas› için kendi bankas›na emir veren kiflidir. zaman zaman “documentary credit” veya “documentary let- ter of credit” biçiminde de kullan›m alan› bulmaktad›r. zaten kelime olarak itibar etmek. Zaten akreditifin bir güvence sistemi olmas›ndaki en önemli sebep. Kelimenin kökü bile akreditif eylemindeki güvence unsurunu vurgulay›c› bir nitelik tafl›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER AKRED‹T‹FL‹ ÖDEME fiEKL‹ (Letter of Credit) Akreditif. Akreditif uluslararas› ticarette en yayg›n isimle “letter of credit” fleklinde kul- lan›lmakla birlikte.

Amir bankan›n ihracatç›n›n akreditif metnine uygun hareket etmesi duru- munda ödeme garantisi verdi¤ini söyledik. gerekli koflullar› yerine getirerek istenen belgeler eflli¤inde yükler ve yüklenen mala iliflkin belgeleri bankas› arac›l›¤›yla yine akreditifte belirtilen süre- lere uygun olarak ithalatç›ya verilmek üzere amir bankaya yollar. Amir banka. içerdi¤i koflullara uyulmas› flart›yla bankan›n verdi¤i bir kredi mektubu olarak anlafl›l›r. yani ihracatç›ya akreditif lisan›nda verilen isimdir. Bu nedenledir ki akreditif ‹ngilizce ad›. Yani ihracatç›n›n yüklemeyi gerçeklefltirirken ve ihracat belgelerini haz›rlarken rezerv yememesi durumunda amir banka ödeme garantisi veren bir garantör banka olarak karfl›- m›za ç›kar. Akreditif sözleflmesine göre lehdar. . Akreditifte amir banka. ihracatç› ile ithalatç› ara- s›ndaki anlaflma koflullar›n›n akreditif terminolojisi dahilinde belli kavramlar eflli- ¤inde bir metne uyarlanmas›ndan baflka bir fley de¤ildir. hukuken temelde bir sözleflme iliflkisi olarak kabul edilir. ihracatç› ile yapt›¤› anlaflma koflullar›n› bir talimat halinde bildirir ve banka bu koflullar› akreditif metni ad› alt›nda an›lan küflad metnine uyarlar ve ih- racatç›ya verilmek üzere ihracatç›n›n bankas›na gönderir. ‹hracatç›n›n akreditif metninde yazan flartlara uymamas› haline ise akreditif lisan›nda rezerv ad› verilir. ihracatç› ve ithalatç› aras›nda imzalanm›fl bir sözleflme olarak de¤er- lendirilen akreditif metni. bankalar taraf›ndan bankalararas› iletiflim için kurul- mufl bulunan swift sistemde haz›rlan›r. Akreditif metni (küflad). bankaya akreditif sözleflmesinde yaz›lma- s› gerekli. Amir Banka (Opening veya Issuing Bank) ‹thalatç›n›n akreditifi açt›¤› kendi bankas›d›r. Akreditif iliflkisi. Akreditif metni. Bu bankan›n mutlaka ithalatç›- n›n ülkesinde olma mecburiyeti yoktur. Lehdar (Beneficiary: ‹hracatç›) Ad›na akreditif aç›lan kifli. Türkiye’de ilgili kambiyo mevzuatlar› gere¤ince akreditif açmaya bankalar ve özel finans kurulufllar› yetkilidir. letter of credit (kredi mektubu) olarak karfl›m›za ç›kar. ‹hracatç›n›n akreditif metnindeki koflullara uygun hareket etmesi kofluluyla ihracatç›ya yüklemenin bedelinin ödenece¤i garantisini verir. mallar› sat›fl sözleflmesindeki belirtilen zamanda. Amir banka. teminat alarak ithalatç›ya kefil olma ve ihracatç›ya akreditif flart- lar›na uygun hareket etti¤i takdirde ödeme garantisi veren bankad›r. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Akreditif aç›l›fl›nda amir (ithalatç›). ithalatç›dan ald›¤› talimat üzerine bir akreditif metni haz›rlar ve ihracatç›ya gönderir.

Bu nedenle ihracat operasyonunu sa¤l›kl› yürütmekte fayda vard›r. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda arac› bankan›n ihracatç›ya karfl› sorumlulu¤u aç›s›n- dan iki özellik ile karfl›m›za ç›kmas› mümkün olabilir. teyitli veya teyitsiz nite- lik tafl›mas›na göre ihracatç› bankan›n garantör olarak iflin içine girmesi sözkonu- su olabilir. yani amir banka gibi garantör bir banka olmad›¤›n› bilmek gerekir. . ihracatç›n›n yükleme belgelerini al›p amir bankaya ulaflt›rmak ve amir bankadan ihracatç› ad›na gelen paray› ihra- catç›ya ödemek d›fl›nda bir sorumlulu¤u olmayacak flekilde. akreditif borcuna da teyit veren bir vas›fla karfl›m›za ç›kmas› durumunda ihracatç› bankaya teyit bankas› ad› verilir. ithalatç›n›n rezervi kabul edip etmedi¤ini sorar. Bu özelliklerine göre de ara- c› bankaya hukuken kazand›¤› vas›flardan dolay› afla¤›daki isimler verilir: – ‹hbar Bankas› (Advising Bank) – Teyit Bankas› (Confirming Bank) ‹hbar Bankas›: Akreditifin aç›ld›¤›n› ihracatç›ya bildirmek. Arac› Banka (Intermediary Bank: ‹hracatç› Banka) Lehdar›n. Teyit Bankas› ‹hbar bankas›n›n arac› s›fat›yla yapt›¤› ifllemleri temelde yerine getirmekle birlikte. ihracatç›n›n ithalatç›ya gönderece¤i belgeleri kabul ederek ödemeyi lehdara yapan arac› bankad›r. ihra- cat› yaparken kurallar ve zaman aç›s›ndan akreditif metnindeki flartlara uygun ha- reket etmesidir. Teyitli akreditiflerde ihracatç› bankan›n vasf› bu yönde karfl›m›za ç›kar. Teyitsiz ak- reditiflerde ihracatç› bankan›n vasf› bu yönde karfl›m›za ç›kar. sadece arac› (posta- c›) gibi hareket etmesi durumunda ihracatç› bankaya verilen isimdir. ‹thalatç›n›n rezervi kabul etmesi durumunda ödeme yap›l›r ancak kabul etmedi¤i durumda ihracatç›n›n amir ban- ka üzerinden ald›¤› garantide s›k›nt› do¤ar. yani ihracatç›n›n ülkesinde bulunan ve akreditif aç›ld›¤›n› ihracatç›- ya bildiren. An- cak akreditifin afla¤›da detayl› olarak görece¤imiz üzere. ‹hracatç›n›n yüklemeyle alakal› olarak rezerv yemesi durumunda. ‹hracatç›n›n bankas›. hukuken amir bankan›n garantörlü¤ü biter ve sanki ifllem ak›fl› vesaik mukabili ödeme flek- line dönerek amir banka elindeki evraklar› ithalatç›ya tahsil edilmek üzere sunar. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹hracatç›n›n amir bankadan ödemesini garanti alt›na alabildi¤i akreditifli öde- me fleklinde en çok dikkat etmesi ve bilinçli hareket etmesi gereken husus. akreditif iliflkisinde öncelikle arac› durumunda karfl›m›- za ç›kar. Yani rezerv yememesi gereklili¤idir.

 ‹lerde sorun yaflamamak ve operasyonu daha iyi yönetebilmek ad›na karfl›l›kl› olarak çal›fl›lacak bankalar›n da bafltan tespit edilmesinde fay- da vard›r. huku- ken bankan›n ithalatç›y› kredilendirmesi ve ayn› zamanda ihracatç›ya karfl› ithalatç›ya kefil olmas› anlam›na gelir. Akreditif metni (küflad).  ‹hracatç›. ihracatç›n›n kendisine gönderdi¤i sözkonusu sevkiyatla. Zira bir banka teyit verme ifllemini pratikte ücretsiz yapmayacak ve bir teyit komisyo- nu alacakt›r.) AKRED‹T‹F‹N ‹fiLEY‹fi fiEKL‹ Ço¤unlukla karmafl›k gibi görünen. küflad metni ve- ya akreditif metni ad› verilir. yap›lan anlaflmaya dayanarak. Bu metne. proforman›n bir fotokopisi ile bankalar›n akreditif açma teklif formlar› doldurularak verilir. Akreditif açarken Türkiye koflullar›nda bankaya dilekçe ekinde.  ‹thalatç›n›n bankas›. amir bankaya kefil olmas› anlam›na gelir. (Teyitli akreditif için lütfen afla¤›daki sayfalarda anlat›lan teyitli akre- ditif bölümlerini okuyunuz. ihracatla ilgili teklif (proforma) çerçe- vesinde kendi bankas›na (amir bankaya) müracaat eder ve akreditif aç›l- mas›n› rica eder. bankalarda kulla- n›lan ve bankalara özel bir teleks sistemi gibi düflünebilece¤imiz swift sistemde haz›rlan›r.  Amir bankan›n akreditif açmas› demek öncelikle finansal aç›dan. Ancak teyitli bir akreditifte ihracatç› bankan›n alaca¤› komisyon pratikte hesaba kat›lmal›d›r. Ya- p›lmas›n› istedi¤i herhangi bir de¤ifliklik var ise bankas› arac›l›¤›yla mü- . Bu du- rum tabii ki ihracatç› aç›s›ndan çifte güvence olarak görülebilir. oysa asl›nda oldukça basit bir iflleyifle sa- hip ama titizlik gerektiren bir ödeme flekli olan akreditif ifllemini daha iyi anlaya- bilmek için temel aflamalar› flu flekilde s›ralanabilir:  ‹hracatç› ile ithalatç› firmalar belli bir mal al›m-sat›m ifllemi için öncelikle akreditif yoluyla ödeme yap›laca¤›nda anlafl›rlar.  Amir banka. bankan›n ithalatç›dan ald›¤› ta- limat do¤rultusunda sözleflme koflullar›n› belli bir terminoloji dahilinde bir metin haline getirmesi anlam›n› da tafl›r.  Amir bankan›n akreditif açmas›. haz›rlad›¤› akreditif metnini (küflad) ihracatç›ya verilmek üzere ihracatç›n›n bankas›na swift arac›l›¤›yla gönderir. garantör olaca¤› için ithalatç›dan akreditif aç›lmas› için teminat talep eder ve akreditif açar.  ‹thalatç› firma. asl›nda temel mant›k itibariyle bak›ld›¤›nda. ayr›ca. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON ‹hracatç› bankalar›n akreditif tutar›na teyit vermesi demek. bankas› arac›l›¤›yla gelen akreditif metnini al›r ve ithalatç› ile yapt›¤› anlaflma koflullar›na uygun aç›l›p aç›lmad›¤›n› kontrol eder.

 Akreditifin sight olmas› durumunda ithalatç› belgeleri al›rken ödemeyi yapar ve akreditif aç›l›rken verilmifl olan teminat kald›r›l›r.)  ‹hracatç›. akreditif metninde belirtilen kurallara uygun hareket ederek mal›n yüklemesini gerçeklefltirir. Genel Akreditif Türleri Dönülebilir / Dönülemez Akreditif (Revocable / Irrevocable L/C – Kabilirücu / Gayrikabilirücu) Akreditifler. fiayet akredi- tif vadeli ise ithalatç› ödeme yapmadan belgeleri al›p mal› çeker ancak teminat vade günü ödeme yap›laca¤› tarihe kadar banka nezdinde tu- tulur. . (Akreditif metninde yap›lan de¤iflikliklere pi- yasada amendment ad› verilir.  Amir banka. fiayet ithalatç› firma. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER dahale eder ve akreditif metninde gerekli de¤ifliklikleri yapmas› için itha- latç›dan da ricada bulunur. Ancak ödemenin bir an önce al›n- mas›na imkan sa¤layan ve afla¤›da anlat›lacak sight akreditif türünden bir ifllemde paras›n› hemen alabilmek için bekleme yap›lmas› mant›kl› ol- mayacakt›r.  Amir banka.  Yükleme tarihinden sonra yine akreditifteki sürelere uygun hareket et- mek kayd›yla ithalatç›ya teslim edilmek üzere gerekli yükleme belgeleri- ni bankas›na teslim eder. Bu çerçevede akreditifleri afla¤›daki gibi s›n›fland›rabi- liriz. yükleme belgelerini amir bankaya ulaflt›r›r. yükleme tarihinden itibaren 21 gün içinde evrakla- r› bankas›na verme hakk›na sahiptir. özel durumlardaki uluslararas› ticaret ifllemlerinde karfl›m›za ç›kan türler olarak ikiye ay›rmak mümkündür. açm›fl oldu¤u akreditiften ihracatç›n›n onay› al›nmadan vazgeçemiyorsa bu akreditif türüne de dönülemez akreditif (irrevocable letter of credit) ad› verilir. AKRED‹T‹F TÜRLER‹ Akreditif türlerini. aç›ld›ktan sonra ihracatç›n›n onay› al›nmaks›z›n ithalatç› taraf›n- dan tek tarafl› olarak vazgeçilebilir nitelik tafl›yor ise bu akreditife dönülebilir ak- reditif (revocable letter of credit) ad› verilir. ithalatç›ya belgeleri teslim eder ve ithalatç› mal› gümrü¤ün- den çeker. operasyonel olarak her akreditif iflleminde karfl›m›za ç›kan türler ve daha çok finansman imkan› yaratan veya operasyonel kolayl›k sa¤layan. belgeler nezdinde ihracatç›n›n performans›n› kontrol eder ve rezervli ifllem yap›l›p yap›lmad›¤› tespit edilir. Akreditiflerde evrak teslim süresi aç›kça belir- tilmiyor ise ihracatç›.  ‹hracatç›n›n bankas›.

ilgili ev- raklar›n taraflar aras›ndaki ak›fl›na arac›l›k yap›yor ise bu tür akreditiflere de teyit- siz akreditif denir. Bu nedenle ticari pratikte dönülebilir akredi- tifler ile çok s›k karfl›lafl›lmaz. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Akreditifin hukuken temelde bir sözleflme oldu¤u düflünülecek olursa. Bir akreditif metni üzerinde akreditifin dönülebilir olup olmad›¤› genellikle yazar. ya- ni karfl›l›kl› çal›flmad›¤› gibi her iki banka aras›nda da kredi iliflkisi mevcut de¤ildir. Teyitli / Teyitsiz Akreditifler (Confirmed / Unconfirmed L/C) Akreditif iflleminde. ihracatç›ya temelde ödeme garantisi veren as›l banka amir bankad›r. Tan›mlamalardan bile ilk bak›flta ç›kar›labilece¤i gibi. ih- racatç› ile ortak hareket ederek birlikte anlaflt›klar› takdirde sözleflmeyi yürürlük- ten kald›rabilirler. belgeleri ülkesindeki bankaya ibraz etti¤i tak- dirde mal bedelini bankadan alma hakk›na sahip olmak isteyece¤i. . Akreditiften ithalatç›n›n tek tarafl› olarak cayma hakk›. Bu nedenle ihracatç› firmalar. Ancak bir akreditif metninde (küflad metninde) akreditifin bu vasf›na ilifl- kin herhangi bir aç›klay›c› ifade yok ise akreditif hukuken dönülemez (gayrikabi- lirücu-irrevocable) olarak kabul görür. Bir bankan›n di- ¤er bankaya kefil olabilmesi için tahmin edilece¤i gibi iki banka aras›nda bir te- minat sözleflmesi yap›lm›fl olmas› gerekir ki biz buna finansman iliflkilerinde kredi hatt› (credit line) oluflturmak ad›n› veririz. ‹hracatç› bankan›n bir akreditife teyit vermesi demek asl›nda özü itibariyle bankan›n. hatta bu ayr›m›n tamamen teorik bir ayr›m oldu¤u bile söylenebilir. Dönülemez nitelikteki bir akreditifte ise ithalatç›. akreditifi açan amir bankaya onay vermesi demektir. ihracatç›- n›n mal› yükleyece¤i tarihe kadar geçerlidir. ihracatç› aç›s›ndan bak›ld›¤›nda oldukça riskli bir ifllem olarak gö- rünmektedir. yani sözleflmeden ca- yabilece¤i anlam› ç›kar›labilir. ihracat bede- lini daha erken almaktan yana tercih kullanaca¤› ve kendi ülkesinde bir muhata- b› olsun isteyece¤i için teyitli akreditifler tercih ediliyor olabilir. Yani mal yüklendikten sonra dönmek mümkün de¤ildir. fiayet bu banka teyidi kabul etmiyor ve sadece akreditife arac›l›k ediyor. Ancak bankalararas› ifllemler neticesinde ihracatç›n›n ülkesindeki arac› banka da ödemeyi teyit edebilir. ihracatç›n›n bankas› kendisine ödeme yapmay› kabul ediyor ve akreditife teyit veriyor ise bu tür akreditiflere teyitli akreditif ad› verilir. Dönülebilir akreditiflerde ithalatç›n›n akreditiften dönebilme hakk›. ihracatç›n›n özellikle ithalatç›ya özel imalat yapt›¤› ve üretime bafllad›¤› durumlarda özellikle büyük bir risk olarak karfl›s›na ç›kar. Akreditif iflleminde. dönülebilir nitelik tafl›- yan bir akreditif. Dünya üzerinde her banka her banka ile muhabir iliflkisi içinde olmad›¤›. dönü- lebilir akreditifte ithalatç›n›n tek tarafl› fesih hakk› oldu¤u.

Sadece ihracatç›n›n kendisine ibraz edece¤i belge- leri. bu iflten bir komisyon talep edebilece¤i gibi ayr›ca kendisi de ödemeyle il- gili sorumluluklar›ndan dolay› ifl ak›fl›n› izlemek isteyecektir. fiayet do¤rudan çal›flabilecek nitelikte iki banka bulunamad›¤› tak- dirde araya üçüncü bir arac› bankan›n girmesiyle akreditif iliflkisi kurulabilir ki bu bankaya akreditif olay›nda rambursman banka ad› verilir. Teyitsiz akreditiflerde ihracatç›n›n bankas›n›n hiçbir ödeme yükümlülü¤ü üst- lenmeyece¤ini bilmek gerekir. Özellikle teyitli bir akreditif aç›l›m›n›n sa¤lanabilmesi için araya girmesi durumunda rambursman banka. ‹hracatç›. yüklemeyi müteakip gerekli belgeleri bankas›- na ibraz ederek akreditif mebla¤›n› almaya hak kazan›r. Mecbur kalmad›kça rambursman bankay› araya sokmamaya çal›flmakta fay- da vard›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Bu nedenle teyitli bir akreditifin tesis edilebilmesi için mutlaka birbiriyle çal›flan. vadeli ise vade bitim tarihinde bankas›ndan mal bedelini talep etme hakk›- na sahiptir. Bu- radaki ifadeden anlafl›lmas› gereken de yükleme belgelerinin amir bankada gö- rülmesi ve rezerv yoksa ödemenin yap›lmas›d›r. Teyitsiz sight bir akreditifte ihracatç› yüklemeyi müteakiben bankas›na yükleme belgele- rini verince arac› banka bu belgeleri amir bankaya gönderir ve amir banka rezerv incelemesi yapt›ktan sonra ödemeyi ç›kart›r. ithalatç›n›n bankas›na göndermekle yükümlüdür. muhabir iliflkisi içinde olan ancak ayr›ca kredi iliflkisi de oluflturulmufl iki banka bul- mak gerekir. ‹hracatç›n›n sight akreditifte yükleme tutar›n› hemen bankas›ndan alabilme- si için akreditifin öncelikle ön koflul olarak mutlaka teyitli olmas› gerekir. Rambursman bankan›n araya girmesi durumunda ifllemlerin gecikebilece¤i- ni ve özellikle ek masraflar›n do¤aca¤›n› unutmamak gerekir. Bu nedenle sight akreditife piyasadaki yayg›n kullan›m›yla peflin akreditif de- mekten daha çok görüldü¤ünde ödemeli akreditif denmesi daha do¤rudur. ‹thalatç›n›n bankas›ndan gelecek paray› da ihracatç›ya ödemede arac›l›k hizmeti yapar. Teyitli akreditiflerde ise ihracatç› belgeleri bankas›na ibraz etti¤i anda ihracat bedelini kendi bankas›ndan almaya hak kazanm›fl olur (tabii ki sight akreditiflerde). Sight akreditiflerde ihracatç›n›n bankas›n›n ön koflul olarak teyit bankas› (confirming bank) olmas› zorunlulu¤unun yan› s›ra banka belgeleri inceleme yet- . Görüldü¤ünde Ödemeli / Vadeli Akreditifler (Sight / Deferred L/C) Sight akreditiflerde ihracatç›. flayet akreditif görüldü¤ünde ödemeli (sight) ise belgeleri verir ver- mez. ihracatç›n›n ihracat bedelini teyitsiz akreditiflere göre daha erken alabilme imkan› do¤urmas› aç›s›ndan da tercih edilmektedir. Teyitli akreditifler bu aç›dan sadece ikinci bir banka güvencesinden dolay› de¤il. Ancak burada ihracatç› firmalar›n dikkat etmesi gereken baz› hususlar vard›r. Bu durumun ihracat- ithalat ifllemlerinde bir gecikmeye sebep olaca¤›n› gözden uzak tutmamak gere- kir.

mal› satt›¤› yerden ad›na açt›rd›¤› akreditifi. . Sight akreditiflere ithalatç› aç›s›ndan bakacak olursak. akreditifin teyitli olup olmamas› ayr›m› ithalatç› firma aç›s›ndan herhangi bir anlam ifade etmez. Teyitsiz vadeli akreditiflerde amir bankadan vade gününde ödemenin ihracatç› bankaya (arac› bankaya) gelmesi- nin ard›ndan ihracatç›ya ödeme yap›l›r. Amir banka. Mal›n yüklenip kendi ülkelerine gelmesiyle birlikte yükleme belgelerini amir bankadan (akreditifi açan bankadan) alarak öncelikle mal› gümrükten çeker- ler. Devredilebilir akreditifler ço¤unlukla arac› konumundaki. ‹hracatç› firman›n tam vade günü ödemeyi bankas›ndan alabilmesi için akreditifin mutlaka teyitli olmas› zorunludur. Vadeli akreditiflerde ise ihracatç› mal› yükledikten ve belgeleri bankas›na ib- raz ettikten sonra ödeme tarihini bekler ve vadesi geldi¤inde ödemeyi bankas›n- dan al›r. ‹thalatç› firmalar›n vadeli akreditiflerde tam vade günü ödeme yapmas› esas- t›r. Bankalar burada akreditif aç›l›fl› esnas›nda ithalatç›dan ald›klar› teminata gü- venerek mal›n mülkiyetini ithalatç›ya devretmekten kaç›nmazlar. ihracatç› firmalar›n ço¤u zaman bankalar›n alaca- ¤› teyit komisyonu ile paran›n gecikme süresi aras›nda bir finansal karfl›laflt›rma yapt›klar›na flahit oluruz. ak- reditif açmakla asl›nda ithalatç› firmay› kendi nezdinde verilen teminata dayal› olarak kredilendirmifl kabul edilir. fleklinde bir yorum yapmak mümkündür. sight akreditif kapsam›nda ülkesine gelen mal›n gümrükten çekilebilmesi için gerekli belgeleri bankas›ndan almaya giderken mutlaka akreditif tutar› kap- sam›nda ödemeyi yapmak zorundad›r. Amir bankan›n güvenilirli¤i karfl›s›nda ve vade tarihinin üzerinden çok uzun zaman geçmeyece¤i durumlarda ihracatç› firmalar›n teyit ko- misyonu ödememek için teyitsiz akreditifi tercih ettiklerini görmekteyiz. Bu nedenle vadeli akreditiflerde kredi vadesin- de ödenmelidir. Ticari pratikte bu nedenle. Arac› durumundaki ihracatç› firma. Bankalar vadeli akredi- tif ifllemlerinde vade günü ödeme yap›lana kadar teminat› sakl› tutarlar. Vadeli akreditiflerde ithalatç› firmalar da ödemeyi elbette ki vade günü ya- parlar. komisyoncu tarz›n- da ifl yapan ihracatç› firmalar taraf›ndan kullan›l›r. Zira akreditif iliflkisi temelde bir kredi iliflkisidir. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON kisine de sahip olmal›d›r. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda ithalatç› gözüyle sight akreditif peflin iflleyen bir ifllem olarak tan›mlanabilir. Akreditifin ‹ngilizce karfl›l›¤›n- daki (letter of credit) kredi – credit kelimesini hat›rlatmak isteriz. kendi ad›na aç›lan bir akreditif kapsam›ndaki mal›n yükle- mesini yapmas› için baflka bir firmaya devretmesine imkan sa¤layan akreditiflere devredilebilir (transferable) akreditif ad› verilir. Özel Akreditif Türleri Devredilebilir Akreditif (Transferable L/C) ‹hracatç› firman›n. Zira it- halatç›. daha düflük bir mebla¤ üzerin- den mal› ald›¤› yere devrederek aradan komisyon elde etmifl olur.

bunun d›fl›ndaki hiçbir ibarenin akreditifin devri sonucunu do¤urmayaca¤› temel kural› getirilmifltir ve bu kural çok aç›k bir hü- küm olarak yer almaktad›r. akreditifin ithalatç›s› ile devrin yap›ld›¤› kiflinin birbirini ö¤renme riskinin varl›¤›d›r. aksine bir anlaflma yap›lmad›¤› müddetçe. üretici ile yapt›klar› sözleflmeye güvenerek al›c›- sat›c› aras›ndaki iliflkiden ve do¤rudan ihracat yap›lmas›ndan rahats›z olunma- maktad›r. yine aksi belirtilmedikçe. Ancak akreditifin birden fazla kifliye parçalanarak devredilmesi mümkündür. Hatta aradaki kar marj› veya komisyon tutar› da banka garantili bir fle- kilde ifllem gördü¤ü için ayr›ca tercih sebebi de olabilmektedir. Akreditifin dev- rini talep eden ihracatç›ya bilindi¤i gibi ilk alacakl›. D›fl ticaret hayat›nda transferable akreditifi daha çok bir üretici firman›n pa- zarlamas›n› yapan ve firman›n temsilcisi tarz›nda çal›flan arac› ihracatç›lar›n kul- land›klar›n› görüyoruz. lehine devir yap›lan kifliye de ikinci alacakl› ad› verilir. sadece bir kereli¤ine dev- redilebilir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Ancak böyle bir durumda ihracatç›lar›m›z›n dikkat etmesi gereken en önem- li husus. Yani devri yap›lan bir akreditifin ikinci alacakl›s› taraf›ndan da baflka bi- rine devri mümkün de¤ildir. Karfl›l›kl› Akreditif (Back to Back L/C) Yap›lan veya yap›lacak bir ihracat ifllemi için ad›na akreditif aç›lan lehdar›n . Milletleraras› Ticaret Odas›’n›n akreditifle ilgili yeknesak kurallar›na akreditifte sadece “devredilebilir” kayd›n›n bulunmas› gerekli olup. ‹lk alacakl› akreditifi birden fazla ikinci alacakl›ya devredebilir. Zira devredilebilir akreditiflerde devir iflleminin yap›lmas›n›n ard›ndan yüklemeyi yeni firman›n. Böyle bir akrediti- fin mutlaka k›smi sevkiyata izin veren bir akreditif olmas› gerekir. Devredilebilir akreditifler tafl›d›klar› flartlar çerçevesinde devredilebilirler an- cak ihracatç› devri gerçeklefltirirken afla¤›daki konularda de¤ifliklik yapma hakk›- na sahiptir:  akreditif tutar›n› azaltabilir  mallar›n birim fiyat›n› azaltabilir  akreditif vadesini k›saltabilir  belgelerin ibraz süresini k›saltabilir  en son sevk tarihini k›saltabilir  sigorta yüzdesini art›rabilir Devredilebilir nitelikteki akreditiflerin devri esnas›nda do¤acak devir masraf- lar›. yani akreditifi devralan kiflinin yapaca¤› aç›kt›r. ilk alacakl›ya aittir. Devredilebilir akreditifler. Bir akreditifte aç›kça devredilebilir nitelik tafl›d›¤›na iliflkin bir ifade olmama- s› durumunda akreditifler devredilebilir özellik tafl›mazlar. Böylece.

K›rm›z› flartl› akreditifler. yani akreditiflerin çözülmesiyle ilgili hususlara bafltan aç›kl›k getirilmesinde büyük yarar vard›r. Akreditif alacaklar›-borçlar›n›n bir- birine ba¤lanmas›. bankas›na giderek mal bedelinin tamam›n› veya bir k›sm›n› peflin olarak al›r. belli bir tarihte ki bu akreditif flartlar› aras›nda yer al›r. Karfl›l›kl› akreditiflerde ifllemin baflar›yla yürütülebilmesi ve pratikte sorunlar yaflanmamas› için flu hususlara dikkat edilmesini tavsiye ederiz:  ‹lk aç›lan orijinal akreditifin koflullar› ile sonradan aç›lacak olan karfl›l›kl› akreditifin koflullar›n uyumu önemlidir. piyasada genellikle ithalatç› ad›na üretim yapan ve iliflkileri zaman içinde güçlenmifl firmalarda karfl›m›za ç›kmaktad›r. Dünya ticari prati¤inde karfl›l›kl› akreditifin ço¤unlukla transit ticaret ifllemle- rinde kullan›ld›¤› gözlenir. Karfl›l›kl› akreditifte. Birinci akreditifin alaca¤›.  ‹lk aç›lan akreditifin teyit bankas›nda ifllemi yürütmek ve araya baflka bir banka daha sokmamak kar›fl›kl›klar› önleyecektir. ikinci akreditifin ödemesinde kul- lan›lmakta ve teminat unsuru olarak akreditif aç›l›fl›nda kabul görmektedir. Daha sonra mal› yükledi¤i ve bankas›na belgeleri verdi¤i anda kalan mebla¤› tahsil eder. Karfl›l›kl› akreditifler sözkonusu oldu¤unda akreditifin bu özelli¤i kendisini daha da belirgin k›lm›fl olur. bir ödeme arac›d›r. bu akreditif alaca¤›n› teminat göstererek ithal edece¤i bir mal için akreditif açmas› ifllemine verilen isimdir. Akreditif kapsam›ndaki mal›n yüklemesinin yap›lmas›n› beklemeden ihracat- ç›. Zira karfl›l›kl› akreditif tamamen ba¤›ms›z iki ayr› ticari hareket için flayet her ikisi de akreditifli olacaksa bunlar› sadece finansal amaçlarla birbirine ba¤lamak- tan baflka bir anlam ifade etmez özü itibariyle. Bu durum elbette ki bir flartlanmaya sebep olmamal›- d›r. ikinci akreditif bir ithalat iflle- mi için aç›lmaktad›r.  Ödemeye iliflkin. Oysa akreditif temelde bir finansal enstrüman. Birinci akre- ditif bir ihracat ifllemi için aç›lm›fl bir akreditif olup. iki ayr› akreditif oldu¤u dikkatini çekmifltir. K›rm›z› fiartl› Akreditif (Red Clause L/C) ‹hracatç› firmaya. mal› yüklemeden önce avans imkan› sa¤layan akreditifle- re verilen genel isimdir.  ‹lk aç›lan ve teminat olarak kullan›lacak akreditifin teyitli olmas›nda fay- da vard›r. akreditif kapsam›ndaki mal hareketlerinin de birbiriyle ba¤lan- t› olmas›n› her zaman için zorunlu k›lmaz. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON (ihracatç›n›n). Üretim için ge- rekli hammadde ihtiyac›na finansal olarak destek olmak türünden sebeplerle ih- racatç›ya yüklemeden önce bir miktar avans vermeyi kabul eden ancak bunu bel- . Akreditif iliflkisine Türkiye’deki d›fl ticaret prati¤inde bugüne kadar daha çok operasyonel gözle bak›lm›flt›r.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER li bir akreditif flart›na ba¤lamak isteyen al›c›lar›n tercih ettikleri bir yöntem olarak gözlemlenir. Rotatif Akreditif (Revolving L/C) Uzun vade içerisinde ve sürekli düzenli sevkiyatlar gerçeklefltiren firmalar›n. antrepoya teslim ede- rek ambar makbuzu ile bankaya müracaat ederek belirlenen avans› tahsil eder. Depolanan mal›n d›fl›ndaki kalan miktar›n yükleme günü. Bu nedenle ithalatç› firmalar›n da bu konuda uyan›k olmas›nda ve çok fazla güvenmedikleri durumlarda ihracatç› ile bu akreditif türüyle çal›fl›rken ek anlaflmalar yapmalar›nda fayda vard›r. Yeflil fiartl› Akreditif (Green Clause L/C) ‹hracatç› firmaya yüklemeden önce yine avans imkan› sa¤layan ancak avans karfl›l›¤›nda bir miktar mal›n ithalatç› ad›na depolanmas› flart›n› içeren akreditifle- re yeflil flartl› akreditif (green clause L/C) ad› verilir. K›rm›z› flartl› akreditiflerde de ihracatç›n›n avans› ald›ktan sonra yüklemeyi gerçeklefltirmemesi türünden riskler mevcuttur. Aksi takdirde yüklemeden önce avans tutar›n›n peflin ödeme tarz›nda trans- ferinin güven sorununun yan› s›ra ilerde d›fl ticaret operasyonunda da bilinçli ve dikkatli olunmad›¤›nda yarataca¤› sorunlar düflünülerek k›rm›z› flartl› akreditifin tercih edildi¤ini görürüz. Bafltan ilk aç›ld›¤› andaki flartlar çerçevesinde tespit edilen periyotlar dahilinde kaç dönem devam edece¤i- ne göre dönüflümlü olarak devrolmaya devam eder ve son dönem gelince yürür- lükten kalkar. Ticari pratikte özellikle yabanc› bir markaya üretim yapan ve belli dönemler- le (örne¤in her ay veya her sezon) sevkiyat gerçeklefltiren ihracatç› firmalar›n bu akreditif türünü kulland›klar›n› görürüz. akreditif kapsam›ndaki mal›n bir k›sm›n› (ta- bii ki akreditif flartlar›nda belirtilen miktar›) belli bir depoya. maliyeti düflük kredi f›rsat› vermesi aç›s›n- dan tercih edilebilir bir akreditif türü olarak piyasada karfl›m›za ç›kar. tek bir akreditifi birden fazla ticari hareket için kullanabildikleri. Yeflil flartl› akreditiflerde ihracatç›. Yeni dönem için- de akreditif koflullar›na göre yükleme gerçeklefltirildikten sonra akreditif yine ay- n› koflullarla bir sonraki belirlenen döneme devrolur. her bir sevkiyat için ayr› birer akreditif açmak yerine. depolanan malla bir- likte toplu sevkiyat gerçeklefltirilerek belgeler bankaya takdim edilir ve avans d›fl› kalan bakiye akreditif tutar›n›n akreditif ödeme flekline göre tahsili yoluna gidilir. dönüflümlü akreditif ad› da verilen bir türdür. Rotatif akreditiflerde aç›lan akreditif kapsam›ndaki sevkiyat gerçeklefltirildik- ten sonra akreditif yürürlükten kalkmak ve bir sonraki belirlenen dönem (periyot) için yeniden ayn› koflullarda aç›lm›fl bir akreditif gibi ifllem görür. . ‹hracatç› firmalara elindeki belli bir sto¤u nakde çevirebilme imkan› sa¤layan yeflil flartl› akreditif bir aç›dan da ucuz.

banka ma- liyetlerini ve akreditif komisyonlar›n› da olumlu yönde etkileyecektir. Örne¤in. Rotatif akreditiflerde. Bir kural olmamakla birlikte ço¤unlukla müteahhitlik hizmetleri yoluyla ihra- catlar benzeri taahhüt ifllerinde kullan›lan teminat akreditifleri. sevkiyatlar›n birinin tutar› üzerinden akreditif açmak. ithalatç›ya yapmakla taahhüt etti¤i ifli istenen kalitede ve süre- de gerçeklefltirece¤ine iliflkin bir stand-by akreditif açarak banka garantisi verir. Ayr›ca yap›lacak toplu ticaret rakam› üzerinden akreditif açarak masraflar› art›rmak yerine. ‹hracatç›. çeflitli s›n›rlama- lar getirmek mümkündür. yani di¤er dönemlerde gönderilip gönderilemeyece¤i konusu. her ifllem için ayr› ayr› akreditif aç›lmad›¤›ndan dolay› ge- rek ihracatç› gerekse ithalatç›n›n operasyondan ve bürokrasiden kurtulmak yö- nünde avantaj yakalad›¤›n› görürüz. . Birikimsiz nitelik tafl›yan rotatiflerde ise her dönem sevkiyat tutar› kendi içinde ba¤›ms›z de¤erlendirilir ve eksik tutarlar›n di¤er dönem veya dönem- lerde gönderilmesi mümkün de¤ildir. bir dönem gönderilmeyen bir sevkiyat miktar› veya eksik tutar. akreditifin normal iflleyifli tarz›ndaki bir operasyonel süreçle karfl›m›za ç›kmaz. Teminat Akreditifi (Stand-by L/C) Akreditifin genel iflleyifline göre farkl› tarzda alg›lanabilecek türden ve genel- de akreditiflerin bir teminat mektubu gibi ifllem gördü¤ü bir türdür ve ço¤unluk- la taahhüt ifllerinde kullan›l›r. akreditifin finansal bir araç olma özelli¤iyle ilgili tipik bir garanti mektubu niteli- ¤iyle öne ç›kar. bir dönem gönderilmeyen eksik bir tutar›n di¤er dö- nemlere bir hak olarak sark›p sarkmayaca¤›. di¤er dönemlerde gönderilebilir ve eksik tu- tarlar birikir. Birikimli rotatiflerde de biriken miktarlar›n çok fazla olmamas› ve bir dönem gelip ithalatç›y› rahats›z edecek boyutlara ulaflmamas› nedeniyle. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Rotatif akreditifte. amir s›fat›yla hareket edip akreditif açan taraf ihra- catç›d›r. birikecek miktar›n en fazla belli bir tutara ka- dar olaca¤› flart› türünden “miktarla s›n›rlanm›fl” veya birikecek miktar›n sadece bir sonraki dönem içinde gönderilebilece¤i flart› türünden “zamanla s›n›rlanm›fl” birikimli (cumulative) rotatiflerle karfl›lafl›labilir. ‹flin bitirilmemesi veya eksik tamamlanmas› ya da sözleflme koflullar›na uygun ha- reket edilmemesi gibi durumlarda ithalatç› teminat akreditifinden kaynakl› alaca- ¤› tahsil yoluna gider. Teminat akreditiflerinde. Stand-by akreditifler. rotatif akreditifin de kendi alt türüne göre ayr›m gös- terir: a) Birikimli Rotatif (Cumulative Revolving) b) Birikimsiz Rotatif (Non-cumulative Revolving) Rotatif bir akreditifin birikimli olmas› durumunda.

üç ayr› ödeme biçiminde görülebilir: 1) Kabul kredili vadeli akreditif 2) Kabul kredili mal mukabili ödeme 3) Kabul kredili vesaik mukabili ödeme Kabul Kredili Vadeli Akreditif Temel iflleyifli ve mant›¤› vadeli akreditiften farkl› olmayan kabul kredili vade- li akreditif iflleminde tek fark ihracatç›n›n yükleme belgeleriyle birlikte poliçeyi de bankas› arac›l›¤›yla ithalatç›ya göndermesi ve ithalatç›n›n ülkesine gelen mal› çe- kebilmesi için gerekli belgeleri bankas›ndan al›rken poliçeyi de imzalayarak ban- kas› kanal›yla ihracatç›ya göndermesidir. ithalatç›n›n kendisine bir finansman kayna¤› oluflturmas› yönünden de düflünmek gerekir. Avalsiz. Poliçeyi. alaca¤› temsil eder. böylece sat›c›s› taraf›ndan kendisine bir kredi sa¤- land›¤›n› düflünebilir. senetten bir fark› olmaya- ca¤› için ticari hayatta çok fazla tercih edilmemektedir. Kabul kredili ödemelerin. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER KABUL KRED‹L‹ ÖDEME (Acceptance Credit) Uluslararas› ödeme flekilleri asl›nda temel olarak dört adettir: Peflin. Bu ödeme yöntemini sadece ihracatç›n›n güvence unsuru yaratmas› aç›s›n- dan de¤il. Yükleme belgelerini poliçenin kabulü karfl›l›¤›nda alarak güm- rükten mal›n› çeken ithalatç›. di¤er ödeme flekillerinden ba¤›ms›z bir ödeme flekli olmaktan çok. amir bankaya giderek kabul kredili vadeli akreditifi açar. Vesaik Mukabili ve Akreditif. Mal Mu- kabili. . Poliçeler. bill of exc- hange) isminde bir k›ymetli evrak olan belgenin girmesiyle karfl›m›za ç›kan bir ödeme yöntemidir. poliçeyi baflkas›na cirolayarak mal ya da hizmet al›m› yapmak da mümkündür. Bu ödeme yönteminde ifl ak›fl› flu flekilde s›ralanabilir: ‹thalatç›. vadesinden önce k›rd›rarak nakde döne- bilmek mümkün olabildi¤i gibi. normal vadeli bir ödeme flekline göre tercih edilir olmas›ndaki en önemli sebep de bu ödeme yönteminde iflin içine giren poliçenin bir finansal araç olarak kullan›labilirli¤inde gizlidir. ‹hracatç›. çek senet gibi k›ymetli evrak hükmünde olup. vadeli bir ödeme fleklinin ifl ak›fl›na poliçe (draft. Kabul kredili ödeme. vadeli alaca¤›n› ispat etmeye yarayan bu belge arac›l›¤›yla kendisine fi- nansman imkan› yaratm›fl olur. sadece ithalatç›- n›n kabulüyle ve imzas›yla düzenlenmifl bir poliçenin. Poliçelerin k›rd›r›labilmesi ve cirolanarak baflkas›na devredilebilmesi için pra- tik hayatta ço¤unlukla poliçelerin bir banka taraf›ndan üzerindeki borca kefil ol- malar› (aval vermeleri) flart›yla kabul edildi¤ini görürüz. Kabul kredili ödeme flekli.

ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Banka kanal›yla swift üzerinden akreditif metni ihracatç›ya ulafl›r. Böylece ih- racatç›. ihracatç› aç›s›ndan ek bir güvence unsuru yaratm›yor gibi düflünülse de poliçenin bir finansman arac› ola- rak kullan›labilece¤i gerçe¤ini unutmamak gerekiyor. ‹hracatç› tamamen ithalatç›ya olan güvenine istinaden mal› yola ç›kar›r ve poliçeyi de imzalay›p aval almas› için evraklarla birlikte ithalatç›ya gönderir. Ancak vade flart› içeren ve aç›k hesap gibi çal›flan mal mukabili ödeme fleklinde ihracatç›n›n alaca¤›n› ispat etmeye yarayan elinde sözleflmeden baflka bir belge yoktur. Zira kabul kredili mal mukabili ödemenin bafllang›c› ve iflleyifli temelde mal mukabili ödeme fleklindeki gibi seyreder. çek. senet benzeri finansal bir belge hiç mi hiç mevcut de- ¤ildir. alaca¤›n› ispat etmeye yarayan bir belgeye sahip oldu¤u kadar. Ancak piyasadaki yanl›fl baz› kanaatler do¤rultusunda bu ödeme fleklini ak- reditifin bürokrasisinden kurtulmak için akreditife alternatif bir ödeme yöntemi gibi alg›lamamak gerekir. kendisine gelen belgeleri ithalatç›ya verirken poliçeyi imzalat›r ve sonra borcun yerine geçen belge olan poliçeyi ihracatç›ya teslim edilmek üze- re karfl› bankaya yollar. ‹hracatç› akreditif kapsam›nda yüklemeyi gerçeklefltirir ve belgeleri bankas›- na verirken bir adet de poliçe düzenleyerek evraklarla birlikte ithalatç›ya gönde- rir. . Kabul kredili mal mukabili ifllemde poliçenin banka avalli olarak düzenlenmifl olmas› durumunda. ihracatç›n›n yükledi¤i mal›n borcuna istinaden ithalatç› bir poliçe imzalar ve ihracatç›ya gönderir. ‹tha- latç› mal› çektikten sonra poliçeyi imzalay›p aval almaz ve geri göndermez ise ih- racatç› mal› yükledi¤i ile kal›r. Kabul kredili mal mukabili ödeme yönteminde. Aksi takdirde bafllang›c› itibariyle ifllem yine aç›k hesapt›r. kendisi- ne finansman imkan› da yaratabilecek bir araca sahip olmufl olur. Amir banka. Kabul Kredili Mal Mukabili Ödeme Mal mukabili ödeme flekli. vade flart› da içerebilen ve bu özelli¤iyle tam bir aç›k hesap (open account) tarz›nda iflleyen bir ödeme flekliydi. ifllem neticelendi¤inde ödeme banka garantili bir hal alm›fl olur. hat›rlanaca¤› üzere. hatta poliçe. yani ifllem neticelendi¤inde. ‹flte. Vadeli akreditifte poliçenin iflin içine girmifl olmas›. olay akreditif benze- ri banka garantili bir hale dönüflür. ‹thalatç›n›n iflini dürüstçe yap›p banka avalli poliçe- yi geri göndermesi durumunda. kabul kredili mal mukabili ödeme fleklinin normal bir mal mukabili iflle- me göre tercih edilme sebebi de bu noktada kendini a盤a ç›kar›r.

‹t- halatç›n›n. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme Özü ve temel iflleyifli itibariyle yine vesaik mukabili ödeme gibi iflleyen Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme yönteminde. alaca¤› temsil eder. Ancak t›pk› mal mukabili ifllemde oldu¤u gibi bu- rada da bafllang›ç itibariyle olay normal bir vesaik mukabili ifllemin temeldeki ris- kini içinde bar›nd›r›r. Bu nedenle kabul kredili vesaik mukabili ödemeyi. Vesaik mukabili ödeme fleklinin içine poliçenin eklemlenmifl olmas›. gümrü¤üne gelen mal› çekebilmesi için gerekli yükleme belgelerini bankas›ndan alabilmesi için ödeme yapma zorunlulu¤u vard›r. . Kabul kredili vesaik mukabili ödeme yönteminde de ifllem neticelendi¤inde ihracatç›n›n elinde banka avalli bir poliçe oldu¤u için ödeme sanki banka garan- tili bir akreditifli ifllem halini al›r. vesaik mukabili ödeme fleklinin en büyük riski olarak ihracatç›n›n karfl›s›na ç›kan olumsuz bir tablodur. vadeli alaca¤›n› ispat etmeye yarayan bu belge arac›l›¤›yla kendisine fi- nansman imkan› yaratm›fl olur. Bu ödeme yönteminde ifllemlerin ak›fl› flu flekilde geliflir: 1) ‹hracatç›. bu riski d›fl ti- caret eyleminin bafllang›c› itibariyle ortadan kald›rmaya yeterli de¤ildir. vadeli bir vesaik mukabili olarak düflünmek ve mutlaka poliçenin iflin içine girme- si flart›yla vesaik mukabiline vade flart› eklemlenebilece¤ini unutmamak gerekir. ‹hracatç›n›n mal› yükledikten sonra bankas› üzerinden poliçeyle birlikte gön- derdi¤i belgeleri yine ithalatç›n›n almamas› ve mal› çekmemesi gibi bir durumda ihracatç› mal› yükledi¤iyle kalacakt›r. çek senet gibi k›ymetli evrak hükmünde olup. poliçeyi baflkas›na cirolayarak mal ya da hizmet al›m› yapmak da mümkündür. yükledi¤i mala iliflkin belgeleri ithalatç›ya gönderilmek üzere bankas›na verirken bir de poliçe ilave eder. vadesinden önce k›rd›rarak nakde döne- bilmek mümkün olabildi¤i gibi. 2) ‹hracatç›. 4) Poliçe banka arac›l›¤›yla ihracatç›ya geri gönderilir. Bu neden- le ihracatç› firmalar›n ithalatç›lar›na tam olarak güvenmedikleri durumlarda akre- ditifli ödeme konusunda ›srarc› olmalar›nda fayda vard›r. ‹hracatç›. Bilindi¤i gibi bu risk. Poliçeyle ‹lgili Birkaç Not Poliçeler. Poliçeyi. Vesaik mukabili ödeme. bilindi¤i gibi temelde peflin iflleyen bir sistemdir. iflin içine poliçe girerek alacak belge- lenmifl olur. Ödemeyi yapma- dan ya da daha sonra yapaca¤›n› belirterek normal koflullarda belgeleri bankas›n- dan almas› mümkün de¤ildir. mal› yükler. 3) ‹thalatç›n›n bankas›na ulaflan belgeleri banka ithalatç›ya verirken poliçeyi imzalat›r ve isteniyorsa teminat alarak poliçedeki borca aval verir.

ihracatç› ile ithalatç› aras›ndaki anlaflmaya göre dört biçimde tespit edilebilir: 1) Belli bir tarihte 2) Düzenlendi¤i tarihten itibaren belli bir süre sonra 3) Görüldü¤ünden belli bir süre sonra 4) Mallar›n yüklenmesinden belli bir süre sonra ULUSLARARASI T‹CARETTE KULLANILAN BELGELER Uluslararas› ticaret yaparken ihracatç› firmalar›n baz› belgeler düzenledi¤ini. ülkelere. fatura gibi her ihracat-ithalat iflle- minde karfl›m›za ç›kan belgeler oldu¤u gibi. bunlar›n baz›lar›n›n gümrükleme ifllemlerinde kullan›ld›¤›n›. Poliçe vadesi. D›fl ticaret ifllemlerinde kullan›lan belgeler. . ürünlere. Proforma Fatura (Proforma Invoice) D›fl ticaret ifllemlerinde ihracatç› firmalar›n bir teklif niteli¤inde ithalatç› fir- maya göndermifl oldu¤u belgelere verilen genel isimdir. ‹hracat-ithalat operasyon ifllemlerinde karfl›m›za ç›kan belgeleri flu flekilde s›- ralayabilir ve izah edebiliriz: 1) Ticari Belgeler 2) Sevk Belgeleri 3) Dolafl›m ve Menfle Belgeleri 4) Di¤er Belgeler T‹CAR‹ BELGELER Ticari belgeler tabiriyle kastedilen genellikle d›fl ticarete konu olan mal veya hizmet al›m-sat›m iflleminin temelini oluflturan faturalard›r. ‹hracat-ithalat ifllemlerinde normal ticari faturalar›n yan›nda baz› isimler alt›n- da baflka türden isimlendirilmifl ve farkl› ifllevlere ve özelliklere sahip faturalar da karfl›m›za ç›kar. Avalsiz yani sadece itha- latç›n›n kabulüyle ve imzas›yla düzenlenmifl bir poliçenin senetten bir fark› olma- yaca¤› için bu tür bir poliçenin ticari hayatta çok fazla tercih edilmedi¤ini de ha- t›rlatmak isteriz. mevzuata göre de¤ifliklikler göstererek de kullan›m alan› bulabilmektedir. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Poliçelerin k›rd›r›labilmesi ve cirolanarak baflkas›na devredilebilmesi için pra- tik hayatta ço¤unlukla poliçelerin bir banka taraf›ndan üzerindeki borca kefil ol- malar› (aval vermeleri) flart›yla kabul edildi¤ini görürüz. baz›lar›n›n ithalatç›ya mal› çekerken gerekli oldu¤u için kendisine gönderildi¤ini biliyoruz.

karfl›l›kl› onaylanarak bir nevi ticari sözleflme niteli¤inde karfl›m›za ç›kar. Türkiye’deki gümrük ve ithalat mevzuat›yla ilgili hükümlere göre proforma fatura ile herhangi bir gümrükleme operasyonu yapmak mümkün de¤ildir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Teklif mektuplar›n›n mutlaka fatura görünümünde olma mecburiyeti yoktur ancak ticari hayatta ço¤unlukla firmalar›n fatura format›nda haz›rlanm›fl ve teklif detaylar›n› da içeren bir belge düzenlediklerini ve üzerlerine proforma veya pro- forma invoice yazd›klar›n› görürüz. Fatura (invoice) bir mal›n sat›ld›¤› anda sat›fl›- n› temsil eden bir belge niteli¤i tafl›d›¤› için teklif esnas›nda haz›rlanan belgeye fatura (invoice) yerine proforma fatura (proforma invoice) ifadesi yaz›l›r. Ticari Fatura (Commercial Invoice) ‹hracat ve ithalat ifllemine konu olan mal›n sat›fl sözleflmesi çerçevesinde ni- hai sat›fl ifllemi gerçeklefltirildikten sonra ihracatç› taraf›ndan düzenlenen belge- dir. Bu nedenle pro- forma faturalar›n bir teklif niteli¤i tafl›d›¤›n› ve karfl› tarafça kabul gördü¤ünde sözleflmenin hukuken yürürlü¤e girmifl olaca¤›n› gözden uzak tutmadan profor- ma haz›rlamakta fayda vard›r. hangi özelliklerdeki mal› ne kadar ücret karfl›l›¤›nda. han- gi teslim ve ödeme flekilleriyle satmak istediklerini ithalatç› firmaya bir proforma fatura göndererek teklif ederler. Türkiye’de vergi ve muhasebeyle ilgili mevzuat hükümlerine göre her ticari iflletme sat›fllar›n› (ister yurtiçi ister yurtd›fl› sat›fl olsun) ticari faturas› ile belgele- mek zorundad›r. ‹hracatç› firmalar. mutlaka ad› fatura (invoice veya commercial invoice) olan bir belge flart› ararlar. Ço¤u zaman proforma fatura. di¤eri de ithalatç›ya gönderilmesi gerekli olan ve ihra- catç› firma antetli ka¤›d›na yap›lan ticari fatura (commercial invoice)’d›r. D›fl ticaret ifllemlerinde ticari faturay› Türkiye koflullar›nda iki aç›dan incele- mekte fayda vard›r: ‹hracat aç›s›ndan. Uluslararas› ticari hayatta her parti ihracat-ithalat ifllemi için taraflar›n ayr› bir sözleflme imzalamad›klar›n› görürüz. ‹hracat ‹fllemlerinde Fatura ve Gümrük Faturas› tabiri ‹hracat operasyon ifllemlerinde iki farkl› fatura kullan›ld›¤› dikkati çeker. ithalat aç›s›ndan. Bu fatura sadece ihracat gümrükleme . Bu resmi faturan›n yurtd›fl› ile bir ilgisi olmad›¤› gibi ithalatç›ya da gönderilmez. Vergi mevzuat› gere¤ince her ticari iflletme maliyeden anlaflma- l› matbaaya bast›r›lm›fl. ‹hracat yaparken de firmalar. Güm- rük idareleri. muhasebe servislerindeki iç pazara da mal sa- tarken doldurduklar› bu faturay› keserler. seri numara takip eden faturas› ile sat›fllar›n› faturaland›r- mak mecburiyetindedir. Bun- lardan birincisi Türkiye’deki mevzuat gere¤ince doldurulmas› gerekli olan resmi fatura (gümrük faturas›).

bu fatura ile muhasebe ve kambiyo ifllemlerini de gerçeklefltirmektedir. Yeni ç›kan mevzuat esaslar›na göre. “Türkçe fatura” gibi isimler verilir. Ticari fatura niteli¤indeki bu belgeyi ithalatç› firma gümrü¤üne vererek ma- l›n ithal gümrükleme ifllemlerini gerçeklefltirir. fatura tarihinden itibaren 2 ay süre ile geçerli olup bu sü- re içinde ihracat›n tamamlanmas› flart› aranmaktad›r. ‹hracat ifllemi esnas›nda mutlaka firmalar aras› iliflkiyi düzenlemek amac›yla haz›rlanan ve ithalatç› firmaya gönderilen bir fatura da olmak zorundad›r. Akreditiflerde rezerv incelemesine konu olan belgeler aras›ndaki fatura da bu faturad›r. Bu fa- tura. Do¤ru ve eksiksiz bir ticari faturada bulunmas› gereken bilgileri flu flekilde s›- ralamak mümkündür:  ‹hracatç› firman›n ticari ünvan› ve adresi  ‹thalatç› firman›n ad› ve adresi  Sat›fla konu olan mal›n ad› ve malla ilgili bütün bilgiler  Ödeme flekli  Teslim flekli  Faturan›n düzenlendi¤i dilde ad› (Invoice gibi…)  Fatura tarihi  Fatura numaras› . Bu fatura ayn› zamanda ihracatç› firmalar taraf›ndan muhasebe kay›tlar›na mesnet teflkil eden bir belge olup. Daha sonra da gümrükleme ifllemi bitince muhasebe servisi taraf›ndan kay›t amaçl› kullan›l›r. uygulamada ihracat faturalar›n›n as›l su- retleri olmadan da (faks fatura ile) ifllemin bitirilmesi ve as›l belgenin 15 gün için- de ilgili gümrük müdürlü¤üne ibraz edilmesi flart› ile ihracat iflleminin tamamlan- mas›na imkan sa¤lanm›flt›r. Ödeme flekillerindeki ayr›ma göre. ihracatç› firmalar›n antetli ka¤›tlar›na yap›lan ve yurtd›fl›na gönderilen fatu- rad›r. ‹hracat faturalar›. Bu nedenle bu faturaya ticari pratikte “gümrük faturas›”. akreditifli ve vesaik mukabili ödeme gibi belgelerin kimi zaman bankalar üzerinden gönderildi¤i durumlarda da bankaya verilmesi gerekli olan fatura ‹ngilizce faturad›r. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON ifllemi esnas›nda gümrük idaresine gümrük beyannamesi ve di¤er gerekli belge- lerle birlikte takdim edilir. Bu nedenle akreditifli ihracat operasyonlar›nda mutlaka rezerv ye- meyecek flekilde gerekli bilgiler akreditif metnine (küflad) uygun olarak yaz›lmak zorundad›r. ‹hracatç› firman›n antetli ka¤›d›na yap›lan ve pratik hayatta ço¤unlukla ‹ngi- lizce fatura ad› da verilen ticari faturan›n Türkiye’de herhangi bir resmi merci ile iliflkisi ve ilgisi olmay›p do¤rudan do¤ruya yurtd›fl›ndaki müflteriye gönderildi¤ini bir kere daha hat›rlatmak isteriz.

bu hususu unutmamakta fayda vard›r. SEVK BELGELER‹ Sevk belgeleri.) . yani ihracatç› aras›nda imzalanan bir tür sözleflme niteli¤indedir. ithalatç› ülke mevzuat›na göre fiyat kontrolü. ola¤anüstü sebepler d›fl›nda. genel anlamda. 3) Sevk belgeleri. afla¤›da detayl› olarak izah edilecektir. pratik hayatta bütün tafl›ma belgeleri birer k›ymetli evrak gibi ifllem görmektedir. ‹hracatç› firmalar›m›z›n bu belgenin tanziminde bu hususu göz- den uzak tutmamalar›nda fayda vard›r. konsolosluklara gelir temin edilmesi vb. gerçek- ten o ülkeden gelip gelmedi¤inin tespiti. sebeplerle gümrük formalitelerinin yerine getirilmesi için ihracatç›dan talep edi- len belgeler aras›nda karfl›m›za ç›kabilir. kon- solosluk faturas›n›n en yayg›n örnek olarak Arap ülkelerine yap›lan ihracat ifllem- lerinde karfl›m›za ç›kt›¤›n› söyleyebiliriz. birer k›ymetli evrak niteli¤indedir. Tafl›nan mal›n mülkiye- tini temsil eder. 2) Mallar›n nakliyeci taraf›ndan teslim al›nd›¤›n› ve var›fl yerine kadar götü- rülmek üzere yola ç›kar›ld›¤›n› gösteren bir belge niteli¤indedir. Bu nedenle herhangi bir anlaflmazl›k duru- munda tanzim edilen bu belge yap›lan anlaflma flartlar›n› ispat edici nite- lik tafl›r. nakliyeci ile gönderici. Türkiye’den yap›lan ihracat ifllemlerinde. Sevk belgelerinin üç önemli özelli¤i mevcuttur: 1) Bu belgeler. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Birim fiyat  Toplam tutar  Mal miktar›  Ölçü birimi  Döviz cinsi  Gönderilme flekli Konsolosluk Faturas› ‹hracat ifllemlerinde firma antetli ka¤›d›na düzenlenen ticari faturan›n itha- latç› ülke mevzuat› gere¤ince veya herhangi bir sebeple ithalatç›n›n ihracatç› ül- ke konsoloslu¤unda onaylatt›r›lmas› durumunda ilgili faturaya konsolosluk fatu- ras› ad› verilir. Konsolosluk faturas›. Bu vasf› oldukça önemli olup. ihracat ve ithalata konu olan mallar›n nakli- yeciye teslim edilerek yüklendi¤ini gösteren ve var›fl yerine gönderilme esaslar›n› içeren nakliyeci taraf›ndan düzenlenen belgelerdir. (NOT: Yaz›l› hukukta sadece denizyolu tafl›ma belgesi olan konflimento (bill of lading) bir k›ymetli evrak olarak kabul edilmekle bir- likte.

Konflimentolar. Konflimentolar›n kaç nüsha olarak düzenlendi¤i bütün nüshalara yaz›l›r. say› veya tart›s›. Piyasa uygulamalar›na bakt›¤›m›zda yukar›da s›ralanan bilgilerden baz›lar›n›n eksik olmas› halinde ifllem tamamen aksamamakla birlikte. orijinal konflimento- nun olmamas› halinde herhangi bir ifllem yap›lamamaktad›r. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Konflimento (Bill of Lading) Denizyoluyla yap›lan tafl›malarda geminin kaptan› veya donatan› veya mü- messili taraf›ndan yükletene tafl›ma belgesi olarak konflimento verilir. Bu flekilde mal›n mülkiyeti garanti alt›na al›nm›fl ve it- halatç›n›n ödeme yapmadan ve bankas›ndan mal›n mülkiyetini temsil eden kon- . Nüshalardan birinde yap›lacak herhangi bir de¤ifliklik. Konflimentolar. di¤erlerinde de yap›lmak zorundad›r. Bu nedenle orijinal konflimentonun mutlaka talep edilmesi zorunluluk arzetmektedir. Özellikle ihracatç› firmalar›m›z›n akreditifli ifllemlerde rezerv yememesi için bu ta- lebi göz önünde bulundurmalar›nda fayda vard›r. Konflimentoda afla¤›da yaz›l› bilgiler bulunur:  Tafl›yan›n ad› ve soyad› veya ticari unvan›  Kaptan›n ad› ve soyad›  Geminin ad› ve tabiyeti  Yükletenin ad› ve soyad› veya ticaret unvan›  Al›c›n›n ad› ve soyad› veya ticaret unvan›  Yükleme liman›  Boflaltma liman› veya buna dair talimat al›nacak yer  Gemiye yüklenen veya tafl›nmak üzere teslim al›nan mallar›n cinsi. mal›n mülkiyeti- ni temsil eder. ölçü- sü. Bu nedenle bütün nüshalar›n ayn› bilgileri içermesi flart› aran›r. genellikle 3 orijinal ve 3 cirolanamaz kayd› tafl›yan toplam 6 nüsha olarak düzenlenmekte ve bu alt› nüshaya topluca “tam tak›m konflimen- to” (full set of B/L) ad› verilmektedir. hukuken bir k›ymetli evrak hükmünde olup. Özellikle akreditif ve vesaik mukabili ödeme ile ifllem yap›lan du- rumlarda konflimentoyu ihracatç› firmalar›n mutlaka ithalatç›n›n bankas›n›n emri- ne düzenlemeleri gerekir. markalar› ve d›fltan belli olan hal ve mahiyetleri  Navluna ait flartlar. Konflimentolar›n bu vasf› d›fl ticaret operasyon ifllemlerinde büyük bir önem tafl›r. Eflya. ‹mzalanmam›fl ve ci- ro edilemez (non-negotiable) ibaresi tafl›yan bir kopya (copy) nüsha ile ifllem yap- mak ve ithalat gümrüklemesini gerçeklefltirmek normalde mümkün de¤ildir. Bu neden- le bankalar ihracat ifllemlerinde genellikle tam tak›m konflimento talep ederler. boflaltma liman›nda konflimentoda teslim edilece¤i gösterilen ve bir nüshas›n› tafl›yan kimseye ve e¤er konflimento emre muharrer ise ciro ile devral- m›fl flahsa teslim olunur.

belgelerin orijinalleri malla da gitse. . D›fl ticaret prati¤inde özellikle mal mukabili ve peflin ödeme yöntemlerinde konflimento bu flekilde doldurulur. bankayla da gitse mutlaka ithalatç›n›n bankas›n›n emrine düzen- lenmelidir. Yani kon- flimento. konflimentolar›n üç flekilde doldurulabilece¤ini belirtmek gerekir: 1) Ada Yaz›l› Konflimento 2) Emre Yaz›l› Konflimento 3) Hamiline Yaz›l› Konflimento Ada Yaz›l› Konflimento Gönderilen flahs›n ad›na düzenlenen konflimentoya verilen isimdir. Konflimentonun bir k›ymetli evrak olma vasf›ndan dolay›. ‹thalatç› firma. Öncelikle konflimentoyu emrine düzenle- nen bankadan ad›na cirolatt›rarak mal›n mülkiyetini üzerine devralmas› gerekir. Karfl›l›kl› güven iliflkisi içinde olan taraflar›n bir- birlerinden ödemeyle ilgili herhangi bir endifleleri olmayaca¤› için ihracatç› firma. Konfli- mentolar›n üzerindeki “consignee” bölümüne do¤rudan do¤ruya ithalatç› firma- n›n ad› yaz›l›r. mal› yükledi¤inde do¤rudan do¤ruya al›c› ad›na mal›n mülkiyetini temsil eden belgeyi tanzim etmekten kaç›nmaz. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER flimentoyu ad›na cirolatt›rmadan mal› gümrükten çekemeyece¤ini unutmamak gerekir. belgeler elinde olsa bile ül- kesine gelen mal› gümrükten çekemez. zira mal›n mülkiyeti ken- disine aittir. Emre Yaz›l› Konflimento Konflimentolar›n “consignee” bölümüne do¤rudan do¤ruya ithalatç› firma- n›n ad›n›n yaz›lmay›p ithalatç›n›n bankas›n›n ad›n›n “to the order of” ibaresinden sonra yaz›lmas› fleklinde doldurulan konflimentolara verilen isimdir. ‹thalatç› firmalar bu flekilde düzenlenmifl bir konflimento kapsam›ndaki ma- l›n gümrükten çekilme ifllemini an›nda gerçeklefltirebilir. vesaik mukabili ve akreditifli ödeme flekillerinde. ihracatç›n›n ithalatç›ya mal›n mülkiyetini do¤rudan do¤ruya devretmedi¤i anlam›n› tafl›r. Pratik hayatta vesaik mukabili ve akreditifli ödeme yöntemlerinde karfl›m›za ç›kan bu doldurulufl tarz›. Piyasada zaman zaman belgelerin orijinallerinin malla birlikte gitmesi durumunda böyle hareket edilece¤ine iliflkin bir yanl›fl kanaat vard›r. ‹hracatç› firmalar›n araya bankalar›n girdi¤i ödeme flekillerinde mutlaka kon- flimentoyu banka emrine düzenlemeye dikkat etmeleri gerekir. Do¤rusu bunun tam tersidir. Bu mülkiyet devrinin olabilmesi de ithalatç›n›n ödemeyi yapmas›na ba¤l›d›r.

Bu durum piyasada zihinleri en çok kar›flt›ran husus olmakla birlikte. zira bu ödeme flekli de karfl›l›kl› güvene dayal›d›r. Ancak pratik hayatta bunlar da k›ymetli evrak gibi ifl- lem görür ve emre düzenlenir. Bunlar›n kon- flimentolardan hukuken fark›. Tafl›ma Senetleri (Waybills) Denizyolu tafl›mac›l›¤›n›n d›fl›nda. Çok güvenli bir yol olmad›¤› için pratikte ihracat ve ithalat ifllemlerinde çok s›k karfl›lafl›lan bir durum de¤ildir. Böylece mal›n mülkiyeti güvence alt›na al›n›r ve ödeme yap›lmaks›z›n mal›n ithalatç›n›n eline geçmesinin engellenmesi sa¤lan- m›fl olur. Böylece mal›n mülkiyeti bankaya devredilmifl olup banka mal bedelini almadan it- halatç›ya ilgili belgeleri vermeyecek ve konflimentoyu cirolayarak mal›n mülkiyeti- ni devretmeyecektir. Ancak akreditifli ve vesaik mukabili ödeme flekillerinde bir yükleme gerçek- lefltiriliyorsa. Peflin ödemeye dayal› ihracat iflleminde mal›n bedelini ihracatç› daha bafltan ald›¤› için mal›n mülkiyetini güvenceye almak gibi bir durum sözkonusu olmad›- ¤›ndan dolay› konflimentonun üzerine do¤rudan do¤ruya ithalatç›n›n ad›n› yaza- bilir. konflimentoyu ithalatç›n›n bankas›n›n emrine düzenlemek flartt›r. Konflimentoyu elinde bulunduran kifli mal›n sahibi kabul edilir. Aksi takdirde. yine de pratik hayattaki teamüller çerçevesinde bunlar›n da her halükarda akreditif ve ve- saik mukabili ödeme kapsam›nda doldurulmalar› halinde ithalatç› banka emrine düzenlenmelerini tavsiye ederiz. mal›n mülkiyetini temsil etmemesi ve ciro ile devri- nin mümkün olmamas›d›r. yani banka ad›na tanzim edilmeme gibi bir durum sözkonusu olur ise banka garantisi de yok farzedilmifl olacakt›r. demiryolu ve karayoluyla tafl›ma- lar esnas›nda düzenlenen tafl›ma belgelerine verilen genel isimdir. havayolu. Mal mukabili ödeme fleklinde de bu yönteme baflvurmakta bir sak›nca yok- tur. Nakliyeciler de mal› ithalat- ç›ya teslim esnas›nda düzenledikleri ordinoyu verebilmek için bankan›n cirolad›¤› konflimentoyu talep etmektedirler. D›fl ticaret ifllemlerinde kullan›lan bafll›ca tafl›ma senetlerini flöyle s›ralayabili- riz: . Ödeme fiekillerine Göre Konflimento Tanziminin Önemi Ödeme flekillerine göre konflimentonun (pratikte bütün tafl›ma belgelerinin) kimin ad›na düzenlenece¤i önemli bir husustur. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Hamiline Yaz›l› Konflimento Bu tür konflimentolarda gönderilenin ismi bulunmaz ve al›c› (consignee) bö- lümüne sadece “hamiline” ibaresi yaz›l›r. Belgenin teslim edilmesi ile mülkiyet de devredilmifl olur.

Genelde oniki nüsha düzenlenmekle birlikte sadece üç nüshas› ticari de¤er tafl›r ve orijinal kabul edilir. a¤›rl›¤› veya adedi. karayolu ile eflya tafl›malar›nda karfl›lafl›labilecek zarar ve ziyan›n nas›l karfl›lanaca¤›n› ve tafl›y›c› ile al›c› aras›ndaki sorumluluk iliflkisinin nas›l düzen- lenece¤ini göstermek üzere belli ülkeler aras›nda imzalanm›fl olan Convention Merchandise Routiers (Karayolu Mal Dolafl›m Birli¤i) isimli anlaflman›n k›saltma- s›ndan gelmektedir. CMR tabiri.  Arac›n plakas› . soyad› veya ticaret unvan› ve adresi  Tafl›ma ücreti ve ücret ödenmifl ise bu durumu izah edici ibare  Tafl›man›n yap›laca¤› müddet  Taraflar aras›nda kararlaflt›r›lan di¤er hususlar. Demiryolu ile yap›lan tafl›malarda benzeri bilgileri içeren CIM ve CIV isimli belgeler de uluslararas› kabul görmüfl tafl›ma belgeleri olarak kullan›l›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Havayolu Tafl›ma Senedi (Airwaybill) Havayolu tafl›ma flirketinin teslim al›p uçakla bir yerden baflka bir yere nakli- ni gerçeklefltirmeyi taahhüt etti¤ini gösterir tafl›ma belgesidir. Gümrük mevzuat›m›za göre CMR belgesinde afla¤›daki bilgilerin yaz›l› olma- s› gerekir:  Al›c›n›n ad›. biri ithalatç›ya verilir. soyad› veya ticaret unvan› ve adresi  Eflyan›n gönderildi¤i yer ve tafl›ma senedinin emre yaz›l› olmas› isteniyor- sa emrine flerhi  Tafl›nacak eflyan›n cinsi. Havayolu konflimentolar›n›n di¤er nakliye evraklar›ndan bir fark› da bu bel- genin üzerinde navlun tutar›n›n yaz›l› olmas›d›r. Demiryolu Tafl›ma Senedi (Rail Consignment Note) Demiryolu tafl›ma senedi. soyad› veya ticaret unvan› ve adresi  Tafl›y›c›n›n ad›. paket halinde iseler paketle- re yaz›l› numaralar› ve iflaretleri ve ambalaj›n flekli ve niteli¤i  Gönderenin ad›. bu nedenle sözkonusu tutar›n it- halat esnas›nda vergi matrah› hesaplamas›nda dikkate al›naca¤›n› bilmek gerekir. Bunlardan biri ihracatç›ya. demiryolu idaresi taraf›ndan mallar›n teslim al›nd›- ¤›n› ve tren vas›tas›yla var›fl yerine kadar naklinin gerçeklefltirilece¤ini gösteren bir tafl›ma belgesidir. di¤e- ri ise tafl›ma flirketinde kal›r. Karayolu Tafl›ma Senedi (CMR) Karayolu ile mal tafl›nmas› esnas›nda düzenlenen tafl›ma belgesidir.

Avrupa Birli¤i üyesi ülkelerden mal ithal edilece¤i zaman karfl› taraftan ta- lep edilerek gümrükten mal çekilirken gümrü¤e ibraz edilen bir dolafl›m belgesi- dir. bu belge- ler k›ymetli evrak hükmündedir ve ciro ile devri mümkündür. 2) FIATA FCT (Forwarding Agents Certificate of Transport): Nakliyecinin al›- c›ya mallar›n teslim edilmesi aflamas›na kadar sorumlu oldu¤unu gösterir ve emre yaz›lan bir tafl›ma belgesidir. Tafl›ma flirketi. yani ithalatç›n›n emrine amade tutulmak üze- re teslim al›nd›¤›n› gösterir ve nama (isme) tanzim edilir. A. temelde eflyan›n gümrük vergisinin ödenmemesi imkan›n› sa¤- layan ve düzenlendi¤i eflyan›n serbest dolafl›m statüsüne sahip oldu¤unu ispat et- meye yarayan bir belgedir. FIATA tafl›ma belgeleri üç çeflittir: 1) FIATA FCR (Forwarding Agents Certificate of Receipt): Mallar›n geri dö- nülmeksizin gönderilenin. mallar› ismi belirtilen al›c›ya teslim edilmek üzere al›r ve karfl›- l›¤›nda bu belgeyi düzenleyerek orijinal nüshay› ihracatç›ya veya yükleticiye verir. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON FIATA Tafl›ma Belgeleri Uluslararas› Tafl›ma Acenteleri Birlikleri Federasyonu (k›sa ad› FIATA) ‘na üye olan tafl›ma flirketlerinin düzenledi¤i tafl›ma belgelerine verilen genel isimdir. 3) FIATA FBL (FIATA Bill of Lading): Karma FIATA belgeleri olup. DOLAfiIM VE MENfiE BELGELER‹ Uluslararas› ticarette genellikle ülkeler aras› ikili anlaflmalardan kaynakl› baz› belgeler de ticari pratikte karfl›m›za ç›kar.TR Belgesi. Tafl›y›c› bu nüshay› görmeden hiçbir ifllem yapmaz.TR Belgesi Avrupa Birli¤i üyesi herhangi bir ülkeye bir mal ihraç edilece¤i zaman düzen- lenen. A. Mallar›n al›c›ya teslimi veya tafl›man›n de¤ifltirilmesi. Türkiye’nin de Avrupa Birli¤i. A.TR Dolafl›m Belgesi’nin flu ülkelerde düzenlendi¤ine flahit oluruz: ALMANYA AVUSTURYA BELÇ‹KA BULGAR‹STAN ÇEK CUMHUR‹YET‹ DAN‹MARKA ESTONYA F‹NLAND‹YA FRANSA HOLLANDA ‹NG‹LTERE ‹RLANDA . EFTA gi- bi ülkeler ve birlikler ile ikili anlaflmalar› gere¤ince bu ülkelerle yapmakta oldu¤u ihracat ithalat ifllemlerinde baz› belgeleri kulland›¤› görülür. iptali vb ifllemler için bu nüs- han›n tafl›ma flirketine ibraz› gerekir.

o eflyan›n hangi ülke mal› ol- du¤una. Örnekte görüldü¤ü gibi. Bir eflyan›n menflei. . Serbest dolafl›m kavram›n›n menfleden fark›n› flu flekilde bir örnekleme ile aç›klamak mümkündür. bir mal›n mutlaka Türk veya Avrupa Birli¤i herhangi bir ülke menfleli olmas›n› zorunlu k›lmamakta. A. Ayn› eflyan›n ilgili firma taraf›ndan Türkiye’den Avrupa Birli¤i üyesi bir ülkeye ihraç edilmesi duru- munda bu eflya için A.TR Türkiye. Serbest dola- fl›m hakk› ise.TR belgesi. Serbest dolafl›m hakk›. Japonya’dan bir mal› Türkiye’ye gümrük vergile- rini ödeyerek ithal etmifl olsa ancak bu mal›n üzerinde herhangi bir iflleme faali- yeti yapmasa. ancak güm- rük vergileri ödendi¤i için serbest dolafl›m statülü kabul edilir. efl etkili vergiler ve di¤er tarife d›fl› engellere ta- k›lmadan girifl-ç›k›fl yapabilecektir. söz konusu eflya Japon menfleli olmaya devam eder. Bir Türk d›fl ticaret firmas›. Avrupa’dan Türkiye’ye ithal edilmesi durumunda da Türk gümrüklerinde vergisiz gümrüklenebilme hakk›n› eflyaya ve- ren bir hak olarak tan›mlanabilir. Bir nevi gümrük birli¤i olarak düflünülebilecek olan bu karara göre Türkiye ile Avrupa Birli¤i aras›ndaki ticaret serbest ticaret hü- kümlerine göre gümrük vergisi. hangi ülke yap›m› kabul edilece¤ine iliflkin bir kavramd›r. Türkiye ve Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler d›fl›nda kalan ülkelere verilen isimle “üçüncü ülkeler”den gelecek ürünler için gümrükler- de vergi tahsili yoluna gidilecektir. eflyan›n Türkiye ile Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler aras›nda gümrük ver- gisi engeline tak›lmaks›z›n dolaflabilme hakk›na verilen isimdir. 6 Mart 1995 Ortakl›k Konseyi Karar› ile 1 Ocak 1996 tarihinden iti- baren Avrupa Birli¤i ile aras›ndaki ticari iliflkilerde sanayi ürünleri için eflyan›n ser- best dolafl›m hakk›n› kazanm›flt›r.TR Belgesi düzenlenebilir. pratik hayatta genellikle eflyan›n menfle- i kavram› ile birbirine kar›flt›r›l›r. eflyan›n Türkiye’den ihraç edilmesi durumunda Avru- pa ülkelerinde vergisiz ithal edilme hakk›n›.TR belgesini gümrü¤üne ibraz ederek söz konusu eflyaya gümrük vergisi ödemeden gümrükten ithalat› gerçeklefltirir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹SPANYA ‹SVEÇ ‹TALYA LETONYA L‹TVANYA LÜKSEMBURG MACAR‹STAN MALTA MONAKO POLONYA PORTEK‹Z ROMANYA SLOVAKYA SLOVENYA YUNAN‹STAN Serbest Dolafl›m Kavram› ve A. Eflyan›n serbest dolafl›m hakk›. bir üçüncü ülkeden gelen eflyan›n gümrük vergileri ödenmifl olmak kayd›yla eflya serbest dolafl›m hak- k›na sahip oldu¤unu ispat etmek amac›yla düzenlenen bir belge olarak karfl›m›- za ç›kmaktad›r. Avrupal› ithalatç› flirket bu A.

dolafl›m belgesinde kay›tl› eflyan›n. imzalan- mas› ve gümrük idaresi taraf›ndan da tasdik edilmesi zorunludur. Gümrük idareleri. ‹hracatç›lar veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilci- leri. doldurulduktan sonra ilgili odaya tasdik ettirilmek üzere verilir. yani gümrük müflavirleri taraf›ndan A.  El yaz›s› ile dolduruldu¤u zaman mürekkepli kalem ve büyük matbaa harfleri kullan›lmal›d›r. Türkiye menfleli oldu¤u- na veya Türkiye’de serbest dolafl›mda bulundu¤una dair tevsik edici tüm bilgi ve belgeleri de dolafl›m belgesi ile birlikte Odalara vermekle yü- kümlüdür.TR belgesi. A. düzeltmeler yanl›fllar›n üzeri çizilmek ve gerekirse do¤rudan yaz›lmak suretiyle yap›lmal›d›r. Bu gere¤i yerine getirmeyen ihracatç›lar›n düzenledikleri belge.TR belgeleri.  Düzenlenen belgede belirtilen her maddeye bir s›ra numaras› verilir ve son kayd›n hemen alt›na sonradan ilave yap›lmamas›n› sa¤lamak üzere yatay bir çizgi çekilerek doldurulmayan k›s›mlar çapraz bir çizgiyle iptal edilir.TR belgelerinin ihracat gümrük idarelerine de vize etti- rilmesi gerekmektedir. Sanayi Odalar› veya Ticaret ve Sanayi Odalar› taraf›ndan da¤›t›m› yap›lan belgelerdir.TR dolafl›m belgelerinin doldurulmas›nda afla¤›daki hususlara dikkat et- mek gerekir:  Dolafl›m belgeleri daktilo veya el yaz›s› ile doldurulur. nevi. gümrük idaresince vize edilmez.TR belgesini pratik hayatta ge- nelde büyük oranda ihracat ifllemlerini firmalar ad›na yürüten gümrük müflavirlik flirketleri doldurarak ilgili odalara onaylatt›r›rlar. vize edilmek üzere ihracatç›lar taraf›ndan ibraz olunan do- lafl›m belgesinin do¤rulu¤unu kontrol eder ve gerek görürse dolafl›m belgesinde kay›tl› eflyan›n muayenesini yapar. Bü- tün düzeltmelerin belgeyi düzenleyen taraf›ndan kaflelenmesi. nitelik ve miktar olarak ayr›nt›l› bir biçimde beyan edilme- si zorunludur. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON A. Ayr›ca ihracat gümrükleme ifllem- leri esnas›nda mutlaka A. Gümrük idareleri bu kontrol esnas›nda flu ifl- lemleri yapmaya yetkilidir: . Ticaret Odalar›.  ‹hracatç›lar veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcileri. ihra- cat gümrüklemesi esnas›nda gümrük idarelerine vize edilmek üzere beyanname ile birlikte sunulur. A.TR dolafl›m belgesi.  Dolafl›m belgelerinde kay›tl› eflyan›n tan›nmas›na olanak verecek yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüte yer vermeyecek aç›kl›k- ta cins. Oda tasdi¤inin ard›ndan A.  Belge üzerinde silinti ve ilaveler bulunmamal›.

1 düzenlendi¤ine de flahit olu- nabilir. demir çelik ve tar›m ürün- leri sektörlerine özel olarak yap›lan baz› uluslar aras› anlaflmalar çerçevesinde Av- rupa Birli¤i üyesi ülkeler ile Türkiye aras›nda EUR. nevi. c) ‹hraç konusu eflyan›n Türkiye’de serbest dolafl›m durumunda bulunup bulunmad›¤›n› belirlemeye çal›fl›r.TR Dolafl›m Belgesinin verilmedi¤i- ni sebepleriyle birlikte yaz›l› olarak beyan eder ve aç›klar.TR dolafl›m belgelerinin geçerlilik süresi 4 ayd›r. d) A. güm- rük beyannamesinin tarih ve say›s›n› belirterek yaz›l› talepte bulunur. Belge üzerine vize ifllemini ya- pan gümrük görevlisinin ad›. Gümrük idareleri vizeye ayr›lm›fl olan bölüme gümrük beyannamesinin tarih ve say›s› ile gümrük idaresinin ad›n› kaydederek idarenin okunabilir damgas›n› basar. iflaretlerini. soyad›. niteli¤i ve miktar›n›. d) ‹hraç konusu eflyay› Gümrük Yönetmeli¤i esaslar›na göre muayene eder. ambalaj fleklini. nitelik ve miktar itibariyle dolafl›m belge- sindeki kay›tlara uygun olup olmad›¤›n› tespit eder. b) Sözkonusu eflya için ihraç s›ras›nda A. Gümrük vizesine ayr›lm›fl olan bölümün do¤ru ve eksiksiz olarak doldurulma- s› flartt›r. sicil numaras› yaz›larak tarih ve imza atmak suretiyle vize ifllemi tamamlan›r.TR belgesine sonradan verilmifltir ibaresi bulunmas› gerekmektedir. yanl›fll›k veya ihmal gibi nedenlerle A. Yanl›fl veya eksik olarak yap›lan vize ifllemi belgeyi geçersiz k›lar ve son- radan kontrol sebeplerinden birini oluflturur.TR Dolafl›m Belgesini imzalay›p ta- lep yaz›s›n› buna ekler. Eflyan›n ihrac› s›ras›nda unutulma. marka ve numa- ralar›n›.TR Dolafl›m Belgesi düzenlenebilir. Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler aras›nda yer alsalar da. Sonradan düzenlenen bu belgelerin de kural gere¤i gümrüklerden vize edilmesi zorunludur. ç›k›fl iflleminin yap›ld›¤› gümrük idaresinin ad›n›. c) Usulüne uygun olarak doldurulmufl A. ‹hracatç›n›n bu talebine karfl›l›k. A.TR belgesini düzenleyip ihracatç›ya verirler. ilgili odalar talebi inceleyerek uygun gördük- leri takdirde A.TR Dolafl›m Belgesi düzenlenmedi¤i hallerde. . Böyle bir durum halinde ihracatç› firman›n afla¤›- daki hususlara dikkat etmesi gerekir: a) Eflyan›n cins. eflyan›n fiili ihrac›ndan sonra da A. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER a) Dolafl›m belgelerinin ilgili yönetmeliklere uygun olup olmad›¤›n› inceler. okurlar›m›za bu durumun ürün ve sektöre özel durumlar oldu¤unun bilin- ci içerisinde olmalar›n› ve tereddüt durumunda gümrük müflavirlik flirketimiz ile temasa geçmelerinin daha sa¤l›kl› bir yol olaca¤›n› öneririz. b) ‹hraç konusu eflyan›n cins. nevi.

Menfle fiahadetnamesinin flu ülkelere yap›lan ihracatlarda düzenlendi¤ine flahit oluruz: AZERBAYCAN BAHREYN B‹RLEfi‹K ARAP EM‹RL‹⁄‹ ERMEN‹STAN GÜRC‹STAN ‹RAN KANADA KATAR KAZAK‹STAN KIRGIZ‹STAN KUVEYT L‹BYA ÖZBEK‹STAN SUDAN SUUD‹ ARAB‹STAN TAC‹K‹STAN YEN‹ ZELANDA YEMEN UMMAN Menfle flahadetnamesi. akreditifin istedi¤i di¤er bilgiler Menfle flahadetnameleri. ihracatç› veya onun ad›na ifllemleri yürüten kanuni temsilcisi kabul edilen gümrük müflavirlik flirketleri taraf›ndan da düzenlenebilir ve ticaret odalar›na onaylatt›r›l›r. ihracatç› ülkenin ticaret odalar› taraf›ndan onaylan›r. Menfle flahadetnameleri. Bu nedenle ihracat esnas›nda gümrük idaresine menfle ibraz› zorunlu olmay›p. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON MENfiE fiAHADETNAMES‹ Menfle flahadetnamesi. . ticaret odas› tasdi¤inin hemen ard›ndan ihracatç› firmalar di¤er belgelerle birlikte menfle flahadetnamesini ithalatç› firmaya gönde- rebilirler. bir mal›n hangi ülkeye ait oldu¤unu. gümrük taraf›ndan onaylanan belgelerden de¤ildir. adresi veya ticari unvan› (Bu bilgilerin faturadaki ile ayn› ol- mas› zorunludur) 3) Nakliyeye iliflkin bilgiler 4) Ürünün ad› 5) Kap adedi. Menfle flahadetnameleri afla¤›daki bilgileri içerir: 1) Gönderenin ad›. adresi veya ticari unvan› (Bu bilgilerin faturadaki ile ayn› olmas› zorunludur) 2) Al›c›n›n ad›. ambalaj cinsi 6) Gerek görülüyorsa ürüne iliflkin gümrük tarife istatistik pozisyon numaras› 7) Akreditifli ihracat kapsam›nda dolduruluyorsa. Baz› durumlarda ithalatç› ülkenin iste¤i do¤rultusunda ithalatç› ülkenin ihracatç› ülkedeki konsoloslu¤una tasdik ettirilmesi gibi bir durumla karfl›lafl›labilir. hangi ülke üre- timi kabul edilece¤ini göstermeye ve ispat etmeye yarayan bir belgedir.

. Tümüyle bir ülkede el- de edilen veya üretilen eflya ifadesinden de afla¤›daki durumlar›n anlafl›lmas› ge- rekti¤i s›ralan›r: a) O ülkede ç›kar›lan madencilik ürünleri b) O ülkede toplanan bitkisel ürünler c) O ülkede do¤an ve yetifltirilen canl› hayvanlar d) O ülkede yetifltirilen canl› hayvanlardan elde edilen ürünler e) O ülkede tutulan ve avlanan bal›kç›l›k ürünleri f) O ülkede kay›tl› veya tescilli olup. Bir ürünün menfleinin neye göre de- ¤iflti¤i önemli bir konu olup. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Üç nüsha olan ve her bir nüshas›nda A. Bir eflyan›n menfleiyle alakal› konu oldukça genifl ve karmafl›k bir husus ol- makla birlikte burada genel okuyucuyu düflünerek özellikle Türkiye’deki gümrük mevzuat›m›z çerçevesinde menfle konusunu ele al›p pratik bilgiler vermeyi daha uygun buluyoruz. Dünya Ticaret Örgütü’nün menfle tespit kurallar›yla alakal› kriterleri yay›nla- d›¤›n› ve menfle konusunun dünya üzerinde buna ra¤men halen ülkeler aras›nda- ki en tart›flmal› konular›n bafl›nda gelen bir dava konusu oldu¤unu hat›rlatmak is- teriz. B. Gümrük mevzuat›m›za göre karasular› da dahil olmak üzere. fabrika gemilerde bir üst maddede elde edilen ürünlerin ifllenmesi sonu- cu elde edilen ürünler h) O ülkenin karasular› d›fl›ndaki denizlerin dibinden ya da deniz dibindeki topra¤›n alt›ndan münhas›r iflletme hakk›na sahip olarak o ülke taraf›n- dan ç›kar›lan ürünler ›) Sadece hammadde elde etmek için o ülkede toplanan imalat ifllemlerin- den veya kullan›m kal›nt›lar›ndan elde edilen at›k ve art›klar j) Yukar›da s›ralanan eflyadan üretimin herhangi bir aflamas›nda elde edilen eflya ile bunlar›n türevlerinden elde edilen eflya. o ülkenin band›ras›n› tafl›yan araçlar ta- raf›ndan sözkonusu ülkenin karasular› d›fl›ndaki denizlerden ç›kar›lan av ürünleri ve di¤er deniz ürünleri g) Sözkonusu ülkede kay›tl› veya tescilli olan ve ülkenin band›ras›n› tafl›yan. hangi durumlarda bir eflyan›n bir ülke menfleli kabul edilece¤i de hukuken düflünülmesi gereken bir konudur. C fleklinde adland›rmalar olan menfle flahadetnamelerine ticari pratikte zaman zaman ABC Form ad›n›n da ve- rildi¤ine flahit oluruz. tümüyle bir ül- kede elde edilen veya üretilen eflya o ülke menfleli say›l›r. Menfle Kavram› ve Eflyan›n Menfleinin Tespiti Menfle flahadetnamesi gündeme geldi¤inde genellikle ak›llara mutlaka “menfle” kavram›na iliflkin baz› sorular gelir.

Yabanc› ülke menfleli bir eflyan›n gümrük vergileri ödenmek suretiyle Türki- ye’ye ithal edilmesi durumunda ithal ürün. menfle kavram› gündeme geldi¤inde en çok kar›flt›r›lan konulardan birisi de eflyan›n “serbest dolafl›m statüsü” ile “menfle” kavram› aras›ndaki kavram kargaflas›nda kendisini gösterir. yayma. kurutma. menfle de¤ifltirici bir iflleme fa- aliyeti olarak görülür. Türkiye’de ve genelde bütün dünyada. efllefltirme. Afla¤›da ifllem veya iflçilik dolay›s›yla eflya o ülke menfleli say›lmaz: a) Nakliye ve depolama s›ras›nda ürünlerin iyi durumda muhafaza edilmesi- ni sa¤lamak için yap›lan havaland›rma. Menfle tespitinde özellikle eflyaya uygulanacak ifllemin eflyan›n temel vasf›n› de¤ifltirmesi gerekti¤i gayet aç›kt›r. etiket ve di¤er tan›t›c› iflaretlerin ko- nulmas› e) Parça halindeki ürünlerden birlefltirmek suretiyle tam ürün oluflturacak flekilde basit montajlar›n yap›lmas› f) Yukar›daki s›ralanan ifllemlerin birden fazlas›n›n bir arada yap›lm›fl olma- s› da menfle de¤ifltirmek için yeterli de¤ildir. menfle flahadetnamesini gönderen ilgi- . hasar gören par- çalar›n at›lmas› ve benzeri ifllem veya iflçilikler b) Tozun giderilmesi. sadece serbest dolafl›m hakk› kazand›r›r. serbest dolafl›m statüsü kazan›r. belge bu kanaati uyand›ran bütün bilgi ve bel- geler ile birlikte kontrol amac›yla Gümrük Müsteflarl›¤› Gümrükler Genel Müdür- lü¤ü’ne gönderilir. Ancak baz› iflleme faaliyetleri vard›r ki bunlar gümrük mev- zuat›na göre eflyan›n menfleini de¤ifltirmek yeterli bir sebep olarak kabul edilmez. Gümrük Müsteflarl›¤›. y›ka- ma. Ancak bu durum. s›n›fland›rma. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Eflyan›n baflka bir ülkede de¤ifliklik ve ifllem görmesi veya üretimin birden faz- la ülkede gerçeklefltirilmesi halinde bir ülke menfleli say›labilmesi için. eflyaya menfle kazand›rmaz. çünkü ürün serbest dolafl›m hakk› kazanm›flt›r. kalburlama. Bu ürün A. Bu ürüne A. Bir eflyan›n vergisinin ödenerek ithal edilmesi. Örne¤in yabanc› ülke menfleli bir ipli¤in ithal edildikten sonra dokunarak kumafl elde edilmesi. sözkonusu eflyan›n menfleini ilk gelen ülke olmaktan kurtarmaz. o ülkede ye- ni bir ürün imal edilmesi veya imalat›n önemli bir aflamas›n›n ve ekonomik yön- den gerekli görülen en son esasl› iflçilik ve eylemin o ülkede yap›lmas› gerekir.TR belgesi düzenlemek suretiyle Avrupa Birli¤i üyesi herhangi bir ülkeye ihraç etmek mümkündür. Gümrük mevzuat›m›za göre ithalat ifllemleri esnas›nda gümrü¤e ibraz edilen menfle flahadetnamelerinin incelenmesi sonucunda belgenin gerçekli¤i veya efl- yan›n gerçek menfleine iliflkin bilgilerin do¤rulu¤u hakk›nda yeterli bir kanaat el- de edilmez ve tereddüt uyan›rsa.TR belgesi ile ilgili ithalatç› ülkeye girerken bir daha vergilendirilmez. ay›klama. kesme gibi basit ifllem veya iflçilikler c) Eflyan›n ambalaj›nda ve montaj›nda de¤ifliklik yap›lmas› d) Eflya veya ambalaj› üzerinde iflaret.

Gümrük mevzuat›m›z hükümlerine göre menfle flahadetnamesi ihracat ve it- halat ifllemlerinde gümrüklere ibraz edilmesi zorunlu olan bir belge de¤ildir.T. Bunun d›fl›nda.TR dolafl›m belgesinde oldu¤u gibi düzenlendi¤i ürüne ithalat esnas›nda gümrük vergisi muafiyeti imkan› sa¤layan bir belgedir. Türkiye’nin de taraf oldu¤u EFTA üyesi ülkelerle yürüttü¤ü ticarette karfl›m›- za ç›kan EUR. (akreditif flar- t› gibi.) EUR. se- beplerle özellikle ithalat ifllemlerinde gümrük idareleri taraf›ndan menfle flahadet- namesi talep edilir. ‹zlanda. kota vb. ÜYES‹ ÜLKELER: ‹SV‹ÇRE ‹ZLANDA LIECHTEINSTEIN NORVEÇ SERBEST T‹CARET ANLAfiMASI ‹MZALANAN D‹⁄ER ÜLKELER: BOSNA HERSEK FAS F‹L‹ST‹N HIRVAT‹STAN ‹SRA‹L MAKEDONYA MISIR SUR‹YE TUNUS . Lichteinstein ve Norveç ile yapt›¤›m›z ihracat ithalat ifl- lemlerinde ve serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z ‹srail vb. tarife kontenjan›.F.1 Dolafl›m Belgesi Türkiye’nin de üye olmamakla birlikte ikili anlaflma imzalad›¤› EFTA üyesi ül- keler olan ‹sviçre. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER li ihracatç› ülkenin gümrük idaresi ile temasa geçerek bir soruflturma ve inceleme bafllat›r.TR dolafl›m bel- gesinin yan› s›ra ayr›ca menfle flahadetnamesi doldurulmas›na gerek kalmam›flt›r. ayr›ca afla¤›da s›ralanan serbest ticaret anlaflmas› imzala- d›¤›m›z ülkeler ile yap›lan d›fl ticaret ifllemlerinde de kullan›lmaktad›r: E. ürünle ilgili endiflelerinden dolay› özel sebepler- le de menfle flahadetnamesi talep edebilirler. Ancak özel sebeplerle istenmesi durumunda düzenlenebilmektedir. Ayr›ca d›fl ticaret ifllemleriyle alakal› pratik hayatta özellikle it- hal izinleri konusunda izni vermeye yetkili kurumlar zaman zaman firmalardan ürünün menfleini sorgulamak gibi sebeplerle belge isteyebilmektedirler. firmalar kendi meraklar›. An- cak baz› ülke mallar›na uygulanan vergi indirimi.1 belgesi. Türkiye’nin Avrupa Birli¤i ile imzalad›¤› Katma Protokol çerçevesinde olufltu- rulan Gümrük Birli¤i’nin yürürlü¤e girdi¤i 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren Avru- pa Birli¤i üyesi ülkeler ile aram›zdaki ihracat-ithalat ifllemlerinde A.A. di¤er ülkelerle ya- p›lan d›fl ticarette karfl›m›za ç›kan ve t›pk› A.

t›pk› A.TR bel- gesi düzenlenmek suretiyle ticaret yapmaya bafllad›¤›m›z hat›rlatmak isteriz:  Macaristan  Polonya  Slovak Cumhuriyeti  Çek Cumhuriyeti  Letonya  Estonya  Litvanya  Slovenya Ayn› flekilde 1 Ocak 2007 tarihi itibariyle Avrupa Birli¤i’ne yeni üye olan Bul- garistan ve Romanya da eskiden EUR.TR belgesi ile ticaret yapt›¤›m›z ülkeler kategorisinde s›- ralanmaktad›r.1 dolafl›m belgelerinin doldurulmas›nda afla¤›daki hususlara dikkat et- mek gerekir: .1 belgesinin düzenlenmesi söz konusu idi. EUR.TR belgeleri gibi ihracat gümrüklemesi esnas›nda gümrük idareleri taraf›ndan vize edilmesi de gerekmek- tedir. ihracattan sonra da dü- zenlenebilir. EUR. Bu flekilde düzenlenen EUR. hatalar. EUR. art›k A.1 düzenledi¤imiz ülkeler kategorisinde yer almakla birlikte. ithalatç› firmalar taraf›ndan ithalat gümrükleme ifllemleri esnas›nda ilgili gümrü¤e verilerek düzenlendi¤i eflyaya normalde ithalatta al›nan gümrük vergi- sinin ödenmemesi imkan›n› sa¤lamaktad›r.1 belgesi.1 dolafl›m belgesi. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Türkiye’den ilgili ülkelere bir ürünün ihracat› esnas›nda ihracatç› firma veya onun kanuni temsilcisi s›fat›yla ihracat ifllemlerini yürüten gümrük müflavirlik flir- keti taraf›ndan doldurulan ve ticaret odalar›na onaylatt›r›lan bir belgedir.1 dolafl›m belgesinin çal›nmas›. kaybolmas› veya hasar görmesi halinde de ihracatç› belgeyi düzenleyen veya onaylayan ilgili kuruma müracaat ederek elindeki ihracat belgelerine istinaden yeni bir nüsha tanzim ettirebilir.1 belgelerinin ticaret odalar› tasdi¤inden sonra.1 dolafl›m belgesi üzerine “son- radan verilmifltir” flerhi düflülür. EUR. istenmeyerek yap›lan ihmaller veya özel du- rumlar nedeniyle ihracat esnas›nda düzenlenmemiflse. ‹hracat iflleminden sonra yurtd›fl›ndaki ithalatç› firmaya gönderilen EUR. Ancak bu tarihten (1 May›s 2004) itibaren afla¤›da isimleri s›ralanan bu sekiz ülke ile Türkiye aras›nda Gümrük Birli¤i anlaflmam›z gere¤ince A.1 üzerine de “ikinci nüshad›r” ibaresi yaz›l›r. Böyle bir durumda düzenlenen EUR. Avrupa Birli¤i’ne 1 May›s 2004 tarihinde yeni üye olan on ülkeden sekizi ile Türkiye’nin geçmiflte imzalad›¤› serbest ticaret anlaflmalar›ndan dolay› bu tarihe kadar Türkiye ile ilgili sekiz ülke aras›nda da EUR.

vize edilmek üzere ihracatç›lar taraf›ndan ibraz olunan do- lafl›m belgesinin do¤rulu¤unu kontrol eder ve gerek görürse dolafl›m belgesinde kay›tl› eflyan›n muayenesini yapar.  ‹hracatç›lar veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcileri. Bütün düzelt- melerin belgeyi düzenleyen taraf›ndan kaflelenmesi. ‹hracatç›lar veya gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilci- leri. Gümrük idareleri. dolafl›m belgesinde kay›tl› eflyan›n. b) ‹hraç konusu eflyan›n cins. nevi. Gümrük idareleri bu kontrol esnas›nda flu ifl- lemleri yapmaya yetkilidir: a) Dolafl›m belgelerinin ilgili yönetmeliklere uygun olup olmad›¤›n› inceler.1 belgesi. gümrük idaresince vize edilmez. Bu gere¤i yerine getirmeyen ihracatç›lar›n düzenledikleri belge. . Türkiye menfleli oldu¤u- na veya Türkiye’de serbest dolafl›mda bulundu¤una dair tevsik edici tüm bilgi ve belgeleri de dolafl›m belgesi ile birlikte Odalara vermekle yü- kümlüdür. düzeltmeler yanl›fllar›n üzeri çizilmek ve do¤rusu yaz›lmak suretiyle yap›lmal›d›r. c) ‹hraç konusu eflyan›n Türkiye’de serbest dolafl›m durumunda bulunup bulunmad›¤›n› belirlemeye çal›fl›r. d) Eflyaya ait ihraç belgeleri yan›nda nakliyeciler taraf›ndan verilen konfli- mento. imzalanmas› ve gümrük idaresi taraf›ndan da tasdik edilmesi zorunludur.1 belgeleri. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Dolafl›m belgeleri daktilo veya el yaz›s› ile doldurulur.  Dolafl›m belgelerinde kay›tl› eflyan›n tan›nmas›na olanak verecek yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüte yer vermeyecek aç›kl›k- ta cins. ihracat gümrüklemesi esnas›nda gümrük idarelerine vize edilmek üzere beyanna- me ile birlikte sunulur. nevi. manifesto veya yük belgelerini de inceleyerek gerekli karfl›laflt›r- malar› yapar. yani gümrük müflavirleri taraf›ndan EUR. doldurulduktan sonra ilgi- li odaya tasdik ettirilmek üzere verilir. nitelik ve miktar olarak ayr›nt›l› bir biçimde beyan edilme- si zorunludur.  Belge üzerinde silinti ve ilaveler bulunmamal›. nitelik ve miktar itibariyle dolafl›m belge- sindeki kay›tlara uygun olup olmad›¤›n› tespit eder.  Düzenlenen belgede belirtilen her maddeye bir s›ra numaras› verilir ve son kayd›n hemen alt›na sonradan ilave yap›lmamas›n› sa¤lamak üzere yatay bir çizgi çekilerek doldurulmayan k›s›mlar çapraz bir çizgiyle iptal edilir. Oda tasdi¤inin ard›ndan EUR.  El yaz›s› ile dolduruldu¤u zaman mürekkepli kalem ve büyük matbaa harfleri kullan›lmal›d›r.

Yanl›fl veya eksik olarak yap›lan vize ifllemi belgeyi geçersiz k›lar ve son- radan kontrol sebeplerinden birini oluflturur. Belge üzerine vize ifllemini ya- pan gümrük görevlisinin ad›. adet. Çeki listesi.” A¤›rl›klar› üzerinden vergiye tabi eflyaya iliflkin çeki listesinin beyan edilen efl- yan›n. her kapta ne miktar eflya bulundu¤unu göstermek amac›yla düzenlenen bir belgedir. Çeki listelerinin üç temel fayday› sa¤lad›¤› söylenebilir: 1) ‹hraç mallar›n›n ambalaj da¤›l›m›yla ilgili aç›klay›c› net bilgiler verir. bir fatu- ra kapsam› eflyan›n çeflitli cins ve nevide ve çeflitli a¤›rl›ktaki kaplara konulmas› halinde. demir çelik ve tar›m ürün- leri sektörlerine özel olarak yap›lan baz› uluslar aras› anlaflmalar çerçevesinde Av- rupa Birli¤i üyesi ülkeler ile Türkiye aras›nda EUR. tarife cetvelinde gösterilen vergiye esas olan. Gümrük vizesine ayr›lm›fl olan bölümün do¤ru ve eksiksiz olarak doldurulma- s› flartt›r. Gümrük idareleri vizeye ayr›lm›fl olan bölüme gümrük beyannamesinin tarih ve say›s› ile gümrük idaresinin ad›n› kaydederek idarenin okunabilir damgas›n› basar. Gümrük mevzuat›na göre çeki listesi flöyle tan›mlan›r: “Çeki listesi. bafl ve hacim gibi ölçüler üzerinden haz›rlanmas› gerekir. tafl›ma ve depolama ifllemleri. 2) Nakliyeciye yükleme yaparken kolayl›k sa¤lar. ULUSLARARASI T‹CARETTE KULLANILAN D‹⁄ER BELGELER Çeki Listesi (Packing List) ‹hracat esnas›nda yüklenen malla alakal› hangi kapta hangi maldan ne ka- dar oldu¤una ve kaplar›n ambalaj cinsi ve a¤›rl›¤›na iliflkin bilgilerin dökümler ha- linde yaz›ld›¤› belgeye çeki listesi (packing list veya packing and weight list) ad› verilir. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON e) ‹hraç konusu eflyay› Gümrük Yönetmeli¤i esaslar›na göre muayene eder. sicil numaras› yaz›larak tarih ve imza atmak suretiyle vize ifllemi tamamlan›r. . okurlar›m›za bu durumun ürün ve sektöre özel durumlar oldu¤unun bilin- ci içerisinde olmalar›n› ve tereddüt durumunda gümrük müflavirlik flirketimiz ile temasa geçmelerinin daha sa¤l›kl› bir yol olaca¤›n› öneririz. soyad›. 3) Gümrükleme esnas›nda ifllemleri kolaylaflt›r›r.1 düzenlendi¤ine de flahit olu- nabilir. gümrükleme operasyonlar› esna- s›nda tek tek aç›l›p say›lamayacak cinsteki mallar için büyük kolayl›k sa¤layan bir belgedir. daral› ve net a¤›rl›k. Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler aras›nda yer alsalar da.

Böyle bir durumda düzenlenen belgeye eksper- tiz raporu ad› verilir. belli yasalar›n kontrolü alt›nda çal›flan ve D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› D›fl Ticarette Standardizasyon Genel Müdürlü¤ü’nden izin al›- narak kurulabilen flirketler olarak faaliyette bulunabilirler. Türkiye’de de gözetim flirketleri. flu hususlarda yapt›r›lmaktad›r:  miktar  teslim zaman›  kalite  ambalajlama  tafl›ma türü  etiketleme  yükleme Gözetim iflleriyle u¤raflan gözetim flirketleri ise. kalite kontrol ve tart› ifllemleri yapan. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Ekspertiz Raporu (Expertise Report) ‹hracat ve ithalat ifllemlerinde baz› durumlarda mevzuattan kaynakl› sebep- lerle. sat›fl söz- leflmesi veya akreditiflerde belirtilen mecburiyetlerden kaynakl› olarak gözetim ifl- lemlerini yapan ba¤›ms›z arac› kurulufllard›r. Ayr›ca mevzuat gere¤ince. uluslararas› ticari kurallar›n bir gere¤i ve piyasa koflullar›n›n bir zorunlulu¤undan dolay›. uygulamada en yayg›n olarak. mal al›m-sat›m sözleflmesinde öngörülen flartlara uygunlu¤unun tespit ettirilmesi ola- y›d›r. he- diyelik eflya ve lületafl› veya lületafl›ndan mamul ürünlerin ihracat›nda da eksper- tiz raporu flart› aranmaktad›r. . istenen ilgili sertifikalar› düzenleyen ve durumu raporlayan kurulufllar olarak uluslararas› ticarette yer alan önemli arac› flirketlerdir. mevzuat. Türkiye’den yurtd›fl›na hal› ihracat›nda mutlaka ekspertiz raporu haz›rlat›lmas› yasal bir zorunluluk arzetmektedir. dahilde iflleme rejimi kapsam›nda baz› eflyalar›n ithal- ihraç süreçlerinde de karfl›m›za ç›kan bir belge oldu¤unu görürüz. Örne¤in. Ekspertiz raporunun ayr›ca mahrece iade ifllemlerinde. uluslararas› ticarete konu olan bir eflyan›n al›c›ya tesliminin. baz› durumlarda da firmalar›n özel isteklerinden dolay› ihracat-ithalat ifllemi- ne konu olan eflyan›n analizinin yap›lmas› ve bir eksper kontrolünden geçirilmesi zorunlulu¤u gündeme gelebilir. Gözetim. tamir amaçl› yurtd›fl›- na eflya gönderimlerinde. Gözetim. Gözetim flirketleri. Gözetim Belgesi (Inspection Certificate) ‹thalatç› firma olarak yurtd›fl›ndan gelen mallar›n gerçekten istenen mal olup olmad›¤›na iliflkin ihracatç› ülkeden mallar yüklenirken uluslararas› gözetim flirket- leri taraf›ndan yap›lan gözetim sonucu verilen belgeye gözetim belgesi (inspecti- on certificate) ad› verilir.

ilerde mal yüklenip ithalatç› ülkeye vard›k- tan sonra tespit edilerek ithalatç›s› taraf›ndan kabul edilmemesi durumuna göre ihracatç›y› koruyan bir sistem olarak düflünülmelidir. Gözetim olay›. Bu al- g›lay›fl do¤ru olmakla birlikte gözetim olgusu asl›nda çift tarafl› bir kontrol siste- mi olarak görülebilir. Tar›m ‹l Müdürlükleri Bitki Koruma fiubeleri’nden al›n- maktad›r. yani gözetim. her birinin al›nabilece¤i yetkili kurulufl da ayn› olup. ‹hraç mal›n›n gerekli standartlara ve flartlara uygun olmad›¤›n›n daha ç›k›flta ve yükleme esnas›nda tespit edilmesi. Sa¤l›k sertifikalar›. Canl› hayvan. Gözetim sayesinde. Uluslararas› ticari anlaflmalarda gözetim flart› belirlendi¤i takdirde. Türkiye’de özellikle baz› ürünlerin ihracat›nda ve ithalat›nda sa¤l›k kontrolle- ri yap›lmad›¤›nda ve bu belge al›nmad›¤› takdirde ürünün gümrüklemesine izin verilmemektedir. ürünlerin hastal›k ve zararl› maddelerden ar›nm›fl oldu¤unu gösteren “bitki sa¤l›k sertifikas›” (phytosanitary certificate). D›fl ticaret ile ilgili firmalar›m›z›n hangi ürün grubuyla ilgileniyor- lar ise gümrükleme flirketleri arac›l›¤›yla ürünün ihracat›nda ve ithalat›nda böyle bir izin ve belge gerekli olup olmad›¤›n› ö¤renmeden harekete geçmemelerini tavsiye ederiz. Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤› Tar›m ‹l Müdürlükleri’dir. gözetim flirketlerine ödenecek masraf›n hangi tarafa ait olaca¤›na da bafltan karar vermek gerekti¤ini hat›rlatmak isteriz. bitkisel veya hayvansal olup olmamas›na ve ilgili ülkelerdeki mevzuatlar gere¤ince her bir ürün için ilgili yetkilendirilmifl ku- rulufl taraf›ndan düzenlenir. kimi zaman yasal bir zorunluluk olarak kimi zaman da taraflar›n özel istekleri do¤- rultusunda haz›rlat›lan bir belgedir. ayr›ca. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON Gözetim olgusu. Sa¤l›k Sertifikas› (Health Certificate) Bitkisel ve hayvansal ürünlerin ihracat ve ithalat ifllemlerinde karfl›m›za ç›kan. ba¤›ms›z bir flirketten mal›n kalitesiyle ilgili bir belge al›n- m›fl olmas›. Bitki ve bitkisel ürün ihracat›nda. hayvansal maddeler ve deniz ürünleri ihracat›nda ise uygula- mada yedi farkl› sa¤l›k sertifikas› olup. ihracatç› firman›n pazarlama aç›s›ndan bir prestij alg›lamas›na da se- bep olabilecek nitelikte bir olgu olarak de¤erlendirilebilir. ihracatç›lara da fayda sa¤layan bir olayd›r. ithalat- ç›n›n ödememe riski durumunda ilerde yapaca¤› herhangi itirazda mal kalitesini bahane olarak ileri sürememesine imkan sa¤layan bir sistem olarak alg›lanabilir. ürünün türüne. . genellikle ithalatç›lar gözüyle bak›ld›¤›nda ithalatç›lar›n iste- dikleri kalitede mallar›n yüklenmesini temin eden bir sistem olarak alg›lan›r. Ta- r›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›.

baz› ürünlerin ‹thalat Mevzuat› gere¤ince ithalat› esnas›nda ilgili kurumlardan kontrol belgesi gerektirdi¤ini hat›rlatmak isteriz. Diyanet ‹flleri Baflkanl›¤›’na ba¤l› müftülükler taraf›ndan verilen Helal Belge- si. Kontrol belgesi. Kontrol belgesinin ithalat ifllemlerinde de karfl›m›za ç›kan bir belge oldu¤u- nu. sebze. Kontrol Belgesi (Certificate of Inspection) Türkiye’den yurtd›fl›na yap›lacak ihracatta D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan “D›fl Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeli¤i” çerçevesin- de tespit edilen meyve. Bu konuyla ilgili detayl› bilgi için kitab›n ithalat bölümüne bak›labilece¤i gibi. Nitekim bu belgeyi alabil- mek için müracaat an›nda stopaj›n yat›r›ld›¤›na dair makbuz ile al›m faturas› ve- ya müstahsil makbuzu verilmesi flart› aranmaktad›r ki bu da sebebi ortaya koy- mas› aç›s›ndan önemlidir. bitkisel ya¤lar gibi a¤›rl›kl› tar›m ve hayvanc›l›k ürünlerinde istenen ve olmad›¤›nda gümrükten ihracat›n mümkün olamayaca¤› yasal olarak zorunlu belgelerden biridir. Kofler Belgesi (Kosher Certificate) Türkiye’den ‹srail’e yap›lacak g›da ürünleri ihracat›nda karfl›m›za ç›kan bir belgedir. hahambafl›l›k kurumu taraf›ndan verilmektedir. hangi ürünün ithalinde hangi merci- . Borsa tescil beyannameleri asl›nda üreticileri korumak ve ayn› zamanda ver- gi kaçaklar›n› önlemek amac›yla istenen bir belgedir. Borsa Tescil Beyannamesi Türkiye’de tar›m ürünleri ihracat›nda karfl›m›za ç›kan borsa tescil beyanname- si. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Helal Belgesi (Halal Certificate) ‹slam ülkelerine yap›lacak olan et ihracat›nda karfl›m›za ç›kan ve ilgili etlerin elde edildi¤i hayvanlar›n kesiminin ‹slami kurallara uygun olarak gerçeklefltirildi¤i- ni ispat etmeye yarayan bir belgedir. ‹hracat› yap›lacak g›da ürünlerinin Musevi inançlar›na uygunlu¤unu ispat et- meye yarayan bu belge. konuyla ilgili yetkilendirilmifl kurum olan D›fl Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Baflkanl›¤› taraf›ndan düzenlenmektedir. yurtd›fl›ndaki ithalatç›lar için gümrükleme esnas›nda gerekli oldu¤undan dola- y› ihracat esnas›nda haz›rlay›p gönderilmesi gerekmektedir. Kontrol belgesinin ürün ihracat› esnas›nda ihracat yap›lacak gümrük idaresi- ne sunulmas› zorunludur. ilgili ihraç ürününün belirlenen teknik standartlara uygunlu¤u- nun incelenmesi sonucunda. ticaret borsalar›n›n kotasyon listeleri kapsam›na giren tar›m ürünleri için düzen- lenen ve ihracat esnas›nda gümrüklerimiz taraf›ndan zorunlu tutulan bir belgedir.

karnenin birinci sayfas›n›n ar- kas›nda belirtilir. sergi vb yerlerde sergilenmek amac›yla ATA Karnesi kapsam›nda geti- rilen eflyan›n Türkiye’ye geçici ithalat›n›n gümrükte yap›lmas› esnas›nda. ATA Karneleri. profes- yonel ekipmanlar. ATA Karnesi bir eflyan›n ATA Karne Sözleflmesi’ne taraf bütün ülkeler aras›n- da dolaflabilmesine imkan sa¤layan bir belge oldu¤u için baz› durumlarda eflyan›n ilk ç›kt›¤› yerden de¤il de farkl› bir ülkeden Türkiye’ye gelmesi durumunda. ATA ifadesi Frans›zca ve ‹ngiliz- ce ‘Admission Temporaire / Temporary Admission’ kelimelerinin k›salt›lm›fl halidir. ATA Karnesi. bu nedenle hangi ül- kedeki müflterimiz ile muhatap oluyor isek müflterimiz olan ithalatç› firma ile gö- rüflerek bu yönde ek bir belge istenip istenmedi¤i konusuna aç›kl›k getirilmesin- de de fayda oldu¤unu hat›rlatmak isteriz. ÖNEML‹ HATIRLATMA: Her ülkenin yerel mevzuatlar› gere¤ince yurtd›fl›n- dan gelen mallarda farkl› baz› belgeler de istenebilmektedir. tekrar yurtd›fl› edilmek üzere getirilen ticari numuneler. nevi ve niteli¤inde hiçbir de¤ifliklik yap›lmadan ATA Karnesinin orijina- li ile birlikte eflyan›n yurtd›fl› edilmesi zorunludur. Bozulabilir ve tüketilebilir eflyalar için ATA Karnesi düzenlenemez. fuar fir- malar›ndan yaz› ve fatura gümrük idareleri taraf›ndan talep edilen belgeler ara- s›ndad›r. Böyle bir durum- da ya eflyan›n konflimentosunda ATA Karnesi’nin numaras›na at›f olmas› gerekti- ¤ini ya da yurtd›fl›ndan bir yaz›n›n gümrüklerce talep edildi¤ini bilmenizi isteriz. ULUSLARARASI T‹CARET KURALLARI VE DOKÜMANTASYON den izin ve kontrol belgesi benzeri bir evrak gerekti¤ine iliflkin en ayd›nlat›c› bilgi- yi alabilmek amac›yla gümrük müflavirlik flirketiniz ile temasa geçmenizi öneririz. . gümrük vergisi ve KDV muafiyeti kapsam›nda geçici ithaline im- kan sa¤layan uluslar aras› bir gümrük belgesidir. Türkiye’de Sanayi ve Ticaret Odalar› Birli¤i veya Ticaret Oda- lar› taraf›ndan tanzim edilir. ATA Karneli bir eflyan›n geçici ç›k›fl› için Ticaret Oda- s›’na yap›lan müracaatta. Gümrükleme esnas›nda eflyan›n yurt içinde kalmas› için gümrük idarele- ri taraf›ndan verilen süre ATA Karnesi üzerine ifllenir. fuarlarda sergilenecek eflyalar için tanzim edilir. Fuar. Belirtilen süre içerisinde efl- yan›n cins. mal›n gidece¤i ülkeye vergisiz girebilmesi ve yurda ge- ri getirilmesini teminen belli bir oranda teminat yat›r›lmaktad›r. ATA Karnesi’nin üzerinde ‘al›c›’ bölümünde Türkiye’deki ithalatç› firman›n ad›n›n yaz- m›yor olmas› gümrüklerde zaman zaman sorun olabilmektedir. ATA Karnesi Bir eflyan›n. ayr›ca ülkeden ç›k›fl ve girifli için de ayr› sayfalar mevcuttur. gümrük mevzuat›n›n geçici ithalata iliflkin hükümleri çerçevesinde cezai müeyyide uygulanaca¤›n› ha- t›rlatmak isteriz. Mal›n gidece¤i her ülke için biri girifl di¤eri ç›k›fl gümrü¤ünde kullan›lmak üzere ikifler sayfa ola- rak düzenlenir. ATA Karnesi kapsam›ndaki eflyaya iliflkin liste. Belirtilen süreler içerisinde ATA Karnesi kapsam› eflyan›n yurtd›fl› edilmemesi durumunda.

TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ‹K‹NC‹ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ .

seksenlerden önce ihracat ifllemlerinde de görece zorluklar› beraberinde getiriyordu. bir uzant›s› olarak ka- bul edildi ki mevzuattaki bu de¤ifliklik. Kambiyo mevzuat›n›n afl›r› korumac› bask›s› ve döviz hareketinin devlet kontrolünde olmas› gibi para hareketinin de liberal bir seyir izlememesi. Her mal›n ihracat›n›n yap›lmas›n›n mümkün olmamas› gibi. ‹hracat ifllemlerindeki seksenlerde bafllayan kolaylaflma e¤ilimi. ‹hracata dayal› ekonomi politikalar›n›n bafllad›¤› seksenli y›llarla birlikte ihracat ifllemlerinde bir rahatlama dikkati çekiyor. Örne¤in. ‹hracata yönelik hukuki alandaki bu zihniyet de¤iflimi. Seksenli y›llarla birlikte d›fl ticaretin liberal bir ekonomik atmosfer içinde yer almas›ndan dolay›. Genelde d›fl ticarete hakim olan korumac› model. ‹hracat. Seksenlerin bafl›nda 1 milyar dolar seviyelerinde olan ihracat hacminin. yurtd›fl› al›m-sat›m da yapabilmesine imkan sa¤land›. bu tarihten önce ihracat yapabilmek için “ihracatç› belgesi” flart› aran›rken. Devlet eliyle ihracat›n ve ihracatç›n›n desteklenmesi. ‹hracat ifliyle u¤raflan veya u¤raflmak isteyen ve bu kitab› eline al›p ihracat . ih- racat›n ve genelde d›fl ticaretin zor bir ifllemler bütünü olarak alg›lanmas›na se- bep oluyordu. Türkiye’nin Gümrük Birli¤i’ne girdi¤i 1 Ocak 1996 tarihiyle birlikte daha da büyük bir ivme kazand›. pek çok faktörün yan› s›ra bu zihniyet de¤ifliminin ve ihracat prosedürlerinin kolaylaflmas›n›n büyük etkisi ol- du¤u inkar edilemez. son yirmi y›l›n liberalleflme e¤ilimiyle paralel seyrediyor. ticari faaliyetin do¤al bir parças›. bu tarihten itibaren yap›lan de¤ifliklikler çerçevesinde tacir s›fat›- n› kazanm›fl herkesin iç pazar ticareti kadar. son y›llar- da 80-90 milyar dolar seviyelerine gelmifl olmas›nda. önemli bir zihniyet de¤ifliminin iflareti idi. her firma da ihracata bugünkü kadar kolay yönelemiyordu. ülkede bir ihracat seferberli¤inin bafllamas›. ifllemlerin basitleflmesine sebep oldu. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ‹K‹NC‹ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Türkiye’de ihracat ifllemlerinde ve genelde d›fl ticaret prosedürlerindeki ko- layl›klar. bürokrasi kademelerin- de ve genelde toplumun bütün kesimlerinde de yank›s›n› bulmakta gecikmedi. ihracat ifllemlerinde bürokrasi k›smen azald› ve prosedürler kolaylaflt›.

ihracat ifl ak›fllar›. ihracat›n ülkelere. bir hukuk devleti içinde bu kurallar›n va- rolmas› da zorunludur. ihracat çeflitlerine ve ürünlere göre tabi ol- du¤u kurallar›n aç›klanmas› büyük önem tafl›maktad›r. Ancak kambiyo ile ilgili daha detayl› bilgi için kitab›n ilgili bölümüne bak›lmas›nda fayda vard›r. ifl ak›fl- lar›n›n ve kambiyo ifllemlerinin oldukça basit bir ifllem ak›fl›na sahip oldu¤unu özetle vurgulamak isteriz. ihracat›n operasyonel süreçlerinin yeni bafllayanlar için gözde büyütülmemesi gerekti¤ini hat›rlatmakta fayda vard›r. ‹hracat›n ülke ekonomisi ve gelece¤i için tafl›d›¤› öne- min gün geçtikçe daha iyi anlafl›l›yor olmas› da bu gerçe¤e eklenince. ihracat›n ve ihra- catç›n›n tan›mlan›fl›. ihracat ifllemlerinin. Türkiye’nin 1 Ocak 1996 tarihinde Gümrük Birli¤i’ne girmesi ile birlikte ge- nelde d›fl ticaret alan›nda oldu¤u gibi ihracat alan›nda da mevzuat de¤iflikli¤ine gitti¤ini hat›rlatmak isteriz. Dolay›s›yla bu bölümde de ayn› mant›k s›ras›na göre konular ele al›nacak ve ihracat›n tan›m- lan›fl›n›n ard›ndan. hukuki dilden ar›n- d›rarak. pratik yans›malar› ve uygulama boyutuyla örneklendirerek aktarmaya ça- l›flmaktad›r. Güncel ihracat mevzuat› çerçevesinde ihrac› yasak mallar›n oldukça s›n›rl› ol- du¤unu. türlere. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER prosedürlerini ö¤renmek arzusunda olan okuyucunun da öncelikle zihnindeki es- kiden kalma d›fl ticarete yönelik bak›fl aç›s›n› de¤ifltirmesini ve kal›plar›n› k›rmas›n› rica ediyoruz. ‹hracat Rejim Karar› ve ‹hracat Yönetmeli¤i çerçevesinde. kullan›lan belgelerin. . ihracatç› olabilmek için tacir s›fat›n› kazanm›fl olman›n yeterli oldu¤unu ve ek bir flarta gerek olmad›¤›n›. Ayr›ca ‹hracat Yönetmeli- ¤i’ndeki ihracat tan›m›na göre ihraç mal›n›n yurtd›fl›na ç›kmas› ihracat yapmak için yeterli olmay›p ihraç mal›n›n bedelinin de ülkeye getirilmesi gerekti¤i için ih- racatç›lar›m›z›n kambiyo sorumlulu¤u pefli s›ra gündeme gelmektedir. Türkiye’de ihracat›n geliflimi aç›s›ndan oldu¤u kadar. prosedürleri belirleyen mevzuat aç›s›ndan da önemli bir dönüm noktas› olan Gümrük Birli¤i süreciyle birlikte Türkiye’de yeni bir ‹hracat Rejim Karar› ve ‹hracat Yönetmeli¤i yürürlü¤e girmifltir. ‹flte bu çal›flma da sözkonusu kurallar›. Elbette ki ihracat ifllemlerinde uluslararas› ve yerli mevzuattan kaynakl› dik- kat edilmesi gerekli kurallar mevcuttur. ülkelere ve ürünlere göre tan›t›lma- ya çal›fl›l›p kambiyo sorumlulu¤unun esaslar›yla konu toparlanacakt›r.

‹hracat. Tan›mdaki fiili ihracattan ise flunu anlamak gerekir: ihraç konusu mal›n güm- rük mevzuat hükümleri çerçevesinde muayenesinin yap›l›p tafl›ta yüklenmesini. Yurt- d›fl›na mal kadar. hizmet sat›fllar›n› da içeriyor olmas›d›r. Halkal› gümrü¤ünden fiili ihracat› gerçeklefltirilerek gümrüklenen bir ihraç eflyas›n›n ihracat›n›n tamamlanm›fl kabul edilebilmesi için mutlaka Kap›kule. s›n›r kap›lar›ndan birinden ülkeyi terk etmesi esast›r. Ayr›ca fiili ihracat› yap›lan ancak intac› gerçekleflmemifl bir eflyan›n ihracat olarak de¤erlendirilemeyece¤ini ve hatta Ka- çakç›l›kla Mücadele Kanunu hükümlerine tabi olaca¤›n› unutmamak gerekir. Halkal› gümrü¤ün- de yap›lan iflleme fiili ihracat. ‹hracat›n tan›mlan›fl›nda dikkat edilmesi gereken bir di¤er husus ise ihraca- t›n sadece mal hareketiyle ilgili de¤il. Ancak bir iç gümrükten gümrüklenen eflyan›n ayn› zamanda ülkeyi co¤rafi ve siyasi s›n›rlar itibariyle de terk etmesi gerekir ki bu duruma intaç (ç›k›fl) ad› verilir. bedelinin ülkeye gelmesiyle tamamlanm›fl olacakt›r. ‹hracat tan›m›ndan anlafl›laca¤› gibi. Bir eflyan›n ihracat›n›n yap›lm›fl olarak kabul edilebilmesi. ‹hracat ifl ak›fllar›nda bu noktada kam- biyo sorumlulu¤u gündeme gelmektedir. bir mal›n veya de¤erin yürürlükteki ih- racat mevzuat› ile gümrük mevzuat›na uygun flekilde fiili ihracat›n›n yap›lmas› ve kambiyo mevzuat›na göre bedelinin yurda getirilmesi veya D›fl Ticaret Müsteflar- l›¤› taraf›ndan ihracat olarak kabul edilen di¤er mal teslimleri olarak tan›mlan›r. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ‹HRACAT VE ‹HRACATÇI KAVRAMLARI ‹HRACATIN TANIMI VE ‹HRACAT ÇEfi‹TLER‹ ‹hracat Yönetmeli¤i’ne göre ihracat. Muhasebe aç›s›ndan ve ihracatta kdv iadeleri noktas›nda intaç olay›n›n büyük önemi oldu¤unu hat›rlatmak isteriz. sadece mal veya hizmetin yurtd›fl›na ç›kmas›yla de¤il. Kap›kule gibi bir s›n›r gümrü¤ünden ç›k›fla ise intaç ad› verilir. o eflyan›n gümrük mevzuat›na göre gümrüklemesinin yap›lm›fl yani fiili ihracat›n›n tamamlanm›fl ol- mas› gerekir. Yani ihracatç› firmalar›m›z. yurtd›fl›na . bir mal veya hizmetin ihracat olarak ka- bul edilebilmesi. hizmet sat›mlar› da ihracat olarak de¤erlendirilmektedir. Örne¤in. bir mal›n ve hizmetin yurtd›fl›na ç›- kar›lmas› ve bedelinin de ülkeye getirilmesi olarak ifade edilebilir. bir yerden veya muhtelif yerlerden bir defada veya k›s›m k›s›m gelmekte olan dökme ve di¤er eflyada yüklemenin tamamlanmas› veya gümrük mevzuat›nca fii- li ihracat olarak kabul edilen di¤er yurtd›fl› ç›k›fllard›r. ‹psala vb. resmi tan›mda da görüldü¤ü gibi.

g) Dolayl› Offset: Özellikle savunma. c) Kredili ‹hracat: ‹ki ve çok tarafl› kredi anlaflmalar› d›fl›nda kalmak kayd›y- la. Bu sorumlulu¤un detaylar›n› kitab›n kambiyo ile ilgili bö- lümlerinde bulabilirsiniz. ko- misyonculara. ‹hracat Yönetmeli¤i. tekno- loji transferi veya k›smen döviz ile karfl›lanmas› fleklinde yap›lan ticarettir. . ihracatç›n›n yurt d›fl›ndaki flube veya temsilciliklerine mal gönderilmesi fleklindeki ihracatt›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER satt›klar› mallar›n bedellerini kambiyo mevzuat hükümleri çerçevesinde ülkeye ge- tirmek zorundad›rlar. ihracat bedelinin kambiyo mevzuat›nda öngörülen süreleri aflacak fle- kilde yurda getirilmesine imkan tan›yan ihracat fleklidir. mallar›n transit olarak veya do¤rudan do¤ruya bir ül- keden baflka bir ülkeye sat›lmas›n› ifade eder. ihraç veya ithal edilen mal. baflta ihracatç›lar›m›z›n bafl›n› a¤r›taca¤› için bilinçli olmakta fayda vard›r. f) Ba¤l› Muamele: ‹kiden fazla taraf aras›nda yap›lan takas ifllemine verilen isimdir. ihracat› tan›mlarken farkl› baz› ihracat türlerinden de sözetmektedir ve bunlarla ilgili ayr› birer tebli¤ yay›nlanaca¤›n› vurgulayarak sa- dece tan›mlamakla yetinmekte ve bu ihracat türlerine yönelik sorumluluklar› ve ifl ak›fllar›n›n detay›na girmemektedir. hizmet. havac›l›k ve yüksek teknoloji alanlar›n- da gerçeklefltirilen projeler ve kamu kurum ve kurulufllar›n›n açacaklar› her türlü uluslararas› ihale ile özel flirketlerin yapacaklar› büyük çapl› d›fl al›mlarda ülkemiz s›nai ve ticari kapasitesini. Normal ihracat prosedürünün d›fl›nda seyreden ve özellik ar- zeden bu ihracatlar için belli izinlerin al›nmamas› veya haber verilmemifl olmas›. Mevzuat›n Tan›mlad›¤› ‹hracat Çeflitleri Bu ihracat türlerinde ihracat› yapmadan önce bir yerlere haber vermek veya izin almak gerekir. Biz de okuyucular›n bütünsel bak›fl› kaç›rma- malar› için bu türleri burada sadece tan›mlamakla yetinip ifl ak›fl detaylar›n› bir sonraki bölüme b›rak›yoruz. b) Konsinye ‹hracat: Kesin sat›fl› daha sonra yap›lmak üzere d›fl al›c›lara. hizmet ve- ya teknoloji transferi bedelinin k›smen veya tamamen mal. e) Takas: ‹ki ülke aras›nda olmak üzere. projeyle do¤rudan ilgisi ol- mayan alanlarda gerçeklefltirilecek ihracat yoluyla art›rmak üzere yaban- c› firma ya da kurulufllar›n taahhüdünü kapsayan bir anlaflma çeflididir. d) Transit Ticaret Yoluyla ‹hracat: Al›fl ve sat›fl bedelleri aras›nda lehte fark esas olmak üzere. Mev- zuata göre afla¤›daki ihracatlar özelli¤i olan ihracat olarak tan›mlan›r: a) Bedelsiz ‹hracat: Bedeli Yürürlükteki kambiyo mevzuat› çerçevesinde yur- da getirilmesi gerekli olmaks›z›n yurtd›fl›na kesin olarak mal ç›kar›lmas› durumuna verilen isimdir.

flirketlerini mutlaka kendi alanlar›ndaki ihra- catç› birliklerine üye yapmak zorundad›rlar. ‹hracat Yönetmeli¤i hükümlerine göre. ihracat›n› gerçeklefltirece¤i ürünlerin kendi faaliyet alan› s›n›rlamas› içinde olup olmad›¤›na dikkat etmeli. Bir iflletme- nin hangi sektörlerde ve ürün gruplar›nda al›m-sat›m yapaca¤› ve faaliyet alan› ta- n›mlamas› önemli bir konudur. belirli bir süre kullan›lmak üzere geçici olarak yurt d›fl›na ç›kar›lmas›n› ifade eder. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ h) Ticari Kiralama Yoluyla ‹hracat: Mallar›n bir bedel karfl›l›¤›nda. ihracat gümrükleme ifllemleri esnas›nda gümrük idarelerinden önce üye olunan ihracatç› birliklerine götürülerek onaylatt›r›lmak zorundad›r. gerçek veya tüzel kifli tacir s›fat›na sahip olmas›. ‹hracatç› birlikleri. Türkiye’nin 1 Ocak 1996 tarihinde Gümrük Birli¤i’ne girifli ile birlikte. ‹hracat yapmay› düflünen bir flirket. ihraç edece¤i mala göre il- gili ihracatç› birli¤ine üye olan. her bir ürün grubu için ilgili ihracatç› birli¤ine üye olmalar› gerekecektir. Bir kifli veya kurumun. ‹hracatç› birlikleri- . gerçek usulde vergiye tabi gerçek veya tüzel kifli tacirler ile Esnaf ve Sanatkarlar odalar›na kay›tl› olup üretim faaliyetiyle ifltigal eden esnaf ve sanatkarlar ile joint-venture ve konsorsiyumlar› olarak tan›mlan›r. sektörel bazda örgütlendikleri için ihracatç› firmalar›m›z›n kendi faaliyet alanlar›na giren ürün gruplar›yla ilgili ihracatç› birli¤ine üye olmala- r› zorunludur. ‹hracat yapmak isteyen firmalar. bu ürünleri de faaliyet alan› tan›mlamas›n›n içine ald›rmas› ve ticaret sicil gazetesin- de de¤iflikli¤e gitmesi gerekir. ‹hracatç› olmak için herhangi bir belge veya izin sertifikas›na ihtiyaç yoktur. bu tarihe kadar varolan ve ihracatç› olabilme flartlar› aras›nda say›lan “ihracatç› belgesi” bu tarihten itibaren kald›r›lm›flt›r. ‹hracatç› birlikleri. E¤er bir firma birden fazla alanda faaliyette bulunuyorsa. 21 ürün grubuna göre bölgesel ve sektörel bazda kurul- mufl birer d›fl ticaret arac› kuruluflu olarak de¤erlendirilmelidir. Bu zorunluluktan do- lay›d›r ki firmalar›n ihracatç› birliklerine üye olmalar› gerekir. e¤er faaliyet alan› içine girmeyen bir ürün grubunun d›fl ticaretini yapmay› düflünüyorsa. bu nedenle çok farkl› ürün ve sektörlerde ihracat yapan bir firman›n birden fazla birli¤e üye olmak yerine bu birli¤e üye olmalar› durumunda her bir gümrük beyannamesini tek bir birlikten onaylatabilme ve ifl- lem h›z› kazanabilme imkan› sözkonusu olabilmektedir. Bu noktada ilk defa ihracat yapacak firmalar›n dikkat etmeleri gereken bir hususu hat›rlatmak isteriz. Ancak baz› ih- racatç› birlikleri (örne¤in Do¤u Anadolu ‹hracatç›lar Birli¤i gibi) çok genifl bir ürün yelpazesinde çal›flabilmektedir. onun iç ticaret kadar yurtd›fl› ticaret de yapabilmesi için yeterli görülmektedir. Bilindi¤i gibi bir ticari iflletmenin hangi alan/alanlarda faaliyet gösterece¤i flirket kurulufl ana sözleflmesinde belirtilmektedir. Türkiye’de gümrük beyannameleri. ‹HRACATÇI KAVRAMI VE ‹HRACATÇI OLAB‹LME KOfiULLARI ‹hracatç›.

ihracat. ‹hracatç› birliklerinin ifltigal sahas›na giren maddeler D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan belirlenir. ihraç izinleri. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ne d›fl ticaret ifllemlerinde. kiralamak. ‹hracatç› firmalar›m›z. sat- mak. kurs ve seminer düzenlemek. yapt›rmak. sat›fl mukaveleleri gelifltirmek 11) Konular› ile ilgili olarak D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan verilecek di¤er görevleri yapmak. rehin ve ipotek al›p vermek ve bunlarla ilgili ifllemleri büt- çe imkanlar›n› dikkate alarak yerine getirmek 9) Üyelerine ortak hizmet verecek flirket tesis ve iflletmeler kurmak. kurul- mufl olanlara ifltirak etmek 10) Sergi açmak ve aç›lan fuar ve sergilere ifltirak etmek. ‹hracatç› birlikleri. ihracatç› birliklerine üye olurken girifl aidat› öderler. nevi ve miktar itibariyle üretim ve ihracat potansiyelini d›fl taleplere göre ayarlanabilmesini temin için çal›fl- malar yapmak ve önerilerde bulunmak 4) Çal›flma konusuna giren mallar›n ihracat›n›n artt›r›lmas› ve daha iyi de¤er- lendirilebilmesi için incelemeler yapmak. y›ll›k aidat ad› alt›nda her y›l düzenli olarak bir ücret ödemenin yan› s›ra her ihracat esnas›nda da ihracat tutar› üzerinden nisbi aidat ad› alt›nda birliklere bir ücret öderler. Girifl. tan›tma faaliyetle- rinde bulunmak. üyelerine her türlü hizmeti sunmak 5) Üyelerinin çal›flmalar›nda karfl›laflacaklar› güçlükleri gidermeye çal›flmak. teflvikler vb. ‹hracatç› birliklerinin görevleri flu flekilde s›ralanabilir: 1) Mesleki ahlak ve dayan›flmay› korumak 2) ‹hracat›n ülke menfaatine uygun olarak geliflmesine çal›flmak 3) ‹fltigal sahas›na giren maddelerin cins. pek çok konuda gö- revler verilmifltir. laboratuarlar kurmak. Birlikler aras› dengenin sa¤lanmas› bak›m›ndan bu . ayn› konularda faaliyet gösteren en az elli ihracatç›n›n baflvurusu üzerine D›fl Ticaret Müsteflarl›- ¤›n›n teklifi ve Bakanl›¤›n onay› ile kurulur. al›c›s› taraf›ndan haks›zl›¤a u¤rat›ld›¤› tespit edilen üyelerin haklar› için yetkili kurulufllar nezdinde giriflimlerde bulunmak 6) Uluslararas› kurulufllarla mesleki bazda üyelerinin menfaatlerini ülke ç›- karlar› çerçevesinde koruyucu iliflkiler kurmak ve gelifltirmek 7) Amaçlar›n›n gerçekleflmesini teminen bütçe imkanlar› göz önünde tutul- mak ve D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›n›n iznini almak suretiyle gerekti¤inde yurt içinde ve yurt d›fl›nda hizmet birimleri kurmak 8) Mensup ve üyelerine hizmet verecek tafl›nmaz mal almak. Ayr›ca. kendilerine ait yönetmelik esaslar›na göre. y›ll›k ve nisbi aidatlar›n miktar ve oranlar› ihracatç› birliklerinin genel ku- rullar› taraf›ndan belirlenir.

Yaln›z. Bu nedenle ihracatç› firmalar›m›z›n üye olduklar› birlikler- den bir maliyet kalemi olarak bu tutar› ö¤renmelerinde fayda vard›r. Ayr›ca o y›l için y›l- l›k aidat al›nmaz. Nisbi aidat. gerçeklefl- meyen ihracata tekabül eden bölümü. Merkez Bankas› döviz al›fl kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle tahsil olunur. . ai- dat›n› müteakip y›l›n 6 ay› içerisinde ödemezse üyeli¤i sona erer. makbuz tutar›n›n %1’i ilgili ihracatç› birli- ¤ine gelir kaydedilmek suretiyle iade edilir. ‹hracat›n k›smen veya tamamen gerçekleflmemesi halinde aidat makbuzu ta- rihinden itibaren 6 ay içinde müracaat edildi¤i takdirde nisbi aidat›n. her ihracatta eflya türüne göre al›nan ve birliklere göre de¤iflen tutarlardad›r. Dikkat Edilecek Hususlar: Kredili ihracat talepleri ile ilgili müracaatlar mal cinsi. Aidatlar›n ödenme flekli ve genel tan›t›m›n› flöyle yapabiliriz G Girifl Aidat›: Üyeli¤e giriflte peflin olarak tahsil edilir. Y›ll›k aidat›n› 30 Hazirana kadar ödemeyenlerden her ay için 6183 say›l› Amme Alacak- lar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun hükümleri çerçevesinde gecikme faizi al›n›r ki bu da ayl›k %7’dir. ödeme plan› ve ödeme süresini içeren sat›fl sözleflmesinin asl› ve Türkçe tercümesi ile birlikte ihracatç› bir- liklerine yap›l›r.C. G Y›ll›k Aidat: Her sene Haziran ay› sonuna kadar ödenir. ihracat bedelinin Kambiyo Mevzuat›nda öngörülen süreleri aflacak flekilde yurda getirilmesine im- kan tan›yan ihracat fleklini ifade eder. BAZI ÖZELL‹KL‹ ‹HRACAT TÜRLER‹ VE ‹ZLENECEK PROSEDÜRLER Kredili ‹hracat Tan›m: ‹ki ve çok tarafl› kredi anlaflmalar› d›fl›nda kalmak kayd›yla. Taahhütlü mektupla yap›lacak uyar›ya ra¤men üye. FOB bedelin binde yar›m›ndan az ve binde beflinden fazla olamaz. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ miktar ve oranlar D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan uygun görüldü¤ü takdirde de¤ifltirilebilir. Y›ll›k aidat›n ait oldu¤u y›l içinde öden- mesi mecburidir. G Nisbi Aidat: Müracaat an›nda mal›n FOB de¤eri üzerinden o günkü T. gelir kaydedilecek tutar›n y›ll›k aidat›n yar›s›ndan az olamayaca¤›n› hat›rlatmak isteriz. Birlik nisbi aidatlar›. Madde ve/veya ülke politikas› aç›s›ndan D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan getirilebilecek düzenlemeler kapsam›ndaki mallarla ilgili kredili ihracat talepleri.

kendileri taraf›ndan düzenlenmifl kesin sat›fl fa- turas› veya örne¤i ve gerekli di¤er belgeler ile birlikte izni veren ihracatç› birlikle- rine ve arac› bankaya bildirirler. sat›lamamas› halinde ise mallar›n Gümrük Mevzuat› çerçevesinde yurda getirilme- si gerekir. verdikleri konsinye ihraç izinlerine ait bilgileri mal›n kesin sat›fl›n›n kendilerine bildirilmesinden itibaren üç iflgünü içinde ihracat bedellerinin getirilece¤i arac› bankaya gönderirler. ‹hracatç› birlikleri. Kredili ihracat taleplerinin uygun görülmesi halinde ihracatç› birliklerince gümrük beyannamesi üzerine kredili ihracat meflruhat› (notu. Konsinye ihracata izin verilmesi halinde ihracatç› birliklerince gümrük beyan- namesi üzerine konsinye ihracat meflruhat› (flerhi) düflülerek onaylan›r. bu süreleri aflan kredili ihracat talepleri D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan incelenerek neticelendirilir. yat›r›m mallar›nda befl y›ld›r. bunun d›fl›nda kalan malla- ra iliflkin talepler ise sat›fl sözleflmesinde belirtilen esaslar dahilinde do¤rudan ih- racatç› birliklerince sonuçland›r›l›r. Madde ve/veya ülke politikas› aç›s›ndan D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan getirilebilecek düzenlemeler kapsam›ndaki mallarla ilgili konsinye ihracat taleple- ri D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’n›n görüflü al›nd›ktan sonra. Konsinye ‹hracat Tan›m: Kesin sat›fl› daha sonra yap›lmak üzere d›fl al›c›lara. . komisyonculara. Kredili ihracat süresi tüketim mallar›nda iki y›l. flerhi) düflülerek onaylan›r. konsinye olarak gönderilen mallar›n kesin sat›fl›n›n yap›lmas›n› müteakip 30 gün içinde durumu. Ancak. bunun d›fl›nda kalan mal- lara iliflkin talepler ise do¤rudan ihracatç› birliklerince sonuçland›r›l›r. Süresi içinde sat›fl› yap›lan mallar›n Kambiyo Mevzuat›’na göre bedellerinin. Dikkat Edilecek Hususlar: Konsinye ihracat talepleri ilgili ihracatç› birliklerine yap›l›r. ‹hracatç›lar. Konsinye olarak gönderilen mallar›n fiili ihraç tarihinden itibaren yurt d›fl›n- da kal›fl süresi 3 y›ld›r. ihracat- ç›n›n yurtd›fl›ndaki flube veya temsilciliklerine mal gönderilmesini ifade eder. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’n›n görüflü al›nd›ktan sonra. Konsinye ihracat meflruhat› düflülerek onaylanan gümrük beyannamelerinin doksan gün içinde gümrük idarelerine sunulmas› gerekmektedir.

de¤er tutarlar› ve anlaflman›n geçerlilik süresini içermesi gereklidir. yürürlükteki ihracat ve ithalat rejimleri çerçevesinde yürütülür. izni veren mercie bildirilmek suretiyle ara- c› banka de¤iflikli¤i yap›labilir. teslim yeri. standard›. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Ba¤l› Muamele veya Takas Yoluyla Yap›lacak ‹hracat Tan›m: Takas. Ancak. ihraç veya ithal edilen mal. birim ithal ve ihraç fiyatlar›. Ba¤l› muamele veya takas konusu karfl›l›kl› ödemelerin mal veya k›smen nakit ve/veya ölçülebilir olmas› kayd›yla hizmet ile ödenmesi mümkün bulunmaktad›r. ithalat taahhüdünde noksanl›k bulunmas› halinde Gümrük Müste- flarl›¤›’n›n görüflü al›narak D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’nca. Ba¤l› muamele veya takas konusu ifllemlerin tek bir arac› banka taraf›ndan yap›lmas› esast›r. kalitesi. ithal ve ihraç edilecek mallar›n cin- si. Ba¤l› muamele veya takas izinlerinin süresi. ‹ki y›l› aflan süre uza- t›m talepleri. 6 ay› aflmamak kayd›yla firman›n yapt›¤› anlaflmada yer alan süre kadard›r. ihracatç› birlikleri taraf›ndan D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹hracat Genel Mü- dürlü¤ü’nün görüflü al›nmak suretiyle sonuçland›r›l›r . hizmet. resim ve harçlar› ile fonlara tabi olarak yap›l›r. Ba¤l› muamele veya takas iznini müteakiben ifllemler. ihracat ve ithalatta al›nan her türlü gümrük ver- gi. Bu süre. ihracat taahhüdünde ise D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’n›n görüflü al›narak ilgili ihracatç› birli¤ince sonuçland›r›l›r. yabanc› firma veya firmalar ile yap›lan ba¤l› muamele veya takas anlaflmas› ve konuyla ilgili yay›nlanan “Ba¤l› Muamele veya Takas Yoluyla Yap›lacak ‹hracata ‹liflkin Tebli¤” ekindeki formdan alt› nüsha eklenmek suretiyle bir müracaat yaz›s› ile birlikte üye olunan ihracatç› birliklerine yap›l›r. Ba¤l› muamele veya takas ifllemlerinde anlaflmada yer alan hususlardaki de- ¤ifliklik talepleri. teslim flekli. Ba¤l› muamele veya takasa iliflkin olarak belirtilen bu hususlar d›fl›nda kalan konular. Ba¤l› muamele veya takas anlaflmas›n›n. teknoloji transferi veya k›smen döviz ile karfl›lanmas›n› ifade eder. ‹hracat ve ithalat ifllemleri. hizmet ve- ya teknoloji transferi bedelinin k›smen veya tamamen mal. bitiminden önce baflvurmak kayd›yla izni veren merci taraf›ndan iki y›la kadar uzat›labilir. ba¤l› muamele veya takas izni verildikten sonra fiili itha- lat ve ihracat ifllemleri bafllamam›fl ise. Dikkat Edilecek Hususlar: Ba¤l› muamele veya takas talepleri. Ba¤l› muamele ise ikiden fazla taraf aras›nda yap›lan takas ifllemini ifade et- mektedir. iki ülke aras›nda olmak üzere. akit taraflar›n yaz›l› mutabakat› olmas› flart›yla izni veren merci taraf›ndan sonuçland›r›l›r.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas› taraf›ndan belirlenecek esaslara göre yap›l›r. mahsup ve ödemelere iliflkin uygulamalar. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Transit Ticaret Yoluyla ‹hracat Tan›m: Al›fl ve sat›fl bedelleri aras›nda lehte fark esas olmak üzere. ithalata ve ihracat iliflkin ver- gi. Uluslararas› anlaflmalarla ticareti yasaklanm›fl mallar ile D›fl Ticaret Müsteflar- l›¤›’n›n madde politikas› itibariyle transit ticaretinin yap›lmas›n› uygun görmedi¤i mallar transit ticarete konu olamaz. Dikkat Edilecek Hususlar: Bedelsiz olarak yurtd›fl›na ihraç edilebilecek mallar flu flekilde s›ralanabilir: G Gerçek veya tüzel kifliler taraf›ndan götürülen veya gönderilen hediyeler. Bedelsiz ‹hracat Tan›m: Bedeli yürüklükteki Kambiyo Mevzuat› çerçevesinde yurda getirilmesi gerek- li olmaks›z›n yurtd›fl›na kesin olarak mal ç›kar›lmas›na verilen isimdir. yurt d›- fl›na hane nakli suretiyle gidecek Türk vatandafllar›n›n. daimi veya geçi- ci görevle yurtd›fl›na giden kamu görevlilerinin. Transit ticarette transfer. Dikkat Edilecek Hususlar: Transit ticaret talepleri. bu durumlar›n›n ilgili mercilerce belgelenmesi flart›yla beraberlerinde götürecekleri. göndere- cekleri veya adlar›na gönderilecek eflya ve tafl›tlar. Transit ticarete konu olan mallarla ilgili olarak. Gümrük idareleri taraf›ndan verilebilecek izne istinaden mallar›n Türk güm- rük hatt›n› aflarak iflçilik görmek üzere fiktif depo veya antrepolara al›nmas› “fiili ithalat” olarak kabul edilmez. harç ve fon tahsil edilmez. . miktar› ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tan›t›m eflyalar›. “Transit Ticarete ‹liflkin Tebli¤” ekinde yer alan form ile birlikte bankalara yap›l›r. resim. Türkiye’de çal›flan yabanc›lar›n. ‹thalat ve ihracat yap›lmas› yasaklanm›fl ülkelerle transit ticaret yap›lamaz. fireleri ile garantili olarak ihraç edilen mallar›n garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçalar›. G Yabanc› misyon mensuplar›n›n. mallar›n transit olarak veya do¤rudan do¤ruya bir ülkeden baflka bir ülkeye sat›lmas›na transit ti- caret ad› verilir. G Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmifl mallar›n bedelsiz gönde- rilmesinin ticari örf ve adetlere uygun parçalar›.

inflaat malzemeleri ve iflçilerin ihtiyac› olan tü- ketim maddelerinin kesin ihracat›na iliflkin talep için 5 nüsha olarak. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ G Yurtd›fl›nda yerleflik tüzel kifliler. yabanc› turistler ve yurtd›fl›nda ikamet eden Türk vatandafllar›n›n beraberlerinde götürecekleri. “Bedelsiz ‹hracata ‹liflkin Teb- li¤” ekinde yer alan form ile gümrüklere yap›l›r. Dikkat Edilecek Hususlar: Yurtd›fl›nda inflaat. gönderecekleri veya adlar›na gönderilecek eflya ve tafl›tlar. üstlendikleri ifl- lerle ilgili her türlü makine. ekipman ve malzeme ç›karmalar› ve yapt›klar› inflaat projeleri çerçevesinde de hiz- met bedellerini ülkeye getirmeleri fleklinde tan›mlanabilir. bu form. ayn› formun 3 nüsha olarak doldurulmas› suretiyle ilgili ihracatç› birli¤ine yap›l›r. Yurtd›fl› Müteahhitlik Hizmetleri Kapsam›nda Yap›lacak ‹hracat Tan›m: Yurtd›fl›nda inflaat iflleri alan müteahhit firmalar›n yurtd›fl›na inflaat makine. De¤eri 100.000 ABD dolar›n›n üzerindeki talepleri görüflleriyle birlik- te D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’na intikal ettirirler.000 ABD dolar›na kadar olan bedelsiz ihraç taleplerini ken- dileri sonuçland›r›r. ‹hra- catç› birli¤i de¤eri 250.000 ABD dolar›n› aflmayanlar›n bedelsiz ihraç talepleri. tesisat ve montaj ifli alan müteahhitlerin. G Yukar›da s›ralananlar d›fl›nda kalan ancak D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› tara- f›ndan incelenerek uygun görülen di¤er mallar. 250. bir örne¤ini de ilgili gümrü¤e ulaflt›r›rlar. . teçhizat ve ekipman›n geçici ihrac›na iliflkin talepler ile inflaat malzemeleri ve iflçilerinin ihtiyac› olan tüketim maddelerinin kesin ihracat›- na iliflkin talepler afla¤›daki belgeler ile birlikte D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› Anlaflma- lar Genel Müdürlü¤ü’ne yap›l›r: 1) Yurtd›fl›nda al›nan ifle ait sözleflme 2) Yurtd›fl›nda ifl al›nd›¤›n› gösterir D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› yurt d›fl› teflkila- t›nca veya söz konusu teflkilat›n bulunmad›¤› ülkelerde konsolosluklar›- m›zca düzenlenen belge 3) Bay›nd›rl›k ve ‹skan Bakanl›¤›’ndan al›nan Yurt D›fl› Müteahhitlik Belgesi 4) “Yurtd›fl› Müteahhitlik Hizmetleri Kapsam›nda Yap›lacak ‹hracata ‹liflkin Baflvuru Formu”. ma- kine. D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ve ihracatç› birlikleri.000 ABD dolar›ndan fazla olanlar›n bedelsiz ihraç talepleri. verdikleri bedelsiz ihraç izinleri- nin bir örne¤ini talep sahibine. teçhizat ve ekipman›n geçici ihrac›na iliflkin talep halinde ise 4 nüs- ha olarak doldurulur. Bedelsiz ihracat kapsam›nda yurtd›fl›na ç›kar›lacak mallardan de¤eri 100.

sat›fl bedelinin kesin sat›fl faturas› tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yurda getirilmesi gerekmektedir. kiralanacak mal›n cinsi. Ticari Kiralama Yoluyla Yap›lacak ‹hracat Tan›m: Mallar›n bir bedel karfl›l›¤›nda. Kambiyo Mevzuat›na göre kesin ihracat bedelleri dövizlerini 365 gün içinde yurda getirmesi zorunludur. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan yurtd›fl› müteahhitlik hizmetleri kapsam›n- da kesin ihracata iliflkin uygun görülen talepler. Yurtd›fl›nda ifl yapan müteahhit firmalar›n. kira bedeli ve bu bedelin ödenme flekli ve zaman›. . teslim yeri gibi bilgileri içeren kira sözleflmesi ile birlikte. Dikkat Edilecek Hususlar: Ticari kiralama yoluyla yap›lacak ihracata iliflkin talepler. miktar›. Yurtd›fl›nda ifl yapan müteahhit firmalar›n. teçhizat ve ekipman›n kesin sat›fl›na yurt d›fl›nda kal›fl için verilen izin süresi bitiminden önce baflvurulmas› kayd›yla D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan izin verilebilir. arac› bankaya ve firmaya. “Ticari Kiralama Yoluyla Yap›lacak ‹hracata ‹liflkin Tebli¤” ekindeki formun doldurulmas› suretiyle üyesi olunan ‹hracatç› Birlikleri Genel Sekreterli¤i’ne yap›l›r. ihtiyati tedbirli. yurtd›fl›ndaki firma veya kuruluflla yap›lan. de¤eri. GT‹P numaras›. teçhizat ve ekipman›n iki y›la kadar yurt d›fl›nda kal›fl süreleri D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan belirlenir. birim fiyat›. Yurt d›fl›nda ifl yapan müteahhit firmalar›n. ihracatç› birliklerine üye olma flart› aranmaz. teknik özellikleri. Bu halde. Hacizli. geçici ihracata iliflkin uygun görülen ta- lepler ise ilgili ç›k›fl gümrü¤üne. mülkiyeti muhafazal› olmas› du- rumunda. ihtiyati tedbirli veya mülkiyeti muhafazal› olan mallar›n ticari kirala- ma yoluyla ihrac›na. ç›k›fl gümrü¤üne ibraz edilmek üzere bankalardan al›nacak arac›n be- deli tutar›ndaki teminat mektubunun ihracatç› birliklerine verilmesi halinde ticari kiralama yoluyla ihrac›na izin verilebilir. belirli bir süre kullan›lmak üzere geçici olarak yurtd›fl›na ç›kar›lmas›n› ifade eder. baflvurular› de¤erlendirerek uygun görülenlerin ticari kira- lama yoluyla ihrac›na izin verir. bu k›s›tlamalar›n kald›r›ld›¤›n›n belgelendirilmesi halinde izin verilir. ilgili ç›k›fl gümrü¤üne. Ancak Hac döneminde Suudi Arabistan’da hizmet vermek amac›yla ticari kiralamaya konu araçlar›n hacizli. makine. üstlendikleri ifllerde kullan›lmak üzere geçici olarak ihraç ettikleri makine. ‹hracatç› Birlikleri. üstlendikleri ifllerde kullan›lmak üzere geçici olarak ihraç ettikleri. Kambiyo Müdürlü¤ü’ne. kira süresi. Bu süre bitimin- den önce baflvurulmak kayd›yla hakl› ve zorunlu nedenlerin varl›¤› halinde Güm- rük Müsteflarl›¤› taraf›ndan uzat›labilir. Kambiyo Müdürlü¤ü’ne ve firmaya bildirilir. Müteahhitlerin bu konularda yapacaklar› ihracatta.

sat›fl bedelinin yur- da getirilmesine iliflkin usul ve esaslar kambiyo mevzuat› hükümlerine tabidir. iha- leye kat›lan yabanc› firmalar›n ihaleyi açan Türk kamu kurum ve kurulufllar› ile ka- mu ortakl›klar›na yönelik do¤rudan ve dolayl› offset taahhütleri kapsam içindedir. Bu kapsamda düzenlenecek do¤rudan ve dolayl› offset anlaflmalar›nda afla¤›daki bilgilerin bulunmas› zorunludur: a) Sözkonusu anlaflman›n amac› ve taraflar› b) Anlaflmada yer alan tan›mlar›n izah› c) Do¤rudan ve dolayl› offset çerçevesinde taahhüt edilen yükümlülüklerin kapsam› ve süresi d) Do¤rudan ve dolayl› offset taahhütlerine iliflkin olarak. Offset Uygulamalar› Yoluyla ‹hracat Tan›m: Kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›n›n açacaklar› uluslararas› iha- le çerçevesinde yapacaklar› d›flal›mlar neticesinde gerçeklefltirecekleri döviz öde- melerini telafi etmek amac›yla. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Mülkiyeti birden fazla kifliye ait olan mallar›n ticari kiralama yoluyla ihracata konu olmas› halinde. flu kapsama giren ifllemleri bu çerçeve içine ald›¤›n› bilmek gerekir: “Ka- mu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›n›n açacaklar› savunma alan›na yöne- lik olmayan ve bedeli en az befl milyon ABD dolar› olan uluslararas› ihalelerde. offset taahhütlerinin belirlendi¤i do¤rudan ve dolayl› offset anlaflmala- r›n›n imzalanmas› esast›r. ihaleyi kazanan firman›n ülkesine veya geleneksel ihraç pazarlar›m›z d›fl›ndaki ülkelere ihrac›n› ve bu ürünlere sa¤lanacak piyasa deste¤ini ifade eder. Ticari kiralama yoluyla yap›lan ihracatta kira bedellerinin yurda getirilmesi ile ticari kiralamaya konu mal›n yurtd›fl›ndan kesin sat›fl› halinde. alt-sistem ve parçalar›n Türki- ye’den ihrac›n› ifade eder. anlaflma gere¤ince Türkiye’den yap›lan ihracat› ifade eder.” Taraflar aras›nda. 2) Dolayl› Offset: Aç›lan ihale kapsam›nda yer almayan ve pazarlanmas›nda zorluk çekilen ihraç ürünlerimizin Türkiye’den. aç›lan ihale kapsam›nda imzalanan ana al›m sözleflmesine istinaden. ihaleyi kazanan yabanc› firmadan al›nacak banka teminat›na iliflkin usul ve esaslar . Dikkat Edilecek Hususlar: Offset uygulamalar› kapsam›nda yap›lacak ihracat dendi¤inde. hissedarlar›n (ortaklar›n) noterden tasdikli muvafakatlar› aran›r. Offset uygulamalar› ikiye ayr›l›r: 1) Do¤rudan Offset: ‹haleye do¤rudan ve yak›ndan ilgili alanlarda gerçek- lefltirilen ve yurt içinde üretilen sistem. ilgili ihracat tebli¤inin.

söz konusu metinlerin ilgili mevzuatlara uygunluklar›n›n de- ¤erlendirilmesini sa¤lamak amac›yla. öngörülen imza tarihinden asgari 30 ifl gü- nü önce D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹hracat Genel Müdürlü¤ü’ne gönderirler. imzalad›klar› do¤rudan ve dolayl› offset anlafl- malar›n›n bir örne¤ini. do¤rudan veya dolayl› offset taahhüdünü yerine getir- mekten sorumlu taraf afla¤›daki bilgi ve belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür: 1) ‹hracat›n offset anlaflmas› kapsam›nda yap›ld›¤›na dair flerh bulunan gümrük beyannamesinin asl›n› veya noterden tasdikli fotokopisi 2) ‹hraç konusu mal›n Türk menfleli oldu¤una dair sanayi veya ticaret oda- lar›nca tasdik edilmifl Menfle fiahadetnamesi Do¤rudan veya dolayl› offset anlaflmas› kapsam›nda ihraç edilen Türk men- fleli mallar. D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹hracat Genel Müdürlü¤ü. en geç 30 ifl günü içinde D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹hracat Genel Müdürlü¤ü’ne gönderirler. Türk kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›. Ödemenin zaman›nda yap›lmamas› durumunda. Do¤rudan veya dolayl› offset anlaflmas› ihraç edilen Türk menfleli mallar›n Türk bayrakl› gemilerle tafl›nmas› halinde kredilendirme. an›lan firmaya uygulanacak para ceza- s› söz konusu firma taraf›ndan ihaleyi açan kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›na nakden ödenir. . ana al›m sözlefl- mesine istinaden mutabakata vard›klar› do¤rudan ve dolayl› offset anlaflmalar›- n›n taslak metinlerini. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER e) Do¤rudan ve dolayl› offset taahhütlerinin de¤erlendirilmesi ve kredilendi- rilmesine iliflkin esaslar f) Do¤rudan ve dolayl› offset kapsam›ndaki faaliyetlerin nas›l rapor edilece- ¤inin ve zaman›nda rapor edilmemesi durumunda al›nacak önlemlerin neler oldu¤u g) Offset taahhütlerinin karfl›lanmamas› durumunda uygulanacak cezai mü- eyyideler h) Mücbir sebep halleri i) Anlaflmazl›klar ve tahkimle ilgili esaslar Do¤rudan veya dolayl› offset taahhüdü kapsam›nda gerçeklefltirilen ihraca- t›n kredilendirilmesinde. ilgili gümrük beyannamesinde kay›tl› FOB de¤erin. ‹haleyi açan kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›. ‹haleyi kazanan yabanc› firma taraf›ndan do¤rudan veya dolayl› offset taah- hüdünün yerine getirilmemesi durumunda. taahhüt edilen off- set miktar›ndan düflülmesi suretiyle kredilendirilir. D›fl Ticaret Müsteflarl›- ¤›’n›n de¤erlendirmesini müteakip. gönderilen do¤rudan ve dolayl› offset anlaflmalar›na iliflkin taslak metinler hakk›ndaki de¤erlendirmesini il- gili kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar›na bildirir. ilgili gümrük beyanna- mesinde kay›tl› CIF de¤er üzerinden yap›l›r. ta- ahhüdüne karfl›l›k olarak verdi¤i teminattan söz konusu para cezas› tahsil edilir.

ihracat mevzuat›na göre ihrac› yasak olan bir ürün olabilece¤i gibi. ihaleyi kazanan yabanc› firma. Türk kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu ortakl›klar› arac›l›¤›yla faaliyet raporlar›n›. GT‹P Kavram› ve ‹hracattaki Önemi Bütün ülkelerde oldu¤u gibi Türkiye’de de d›fl ticarete konu olan bütün ürün- lerin 12 rakamdan oluflan ve ad›na gümrük tarife istatistik pozisyon numaras› ad› verilen bir numaras› vard›r. ‹hracat mevzuat›m›z. Gümrük mevzuat›m›za göre ihracat ve ithalat ifllemle- rinde ihraç ve ithal edilecek ürünle alakal› olarak yap›lan tan›mlama ve beyan ürü- nün bu numaras› ile yap›lmak zorundad›r. ‹hraç edilmesi düflünülen ürün. ‹HRAÇ ÜRÜNLER‹ AÇISINDAN ‹HRACAT PROSEDÜRLER‹ ‹hracat ifllemlerinde dikkat edilmesi gereken bir önemli husus da. ihracat- tan önce baz› kurumlardan izin al›nmas› zorunlu olan bir ürün de olabilir. Gümrük tarife istatistik pozisyon numaras›n› bulmak özel bir uzmanl›k ve be- ceri gerektirdi¤i için ihracatç› firmalar›m›z bu konuda gümrük müflavirlik flirketle- rinden destek alabilirler. ihraç edi- lecek ürünlerin mevzuat karfl›s›ndaki durumu olmal›d›r. Bu ifle yeni bafllayacak ihracatç› firmalar›m›z›n öncelikle ihraç edecekleri ürünle alakal› olarak gümrük tarife istatistik pozisyon numaras›n› bulmalar›n› ve ona göre ilgili mevzuatlardan ürünün ihrac›ndan önce bir izin gerekip gerekme- di¤ini ö¤renmeleri gerekir. do¤ru- dan ve dolayl› offset anlaflmalar›n›n yürürlü¤e girmesini takip eden alt› ayl›k dö- nemler halinde D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹hracat Genel Müdürlü¤ü’ne bildirmekle yükümlüdür. ihracat aç›s›ndan ürünleri üç gruba ay›r›r: 1) ‹hrac› yasak mallar 2) ‹hrac› ön izne ba¤l› mallar 3) ‹hrac› serbest mallar ‹HRACI YASAK MALLAR ‹hracat mevzuat›m›za göre afla¤›daki ürünlerin Türkiye’den ihraç edilmesi ya- sakt›r: 1) Kültür ve tabiat varl›klar› (eski eserler) 2) Hint keneviri 3) Tütün tohumu ve fidesi 4) Tiftik keçisi . TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Offset taahhütlerinin anlaflmada öngörülen flartlar içinde yerine getirilip ge- tirilmedi¤inin izlenebilmesini teminen.

kurt. kereste. incirin. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 5) ‹hrac› izne ba¤l› mallar listesi d›fl›nda kalan bütün av ve yaban hayvan- lar› (canl› veya cans›z olarak ve tan›nabilir en küçük parçalar› ile bunlar- dan mamul konfeksiyon) 6) Ceviz. kiraz. sansar. armut. d›flbudak. çakal. erik. karaa¤aç ve ›hlamur ad- l› a¤aç türlerinin kütük. porsuk. tilki. kaplumba- ¤a ve kertenkelelerin canl› ve cans›z halde ve bunlar›n tan›nabilir parça- lar› ile bunlardan mamul konfeksiyon (Orman Bakanl›¤›) 6) Gübreler (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 7) Tohumlar (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 8) Su ürünlerinden su ürünleri avc›l›¤›n› düzenleyen esaslar çerçevesinde avlanmas› yasak olan cins ve nitelikteki su ürünleri (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 9) Yar›fl atlar› (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 10) Yem Kanunu kapsam›na giren yemler (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 11) Zirai mücadele ilaç ve aletleri (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 12) Veteriner ilaçlar› (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) . antep f›st›¤›n›n ve asman›n fidanlar› 14) Salep (toz. kalas ve taslak olarak ihrac› 7) Ozon Tabakas›n›n Korunmas›na Dair Viyana Sözleflmesi ile bu sözleflme- ye ait protokoller ve de¤ifliklikler kapsam›ndaki ihracat 8) ‹hracat› yasak olan do¤al çiçek so¤anlar› 9) Odun ve odun kömürü 10) S›¤la 11) Yalankoz 12) Datça hurmas› 13) Zeytinin. tablet ve her türlü formda) ‹HRACI ÖN ‹ZNE BA⁄LI MALLAR ‹hracat mevzuat›m›za göre afla¤›daki ürünlerin Türkiye’den ihracat› esnas›n- da mutlaka ilgili kurumlardan izin almak gerekir: 1) Harp silah ve mühimmat› (Milli Savunma Bakanl›¤›) 2) Afyon ve haflhafl kellesi (Sa¤l›k Bakanl›¤›) 3) Uyuflturucu maddeler ve Psikotrop Maddeler (Sa¤l›k Bakanl›¤›) 4) Tehlikeli At›klar›n S›n›rlarötesi Tafl›n›m›n›n ve Bertaraf›n›n Kontrolüne ‹liflkin Basel Sözleflmesi Kapsam›ndaki Mallar (Çevre Bakanl›¤›) 5) Yaban domuzu. dut. porsuk ile y›lanlar. f›nd›¤›n. tomruk.

Yukar›da belirtilen izinlerin ifllem prosedürleri her bir kurum taraf›ndan ayr› esaslar çerçevesinde belirlenmifl olup. 70 kadar tar›m ürününde karfl›m›za ç›kan ürünü ve ambala- j›n› gerekli standartlara uygunlu¤unun denetlenmesi sonucunda verilen belgedir. Bu uygulaman›n yasal dayana¤› D›fl Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardi- zasyon Yönetmeli¤i olup.fieker Fabrikalar› Genel Müdürlü¤ü) 16) Do¤a mantar› (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 17) Nesli Tehlike Alt›nda Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslarara- s› Ticaretine ‹liflkin Sözleflme eki Listelerde Yer Alan Türler ve Türlere Ait Örnekler (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›. ancak her bir ürün için na- s›l bir izin prosedürü izlemek gerekti¤ine iliflkin olarak gümrük müflavirinize da- n›flman›z›n daha sa¤l›kl› bir yol olaca¤›n› burada belirtmek isteriz. ‹hracat› zorunlu standarda tabi ürünler için D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’na ba¤l› D›fl Ticarette Standardizasyon Denetmenleri Grup Baflkanl›¤›’na müracaat edil- mesi ve Kontrol Belgesi al›nmas› zorunludur. bu yönetmeli¤e göre afla¤›daki ürünler ihracatta zorun- lu standart kontrolüne tabidir: 1) Salyangoz 2) Tavuk yumurtalar› . hatta her bir kurumun izin kapsam›na giren tek tek farkl› ürünler baz›nda etüd etmek gerekmektedir. Kontrol belgesi. her bir kuru- ma yap›lacak izin müracaatlar›nda nelere dikkat edilmesi gerekti¤ini kurum ba- z›nda. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ 13) ‹hracat amac›yla do¤adan elde edilmesi kontenjanla veya baflka herhan- gi bir kay›tla s›n›rland›r›lan do¤al çiçek so¤anlar› (Tar›m ve Köyiflleri Ba- kanl›¤›) 14) Dam›zl›k büyük ve küçük bafl hayvan (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) 15) fieker (T. Türkiye’de baz› mallar›n ihracat›nda zorunlu standart kontrolü gereklidir ve bu gerekli ifllemler yap›lmadan ürünün gümrüklenmesi ve ihracat› mümkün olma- maktad›r. Orman Bakanl›¤› ve Çevre Bakan- l›¤›) 18) Canl› Orkinos (Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›) Yukar›da s›ralanan ürünler d›fl›nda kalan ürünlerin ihracat› serbesttir ve bir yerden izin almaya gerek yoktur. ‹HRACATTA ZORUNLU STANDARDA TAB‹ ÜRÜNLER ‹hracat esnas›nda firmalar›m›z›n ürün baz›nda bilmeleri ve dikkat etmeleri gereken bir di¤er önemli husus da ihraç mal›n›n herhangi bir standart kontrolü- ne tabi olup olmad›¤›n›n tespit edilmesidir. Bu nedenle kitab›m›z›n içinde okurlar›m›z› afl›r› detay- lara bo¤mamak ad›na bu prosedürlere girmedi¤imizi.

dolmal›k biber. korniflon 15) Kabuklu bezelye 16) Fasulye 17) Barbunya 18) Kabuklu baklagiller 19) Enginarlar 20) Patl›canlar 21) Yaprak kerevizler 22) Agaricus cinsi mantarlar 23) Sivri biber. k›rm›z› biber 24) Ispanak 25) Sak›z kaba¤› 26) Bamya 27) Maydanoz 28) Nohut 29) Mercimek 30) F›nd›k 31) Kestane 32) ‹ncir 33) Portakal 34) Üzüm 35) Karpuz 36) Kavun . çarliston biber. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 3) Ba¤›rsaklar 4) Patates 5) Domates 6) Kuru so¤an 7) Taze veya kuru sar›msak 8) P›rasa 9) Karnabahar 10) Lahana 11) Marul 12) Havuç 13) Kök kereviz 14) H›yar.

TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ 37) Elma 38) Armut 39) Ayva 40) Kay›s› 41) Viflne 42) Nektarin 43) Erik 44) Çilek 45) Nar 46) Kay›s› 47) Mahlep 48) ‹ncir ezmesi 49) Yer f›st›¤› 50) Palamut 51) Soya ya¤› 52) Yer f›st›¤› ya¤› 53) Zeytinya¤› 54) Prina ya¤› 55) Yemeklik palm ya¤› 56) Ayçiçe¤i tohumu ya¤› 57) Aspir ya¤› 58) Pamuk tohumu ya¤› 59) Yemeklik Hindistan cevizi ya¤› 60) Palm çekirde¤i ve babassu ya¤› 61) Rep 62) Hardal 63) Kolza 64) M›s›r ya¤› 65) Susam ya¤› 66) Yün 67) Yapa¤› 68) Tiftik 69) O¤lak 70) Pamuk ve pamuk telefi .

‹hracatta ülkeler baz›nda dikkat edilmesi ve bilinmesi gerekli hususlar Türki- ye cephesinden gerek mevzuattan gerek ikili iliflkilerden kaynakl› zorunluluklar olarak görülmelidir. ‹hracat›n yap›laca¤› ülkeye göre ihracat prosedürlerinde kastedilen ilgili itha- latç› ülkenin gümrük mevzuat›n› bilmek de¤ildir. G 1000 grama kadar ambalajlarda yap›lacak naturel f›nd›k ihracat›nda yü- rürlükteki DF‹F primi kesintilerinden 4 cent/kg (kabuklu f›nd›kta 2 cent/kg) karfl›l›¤› Türk Liras› indirim uygulan›r. Türkiye’den gerçeklefltirilecek ihracat ifllemlerinde ülkeler baz›nda dikkat edilmesi gerekli konular› dört aç›dan incelemek mümkündür: 1) Avrupa Birli¤i üyesi ülkelere gerçeklefltirilecek ihracatlar 2) Serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z ülkelere yap›lacak ihracatlar 3) Genel Preferanslar Sistemi (GSP) kapsam›nda Türkiye’ye taviz uygulayan ülkelere yap›lacak ihracatlar . Bu konuda zorunlu olan ve iste- nen ekstra bir durum sözkonusu olur ise zaten ithalatç› firmalar kendi gümrükle- rinde sorun yaflamamak için ihracatç›y› yönlendirici bir görev üstlenirler. Uzak Do¤u ve Akdeniz’e k›y›s› bulunmayan Afri- ka ülkelerine yap›lacak naturel f›nd›k ihracat›nda DF‹F primi kesintilerin- den 4 cent/kg (kabuklu f›nd›kta 2 cent/kg) karfl›l›¤› Türk Liras› indirim uygulan›r. G Amerika. G Do¤rudan tüketiciye hitap edebilir flekilde küçük ambalajl› ifllenmifl ma- yi f›nd›k mamulü ihracat›nda prim kesintisi yap›lmaz. Okyanusya. ÜLKELER AÇISINDAN ‹HRACAT PROSEDÜRLER‹ ‹hracatç› firmalar›m›z›n ihracat yaparken dikkat etmeleri gereken bir önemli husus da ihracat› hangi ülkeye yapacaklar› konusunda karfl›m›za ç›kar. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹HRACINDA DESTEKLEME VE F‹YAT ‹ST‹KRAR FONU (DF‹F) PR‹M‹ KES‹LEN MALLAR 1) Her türlü naturel iç f›nd›k 8 cent/kg karfl›l›¤› TL 2) Her türlü kabuklu f›nd›k 4 cent/kg karfl›l›¤› TL Dikkat Edilmesi Gerekli Kurallar: G DF‹F prim kesintisi kapsam›ndaki bir maldan FOB 1000 dolar de¤erini geçmeyen numunenin bedelsiz ihracat›nda prim kesintisi yap›lmaz.

eflyan›n Türkiye ile Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler aras›nda gümrük en- geline tak›lmaks›z›n dolaflabilme hakk›na verilen isimdir. Türkiye’nin Avrupa Birli¤i ile oluflturdu¤u bu yeni ticari iliflki. Japonya’dan bir mal› Türkiye’ye gümrük vergile- rini ödeyerek ithal etmifl olsa ancak bu mal›n üzerinde herhangi bir iflleme faali- yeti yapmasa. ‹hracatç›lar›m›z›n özellikle Avrupa Birli¤i üyesi ülkelere gerçeklefltirecekleri ih- racatlarda bu konuyu atlamamalar› gerekti¤ini hat›rlat›r ve mutlaka A. ancak gümrük vergileri ödendi¤i için serbest dolafl›m statülü kabul edilir. .TR belgesi- ni gümrü¤üne ibraz ederek sözkonusu eflyaya gümrük vergisi ödemeden güm- rükten ithalat› gerçeklefltirir. Bu belge ile ilgili olarak. lütfen kita- b›m›z›n birinci bölümünün “Uluslar aras› Ticarette Kullan›lan Belgeler” isimli alt bölümüne bak›n›z. Serbest dolafl›m hakk›na göre Türkiye’den Avrupa Birli¤i’ne gönderilecek sa- nayi ürünleri için eflyan›n bu hakka sahip oldu¤unu ispat edici nitelik tafl›yan A.TR Dolafl›m Belgesi düzenlenmesi kayd›yla ilgili ürüne Avrupa Birli¤i üyesi ülke güm- rüklerinde gümrük vergisi uygulanmayacakt›r. Bu konu aç›ld›¤›nda piyasalarda çok kar›flt›r›lan serbest dolafl›m hakk› ile menfle kavram›n›n aras›ndaki fark› vurgulamak istiyoruz. Ayn› flekilde Avrupa Birli¤i’nden Türkiye’ye gerçeklefltirilecek ithalat ifllem- lerinde de Türkiye. o eflyan›n hangi ülke mal› ol- du¤una. Avrupal› ithalatç› flirket bu A. Eflyan›n serbest dolafl›m hakk›. gümrük vergisi uygulamayacakt›r. Bir eflyan›n menflei. eflyan›n serbest dolafl›m statüsü esas› üzerine kuruludur. Ayn› eflyan›n ilgili firma taraf›ndan Türkiye’den Avrupa Birli¤i üyesi bir ülkeye ihraç edilmesi durumunda bu eflya için A. Serbest dolafl›m kavram›n›n menfleden fark›n› flu flekilde bir örnekleme ile aç›klamak mümkündür. 6 Mart 95 tarihli 1/95 say›l› Ortakl›k Konseyi Karar› ile 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren Avrupa Birli¤i ile gümrük birli¤i çerçevesinde sa- nayi ve ifllenmifl tar›m ürünlerinde serbest ticaret yapmaya bafllam›flt›r. Bir Türk d›fl ticaret firmas›. pratik hayatta genellikle eflyan›n menfle- i kavram› ile birbirine kar›flt›r›l›r. Serbest dola- fl›m hakk› ise.TR Dolafl›m Belgesi düzenlemeleri gerekti¤ini an›msat›r›z. kota benzeri herhangi bir tarife d›fl› önleme de gidilmeyece¤i karara ba¤lan- m›flt›r. hangi ülke yap›m› kabul edilece¤ine iliflkin bir kavramd›r. Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler aras›nda va- rolan serbest dolafl›m hakk›na göre bir eflya topluluk içerisinde vergisiz ve kota- s›z olarak dolafl›m hakk›na sahiptir. Türkiye aç›s›ndan 1 Ocak 1996 tarihinden iti- baren kazan›lan hakk›n da bu yönde de¤erlendirilmesi mümkündür. bilindi¤i gibi. Gümrük birli¤i süreci ile birlikte Türkiye’den Avrupa Birli¤i üyesi ülkelere ger- çeklefltirilecek ihracatlardan ilgili karfl› ülkelerde gümrük vergisi al›nmayaca¤› gi- bi. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ AVRUPA B‹RL‹⁄‹ ÜYES‹ ÜLKELERE YAPILACAK ‹HRACATLAR Türkiye.TR Belgesi düzenlenebilir. sözkonusu eflya Japon menfleli olmaya devam eder.

B. Türkiye’nin serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤› ülkeleri de flu flekilde s›rala- yabiliriz: E. ÜYES‹ ÜLKELER: ‹SV‹ÇRE ‹ZLANDA LIECHTEINSTEIN NORVEÇ .A.) SERBEST T‹CARET ANLAfiMASI ‹MZALADI⁄IMIZ ÜLKELERE YAPILACAK ‹HRACATLAR ‹ki ülke aras›nda karfl›l›kl› vergi indirimi veya vergi muafiyeti sa¤lama amac›- na yönelik olarak imzalanan anlaflmalara serbest ticaret anlaflmalar› veya tercihli tarife anlaflmalar› ad› verilir.TR belgesi. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Örnekte görüldü¤ü gibi.TR Dolafl›m Belgesi ile ticaret yapmad›¤›m›z› belirtelim.’ye üye oldu¤unu ancak bu ülkeyi ta- n›mad›¤›m›z için A. bir mal›n mutlaka Türk veya Avrupa Birli¤i herhangi bir ülke menfleli olmas›n› zorunlu k›lmamakta. birbirinin mallar›na gümrükler- de vergi almad›¤› gibi tarife d›fl› engeller ad›n› verdi¤imiz kota vb.T. Serbest ticaret anlaflmas› imzalayan iki ülke. A. vergi d›fl› itha- lat› k›s›tlay›c› önlemleri de uygulamaz.F. Avrupa Birli¤i üyesi ülkeleri flu flekilde s›ralayabiliriz: G ALMANYA G AVUSTURYA G BELÇ‹KA G BULGAR‹STAN G ÇEK CUMHUR‹YET‹ G DAN‹MARKA G ESTONYA G F‹NLAND‹YA G FRANSA G HOLLANDA G ‹NG‹LTERE G ‹RLANDA G ‹SPANYA G ‹SVEÇ G ‹TALYA G LETONYA G L‹TVANYA G LÜKSEMBURG G MACAR‹STAN G MALTA G MONAKO G POLONYA G PORTEK‹Z G ROMANYA G SLOVAKYA G SLOVENYA G YUNAN‹STAN (Güney K›br›s Rum Kesimi’nin de A. bir üçüncü ülkeden gelen eflyan›n gümrük vergileri ödenmifl olmak kayd›yla eflya serbest dolafl›m hak- k›na sahip oldu¤unu ispat etmek amac›yla düzenlenen bir belge olarak karfl›m›- za ç›kmaktad›r.

Demek ki Türkiye’den bu ülkelere yap›lacak ihracatlarda ihracatç› firmalar›- m›z›n EUR. karfl› ta- raftaki ithalatç› ülke gümrüklerinde Türk mallar›na herhangi bir gümrük vergisi al- mamaktad›r. Türk ihracat- ç›lar›n›n genelde çok az bildi¤i bir uygulama olarak karfl›m›za ç›kar. Oysa. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ SERBEST T‹CARET ANLAfiMASI ‹MZALANAN D‹⁄ER ÜLKELER: BOSNA HERSEK FAS F‹L‹ST‹N HIRVAT‹STAN ‹SRA‹L MAKEDONYA MISIR SUR‹YE TUNUS Türkiye’den yukar›da say›lan ülkelere gerçeklefltirilen ihracatlarda. baflta Amerika olmak üzere geliflmifl ülke- lerin. GENEL PREFERANSLAR S‹STEM‹ (GSP) KAPSAMINDA TÜRK‹YE’YE TAV‹Z UYGULAYAN ÜLKELERE YAPILACAK ‹HRACATLAR Genel Preferanslar Sistemi (GSP). Türkiye aç›s›ndan özellikle Amerika Birleflik Devletleri’ne ve Rusya’ya yap›lan ihracatlarda büyük bir avantaj sa¤layan Genel Preferanslar Sistemi. Bir ihraç mal›n›n Türk menfleli oldu¤unu ve Türkiye’den gönderildi- ¤ini ispat etmeye yarayan belgeye de EUR. GSP Kapsam›nda Türkiye’ye Vergi ‹ndirimi veya Muafiyeti Sa¤layan Ülkeler: G Amerika Birleflik Devletleri G Rusya Federasyonu G Avustralya G Kanada G Japonya G Yeni Zelanda .1 belgesi ad› verilmektedir.1 belgesi düzenlemeleri ve karfl› ülkedeki ithalatç›lar›na bu belgeyi göndermeleri gerekmektedir. Ameri- ka’n›n bu sistem kapsam›nda de¤erlendirdi¤i ürünlerin ihracat› konusunda di¤er rakip ülkelerin mallar›na karfl› Türk ihraç mallar›n›n ciddi bir rekabet avantaj› ya- kalamas› sözkonusu olabilir. geliflmekte olan baz› ülkelerin baz› ihraç mallar›na gümrük vergisi muafiye- ti veya vergi indirimi sa¤lamas› anlam›na gelen bir sistemdir.

Türkiye’den ilgili ülkelere ürünlerini ihraç etmeyi düflünen firmalar›m›z›n ih- raç ürünlerinin GSP uygulamas› kapsam›nda olup olmad›¤›n› ilgili ülkelerin yetkili makamlar›ndan ö¤renebilirler. G Ürünün menflei Türk menfleli olmal›d›r. Türkiye de ilgili ülkeler taraf›n- dan Genel Preferanslar Sistemine dahil ülkeler aras›nda yer ald›¤› için bu ülkele- re ihracat yapacak firmalar›m›z›n bilinçli hareket etmelerinde fayda vard›r. GSP uygulama esaslar›na göre. G ‹hracatç›/ithalatç› firma. sanayileflmelerini teflvik etmeye ve dolay›s›yla eko- nomik büyümelerine destek olmak arzusundad›r. ihraç ürünlerinin GSP kapsam›nda kabul gören ve bu ürün- leri ihraç edecek ülkenin menfleini tafl›yor olmas›d›r. Bu konuda ihracatç›lar›m›z itha- latç› firma yetkililerini uyar›rlarsa iyi olur. ih- raç edilecek ürünün de¤erinin en az %35’i Türkiye kaynaklar›nca üretilmifl durumda bulunmal›d›r. Bu muafiyetten yararlanabil- menin yegane koflulu. geliflmekte olan ülkelerin ihracat gelirlerinin artmas›na. ürünün gümrükten çekilmesi esnas›nda GT‹P nu- maras›n›n bafl›na “A” iflaretini koymal›d›r. G Ürün ilgili ithalatç› ülkeye do¤rudan Türkiye’den gidiyor olmal›d›r. G Türkiye’den ilgili ülkelere ihraç edilecek ürünün Genel Preferanslar Siste- minden yararlanabilmesi için özet olarak flu flartlar›n›n yerine gelmesi ge- rekti¤ini hat›rlatmak isteriz: G ‹hraç edilecek ürünün mutlaka GSP kapsam›nda kabul gören bir ürün ol- mas› gerekir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Bu sistem kapsam›nda yukar›da s›ralanan ülkeler. Ancak afla¤›da s›ralanan ürünlerin GSP kapsam›n- da olmad›¤›n› ve söz konusu ürünler hakk›nda zaten bu ülkelerin hassas davran- d›klar›n› hat›rlatmak isteriz: G Tekstil ürünleri G Saatler G Elektronik ürünler G Çelik ürünleri G Ayakkab› G El çantalar› G Bavullar G ‹fl eldivenleri G Deri giyim eflyalar› G Mamul veya yar› mamul cam ürünler G Tarife kotas›na konu olan baz› tar›m ürünleri . bu sistem çerçevesinde yay›nlad›klar› liste do¤rul- tusunda 4650 ürüne vergi muafiyeti sa¤lamaktad›r. Yukar›da s›ralanan ülkeler.

A. CIP. ithalatç›ya teklif mektubu niteli¤indeki proforma faturas›n› gön- derir. 7) Gümrük beyannamesi. EUR. ülkeye ve ihracat türüne göre gerekli ev- raklar›n› haz›rlayarak ihracat yüklemesi ve gümrüklemesini gerçeklefltirir. 4) ‹hracatç›. 5) ‹hracatç›. ‹hracat güm- rüklemesi esnas›nda ihraç mal›n›n gümrükte muayeneye haz›r halde beklemesi gerekir. 9) fiayet teslim flekilleri CIF.1. Menfle flahadetna- mesi ve Form-A gibi belgeleri onaylatt›rmak üzere ticaret odas›na gider. peflin ihracat bedeli olarak hesab›na gelen paray› kambiyo esas- lar› çerçevesinde döviz al›m belgesine ba¤lat›r.TR (fiayet AB üyesi bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) g) EUR. fatura tutar›n› ihracatç›n›n hesab›na transfer eder.1 (fiayet serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z bir ülkeye ihra- cat yap›l›yorsa) h) Menfle flahadetnamesi (fiayet isteniyorsa.) i) Mal›n özelli¤ine göre di¤er zorunlu izin belgeleri 6) Gümrük müflavirlik flirketinden bir kifli. ihracatta zorunlu olmad›¤›- n› hat›rlatmak isteriz. ihracatç›n›n sigorta yapt›rmas›n› zorunlu k›lan teslim flekilleri ise mal yüklendi¤i gün mutlaka sigorta yap- . Ancak yasal dayanak olmas› aç›s›ndan yaz›l› olarak ayr› bir sözleflme imzalanmas›nda fayda vard›r. Bu durumda genellikle flu belgeler temelde zorunlu birer belge olarak karfl›m›za ç›kar: a) Orijinal Ticari Fatura (yurtd›fl›na gönderilecek olan fatura) b) Konflimento c) Gümrük Faturas› (Maliye’den onayl› Türkçe olarak haz›rlanan fatura) d) Gümrük Beyannamesi e) Çeki Listesi f) A. 8) Gümrükçümüz bu ifllemleri yaparken biz de mal› nakliyeci arac›l›¤›yla araca yükler ve ihracat yap›lacak gümrü¤e yönlendiririz. ihraç edece¤i ürüne. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ÖDEME fiEK‹LLER‹ ÇERÇEVES‹NDE A’DAN Z’YE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ PEfi‹N ‹HRACAT 1) ‹hracatç›. gümrük faturas› ve çeki listesi ile ihracatç› birli¤i- ne gidilir ve nisbi aidat yat›r›larak beyanname onaylatt›r›l›r. 2) Teklifin onaylanmas›n›n ard›ndan sözleflme yap›lm›fl say›l›r. DES vb. 3) ‹thalatç›.TR.

TR (fiayet AB üyesi bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) g) EUR.1 (fiayet serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) h) Menfle flahadetnamesi (fiayet isteniyorsa. MAL MUKAB‹L‹ ‹HRACAT 1) ‹hracatç›. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER t›r›l›r. 2) Teklifin onaylanmas›n›n ard›ndan sözleflme yap›lm›fl say›l›r. EUR. ülkeye ve ihracat tü- rüne göre gerekli evraklar›n› haz›rlayarak ihracat yüklemesi ve gümrükle- mesini gerçeklefltirir.TR. ihraç edece¤i ürüne. Ayr›ca özel bir belge istenmedi¤i takdirde genel olarak yurtd›fl›ndaki ithalatç›ya gönderilmesi gereken temel belge- ler flunlard›r: a) Orijinal ticari fatura b) Çeki listesi c) Konflimento d) Varsa A.) i) Mal›n özelli¤ine göre di¤er zorunlu izin belgeleri .1. fiayet sigortay› anlaflma flartlar›na göre ithalatç› yapt›racak ise it- halatç›ya yükleme konusunda bilgi geçilir. 10) Gümrükleme ifllemlerini gümrükçümüz tamamlay›p bize belgeleri getir- dikten sonra yurtd›fl›ndaki ithalatç› firmam›za gönderilmesi gerekli olan belgeleri. ihracatta zorunlu olmad›¤›n› hat›rlatmak isteriz. ithalatç›ya teklif mektubu niteli¤indeki proforma faturas›n› gön- derir. 3) ‹hracatç›. Ancak yasal dayanak olmas› aç›s›ndan yaz›l› olarak ayr› bir sözleflme imzalanmas›nda fayda vard›r. paran›n gelmesini beklemeden sözleflmenin hemen ard›ndan söz verdi¤i tarihe uygun olarak. ya nakliyecimiz arac›l›¤›yla malla birlikte. Menfle fiahadetnamesi gibi belgeler 11) ‹hracattan sonra peflin ihracat bedeli dövizin geldi¤i bankaya gümrük beyannamesi ile müracaat edilerek kambiyo taahhüt hesab› kapat›l›r. ya da bir h›zl› ekspres kargo flirketiyle göndeririz. Bu durumda genellikle flu belgeler temelde zorunlu birer belge olarak karfl›m›za ç›kar: a) Orijinal Ticari Fatura (yurtd›fl›na gönderilecek olan fatura) b) Konflimento c) Gümrük Faturas› (Maliye’den onayl› Türkçe olarak haz›rlanan fatura) d) Gümrük Beyannamesi e) Çeki Listesi f) A.

A. ‹hracat gümrükle- mesi esnas›nda ihraç mal›n›n gümrükte muayeneye haz›r halde bekleme- si gerekir. EUR. 7) fiayet teslim flekilleri CIF. EUR. ithalatç›ya teklif mektubu niteli¤indeki proforma faturas›n› gön- derir. ya da bir h›zl› ekspres kargo flirketiyle göndeririz. Menfle fiahadetnamesi gibi belgeler 9) ‹thalatç›m›z sözverdi¤i tarihte ihraç edilen mal›n bedelini transfer eder. fiayet sigortay› anlaflma flartlar›na göre ithalatç› yapt›racak ise ithalat- ç›ya yükleme konusunda bilgi geçilir. Bu durumda genellikle flu belgeler temelde zorunlu birer belge olarak karfl›m›za ç›kar: a) Orijinal Ticari Fatura (yurtd›fl›na gönderilecek olan fatura) .TR. Ancak yasal dayanak olmas› aç›s›ndan yaz›l› olarak ayr› bir sözleflme imzalanmas›nda fayda vard›r. Ayr›ca özel bir belge istenmedi¤i takdirde ge- nel olarak yurtd›fl›ndaki ithalatç›ya gönderilmesi gereken temel belgeler flunlard›r: a) Orijinal ticari fatura b) Çeki listesi c) Konflimento d) Varsa A.1. gümrük faturas› ve çeki listesi ile ihracatç› birli¤i- ne gidilir ve nisbi aidat yat›r›larak beyanname onaylatt›r›l›r. Menfle flaha- detnamesi ve Form-A gibi belgeleri onaylatt›rmak üzere ticaret odas›na gider. 3) ‹hracatç›. ihraç edece¤i ürüne. 10) ‹hracat bedeli geldi¤inde gümrük beyannamesi ile bankaya müracaat edi- lerek gelen bedel TL’s›na çevrilerek döviz al›m belgesi düzenletilir ve kam- biyo hesab› kapat›l›r. 8) Gümrükleme ifllemlerini gümrükçümüz tamamlay›p bize belgeleri getir- dikten sonra yurtd›fl›ndaki ithalatç› firmam›za gönderilmesi gerekli olan belgeleri.TR. VESA‹K MUKAB‹L‹ ‹HRACAT 1) ‹hracatç›. 6) Gümrükçümüz bu ifllemleri yaparken biz de mal› nakliyeci arac›l›¤›yla ara- ca yükler ve ihracat yap›lacak gümrü¤e yönlendiririz. DES vb. ülkeye ve ihracat türüne göre gerekli ev- raklar›n› haz›rlayarak ihracat yüklemesi ve gümrüklemesini gerçeklefltirir. CIP. 5) Gümrük beyannamesi. 2) Teklifin onaylanmas›n›n ard›ndan sözleflme yap›lm›fl say›l›r.1. ya nakliyecimiz arac›l›¤›yla malla birlikte. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ 4) Gümrük müflavirlik flirketinden yetkili bir kifli. ihracatç›n›n sigorta yapt›rmas›n› zo- runlu k›lan teslim flekilleri ise mal yüklendi¤i gün mutlaka sigorta yapt›r›- l›r.

DES vb.) i) Mal›n özelli¤ine göre di¤er zorunlu izin belgeleri 4) Gümrükleme flirketimizin eleman›. EUR.TR.TR (fiayet AB üyesi bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) g) EUR. ihracat bedelini ödeyerek belgeleri bankas›ndan alarak ül- kesine gelen mal› gümrükten çeker. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER b) Konflimento (Bu ödeme fleklinde konflimentoyu ithalatç›n›n bankas›n›n emrine düzenlettirmeniz gerekti¤ini unutmay›n›z. .1. 6) Gümrükçümüz bu ifllemleri yaparken biz de mal› nakliyeci arac›l›¤›yla ara- ca yükler ve ihracat yap›lacak gümrü¤e yönlendiririz. ithalatç›n›n bankas›na gönderilmek üzere bankam›za teslim ederiz. 11) Yurtd›fl›ndan bankam›za gelen ihracat bedelini döviz al›m belgesine ba¤- latarak tahsil ederiz ve kambiyo hesab›m›z› kapat›r›z. ihracatç›n›n sigorta yapt›rmas›n› zo- runlu k›lan teslim flekilleri ise mal yüklendi¤i gün mutlaka sigorta yapt›r›- l›r. A. yurtd›fl›ndaki ithalatç› firmam›za gönderilmesi gerekli olan belgeleri.1 (fiayet serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) h) Menfle flahadetnamesi (fiayet isteniyorsa. Menfle fiahadetnamesi gibi belgeler 9) ‹hracat evraklar› bankam›z taraf›ndan ithalatç›m›z›n bankas›na tahsil edil- mek üzere gönderilir. ihracatta zorunlu olmad›¤›n› hat›rlatmak isteriz. 7) fiayet teslim flekilleri CIF. 10) ‹thalatç› firma. gümrük faturas› ve çeki listesi ile ihracatç› birli¤i- ne gidilir ve nisbi aidat yat›r›larak beyanname onaylatt›r›l›r.) c) Gümrük Faturas› (Maliye’den onayl› Türkçe olarak haz›rlanan fatura) d) Gümrük Beyannamesi e) Çeki Listesi f) A. a) Orijinal ticari fatura b) Çeki listesi c) Konflimento d) Varsa A.TR. 5) Gümrük beyannamesi. fiayet sigortay› anlaflma flartlar›na göre ithalatç› yapt›racak ise ithalat- ç›ya yükleme konusunda bilgi geçilir. CIP.1. ‹hracat gümrükle- mesi esnas›nda ihraç mal›n›n gümrükte muayeneye haz›r halde bekleme- si gerekir. EUR. Menfle flahadetnamesi gibi belgeleri onaylatt›rmak üzere ticaret odas›na gider. 8) Gümrükleme ifllemlerini gümrükçümüz tamamlay›p bize belgeleri getir- dikten sonra.

) c) Gümrük Faturas› (Maliye’den onayl› Türkçe olarak haz›rlanan fatura) d) Gümrük Beyannamesi e) Çeki Listesi f) A.1 (fiayet serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) h) Menfle flahadetnamesi (fiayet isteniyorsa. ithalatç›ya teklif mektubu niteli¤indeki proforma faturas›n› gön- derir.) i) Mal›n özelli¤ine göre di¤er zorunlu izin belgeleri 7) Gümrükleme flirketimizin eleman›.1. 4) ‹thalatç›n›n açm›fl oldu¤u akreditif kapsam›nda akreditif metni (küflad) banka üzerinden ihracatç›ya bildirilir. 3) ‹hracatç›.TR (fiayet AB üyesi bir ülkeye ihracat yap›l›yorsa) g) EUR. ülkeye ve ihracat türüne göre gerekli ev- raklar›n› haz›rlayarak ihracat yüklemesi ve gümrüklemesini gerçeklefltirir. A. ihracatta zorunlu olmad›¤›n› hat›rlatmak isteriz. Ancak yasal dayanak olmas› aç›s›ndan yaz›l› olarak ayr› bir sözleflme imzalanmas›nda fayda vard›r. 8) Gümrük beyannamesi. 2) Teklifin onaylanmas›n›n ard›ndan sözleflme yap›lm›fl say›l›r. 5) ‹hracatç›. anlafl›lan hususlara uygun haz›rlan›p haz›rlanmad›¤›n› kontrol eder. 9) Gümrükçümüz bu ifllemleri yaparken biz de mal› nakliyeci arac›l›¤›yla ara- ca yükler ve ihracat yap›lacak gümrü¤e yönlendiririz. Bu durumda genellikle flu belgeler temelde zorunlu bi- rer belge olarak karfl›m›za ç›kar: a) Orijinal Ticari Fatura (yurtd›fl›na gönderilecek olan fatura) b) Konflimento (Bu ödeme fleklinde konflimentoyu ithalatç›n›n bankas›n›n emrine düzenletmek gerekti¤ini unutmay›n›z. ‹hracat gümrükle- mesi esnas›nda ihraç mal›n›n gümrükte muayeneye haz›r halde bekleme- si gerekir. TÜRK‹YE’DE ‹HRACAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹HRACAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ AKRED‹T‹FL‹ ‹HRACAT 1) ‹hracatç›. Menfle flahadetnamesi gibi belgeleri onaylatt›rmak üzere ticaret odas›na gider. sözleflme niteli¤i tafl›yan bu metni inceler ve gerekli. sözleflmenin imzalanmas›n›n ard›ndan herhangi bir ifllem yap- maz ve ithalatç›n›n akreditif açmas›n› bekler. . EUR. ihraç edece¤i ürüne.TR. 6) ‹hracatç›. gümrük faturas› ve çeki listesi ile ihracatç› birli¤i- ne gidilir ve nisbi aidat yat›r›larak beyanname onaylatt›r›l›r. Akreditifteki kurallar› uygun olarak ihracat yapmaya dikkat eder ve rezerv olay›n› unutmaz.

Ayr›ca özel bir belge istenmedi¤i takdirde genel olarak yurtd›fl›ndaki ithalatç›ya gönderilmesi gereken te- mel belgeler flunlard›r: a) Orijinal ticari fatura b) Çeki listesi c) Konflimento d) Varsa A. yine akreditifteki sü- relere dikkat ederek bankam›za veririz.1. EUR. akreditifteki esaslara uygun olacak flekilde. CIP. ancak akreditif va- deli (deferred) ise vadesi geldi¤inde ihracat bedelini bankam›zdan tahsil ederiz. ihracatç›n›n sigorta yapt›rmas›n› zo- runlu k›lan teslim flekilleri ise mal yüklendi¤i gün mutlaka sigorta yapt›r›- l›r.TR. 11) Gümrükleme ifllemlerini gümrükçümüz tamamlay›p bize belgeleri getir- dikten sonra yurtd›fl›ndaki ithalatç› firmam›za gönderilmesi gerekli olan belgeleri. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 10) fiayet teslim flekilleri CIF. . fiayet sigortay› anlaflma flartlar›na göre ithalatç› yapt›racak ise ithalat- ç›ya yükleme konusunda bilgi geçilir. Menfle fiahadetnamesi gibi belgeler 12) ‹hracat kapsam›nda aç›lan akreditif görüldü¤ünde ödemeli (sight) ise ev- raklar› verdi¤imizde bankam›zdan paray› tahsil ederiz. Bedelin tahsili esnas›nda ihracat bedeli döviz al›m belgesine ba¤- lat›larak kambiyo esaslar›na uygun olarak kambiyo sorumlulu¤u da yeri- ne getirilmifl olur. DES vb.

TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TÜRK‹YE’DE
‹THALAT MEVZUATININ
ESASLARI VE
‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹

TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLAR I
VE
‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹

Sat›n alma dendi¤inde genellikle yurtiçindeki tedarikçilerden mal veya hiz-
met temin etmek akla gelir. Oysa global iliflkiler içerisinde bak›ld›¤›nda art›k teda-
rikçi yurtiçinde olabildi¤i gibi yurtd›fl›nda da mal ya da hizmet üreten bir iflletme
olarak karfl›m›za ç›kar. Küçülen dünya piyasalar›nda insanlar›n ve iflletmelerin bir-
birine gün geçtikçe daha da yak›nlaflt›klar›n› hesaba katacak olursak, günümüz
sat›n almac›s›n›n ilgilendi¤i ürün ya da hizmet için sadece iç pazara hapsolmas›
ne kadar do¤rudur, tart›flma götürür.
Sat›n alma eyleminin d›fl sat›n almay› da içeriyor olmas›ndan dolay›, ça¤dafl
sat›n almac›n›n ithalat prosedürlerini de bilmesi zorunluluk halini alm›flt›r.
Küreselleflme ile birlikte gelen sat›n almadaki bu h›zl› de¤iflim, ithalata bak›-
fl›m›zda da bir de¤iflimi beraberinde getirmek zorundad›r. Bugüne kadar ithalat›n
sürekli olarak yerli üretimi baltalayan bir ticari aktivite ve daha çok lüks tüketim
mallar› ithalat› olarak alg›lan›yor olmas›ndan dolay›, ihracata göre ithalat hep ge-
ri planda tutulan bir alan olarak kald›. Oysa ithalat, üretim-ihracat ekseni nokta-
s›nda hammadde temini için de ciddi rakamlarda karfl›m›za ç›kan bir ticari eylem
alan›.
‹thalat›n sadece bir al-sat yapan trader (tacir) mant›¤›yla alg›lanmas›ndan öte
bir yurtd›fl› tedarik yöntemi olarak da görülmesi gerekiyor. Bir ülkenin her fleyi
üretmesinin mümkün olamayaca¤› gerçe¤i karfl›s›nda, kendi üretim alan›n›n ihti-
yac› olan malzemelerin temini noktas›nda ithalat önemini daha da art›r›yor.
Çal›flman›n bu bölümünde de amac›m›z, sadece ithalat› bir yurtd›fl› al›m, tü-
ketim mallar›na yönelik salt bir ticari aktivite olarak görmekten çok onu bir yurt-
d›fl› sat›n alma eylemi olarak daha genel manada lojistik zincirinin bir halkas› ola-
rak konumland›rmakt›r.
Yurtd›fl› tedarik zincirini olufltururken nelere dikkat etmek gerekti¤i, firma ve
ürün bilgi kaynaklar›na nas›l ulafl›labilece¤i, tedarikçi de¤erlendirirken hangi hu-
suslar› gözden uzak tutmamak gerekti¤i türünden d›fl sat›n alma eylemine yöne-
lik konular›n yan› s›ra ithalat operasyon ifllemlerinin detaylar› hakk›nda da bilgi ak-
tar›lacakt›r.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

Bu bölümün ana ekseni her ne kadar ithalat› genel d›fl ticaret operasyonu
içinde dikkat edilmesi gereken hususlar çerçevesinde ele almak ise de farkl› bir
bak›flaç›s›n› da bu vesileyle okurlara kazand›rmak amac›yla bir sat›nalma perspek-
tifini de konunun girifline almay› uygun bulduk.
Türkiye’nin seksenli y›llarla birlikte ihracata dayal› ekonomik büyüme hedef-
leri do¤rultusunda gündeme gelen liberal yap›dan ithalat da nasibini alm›fl ve es-
kiden var olan ithal ikameci dönemin afl›r› korumac› ithalat anlay›fl› terkedilmifltir.
Gümrük Birli¤i süreci ile birlikte ithalat alan›nda da mevzuat noktas›nda de¤iflik-
likler olmufl ve hukuken radikal de¤ifliklikler gündeme gelmifltir.
Güncel bilgiler ›fl›¤›nda ithalata bafllang›çta nelere dikkat etmek gerekti¤i, it-
hal edilecek ürünle alakal› ön araflt›rmada hangi hususlar›n gözard› edilmemesi
gerekti¤i, ithalat gümrükleme ve maliyeti etkileyen operasyonel masraflar, vergi-
ler ve fonlar hakk›nda bilgi aktar›lmaya çal›fl›lm›flt›r.

TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹

SATINALMA VE ‹THALAT
‹fiLETME FONKS‹YONU OLARAK SATINALMANIN ÖNEM‹
‹flletme ihtiyaçlar›ndan herhangi biri olan mal veya hizmetin iflletme d›fl› kay-
naklardan temin edilmesi olarak tan›mlanabilecek olan sat›n alma eylemi, lojistik
zincirin önemli bir halkas›n› oluflturur.
Modern yönetim anlay›fl› içinde ve küresel iliflkilerin geliflmesi sonucunda ifllet-
melerin maliyet yönetimine verdikleri önem, günümüz ifl hayat›nda sat›n alma ey-
lemini daha da önemli hale getirmifltir. Rekabet ortam›n›n gün geçtikçe k›z›flmas›,
tüketicilerin ve genelde al›c›lar›n karfl›s›nda say›s›z f›rsatlar›n var oluflu, bilgi kay-
naklar›na olan kolay eriflim, firmalar›m›z›n fiyatland›rma politikalar›nda eskiden ol-
du¤u gibi rahat hareket etme özgürlü¤ünü ellerinden alm›flt›r.
Eski ekonomik yap›larda karfl›m›za ç›kan “ne üretirsem satar›m, fiyat›n› da
ben belirlerim” tarz›ndaki yaklafl›m›n günümüzde yerini “müflteriyi gözeterek
üretmelisin ve fiyat› sen de¤il pazar belirler, sen geriye dönüp maliyetini yönet-
mek zorundas›n” tarz›nda özetlenebilecek bir anlay›fla b›rakmas› sonucunda, mal-
zeme temini ve tedarik süreçleri, genelde sat›n alma eylemi önemini daha da his-
settirmeye bafllam›flt›r.
‹flletmenin ihtiyac› olan malzeme ve hizmet ak›fl›n›n süreklili¤in sa¤lanmas›n-
da önemli bir ifllevi olan sat›n alma aktivitesindeki bir aksama ya da yap›lan bir
maliyetlendirme hatas› iflletmenin bütün süreçlerini etkileyecektir. Üretimden sa-
t›fla kadar uzanan zincir içinde iflletmenin fonksiyonlar›nda ve temel varolma se-
bebi olan karl›l›kta s›k›nt›lara yol açabilecektir.
Sat›n alma eyleminin iflletme için bu kritik ve göz ard› edilemez önemi, gü-
nümüz kalite standartlar›nda da dikkate al›nan bafl s›ralarda yerini alan bir konu
olarak karfl›m›za ç›kar. Nitekim ISO 9001: 2000 kalite standartlar› el kitab›n›n 7.4
üncü maddesi sat›n alma konusu ile ilgilidir.
Kalite yönetim sistemlerindeki süreç yönetimi anlay›fl› do¤rultusunda bak›ld›-
¤›nda sat›n alma eylemini de iflletme fonksiyonlar› içinde bir süreç, bir evre ola-
rak de¤erlendirmek ve sat›n almay› da bir süreç olarak tan›mlamak gerekir. ‹fllet-
me fonksiyonlar›n›n her bir sürecini oldu¤u kadar sat›n alma sürecini de etkin yö-
netmek firmalar›m›z›n fark yaratmalar›nda önemli bir iflleve sahip olacakt›r. Sat›n
alma eylemini gerçeklefltiren kiflilerin de bu bilinçle hareket etmelerinde fayda
vard›r.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

SATINALMA SÜREÇLER‹
Sat›n alma eylemi, kendisi bir ana süreç olmakla birlikte, bir tak›m alt süreç-
leri de bünyesinde toplamaktad›r. Bu süreçleri kabaca flu flekilde s›ralayabiliriz:

 Piyasa araflt›rmas›
 Teklif al›m›
 Teklif de¤erlendirme
 Bütçe ve finansman onay›
 Sat›n alma emrinin ç›kar›lmas›
 Teklif onay› ve siparifl
 Sat›n alma sözleflmesi
 Sevkiyat planlama
 Siparifl takibi
 Mal kabulü ve ürün de¤erlendirme
 Stok takibi ve depo yönetimi

Ana süreçler halinde yukar›daki gibi aflamaland›r›labilecek olan sat›n alma
eyleminde özellikle modern iflletme anlay›fl› içinde piyasa araflt›rmalar›n›n önemi
büyüktür. Günümüz sat›n almac›s›n›n temin edece¤i mal ya da hizmet için sade-
ce yurtiçi pazara bak›fl›n› yöneltmesi büyük bir eksikliktir. Yurtd›fl› pazarlarda iste-
nen ürünün ya da hizmetin varl›¤›n›n tespiti öncelikle bir araflt›rmay› zorunlu k›l-
maktad›r. Bu zorunluluk, modern sat›n alma eyleminde pazar araflt›rmas›n›n öne-
mini karfl›m›za ç›kar›r.
Teklif al›mlar›nda ve teklif de¤erlendirme aflamas›nda özellikle yurtd›fl› al›m
sözkonusu ise standart bir sat›n alma eyleminde dikkat edilecek hususlar›n yan›
s›ra flu hususlara da dikkat etmekte fayda vard›r:

 Ürün kalite standartlar›
 Tedarikçi de¤erlendirme ve firma analizi
 Teslim koflullar›
 Fiyatland›rma kriterleri
 Ödeme koflullar›
 Sevkiyat türü
 Sevkiyat ve teslim süresi
 Ambalaj standartlar›
 Etiketleme

Teklif de¤erlendirme aflamas›nda da her konu önem tafl›makla birlikte özel-
likle tedarikçi de¤erlendirmesi büyük bir öneme sahiptir. Mal ya da hizmetin al›-

ürünün ithalinde bir özel izin belgesi vs. global perspektiften ifline bakabilen bir kifli olmas› gereklili¤i konusunda dönüfltürmüfltür. s›k›nt›lar› neler olabilir. geçmifl tecrübesi ve piyasada- ki imaj› türünden özelliklerinin analiz edilmesi her sat›n alma eyleminde dikkat edilmesi gerekli hususlar› oluflturmaktad›r. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ naca¤› firman›n finansal durumu. bir kolayl›k ya da zorluk var m›? Ürün için Türkiye kota uyguluyor mu? . türünden so- rulara net cevaplar verebilmek gerekir. gerekiyor mu. sat›n almac›y› yapt›¤› iflin önemini kavram›fl ve sadece iç pazara bak›fl›n› çeviren biri de¤il. D›fl ticaret konusu gündeme geldi¤inde yurtd›fl› al›mlarda ithalat iflleminde karfl›m›za ç›kan afla¤›daki hizmet arac› kurulufllar›n› do¤ru seç- meye de özen gösterilmelidir:  Nakliye Firmas›  Gümrükleme fiirketi  Antrepo. aksi takdirde ürün al›m› gerçek- leflip gümrü¤e gelince sürpriz olaylarla karfl›lafl›labilir. Yurtd›fl›ndan bir malzemenin daha kaliteli ve daha ucuza temin edilebilmesi mümkün iken bu ger- çe¤i atlamaya günümüz rekabet koflullar› müsaade etmemektedir. DIfi SATINALMA VE ‹THALAT ‹L‹fiK‹S‹ D›fl sat›n alman›n sözkonusu olmas› durumunda ise sadece mal›n temin edi- lece¤i firman›n de¤il. mal›n ülkeye gelifline kadar sevkiyata arac›l›k eden arac› ku- rumlar›n da performanslar›n› de¤erlendirmek ve do¤ru tafleronlarla çal›flmak bü- yük bir öneme sahiptir. ürünün gümrük ver- gisi ne kadar. tedarik süresi. teknik ve üretim kapasitesi yeterlili¤i. üretim araç gereçleri yeterlili¤i. Sat›n alman›n yurtd›fl›ndan gerçeklefltirilmesi durumunda sat›n almac›n›n kla- sik sat›n alma eyleminde dikkat edece¤i hususlar›n yan› s›ra temel olarak ithala- ta özel flu süreçleri de bafltan düflünmesini tavsiye ederiz:  ‹thal edilecek mal›n GT‹P (gümrük tarife istatistik pozisyon) numaras›n› ö¤rendiniz mi?  GT‹P numaras› çerçevesinde ithal edilecek ürünle ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar› do¤ru analiz ettiniz mi? Örne¤in. it- halinde yaflanacak gümrükleme vs. Sat›n alma eyleminin it- halatla eklemlendi¤i. güvenilirli¤i. gümrükleme sorunlar› ve maliyetleriyle karfl›lafl›laca¤›- n›n da sat›n almac› taraf›ndan bilinmesi gerekmektedir.  Ürünün ithal edilece¤i ülkeye göre Türkiye’nin uygulad›¤› bir vergi avan- taj›. Ancak yurtd›- fl› al›mlarda hangi ithalat. iliflkilendi¤i nokta da tam burada karfl›m›za ç›kar. Depolama Hizmet Kurulufllar›  Banka veya Özel Finans Kurulufllar› Günümüzün de¤iflen ekonomik koflullar›.

yükleme tarihi yer almal›d›r  Mal›n geç yüklenmesi durumunda bir cezai yapt›r›m uygulan›p uygulan- mayaca¤›na iliflkin konuflulmufl ise anlaflmaya da yazmakta fayda vard›r  ‹thal edilecek ürün için özel bir ambalaj standard› talep ediliyor mu?  Gerek ürünün. ölçü birimi bulunmal›d›r  Uluslararas› kurallar çerçevesinde belirlenmifl teslim flekli yer almal›d›r  Ödeme flekli. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  ‹thalat maliyetleri do¤ru bir biçimde analiz edildi mi? Operasyon servi- siyle veya gümrükleme flirketiyle ba¤lant› kurularak gerçekçi bir maliyet- lendirme yapt›n›z m›?  ‹thal ürün vadeli mi al›n›yor. (Bu konuyla ilgili kitab›n “ithalat ifllemlerinde dik- kat edilecek hususlar” bölümüne bak›n›z)  Ürünün ithali için belli bir standardizasyon flart› aran›yor mu? Standart kontrolüne tabi bir ürün mü?  Ürünün ithalinde ve gümrüklenmesi esnas›nda sorun yaflamamak için operasyon servisiyle veya gümrükleme flirketiyle görüflerek yurtd›fl›ndan gelmesi zorunlu belgeler konusunda tam olarak bilgi ald›n›z m›?  Uluslararas› ticaret kurallar› çerçevesinde anlaflma yapaca¤›n›z teslim ve ödeme flekillerinden kaynakl› sorumluluklar›n›z› ve haklar›n›z› biliyor mu- sunuz. uyuflmazl›k durumunda çözüm yo- lu ne olacakt›r? Hangi mahkemelerin davaya bakaca¤› sözleflmede aç›k m›d›r? Özel bir tahkim flart› anlaflmada yer alacak m›d›r?  Sözleflmenin yap›ld›¤› yer ve tarih sözleflme metninde yer al›yor mu? . ilgili anlaflma maddelerinin risk analizini tam olarak yapt›n›z m›? Yurtd›fl› Sat›n alma Sözleflmelerinde Dikkat Edilecek Ana Bafll›klar  Taraflar›n aç›k kimlikleri ve adresleri do¤ru ve eksiksiz yaz›lm›fl olmal›d›r  Sözleflmenin konusu ve kapsam› belirtilmifl olmal›d›r  Mal›n fiyatland›rma kriterleri net olmal›d›r  Mal›n miktar›. gerekse tafl›maya konu d›fl kaplar›n etiketlenmesinde bir talep olacak m›d›r?  Ürünün kalite standartlar›yla ilgili yükleme esnas›nda uluslararas› göze- tim flirketlerinden bir gözetim sertifikas› talep edilecek midir? Edilecek- se bu gözetimin masraf› kime ait olacakt›r?  Hangi durumlar mücbir sebep (force majeur) olarak kabul edilecektir?  ‹lerde ortaya ç›kacak bir anlaflmazl›k. yoksa peflin mi? Vadeli ithalatlarda Türki- ye’de mal bedelinin %3’ü oran›nda kaynak kullan›m› destekleme fonu oldu¤unu hat›rlat›r›z. ödeme koflullar› bulunmal›d›r  Mal›n sevkiyat plan›.

intracen.com.  Websites for Exporters.stadusa.html  Asia Trade. MSN’ye üye olanlara email ile hizmet de veril- mektedir. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹  Sözleflme kaç nüsha düzenlenmifltir ve bu konuyla ilgili sözleflme met- ninde at›f var m›d›r?  Sözleflmenin geçerlilik süresi nedir?  Taraflar›n isim ve imzalar› mevcut mudur? ‹mzalayan kifliler. ülkeler ve ürünler hakk›nda raporlar yay›nlamaktad›r. Pazar Haber Servisi isimli Uluslararas› Ticaet Merkezi (ITC)’nin bir yan kuruluflu olup. her ürün grubu için ürün- lerin güncel fiyatlar›. GT‹P numara- lar›na göre s›n›fland›r›lm›fl olarak çeflitli ürünler için dünyadaki ifl ve Pa- zar imkanlar›n› içeren bir sitedir. Ürün ve sektör baz›nda Pazar araflt›rmalar› raporlar›n› içeren bir kaynak. www. Yak- lafl›k 50 sektör hakk›nda haz›rlanm›fl Pazar araflt›rmalar›n›n listesini içe- ren bir yay›n. (CD-ROM).  World Access Network Direct (WAND).asiatrade. bütün sayfa- lara ve hatta eklere bile paraf at›lm›fl m›? PAZAR ARAfiTIRMASINA YÖNEL‹K TAVS‹YE ED‹LEB‹LECEK KAYNAKLAR  Kompass benzeri ülke ve ürün baz›nda firma kataloglar›  Exporter’s Encylopedia. Oldukça faydal› ve temel bil- . www.gov. Pazar koflullar› hakk›nda de- tayl› bilgiler vermektedir. A¤›rl›k- l› olarak geliflmekte olan ülkelerdeki ve geçifl ekonomilerindeki ihracat- ç›lara yönelik Pazar araflt›rmalar›n›n listesini veren bir yay›n.  ITC’nin Trade Information Dissemination Unit.  Bibliography of Published Market Research. ‹kiyüzden fazla ülke için bu ül- kelere yap›lacak ihracat s›ras›nda gerekli olacak bilgileri içeren bir yay›n. Dun and Breast.brittrade. www. www.  Selected Commercial Databases for Trade Promotion.wand. firmay› temsile yetkili kifliler midir?  Sözleflmenin herhangi bir eki var m›d›r? Eklerin neler oldu¤una iliflkin ana sözleflme metninde bir aç›klay›c› madde mevcut mudur?  Sözleflmenin sadece son sayfas›ndaki imza ile yetinilmeyip.  National Trade. arz ve talep durumu. Data Bank türünde bir CD-ROM. Çeflitli ülkeler için ürün ba- z›nda ve sektör baz›nda Pazar bilgisi içeren web sitelerinin adreslerini içeren bir yay›n.  Business Opportunities Bulletin (CARTIS).org. www.com/bob.com.com  The Market News Service (MSN). www. Trade Information Secti- on isimli bir alt kuruluflu vard›r ve bu Ticari Bilgi Yayma Birimi.

miktar.org.doc. (www. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER giler konusunda araflt›rma yapanlar için ilk baflvuru kaynaklar›ndan biri- dir.gov)  ‹GEME Kütüphanesinden yurtd›fl›nda hangi ülkede hangi mallarla ilgili çal›flma yap›l›yorsa.  ABD Ticaret Bakanl›¤›’n›n internette bulunan “Global Export Market In- formation System” isimli sitesi de çeflitli ülke pazarlar› hakk›nda rapor- lar içermektedir.gov.  DE‹K (D›fl Ekonomik ‹liflkiler Kurulu) bünyesinde yer alan ülke konseyle- rinin sekreterliklerinden ve kütüphanesinden ilgili ülkelerdeki firmalar hakk›nda bilgi almak mümkündür. .fas. www.  D‹E (Devlet ‹statistik Enstitüsü)’nden istenen ürünle ilgili olarak Türki- ye’nin ihracat ve ithalat rakamlar›na ülke.itaiep.usda. o konudaki ihracatç›/ithalatç› firmalar›n veritaban›- na ulaflmak mümkündür.intracen. Amerikan Tar›m Bakanl›¤›’n›n tar›m ve g›da ürünle- riyle ilgili olarak yabanc› Pazar bilgi raporlar› ad› alt›nda oldukça faydal› bilgileri içeren raporlar›n›n yay›nland›¤› bir yerdir. itcreg@intracen. k›ymet baz›nda ulafl- mak mümkündür.org  www.  Araflt›rma yap›lacak ülkelerin ticaret atefleliklerinden de ilgili ülkelerde araflt›rma yap›lan ürün ve sektörlerde faaliyet gösteren firma datalar›na ulafl›labilir.

1 Ocak 1996 tarihindeki Gümrük Birli¤i süreciyle birlikte daha serbest bir gö- rünüm sergiliyor. ‹thalat yapmak isteyen kifliler. özelli¤i ve niteli¤i itibariyle. fiu an itibariyle ithalatç› ol- . ‹thalat uygulamalar›nda Türkiye’de en çok zorlan›lan ve pratikte ithalatç›lar› u¤raflt›ran konunun mevzuattan kaynakl› ithal izinleri oldu¤unu belirtelim. gerekli belgelerle birlikte do¤rudan gümrük idarelerine baflvuru yaparak ithalat› gerçeklefltirebilirler. Gümrük Birli¤i süreci ile birlikte yürürlü¤e giren ve neredeyse her y›l ayn› içe- rikle yay›nlanan ve konuyla ilgili temel mevzuat› oluflturan ‹thalat Rejim Karar› ve ‹thalat Yönetmeli¤i. yani itha- lat yapabilir. Bu konuda gümrük mevzuat›m›z özel baz› hükümleri yürürlü¤e sokmufltur. Türkiye’nin gümrük birli¤ine girmesiyle birlikte eskiden varolan ithalatç› bel- gesi sahibi olma zorunlulu¤u yürürlükten kald›r›lm›flt›r. flahsi ve ailevi kullan›ma mahsus oldu¤u anlafl›lan veya hediye amaçl› olarak getirildi¤i aç›kça belli olan maddeleri ithal edebilirler. Ancak afla¤›daki ithalat ifllemlerini yerine getirebilmek için vergi numaras› sa- hibi olma flart› aranmaz:  Özel anlaflmalara dayanan ithalat  Kitap ve di¤er yay›nlar›n ithalat›  Ülkemizde aç›lan uluslararas› fuar ve sergilerde D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan perakende sat›fl›na izin verilen mallar›n ithalat› Tacir olmayan gerçek kifliler. ‹THALATÇI K‹MD‹R? Vergi numaras›na sahip her gerçek ve tüzel kifli ile tüzel kiflilik statüsüne sa- hip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasar- ruf yapma yetkisi tan›nan kifliler ortakl›lar› ithalat ifllemlerini yürütebilir. ‹thalat mevzuat›ndan kaynakl› sorumluluklar›n her ne kadar izinler noktas›nda s›k›c› süreçleri beraberinde getirmesi söz konusu ise de eskiye oranla görece rahatlama oldu¤u söylenebilir. özel. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ‹THALAT ‹fiLEMLER‹NDE TEMEL KAVRAMLAR VE D‹KKAT ED‹LECEK HUSUSLAR Türkiye’de seksenli y›llarla birlikte liberal bir görünüm kazanan ithalat ifllem- leri. oldukça esnek ve rahatlat›c› hükümleri içeriyor. ithalat mevzuat›m›za göre.

‹thal mallar noktas›nda ürünleri dört grupta incelemek mümkündür: 1) ‹thali Yasak Olan Maddeler 2) ‹thali Belli Kurum ve Kurulufllara B›rak›lan Maddeler 3) ‹thalinde Belli Mercilerin ‹zni Aran›lacak Maddeler 4) ‹thali Serbest Olan Maddeler ‹thali Yasak Olan Maddeler ‹thalat ve gümrük mevzuat›m›z afla¤›daki maddelerin ithalini yasaklam›flt›r:  Esrar ve müstahzar afyon  ‹pek böce¤i tohumu  Zirai amaçla kullan›lan her türlü toprak. Hangi mallar›n ithalinin bu çerçevede de¤erlendirilerek yasakland›¤›na. hayvan ve bitki sa¤l›¤›n›n korunmas› veya s›nai ve ticari mülkiyetin korunmas› amaçlar›yla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde al›nan önlemlerin kapsam› d›- fl›ndaki mallar›n ithalini serbest b›rakm›flt›r. potasyum iyodür. k›na k›na alkoloidleri ve bunlar›n türevleri (K›z›lay Genel Müdürlü¤ü) . tabi gübre  Oyun alet ve makineleri  Yasalara ayk›r› olarak bir fabrika veya ticaret markas›n› veyahut ticaret unvan›n› tafl›yan ürünler  Sahte etiket ve ambalaj maddesi  ‹thalat mevzuat›nda ilgili tebli¤inde s›ralanan baz› boyar maddeler  Standardizasyon mevzuat›nda ilgili tebli¤inde s›ralanan at›k maddeler ‹thali Belli Kurum ve Kurulufllara B›rak›lan Maddeler ‹thalat ve gümrük mevzuat›m›z afla¤›daki maddelerin ithalini yanlar›nda ya- zan kurum ve kurulufllara b›rakm›flt›r:  K›na k›na kabuklar›. yani topu belli nokta- larda gümrük mevzuat›na atmaktad›r. sap. kamu ahlak›. saman. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER mak isteyen herkes. insan. yaprak. ot. kamu düzeni veya kamu güvenli¤i. tacir s›fat›n› kazanm›fl olmak kayd›yla ithalat ifllemini gerçek- lefltirebilmektedir. han- gilerinin ön izne tabi oldu¤una iliflkin gerekli düzenlemeyi ise ithalat mevzuat›m›z gümrük mevzuat› ile ortak olarak çözüme kavuflturmakta. HANG‹ MALLAR ‹THAL ED‹LEB‹L‹R? ‹thalat mevzuat›.

sigaraillolar ve sigaralar. ‹çiflleri Bakanl›klar› veya Gümrük Müsteflarl›¤›n›n ihtiyac› için bu kurulufl- lar taraf›ndan)  ‹fllenmemifl maden (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas› ve K›ymetli Ma- denler Borsas› üyesi k›ymetli maden arac› kurulufllar›)  Yaprak tütün ve tütün döküntüleri. Tar›m ve Köyiflleri. MIT Müsteflarl›¤›. . TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹  Baz› alkollü müstahzarlar (Tekel Tütün Mamulleri Tuz ve Alkol ‹flletme- leri Genel Müdürlü¤ü)  ‹çki imalinde kullan›lan alkollü birleflik müstahzarlar (Tekel Tütün Ma- mulleri Tuz ve Alkol ‹flletmeleri Genel Müdürlü¤ü ile bu kurulufl taraf›n- dan inhisar kapsam›nda olmad›¤›na karar verilmesi durumunda meflru- bat sanayine dahil kurulufllar)  Zehirli gazlar (Milli Savunma. tütün veya tütün yerine geçen mad- delerden yap›lm›fl purolar. Maliye. Bu konuda en sa¤l›kl› yol olarak bir gümrük müflavirlik firmas› ile çal›flman›z› ve ithalini düflündü¤ünüz ürünün ithal izin prosedürlerinde nelere dik- kat etmeniz gerekti¤ine iliflkin bir ön çal›flma yapman›z› öneririz. homojeni- ze veya yeniden tertip edilmifl tütün. Tütün Mamulleri. bir tak›m ön haz›rl›klar yap›lmas› da gerekli olabilir. tütün ve tütün mamulleri üretmek üzere fabrika açma ve iflletme izni al›nd›¤›na dair belge aranacakt›r)  Yaln›z çek ka¤›tlar› (Bankalar)  Harp silahlar› (Milli Savunma Bakanl›¤›. tütün hülasa ve salçalar› (‹malatç›- lar –ithal taleplerinde Tekel Tütün. Orman. Jandarma Genel Komutanl›¤›. Emniyet Genel Müdürlü- ¤ü ve Ola¤anüstü Hal Bölge Valili¤i veya bu kurulufllarca yetki verilen kurum ve kurulufllar) ‹thalinde Belli Mercilerin ‹zni Aran›lacak Maddeler Afla¤›da s›ralanan mallar›n ithalinden önce mutlaka ilgili kurulufllardan izin al- mak zorunludur. ‹thalatta sat›nalma eylemini gerçeklefltirmeden önce ithal edilecek ürünle alakal› bir ön araflt›rma yaparken mutlaka ürünün ithaline iliflkin resmi ve bürok- ratik ifllemler hakk›nda da bilgi sahibi olunmas› ilerde oluflabilecek operasyonel sorunlar›n bafltan önlemini almakta ithalatç› firmalara yard›mc› olacakt›r. Tuz ve Alkol ‹fllet- meleri Genel Müdürlü¤ünün ilgilendirildi¤i bakanl›ktan. Bu mallar›n ithal izinleri için mutlaka konuyla ilgili olarak yetkilendirilmifl ku- rulufllara müracaat edilmesi ve izin almak için gerekli prosedürlerin ö¤renilmesini tavsiye ederiz. uçlar› aç›k purolar. Sa¤l›k. Sahil Güvenlik Komutanl›¤›. Aksi takdirde bu mallar›n Türkiye’ye ithalinde gümrük idarelerin- de sorun yaflanaca¤›n› ve mallar›n ithaline izin verilmeyece¤ini hat›rlatmak isteriz. di¤er mamul tütün ve mamul tütün yerine geçen maddeler. Zira her bir ithal izni için yurtd›fl›ndan gelmesi gereken belge/belgeler olabilece¤i gibi.

mat- bu posta pulu veya posta pulu yerine geçen damga tafl›yan zarflar ve benzerleri  Eskili¤i yüzy›l› aflan antika eflyalar  Tütün yapraklar›n›n damarlar›n› ay›klayan ve yapraklar› k›yan makineler. LPG  Üzüm fl›ralar›. heykel veya yontu sanat›- n›n orijinal eserleri  Türkiye’de tedavülde bulunmayan veya tedavüle ç›kar›lacak olmayan. elektromekanik takograflar  Orijinal gravürler. estamplar ve litografyalar. nafta. iptal edilmifl veya edilmemifl posta pullar›. a¤›r fuel oil. bunlar›n aksam ve parçalar›  Radyoaktif maddeler ile bunlar›n kullan›ld›¤› cihazlar  Baz› haberleflme cihazlar›  Haritalar ve benzeri dokümanlar  Garanti belgesiyle sat›fl› yap›lacak mallar  Karayolu tafl›t araçlar›  Sivil hava tafl›tlar›nda kullan›lmaya mahsus maddeler  Eski. motor ben- zini. takdir aletleri  Taksimetreler. saf ve saf olmayan metil alkol. elektronik. damga ve harç pullar›. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Tütün tohumu ve fidesi  Av malzemeleri  Ölçü ve ölçü aletleri  Sinema. bu makinelerin aksam ve parçalar›  Harp silahlar›. sigara filtresi takma makinesi ve cihazlar›. b›çaklar ve benzeri aletler  Solvent ve baz› petrol ürünleri  ‹flçi sa¤l›¤›n› ve ifl güvenli¤ini etkileyen baz› maddeler  Ozon tabakas›n› incelten maddeler  Gübre  Kimyasal Silahlar Sözleflmesi ekinde yer alan kimyasal maddeler . ateflli silahlar. video ve müzik eserleri  Kur’an-› Kerimler  Metal paralar  Petrol ya¤lar› ve bitümenli minerallerden elde edilen ya¤lar. hafif fuel oil. sigara ve sigara imal eden makineler. gazya¤›. uçak benzini. kullan›lm›fl veya yenilefltirilmifl baz› mallar  Banknot ve Benzeri K›ymetli Evraka Mahsus Ka¤›tlar  Baz› patlay›c› maddeler. motorin. jet yak›t›.

ürünle ilgili Türk standard› veya teknik düzenlemede belirtilen kriterlere göre. Mal ilgili standard›na veya teknik düzenlemeye uygun bulundu¤u takdirde. ‹thalatta uygunluk de¤erlendirmesi ifllemlerine. . uygunluk de¤erlendirmesini yapan kurulufl taraf›ndan al›nan numuneler. deney numunesi haz›rlanmas›. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Uygulamada çok fazla karfl›lafl›lmas› ve di¤er izin prosedürlerine nispetle da- ha düzenli ve standart bir ifllem ak›fl›na sahip oldu¤u için ‹flçi Sa¤l›¤› Kontrol Bel- gesi al›m prosedürlerine iliflkin bölümün sonunda. konuya bir örnek olmas› aç›s›n- dan da. ‹thalatta uygunluk de¤erlendirmesi. aç›klay›c› bilgi bulabilirsiniz. Bu kapsama giren bir ürünün ithalat gümrükleme ifllemleri esnas›nda kontrol belgesinin olma- mas› durumunda gümrüklemeye izin verilmez. uygun gör- dü¤ü ürünle ilgili olarak kontrol belgesi düzenler ve ithalatç›ya verir. fiziksel bütünlükleri bozul- mufl olsa da numuneleri geri alma hakk›na sahiptir. sözkonusu teknik müfl- külat› belirleyen rapora istinaden. ‹thalat yapacak firmalar›m›z›n ithalattan önce ithalini planlad›klar› ürünle ilgili olarak bu hususu da gözden uzak tutmamalar› gerekir. baz› ürünlerde ise deneylerin montajdan sonra yap›lmas› mecburiyeti gibi teknik problemlerle karfl›lafl›lmas› halinde. ‹THALATTA UYGUNLUK DE⁄ERLEND‹RMES‹ VE STANDARD‹ZASYONA TAB‹ ÜRÜNLER ‹thalata konu mallardan baz›lar›n›n mevzuat taraf›ndan gerekli görülenleri- nin teknik mevzuat›na ve standard›na uygunlu¤unun veya kalitesinin de¤erlendi- rilmesi ve belgelendirilmesi zorunlu k›l›nm›fl olabilir. ithalatç› veya temsilcisinin. insan sa¤l›¤›n›n ve emniyetinin. ilgili standart veya teknik dü- zenlemede belirtildi¤i kadar ve dört tak›m› geçmemek üzere numune alabilirler. numunenin sevki. ulusal güvenlik gereklerini veya tüketicinin do¤ru bilgilendirilmesini sa¤lamak ve gerekli görülen hallerde perfor- mans yönlerinden yap›l›r. uy- gunluk de¤erlendirmesi yapmakla görevlendirilenler. Mal›n laboratuarda muayene ve deneyleri gerekli görüldü¤ü takdirde. Gümrüklerde numune al›nmas›. her bir ürün grubuyla ilgili tebli¤de belirtilen yetkili kurulufllara müracaat etmesi üzerine. ‹thalatta uygunluk de¤erlendirmesini gerçeklefltiren yetkili merci. incelemeyi yapacak olan uygunluk de- ¤erlendirmesi ile görevli kurulufl elemanlar›n›n verecekleri. hayvan veya bitki varl›¤›n›n veya çevrenin korunmas›n›. Bu sürenin sonundan itiba- ren en geç onbefl gün içinde. girifl gümrü¤ünde yirmi dört saat içinde ithalatç› veya temsilcisi de haz›r bulunmak suretiyle bafllan›r. D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’na hitaben taahhütna- me düzenlettirilerek mümkün olan testler bilahare yap›lmak üzere ‹thal Mal› Bel- gesi verilebilir. ithalatç› veya temsilcisi. mal›n çeflidine göre otuz günü geçmemek üzere saklan›r.

baflvuru usul ve esaslar›. ithalatç› veya temsilcisine mal›n standard›na veya teknik düzenlemeye uygunlu- ¤unu belirten belge verilir. Kota Da¤›t›m Yöntemleri ‹thalat Genel Müdürlü¤ü. bir tak- vim y›l› içinde veya muayyen bir dönem itibariyle yap›lmas›na izin verilen ithalat›n miktar ve/veya de¤erini ifade eder. bu belgelerin geçerlilik süresinin dolmufl olmas› veya uygunluk de¤erlendirmesinden muafiyet getiren ve ilgili tebli¤de be- lirtilen koflullar›n bulunmamas› halinde. kota da¤›t›m›nda afla¤›daki yöntemlerden belirle- yece¤i bir ya da birkaç›n› bir arada uygulayabilir: . Hangi Mallar Uygunluk De¤erlendirmesi Kapsam›ndad›r?  D›fl Ticarette Zorunlu Standarda Tabi Mallar (Bunlar›n listesini afla¤›da bilgilerinize sunuyoruz)  Kasapl›k ve besilik s›¤›rlar  Koyun ve keçi  S›¤›r. Kota miktar› ve/veya de¤erleri. ‹THAL‹NDE KOTA. ithalatta miktar ve/veya de¤er k›s›tlamas› uygulanmas› halinde. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Mal ilgili standard›na veya teknik düzenlemeye uygun bulundu¤u takdirde. kotalar›n aç›l›fl ve kapan›fl tarihleri. ilgili gümrük idaresince izin verilmez. talep edilebilecek asgari ve azami miktar ve/ve- ya de¤erler D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü taraf›ndan belirle- nerek Resmi Gazete’de yay›mlan›r. ‹thalatç›lar›n ithal etmeyi düflündükleri malla ilgili olarak Türkiye’nin kota uy- gulay›p uygulamad›¤›n› da araflt›rmalar› gerekir. ilgili tebli¤lerinde belirti- len kontrol belgelerinin bulunmamas›. Uygunluk de¤erlendirmesine tabi mallar›n ithaline. da¤›t›m kriterleri. Zira belli dönemlerde kota da¤›- t›m› oldu¤u için ithali düflünülen ilgili ürüne yönelik kota müracaat› yapmam›fl ve kota almam›fl bir firman›n istedi¤i zaman ithalat yapmas› mümkün olmayacakt›r. TAR‹FE KONTENJANI VE GÖZET‹M-KORUNMA ÖNLEM‹ OLAN MALLARIN ‹THAL‹ Kota Nedir? Kota. etleri ve yumurtalar›  Süt ve süt ürünleri  Yafl meyve ve sebzeler  Baz› petrol ve akaryak›t ürünleri  Baz› kimyevi maddeler ve ilaçlar. koyun ve keçi eti  Kasapl›k canl› kümes hayvanlar›.

Baflvuru S›ras›na Göre Eflit Oranda Kota Tahsis Yöntemi Baflvuru s›ras›na göre eflit oranda kota tahsis yönteminde ‹thalat Genel Mü- dürlü¤ü toplam kota miktar ve/veya de¤erini veya bir k›sm›n›. talep edilen miktar ve/veya de¤erler ile orant›l› olarak karfl›lan›r. Talep Edilen Miktar ve/veya De¤erlere Orant›l› Kota Tahsis Yöntemi Toplam baflvuru ile talep edilen miktar ve/veya de¤erler. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ 1) Geleneksel Ticaret Ak›fl› Yöntemi 2) Baflvuru S›ras›na Göre Eflit Oranda Kota Tahsis Yöntemi 3) Talep Edilen Miktar ve/veya De¤erlerle Orant›l› Tahsis Yöntemi 4) D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› Taraf›ndan Ürünün Yap›s› ve Ekonomik Miktarla- r› Dikkate Al›narak Belirlenecek Yöntem Geleneksel Ticaret Ak›fl› Yöntemi Bu yönteme göre kota tahsisi yap›lmas› halinde.  Toplam baflvuru ile talep edilen miktar ve/veya de¤erin geleneksel itha- latç›lara ayr›lan paydan fazla olmas› durumunda. geleneksel itha- latç›lar için ayr›lan paya eflit veya daha az ise. baflvuru s›ralar›n› dikkate alarak da¤›t›r. Geleneksel ithalatç›lar. kota da¤›t›m›. Geleneksel ithalatç›lara ayr›lan pay için yeterli baflvuru olmamas› durumun- da. ilgili kota miktar› ve/veya de¤erine eflit ya da daha az olmas› halinde talepler tamamen karfl›lan›r. . Toplam baflvuru ile talep edilen miktar ve/veya de¤erlerin mevcut kota mik- tar› ve/veya de¤erini aflmas› durumunda baflvurular. baflvuruda bulunan di¤er ithalatç›lar artan miktar ve/veya de¤erden ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’nün belirleyece¤i usul ve esaslar çerçevesinde yararland›r›l›r. referans döneminde gerçeklefltirdikleri ithalat mikta- r› ve de¤erini kan›tlayan gümrük girifl beyannamelerinin gümrük idarelerine onay- l› bir örne¤ini kota tahsis baflvurular›na ekleyeceklerdir. Geleneksel ithalatç›lara afla¤›daki kriterler çerçevesinde kota tahsisi yap›labilir:  Toplam baflvuru ile talep edilen miktar ve/veya de¤er. kotan›n bir bölümü gelenek- sel ithalatç›lar için kalan k›sm› ise di¤er ithalatç›lara ayr›l›r. talepler tam olarak karfl›- lan›r. her bafl- vuru sahibinin referans döneminde gerçeklefltirdi¤i ithalat miktar ve/ve- ya de¤eriyle orant›l› olarak yap›l›r. ürününün yap›s›n› ve ekonomik miktar›n› dikkate alarak belirleyece¤i eflit oranda baflvuru sahipleri- ne.

‹thal li- sanslar› baflka bir firmaya devredilemez. ‹thal lisans› ald›¤› halde. . aksi takdirde geciken her bir ifl gü- nü için müteakip kota taleplerinin %5 daha az karfl›lanaca¤›n›n kabul edildi¤ine dair bir taahhütname. Kota tahsis baflvurular›. belirlene- cek kota da¤›t›m yönteminin gerektirdi¤i süre içinde ve her halükarda 60 günü aflmayacak bir süre içinde sonuçland›r›l›r. Ayn› unvan alt›nda merkez ve flube- leri olan firmalar tek ve ayn› firma olarak kabul edilir. Kota da¤›t›m esaslar›na göre. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› Taraf›ndan Belirlenecek Yöntem D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü. bir kotaya ayn› firma taraf›ndan bir kota dö- nemi için birden fazla müracaat yap›lamaz. ithalat› gerçeklefltirmeyen ithalatç›lar›n müteakip ko- ta taleplerinin incelenmesinde önceki dönemdeki ithalat› gerçeklefltirememe ne- denleri göz önünde bulundurulur. ‹thal lisanslar›n›n geçerlilik süresi ait oldu¤u kota dönemiyle s›n›rl›d›r. Kotadan pay verilmesi uygun görülen ithalatç›lar için ithal lisans› düzenlenir. farkl› bir kota tahsis yöntemi belirleyebilir. ‹thal lisanslar›n›n geçerlilik süresinin biti- minden itibaren 10 iflgünü içerisinde D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’na iadesi zorunludur. gerekli gördü¤ü durumlar- da ürünün yap›s› ve ekonomik miktar›n› ve belirlenen kota miktar› ve/veya de¤e- rini dikkate alarak. ithalatç›n›n usulüne uygun baflvurusunun baflvuru ta- rihinin bitiminden önce ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne ulaflmas› flart›yla. al›n- m›fl ise gerçeklefltirilen ithalat›n miktar› ve/veya de¤erine iliflkin belgeler 9) Baflvuruda bulunan ithalatç›n›n baflvuru bilgilerini do¤ru olarak verdi¤ine ve ithal geçerlilik süresinin bitiminden itibaren 10 iflgünü içerisinde D›fl Ti- caret Müsteflarl›¤›’na iade edilece¤ine. Kota Da¤›t›m Esaslar› Kota tahsis baflvurusunda bulunacak ithalatç› firmalar afla¤›daki bilgi ve bel- geler ile D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne müracaat ederler: 1) ‹thalatç› firma unvan› ve tam adresi 2) ‹thal edilecek mala ait proforma fatura 3) Teminat›n yetkili bankalara yat›r›ld›¤›n› gösteren banka dekontunun asl› 4) Ürün tan›m› (mal›n GT‹P numaras› ve tan›m›) 5) Menfle ülke ve ihracatç› ülke (ç›k›fl ülkesi) 6) Talep edilen kota miktar› ve/veya de¤eri 7) ‹thalat için öngörülen tarih veya tarihler ile yer veya yerler (gümrük kap›- lar›) 8) Daha önceki dönemlerde ayn› mal için kotadan pay al›n›p al›nmad›¤›.

D›fl Ticaret Müs- teflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne yapt›klar› kota tahsis baflvurusu ekinde yer alan proforma faturada belirtilen dövizin sat›fl kuru üzerinden mal bedelinin %1’i oran›ndaki Türk liras› karfl›l›¤›n› nakdi teminat olarak bankalara yat›rmak ve temi- nat›n yat›r›ld›¤›n› gösteren belgenin asl›n›. Ancak. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Fiili ithal s›ras›nda. ilgili ithalatç›n›n müteakip izinlerinden mahsup edilir. D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan belirlenir. kota tahsis baflvurusuna eklemek zo- rundad›rlar. ithalat› ger- çeklefltirilen fazla miktar. mal›n toplam de¤erini veya miktar›n›. toplam de¤erinin veya miktar›n›n ithal lisans›nda kay›tl› birim fiyat›n›. Tercihli tarifeden yararlanan ve tarife kontenjan›na konu olan maddeler müsteflarl›k taraf›ndan konuyla ilgili yay›nlanan tebli¤ kapsam›nda belirlenen gümrük kap›lar›ndan kontenjan doluncaya kadar baflvuranlara tahsis edilir. Kota tahsislerinde ithalatç›lar ad›na düzenlenecek belgeler teminata ba¤la- nabilir. ‹thalat›n teminata ba¤lanmas› halinde baflvuru sahipleri. Uluslararas› anlaflmalar hükümlerine göre tek tarafl› olarak veya ikili ya da çok tarafl› tercihli ticaret anlaflmas› hükümleri çerçevesinde belirlenmifl bulunan tarife kontenjanlar›n›n kullan›m usulleri. Tarife Kontenjan› Nedir? Bir mal ya da mal grubunun gümrük vergisi oranlar›nda belirli bir miktar ve- ya de¤er için indirim yap›lmas› ya da muafiyet sa¤lanmas›na tarife kontenjan› ad› verilir. bankalar taraf›ndan afla¤›daki koflullarda ilgilile- re iade edilir: a) ‹thalat lisans›nda belirtilen mallar›n ithal lisans›n›n geçerlilik süresi içerisin- de fiilen ithal edildi¤inin belgelenmesi durumunda b) K›smen veya tamamen kullan›lmayan ithal lisans›n›n D›fl Ticaret Müsteflar- l›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne iade edilmesi durumunda c) Geçerlilik süresinin bitiminden itibaren 10 ifl günü içinde D›fl Ticaret Müs- teflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne müracaat edilmesi ve belgenin ge- çerlilik süresinin bitiminden itibaren en geç 30 gün içinde ithal lisans›n›n D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne iade edilememe ne- deninin belgelenmesi durumunda Bölümün sonunda Kota Belgesi ile ilgili olarak pratik bir uygulama aç›klama- s›n› ve baflvuru formu örne¤ini bulabilirsiniz. Bankalara yat›r›lan teminat. %5’den daha az bir oranda aflmas› ithalat›n yap›lmas›n› engellemez. gerekli hallerde tarife kontenjan›n›n kullan›m› müsteflarl›k taraf›ndan kota düzenlemelerine tabi tutulabilir. mal›n birim fiyat›ndan. . An- cak.

bir mal›n ithalinin. ayn› veya do¤rudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde zarar tehdidi oluflturdu¤u ve ülke menfaatleri de gerektirdi¤i takdirde. bir mal›n. ilgili mevzuat çerçevesinde geçici korunma önlemi uygulamas›ndan önceki nispetlerine indirilir . Sanayi. Gözetim ve korunma önlemleri için “‹thalatta Gözetim ve Korunma Önlem- lerini De¤erlendirme Kurulu” ad› alt›nda özel bir kurul oluflturulmufltur. Korunma önlemine konu bir mal›n ithali D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’n›n iznine ba¤lan›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Gözetim ve Korunma Önlemi Nedir? Gözetim. ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidinin tespiti ve de¤erlendirilmesi so- nucunda üç durumdan birine karar verebilir: 1) Gözetim 2) Korunma Önlemi 3) Geçici Korunma Önlemi Geçici Korunma Önleminin sözkonusu mal›n gümrük vergilerinde art›fl yap›l- mas› fleklinde uygulanmas› halinde. Kurul afla- ¤›daki kiflilerden oluflur:  ‹thalat Genel Müdürü veya yetkilendirece¤i Genel Müdür Yard›mc›s›  Sanayi ve Ticaret Bakanl›¤› temsilcisi  Devlet Planlama Teflkilat› Müsteflarl›¤› temsilcisi  Gümrük Müsteflarl›¤› temsilcisi  Türkiye Ticaret. korunma önlemi al›nmas›na gerek olmad›¤› anlafl›l›rsa. söz konusu mal›n ithalinin yetkili kurul taraf›ndan “gözetim belgesi” ol- madan ithaline izin verilmemesi durumunda karfl›m›za ç›kan bir ithalat› izleme yöntemidir. ayn› veya do¤rudan rakip mallar üretin yerli üreticiler üzerinde ciddi zarar veren veya ciddi zarar tehdidi oluflturan miktar ve/veya flartlarla ithal edildi¤i ve müdahalenin ülke menfaatleri için gerekli oldu- ¤u durumlarda yetkili kurul taraf›ndan ithal lisans›na veya kotaya ba¤lanmas› tar- z›nda bir ithalat› k›s›tlama yöntemidir. soruflturma sonucunda. miktar ve/veya de¤er s›n›rlamas› yap›lmak suretiyle kota uygulamas›na da tabi tutulabilir. ‹zne tabi bir mal›n ithalat›. Deniz Ticaret Odalar› temsilcisi  Ticaret Borsalar› Birli¤i temsilcisi  ‹hracat Genel Müdürlü¤ü temsilcisi  Avrupa Birli¤i Genel Müdürlü¤ü temsilcisi  Anlaflmalar Genel Müdürlü¤ü temsilcisi  ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’nün ilgili Daire Baflkan› Kurul. Korunma önlemi ise. artt›r›lan gümrük vergileri.

Gözetime tabi bir mal›n “gözetim belgesi” kapsam›nda ithal edilebilece¤ini unutmamak gerekir. Korunma önlemi al›nmas› halinde ise teminata ba¤- lanan vergiler gelir kaydedilir.1 belgesiyle gelme- si durumunda gümrük vergisinin ödenmeyece¤ini hat›rlatmak isteriz. Fiili ithalat s›ras›nda. ‹thal edilecek mal›n Avrupa Birli¤i üyesi bir ülkeden A. gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin bafllad›¤› tarihteki normal fatura k›ymetidir. Bu konuda ithalatç›lar›m›z› uyarmakta fayda görüyoruz. ithalatç›n›n afla¤›daki bilgi ve belgelerle birlikte D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› ‹thalat Genel Müdürlü¤ü’ne müracaat etmesi sonucunda verilir:  ‹thalatç›n›n unvan›. fiayet navlun ve/veya sigor- ta primini ithalatç› ödüyor ise ithal mal›n fatura k›ymeti üzerine navlun ve/veya si- gorta primi eklenerek bulunacak CIF k›ymet üzerinden vergi hesaplamas› yap›l›r. gözetim belgesinde kay›tl› birim fiyat›n› veya mal›n de¤erini veya miktar›n›. top- lam %5’den daha az bir oranda aflmas› ithalat›n yap›lmas›n› engellemez. ifl adresi  Mal›n GT‹P numaras› ve buna uygun ticari tan›m›  Menfle ülke  ‹hracatç› ülke (ç›k›fl ülkesi)  FOB/CIF fiyat› ve ticarette kullan›lan birim üzerinden miktar›  ‹thalat için öngörülen tarih veya tarihler  ‹thalat için öngörülen yer veya yerler (gümrük kap›lar›) Gözetime tabi bir mal›n menflei ithalat esnas›nda “menfle flahadetnamesi” arac›l›¤›yla belgelenerek ilgili gümrük idaresine ispat edilir. Gözetim belgesi. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ ve artt›r›lan orana tekabül eden ve daha önce teminata ba¤lanan vergiler. toplam de¤erinin ve miktar›n›n. Ancak gümrük vergisine esas teflkil eden gümrük vergisi matrah›. mal›n birim fiyat›n›n. eflyan›n CIF k›ymetidir. güm- rük mevzuat›n›n teminata ba¤lanan vergilerin geri verilmesine iliflkin hükümleri dahilinde ilgililere iade edilir. Gümrük mevzuat›na göre bir eflyan›n gümrük vergisine esas teflkil eden k›y- meti temelde mal›n CIF fatura k›ymeti olsa da gümrük mevzuat›m›z afla¤›daki be- lirtilen de¤erlerin de ödenmifl olmas› durumunda bu de¤erlerin de vergiye esas teflkil eden k›ymete dahil edilmesi gerekti¤ini belirtmektedir: . ‹THALAT ESNASINDA ÖDENEN VERG‹LER Gümrük Vergisi Gümrük Kanunu ve Yönetmeli¤i hükümleri çerçevesinde ithal edilecek eflya- n›n gümrük vergisine esas olan k›ymeti.TR Dolafl›m Belgesi ile veya serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z bir ülkeden EUR.

Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye’nin anlaflmalar- la dahil oldu¤u gümrük birli¤i gümrük bölgelerine girifl yerine var›fl›ndan sonra yap›lan nakliye ve sigorta giderleri . DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Eflyan›n fiilen ödenen veya ödenecek fatura fiyat›na dahil edilmemifl an- cak ithalatç› taraf›ndan üstlenilen afla¤›daki de¤erler: o Sat›n alma komisyonlar› d›fl›ndaki komisyonlar ve tellaliye o Gümrük ifllemleri s›ras›nda söz konusu eflya ile tek eflya muamelesi gören kaplar›n maliyeti o ‹flçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli  ‹thal eflyas›n›n üretiminde ve ihraç amac›yla sat›fl›nda kullan›lmak üzere al›c› taraf›ndan do¤rudan veya dolayl› olarak bedelsiz veya düflük bedel- le sa¤lanan. o ‹thal eflyas›n›n üretimi s›ras›nda tüketilen maddeler o ‹thal eflyas›n›n üretimi için gereken ve ithal ülkesi d›fl›nda gerçekleflti- rilen mühendislik. plan ve tas- lak haz›rlama hizmetleri  K›ymeti belirlenecek eflyan›n sat›fl koflulu gere¤i. gelifltirme. gereç.) Gümrük mevzuat›na göre bir eflyan›n gümrük vergisine esas teflkil eden gümrük k›ymeti bulunurken afla¤›daki giderlerin toplama dahil edilmesine gerek olmad›¤› da ayr›ca belirtilmektedir: a) Eflyan›n. al›c›n›n do¤rudan veya dolayl› olarak ödemesi gereken. (Bu konuda özellikle firmalar› uyarmakta fay- da oldu¤u kan›s›nday›z. kal›p ve benze- ri aletler. fiilen ödenen veya ödenecek fiyata da- hil edilmemifl olan royalti ve lisans ücretleri  ‹thal eflyas›n›n tekrar sat›fl› veya di¤er herhangi bir flekilde elden ç›kar›l- mas› ya da kullan›m› sonucu do¤an has›lan›n do¤rudan veya dolayl› ola- rak sat›c›ya intikal eden k›sm›  ‹thal eflyas› için Türkiye’deki girifl liman veya mahalline kadar yap›lan nakliye ve sigorta giderleri  Yurtd›fl› iskonto tutarlar›. parça ve benzerleri o ‹thal eflyas›n›n üretimi s›ras›nda kullan›lan araç. Yurtd›fl›ndan gelen faturalarda görülen iskonto tutarlar›n›n dikkate al›nmad›¤›n› ve yurtd›fl›ndaki sat›c› firman›n yapm›fl oldu¤u iskontolar›n da gümrük vergisi matrah›na eklendi¤ini Türkiye’de- ki ithalatç› firmalar›m›z›n bilmelerinde fayda vard›r. sanat ve çizim çal›flmalar›. fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemifl olan afla- ¤›da say›lan mal ve hizmetlerin k›ymetinden verilecek uygun miktardaki pay: o ‹thal eflyas›na kat›lan malzeme. aksam.

TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ b) S›nai tesis. Kalk›nma plan› ve y›ll›k programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak ya- t›r›mlar›n yönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düflürül- mesi amac›yla Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas› bünyesinde oluflturulan Kay- nak Kullan›m› Destekleme Fonu. vadeli ithalat ifllemlerinde de karfl›m›za ç›kmaktad›r. afla¤›daki ithalat ifllemlerinde de %3 oran›nda tahsil edilmektedir:  Mal mukabili ithalat  Vadeli akreditif kapsam›nda yap›lan ithalat  Kabul kredili ödeme kapsam›nda yap›lan ithalat Kaynak kullan›m› destekleme fonu. makine veya teçhizat gibi ithal eflyas› için ithalattan sonra ya- p›lan infla. bak›m veya teknik yard›ma iliflkin giderler c) ‹thal eflyas›n›n sat›fl›yla ilgili olarak bir finansman anlaflmas› uyar›nca al›- c› taraf›ndan üstlenilen faiz giderleri d) ‹thal eflyas›n›n Türkiye’de ço¤alt›lmas› hakk› için yap›lan ödemeler e) Sat›n alma komisyonlar› f) Eflyan›n ithali veya sat›fl› nedeniyle Türkiye’de ödenecek ithalat vergileri Katma De¤er Vergisi 3065 say›l› Katma De¤er Vergisi Kanunu’nun 21. bankalarca kulland›r›lan tüketici kredileri. maddesi uyar›nca. yurtd›fl› kaynakl› krediler gibi vadeli ifllemlerde oldu¤u kadar. ticari krediler. KAYNAK KULLANIMI DESTEKLEME FONU ve ‹THALATTAK‹ ÖNEM‹ Türkiye’de ilgili mevzuat› gere¤ince vadeli baz› operasyonlarda al›nan kay- nak kullan›m destekleme fonu (KKDF). kurma. Türkiye’deki ithalat ifllemlerinde kaynak kullan›m› destekleme fonu varoldu- . montaj. kur fark› gibi ödemeler. NOT: Gümrük Vergisi ve Katma De¤er Vergisi hesaplamaya iliflkin bir örnek uygulama için lütfen bu bölümün sonundaki tabloya bak›n›z. gümrük ifllemlerinden önce ithalat bede- li dövizin transferinin gerçeklefltirilmemesi durumunda ödenmesi gereken bir tu- tar olup ithal fatura k›ymetinin %3’ü kadard›r. ithalat- ta gümrüklere ödenecek katma de¤er vergisinin matrah› afla¤›da gösterilen un- surlar›n toplam›ndan oluflur: 1) ‹thal edilen mal›n gümrük vergisine esas teflkil eden CIF k›ymeti 2) ‹thalat s›ras›nda ödenen her türlü vergi (gümrük vergisi dahil) 3) Fiili ithalata kadar yap›lan di¤er giderler ve ödemeler ile mal bedeli üze- rinden hesaplanan fiyat fark›.

5) Daha önce ithal edilmifl mallarda tespit edilen hasar. Kaynak kullan›m› destekleme fonu ödeme sorumlulu¤undan dolay›. ithalat ifllemlerinde sadece operasyon servisleri de¤il. sat›nalma departmanlar›n›n da bi- linçli olmalar›nda fayda vard›r. Kaynak kullan›m destekleme fonunun bankalara ödenmesi esnas›nda Mer- kez Bankas› Döviz Al›fl Kuru’nun esas al›nd›¤›n› belirtmek isteriz. kamu ikti- sadi teflebbüslerine ve sermayesinin yar›s› veya yar›s›ndan fazlas› bu ida- re ve teflebbüslere ait kurulufllara özel kanunla kurulmufl banka ve kuru- lufllara bedelsiz olarak gönderilen mallar. fiayet bir ithalat- ç› firma. ticari veya ticari mahiyet arz etmeyen kiflisel amaçla getirilen baz› yolcu beraberi eflyalar gibi bedeli gönderil- meksizin yurda kat’i girifli yap›lacak mallar›n gümrükten geçifli olarak da tan›mla- nabilir. özel idarelere. hediyelik ve reklam eflyas› 2) Daha önce usulüne uygun olarak yurda ithal edilmifl maddelerin ticari teamüller gere¤ince gönderilen parçalar› ile imalatç›n›n veya ihracatç›n›n verdi¤i garanti icab› garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçalar› 3) Sanayiciler taraf›ndan imalat ve montaj için denemelerde kullan›lmak üzere veya örnek olarak getirilecek sanayi mamulleri 4) Genel ve katma bütçeli dairelere. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ¤u için ithalat gümrüklemesi esnas›nda gümrük idareleri ithalat bedeli dövizin transfer edilip edilmedi¤ini sorgulamakla yükümlü k›l›nm›fllard›r. hediyelik eflya. ‹thalat mevzuat›na göre afla¤›da s›ralanan veya bunlara benzer tarzdaki se- beplerle getirilen eflyalar›n bedelsiz ithaline izin verilebilir: 1) Miktar› ticari teamüllere uygun numune. BEDELS‹Z ‹THALAT ‹thalatç› firmalar›n yurtd›fl›ndaki ihracatç› firmaya ithal konusu mal›n bedeli- ni ödeme sorumlulu¤u olmad›¤› ithalat ifllemlerine verilen genel isimdir. Bedelsiz ithalat. Aksi takdirde gümrük idaresi bu ithalat ifllemi va- deli olarak kabul edecek ve herhangi bir banka flubesine kaynak kullan›m› destek- leme fonunun yat›r›ld›¤›na iliflkin dekontu görmek isteyecektir. belediyelere. Zira vadeli d›fl al›mlarda Türkiye’deki bu fonu da hesaba katmalar›n› tavsiye ederiz. numunelik eflya. büro faaliyetlerinde kullan›lmak üzere yurtd›fl›ndaki merkezle- rinden bedelsiz olarak gönderilen ticari teamüle uygun malzemeler 7) Çeflitli sebeplerle yurtd›fl›na geçici olarak ç›kar›lan vas›talar›n de¤ifltirilen . a¤›rl›k ve miktar nok- sanl›¤›n›n giderilmesi amac›yla gönderilen ayn› cins ve evsaftaki mallar 6) Yabanc› firma kurum ve kurulufllar›n›n Türkiye’de bulunan flube ve irtibat bürolar›na. ithal etmek istedi¤i mal›n transferi maksad›yla bankaya ödeme yapt›ysa buna iliflkin kambiyo belgesini (döviz sat›m belgesi veya transfer dekontu) güm- rü¤e ibraz etmekle yükümlüdür.

gümrük idareleri- nin insiyatifinde bedelsiz olarak ithaline izin verilmektedir. TSE KAPSAMINDAK‹ ÜRÜNLER VE TSE UYGUNLUK BELGES‹ Her y›l›n bafl›nda D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’nca yay›nlanan ‹thalat Rejimi’nde belirtilen baz› ürünler TSE Uygunluk de¤erlendirmesine tabidir. Baz› firmalar›m›z›n nas›l olsa bedelsiz geliyor düflüncesiyle ithal mal›n gerçek piyasa de¤erinin alt›nda fatura edilmesi ve gümrü¤e beyanda bulunulmas› yönünde bir ifllem yapt›klar›n› görüyoruz. vergi kaç›rmaya teflebbüs olarak alg›lanaca¤› için bu konuda hassasiyet gösterilmesini tavsiye ederiz. Daha sonra dosyay› eflyan›n fiziksel olarak incelenmesi için görevli olan .Dosya Takip Formu 3. Oysa bu davran›fl oldukça hatal› olup ithalatç› firmay› kaçakç›l›k durumuyla yüz yüze getirebilecek bir eylemdir. gümrük vergi- si ve katma de¤er vergisi tahsil edilece¤ini de unutmamak gerekir. Bedelsiz ithalat sözkonusu oldu¤unda piyasa uygulamalar›nda yap›lan önemli bir hataya da iflaret etmek istiyoruz. Mühendis TSE tebli¤indeki ekli listelere istinaden eflyan›n öncelikle hangi listede oldu¤unu tes- pit eder. Ayr›ca Türkiye’ye girecek her ithal maldan. Antrepo Beyannamesi veya Özet Beyan ile Gümrük ‹daresi taraf›ndan TSE’ye sevk edilir. Bu tür eflyalar it- halat aflamas›nda ilgili Gümrük Girifl Beyannamesi. bedelsiz dahi olsa.‹thalatç› Firman›n ‹mza Sirküleri 7. Bir eflyan›n k›y- metinin düflük gösteriliyor olmas›. Çünkü bir mal›n bedelli veya bedelsiz gelip gelmeme- si tamamen firmalar aras› bir özel hukuk iliflkisi olup.‹thalatç› Firman›n Vekaletname Asl› 6.Fatura Fotokopisi 5.TSE’de iflleri takip eden kiflinin ‹mza Sirküleri Dosya TSE’de kay›t iflleminden sonra ilgili Mühendise verilir.Baflvuru Formu 2. Bedelsiz ithalat ifllemi kapsam›nda Türkiye’ye girecek mallar›n faturalar›nda da mutlaka bedelsiz oldu¤una iliflkin bir ibarenin olmas› gerekti¤ini de hat›rlat›- r›z. Bedelsiz ithalata konu eflyan›n miktar ve de¤eri konusunda piyasa teamülle- ri çerçevesinde mant›kl› miktar ve de¤erde olmas› durumunda. TSE’ye müracaat s›ras›nda bir dosya düzenlenir ve dosyaya flu evraklar ekle- nir: 1. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ motorlar›.Beyanname Fotokopisi 4. ithal edilecek her ürünün it- halat türü her ne olursa olsun normal piyasa de¤eri üzerinden beyan edilme zo- runlulu¤u vard›r.

Kapasite Raporu kapsam›nda ithal ede- cekleri eflyalar›n isimleri ve Gümrük Tarife ‹statistik Pozisyonlar›n›n belirtildi¤i bir liste ile Çay›rova TSE kampüsüne müracaat etmek sureti ile global nitelikte bir belge almalar› halinde ithal edecekleri eflyalar Belge kapsam›ndaki eflyalar ile uyum sa¤l›yorsa deneye gitmeden Uygunluk Belgesi verilir. kaç tip oldu¤u ve miktar› ile ilgili olarak de¤iflmektedir. önceki deney sonucu olumlu ise tekrar deneye gitmezler. gümrük müflavirlik firman›zla temasa geçmenizi tavsiye ederiz. . ‹thal edece¤iniz eflyan›n TSE tebli¤i aç›s›ndan hangi liste kapsam›na girdi¤i- ni ö¤renmek için. EN veya IEC standartlar› yönünden de TSE den talepte bulunabilir. Heyet eflyan›n bulundu¤u antrepo veya limana giderek eflya- n›n tespitini yerinde yapar. eflyalar› sat›n ald›klar› ülke- deki firmalardan bilgi al›nmak kayd› ile Uluslar aras› Standart olarak kabul edilen ISO. Ayr›ca. Deneye giden numunelerin sonuçlar› ilgili Laboratuar taraf›ndan TSE Müdür- lü¤üne bildirilir.Di¤er yandan eflyalar kullan›m yeri veya cinsi itibar›yla TSE kapsam›nda de¤ilse KAPSAM DIfiI belgesi verilir. TSE’ye deneye giden numuneler. al›nan numuneler kadar da fia- hit Numune olarak Antrepo’ya b›rak›r ve bu ifllemleri bir Tutanakla tespit eder. olumsuz ise Standartlarda belir- tilen giderilebilecek olumsuzluklar için izin verilebilir. listeler sürekli de¤iflikli¤e tabi tutuldu¤undan dolay›. Dosya muhteviyat› eflyalar Ek1 listede ise Numuneler mühürlenerek bir Üst Yaz› ile birlikte eflyan›n cinsine ba¤l› olmak üzere ilgili laboratuara Deneyleri ya- p›lmak üzere gönderilir. Dosya ve varsa numuneler ilgili Mühendise görevli Heyet taraf›ndan Teslim edilir. yurt içindeki üretici firmalar. Sonuçlar olumlu ise Uygunluk Belgesi verilir.Ek 2 listede ise ayn› y›l içerisinde daha önce deneye git- mifl ayn› cins ve tipteki eflyalar. fiayet eflya Ek1-Ek2 ve Ek3 say›l› listelerde olmas›na karfl›n belli bir miktar›n al- t›nda ise PTE (Parti Teflkil Etmez) Uygunluk Belgesi verilir.Gümrük Memuru ve Firma Temsilcisi imza alt›na al›rlar. Bu Tutana¤› heyetteki 2 TSE memuru. ÖNEML‹ HATIRLATMA: TSE mevzuat›nda zaman zaman de¤ifliklikler yap›la- bilece¤ini ve bu nedenle konunun içinde geçen ek listelerde de¤iflikli¤e gidilebi- lece¤ini belirtmekte fayda görüyoruz. Ayr›ca bu al›nan tüm belgelerin ve deneylerin ücretleri eflyan›n cinsi. Gerekirse numune al›r. 30 gün içinde al›nmaz ise imha edilir. Ek3 listesindeki eflyalar›n ise fiziki tespitleri yap›lmadan uygunluk veri- lir. ‹thalatç› firmalar. giderilemeyecek olumsuzluk durumunda TSE taraf›ndan ilgili Gümrük Müdürlü¤ü’ne bilgi verilir ve gümrük müdürlü- ¤ü de eflyan›n ‹thaline izin vermez. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER heyete sevk eder. bu nedenle konunun güncel versiyonlar›- n›n mutlaka gümrük müflavirlik flirketleri arac›l›¤›yla ö¤renilip takip edilmesinde fayda vard›r. fiayet her- hangi bir talep olmaz ise TSE standard›na göre inceleme yap›l›r.

Heyet denetlemeyi bitirdikten sonra TSE kampüste raporunu tutup Türk Standartlar›na uygun üretim yap›ld›¤›na karar verirse ücreti karfl›l›¤›nda firmaya yurtd›fl› TSE Uygunluk Belgesi verilir. yurtd›fl›na giden heyetin ra- porundaki gibi Türk Standartlar›na uygun üretilmelidir. titizlikle denetlenir. Ürün üzerindeki bilgiler Türkçe olmak ve uyar›c› bilgiler de bulundurulmak zorundad›r. standartlara uygun üretilmedi¤i belirlenirse. Kampüste yap›lacak deney sonucu olumlu ya da olumsuz ç›kabilir. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ YURTDIfiI TSE BELGES‹ NASIL ALINIR? Yurtd›fl› TSE belgesi almak isteyen firmalar. ‹thalat› yap›lacak olan ürünün üzerinde mal›n markas›. o firma taraf›ndan karfl›- lanmak zorundad›r. 30 gün içinde al›nmayan nu- muneler imha edilir ve eflya sahibi taraf›ndan hiçbir hak iddia edilemez. . tahmin edilece¤i üzere. DENEYE G‹DEN ÜRÜNLER‹N GER‹ ALINMASI ‹fiLEM‹ TSE’ye tabi olan ve ilgili gümrük ve antrepodan heyet eflli¤inde al›nan deney- lik numuneler 24 saat içinde TSE deney kampüsüne gönderilmek zorundad›r. menflei. fakat ara kontrole gönderilen yani de- neye göndermifl oldu¤unuz ürün olumsuz ç›kar. Yurtd›fl›nda üretti¤iniz mal› Türkiye’ye ithalat yap›ld›¤›nda 6 ayda bir gelen üründen numune al›n›p. mo- deli. üretti¤iniz üründe standartlar›n d›fl›na ç›k›l›p ç›k›lmad›¤›n›n kontrolünün yap›lmas›d›r. imal edilen o ürün ülkemize gele- ce¤i için her aflamas› denetlenir ve Türk Standartlar›na uygun üretilip üretilmedi- ¤inin kontrolü yap›l›r. Yap›lacak olan ürünün her aflamas› TSE mühendisleri ve ürün belgelendirme müdür muavini taraf›ndan. Ayr›ca ürün üzerinde TSE standart numaras› yaz›lacakt›r. üretimi yapacak firma sahibiyle birlikte o ülkeye gidi- lir. üretici adresi ve TSE logosu olmak zorundad›r. firman›n bulun- du¤u flehirde olan TSE bölge müdürlü¤ünden o konuyla ilgili uzman 2 mühendis ve ürün belgelendirme daire baflkanl›¤›ndan 1 amir veya müdür muavinini hangi ülkede üretim yap›lacak ise. Sonuç. Yap›lacak deney sonuçlar›ndan 30 gün sonra firma sahibi veya firman›n yet- kililerinden 1 kifli kimli¤i ve yetkili oldu¤una dair bir belge ile deneye tabi olan ürünleri kampüsten imza karfl›l›¤›nda geri alabilir. TSE Gebze kampüsüne ara kontrole gönderilir. Firma sahibiyle yurt- d›fl›na giden TSE görevlilerinin tüm masraf ve giderleri. Evraklar ince- lendikten sonra TSE Gebze Ürün Belgelendirme Daire Baflkanl›¤›. üretici unvan›. gerekli evraklarla beraber TSE Gebze Ürün Belgelendirme Daire Baflkanl›¤›’na müracaat›n› yapar. Ürünleri denetleyen TSE yetkililerinin deney süresi azami 15 gündür. Ara kontrole gönderilen üretti¤iniz ma- l›n belgesini ayn› gün TSE’den alabilirsiniz. YURTDIfiI TSE belgeniz iptal edilir. Bu iflle- min amac›.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER CE UYGUNLUK BELGES‹NE ‹L‹fiK‹N ‹fiLEM AKIfiINA GENEL BAKIfi Her y›l›n bafl›nda D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’nca yay›nlanan ‹thalat Rejimi’nde belirtilen baz› ürünler CE Uygunluk de¤erlendirmesine tabidir. Dosya ve varsa numuneler ilgili mühendise görevli Heyet taraf›ndan teslim edilir. Dosya muhteviyat› eflyalar. Gümrük Memuru ve Firma Temsilcisi imza alt›na al›rlar.TSE’de iflleri takip eden kiflinin ‹mza Sirküleri Dosya TSE’de kay›t iflleminden sonra ilgili mühendise verilir. Sanayi Bakanl›¤› veya Sa¤l›k Bakanl›¤›’n›n CE Uy- gunluk Belgesi’ne iliflkin tebli¤leri aç›s›ndan incelenmek suretiyle sonuçland›r›l›r. fiayet.Marka . Sanayi Bakanl›¤› listesinde bulunan eflyalar›n üzerinde.‹thalatç› Firman›n ‹mza Sirküleri 7.CE logosu bulunmak zorundad›r. gerekli görürse eflyadan nu- mune al›r ve bu ifllemleri bir Tutanakla tespit eder.Decleration of Conformity Belgesi ve Test Raporlar› 9. Bu tür eflyalar›n it- halat› aflamas›nda ilgili Gümrük Girifl Beyannamesi. CE tebli¤ine istinaden evraklar›n uygunlu¤unu tespit eder.Model . Bu Tutana¤› heyetteki 2 TSE memuru.Dosya Takip Formu 3. bu bilgilerden bir tanesi bile eksik veya evrak- lar› ile uygunsuz olur ise düzeltme (Elleçleme) yap›lmas›na izin verilmez ve eflya- lar ithal edilemez. Sa¤l›k Bakanl›¤› listesindeki eflyalar üzerinde. .Beyanname Fotokopisi 4.Baflvuru Formu 2.‹thalatç› Firman›n Vekaletname Asl› 6. -Marka -Model . TSE’ye müracaat s›ras›nda bir dosya düzenlenir ve dosyada flu evraklar bulu- nur: 1. daha sonra dosyay› eflya- y› fiziksel olarak incelemesi için görevli olan Heyete sevk eder.Fatura Fotokopisi 5. Heyet eflyan›n bu- lundu¤u Antrepo ve Limana gider ve tespitini yapar. Antrepo Beyannamesi ve Özet Beyan ile Gümrük ‹daresi taraf›ndan CE de¤erlendirmesi için TSE’ye sevk edilir.CE Taahhütnamesi 8. Mühendis.

Bunlardan sadece Türkçe Kullanma K›lavuzu olmaz ise düzeltme (elleçleme) izni al›narak eksiklik giderilebilir. CE uygunluk belgesi ifllemleri için al›nan ücretler ve masraflar. Eflyan›n Türkiye’ye ge- liflinden sonra eflya ve etiketleri üzerinde bir düzeltmeye gidilemeyece¤inden do- lay› gümrüklerde eflyan›n ithaliyle ilgili ciddi s›k›nt›lar yaflanabilmekte oldu¤u için bu kapsamdaki bir eflyan›n ithalinden önce mutlaka gümrük müflavirlik flirketiniz ile temasa geçmenizi ve ön bir haz›rl›k yap›lmas›n› tavsiye ederiz. ‹thalatç› firmalar›m›z›n CE uygunluk belgesi kapsam›na giren ürünlerle ilgili olarak özellikle bu hususa dikkat etmelerinde fayda vard›r. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ -Menflei -CE logosu -Üretici Firma Ünvan› -Türkçe Kullanma K›lavuzu olmal›d›r. GT‹P baz›nda ürüne göre de¤iflmektedir. di¤erlerinin olmamas› veya evrakla uygunsuz olmas› durumunda ise eflyan›n ithaline izin verilmez. . Böylece eflyan›n gümrü¤e geliflinden önce yaflanacak s›k›nt›lar bafltan önlenmifl olacakt›r.

Bu belgelerden duruma gö- re uygun olan›n›n gümrük ifllemleri esnas›ndan gümrük idareleri taraf›n- dan di¤er belgelerle birlikte kendisinden talep edilece¤inin bilincinde ol- mal›d›r. Bu arada bankaya teyit verilmeden önce ihracatç›ya da kontrol maksad›yla gönderilebilir. yurtd›fl›ndan sat›n almak istedi¤i malla ilgili talebinin ard›n- dan gelen teklif mektubu niteli¤indeki proforma faturay› inceleyerek onaylar. Böylece ilerde ihracatç›dan gelebile- cek elefltirilerin önü al›nm›fl olur. kendisine ulaflan akreditif metni çerçevesin- de sözleflme kapsam›ndaki mallar›n yüklemesini gerçeklefltirerek durum- dan ithalatç›y› haberdar eder. sight –görüldü¤ünde ödemeli.akreditifte paray› ban- kaya ödedi¤ine dair döviz sat›m belgesi veya transfer dekontunu. 4) ‹thalatç› akreditif metninin do¤ru aç›l›p aç›lmad›¤›n› kontrol eder ve ban- kaya geri gönderir. bankas› ile görüflerek ihracatç› ad›na bir akreditif aç›lmas›n› temin eder. 6) ‹thalatç› firma. Dilekçe b. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ÖDEME fiEK‹LLER‹ ÇERÇEVES‹NDE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Akreditifli ‹thalat ‹flleminde ‹fl Ak›fl Süreçleri 1) ‹thalatç› firma. Bu nedenle. 2) Proforman›n anlaflma koflullar›na uygunlu¤u onayland›ktan sonra. bankas›na ödemeyi yaparak (flayet akreditif. ülkesindeki gümrü¤e gelen mal›n gümrükleme ve ithalat ifllemlerini yapmak üzere öncelikle ithalat için gerekli belgeleri bankas›n- dan almak zorundad›r. vadeli akreditif ise bankaya %3 oran›ndaki kaynak kullan›m destekleme fonu yat›r›ld›¤›na dair makbuzu bankas›ndan al›r. Proforma faturan›n fotokopisi c. 5) Yurtd›fl›ndaki ihracatç› firma. Bu noktada özellikle konflimentonun banka taraf›ndan cirolanmas› gerekti¤i- ni unutmamal›d›r. Akreditif aç›lmas› için bankaya teminat verir ve afla¤›daki belgelerle müracaat eder: a.akreditif ise) belgeleri al›r. Akreditif çerçevesinde ithalatç›n›n istedi¤i belgeleri ithalatç›ya gönderir. görüldü¤ünde ödemeli –at sight. ithalatç›dan ald›¤› talimat do¤rultusunda akreditif metnini (küflat metnini) haz›rlar ve ithalatç›ya kontrol amac›yla fakslar. Bankan›n akreditif açma teklif formu 3) Banka. 7) ‹thalatç› firmalar. .

Mal›n özelli¤ine göre gümrük ve ithalat mevzuat› gere¤ince gerekli it- hal izin belgeleri 10) Gümrükten mal ithal edilirken gümrük vergisi olmasa bile Katma De¤er Vergisi ödenece¤inin bilincinde olunmal›d›r. Böylece mal›n mülkiyetini üzerine alm›fl olur. Yüklemeden sonra gerek- li evraklar› bankas›na ibraz ederek. üyesi bir ülkeden geliyorsa A.B. bankas›ndan alm›fl oldu¤u cirolu konflimento ile nakliyeci flirkete müracaat ederek mal›n mülkiyetinin ve tesliminin devredilmesine imkan tan›yan ordinoyu nakliyeci flirketten al›r. Sigorta poliçesi (fiayet sigorta ithalatç› taraf›ndan yapt›r›l›yor ve güm- rük matrah›na vergi hesaplan›rken dahil ediliyorsa) f.TR Belgesi (aksi takdirde gümrük vergisi ödenmek zorunda kal›n›r. 2) ‹hracatç› firma. 3) ‹thalatç›. konflimentonun da banka taraf›n- dan cirolanmas›na dikkat eder. vadeli ise kaynak kullan›m destekleme fonu dekontu d. bankas›na ulaflan belgeleri bankadan al›rken mal bedelini ban- kas›na öder ve karfl›l›¤›nda döviz sat›m belgesi veya transfer dekontunu al›r. Ordino b. teklif mektubu niteli¤in- deki proforma faturay› inceler ve onaylayarak ihracatç›ya gönderir.1 Belgesi (aksi takdirde gümrük vergisi ödenmek zorunda kal›n›r. Fatura c. Navlun faturas› (fiayet navlun ithalatç› taraf›ndan ödeniyor ve gümrük matrah›na vergi hesaplan›rken dahil ediliyorsa) g.) 9) Bütün bu ifllemlerden sonra gümrükleme firmas› ile temasa geçerek afla- ¤›daki belgeleri haz›rlayarak ilgili gümrük müdürlü¤üne mallar›n›n ithalat ifllemlerinin gerçeklefltirilmesi için müracaat eder: a. Mallar serbest ticaret anlaflmas› imzalanan bir ülkeden geliyorsa EUR. Mallar A.) h. Böy- lece ithalat ifllemi ve sat›n alma bafllar. Ayr›ca.) i. ithalatç›n›n bankas›na ulaflt›r›lmas›n› sa¤lar. . yükleme evraklar›n› al›rken. Konflimento fotokopisi e. Vesaik Mukabili ‹thalat ‹flleminde ‹fl Ak›fl Süreçleri 1) Vesaik mukabili ithalat iflleminde ithalatç› firma. Akreditif sight ise döviz sat›m belgesi veya transfer dekontu. (Ordinonun art›k ayr› bir belge olmad›¤›n› ve konflimento suretlerinden birinin arkas›na gerekli bil- gilerin yaz›ld›¤› bir ka¤›d›n yap›flt›r›ld›¤›n› hat›rlatmak isteriz. mallar› haz›rlad›ktan sonra ithalatç› firmaya gönderilmek üzere nakliyeci ile temasa geçip mallar› yükler. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ 8) ‹thalatç› firma.

gümrükleme flirketine afla¤›daki bel- geleri vererek mallar›n›n gümrüklenmesi ve ithalat ifllemlerinin gerçeklefl- tirilmesi noktas›nda talimat verir: a.TR (AB üyesi bir ülkeden geliyorsa) f. bankas›ndan ald›¤› cirolu konflimento ile nakliyeci firma- n›n ülkesindeki acentesine müracaat ederek ordinoyu talep eder. A. Sigorta poliçesi (fiayet sigortay› ithalatç› yapt›r›yor ise) h. ithalat ifllemine konu olan mallar›n yüklemesini gerçeklefl- tirdikten sonra durumdan ithalatç›y› haberdar eder. ‹thalatç› için gerekli olan belgeleri do¤rudan ithalatç›ya ya kargo flirketiyle ya da nakliyeci ara- c›l›¤›yla malla birlikte yollar.1 (‹kili anlaflma imzalad›¤›m›z bir ülkeden geliyorsa) g. 5) Mal bedelini an›nda transfer etmek isterse peflin ithalattaki gibi bankas›- na müracaat ederek döviz sat›m belgesi veya banka dekontunu al›r. yükle- me haberini al›r almaz mallar›n sigortalanmas›n› temin eder. 5) ‹thalatç› ordinoyu da ald›ktan sonra. Fatura c. Mal Mukabili ‹thalat ‹flleminde ‹fl Ak›fl Süreçleri 1) Mal mukabili ithalat ifllemlerinde ithalatç› firmalar›n öncelikle yapmalar› gereken herhangi bir ifllem olmay›p. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 4) ‹thalatç› firma. yok e¤er mal bedelini mal› gümrükten çektikten sonra ödeyecekse veya ihra- catç›yla aras›nda belli bir vade flart›nda anlafl›lm›fl ise bankaya mal bede- . sadece kendisine ulaflan proforma faturadaki veya sözleflmedeki koflullar›n uygunlu¤unu denetlemek ve kar- fl› taraftaki ihracatç›ya teyit vermektir. 2) ‹hracatç› firma. Navlun faturas› (fiayet navlunu ithalatç› ödüyor ise) i. (Bilindi¤i gibi bu ödeme flekli ihracatç›n›n it- halatç›ya afl›r› güveni esas› üzerine kurulu oldu¤u için evraklar›n do¤ru- dan ithalatç›ya gönderilmesinde ve arada bir bankan›n bulunmamas›nda kambiyo ve gümrükleme ifllemleri için yasal bir engel yoktur) 3) Sigorta yapma sorumlulu¤u ithalatç› firmaya ait ise ithalatç› firma. Ordino b. Konflimento fotokopisi e. Döviz sat›m belgesi veya transfer dekontu d. 4) ‹thal konusu mallar›n ülkesine ulaflt›¤› ve nakliyecisinden var›fl ihbar›n› al- d›¤› anda öncelikle nakliyecisinden ordinoyu ve kendisiyle geldiyse di¤er evraklar› al›r. Mal›n özelli¤ine göre mevzuattan kaynakl› ithal izin belgeleri 6) Gümrükten mal ithal edilirken gümrük vergisi olmasa bile Katma De¤er Vergisi ödenece¤inin bilincinde olunmal›d›r. EUR.

ihracatç›dan teklif mektubu niteli¤inde gelen proforma fa- turan›n ard›ndan mal bedelini ihracatç› firmaya gönderilmek üzere ban- kas› arac›l›¤›yla transfer eder. 4) ‹thalatç› firman›n mal›n yüklendi¤ini haber ald›¤› zaman unutmamas› ge- reken bir önemli husus da sigorta konusudur. yükledi¤i mala iliflkin evraklar› bu örnekte de ya kargo flirketi arac›l›¤›yla ya da nakliyeci firma arac›l›¤›yla malla bir- likte gönderebilir. Mal›n özelli¤ine göre ithalat ve gümrük mevzuat›ndan kaynakl› di¤er ithal izin belgeleri vs. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ linin %3’ü kadar kaynak kullan›m destekleme fonu ödeyerek KKDF mak- buzunu al›r. Sigorta poliçesinin fotokopisi (flayet sigortay› ithalatç› yapt›rm›fl ise) i. A. KKDF dekontu d. 5) Mallar ithalatç›n›n ülkesine ulafl›r ulaflmaz. Konflimentonun fotokopisi e. Peflin Ödemeli ‹thalat ‹flleminde ‹fl Ak›fl Süreçleri 1) ‹thalatç› firma.1 (Serbest ticaret anlaflmas› imzalanan ülkelerden geliyorsa) g. h. ‹hracatç› firma. Transfer esnas›nda bankadan döviz sat›m belgesi veya transfer dekontunu al›r.TR (AB üyesi ülkelerden geliyorsa) f. mal›n yüklemesini gerçeklefltirir ve durumdan ithalatç›y› haberdar eder. 6) Bütün bu ifllemlerin ard›ndan afla¤›daki belgelerle gümrükleme flirketine müracaat ederek mallar›n gümrüklenmesinin ve ithalat›n›n yap›lmas› için talimat verir: a. fiayet yap›lan sözleflme ge- re¤ince anlafl›lan teslim flekli çerçevesinde yüklenen mal›n sigortalanmas› sorumlulu¤u ithalatç›n›n üzerinde ise mutlaka mal› sigorta yapt›rmay› ih- mal etmemek gerekir. 2) Paray› transfer etti¤ine dair bankadan ayr›ca al›nan transfer mesaj› (swift mesaj›) ihracatç› firmas›na fakslar ve durumdan kendisini haberdar eder. EUR. Navlun faturas›n›n fotokopisi (flayet navlunu ithalatç› ödemifl ise) 7) Gümrükten mal ithal edilirken gümrük vergisi olmasa bile Katma De¤er Vergisi ödenece¤inin bilincinde olunmal›d›r. 6) Ordinonun da al›nmas›ndan sonra ithalatç› firma afla¤›daki belgelerle bir- likte mal›n çekilmesi için gümrükleme flirketiyle temasa geçer: . 3) ‹hracatç› firma. Fatura c. Ordino b. öncelikle ithalatç›n›n nakliyeci fir- madan ordinoyu ve kendisiyle geldiyse mala iliflkin evraklar› almas› gerekir.

EUR. Ordino b. Fatura c. Navlun faturas›n›n fotokopisi (navlunu ithalatç› firma yapt›rm›fl ise) 7) Gümrükten mal ithal edilirken gümrük vergisi olmasa bile Katma De¤er Vergisi ödenece¤inin bilincinde olunmal›d›r. .1 (Mallar serbest ticaret anlaflmas› imzalad›¤›m›z herhangi bir ül- keden geliyorsa) g.TR (Mallar AB üyesi bir ülkeden geliyorsa) f. Sigorta poliçesinin fotokopisi (sigortay› ithalatç› firma yapt›rm›fl ise) h. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER a. A. Döviz sat›m belgesi veya transfer dekontu d. Konflimentonun fotokopisi e.

EK-3: Son bir y›la ait vergi levhas›n›n Noter veya Yeminli Mali Müflavir onay- l› sureti. FOB bedelinin yan› s›ra CIF bedeli oluflturan navlun sigorta vb. . Kimlik Numaras›: ‹THAL ED‹LECEK ÜRÜNE ‹L‹fiK‹N B‹LG‹LER G.P (12’li) G.C.‹. mal›n miktar› ve de¤eri her bir madde için ayr› ayr› belirtilmeli. Kimlik Numaras›: BEYAN SAH‹B‹NE ‹L‹fiK‹N B‹LG‹LER (‹THALATÇIDAN FARKLI ‹SE) Ad›/Ünvan›: Adresi: Ülkesi: Tel: Faks: E-posta: Vergi Dairesi: Vergi/T. giderler de ayr›ca gösterilmelidir. EK-4: Serbest dolafl›ma giriflte Örme/Dokuma Kumafl Elyaf Detay Beyan›na tabi eflya için Örme/Dokuma Kumafl Elyaf Detay Beyan Formu. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ Kota Belgesi Baflvuru Formu Beyan fiekli: GELENEKSEL ‹HTALATÇI KOTA ( ) SERBEST KOTA ( ) ‹THALATÇIYA ‹L‹fiK‹N B‹LG‹LER Ad›/Ünvan›: Adresi: Tel: Faks: E-posta: Vergi Dairesi: Vergi/T.T.C.). ‹THAL L‹SANSI BAfiVURU FORMUNA EKLENECEK BELGELER: EK-1: Beyan sahibine ait imza sirkülerinin noter tasdikli sureti.T. EK-2: ‹thal edilecek maddeye ait proforma faturan›n asl› veya proforma fa- tura ya da faturan›n noter tasdikli suretinin asl› (Proforma fatura veya faturan›n üzerinde ithal edilecek maddelerin tan›mlar› aç›kça belirtilmeli.P’ine Göre Ürün Tan›m› Ürünün Ticari Tan›m› Ürünün Kategorisi Talep Edilen Miktar* Adet/Çift/Metre: Net Kg: Brüt Kg: Ürün De¤eri FOB: CIF: Mevcut ise Ödeme ve Teslim Tarihi * Talep edilen miktar›n birimi ne olursa olsun Kg de¤eri belirtilecektir.‹.

(‹flgüm Kargo Adresi: ‹stanbul Yolu 14.Firma yetkilisi imzal›yor.40508311-5001) Bu ödeme dekontu okunakl› bir flekilde saat 14:00 a kadar ‹flgüme faxlan- mal›d›r.Ayn› gün bize iflgüm taraf›ndan 2 adet as›l iflçi sa¤l›¤› belgesi kar- go ile gönderilir.Bu suretlerin ikiside ayn› bilgilerle dolu olmak zorundad›r.E¤er vekaletname verilmesi söz ko- nusu olursa vekil tayin edilen yetkili kiflilerde imzalayabiliyor. Form bize para ödemesinden sonraki ilk ifl günü geliyor.Üzerindeki bilgileri eksiksiz dolduruyoruz. (Ziraat Bankas› Anakara Yeniflehir fib. Bu ifllem için düzeltme dilekçesi ve evrak›n asl›n›n iflgüme kargo arac›l›¤› ile gönderilmesi gerekir. (Fax.0312 257 16 33 ) Öncelikle Formun bizim adresimize gönderilmesi için fax ekine adresimizi ve hangi firma ad›na al›yorsak o firman›n fatura bilgilerini yaz›p yetkili kiflilere imza- lat›p faxl›yoruz. Form üzerindeki herhangibi bir kutuda sonradan de¤ifliklik yap›lmak duru- munda kal›rsa iflçi sa¤l›¤› ücretinin yar›s› yine iflgüm hesaplar›na ödenir.Bir sureti iflgümde bir as›l sureti fir- mada kal›r ) Not:Bofl iflçi sa¤l›¤› formu istemek için iflgüm hesaplar›na adet bafl›na ilgili ödeme yap›l›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ALINACAK BELGE : ‹fiÇ‹ SA⁄LI⁄I KONTROL BELGES‹ ALINACAK MERC‹ : ‹fiGÜM ‹fiÇ‹ SA⁄LI⁄I MERKEZ‹ – ANKARA EVRAK GEÇERL‹L‹K SÜRES‹ ONAY TAR‹H‹NDEN ‹T‹BAREN 1 YILDIR ‹flçi Sa¤l›¤› Almak ‹çin Gereken Belgeler  Data Sheet 16 Maddelik (‹ngilizce yada Türkçe olarak düzenlenmifltir ol- mas› flartt›r) KOPYA  Yurt d›fl›ndan gelecek proforma – KOPYA  Bofl ‹flçi Sa¤l›¤› Formu ( 2 as›l surettir.km Köyler / Ankara Tel:0312 257 16 32) Doldurulan form ekine eklenmesi gerekenler *Proforma ( ‹thalatç› firma kafleli imzal› ) *Data Sheet eksiksiz 16 maddelik (‹thalatç› firma kafleli imzal› ) *formun ifllemi bitince Bizim adresimize gönderilmesi için dilekçe ‹thalatç› fir- ma kafleli imzal› *Firman›n vekillerine verilen vekâletname *‹mzalayan›n imza sirküleri *Gerekli durumlarda protokol ( Bu belge firma yetkilisi taraf›ndan imzalan›p kaflenecektir.) .

En bafl›ndan bu ifllemi yapabilmek için gereken süre yaklafl›k 1 Haftad›r. . TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ * Protokol evrak›n› imzalayan firma yetkilisinin imza sirküleri eklenir. Tüm bu detaylar ile birlikte gönderilen iflçi sa¤l›¤› formu iflgüme kargo ile sevk edilir ve ilgili telefondan takip edilir.

.‹.. NUMARASI : ‹SM‹..C.10. ‹SGÜM MÜDÜR VEK‹L‹ .0.00/ KONU: KONTROL BELGES‹ A.. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER BELGE ÖRNE⁄‹ – B‹LG‹LER‹ – D‹KKAT ED‹LMES‹ GEREKEN HUSUSLARI T.KODU : M‹KTARI : G.P.. BEYANNAMES‹ TAR‹H VE NO : FATURA TAR‹H VE NO : ÜRÜNÜN KULLANILACA⁄I YER* : G‹R‹fi GÜMRÜ⁄Ü : MENfiEL‹ ÜLKE : ‹THAL ED‹LEN ÜLKE : B-‹THALATÇI F‹RMANIN T‹CARET ÜNVANI : ADRES‹. / 2003 Bu belge ilgili Gümrük Müdürlü¤üne ibraz edilmek üzere düzenlenmifl olup al›nd›¤› tarihten itibaren B‹R YIL süre ile geçerlidir.. / ... F‹RMA KAfiES‹ – YETK‹L‹ ‹S‹M ‹MZA . TELEFONU : VERG‹ S‹C‹L NO : C-‹HRACATÇI F‹RMANIN T‹CARET ÜNVANI : ADRES‹. TELEFONU : Taraf›m›zca düzenlenen formdaki bilgilerin do¤ru ve eksiksiz oldu¤unu ve ithalat› yü- rürlükteki tebli¤ hükümlerine uygun olarak yapaca¤›m›z› taahhüt ederiz..‹SG.‹THAL ED‹LECEK ÜRÜNÜN G.T. TELEFONU : D-MALI KULLANACAK F‹RMANIN T‹CARET ÜNVANI : ADRES‹.00.0. ÇALIfiMA VE SOSYAL GÜVENL‹K BAKANLI⁄I ‹flçi Sa¤l›¤› ve ‹fl Güvenli¤i Merkezi ‹SGÜM SAYI : B-13..

(‹thalatç› firma imza ve kaflesi) — Faturan›n Türkçe çevirisi (‹ngilizce olanlar hariç) asl› ile birlikte belgelere eklenecektir. Bildirimin ve belge iadesinin yap›lmamas› halinde firman›n sonraki baflvurular› kabul edilmeyecektir. — Kontrol Belgesi Talep Formu üzerinde silinti – kaz›nt› – karalama yap›lma- yacakt›r. hangi firmaya ne miktar ürün verildi¤i liste halinde Müdürlü¤ümüze bildirilecek ve belge- nin asl› bu liste ile birlikte Müdürlü¤ümüze iade edilecektir. — Ürüne ait Malzeme Güvenlik Bilgi Formu eklenecektir. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ KONTROL BELGES‹ TALEB‹NDE D‹KKAT ED‹LMES‹ GEREKEN HUSUSLAR — Kontrol Belgesinde firma kaflesi. — Gerekti¤inde.S. — Faturan›n tasdikli sureti ilave edilecektir. Faturada ve Malzeme Bilgi Güvenlik Formuna fosforlu kalem ile iflaretlenecektir. — Fatura Tarih – Numaras› Kontrol Belgesine yaz›lacakt›r. ilgili makamlarca mühürlenmifl numune istenecektir.D. — Müdürlü¤ümüzce bas›l›p sat›lan seri numaral› formlar haricindeki Kontrol Belgesi Baflvuru Formlar› kabul edilmeyecektir. — Ürün ismi. — “Technical Data Sheet” ve Analiz Raporu MSDS yerine kullan›lmayacakt›r. — Kontrol Belgesi talepleri dilekçe ile olacakt›r. . — Faturadaki her ayr› kalem ürün için ayr› bir kontrol belgesi düzenlenecektir. — Malzeme Güvenlik Formunun Türkçe çevirisi (‹ngilizce olanlar hariç) asl› ile birlikte belgelere eklenecektir. — fiirket temsile yetkili kiflilerin imza sirküleri eklenecektir. * Ürünün gümrükten çekilmesinden sonraki bir ay içinde. — Tercümeler yeminli çevirmen taraf›ndan yap›lacakt›r.S) — Ürün miktar› kilogram veya litre cinsinden net olarak yaz›lacakt›r. — Noterce tasdikli vekaletname olmadan Kontrol Belgesi elden takip edile- meyecek ve teslim al›namayacakt›r. — Gümrük Tarife ‹statistik Pozisyon Numaras› (GT‹P) aç›k olarak yaz›lacakt›r. — Kontrol belgesindeki – Faturadaki ürün ismi ile Malzeme Bilgi Güvenlik Formundaki ürün ismi veya kod numaralar› ayn› olacakt›r. (Material Safety Data Sheet M. — Malzeme Bilgi Güvenlik Formunun her sayfas› ithalatç› firma taraf›ndan kaflelenip imzalanacakt›r. yetkili kiflinin isim ve imzas› olacakt›r. — Girifl Gümrü¤ü belirtilecektir. — Kontrol Belgesi Talep Formu iki nüsha olarak düzenlenecektir.

KKDF.( Credit Note evrak› ile yurt d›fl›ndan sa¤lanan indirimler de yurt d›fl› gider olarak beyan edilir ) YURT ‹Ç‹ D‹⁄ER G‹DERLER : Malzemenin gümrükten çekilinceye kadar yap›- lan masraflar›d›r. Kdv ve Vergiler Toplam Ödenecek Tutar› belirler CIF MATRAHININ BULUNMASI CIF HESAPLAMASI : Malzemenin Bedeli ( DÖV‹Z TUTARI X T. GÜMRÜK VERG‹S‹ : GT‹P numaras›na göre mevzuatta belirtilen % oran› cif bedeli üzerinden çarp›m› ile bulunur.C. Liman mas- raflar› vs. de¤erleridir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹THALAT VERG‹LER‹N‹N HESAPLANMASI ve ÖRNEKLEME Vergiler GT‹P numaras›na göre mevzuatta belirtilen oranlar üzerinden belir- lenir.Pul. Di¤er Giderler Kdv Matrah›n› Olufltururlar.kontrol belgesine tabi ürünlerde proforma fatura ile ›nvo›ce aras›nda fark olmas› durumunda birim fiyat farklar› vs.) YURT DIfiI D‹⁄ER G‹DERLER : Malzemenin yurt d›fl›ndaki indirim.Acente.gö- zetim. KDV si al›nmayan bütün ödemeler) KDV MATRAHI CIF VERG‹LER YURT ‹Ç‹ D‹⁄ER G‹DERLER ÖDENECEK TOPLAM VERG‹ KDV GÜMRÜK VERG‹S‹ DAMGA VERG‹S‹ (HER YIL DE⁄‹fiMEKTED‹R) .Ardiye.(Ord›no. iskonto. ( Navlun veya Sigorta Poliçelerinin bulunmad›¤› durumlarda malzeme bedeli üzerinden Sigorta %3. Vergiler.M.Banka Komisyonu.) KDV MATRAHININ BULUNMASI . Navlun %10’dan hesaplan›r.V.B DÖV‹Z SATIfi KURU ) + Sigorta + Navlun toplam›d›r. Cif. (cif x % = G.

510YTL x %18 = 1.830.891. Gümrük Vergisi ve Di¤er Yurtiçi Giderlerin Toplam›ndan Oluflur) CIF Tutar + Gümrük Vergisi + Yurtiçi Giderler = KDV Matrah› 9. ayn› zamanda Gümrük Vergisi Matrah›) Gümrük Vergisi Hesab› CIF Tutar x Vergi Oran› = Gümrük Vergisi 9.100 YTL x %10 = 910 YTL Katma De¤er Vergisi Hesab› (KDV Matrah›.100YTL + 910YTL + 500YTL = 10.) TCMB Döviz Sat›fl Kuru: 1.30YTL = 2.7100 CIF Hesab› (Gümrük Vergisi Matrah› CIF oldu¤u için öncelikle fatura tutar›n›n CIF’lefltirilmesi gerekir) FOB Tutar + Navlun + Sigorta Primi = CIF Tutar 8.510YTL 10. (Eflyan›n Tutar›) Teslim fiekli : FOB Navlun : 500 YTL. TÜRK‹YE’DE ‹THALAT MEVZUATININ ESASLARI VE ‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ VERG‹ HESAPLAMA ÖRNE⁄‹ Hesaplamaya Temel Teflkil Edecek Rakamlar / Veriler Fatura Bedeli : 5.550 YTL + 500 + 50 = 9.80YTL + 28.891.10YTL . CIF Bedel. Sigorta : 50 YTL Yurtiçi Di¤er Giderler: 500 YTL Gümrük Vergisi Oran›: %10 (Her eflyada de¤iflik oldu¤unu hat›rlatmak isteriz) KDV Oran› : %18 (Her eflyada de¤iflik oldu¤unu hat›rlatmak isteriz.80YTL Gümrü¤e Ödenecek Toplam Vergi Tutar› Gümrük Vergisi + KDV + Damga Vergisi 910YTL + 1.100 YTL (CIF Tutar.000 EUR.

TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR .

Al›nan bu kararlar çok k›sa bir zaman içinde yasal düzenlemeler çerçevesin- de uygulama alan› bulmufltur. ‹zmir ‹ktisat Kon- gresi’nde al›nan kararlar aras›nda kambiyoya iliflkin hükümlerin de yer ald›¤› gö- rülür. Öncelikle 1447 say›l› Menkul K›ymetler ve Kambiyo Borsalar› Kanunu’na bir ek niteli¤inde haz›rlanm›fl olan yasal metin. daha sonra dönemin meclisinde tar- t›fl›larak ayr› bir kanun olmas› yönünde karar verilerek 25. spekü- latif ifllemleri yasaklam›fl ve döviz al›m sat›m›n› kontrol alt›na alm›flt›r. 1567 say›l› Türk Paras›n›n K›ymetini Koruma Hakk›ndaki Kanun. ‹lgili kanu- na göre kifli ve kurumlar›n serbestçe döviz al›m sat›m› yapmalar› yasakt›r. dönemin dö- viz kaçakç›l›¤› ile ilgili olumsuz koflullar›na karfl› bir önlem olmas› aç›s›ndan a¤›r cezai müeyyideleri içeren bir cayd›r›c› yasa olarak yay›nlanm›flt›r.2.1930 tarihinde Resmi Gazete’de yay›nlanarak yasalaflm›fl ve yürürlü¤e girmifltir. Nitekim kanu- nun yay›nlan›fl gerekçesi incelendi¤inde de yay›nlanmas›n›n ard›ndaki bak›flaç›s›- n›n bu yönde oldu¤u gözlerden kaçmaz. Türkiye’de Cumhuriyet’in ilk y›llar›ndan itibaren üzerinde önemle durulan bir konu olmufltur. 1929 y›- l›nda yay›nlanan 1447 say›l› Menkul K›ymetler ve Kambiyo Borsalar› Kanunu ile yürürlükten kald›r›lm›fl ve kambiyo uygulamalar›nda yeni bir dönem bafllam›flt›r. Döviz s›k›nt›s›n›n ve spekülasyonlar›n yaratt›¤› olumsuz koflullardan dolay› ç›- kar›lm›fl olan 1447 say›l› Menkul K›ymetler ve Kambiyo Borsalar› Kanunu. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR Bir ülkenin d›fl ticaret politikalar›nda oldu¤u kadar genel ekonomi politikala- r›nda da önemli bir yere sahip olan kambiyo konusu. 1447 say›l› kanunun beklenen etkiyi sa¤lamamas› üzerine 1930 y›l›nda yeni bir kanun haz›rlanmas› gere¤i do¤mufl ve halen yürürlükte olan 1567 say›l› Türk Paras›n›n K›ymetini Koruma Hakk›ndaki Kanun yay›nlanm›flt›r. D›fl ti- caret benzeri ifllemler için gerekli dövizin al›m sat›m› için Maliye Bakanl›¤›’ndan izin flart› getirilmifltir. Türk Paras›n›n K›ymetini Koruma Hakk›ndaki Kanun. halen yürürlükte olup . Osmanl› döneminden kalan ve ça¤›n gerisinde olan nizamnameler.

Bu nedenle Türk Paras›n›n K›y- metini Koruma Hakk›ndaki Kanun. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Türk kambiyo mevzuat›n›n ve ifllemlerinin temelini oluflturur. Kambiyo mevzuat› dendi¤inde uygulamadaki ifllemlerin yasal dayana¤› anla- m›nda karfl›m›za ç›kan hukuki metinleri özetle flu flekilde s›ralayabiliriz:  1567 Say›l› Türk Paras›n›n K›ymetini Koruma Hakk›ndaki Kanun  32 Say›l› Bakanlar Kurulu Karar›  I-M Say›l› Merkez Bankas› Genelgesi . bir öncekini yürürlükten kald›rd›¤› için flu an itibariyle yürürlükte olan karar 32 say›l› karard›r. Merkez Bankas›’n›n 32 say›l› karara dayal› olarak yay›nlam›fl oldu¤u I-M Sa- y›l› Genelge. kambiyo konusunda daha çok temel bir me- tin ve cezalar› içeren bir yasal düzenleme olarak karfl›m›za ç›kar. 1567 say›l› kanundan ald›¤› güç ve yasal dayanakla. Her ç›kan yeni ka- rar. Kambiyo ile ilgi- li özellikle uygulama detaylar› hakk›ndaki yasal zemini Bakanlar Kurulu’nun yay›n- lad›¤› karar oluflturur. Bakanlar Kurulu.8. halen yürürlükte olan ve günümüz kambiyo ifllemlerinin hukuki zeminini olufl- turan ana metin olarak görülmelidir. de¤i- flik dönemlerde bugüne kadar toplam 32 karar yay›nlam›flt›r. ‹lgili kanunun birin- ci maddesinde kambiyo konusuyla ilgili uygulamaya yönelik kararlar ç›karma nok- tas›nda Bakanlar Kurulu’na tam yetki verilmifltir. halen yürürlükte olan ve kambiyo uygulamalar› konusunda Merkez Bankas›’n›n bankalara yönelik talimatlar›n› içeren bir hukuki metin olarak önemli bir yere sahiptir.1989 tarihli Resmi Gazete’de yay›nlanarak yürürlü¤e giren 32 say›l› Ka- rar. 11.

Terminolojik anlam itibariyle ise nakit. Bu bölüm konuyla ilgili bir sözlük gibi görülebilir ve kullan›labilir. okurlar›n kambiyo konusunu da ö¤renebilmeleri- ni temin amac›yla belli bir mant›k s›ras›yla konu bütünlü¤ü ve kavramlar aras›n- daki geçifller göz önüne al›narak s›ralanm›flt›r. temel kavram- lara aflinal›k sa¤lamak ad›na öncelikle okumalar›n› tavsiye ederiz. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR KAMB‹YODA KULLANILAN TEMEL KAVRAMLAR Kambiyo mevzuat› çerçevesinde ihracat ve ithalatç› firmalar›m›z›n temel so- rumluluklar› bu bölümün ikinci ve üçüncü alt bölümlerinde detayl› olarak aktar›- lacak olmakla birlikte. ayn› zaman- da d›fl ticarette bankac›l›k ifllemleriyle ba¤lant›l› olarak kullan›lan kavramlar›n da anahatlar›yla izah› yap›lmaktad›r. Kambiyo Kapamas› (Kambiyo Sorumlulu¤u) ‹hracat ve ithalat ifllemleri esnas›nda firmalar›n mevzuattan kaynakl› bir önemli sorumlulu¤u da mal hareketi ile para hareketi örtüfltürmek olarak belirir. ihracat ithalat ifl ak›fl süreçleri içerisinde al›m sat›m› yap›lan mal›n bedelinin yurtd›fl›na transfer edi- liflini ve ödeme flekilleriyle ba¤lant›l› olarak mevzuattan kaynakl› uyulmas› gere- ken sorumluluklar› akla getiren bir kelime olarak karfl›m›za ç›kar. bu alt bölümde özellikle gündelik hayatta çok s›k kullan›- lan kambiyo temel kavramlar›n›n tan›m› yap›lacak ve bu vesile ile baz› pratik bil- giler kavramlarla ba¤lant›l› olarak aktar›lacakt›r. kelime anlam› olarak “de¤ifltirmek” demektir. se- net. çek gibi para veya para yerine geçen de¤erlerin al›m-sat›m›. Özellikle ihracatta çok daha büyük bir önem ve titizlikle devletin üzerinde durdu- ¤u bu sorumluluk. al- fabetik s›rayla verilmek yerine. de¤ifltirilmesi tü- ründen bu ve benzeri menkul de¤erler üzerinde yap›lan ifllemleri ifade eder. Kambiyo Latince “Cambiare” sözcü¤ünden türetilen kambiyo kelimesi. Zira bu bölüm- de sadece do¤rudan kambiyo konusunu ilgilendiren kavramlar de¤il. Elinizdeki kitab›n di¤er bölümlerin- de ihracat ve ithalat özelinde detayl› olarak anlat›lacak olan bu sorumlulu¤a kam- biyo mevzuat›nda “kambiyo taahhüt sorumlulu¤u” ad› da verilmektedir. Bu bölümde yer alan terimler. Ancak bu bölümü okurlar›n es geçmemesini ve konuya bir girifl niteli¤inde. ihraç edilen mal›n bedelinin belli süreler çerçevesinde ülkeye getirilmesi zorunlulu¤u olarak yorumlanabilir. . döviz. D›fl ticaret ifllemleri aç›s›ndan bak›ld›¤›nda kambiyo kavram›.

Böyle bir durumda ihracat bedeli dövizlerin al›fl ifllemi esnas›nda firma ad›na piyasada k›saca DAB ad› verilen döviz al›m bel- gesi düzenleyerek ihracat kambiyo kapamas›n› gerçeklefltirir. Döviz Al›m Belgesi (DAB) ‹hracat bedeli dövizlerin Türkiye’deki bir bankaya getirilmesi durumunda söz- konusu ihracat bedellerinin Türk Liras›’na çevrilmesi esnas›nda bankalar taraf›n- dan düzenlenen kambiyo belgesine verilen isimdir. cinsi. teslim flekli. numaras›. tu- tar›. Ancak peflin ihracatta ön- celikle para gelifli sözkonusu oldu¤u için gelen peflin dövizler DAB’a ba¤lat›l›r ve kambiyo sorumlulu¤u aç›s›ndan bu süreden sonra mal hareketinin gerçeklefltiril- mesi. gelifl nedeni. Döviz Al›m Belgelerinde afla¤›daki bilgiler yer al›r:  Belgenin seri no. istatistik no  Banka flube kodu  Dövizi satan kuruluflun unvan›. Bir ihracatç›. D›fl ticaret piyasa uygulamalar›nda bu iflleme de k›saca “DAB’a ba¤lamak” tabir edilir. uygulanan kur. USD karfl›l›¤›  ‹hracat›n flekli. ‹thalat ifllem- lerinde ithalatç› firman›n sat›n alaca¤› mal›n bedelini transfer etti¤i tarihten itiba- ren ayn› süre içerisinde mal› ülkeye getirerek fiili ithalat› gerçekleflmesi zorunlu- dur. fiili ihracat› ger- çeklefltirdikten sonra ihracat bedeli dövizi bir bankaya getirerek hangi gümrük beyannamesi kapsam›ndaki ihracata ait bir döviz transferi oldu¤unu belirterek dövizin bozdurulmas›n› talep eder. ‹hracatç›n›n gelen ihracat bedeli dövizi bozdurarak DAB’a ba¤latmas› halin- de kambiyo sorumlulu¤u yerine getirilmifl kabul edilir. imza ve kafle Döviz Sat›m Belgesi (DSB) ‹thalatta mal bedeli olarak yurtd›fl›na transfer edilmek istenen bedellerin bankaya Türk Liras› olarak verilmesi ve karfl›l›¤›nda transfer edilecek dövizin al›n- mas› durumunda bankalar›n satt›klar› dövizi belgelendirdikleri evra¤a döviz sat›m . uyru¤u  Sat›n al›nan dövizin geldi¤i ülke. s›ra no. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Kambiyo sorumlulu¤u çerçevesinde bir ihracatç›n›n yurtd›fl›na ihraç etti¤i mal›n fiili ihraç tarihinden (gümrükleme tarihinden) itibaren 180 gün içinde be- delini ülkeye getirerek bir bankada TL’s›na çevirmesi gerekmektedir. yurda getirilen dövizin ödeme flekli  Gümrük beyannamesinin tarihi. Türk Liras› karfl›l›¤›. yani fiili ihracat›n yap›lmas› flart› aran›r. ç›k›fl kap›s›  Banka taraf›ndan yap›lan kesintiler  Tarih. Kitab›n ilerleyen bölümlerinde aktar›lacak istisnalar› ve detaylar› genifl olan bu sorumlulu¤a piyasada d›fl ticaret uygulamalar› esnas›nda k›saca “kambiyo ka- pamas›” ad› verilir.

USD karfl›l›¤›  Tarih. Türk Liras› karfl›l›¤›. do¤rudan döviz vererek transfer etmesini istiyor ise banka ken- disine transfer dekontu vermektedir. Türk Paras› Transfer Belgesi Türk Liras›’n›n konvertibl bir para olmas› sebebiyle. s›ra no ve istatistik no  Banka flube kodu  Dövizi sat›n alan firman›n unvan›. kuru. ‹thalat gümrükleme ifllemleri esnas›nda peflin ithalat yap›lmas› halinde güm- rük idarelerine mal bedelinin transfer edildi¤inin ispatlanmas› maksad›yla döviz sa- t›m belgesi veya transfer dekontu da verilmektedir. ithalat mal bedeli transferi esnas›nda bankadan Türk Liras› vererek döviz al›yor ise banka kendisine DSB (Dö- viz Sat›m Belgesi). Döviz sat›m belgesi. tutar›. bankalar ithalatç› firmalara transfer ifllemini ispat edici nitelikte bir kambiyo belgesi olarak transfer dekontu düzenlemektedirler. Bu tür kambiyo evraklar›n›n gümrü¤e verilme sebebi. Yani. ithalat bedellerinin transfer edildi- ¤inin ispat›n›n istendi¤i durumlarda ithalat gümrükleme ifllemleri esnas›nda güm- rük idarelerine verilen bir belge olarak da karfl›m›za ç›kabilmektedir. Türkiye’deki vadeli ithalat ifllemlerinde al›nan Kaynak Kullan›m Destekleme Fonu (KKDF) ödeme mecburiyetinden kaynaklanmaktad›r. dayana¤›  Sat›lan dövizin cinsi. imza Transfer Dekontu ‹thalat ifllemleri esnas›nda. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR belgesi (DSB) ad› verilir. vadeli ithalat ifllemle- rinde gümrükleme operasyonundan önce herhangi bir bankaya ithal edilecek olan mal bedelinin yüzde üçü oran›nda Kaynak Kullan›m Destekleme Fonu öde- mesi yap›larak bunun dekontunu gümrük idarelerine vermek gerekmektedir. Döviz Sat›m Belgelerinde afla¤›daki bilgiler yer al›r:  Belgenin seri no. Kaynak kullan›m destekleme fonuyla ilgili karara göre. ithalatç› firmalar›m›z›n yurtd›fl›ndan yapacaklar› mal veya hizmet al›mlar›nda Türk Liras›’n› kullanmalar› da mümkündür. bankalar taraf›ndan para transferinin belgelenmesi amac›yla Türk Paras› Transfer Belgesi düzenlenir. fiayet döviz transferi yerine Türk Liras› transferinin gerçeklefltiril- mesi halinde. ithalatç› firmalar›n bankalardan döviz sat›n almak yerine ellerindeki mevcut dövizi veya bankalardaki döviz tevdiat hesaplar›nda mevcut bulunan dövizi yurtd›fl›na transfer ettirmeleri halinde. bir ithalatç› firma. fia- yet ithalat gümrüklemesinden önce ithalat bedeli transferi gerçeklefltirilmifl ise bu durumun transfer dekontu veya DSB sunumu ile gümrü¤e ispatlanmas› zorunlu- lu¤u vard›r. adresi ve uyru¤u  Döviz sat›fl›n sebebi. kafle. .

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

Türk Paras› Transfer Belgesi’nde afla¤›daki bilgiler yer al›r:

 Belgenin seri no, s›ra no, istatistik no
 Bankan›n flube kodu
 Türk paras›n› transfer eden flirketin unvan› ve adresi
 Transferin sebebi
 Transfer edilen Türk paras›n›n tutar›, USD karfl›l›¤›, kur
 Tarih, kafle ve imza

SWIFT
Bankalar aras› elektronik haberleflme ve fon transferini sa¤layan merkezi
Brüksel’de bulunan uluslararas› bir örgüttür. 1973 y›l›nda dünyan›n önde gelen
bankalar› taraf›ndan kurulan örgüte Türkiye’deki bankalar da 1989 y›l›ndan itiba-
ren üye olmufllar ve elektronik haberleflme sistemine dahil olmufllard›r.
D›fl ticaret uygulamalar› esnas›nda özellikle akreditif aç›l›fl ifllemelerinde akre-
ditif metninin (küflad) ve döviz transfer ifllemlerinin bankalar taraf›ndan swift sis-
tem üzerinden yürütüldü¤ünü görürüz.

Transfer Swifti
‹thalatç› firmalar›n yurtd›fl›ndaki mal ald›klar› ihracatç› firmalara mal bedelini
bankalar üzerinden transfer ederken bankalar›n transfer ifllemi için kulland›klar›
elektronik haberleflme sisteminin ç›kt›s›na verilen isimdir. Transfer eyleminin ger-
çeklefltirildi¤ini ispat etmeye yarayan bir doküman olarak transfer swift ç›kt›s›, ti-
cari pratikte ithalatç› firmalar taraf›ndan yurtd›fl›ndaki ihracatç› firmalara faksla-
narak transferin gerçeklefltirildi¤i belgelenmifl olur.

Akreditif Swifti
Akreditif aç›l›fl ifllemi esnas›nda, akreditif metinleri (küflad metni) bankalar ta-
raf›ndan swift ad› verilen teleks sisteminde oluflturuldu¤u için teknik ad› küflad
metni olmakla birlikte akreditif metinlerine ticari pratikte zaman zaman “akredi-
tif swifti” ad› da verilmektedir.

Amendment Swifti veya Mesaj›
Akreditif metni üzerinde yap›lan de¤iflikliklere “amendment” ad› verilmekte-
dir. Akreditif metinleri (küflad) gibi, amendment’lar da (de¤ifliklikler de) swift ad›
verilen bankalara özel elektronik haberleflme sistemi üzerinden yap›ld›¤› için de-
¤ifliklik ç›kt›s› anlam›nda amendment swifti tabiri piyasalarda d›fl ticaret uygula-
malar› esnas›nda kullan›lan bir kavram olarak karfl›m›za ç›kabilmektedir.

TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR

Efektif
Ka¤›t ve sikke halindeki madeni paralara efektif ad› verilir. Efektif, “nakdi pa-
ra” iken, döviz ise “kaydi para” olarak tan›mlanabilir.

Döviz
Ka¤›t ve madeni paralar ile bunlar yerine geçen çek, senet, poliçe, kredi
mektubu türünden bütün menkul de¤erleri ifa eden genel bir kambiyo kavram›-
d›r. Piyasada efektif ile döviz kavramlar› genelde yanl›fl olarak ters anlamlarda ve-
ya birbirinin yerine kullan›l›r. Döviz kavram›, sadece yabanc› paralar› de¤il, para
yerine geçen bütün k›ymetli evraklar› da ifade eden genel bir terimdir.

Döviz Tevdiat Hesab›
Gerçek kifliler veya firmalar (tüzel kifliler) taraf›ndan bankalarda aç›lan döviz
hesaplar›na verilen isimdir. Piyasalarda k›saca DTH Hesab› olarak da kullan›ld›¤›n›
duyabilirsiniz.

Döviz Kuru
Bir yabanc› ülke paras›n›n ulusal para cinsinden fiyat›na döviz kuru ad› veri-
lir. Döviz kuru, bir ulusal paran›n yabanc› ülke paralar› ile de¤ifltirilme oran› ola-
rak da tan›mlanabilir. Yabanc› ülke paras›n›n do¤rudan do¤ruya ulusal para kar-
fl›s›ndaki fiyat›na “düz kur”, araya baflka bir yabanc› ülke paras› sokularak hesap-
lanan dönüflüm haddine ise “çapraz kur” denir.

Cari Kur
Kambiyo piyasalar›nda serbest olarak oluflan günlük döviz al›m sat›m› sonu-
cu oluflmufl kurlara cari kur denir.

Resmi Kur
Resmi organlarca (Türkiye’de Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas› taraf›n-
dan) belirlenmifl günlük olarak tayin edilen kurlara resmi kur ad› verilir.

Serten Kur
Ulusal para biriminin yabanc› paralar cinsinden ifade edilifl biçimine serten
kur denir. Yani bir Türk Liras›n›n ne kadar Amerikan dolar›, ne kadar Euro yapt›-
¤› türünden bir ifadelendirifl durumunda ortaya ç›kan rakama veya hesaplama bi-
çimine serten kur ad› verilir.

Konvertibl Döviz / Konvertibilite
Uluslararas› para piyasalar› taraf›ndan kabul görmüfl ve al›m sat›m› noktas›n-
da kambiyo borsalar›nda geçerlili¤i olan ulusal paralara konvertibl döviz ad› veri-

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

lir. Dönüflebilirlik olarak Türkçe’ye çevirebilece¤imiz konvertibilite kavram›ndan
gelen konvertibl sözcü¤ü, baflka de¤erlerle de¤ifltirilebilirlik, dönüfltürülebilirlik
anlam›na gelir. Bu tan›mlama çerçevesinde bak›ld›¤›nda, flayet bir ülkenin paras›
uluslararas› kambiyo çevreleri taraf›ndan baflka ülkelerin paralar›na çevrilebilir bir
nitelik tafl›yorsa, daha basit bir söylemle piyasalarda kabul görüyorsa o ülkenin
paras›na konvertibl döviz denir. Türk Liras›, 80’li y›llardan itibaren konvertibl bir
döviz olarak kabul görmekle birlikte, genel ekonomik konjonktür itibariyle ticari
pratikte çok da kabul görmemekte ve kullan›m alan› bulamamaktad›r.

Çapraz Kur
Ulusal bir para karfl›s›nda bir yabanc› ülke paras›n›n baflka bir yabanc› ülke
paras› karfl›s›ndaki oran›na çapraz kur denir.

Parite
‹ki yabanc› ülke paras›n›n birbirine dönüflüm haddine parite ad› verilir. 1 Eu-
ro, 1,23 Dolar eder türünden bir ifadelendirifl parite söylemine örnek verilebilir.

Kur Fark›
Bir mal veya hizmetin sat›ld›¤› veya al›nd›¤› tarih ile ödemenin yap›laca¤› va-
de tarihi aras›nda oluflan lehte veya aleyhteki farka kur fark› ad› verilir. Zaman za-
man ayn› gün içinde belli bir dövizin sat›l›p tekrar geri al›nmas› ifllemi esnas›nda
oluflabilecek farka da kur fark› denildi¤ine flahit olmaktay›z.

Döviz Pozisyonu
Bankalar›n k›saca ellerindeki döviz rezervlerine veya döviz mevcutlar›na veri-
len isimdir. Bir bankan›n döviz pozisyonu, bankan›n elindeki dövizler, efektifler ile
muhabir hesaplar›ndaki döviz mevcutlar›n›n toplam›ndan oluflur.

Serbest Kullan›ma B›rak›lan Döviz
‹hracatç› firmalar›n kambiyo karfl›s›ndaki en temel sorumlulu¤u bilindi¤i gibi
ihracat bedeli dövizleri ihracat tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde ülkeye
getirmek ve bir bankada Türk Liras›na çevirtmektir. Ancak kambiyo mevzuat›m›z
ihracat bedellerinin yüzde yetmiflinin 90 gün içinde gelmesi halinde kalan yüzde
30’luk bakiyenin firmalar›n serbest kullan›m›na b›rak›laca¤›n› belirtmektedir. Ba-
kiye yüzde 30’luk tutar›n gelmemesi halinde herhangi bir kambiyo cezas› uygu-
lanmad›¤› gibi, herhangi bir tarihte gelmesi halinde de Türk Liras›’na çevirmeden
döviz cinsinden alabilmelerine imkan sa¤lanmaktad›r. Bu kambiyo hükümleri çer-
çevesinde kalan bakiye yüzde 30’luk tutara serbest kullan›ma b›rak›lan döviz ad›
verilir.

TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR

Döviz Beyan Tutana¤› (DBT)
‹hracat bedeli dövizlerin yurtd›fl›ndan yolcu beraberi getirilmesi durumunda
ihracat kambiyo kapama iflleminde sorun ç›kmamas› için ilgili dövizlerin yurtd›fl›n-
dan getirildi¤inin ispat› amac›yla gümrüklerde düzenlenen tutanakt›r.
Kambiyo mevzuat›na göre ihracat bedeli dövizlerin mutlak surette yurtd›fl›n-
dan gelmesi zorunludur. Bir banka arac›l›¤›yla döviz transfer ifllemi sonucunda
gelen ihracat bedellerinin al›fl›nda herhangi bir sorunla karfl›lafl›lmamakla birlikte,
yolcu beraberi gelen dövizlerde bu hususu atlamamak gerekmektedir. ‹hracatç›
firmalar›m›z›n bu konuda bilinçli davranmalar› ve yurtd›fl›ndaki müflterilerinin fla-
yet beraberlerinde döviz getirmeleri durumunda onlar› bu konuda uyarmalar› bü-
yük önem arz eder. Aksi takdirde döviz beyan tutana¤› olmadan bankalara sunu-
lacak dövizlerin ihracat bedeli döviz olarak kabul edilmeleri mümkün olamayacak
ve ihracat kambiyo kapama ifllemi gerçeklefltirilemeyecektir.

Terkin
Kambiyo mevzuat›na göre ihracat ve ithalat ifllemlerinde belli esaslar dahilin-
de kambiyo kapama sorumlulu¤u mevcuttur. Ancak baz› durumlarda kambiyo
mercileri, ihracat ve ithalat kambiyo hesaplar›n› otomatik olarak kapatmakta ve
herhangi bir takibat yoluna gitmemektedir. K›saca terkin olarak adland›r›labilecek
olan bu durumu, kambiyo kapama istisnas› olarak yorumlamak da mümkündür.
Terkin hakk› denilince akla ilk gelen konu, 100.000 dolara kadar olan ihra-
cat bedellerinin ülkeye getirilmemesi veya di¤er bir deyiflle ihracat bedellerinin bu
tutara kadar olan k›sm›n›n gelmemesi durumunda ihracat dosyas›n›n kambiyo ta-
kibine yetkili olan bankalar taraf›ndan otomatikman kapat›lmas› olay›d›r. Bu ko-
nuyla ilgili olarak daha detayl› bilgi için özellikle kitab›n ikinci bölümündeki aç›k-
lamalara bak›labilir. Ancak burada kambiyo mevzuat›nda özellikle ihracatta ter-
kin hakk› ile ilgili temel bilgileri özet olarak maddeler halinde flu flekilde aktarmak
mümkündür:

1) Her bir gümrük beyannamesi itibariyle 100.000 ABD dolar›na veya efliti-
ne kadar tutardaki aç›k hesaplar› mücbir sebep belgesi aranmaks›z›n ve
kambiyo mercilerine ihbar› yap›lmaks›z›n ve firmalar›n terkin talebinin bu-
lunup bulunmad›¤›na bak›lmaks›z›n bankalar taraf›ndan terkin edilmek
suretiyle kapat›l›r.
2) Mücbir sebep halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle 200.000 ABD
dolar› veya eflitine kadar noksanl›klar terkin edilir.
3) Mücbir sebep belgesi aranmaks›z›n ihracatç›lar›n bir önceki takvim y›l›n-
da ve/veya cari y›lda gerçeklefltirilerek al›fl›n› yapt›rd›klar› ihracat bedeli
dövizlerin yüzde befline kadar olan aç›k ihracat hesaplar›yla ilgili döviz ge-
tirme yükümlülü¤ünü kambiyo müdürlüklerinin yetkisi dahilde kald›rma
ifllemine de terkin ad› verilmektedir.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

4) Terkin edilen ihracat bedeli dövizlerin bilahare yurda getirilerek al›fl›n›n
yap›lmas›n›n talep edilmesi halinde karfl›l›¤› Türk Liras› ilgililerine serbest
kurdan ödenir.
5) Bedel al›fl› döviz beyan tutana¤› ibraz edilmeksizin efektif, seyahat çeki ve
kredi kart›na istinaden yap›lm›fl ise bu tutarlar ile terkin edilecek döviz tu-
tar› toplam› 100.000 ABD dolar›n› geçemez. Baflka bir ifadeyle, terkin
edilebilecek tutar, 100.000 ABD dolar›ndan yukar›da belirtilen flekilde al›-
fl› yap›lan tutarlar›n düflürülmesinden sonra kalan tutar› aflamaz.
6) Her bir gümrük beyannamesi itibariyle mal de¤erinin transfer edilen be-
delden 100.000 ABD dolar› veya efliti dövize kadar noksan olmas› halin-
de ithalat hesaplar› da mücbir sebeplerin varl›¤› aranmaks›z›n bankalar
taraf›ndan terkin edilmek suretiyle kapat›l›r.

Mücbir Sebep
Mücbir sebep (fors majeur) kavram›, hukuki bir kavram olarak genel mana-
da, kanunen kabul edilen zorunlu, elde olmayan sebepler anlam›nda kullan›l›r.
Her bir konuyla ilgili olarak kanunen kabul edilen mücbir sebep halleri, taraflar›n
kas›t ve kötü niyetleri olmadan, elde olmayarak ortaya ç›kan zorunlu durumlar
olarak da yorumlanabilir.
‹hracat ve ithalat ifllemlerinde kambiyo mevzuat›na göre kambiyo kapama
noktas›nda kanunen kabul edilen mücbir sebep halleri afla¤›da s›ralanan durum-
lard›r:

1) ‹thalatç› veya ihracatç› firman›n infisah›, iflas› veya faaliyetlerini daimi ola-
rak tatil etmesi, flah›s firmalar›nda firma sahibinin ölümü,
2) Grev, lokavt ve avarya hali,
3) Resmi makam ve yetkili mercilerimiz veya ihracatç› memleket resmi ma-
kamlar›n›n karar ve ifllemleri ya da muhabir bankalar›n muameleleri dola-
y›s›yla ihracat veya ithalat›n imkans›z hale gelmesi
4) Tabii afet, harp ve abluka hali
5) Mallar›n kayb› ve hasara u¤ramas› veya imha edilmesi
6) ‹nfisah nedeniyle dava aç›lmas›

Bloke Çek
Çekin ait oldu¤u banka hesab›nda çek tutar›n›n çek kesilen kifli ad›na bloke
edildi¤ine dair banka taraf›ndan arkas›na not düflülen çeklere bloke çek ad› ve-
rilir. Bloke çek uygulamas›, d›fl ticaret uygulamalar›nda gümrük vergilerinin güm-
rük saymanl›k müdürlüklerine ödenmesi için kullan›lan bir yöntem olarak karfl›m›-
za ç›kar. Para tafl›man›n zorlu¤u ve riski karfl›s›nda gümrükleme ifllemleri esnas›n-

TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR da gümrük vergileri için ithalatç› firmalar gümrük saymanl›k müdürlükleri emrine bloke çek düzenlemekte ve böylece çek tutar›n›n gümrük ad›na ilgili bankada mevcut bulundu¤unu ispatlamaktad›rlar. Reeskont Senet. Poliçeler. Poliçeler. Bu yöntemin it- halat süreçlerinde h›zl›l›¤a sebep olmas› da bloke çeke göre daha çok tercih edil- mesini beraberinde getirmektedir. Poliçe (Bill of Exchange. banka avalinin de bulundu¤u poliçeye ise “müflteri kabullü ve banka avalli poliçe” ismi verilir. poliçe gibi vadeli bir k›ymetli evra¤›n bankalara vadesinden önce bel- li bir faiz karfl›l›¤›nda k›rd›r›lmas› ifllemine iskonto denirken. Draft) D›fl ticaret ifllemlerinde uluslararas› ödeme arac› olarak kullan›lan poliçe. Sadece müflterinin onaylad›¤› bir poliçeye “müflteri kabullü poliçe”. Çünkü gümrük idarelerinin elektronik ortama geçtiklerini ve gümrük müsteflarl›¤›m›z›n bankalar ile yapt›¤› protokol çerçevesinde art›k güm- rük vergilerinin firmalar›m›z taraf›ndan veya gümrük müflavirlik flirketleri taraf›n- dan bankalara elektronik ortamda ödendi¤ini hat›rlatmak isteriz. ci- rolanabilmesi için ticari pratikte sadece ithalatç›n›n imzas›n›n olmas› genellikle ye- terli görülmedi¤i için bir bankan›n da borca kefil olmas› s›kl›kla istenen bir durum olarak karfl›m›za ç›kar. Römiz Mektubu Bir bankan›n ihracat evraklar›n› tahsil edilmek üzere muhabiri niteli¤indeki karfl› taraf›n (ithalatç›n›n) bankas›na gönderirken belgeler üzerine ekledi¤i yaz›ya bankac›l›kta römiz mektubu ad› verilir. emre veya isme (nama) düzenlenebilir. Bir bankan›n poliçedeki borcu kabul etti¤ine dair poliçe üzerine kabulünü eklemesi. Poliçenin el de¤ifltirebilmesi. bankalar›n nakit ihti- yac› için bu belgeleri Merkez Bankas›’na vadesinden önce iskonto ettirmesi iflle- mine ise reeskont ad› verilir. borcunu öde- yece¤ine dair bir ibareyi ve imzay› tafl›makla birlikte ço¤u zaman bir bankan›n bor- ca kefil olmas› anlam›nda banka avalini de içerir. yani borca kefil olmas› olay›na ise “aval” ad› verilir. d›fl ticaret operasyonlar›nda ithalatç›n›n. Yeniden iskonto ettirmek veya mükerrer iskonto ola- rak da dilimize çevirebilece¤imiz reeskont ifllemleri kambiyodan çok özellikle fi- nans çevrelerinde s›kl›kla kullan›lan bir kavram olarak karfl›m›za ç›kar. tica- ri pratikte genellikle kabul kredili ödeme sisteminde karfl›m›za ç›kan bir k›ymetli evrak. Son y›llardaki güncel uygulamalara bak›ld›¤›nda bloke çekin daha az kullan›l- d›¤›n› görüyoruz. bir mali belgedir. . vadeli bir ödemeyi ispat eden bir kambiyo se- nedi hükmünde olup hamiline. borçlunun.

bir mal veya de¤erin güm- rük mevzuat› hükümlerine uygun olarak yurtd›fl›na ç›kar›lmas›. piyasada ise k›saca “kambiyo kapamas›” ad› verilmektedir. sergi ve haftalara bedelli olarak sat›lmak üzere gönderilen mallar›n gönderildikleri fuar. ‹HRACAT BEDELLER‹N‹N TAHS‹L SÜRELER‹ Kambiyo mevzuat›na göre ihracat ifllemlerinde gerek ödeme flekillerine göre. gerekse ihracat›n türüne veya ürün çeflidi- ne göre ihracat bedellerinin ülkeye getirilifl süresi afla¤›daki gibi de¤iflmektedir: 1) Akreditifli ve vesaik mukabili veya mal mukabili ödeme flekliyle yap›lan ih- racatta fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde 2) Konsinye ihracatta kesin sat›fl tarihinden itibaren 180 gün içinde 3) Yurt içinde ve d›fl›nda serbest bölge veya gümrüksüz antrepolara yap›la- cak ihracatta fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde 4) Yurtd›fl› fuar. gerek ihracat›n yap›laca¤› ülkeye göre. sergi veya haftan›n bitim tarihinden itibaren 180 gün içinde 5) Hariçte iflleme rejimi kapsam›nda ihraç edilen mallar›n verilen süre veya ek süre içinde yurda getirilmemesi halinde süre bitiminden itibaren 90 gün içinde 6) Hariçte iflleme rejimi d›fl›nda kalan ve yurda geri getirilmek üzere geçici ç›k›fl›na izin verilen mallar›n belirtilen süre içinde geri getirilmemesi duru- munda veya yurtd›fl›nda sat›lmas› halinde mal bedellerinin kesin sat›fl fa- turas›n›n tarihinden itibaren 90 gün içinde . DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹HRACAT VE KAMB‹YO ‹fiLEMLER‹ ‹hracatç› firmalar›m›z›n ihracat ifllemlerinde dikkat etmeleri gereken ve dev- lete karfl› temel sorumluluklar› aras›nda yer alan önemli bir konu da k›saca “kam- biyo kapama sorumlulu¤u” ad›n› verdi¤imiz ihracat bedeli dövizin belli esaslar çerçevesinde ülkeye getirilmesi mecburiyetidir. Afla¤›da görülece¤i üzere baz› istisnalar› ve detaylar› da içinde bar›nd›ran bu temel sorumlulu¤a kam- biyo mevzuat›nda “kambiyo taahhüt hesab›n› kapatma”. yapt›klar› ihracat karfl›l›¤›nda ihracat bedeli dövizi kambiyo mevzuat›ndaki süreler dahilinde ülkeye getirmek ve bir bankada Türk liras›na çevirerek banka- dan Döviz Al›m Belgesi (DAB) alarak durumu ispatlamakt›r. yürürlükteki ihracat mevzuat›m›za göre. bedelinin ise kam- biyo mevzuat hükümleri çerçevesinde ülkeye getirilmesi olarak tan›mlanmakta- d›r. sat›lan ma- l›n bedeli olan dövizin de ülkeye kambiyo esaslar›na uygun olarak getirilmesi flar- t› aranmaktad›r. ‹hracat. ‹hracat›n tan›mlan›fl›nda da aç›kça görüldü¤ü gibi ihracatç› firmalar›m›z›n sa- dece yurtd›fl›na mal› ç›karmalar› ihracat olarak de¤erlendirilmemekte. ‹hracatç› firmalar›m›z›n kambiyo karfl›s›ndaki temel sorumlulu¤u. görüldü¤ü üzere.

‹hracat bedellerinin süresi içinde tahsil edilerek bankalara sat›lmas›na engel olan ve afla¤›da belirtilen “mücbir sebep halleri”nde bu durumu ispat edici nite- likteki belgelerle müracaat edildi¤i takdirde kambiyo müdürlükleri taraf›ndan üçer ayl›k dönemler itibariyle ek süre verilebilir. lokavt. harp ve abluka hali . konvertibl döviz olarak gelen bedellerin al›fl›nda uygulanacak kuru da belirlemeye yetkilidir. avarya hali 3) ‹thalatç› memleket resmi makamlar›n›n karar ve ifllemleri dolay›s›yla ihra- cat bedellerinin gelmemesi 4) Tabii afet. mecmua ve pul ihrac›nda fiili ihraç tarihinden itibaren 365 gün içinde 8) Yurtd›fl› müteahhitlik hizmetleri kapsam›nda kesin ihrac› yap›lan mallar›n fiili ihraç tarihinden itibaren 365 gün içinde 9) Kredili ihracatta. gazete. ihracat bedellerin tahsil süresini uzatabilece¤i gibi. Kambiyo mevzuat›m›zda geçen ve afla¤›da belirtilen mücbir sebep halleri d›- fl›nda kalan hakl› durumlar›n varl›¤› halinde ihracat bedellerinin tahsiline iliflkin ek süre talepleri Hazine Müsteflarl›¤› taraf›ndan yap›l›r. Kambiyo Mevzuat›n›n Kabul Etti¤i Mücbir Sebep Halleri 1) ‹thalatç› veya ihracatç› firman›n infisah›. Hazine Müsteflarl›¤›. uygun görmesi halinde. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR 7) Kitap. ithalatç› firman›n konkor- dato ilan etmesi ve flah›s firmalar›nda firma sahibinin ölümü 2) Grev. kredili sat›fl sözleflmesinde belirtilen vadeleri izleyen 30 gün içinde 10) Ticari kiralama yoluyla yap›lan ihracatta D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›n- dan verilen izin süresinin bitiminden itibaren 30 gün içinde 11) Yurtd›fl› müteahhitlik hizmetleri kapsam›nda geçici olarak ihraç edilen mallar›n kesin sat›fl› ile ticari kiralamaya konu mal›n kesin sat›fl› halinde kesin sat›fl faturas› tarihinden itibaren 30 gün içinde 12) Kirac›n›n sat›n alma hakk› bulunan finansal kiralama sözleflmeleri çerçe- vesinde yap›lan ihracatta kiralama sözleflmesinde belirlenen vade tarihle- rini izleyen 30 gün içinde 13) Kirac›n›n sat›n alma hakk› bulunmayan finansal kiralama sözleflmesi çer- çevesinde yap›lan ihracatta yurtd›fl› edilen mallar›n sözleflme süresi so- nunda yurda getirilmeyerek sat›lmas› halinde süre bitiminden itibaren 90 gün içinde 14) Ticari kiralama yoluyla yap›lan ihracatta yurtd›fl›na gönderilen mal›n D›fl Ticaret Müsteflarl›¤› taraf›ndan verilen izin süresinin bitiminden itibaren 30 gün içinde yurda getirilmesi zorunludur. iflas›.

.  Her bir gümrük beyannamesi itibariyle 100. Kuzey K›br›s Türk Cumhuriyeti’ne yap›lan ihracatta be- deli yukar›da belirtilen belgelerde döviz olarak gösterilmifl olsa dahi Türk Liras›na tahsil edilebilir. Ancak ihracat bedelinin al›c›ya gönde- rilen faturada kay›tl› döviz cinsinden tahsil edilmesi halinde faturada ka- y›tl› FOB bedele itibar edilir. ihracatç› ile banka aras›nda mu- tab›k kal›nan serbest kur üzerinden DAB (döviz al›m belgesi) düzenlen- mek suretiyle yap›l›r. Bu çeklerin yurda giriflinde gümrük idarelerine beyan edilme zorunlulu¤u yoktur. Suriye ve da¤›lan SSCB yerine kurulan ülkelere gerçeklefltirilen ihracata iliflkin mal bedellerinin yurt d›fl›ndan geldi¤inin belgelenerek ispat› flart› aranmaz.  ‹hracatç›lara ihracat bedeli olarak tahsil veya ifltira için verilen banka ve- ya flah›s çeklerinin bankalarca ifltiraya al›nmalar› halinde. (Bu uygulamaya terkin ad› verilir. DAB’leri valör tarihi beklenmeksi- zin muhabir nezdindeki hesaplar›n alacakland›r›ld›¤› tarihten itibaren düzenlenebilir. ‹ran.  ‹hracat bedellerinin tespitinde. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 5) Mallar›n kayb› ve hasara u¤ramas› veya imha edilmesi 6) ‹nfisah sebebiyle dava aç›lmas› veya tahkime baflvurulmas› ‹HRACAT BEDELLER‹N‹N TAHS‹L‹NE ‹L‹fiK‹N KAMB‹YO ESASLARI Genel Esaslar  ‹hraç edilen mal bedellerinin ihracat bedelinden indirilmesine izin verilen giderlerin düflürülmesinden sonra kalan net FOB tutar›n›n fiili ihraç tari- hinden itibaren 90 gün içinde en az %70’inin veya belirlenen süreler da- hilinde tamam›n›n yurda getirilmesi zorunludur. Türk Liras›yla tahsil edilecek ihracatta gümrük beyannamesinin 46 numaral› kutusunda yazan ABD dolar› ola- rak gösterilen k›ymet esas al›n›r. keflidecisi (dü- zenleyicisi) yurt d›fl›ndaki banka olan çekler için ifltira an›nda DAB düzen- lenebilir.000 ABD dolar› veya eflitine kadar bedel al›fllar› ile Irak. Peflin bedel ve al›c› firma prefinansman› d›fl›nda ihracat bedellerinin TL üzerinden tahsil edilebilmesi için akreditif küflat mektubu veya al›c›ya gönderilen faturan›n TL olarak düzenlenmifl olmas› gerekir.)  Türk Liras› olarak tahsil edilecek ihracatta ihracat bedellerinin tamam›- n›n tahsil edilmesi zorunludur.  ‹hracat bedeli konvertibl dövizlerin al›fl›. keflidecisi flah›s olan çekler için ise çek karfl›l›¤› muhabir hesap- lar›na alacak geçmeden DAB düzenlenemez.  Havalelere istinaden yap›lan al›fllarda.

 ‹hracat bedelleri.000 ABD dolar› ve efliti- ne kadar Türk Liras› ve di¤er konvertibl döviz cinsinden getirilen efek- tifler ile Irak. ‹ran.000 ABD dolar› veya eflitine kadar seyahat çeki ve fiili ihraçtan sonra kredi kart›yla ödenmesi mümkündür.  ‹hracat bedelleri. Türkiye’deki bankalarca yurt d›fl›ndaki bankalara ve gerçek veya tüzel kiflilere aç›lan kredilerden karfl›lanabilir.  Türkiye’deki bankalarca ihracat bedeli olarak düzenlenen çeklerin ifltira edilmeleri halinde DAB düzenlenebilmesi için çeki düzenleyen bankan›n çek bedeli dövizlerin yurt d›fl›ndan geldi¤ini ispatlamas› flart› aran›r. . DBT düzenlenmesini teminen gümrük ida- relerine ibraz› zorunlu olan ilgilinin ithalatç› veya ihracatç› firma taraf›n- dan yetkilendirildi¤ine dair noter veya konsolosluklarca düzenlenmifl belge ile efektifi getiren kiflinin pasaportunun aranmas›. ihracatç› veya bunlar ad›na hareket etti¤ini beyan eden Türkiye’de veya yurtd›fl›nda yerleflik üçüncü kifliler taraf›n- dan Türk Liras› veya konvertibl bir döviz cinsinden efektif olarak getiri- lebilir. Bu çeklerin yur- da giriflinde gümrük idarelerine beyan edilme zorunlulu¤u yoktur.  Bankalarca yurtd›fl›nda yolcu beraberi getirilen ihracat bedeli olarak ge- tirilen efektiflerin al›fl›n›n yap›labilmesi için efektiflerin DBT’nin düzenle- me tarihinden itibaren 15 gün içinde bankalara tevdi edilmesi gerek- mekte olup. Bu kifliler getirdikleri paray› mutlaka gümrük idarelerinden alacak- lar› DBT (Döviz Beyan Tutana¤›) ile belgelendirmek zorundad›rlar.  ‹hracat say›lan sat›fl ve teslim bedelleri herhangi bir tutarla s›n›rl› olmak- s›z›n seyahat çeki. euro-çek bedelleri çeki veren bankaca garanti edilen limit dahilinde ise ifltira an›nda. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR  ‹hracat bedellerinin euro-çek ile ödenmesinde DAB. Suriye ve da¤›lan SSCB yerine kurulan ülkelere ger- çeklefltirilen ihracat bedellerinin efektif olarak getirilmesi halinde Döviz Beyan Tutana¤› flart› aranmaz. ithalatç›. bu süre içinde bankalara tevdi edilen efektiflerin ilgilinin ta- lebine istinaden al›fl›n›n yap›larak DAB’ye ba¤lanmas› veya adlar›na aç›- lan döviz tevdiat hesaplar›na al›narak bu hesaptan bilahare döviz al›fl› yap›lmas› mümkündür. An- cak her bir gümrük beyannamesi itibariyle 100. euro- çek bedelleri çeki veren bankaca garanti edilen limitlerin üzerinde ise çek karfl›l›klar› muhabir hesab›na geçti¤inde düzenlenir. ayr›ca pasapor- tunun hüviyeti belirleyen sayfas› ile yurda girifli gösteren sayfan›n birer fotokopisinin DBT’ye eklenmesi gerekmektedir.  Her bir gümrük beyannamesi itibariyle ihracat bedellerinin 100.  Döviz Beyan Tutana¤› ibraz edilmek suretiyle kendisine efektif tevdi edi- len bankalarca DBT ekinde. kredi kart› veya döviz beyan tutana¤› aranmaks›z›n efektifle ödenebilir.

 Her bir gümrük beyannamesi konusu ihracat bedelinin k›s›m k›s›m gön- derildi¤i durumlarda ihracat bedelinin fiili ihraç tarihinden itibaren 90 gün içinde %70’lik k›sm›n›n al›fl›n›n yap›lm›fl olmas› halinde kalan k›s›m ihracatç›n›n serbest kullan›m›na b›rak›l›r.  Gümrük beyannamesinde belirtilen al›c› firma veya bu firma d›fl›ndaki gerçek veya tüzel kifliler taraf›ndan havale olarak gönderilen dövizlerin. ihracat bedellerinin mahsu- ben ödemelerde kullan›lmas›na izin verilen hallerde de mahsup ifllemi yapabilirler.  ‹hracatç›lar›n serbest kullan›m›na b›rak›lan tutarlar›n bilahare ayn› ihra- cat›n bakiye bedelini teflkil etmek kayd›yla al›fl› yap›labilir. Bu durumda ihracatç›ya serbest kurdan ödeme yap›larak düzenlenecek DAB üzerine. peflin veya al›c› firma prefi- nansman› ile akreditifli. herhangi bir referans veya fatura numaras›yla irtibatland›r›lm›fl olup ol- mad›¤›na bak›lmaks›z›n ihracatç›n›n beyan edece¤i gümrük beyanna- mesi konusu ihracat›n bedeli olarak al›fl›n›n yap›lmas› mümkündür.  Gümrük beyannamesinde ödeme fleklinin. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Gümrük beyannamesinde kay›tl› imalatç› firma lehine gelen dövizlerin. . kesin sat›fl faturas› tarihinden itibaren 90 gün için- de fatura bedelinin %70’inin al›fl›n›n yap›lmas› halinde kalan bedeller ih- racatç›n›n serbest kullan›m›na b›rak›l›r. imalatç› ve ihracatç› firmalar›n yaz›l› beyanlar› do¤rultusunda ihracatç› firma ad›na DAB düzenlenerek ihracat bedeli olarak al›fl›n›n yap›lmas› mümkündür.  ‹fllenmemifl alt›n ve hizmet ihracat›nda (CFR ve CIF teslim flekline göre yap›lan ihracatta navlun ve sigorta bedelleri dahil) ihracat bedellerinin getirilmesi yükümlülü¤ü aranmaz. ihracat bedellerinin ih- racatç›lara ödenmesinde gecikme olmamas›n› teminen bankalar. Serbest Kullan›ma B›rak›lan Dövizlere ‹liflkin Esaslar  ‹hracat bedeli konvertibl dövizlerin en az %70’inin fiili ihraç tarihinden itibaren 90 gün içinde al›fl›n›n yap›lmas› halinde bakiye %30’lara teka- bül eden k›s›mlar› üzerinden ihracatç›lar serbestçe tasarruf edebilirler. vesaik mukabili olarak birlikte beyan edildi¤i du- rumlarda. gümrük beyannamesi ve daha önceden düzenlenen DAB’nin tarih ve say›s› kaydedilir.  Konsinye ihracatta. peflin ve prefinansman bedeli dahil ihracat›n bedelinin %70’lik k›sm›n›n 90 gün içinde tahsil edilmesi ihracat hesab› kapat›larak bakiye %30’lar üzerinde ihracatç›lar serbestçe tasarruf edebilirler. güm- rük beyannamesinin mükellef nüshas› veya ilgili gümrük müdürlü¤ü ta- raf›ndan gümrük beyannamesiyle ilgili bilgi kendilerine gönderilmeden ihracatç›n›n beyan›na istinaden döviz al›fl.  Fiili ihraçtan sonra bedel al›fl› yap›lan ifllemlerde.

. ne flekilde gönderildi¤i (havale. ihracatç› veya bunlar ad›na hareket etti¤ini beyan eden üçün- cü kiflilerce çek ve efektif olarak c. ‹thalatç›. konvertibl döviz veya TL üzerinden tahsil edilebilir. Peflin ihracat bedellerinin tahsili esnas›nda düzenlenecek döviz al›m belgele- ri üzerine afla¤›daki bilgiler yaz›l›r: a. b. ‹ran.000 ABD dolar› veya efli- ti döviz tutar›na kadar efektifler ile Irak. Bankalar arac›l›¤› ile havale fleklinde b. c. Suriye ve da¤›lan SSCB ye- rine kurulan ülkelere gerçeklefltirilecek ihracat›n bedeli olarak al›fl›n›n ya- p›lmas› talep edilen efektiflerde herhangi bir tutarla s›n›rl› olmaks›z›n gümrük idarelerince düzenlenen Döviz Beyan Tutana¤› (DBT) aranmaz. bedelinin peflin ihracat bedeli oldu¤u. 2) Peflin ihracat bedelleri afla¤›daki yöntemlerden biriyle tahsil edilebilir: a. DBT ibraz edilmeksizin 100. Suriye ve da¤›lan SSCB yerine kurulan ülkele- re gerçeklefltirilecek ihracat için efektif olarak gelen peflin bedellerin al›- fl›nda Döviz Al›m Belgelerinin düzenlenmesi s›ras›nda üzerine afla¤›daki 2 numaral› maddede belirtilen bilgilere ek olarak Irak. ‹ran.000 ABD dolar› veya efliti döviz tutar›na ka- dar efektifler ile Irak. bedelinin hangi ihracatç› ad›na geldi¤i. peflin bedelin süresi. ‹ran. Ancak 100. Döviz satan kiflinin yurt d›fl›nda yerleflik oldu¤unun belgelenmesi veya kredi kart›n›n yurtd›fl›ndan verilmifl oldu¤unun döviz al›m belgesi dü- zenleyen banka taraf›ndan tespiti halinde kredi kart›yla. çek veya efektif) d. Peflin Ödemeli ‹hracat ‹fllemlerinde Kambiyo Tahsil ‹fllemleri Peflin ödeme kapsam›nda yap›lan ihracat ifllemlerinde kambiyo kapama sü- reçleri di¤er ihracat türlerine göre biraz daha farkl›l›k arzetti¤i için bunu ayr› bir bölüm halinde aktarman›n daha faydal› olaca¤› aç›kt›r. Suriye ve da¤›- lan SSCB yerine kurulan ülkelere gerçeklefltirilecek ihracat bedeli oldu¤u veya 100. ‹hracat bedelinin fiili ihracattan önce tahsil edildi¤i bu ödeme fleklinde uygu- lanacak esaslar afla¤›daki hükümler çerçevesinde yürütülür: 1) Peflin bedeller. Tahsil edilen bu paralar›n peflin ihracat bedeli olarak al›fl›n›n yap›labilmesi için yurtd›fl›ndan geldi¤inin tespiti flartt›r. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR  Kirac›n›n sat›n alma hakk› bulunmayan finansal kiralama sözleflmesi çer- çevesinde yurt d›fl› edilen mallar yurda geri getirilece¤inden bu ifllemden elde edilen kira bedelleri hizmet bedeli döviz kabul edilerek kullan›m› ih- racatç›n›n serbest tasarrufuna b›rak›l›r.000 ABD dolar› veya efliti döviz tutar›na kadar bedel al›fl›n›n DBT ibraz edilmeksizin efektife veya seyahat çekine istinaden yap›ld›¤› da mutlaka kaydedilecektir.

Peflin ‹hracat ‹fllemlerinde Kambiyo Taahhüdünün Kapat›lmas›na ‹liflkin Esaslar Peflin bedellerin ihraç taahhüdü. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 3) Getirilen peflin bedeller karfl›l›¤›nda ihracat. Peflin bedelin vadesinin bafllang›ç tarihi DAB’nin düzenlendi¤i tarihtir. bedeli gönderen veya getiren ithalatç›ya ya da bedeli gönderen veya getiren ithalatç›n›n bilahare beyan edece¤i bir di¤er ithalatç›ya yap›labilir. 4) Peflin bedel karfl›l›¤› ihracat›n 18 ay içinde yap›lmas› gereklidir. 6) Hizmet ihrac› ve ihracat say›lan sat›fl ve teslimler karfl›l›¤›nda gelen peflin bedellerle aç›lan döviz tevdiat hesaplar›ndan da k›s›m k›s›m bedel al›fl› ya- p›labilir. Mal ihrac›nda ihracatç›lar taraf›ndan gümrük beyannamesi üzerine ihracat›n peflin bedel karfl›l›¤› yap›ld›¤› belirtilir. Bu durumda ihracat bedellerinin en az %70’inin fiili ihraç tarihinden itibaren 90 gün içinde al›fl›n›n yap›l- mas› halinde ihracat hesab› kapat›larak bakiye tutarlar ihracatç›lar›n ser- best kullan›m›na b›rak›l›r. Faiz tutar›n›n mal ihrac›yla ödenemeyen k›s›mla- r› prefinansman hükümlerine tabi tutulur. iade edilmeleri veya ihracat›n süresi içinde gerçeklefltirilmemesi halinde döviz al›m belgesinin düzenlendi¤i tarihten itibaren prefinansman hükümlerine tabi tutulur. gümrük beyannamesine iliflkin bilginin gönderildi¤i bankadan farkl› ise gümrük beyannamesine iliflkin bilginin gönderil- di¤i banka taraf›ndan al›fl› yapan bankaya nezdindeki döviz al›m belgesi nüshas›- na gerekli notu düflmesi için bilgi verilir. 7) Peflin ödenen mal bedelleri. Bu durumda ihraç tarihinden sonra gerçekleflen ih- racat›n bedeli olarak da al›fl› yap›labilir. 5) Peflin bedellerin ihracatç› veya yurtd›fl›nda yerleflik kifliler ad›na aç›lan dö- viz tevdiat hesaplar›na al›nmas› ve bu hesaptan k›s›m k›s›m dahi olsa al›- fl›n›n yap›lmas› mümkün oldu¤u gibi döviz tevdiat hesaplar›na al›nan pe- flin bedellerin fiili ihraç tarihinden sonra gerçekleflen ihracat›n bedeli ola- rak da al›fl› yap›labilir. 9) Peflin bedel faiz flart›yla gönderilmifl ise faiz tutar›n›n mal ihrac› suretiyle ödenmesi mümkün olup bu tutar için TL olarak ayn› kur üzerinden döviz al›m belgesi düzenlenir. 8) ‹hracatç›lara kesin sat›fltan önce “konsinye avans›” olarak al›fl›n›n yap›lma- s› istenen bedellerin al›fl› peflin bedel olarak yap›l›r. . Ancak ge- mi infla ve ihrac›n›n finansman› amac›yla getirilecek peflin bedellerin kul- lan›m süresi 24 ay olabilir. Peflin bedelinin al›fl›n› yapan banka. afla¤›daki flekillerde ve mutlaka ihracattan elde edilen bedellerle kapat›l›r.

4) Bir ihracatç›n›n firman›n vekili bulunan kifli veya firmalar ad›na yurt d›fl›n- dan gelen döviz veya efektiflerle aç›lan döviz tevdiat hesaplar›ndan vekaletname- nin fiili ihraçtan önce düzenlenmesi flart›yla vekili bulunulan ihracatç› firma ad›na ihracat bedeli al›fl› yap›labilir. 3) ‹hracat bedellerinin. Ancak bu halde ihracat bedeli al›fl›n›n fiili ihraçtan 90 günden sonraki bir tarihte yap›lmas› halinde bedelin %30’u ihracatç›lar›n serbest tasarru- funa b›rak›lmayarak tamam›n›n al›fl›n›n yap›lmas› zorunludur. s›fatlar›n› tevsik etmeleri kayd›yla yurda getirilmesi zorunlu olmayan dövizlerle açt›racakla- r› döviz tevdiat hesaplar›ndan ya da yurt içindeki veya d›fl›ndaki bankalardan sa¤- lad›klar› döviz kredileriyle aç›lan hesaplardan yurt d›fl›ndaki taahhüt iflleri kapsa- m›nda kendilerince veya baflka firmalarca yap›lan ve yap›lacak ihracat›n (al›c› ola- rak kendileri veya baflka firma gözükebilir) bedelleri ödenebilir. Türkiye’ye ithal edilen mal bedelleri ile görünmeyen ifllemlere iliflkin transferlere konu döviz ödemeleri. hesaptaki paralar›n yurt d›fl›ndan geldi¤inin ve ihra- cat›n ayn› kifliye yap›ld›¤›n›n tespiti kayd›yla ihracat bedeli olarak al›fl yap›lmas› mümkündür. en geç bedel getirme süresi sonunda al›fl› yap›lmak kayd›yla ihracatç› ad›na aç›lacak döviz tevdiat hesaplar›na al›nmas› ve bu hesap- ta tutulmas› mümkün olup bu hesaptan k›smen veya tamamen ihracat bedeli ola- rak al›fl yap›labilir. yurtd›fl›ndan gel- mifl döviz olarak kabul edilir. 2) Yurtd›fl›nda taahhüt faaliyetlerinde bulunan Türk firmalar›n›n. paran›n yurtd›fl›ndan geldi¤inin tespiti kayd›yla d›flar›da yerleflik gerçek veya tüzel kifliler ad›na aç›lan döviz tevdiat hesaplar›ndan tahsil edilebilir. 6) Yurtd›fl›nda oturma ve çal›flma iznine sahip olanlar ile daimi veya geçici olarak kamu kurulufllar›nca görevlendirilmifl bulunan Türk vatandafllar›na ‹hracat Yönetmeli¤i esaslar› çerçevesinde yap›lacak otomobil ve dayan›kl› tüketim malla- r› ihracat›na iliflkin mal bedellerinin bu kiflilerin açt›rd›klar› kredi mektuplu döviz tevdiat hesaplar›ndan al›fl›n›n yap›lmas› mümkündür. 5) Türkiye’de yerleflik say›lmakla birlikte yurt d›fl›nda serbest meslek ve müs- takil ifl sahibi olarak çal›flan ve bu faaliyetlerini yurt d›fl›ndaki temsilciliklerimizden al›nacak belgeler veya pasaport kay›tlar›yla tevsik eden yurttafllar ad›na aç›lacak döviz tevdiat hesaplar›ndan. . TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR Döviz Tevdiat Hesaplar›ndan ‹hracat Bedeli Al›fl› 1) ‹hracat bedelleri. Döviz tevdiat hesaplar›na yat›r›lacak bu bedeller. d›flar›da yerleflik kifliler ad›na aç›lan döviz tev- diat hesaplar›na muhabir bankalar›n veya hesap sahibi kiflilerin talimat› üzerine tevdi edilebilir. Türkiye’de kamu kurum ve kurulufllar›nca aç›lan uluslararas› ihaleyi kazanan Türk müteahhitlerinin istihkaklar› karfl›l›¤›nda elde ettikleri TL’lerin veya karfl›l›¤›- n›n dövize dönüfltürülmesi suretiyle (sözkonusu TL’lerin istihkak karfl›l›¤› oldu¤u- nun belgelenerek ispat edilmesi kayd›yla) açt›klar› döviz tevdiat hesaplar›n›n bu firmalar›n yurt d›fl›nda üstlendikleri ifllerin gere¤i olarak bu firmalarca veya üçün- cü kiflilerce yap›lacak ihracat bedellerinin karfl›l›¤› olarak kullan›lmas› mümkündür.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 7) ‹lk yat›r›m ve tesis safhas›nda kullan›lmak üzere serbest bölgelere ihraç edilen ve al›c›s› bölge iflleticisi olan mallar›n bedelinin. ‹hracat Kambiyo Hesab›n›n Kapat›lmas›ndaki Sorumluluk 1) ‹hracat bedellerinin tahsilinden ve ihracat hesaplar›n›n bedel getirme sü- resi içinde kapat›lmas›ndan ihracatç›lar sorumludur. Ancak talimatla- r›m›z uyar›nca gümrük beyannamesine bir not konulmas› gerekiyorsa bu notlar mutlaka gümrük beyannamesinin mükellef nüshas› asl›na konulur ve bir fotoko- pisinin al›nmas›n› müteakip ilgilisine iade edilir. 4) ‹hracatç›n›n sat›fl sözleflmesi gere¤ince ibraz etmesi zorunlu oldu¤u di¤er belgeler bankalar ile al›c› ve sat›c› aras›ndaki özel hukuk iliflkisiyle ilgili olup Türk Paras›n›n K›ymetini Koruma mevzuat›na. an›lan bölgelerde bankalar›n faaliyete geçmesine kadar. 2) ‹hraç hesab›n›n kapat›labilmesi için gümrük beyannamesinin mükellef nüshas›n›n asl› veya noterce onayl› fotokopisi ya da gümrük nüshas›n›n gümrük- çe onayl› fotokopisinin hesab› kapatacak bankaya ibraz› flartt›r. gümrük beyannamesi tutar› 100. 6) ‹hracat bedeli dövizlerin sat›fl faturas›nda kay›tl› döviz cinsinden veya ABD dolar›ndan farkl› bir döviz cinsinden tahsili halinde. gelen dövizin sat›fl faturas›n- da kay›tl› döviz cinsinden veya ABD dolar›ndan farkl› bir döviz cinsinden tahsil edilmesi halinde gümrük beyannamesinde kay›tl› ABD dolar› tutar› döviz al›m bel- gesi düzenlendi¤i tarihteki TCMB çapraz kurlar›ndan gelen döviz cinsine çevrilir. ‹HRACATTA KAMB‹YO HESABININ KAPATILMASINA ‹L‹fiK‹N ESASLAR Genel Esaslar 1)‹hracat hesaplar›. yurt d›fl›ndan gönderilme- mesi halinde. al›c›n›n Tür- kiye’deki bankalar nezdindeki döviz tevdiat hesaplar›ndan veya ihracat›n TL üze- rinden yap›lm›fl olmas› halinde TL tevdiat hesaplar›ndan ödenmesi mümkündür. . 5) ‹hracat bedelleri farkl› bir bankaya gönderilmifl ise bu banka ihracat hesa- b›n› kapatacak olan bankaya bilgi verir. 3) Gümrük beyannamesi mükellef nüshas› asl›n›n ya da gümrük veya mükel- lef nüshas›n›n gümrük veya noter onayl› fotokopisinin ibraz edilmemesi halinde ihracat hesab› kapat›lamayaca¤›ndan ilgili kambiyo merciine bildirim yap›laca¤› tabidir. yani kambiyo ile ilgili bir iflleme tabi de- ¤ildir. 2) ‹hracatta arac›l›k eden bankalar ihracat bedellerinin tahsilini izlemekle yü- kümlü olduklar›ndan gerekli tedbirleri almak zorundad›rlar. fatura ve yurtd›fl›- na döviz ödenmesini gerektiren belgeler ile bedelin tahsiline iliflkin döviz al›m bel- gesinin bir araya gelmesiyle bankalar taraf›ndan kapat›l›r.000 ABD dolar›na ka- dar ihracat ifllemleri hariç olmak üzere gümrük beyannamesi.

Konvertibl bir döviz cinsi üzerinden düzenlenmifl poliçelerin yurt içinde veya d›fl›nda fiili ihraçtan itibaren 90 gün içinde iskonto ettirilmesi halinde. Poliçelerin “keflideciye rücu edilemeyece¤i” flart›n› tafl›mas› halinde döviz al›m belgeleri. 2) Mücbir sebep halleri göz önünde bulundurulmak suretiyle 200. poliçelerin Türkiye’deki bankalarca iskonto ettirilmesi halinde.000 ABD dolar›n› geçemez. 4) Bedel al›fl› döviz beyan tutana¤› ibraz edilmeksizin efektif. vesaik mukabili ve mal mukabili öde- me flekilleriyle ilgili usullere göre iflleme tabi tutulur. Baflka bir ifadeyle. terkin edilebilecek tutar. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR Terkin Kavram› ve Kambiyo Esaslar› 1) Her bir gümrük beyannamesi itibariyle 100. iskonto tarihinde senet bedelinin tamam› üzerinden düzenlenmekte ve DAB’lar›n üzerine iskonto tutar› not düflülmektedir. Poliçeler. akreditifli. 3) Terkin edilen ihracat bedeli dövizlerin bilahare yurda getirilerek al›fl›n›n ya- p›lmas›n›n talep edilmesi halinde karfl›l›¤› TL ilgililerine serbest kurdan ödenir. mu- habirleri nezdindeki hesaplar›n›n senet vadesinde alacakland›r›ld›¤› tarihte de¤il. ÖZEL ‹HRACAT TÜRLER‹NDE KAMB‹YO KAPAMA ESASLARI Kabul Kredili Ödeme Kapsam›nda ‹hracat ve Kambiyo Kapama Kabul kredili ödeme çerçevesinde gerçeklefltirilecek ihracat için düzenlenen poliçeler (draft. seyyah çeki ve kredi kart›na istinaden yap›lm›fl ise bu tutarlar ile terkin edilecek döviz tutar› top- lam› 100.000 ABD dolar› veya eflitine kadar noksanl›klar ile mücbir sebep belgesi aranmaks›z›n ihra- catç›lar›n bir önceki takvim y›l›nda ve/veya cari y›lda gerçeklefltirilerek al›fl›n› yap- t›rd›klar› ihracat bedeli dövizlerin yüzde befline (%5) kadar olan aç›k ihracat he- saplar›yla ilgili döviz getirme yükümlülü¤ünü kald›rmaya kambiyo müdürlükleri yetkilidir. konvertibl bir döviz cinsi veya Türk Liras› üzerinden düzenlenmifl ise senedin ciro edildi¤i tarihteki iskonto oran› uluslararas› para piyasas›nda geçerli faiz oran›n› aflmamas› kayd›yla yurt içindeki veya d›fl›ndaki bankalara iskonto et- tirilebilmektedir.000 ABD dolar›na veya eflitine kadar tutardaki aç›k ihracat hesaplar› mücbir sebep belgesi aranmaks›z›n ve kam- biyo mercilerine ihbar› yap›lmaks›z›n ve firmalar›n terkin talebinin bulunup bulun- mad›¤›na bak›lmaks›z›n bankalar taraf›ndan terkin edilmek suretiyle kapat›l›r. . poliçe be- delinden kambiyo giderlerinin düflülmesinden sonra kalan tutar›n %70’ini aflan k›sm› ihracatç›n›n serbest kullan›m›na b›rak›labilmektedir. 100.000 ABD dolar›ndan yukar›da belirtilen flekilde al›fl› yap›lan tutarlar›n düflü- rülmesinden sonra kalan tutar› aflamaz. bill of exchange). Ancak poliçelerle ilgili olarak kambiyo mevzuat›m›z baz› düzenlemeler yapmakta ve çeflitli hükümler ileri sür- mektedir.

muhabirleri nezdindeki hesaplar›n senet vadesinde ala- cakland›r›ld›¤› tarihte senet bedelinin tamam› üzerinden düzenlenecek ve üzeri- ne iskonto tutar›yla ilgili not konularak ihracat hesab› kapat›lacakt›r hükmü geti- rilmifltir. kambiyo mevzuat›m›za göre peflin döviz hükmünde kabul edilmektedir. bu poliçe ve bonolar›n iskonto ve tahsiline iliflkin hu- suslar. Al›c› firma prefinansman›. Ancak DAB’lar poliçelerin yurt d›fl›ndaki muteber bir bankan›n garantisi- ni veya kabulünü veya muhatap lehine verilmifl aval notunu tafl›mas› flart›yla is- konto tarihinde de düzenlenebilmektedir. yukar›da anlatt›¤›m›z kabul kredili ödeme ile ilgili esaslara göre yürütül- mektedir. bu ko- nuda da geçerlidir. Poliçe düzenlenmemifl olmas› halinde ise sat›fl sözleflmelerindeki süre- ler içinde gelen ihracat bedellerinin normal mal mukabili ihracat ifllemlerindeki kambiyo kapama genel flartlar›na uygun olarak tahsili yap›lmaktad›r. iskontonun yurt içinde veya d›fl›nda yap›l›p yap›lmad›¤›na bak›lmaks›z›n se- net bedelinden iskonto tutar› düflüldükten sonra kalan bedel üzerinden hesaplan- maktad›r. Al›c› Firma Prefinansman› Al›c›. peflin ihracat ifllemleri için geçerli olan kambiyo kapama esaslar›. Keflidecilerine rücu edilebilen nitelikte düzenlenmifl poliçelerle ilgili olarak ise sözkonusu poliçelerin Türkiye’deki bankalarca iskonto edilmesi halinde DAB’lar. Bu durumda düzenlenen DAB’lar›n üzerine de iskonto tutar›na iliflkin olarak not düflüldü¤ünü görmekteyiz. en erken senet bedelinin net tutar›- n›n muhabirleri nezdindeki hesaplar›na alacak verildi¤inin ö¤renildi¤i tarihte ve gelen bedel üzerinden düzenlenmektedir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER “Keflideciye rücu edilemeyece¤i” flart›n› tafl›yan poliçelerin yurtd›fl›nda iskon- to ettirilmesi halinde ise döviz al›m belgeleri. peflin ihracat bedeli olarak kabul edildi¤inden do- lay› da. ihracat bedellerinin kambiyoda öngörülen sürelerin d›fl›nda tahsiline imkan veren kredili ihracat ifllem- lerinde sat›fl sözleflmesindeki sürelere uygun bedellerinin tahsili için poliçe veya bono düzenlenmesi halinde. . Kredili ‹hracatlarda Kambiyo Esaslar› ‹hracat Yönetmeli¤i’nde belirtilen esaslar çerçevesinde. Keflidecilerine rücu edilebilir nitelikteki poliçelerin yurtd›fl›nda iskonto ettiril- mesi halinde ise döviz al›m belgeleri en erken senet bedelinin net tutar›n›n mu- habirleri nezdindeki hesaplar›na alacak verildi¤inin ö¤renildi¤i tarihte gelen bedel üzerinden düzenlenmektedir. ‹hracatç›n›n talebi halinde serbest kullan›ma b›rak›labilecek en çok %30’luk tutar. iskonto tarihinde de¤il. yani ithalatç› firmalardan ihracatç›lar›m›z›n temin ettikleri prefinans- man.

yurtd›fl›ndaki sat›c› ve al›c›n›n ayn› gerçek veya tüzel kifli olmas›. k›smen veya tamamen birbiriyle takas (mah- sup) edilebilecektir. imalatç› ad›na da Türk Paras› Transfer Belgesi düzenlenecektir.” Takas ifllemlerinde bankalar. hizmet ithal ve ihrac›nda fatura ve/veya istihkak raporunun ibraz› gereklidir. Hazine Müsteflarl›¤›’n›n 17 Haziran 1997 tarihli ve 27325 say›l› konuyla ilgi- li olarak bankalara hitaben yay›nlam›fl oldu¤u bir yaz›da takas ile ilgili olarak flu önemli hususa iflaret edilmektedir: “Arac› ihracatç› vas›tas›yla yap›lan ihracatta. Bankalara yap›lacak takas talebinde mal ithal ve ihrac› için ithal ve ihraç he- sab›n›n kapat›lmas›na iliflkin belgelerin. imalatç› ve ihracatç›lar›n yapacaklar› it- halat ve ihracata iliflkin mal bedelleri. takas ifllemle- rinde hesaplar›n izlenmesi aç›s›ndan ithalat ve ihracat ifllemlerini ayn› banka ara- c›l›¤›yla yürütmeye dikkat etmeleri gerekmektedir. Ba¤l› Muamelede Kambiyo Kapama Esaslar› Merkez Bankas›’n›n bankalara hitaben haz›rlam›fl oldu¤u uygulama talimat› esaslar›na göre ihracatç› firmalar›m›z›n ba¤l› muamele ifllemlerinde afla¤›da mad- deler halinde s›raland›¤›nda daha iyi anlafl›labilecek olan hususlara dikkat etme- leri gerekmektedir: . Mal veya hizmet ihraç bedelleri ile mal ithal bedellerinin takas edilmesi tale- binin. mal ve/veya hizmet ihracat›n›n önce yap›lmas› halinde ihracat› için ihracat- la ilgili olarak belirlenen tahsil süreleri. hizmet ithalinin önce yap›lmas› halinde ise mal ihrac›na iliflkin bedellerin tahsil süreleri içinde bankalara yap›lmas› esast›r. ithalat ve ihraca- ta iliflkin gümrük beyannamelerinde imalatç› ve ihracatç› firma unvanlar›n›n birlik- te kay›tl› olmas›. mahsup iflleminden yararlanacak firman›n imalatç› niteli¤ini ta- fl›mas› ve fiili ithal veya ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde mukabil ithalat veya ihracat›n gerçeklefltirilmesi flart›yla. Ayr›ca ihracatç› firmalar›m›z›n. takasa tabi tutulan bedeller için Türk Liras› ola- rak ayn› kur üzerinden Döviz Al›m Belgesi (DAB) ve Türk Paras› Transfer Belgesi (TPTB) düzenlemektedirler. hizmet ihraç bedelleri için ise hizmete ilifl- kin fatura ve/veya istihkak raporu tarihinden itibaren 180 gün içinde bankalara yap›lmas› gerekmektedir. Kambiyo mevzuat›m›za göre hizmet ihrac› bedelleri ile hizmet ithali bedelle- rinin takas talebi herhangi bir süreyle s›n›rl› tutulmam›flt›r. mal ve/veya hizmet ihraç bedelleri ile mal ve/veya hizmet ithal bedellerinin herhangi bir para hareketi sözkonusu olmaks›z›n k›smen veya ta- mamen birbiriyle takas (kambiyo kavram› olarak mahsup) edilmeleri mümkündür. Bu durumda takasa tabi tutulan bedeller için Türk Liras› ola- rak ayn› kur üzerinden ihracatç› ad›na döviz al›m belgesi. TÜRK‹YE’DE KAMB‹YO MEVZUATI VE PARA TRANSFER‹NE ‹L‹fiK‹N ESASLAR Takas Yoluyla ‹hracat Mal ve/veya hizmet ihraç ve ithalinde karfl›l›kl› taraflar›n ayn› gerçek veya tü- zel kifliler olmas› halinde. Mal ithalat›n›n önce yap›lmas› halinde ise fiili ithal tari- hinden itibaren 180 gün.

.  ‹hracatç› birli¤i. ihracat bedelinin tahsiline iliflkin kambiyo sorumlulu¤u do¤rudan faktoring flirketine geçmektedir.  Ba¤l› muamele kapsam›nda yap›lacak ihracat ve ithalat ifllemlerinde gümrük beyannamelerinde belirtilen banka. ithalatç› veya ihra- catç›n›n düzenledi¤i fatura veya gerek duyulacak di¤er belgelerdeki tu- tarlar esas al›nmaktad›r. ihracat bedellerinin kambiyo mevzuat› genel esaslar› çerçevesinde belirlenen bedel getirme süreleri içinde tahsilinden faktoring flirketleri sorumludur. izin al›nan banka ile ayn› ol- mak zorundad›r. yap›lan anlaflma hükümlerine göre ihracatç›ya rücu edilebi- lir veya edilemez flart›na ba¤l› olmaks›z›n. Faktoring ‹fllemlerinde Kambiyo Kapama Esaslar› ‹hracattan kaynakl› alacak hakk›n›n bir faktoring kurulufluna temlik (devir) edilmesi durumunda. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Bankalar. ba¤l› muamele ifllemlerinde ihracatç› firmalardan konuyla ilgi- li olarak ihracatç› birliklerinden ön izin al›nmas› flart›n› aramaktad›rlar. ‹hracatç› firman›n ihracat alaca¤›n› bir faktoring flirketine devretti¤ine (temlik etti¤ine) iliflkin sözleflmeyi arac› bankaya ibraz etmesi halinde.  ‹hraç veya ithal bedellerinin k›smen veya tamamen hizmet veya tekno- loji transferiyle ödenmesinin öngörüldü¤ü durumda.  Hesaplar›n izlenmesi ve ifllemlerin takibi bak›m›ndan ithalat ve ihracat ifl- lemleri ayn› banka taraf›ndan yürütülmek zorundad›r. ihracatta- ki gibi bu yönde bir yükümlülük sözkonusu de¤ildir. ‹THALAT VE KAMB‹YO ‹fiLEMLER‹ ‹thalat ifllemlerinde kambiyo kapama sorumlulu¤u kald›r›lm›fl olup.  ‹hracat ve ithalat ifllemleri esnas›nda düzenlenen gümrük beyannamele- ri üzerinde ödeme flekli olarak “ba¤l› muamele” kayd› düflülmesi gerek- mektedir.  ‹hracatç› birliklerince verilen süreyi takip eden en geç 90 gün içinde it- halat ve ihracat hesab›n›n kapat›lmas›n› temin amac›yla arac›l›k eden bankaya baflvurulmas› zorunludur.  ‹thalat ve ihracat›n ihracatç› birlikleri taraf›ndan verilen izin belgesinde- ki süre içinde gerçeklefltirilmesi flartt›r. verdi¤i izin belgesinin bir örne¤ini ilgili beyan edilen bankaya göndermek zorundad›r.

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI BEfi‹NC‹ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI .

kambiyo ve gümrük mevzuatlar›nda AB’ye uyum esas›na dayal› de¤ifliklikleri flart koflmakta idi. sarkm›flt›r. kambiyo ve teflvik gibi mevzuatlarda radikal de¤iflikliklere gitmifl ve d›fl ticaret mevzuat›n› Avrupa Birli¤i normlar›na uyumlu hale getirmifltir. 31 May›s 2002 tarihli mükerrer Resmi Gazete’de belli de¤iflikliklerle ye- niden yay›nlanarak nihai halini alm›fl ve flu an yürürlükte olan gümrük mevzuat›- n›n temelini oluflturmufltur. Ancak bu süre zarf›nda de¤iflen d›fl ticaret mevzuat›yla uyumsuzluklar› gidermek maksa- d›yla 30 Haziran 1995 tarihinde 564 say›l› kanun hükmünde kararname yay›nla- narak durum geçici bir süre idare edilmifltir. ithalat. Sözkonusu yö- netmelik. ithalat. 5 fiubat 2000’e. Gümrük Birli¤i’ne girdi¤imiz 1 Ocak 1996 tarihinden yeni gümrük kanunu- nun yürürlü¤e girdi¤i 5 fiubat 2000 tarihine kadar geçen süre içinde ise 1972 ta- rihli 1615 say›l› eski Gümrük Kanunu yürürlükte kalmaya devam etmifltir. teflvik. Ortakl›k Konseyi Karar›. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI BEfi‹NC‹ BÖLÜM TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Türkiye’nin 1963 Ankara Anlaflmas› ile bafllayan Avrupa Birli¤i maceras›n›n son halkas› olan 6 Mart 1995 tarihli 1/95 say›l› Ortakl›k Konseyi Karar› ile günde- me gelen Gümrük Birli¤i. Avrupa Birli¤i’ne uyum amac›yla 4 Kas›m 1999 tarih ve 23866 say›l› Resmi Gazete’de 4458 say›l› Gümrük Kanunu yay›nlanarak 5 fiubat 2000 tarihinde yü- rürlü¤e girmifltir. Ancak gümrük mevzuat›n›n bu k›sa süre içinde köklü bir de¤iflikli¤e tabi tutulmas› birden bire mümkün olamayaca¤› için bu konudaki uyum yasas›n›n ç›kmas› daha sonraki bir tarihe. bu tarihten itibaren sözleflme flartlar›na uygun olarak ihracat. Kanunun uygulama boyutuyla alakal› olarak 20 Ocak 2000 ta- rih ve mükerrer 23939 say›l› Resmi Gazete’de yay›nlanan Gümrük Yönetmeli¤i de ayn› tarihte yürürlü¤e girerek uyum çal›flmalar› tamamlanm›flt›r. . d›fl ticaret alan›nda oldu¤u kadar Türk gümrük mevzu- at›nda da köklü de¤ifliklikleri beraberinde getirmifltir. Türkiye. Türkiye’nin 1 Ocak 1996 tarihinde gümrük birli¤ine girebilmesinin ön koflulu olarak Türkiye’deki ihracat.

. gümrük kanunu ve gümrük yönetmeli¤i özelinde d›fl ticaret firmalar›nda çal›flan ihracat-ithalatç›lar gözüyle gümrükleme ifllemleri noktas›nda temelde bilinmesi gereken hususlar› özetlemeye çal›flaca¤›z. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER fiu anda güncel olarak gümrük mevzuat› dedi¤imizde temel olarak afla¤›da- ki hukuk metinleri karfl›m›za ç›kar:  Gümrük Kanunu (4458 say›l›)  Gümrük Yönetmeli¤i  Gümrük Tarife Cetveli  ‹lgili tebli¤ ve genelgeler  Kaçakç›l›kla Mücadele Kanunu (5607 say›l›) Biz de çal›flman›n bu bölümünde.

c) O ülkede do¤an ve yetifltirilen canl› hayvanlar. o ülke menflelidir. Serbest Dolafl›mda Bulunan Eflya: Türkiye’nin taraf oldu¤u uluslar aras› an- laflmalara ait hükümler sakl› kalmak kayd›yla. Yerleflik Kifli: Türkiye gümrük bölgesinde kanuni ikametgah› olan bütün ger- çek kifliler ile bu bölgede kay›tl› iflyeri. iç sular› ve ha- va sahas›n› da kapsayan Türkiye Cumhuriyeti topraklar›na verilen isimdir. karasular›n›. e) O ülkede tutulan ve avlanan bal›kç›l›k ve avc›l›k ürünleri. miktar k›s›tla- malar› ve ithalat veya ihracat yasaklamalar› gibi eflyan›n ithal ve ihrac› ile ilgili hü- kümlerle belirlenmifl tarife d›fl› önlemleri ifade eden bir kavramd›r. kanuni ifl merkezi veya flubesi bulunan bü- tün tüzel kifli veya kifliler ortakl›¤›n› ifade eder. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI GÜMRÜK MEVZUATINA ‹L‹fiK‹N TEMEL KAVRAMLAR VE GENEL ESASLAR TEMEL GÜMRÜK KAVRAMLARI Türkiye Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyetinin. Kifli: Gerçek ve tüzel kifliler ile hukuken tüzel kiflilik statüsüne sahip olmamak- la birlikte yürürlükteki mevzuat uyar›nca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tan›nan kifliler ortakl›¤›n› ifade eden bir terim olarak gümrük mevzuat›m›zda kullan›l›r. serbest dolafl›ma girifl rejimine tabi tutularak Türkiye Gümrük Bölgesine giren eflya ile üretiminde kullan›lan girdilerin yerli olup olmad›¤›na bak›lmaks›z›n 4458 say›l› Gümrük Kanunu’nun 18. b) O ülkede toplanan bitkisel ürünler. . ve 19. maddesi hükümlerine göre Türk menfleli say›lan eflyay› ifade eder. Ticaret Politikas› Önlemleri: Gözetim veya korunma önlemleri. 2) Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eflya ifadesinden flu ürünle- ri anlamak gerekir: a) O ülkede ç›kart›lan madencilik ürünleri. ve 19. Gümrük Kanunu’nun 18. d) O ülkede yetifltirilen canl› hayvanlardan elde edilen ürünler. maddesi hükümlerine göre bir eflyan›n Türk menfleli say›labilmesinin ölçütleri flu flekilde s›ralanabilir: 1) Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eflya.

h) O ülkenin kara sular› d›fl›ndaki denizlerin dibinden ya da deniz dibinde- ki topra¤›n alt›ndan münhas›r iflletme hakk›na sahip olarak o ülke ta- raf›ndan ç›kart›lan ürünler. tar›m politikas› veya ifllenmifl tar›m ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesin- de al›nan ihracat vergilerini de kapsayan bir kavramd›r. m. m. fabrika gemilerde (f) seçene¤inde öngörülen ürünlerden elde edi- len eflya. Gümrük Yükümlülü¤ü: Bir kiflinin yürürlükteki mevzuat uyar›nca ithalat veya ihracat vergisi ödeme yükümlülü¤ünü ifade eder. i) Sadece hammadde elde etmek için o ülkede toplanan. Yükümlü: Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu olan bütün ki- flileri ifade eder. g) Sözkonusu ülkede kay›tl› ya da tescilli olan ve ülkenin band›ras›n› tafl›- yan. tar›m politikas› veya ifllenmifl tar›m ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde al›nan ithalat vergilerini de kapsayan bir kavramd›r. o ülkenin band›ras›n› tafl›yan araçlar taraf›ndan sözkonusu ülkenin kara sular› d›fl›ndaki denizlerden ç›kart›- lan av ürünleri ve di¤er deniz ürünleri. ‹hracat Vergileri: Eflyan›n ihracat›yla ilgili olarak al›nmas› gereken gümrük vergilerini ve gümrük vergisine efl etkili bütün mali yükleri ifade etti¤i gibi ayr›ca. imalat ifllemle- rinden veya kullan›m kal›nt›lar›ndan elde edilen at›k ve art›klar. . (GK. ‹thalat Vergileri: Eflyan›n ithalat›yla ilgili olarak gümrükçe al›nmas› gereken gümrük vergilerini ve gümrük vergisine efl etkili bütün mali yükleri ifade etti¤i gi- bi ayr›ca. Gümrük Vergileri: Yürürlükteki hükümler uyar›nca eflyaya uygulanan ithalat veya ihracat vergilerinin tümünü ifade etmek için kullan›lan genel bir kavramd›r. j) Yukar›daki maddelerde say›lan eflyadan üretimin herhangi bir aflama- s›nda elde edilen eflya ile bunlar›n türevlerinden elde edilen eflya. Gümrük Gözetimi: Gümrük mevzuat›na ve gereken hallerde gümrük gözeti- mi alt›ndaki eflyaya uygulanacak di¤er hükümlere uyulmas›n› sa¤lamak üzere güm- rük idareleri taraf›ndan genel olarak uygulanan ifllemleri karfl›layan bir terimdir. (GK.19) Gümrük Statüsü: Eflyan›n Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolafl›ma gir- mifl olup olmad›¤› yönünden durumunu ifade eder. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER f) O ülkede kay›tl› veya tescilli olup.18) 3) Üretimi birden fazla ülkede gerçeklefltirilen eflyan›n bir ülke menfleli say›- labilmesi için. o ülkede yeni bir ürün imal edilmesi veya imalat›n önemli bir aflamas›n›n ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esasl› iflçilik ve eylemin o ülkede yap›l- mas› gerekir.

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Gümrük Denetimi: Gümrük mevzuat›na ve gereken hallerde gümrük gözeti- mi alt›ndaki eflyaya uygulanacak di¤er hükümlere uyulmas›n› sa¤lamak üzere efl- yan›n muayenesini. 6) Geçici ithalat rejimi. . 5) Gümrü¤e terk edilmesini. Eflyan›n Gümrü¤e Sunulmas›: Gümrük idaresine ya da gümrükçe tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerine. 2) Transit rejimi. 4) Dahilde iflleme rejimi. 8) ‹hracat rejimi Gümrük Beyan›: Belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eflyan›n bir gümrük rejimine tabi tutulmas› talebinde bulunulmas›na gümrük beyan› ad› verilir. 3) Antrepo rejimi. 7) Hariçte iflleme rejimi. belirlenen usul ve esas- lara uygun olarak gümrük idarelerine yap›lan bildirim için kullan›lan bir tabirdir. nakil araçlar›n›n kon- trolünü. belgelerin varl›¤›n›n ve gerçekli¤inin kan›tlanmas›n›. Gümrük Rejimi: Gümrü¤e gelen bir eflya için kiflilerin yapacaklar› afla¤›daki ifllemlere verilen genel bir kavram olup toplam sekiz rejim sözkonusudur: 1) Serbest dolafl›ma girifl rejimi. Beyan Sahibi: Kendi ad›na beyanda bulunan kifliyi veya ad›na beyanda bulu- nulan kifliyi ifade eder. Eflyan›n Teslimi: Eflyan›n tabi tutuldu¤u gümrük rejimiyle öngörülen amaçlar do¤rultusunda gümrük idarelerince ilgilisine teslimini ifade eder. 3) Türkiye gümrük bölgesi d›fl›na yeniden ihrac›n›. iflletme hesaplar›n›n. Eflyan›n Gümrükçe Onaylanm›fl Bir ‹fllem veya Kullan›ma Tabi Tutulmas›: Bir eflyan›n gümrüklerde afla¤›daki ifllemlerden birine tabi tutulmas›n› ifade eder: 1) Bir gümrük rejimine tabi tutulmas›n›. özel ifllemle- rin yerine getirilmesini ifade eder. 2) Bir serbest bölgeye girmesini. idari araflt›rmalar ve benzeri di¤er ifllemlerin yap›lmas› gibi. 5) Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimi. bagajlar›n ve kiflilerin yanlar›nda ya da üstlerinde tafl›d›klar› eflyan›n kon- trolünü. defterlerinin ve di¤er yaz›l› belgelerin tetkikini. Rejim Hak Sahibi: Gümrük beyan›n› yapan veya hesab›na gümrük beyan› ya- p›lan kifliyi veya bu kifliye ait bir gümrük rejimi ile ilgili haklar›n ve yükümlülükle- rin devredildi¤i kifliyi ifade etmek için kullan›l›r. 4) ‹mhas›n›.

baflka bir kifli ad›na ya da hesab›na hareket etti¤ini beyan eden kifli kendi ad›na ve kendi hesab›na hareket ediyor say›l›r. gümrük idarelerindeki iflleri için bir temsilci tayin edebilir. Eflyan›n gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulmas›na ilifl- kin faaliyetler. deniz ve havayolu iflletmeleri ile nakliyeci kurulufl temsilcileri. . temsilin do¤rudan veya dolayl› oldu¤unu be- lirtmek ve sahip oldu¤u temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zo- rundad›r. Elleçleme: Gümrük gözetimi alt›ndaki eflyan›n asli. Dolayl› temsil durumunda ise. kalburlanmas›. tafl›d›kla- r› eflyan›n sadece transit ifllemlerini do¤rudan temsil yoluyla takip edebilirler. Kara. Bir baflka kifli ad›na veya hesab›na hareket etti¤ini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine sahip olmad›¤› halde. ‹ngiliz- ce’deki handling kelimesiyle ifade edilen ifllemleri karfl›lamak üzere gümrük mev- zuat›nda karfl›m›za ç›kan bir terimdir. Temsilci. do¤rudan tem- sil durumunda baflkas›n›n ad›na hareket eder. eflyan›n sahipleri ile bunlar›n ad›na hareket edenler taraf›ndan do¤rudan temsil yoluyla veya gümrük müflavirleri taraf›ndan dolayl› temsil yoluy- la takip edilir ve sonuçland›r›l›r. ken- di ad›na. temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleflik bulunan kiflilerden biri olmak zorun- dad›r. il özel idareleri ve di¤er kamu tüzel kiflilerinin amir ve me- murlar›. Gümrük ‹fllemlerinin Bitirilmesi: Eflyaya ait vergilerin ödenmesini. K‹fi‹LER‹N HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLER‹NE ‹L‹fiK‹N KAVRAMLAR Temsil Kavram› ve Temsil Hakk› Bütün kifliler gümrük mevzuat› ile öngörülen tasarruflar› ve ifllemleri gerçek- lefltirmek üzere. kaplar›n yenilenmesi veya tamiri. ürün ve de¤eri ifade eder. büyük kaplardan küçük kaplara aktar›l- mas›. havaland›r›lmas›. gümrük gözetimi alt›ndaki eflya ile il- gili ifllemlerin devam etmeyece¤ini ve ifllemlerin bitti¤ini karfl›layan bir genel ifa- delendirifl olan karfl›m›za ç›kar. yerinin de¤ifltirilmesi. kar›flt›r›l- mas› ve benzeri ifllemleri ifade etmek için kullan›lan genel bir kavramd›r. kald›r›lma- s›n› veya teminata ba¤lanmas›n› veya beyannamenin iptal edilmesini veya eflya- n›n gümrü¤e terk edilmesini veya imhas›n› veya müsadere edilmesini (gümrükçe el konulmas›n›) ifade eden bir kavram olup. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹zin Hak Sahibi: Kendisine herhangi bir sebeple izin verilen kifli ifade eder. Eflya: Her türlü madde. temel niteliklerini de¤ifltir- meden istiflenmesi. belediye. Temsilci. tüm güm- rük ifllemlerini do¤rudan temsil yoluyla takip edebilirler. özel hukuk tüzel kiflilerinin kendilerini temsile yetkili personeli. do¤rudan veya dolayl› olabilir. ancak baflkas›n›n hesab›na hareket eder. Transit tafl›mac›l›k yapan veya arizi olarak beyanda bulunan kifliler hariç olmak üzere. Gümrüklerde temsil. Devlet. temsil edilen kifli na- m›na hareket etti¤ini beyan etmek.

5) Gümrük yönetmeli¤i hükümleri gere¤ince flu hususa da dikkat etmek ge- rekir: Firmalar›m›z›n ad›na gümrükleme hizmeti verilmesi durumunda gümrük hizmet bedeli faturalar›n›n gümrük müflavirlik firmalar› taraf›n- dan faturaland›r›lmas› gerekmektedir. duruma göre afla¤›daki tan›m. harç ve ücretleri ödemek veya bunlar için te- minat vermekle yükümlüdürler. tüzük. 3) Türk Gümrük Tarifesinin kapsad›¤› eflyaya uygulanacak gümrük vergisi oranlar›n› ve tar›m politikas› veya ifllenmifl tar›m ürünleriyle ilgili özel dü- zenlemeler çerçevesinde al›nan ithalat vergilerini. Gümrük Tarifesi: Gümrük tarifesi kavram›. 5) Türkiye taraf›ndan tek tarafl› olarak baz› ülkeler. resim. 2) Gümrük idarelerinin Gümrük Kanunu’na ve di¤er kanun. 4) Türkiye’nin baz› ülkeler veya ülke gruplar› ile yapt›¤› tercihli bir tarife uy- gulanmas›n› gerektiren anlaflmalarda yer alan tercihli tarife uygulamala- r›n›. tüzük ve karar- namelerde yaz›l› hükümlere göre yapaca¤› gözetim ve denetimlere tabi olmakla yükümlüdürler. nevi ve niteliklerine göre sistema- tik bir flekilde numaraland›r›larak s›n›fland›r›ld›¤› ve al›nacak gümrük vergisi oran- lar›n›n gösterildi¤i Bakanlar Kurulu taraf›ndan kabul edilen cetveldir. Gümrük Mevzuat› gere¤ince afla- ¤›daki temel yükümlülüklere tabidirler: 1) Gümrük Kanunu’na. kararname ve yönetmelik hükümlerine uymakla yükümlüdürler. bu kanuna dayan›larak ç›kart›lan tüzük. . 2) Tamamen ya da k›smen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt aç›l›mlar ekleyen ve eflya ticaretine iliflkin tarife önlemlerinin uygulanmas› için tespit edilen di¤er cetvelleri. GÜMRÜK TAR‹FES‹ VE EfiYANIN TAR‹FE POZ‹SYONLARINA AYRILMASI Tarife ‹le ‹lgili Kavramlar ve Tan›mlar Türk Gümrük Tarife Cetveli: Eflyan›n cins. ifa- de ve uygulamalar› kapsayacak flekilde kullan›lan bir terimdir: 1) Bakanlar Kurulu taraf›ndan kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini. 4) Kanun. ülke gruplar› veya top- rak parçalar› için tan›nan tercihli tarife uygulamalar›n›. 3) Bu idarelerin kendi ad›na veya baflka idareler nam veya hesab›na tahsil edece¤i her tür vergi. kararname ve yönetmelik hükümlerinin uymay› zorunlu k›l- d›¤› her türlü ifllemi yerine getirmekle yükümlüdürler. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Gümrük Yükümlülü¤ü Gümrük idareleriyle muhatap olan kifliler.

ilgili bölümde bir eflyaya yap›lan bir at›f›n hangi tür eflyay› kapsad›- ¤›. Bakanlar Kurulu Karar› ile oluflturulan bir di¤er cetvelin alt pozisyonu- nun belirlenmesidir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 6) ‹thalat vergilerinde. Bölüm Notu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde bölümlerle ilgili olarak bölüm bafll›klar›ndan sonra yer alan aç›klamalard›r. Eflyan›n Tarife Pozisyonunun Belirlenmesi: Yürürlükteki hükümlere uygun olarak eflyan›n girdi¤i Türk Gümrük Tarife Cetvelinin. ken- dinden önceki dört rakamla birlikte alt›l› olarak alt pozisyon numaras›n› oluflturur. fas›llarla ilgili yap›lan aç›klamalar›n yer ald›¤› kay›tlard›r. Tarife Pozisyonu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde fas›la iliflkin ilk iki rakamdan sonra gelen iki rakamla birlikte dörtlü rakamlarla ifade edilen gruplard›r. . Bölüm Bafll›¤›: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde bulunan her bölümün bafl›n- da yer alan ve tarifenin yorumu bak›m›ndan ba¤lay›c› olmay›p. Fas›l: Bölümlerden daha alt düzeyde ve bölümlere nazaran daha çok birbiri- ne benzeyen ayn› nitelikteki eflyay› içine al›r ve Armonize Sistem Kodunu olufltu- ran numaraland›rman›n bafllad›¤› 6 basamakl› rakamdan oluflan Armonize Sistem Kodunun ilk iki rakam›yla ifade edilir. hangi eflyan›n o bölüme dahil olma- d›¤› hakk›nda bilgi verici nitelikteki notlard›r. Ancak. ‹lk iki ra- kamdan sonra gelen iki rakam pozisyon numaras›d›r. Tarife Alt Pozisyonu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde pozisyon numaras›n› iz- leyen iki rakam alt pozisyon numaras›d›r. yol gösterici nite- likte olan ibarelerdir. Bölüm: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde birbirine benzeyen ayn› nitelikteki ve- ya ço¤unlukla ayn› hammaddeden yap›lan eflyay› içine alacak flekilde oluflturulan gruplar› ifade eder. Fas›l numaras› ile birlikte bir bütün olarak pozisyon diye adland›r›l›r. Eflyan›n ilgili fasl›n kaç›nc› s›ras›nda oldu¤unu gösterir. hangi eflyan›n sadece ilgili bölümde yer alabilece¤i ve bu eflyan›n bu bölümde yer alabilmesi için hangi flartlar›n gerekti¤i. Fas›l Notu: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde fas›l bafll›klar›ndan sonra gelmek üzere. özel alanlara ait eflya ticaretine iliflkin tarife d›fl› önlemlerin uygulanmas› amac›yla. 7) Yukar›dakilerin d›fl›nda kalan di¤er tarife uygulamalar›n› kapsamaktad›r. Bölümde geçen baz› tabirlerin ne an- lama geldi¤i. baz› eflyaya flartl› olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalar›n›. iki rakam tek bafl›na de¤il. Fas›l Bafll›¤›: Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan fas›llar›n bafl›nda bulu- nan ve ba¤lay›c› olmayan ibarelerdir. tamamen ya da k›smen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt aç›l›mlar ekleyen ve efl- ya ticaretine iliflkin tarife önlemlerinin uygulanmas› için tespit edilen di¤er cetvel- lerin.

EfiYANIN A⁄IRLI⁄I VE AMBALAJINA ‹L‹fiK‹N ESASLAR Eflyan›n A¤›rl›¤› Kavram› Türk Gümrük Tarife Cetvelinde a¤›rl›k esas›na göre vergiye tabi eflyada ver- giye esas a¤›rl›klar ile baz› pozisyon ve alt pozisyonlar›n kapsam›n›n belirlenme- sinde esas al›nan a¤›rl›klar brüt a¤›rl›k ve net a¤›rl›k olarak de¤erlendirilir. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Tarife Önlemleri: D›fl ticaretin serbest piyasa koflullar›nda geliflmesine. eflyan›n kendi a¤›rl›¤› ile tüm iç ve d›fl ambalajlar› ve kaplar›n›n a¤›rl›¤› toplam›ndan oluflur. eflyan›n tüm iç ve d›fl ambalajlar›ndan tamam›yla ayr›larak tart›l- mas› sonucunda tespit olunan kendi a¤›rl›¤›ndan oluflur. Net a¤›rl›k. belli mallar›n belirlenen de¤er ya da miktar için ithalatta ve ihracatta normal gümrük vergisi oran›nda bir indirime gi- dilmesi ve bunu aflan miktar için belirlenen dönemin sonuna kadar bu tarife indi- rimlerinin ask›ya al›nabilmesi uygulamas›d›r. eflya net a¤›rl›klar› üzerinden tart›l›r ve ambalaj a¤›rl›¤› orant›l› olarak net a¤›rl›klara ilave edilir. efl- yan›n standart kabul görmüfl ve ticari teamüllere uygun olmayan türdeki amba- lajlar› özel ambalaj olarak yorumlan›r ve afla¤›daki durumlarda eflyan›n ambalaj› ayr› olarak beyan edilir ve ait olduklar› tarife pozisyonlar›na göre ayr›ca vergiye tabi tutulur: . bu eflya bulundu¤u haldeki a¤›rl›¤› üzerinden vergiye tabi tutulur. aralar›ndaki ticarette karfl›l›kl› olarak ya da bir ülkenin belli ülke ya da toprak parçalar› menfleli eflyaya tek tarafl› olarak daha düflük tarife uygulamas›d›r. Tercihli Tarife: ‹ki ya da daha çok ülkenin yapt›klar› ticaret anlaflmas› uyar›n- ca. De¤iflik vergi oranlar›- na ve ayn› zamanda brüt a¤›rl›klar› üzerinden vergiye tabi eflyan›n ayn› ambalaj içinde gelmesi halinde. Brüt a¤›rl›k üzerinden vergiye tabi eflya ambalajs›z geldi¤i takdirde. Brüt a¤›rl›k. Tarife D›fl› Önlemler: Uluslar aras› mal ve hizmet ak›mlar›n›n serbest ticaret koflullar›na göre geliflmesine engel olan tarife önlemleri d›fl›nda kalan her türlü araç ve politikalard›r. Tarife Kotas›: Bir mal ya da mal grubunun gümrük vergisi oranlar›nda belirli bir miktar veya de¤er için indirim yap›lmas› ya da muafiyet sa¤lanmas›n› ifade eder. Tarife Tavan›: Belirli bir dönem içinde. Kota: Bir takvim y›l› içinde veya muayyen bir dönem itibariyle yap›lmas›na izin verilen ithalat›n miktar ve/veya de¤erini ifade eder. Özel Ambalaj Kavram› ve Ayr› Beyan Edilecek Ambalajlar Al›fl›lm›fl ve bilinen maddelerin d›fl›nda farkl› yap›lm›fl bulunan ambalajlar. Tarife kotas› deyimi. konu- lan gümrük vergileri ile engel olunmas›d›r. tarife kontenjan› anlam›na da gelir.

gümrük gözetimi alt›nda yetkili bir gümrük idaresine götürülmedi¤i takdirde geri çevrilir. Yukar›da belirtildi¤i flekilde kendi tarifeleri üzerinden vergiye tabi ambalaj maddelerinin vergi oran›. A¤›rl›k üzerinden vergiye tabi eflyan›n al›fl›lagelmifl ambalaj› niteli¤inde olma- yan kutu. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 1) Al›fl›lm›fl ve bilinen maddelerden olmayan ve gere¤inden farkl› bir flekilde yap›lm›fl bulunan ambalajlar. . serbest dolafl›mda olup olmad›¤› saptan›ncaya ve ser- best dolafl›mda olmad›¤› saptan›rsa. eflyan›n ta- bi bulundu¤u vergi oranlar› üzerinden ve eflya ile birlikte hesaplan›r. Gümrük Müsteflarl›¤› taraf›ndan be- lirlenen usul ve esaslara uygun olarak afla¤›da belirtilen yerlere götürülür: 1) Belirlenen bir gümrük idaresine ya da gümrükçe uygun görülecek her- hangi bir yere 2) Deniz ya da havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin karayoluyla do¤rudan bir serbest bölgeye. kendilerine ait tarife pozisyonlar› üzerinden vergiye tabi tutulur. 2) Ait olduklar› eflyan›n faturas›ndan k›ymeti ayr› gösterilen ve ayn› zaman- da ba¤›ms›z bir ticaret eflyas› niteli¤ini arz eden ambalajlar. içindeki eflyan›n vergi oran›ndan daha yüksek bulundu¤u takdirde. Sözkonusu eflya. serbest dolafl›ma ya da serbest bölgeye gi- rinceye kadar ya da yeniden yurtd›fl›na ihraç edilinceye veya imha edilinceye ka- dar gümrük gözetimi alt›nda kabul edilir. Türkiye Gümrük Bölgesinden karayoluyla transit geçecek eflya için bu hüküm uygulan- maz. S›n›rdaki yetkili olmayan bir gümrük idaresine gelen eflya. Var›fl yeri bir Türk liman› veya havaliman› olmaks›z›n Türkiye karasular›n› ya da hava sahas›n› geçen gemilerde ya da hava araçlar›nda yüklü eflya d›fl›nda ka- lan Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eflya. K›ymet üzerinden vergiye tabi eflyan›n kutu. Eflya Türkiye Gümrük Bölgesine girdi¤i andan itibaren gümrük gözetimine tabidir. k›l›f ve mahfazalar›. bunlar›n bafll› bafl›na bir ticari eflya niteli¤inde olmamas› ve k›ymetinin eflyan›n k›ymetine dahil bulunmas› flart›yla gümrük vergisine tabi tutulmaz. Türkiye Gümrük Bölgesine yürütülerek getirilecek hayvanlar ise sa¤l›k kon- trolün yap›labilen gümrük kap›lar›ndan girebilir. k›l›f ve mahfazalar›n›n gümrük vergisi oranlar›. ambalaj maddelerinin gümrük vergisi. 3) ‹thalat vergilerinden kaç›nmak amac›yla ambalaj olarak getirilen eflya. EfiYANIN TÜRK‹YE GÜMRÜK BÖLGES‹NE G‹R‹fi‹ VE BOfiALTMA ‹fiLEMLER‹ Eflyan›n Türkiye Gümrük Bölgesine Girifl Esaslar› Karayolu tafl›tlar›yla ancak s›n›rdaki yetkili bir gümrük idaresine eflya getirile- bilir. içindeki eflyan›n gümrük vergi oran›ndan düflük veya buna eflit bulundu¤u takdirde.

daha önce uygulanan gümrük rejimi. Serbest bölgeye konulan eflyan›n gümrü¤e sunulmas› zorunlu de¤ildir. gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem ya da kullan›- ma tabi tutulmas›ndan önce. 4) Serbest bölgeye ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kald›r›lmas›na ilifl- kin bir karardan sonra konulan eflya olmas› durumunda. 2) Serbest bölgeden hiçbir gümrük rejimine tabi tutulmadan karayoluyla ya da demiryoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine eflya getirildi¤i durumlarda. Eflyan›n Gümrü¤e Sunulmas› Eflyan›n gümrü¤e sunulmas›. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI S›n›rda bulunmayan serbest bölgelere eflya götüren karayolu tafl›tlar›n›n transit rejimi çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesinden geçirilmesi mümkündür. 3) Özet beyan say›s› ve kapsam›. Gümrük Müsteflarl›¤› taraf›ndan belirlenen esaslara uygun olarak gümrük idaresine ya da gümrük idarelerinin belirledi¤i ya da uygun gördü¤ü yere gelen eflya. eflya- n›n üzerinde bulundu¤u tafl›t arac›. gümrük ifllemlerinin yürü- tüldü¤ü alanlara girifline iliflkin gümrük veya gümrük muhafaza yetkililerince tu- tulan ilk kay›tlar eflyan›n sunulmas›n›n bafllang›c›n›n belirlenmesinde esas teflkil eder. Tafl›t arac›n›n. Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eflyan›n güm- rük idaresine ya da gümrük idaresinin belirledi¤i veya uygun gördü¤ü bir yere ge- tirildi¤inin gümrük idaresine bildirimidir. 5) Serbest bölgeye ihracat kayd›yla konulan eflya olmas› durumunda. 3) Serbest bölgeye girifliyle sona erecek bir gümrük rejimine tabi tutulan efl- ya oldu¤u durumlarda. Gümrü¤e sunulan bir eflyan›n. soyad› ve adresi. 2) Eflyan›n bulundu¤u yer. eflyan›n incelenmesi ya da bundan numune al›nma- s› konusunda sahipleri ya da yasal temsilcileri taraf›ndan yap›lan taleplere güm- rük idarelerince izin verilir. Bu konudaki taleplerin yaz›l› ya- p›lmas› ve afla¤›daki bilgileri içermesi gerekir: 1) Baflvuru sahibinin ad›. 4) Eflyan›n teflhisine yarayacak ayr›nt›lar. ç›kan ve burada kalan eflyan›n fiziki muayenesinin gerekti¤i durumlarda. . bunu Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kifli veya yerine göre eflyan›n geli- flinden sonra tafl›mas›n› üstlenen kifli taraf›ndan gümrü¤e sunulur. Eflyan›n önceden incelenmesi olay›na pratik uygulama- larda ‘eflyay› küflat etmek’ ad› da verilmektedir. An- cak flu durumlarda sözkonusu eflyan›n gümrü¤e sunulmas› gerekir: 1) Serbest bölgeye giren.

eflyan›n gümrü¤e sunulmas›n› izleyen ilk iflgünü mesa- i bitimine kadar ilgili gümrük idaresine verilmesi zorunludur. Özet beyan›n. . tafl›t›n ismi ve sefer numaras› gösterilir. Eflyan›n incelenmesi talebinde bulu- nan kifli. özet beyana orijinal manifesto veya ana konflimentonun eklenmesi zorunludur. tafl›t›n Türkiye Gümrük bölgesine geliflinden önce de ilgili gümrük idaresine tescil ettirilmesi mümkündür. tafl›t arac› gümrük- lü sahaya gelmeden önce tescil edilmifl özet beyan›n onay ifllemleri yap›lmaz. Gümrük mevzuat› gere¤ince afla¤›daki belgeler de özet beyan olarak kabul edilir ve özet beyan yerine geçer: 1) Orijinal manifesto 2) Konflimento 3) CMR 4) CIM 5) CIV 6) T›r Karnesi 7) Serbest Bölge ‹fllem Formu Eflyan›n Boflalt›lmas› Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eflya gümrük gözetimi alt›nda tafl›ttan boflalt›l›r. yeniden paketleme. sürücüsü veya temsilcisi ile geçici depolama yeri iflletme me- muru taraf›ndan imzalan›r. numaras›. Eflyan›n boflaltmadan önce veya boflaltma s›ras›nda zarar görmüfl veya kap- lar›n›n k›r›k veya bozuk oldu¤u tespit edilirse bu durum bir tutanakla tespit olu- narak boflaltma listesi ekinde gümrük idaresine sunulur. brüt a¤›rl›¤›. paket açma. markas›. sürücü veya acentenin yetkili perso- neli ile geçici depolama yeri iflletmelerinin yetkili memurlar› taraf›ndan eflyan›n boflalt›lmas›n› müteakip 24 saat içinde boflaltma listesi düzenlenir ve gümrük me- muru ve tafl›t sahibi. tafl›y›c› veya temsilcisi taraf›ndan yap›lan beyand›r. tafl›t arac› ve gümrü¤e sunulan eflya ile ilgili genel bilgilerin yer ald›¤›. Eflyan›n tafl›ttan boflalt›lmas› s›ras›nda boflaltmaya yetkili deniz. pilot. Boflaltma listesinde eflyan›n cinsi. Eflyan›n Boflalt›lmas› ve Özet Beyan Kavram› Özet Beyan Özet beyan. Özet beyan verilirken. Bu durumda. Özet beyan›n. Gümrük idaresi taraf›ndan verilen izinlerde ne kadar numune al›naca¤›na iliflkin miktar bilgileri de yer al›r. tartma ifllemlerinin ya da taleple ilgili oluflabilecek di¤er ifllemlerin maliyetini ve riskini üstlenmifl kabul edilir. kara ve hava araçlar›n›n sahipleri veya kaptan. kapla- r›n say›s›. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Eflyan›n incelenmesi ve eflyadan numune al›nmas› gümrük idaresinin gözeti- mi alt›nda yap›l›r. cinsi.

k›y- met. bir gümrük rejimine tabi tutulabilir 2) Bir serbest bölgeye konabilir 3) Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›na yeniden ihraç edilebilir 4) ‹mha edilebilir 5) Gümrü¤e terk edilebilir. Boflaltma listesinde kay›tl› olmad›¤› halde özet beyanda kay›tl› bulunan eflya özet beyan eksi¤idir. Demiryolu ile gelen eflyada. eflyan›n gümrü¤e sunulmas›n- dan sonra gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›m belirlenmesi zorunludur. özet beyan ya da özet beyan ye- rine kullan›lan belgelerin üzerine kaydedilir ve buna iliflkin tutanak düzenlenerek bu tutanak üzerinden özet beyan eksiklik/fazlal›k takibat›na geçilir. Boflaltma listesinde kay›tl› oldu¤u halde özet beyanda kay›t- l› olmayan eflya da özet beyan fazlas›d›r. Havayolu flirketlerince ibraz edilen ve belirli flartlar› tafl›yan özet beyanlarla il- gili olarak. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Tafl›tlar›n sahipleri. kap›lar›ndaki mühürleri sa¤lam olmas› ve boflal- t›lan eflyan›n yük senetlerine göre eksik veya fazla ç›kmas› ile eksik veya fazla ç›- kan kaplarda flüpheli bir durum bulunmamas› halinde. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrü¤e sunulan eflyan›n. al›c› ve di¤er alametler bak›m›ndan özet beyanda kay›tl› eflya oldu¤unun tespit edilmesi durumunda özet beyan eksiklik/fazlal›k takibat›- na geçilmez. Farkl›l›k görülürse bu durum. aç›lan eksiklik veya fazla- l›k takibat›. kaptanlar› ya da acenteleri taraf›ndan gümrük idaresine verilen özet beyan ya da özet beyan olarak kullan›lan ticari ya da resmi belgeler- deki kay›tlar. eflyan›n araçtan boflalt›lmas› s›ras›nda düzenlenen boflaltma listele- riyle karfl›laflt›r›l›r. TCDD ‹daresinin gerekçeli yaz›s› üzerine kald›r›l›r. di¤er bir yolla geldiyse 20 gün içinde gümrükçe onaylanm›fl bir iflleme tabi tutulmas› ve gerekli ifllemlerin ta- mamlanmas› gerekir. Eflyaya Gümrükçe Onaylanm›fl Bir ‹fllem Belirleme Zorunlulu¤u Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eflya için. say›. özet beyan›n verildi¤i tarihten itibaren denizyoluyla geldiyse 45 gün. gönderici. marka. Bilindi¤i gibi gümrükçe onaylanm›fl ifllemler afla¤›dakilerden birisi olabilir: 1) Eflya. yirmi veya k›rkbefl günlük sürelerin hesaplanmas›nda göz önünde bulundurulmaz ve ifllemin sonuçland›¤› tarihten itibaren kalan süre verilir: 1) Eflyan› herhangi bir adli veya idari takibata konu olmas› halinde bu taki- bat nedeniyle geçen süreler . Ancak afla¤›daki durumlarda bu süre ifllem tarihinin baflla- d›¤› tarihte durdurularak. bir özet beyan eksi¤i eflyan›n baflka bir uçakla geldi¤inin ya da bir özet beyan fazlas› eflyan›n di¤er bir özet beyan içeri¤i eflya oldu¤unun bildirilmesi ve bu kar›fl›kl›¤›n azami 10 gün içerisinde gerçekleflmifl olmas› ve miktar.

yanaflt›¤› veya indi¤i yerlere mümkün mertebe yak›n olan ambar. Elleçleme Geçici depolanan eflya görünüfl ve teknik özelliklerinin de¤ifltirilmemesi ko- fluluyla ayn› durumda muhafazalar›n› sa¤lamak üzere gümrük idaresinin izni ve denetlemesi alt›nda baz› ifllemlere tabi tutulabilir. GEÇ‹C‹ DEPOLAMA KAVRAMI VE ‹LG‹L‹ ‹fiLEMLER Geçici Depolanan Eflya Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen serbest dolafl›mda olmayan eflya gümrü- ¤e sunulmas›ndan sonra gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tu- tuluncaya kadar geçici depolanan eflya statüsünde bulunur ve bu flekilde adlan- d›r›l›r. Bu ifllemlere elleçleme ad› veri- lir ve afla¤›daki türden ifllemleri kapsar: 1) Kaplar›n tamiri veya sa¤lamlaflt›r›lmas› 2) Kaplar›n yenilenmesi 3) Eflyan›n havaland›r›lmas› 4) Kalburlama 5) Büyük kaplardan küçük kaplara boflaltma veya kaplar›n birlefltirilmesi 6) Kar›flt›rma 7) Yeni çeflitler yapma 8) Kaplardan örnek veya numune alma. Talep halinde ihracat eflyas›n›n da bu kapsamda de¤erlendirilmesi müm- kündür. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 2) Eflyan›n gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulmas› için d›fl ticaret mevzuat› ya da sair mevzuat gere¤ince ibraz edilmesi gereken uygunluk belgesi. Yolcu eflyas›n›n. depo. kontrol belgesi. . izin yaz›s›. gözetim belge- si gibi belgelerin al›nmas› veya buna iliflkin ifllemlerin yerine getirilmesi s›- ras›nda geçen süreler. ithal lisans›. yolcu beraberinde getirilip gümrü¤e sunulmas›ndan sonra gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutuluncaya kadar konuldu- ¤u yolcu salonlar›ndaki gümrük ambarlar› da geçici depolama yeri olarak kabul edilir. Yolcu eflyas›n›n buralarda bekleme süresi 3 ayd›r. ardiye veya hangar gibi yerler geçici depolama yerleridir. Geçici Depolama Yeri Geçici depolanan eflyan›n her türlü d›fl etken ve müdahalelerden korunmas›- n› sa¤layacak flekilde yap›lm›fl ve tafl›tlar›n durdu¤u.

ülkenin gümrük duvarlar›n›n d›fl›nda kabul edilen genel veya özel antrepolara al›nmas› ve böylece gümrük vergilerinin ve efletkili vergilerin ödenmemesi imkan›n› sa¤layan bir rejimdir. Di¤er rejimleri çok iyi anlayabilmek için serbest dolafl›m kavram›n› do¤ru olarak alg›lamak gerekir. . Serbest dolafl›mda bulunma- yan eflyaya serbest dolafl›ma girifl rejimi hükümlerinin uygulanmas› halin- de. Gümrükçe onaylanm›fl ifllemlerden birisi olan gümrük rejimi. eflya- n›n ithali için öngörülen di¤er ifllemlerin tamamlanmas› ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ve di¤er mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile mümkün olan ifllemin ad›d›r. belli süre- ler içinde eflyay› gümrükçe onaylanm›fl bir iflleme tabi tutmak zorundad›r. yabanc› bir ülkeden Türkiye’ye. bir iç gümrükten di¤er bir iç gümrü¤e tafl›nabilir. eflyaya uygula- nacak ifllemler bütününü ifade eder. ticaret politikas› önlemlerinin uygulanmas›. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI GÜMRÜK REJ‹MLER‹ VE REJ‹MLERLE BA⁄LANTILI GÜMRÜK ‹fiLEMLER‹ REJ‹M KAVRAMI VE GÜMRÜK REJ‹MLER‹N‹N GENEL TANITIMI Gümrük mevzuat›na göre Türkiye Gümrük Bölgesine girerek nakliyeci tara- f›ndan bir gümrük idaresine sunulan ve geçici depolama statüsüyle geçici depo- lama yerlerinde gümrük gözetimi alt›nda bekleyen eflya için mükellef. Türkiye’den yabanc› bir ülkeye. Transit rejimine ta- bi tutulan eflya Türkiye Gümrük Bölgesi içinde. Gümrük rejimleri sekiz tane olup afla¤›daki ifllemlerden oluflmaktad›r: 1) Serbest Dolafl›ma Girifl Rejimi: Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eflyan›n serbest dolafl›ma girifli. gümrük gözetimi alt›nda Türkiye Gümrük Bölge- si içinde bir noktadan di¤erine tafl›nmas› ifllemine transit ad› verilir ve bu ifllem. 2) Transit Rejimi: ‹thalat vergileri ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutul- mayan serbest dolafl›ma girmemifl eflya ile ihracatla ilgili gümrük ifllemle- ri tamamlanm›fl eflyan›n. 3) Antrepo Rejimi: Türkiye Gümrük Bölgesine gelen ve gümrük gözetimi al- t›nda bekleyen eflyan›n serbest dolafl›ma sokulmadan. eflya gümrük mevzuat›na göre serbest dolafl›mda bulunan eflya sta- tüsünü kazan›r. transit rejimi hükümlerine göre gerçeklefltirilir. yabanc› bir ülkeden gelip yabanc› bir ülkeye.

Türkiye Gümrük Bölgesinde bir veya daha fazla ifllem görerek. niteli¤ini veya durumunu de¤ifltiren ifllem- lere tabi tutulmalar› ve bu ifllemlerden elde edilen ürünlerin tabi oldukla- r› gümrük vergileri üzerinden serbest dolafl›ma girmeleri. gümrük kontro- lü alt›nda iflleme rejimi hükümleri uyar›nca yap›l›r. ‹hraç etmek kayd›yla üretici firmalara vergisiz hammadde temi- ni sa¤layan bu rejim. ihraca- t›n gerçekleflmesi halinde teminat›n veya al›nan vergilerin geri verildi¤i bir rejimdir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 4) Dahilde ‹flleme Rejimi: Serbest dolafl›mda bulunmayan eflyan›n vergileri teminata ba¤lanmak suretiyle veya bu amaçla serbest dolafl›ma giren ya da eflde¤er eflyan›n. ifllem görmüfl ürünlerin elde edilmesi ve özel hükümler sakl› kal- mak kayd›yla. ithalat vergilerine veya ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmaks›z›n. 6) Geçici ‹thalat Rejimi: Serbest dolafl›ma girmemifl eflyan›n ithalat vergilerin- den tamamen ya da k›smen muaf olarak ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmaks›z›n Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullan›lmas› ve bu kul- lan›m s›ras›ndaki ola¤an y›pranma d›fl›nda herhangi bir de¤iflikli¤e u¤ra- maks›z›n yeniden ihrac›na olanak sa¤layan hükümlerin uyguland›¤› rejim- dir. Ekonomik Etkili Gümrük Rejimi Kavram› Gümrük mevzuat›m›z. 5) Gümrük Kontrolü Alt›nda ‹flleme Rejimi: Serbest dolafl›ma girmemifl eflya- n›n. sekiz tane gümrük rejiminden afla¤›da s›ralanan befl tanesine “ekonomik etkili gümrük rejimleri” ad›n› vermektedir: 1) Antrepo Rejimi 2) Dahilde ‹flleme Rejimi 3) Gümrük Kontrolü Alt›nda ‹flleme Rejimi 4) Geçici ‹thalat Rejimi 5) Hariçte ‹flleme Rejimi . elde edilen ürünlerin ihraç edilmesinin esas oldu¤u. 7) Hariçte ‹flleme Rejimi: Serbest dolafl›mdaki eflyan›n hariçte iflleme faaliyet- lerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ih- rac› ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithalat vergilerin- den tam veya k›smi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolafl›ma girifline iliflkin hükümlerin uyguland›¤› rejimdir. Türkiye’nin Gümrük Birli¤i’ne girdi¤i 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren bir ihracat teflvi¤i olarak karfl›m›za ç›kmaktad›r. 8) ‹hracat Rejimi: Serbest dolafl›mda bulunan eflyan›n ihraç amac›yla Türki- ye Gümrük Bölgesi d›fl›na ç›k›fl›na iliflkin hükümlerin uyguland›¤› rejimdir. Türkiye Gümrük Bölgesinde.

Pratik hayatta gümrükçüler. Transit rejimine tabi tutulan eflya Türkiye Gümrük Bölgesi içinde flu noktalar aras›nda tafl›nabilir: 1) Yabanc› bir ülkeden gelip yabanc› bir ülkeye 2) Yabanc› bir ülkeden Türkiye’ye 3) Türkiye’den yabanc› bir ülkeye 4) Bir iç gümrükten di¤er bir iç gümrü¤e . eski güm- rük mevzuat›m›zdan kaynakl› bir tabir olarak bu rejime. TRANS‹T REJ‹M‹ ‹thalat vergileri ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmayan serbest do- lafl›ma girmemifl eflya ile ihracatla ilgili gümrük ifllemleri tamamlanm›fl eflyan›n. o tarihte yürürlükteki ticaret politikas› önlemlerine tabidir. eflya ser- best dolafl›mda bulunan eflya statüsünü kazan›r. Transit olarak geçen tafl›t ve serbest dolafl›ma girmemifl eflya transit geçifller dolay›s›yla gümrük vergilerine tabi tutulmaz. bu anlaflmalar- daki kay›t ve flartlar da göz önünde bulundurulur. tar›m- sal mali yükler d›fl›nda kalan ithalat vergileri oranlar›n›n indirilmesi ve beyan sahi- binin yaz›l› baflvurusu halinde lehine olan oran uygulan›r. transit eflyas›na iliflkin olarak yap›lan hizmet ve denetlemenin gerektirdi¤i masraflarla. eflyaya iliflkin gümrük vergilerinin ödenmesinden veya teminata ba¤lanmas›ndan önce. yükleme. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI SERBEST DOLAfiIMA G‹R‹fi REJ‹M‹ Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eflyan›n serbest dolafl›ma girifli. antrepo veya depolarda muhafaza gibi hizmetler karfl›l›¤› ücret al›n›r. Aram›z- da iki tarafl› ticaret ve ödeme anlaflmas› bulunan ülkelerden gelen eflyan›n yurda sokulmas›nda. Aram›zda ticaret ve ödeme anlaflmas› olmayan ülkelerden gelen eflyan›n yur- da sokulmas›. serbest dolafl›ma girifl beyannamesinin tescil tarihinden sonra. Serbest dolafl›ma girifl rejimine tabi tutulan eflyaya. mü- hürleme. eflyan›n ithali için öngörülen di¤er ifllemlerin tamamlanmas› ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ve di¤er mali yü- kümlülüklerin yerine getirilmesi ile mümkündür. bu rejime iliflkin beyan- namenin tescil tarihinde yürürlükte olan vergi oranlar› uygulan›r. gümrük gözetimi alt›nda Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan di¤erine ta- fl›nmas›. ticaret poli- tikas› önlemlerinin uygulanmas›n›. transit rejimi hükümlerine tabidir. Bununla birlik- te. yürürlükteki ticaret politikas› önlemlerinin yan› s›ra. Serbest dolafl›mda bulunmayan eflyaya serbest dolafl›ma girifl rejimi hükümlerinin uygulanmas› halinde. aktarma rejimi ad›n› da vermektedirler. boflaltma. Ancak.

öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri taraf›ndan eflyan›n ayniyetinin tespiti amac›yla al›nan tedbirlere uymak suretiyle var›fl veya ç›k›fl gümrük idaresi- ne sa¤lam ve noksans›z olarak sunmakla yükümlüdür. Transit rejimine göre tafl›nd›¤›n› bilerek eflyay› kabul eden tafl›y›c› veya al›c› da. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Transit rejimine tabi tutulan eflya afla¤›da s›ralanan belgelerden biriyle tafl›- n›r: 1) Transit Beyannamesi 2) TIR Karnesi 3) ATA Karnesi (Transit belgesi olarak kullan›lmak flart›yla) 4) Form 302 5) Posta Belgesi (Posta kolileri için) 6) Özet Beyan (Bir Türk liman›ndan baflka bir Türk liman›na veya Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›ndaki bir limana deniz veya hava yoluyla tafl›nan efl- ya için) 7) Beyanname (Antrepolardan veya gümrük idaresince konulmas›na izin ve- rilen yerlerden ç›kar›larak transit edilecek eflya için) Transite ‹liflkin Di¤er Önemli Gümrük Hükümleri Transite ‹liflkin Yükümlülük Transit rejimi hak sahibi kifliler. do¤rudan bir Türk veya yabanc› limana götürülme- si halinde. bu eflya için ayr›ca transit beyannamesi düzenlenmez. deniz veya hava yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek geçici depolama yeri. Transit rejimi eflyan›n ve belgelerinin bu rejim hükümlerine uygun olarak va- r›fl veya ç›k›fl gümrük idaresine sunulmas› üzerine sona erer. Transit Rejimi Beyan Esaslar› Kara. antrepo veya gümrükçe izin verilen yerlere konulduktan sonra ya- banc› veya bir Türk liman›na transit edilecek eflya. Denizyolu ile gelen eflyan›n. eflyay› öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri taraf›ndan eflyan›n ayniyetinin tespiti amac›yla al›nan önlemlere uymak suretiyle. var›fl veya ç›k›fl gümrük idaresine sa¤lam ve noksans›z olarak sunmak ve transit rejimine iliflkin hükümlere uymakla yükümlüdür. karaya ç›kar›lmadan veya geçici depolama yeri veya antrepoya konulmadan. transiti yapacak deniz arac›na veya eflyay› o araca götürecek di¤er bir araca yüklenmeden önce. Serbest dolafl›mda bulunmayan eflyan›n Türkiye Gümrük Bölgesinde havayo- luyla transiti özet beyanla yap›l›r. ‹lgili havayolu iflletmesi taraf›ndan tarih at›l›p im- . acente veya ta- fl›y›c› ya da mal sahibi taraf›ndan gümrü¤e transit beyanname verilir. eflya için verilen özet beyan formu transit beyannamesi niteli¤inde olup.

Gümrü¤e bu tafl›ma belgesi ile birlikte ve varsa gümrük ifllem- lerine mahsus olmak üzere mahreçlerinden düzenlenmifl ve demiryollar› idaresi- ne teslim edilmifl di¤er gerekli belgeler de verilebilir. he- saplanacak gümrük vergileri tutar›ndan afla¤› bir miktar olamaz. ‹ste¤in gümrük idare amirince kabulü ha- linde gerekli düzeltmeler yap›l›r. Ancak afla¤›daki durumlarda teminat flart› aranmaz: 1) Sahip veya acenteleri ad›na tescil edilmifl bulunan ve düzenli sefer yap- makta olan altm›fl rüsum tonilatodan fazla deniz tafl›tlar›yla yap›lan tafl›- malarda 2) Havayoluyla yap›lan tafl›malarda 3) Boru hatt› ile yap›lan tafl›malarda 4) Demiryolu ile yap›lan tafl›malarda 5) TIR karnesi kapsam›nda karayoluyla yap›lan transit tafl›malarda Türkiye Gümrük Bölgesinde transit edilecek eflyaya iliflkin teminat tutar›. Ayr›ca. ilgililerin dilekçe ile gümrük idaresine baflvurarak zorlay›c› sebepleri bildirmeleri gerekir. Eflyan›n. transit eflyas›. transit beyannamesinde belirtilen araçtan farkl› bir araca yüklenme- si veya gönderilece¤i yerin de¤iflmesi veya transit edilecek eflyan›n tamam›n›n araca yüklenmemesi gibi nedenlerle transit beyannameleri üzerinde düzeltmeler yap›lmas› gerekti¤i durumda. . Bir gümrükten di¤er gümrü¤e veya bir gümrükten antrepolara yap›lacak te- minats›z transit tafl›malara izin vermeye ilgili gümrük müdürlü¤ü yetki sahibidir. gümrük bu- lunan ilk s›n›r istasyonunda. Ek mahiyette teminat›n veril- mesi veya yeni bir teminatla de¤ifltirilmesi ifllemi ayn› gümrük idaresince yap›l›r. özet beyan yerine geçen tafl›ma belgesinin iki nüsha- s› ile beyan edilir. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI zalanmak suretiyle onaylanarak düzenlenmifl özet beyanlar transit beyannamesi hükmünde olup. eflyaya iliflkin tahakkuk edebilecek gümrük vergi- leri için teminat verilmesi zorunludur. transit beyannamesi gibi ifllem görür. Transit iflleminin demiryolu ile yap›lmas› halinde. Gümrük Müsteflarl›¤›. eflya cinsi ve gümrük rejimi itibariyle götürü teminat tutarlar› belir- lemeye yetkilidir. Transitte Teminat ‹fllemleri ve Memur Refakati Transit rejimi kapsam›nda tafl›nan eflyan›n gümrük vergilerinin ödenmesini garanti alt›na almak amac›yla. teminat transit beyan›n›n yap›ld›¤› girifl veya hareket gümrük idaresine verilir. Transit ifllemlerde teminat verilmesi durumunda. tafl›y›c›lar› veya mümessilleri taraf›n- dan tanzim edilecek transit beyannamesi ile beyan edilir. sahipleri. Demiryollar› d›fl›ndaki kara tafl›tlar›yla transit rejimi kapsam›nda Türkiye Gümrük Bölgesinde tafl›nan eflya.

Uygulamadaki özellikleri sebebiyle. Antrepo Türleri Gümrük antrepolar›. lojistik fay- dalar da temin edebilen bir rejim olarak karfl›m›za ç›kmaktad›r. özel antrepolar›n ise C. Transit efl- yas›n›n teminat yerine. Genel Antrepolar 1) A tipi Antrepo: ‹flleticisinin. stok kay›tlar›n› tuttu¤u ve antrepoya konulan eflyadan herhangi bir noksanl›k olmas› halinde gümrük vergilerini öde- mekten sorumlu oldu¤u genel antrepo tipidir. memur refakatinde tafl›nmas› için talepte bulunanlar tara- f›ndan afla¤›daki ifllemlerin yap›lmas› gereklidir: 1) Refakat memurunun. serbest dolafl›ma gi- riflin tecil edilmesinden dolay› firmalara finansal faydalar sa¤lad›¤› gibi. Gümrük antreposu ise gümrük gözetimi alt›nda bulunan eflyan›n veya izin verildi¤i durumlarda ihraç eflyas›n›n konuldu¤u genel ve özel antrepolar› ifade eder. genel ve özel antrepo olmak üzere temelde ikiye ayr›- l›r. ANTREPO REJ‹M‹ Türkiye Gümrük Bölgesine gelen ve gümrük gözetimi alt›nda bekleyen eflya- n›n serbest dolafl›ma sokulmadan. antrepo beyannamesini kullan›c›n›n verdi¤i genel antrepo tipidir. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda antrepo rejimi. 2) Zorunlu mali sorumluluk sigortas› kapsam›nda ödenecek tazminat tutar› üzerinden yap›lacak kaza ve ölüm sigorta masraflar›n›n ödenmesi gere- kir. genel antrepolar›n. Antrepo rejimine tabi tutulan eflyalar. 2) B tipi Antrepo: Antrepoya konulan eflyadan kullan›c›n›n sorumlu oldu¤u. 3) Gümrük mevzuat›nda özel olarak bu ifl için yay›nlanm›fl taahhütnamenin doldurularak gümrü¤e verilmesi gerekir. B ve F tipleri. antrepolardan düflümlü olarak. Antre- po iflleticisinin sorumlulu¤u s›n›rl›d›r. eflyan›n konulmas› için herkes taraf›ndan kullan›labi- len gümrük antrepolar›. memur refakatinde tafl›nmas› da mümkündür. ülkenin gümrük duvarlar›n›n d›fl›nda kabul edi- len genel veya özel antrepolara al›nmas› ve böylece gümrük vergilerinin ve eflet- kili vergilerin ödenmemesi imkan›n› sa¤layan bir rejimdir. refakat ve dönüfl süresini kapsayan Harc›rah Kanu- nu’na göre yolluk ve yevmiyelerinin ödenmesi gerekir. Antrepo iflleticisi sadece antrepoyu . özel antrepo tabiri ise sadece antrepo iflleticisine ait efl- yan›n konulabildi¤i gümrük antrepolar› için kullan›l›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Transit suretiyle tafl›nmas›na izin verilen eflyan›n gümrük vergileri karfl›l›¤› te- minat al›nmas› yerine. D ve E tipleri bulunur. A. parti- ler halinde çekilebilir. Genel antrepo tabiri.

‹zin Al›narak Antrepoya Konulabilecek Eflyalar Afla¤›da s›ralanan eflyalar. izin hak sahibi- nin depolama yerinin antrepo kabul edildi¤i veya depolama yeri olmazsa dahi eflyaya antrepo rejimi hükümlerinin uyguland›¤› özel antrepo tipidir. Ayr›ca. beyan›n kay›t yo- luyla yap›lmas› durumunda uygulanan özel antrepo tipidir. tabiatlar›na ve yap›lacak faaliyetin özelliklerine uygun olarak yap›lm›fl bulunan genel veya özel antrepolara konulabilir. al›c›s›n›n belirlenmesinden sonra tamamen veya k›smen gümrük- çe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulmas›na izin verilir. Antrepo stok kay›tlar› tutulmad›¤›ndan. posta idaresinin sorumlulu¤u ve gümrü¤ün denetlemesi alt›nda yabanc› menfleli kolilerin konulmas› için ayr›lm›fl kapal› yerler de gümrük mevzuat›na göre genel antrepo say›l›r. 3) E tipi Antrepo: ‹flleticisi ve kullan›c›s›n›n ayn› kifli oldu¤u. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI kiralar. 2) D tipi Antrepo: ‹flleticisi ve kullan›c›n›n ayn› kifli oldu¤u. ancak Gümrük Müsteflarl›¤›’n›n izni al›narak an- trepolara konulabilir: . Bu antrepo türlerinin yan› s›ra. Sat›c› veya göndericisi belli. Bu flekilde genel antrepoya ko- nulan eflyan›n. Parlay›c›. beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teflkil eder. Antrepoya Eflya Konulmas› ve Takibi Antrepoya Konulabilecek Eflya Gümrük antrepolar›na. Bu antrepo türlerinin yan› s›ra. antrepo iflleticilerinin so- rumlulu¤u alt›nda genel antrepolara konulabilir. ithalat vergilerine ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmaks›z›n konulabilir. patlay›c› veya bir arada bulunduklar› eflya için tehlikeli olan veya muhafazalar› özel düzenek ve yap›lara gerek gösteren ve gümrük mevzuat›nda listesi verilen eflya. Özel Antrepolar: 1) C tipi Antrepo: ‹flleticisi ve kullan›c›s› ayn› kifli olan ve antrepoya al›nan efl- yadan bu kiflinin sorumlu oldu¤u özel antrepo tipidir. al›c›s› emre olan eflya. serbest dolafl›ma girmemifl eflya. serbest dolafl›mda olmayan eflyan›n sergilen- di¤i fuar ve sergiler de gümrük mevzuat›na göre özel antrepo say›l›r. bu eflyan›n ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylan- m›fl di¤er bir ifllem ya da kullan›ma tabi tutulmas› zorunludur. gümrük an- treposuna konulmas› halinde ihracata ba¤l› önlemlerden yararlanabilen ihraç efl- yas› da antrepoya konulabilecek eflyalar aras›ndad›r. Ancak bu durumda eflyan›n antrepoya konulmas› halinde. 3) F tipi Antrepo: Gümrük idarelerince iflletilen genel antrepo tipidir.

5) Geçici depolama yerlerinde veya gümrükçe izin verilen yerlerde kanuni süresini doldurdu¤u için tasfiyesi gereken veya sahipleri taraf›ndan geçi- ci depolama yerlerinde gümrü¤e terk edilen veya geçici depolama yerle- rinde yap›lan yoklamalar sonunda fazla ç›kan eflya. etiket. 3) Yerli mamul ve mahsullerimizde kullan›lmak üzere ve bunlar›n yabanc› menfleli oldu¤unu gösterecek veya izlenimini uyand›racak. görü- nüfl veya pazarlama kalitesinin gelifltirilmesi veya da¤›t›m ya da yeniden sat›fla ha- z›rlanmas› amac›yla. 4) Fikri ve S›nai Mülkiyet Haklar›n›n korunmas› mevzuat›na göre marka. 2) Gerek üzerlerinde. gümrük yükümlülü¤ü do¤uran gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulmas› ve beyan sahibinin gümrük vergilerinin hesab›nda yararlan›lmak üzere INF 8 formu kullan›l›r. kar›flt›r›lmas› ve benzeri flekilde asli niteliklerini de¤ifltirmeyen ifllemlerdir. Elleçleme ‹fllemleri Serbest dolafl›mda bulunmayan eflya için gümrük idarelerince gümrük antre- polar›nda elleçleme faaliyetlerine izin verilebilir. Baflvuru. Ürünün imalat›nda zorunlu bir rol tafl›mayan aksesuarlar›n. endüstriyel tasar›m haklar› ile fikir ve sanat eserleri kanunu kapsam›na giren haklarla ilgili olarak hak sahibinin yetkilerine tecavüz eder mahiyetteki eflya. iyi korunmas›. Elleçleme ifllemleri. üzerleri ya- banc› dille bas›l› veya yaz›l› her türlü bofl zarf. Antrepolardaki eflyas›n› elleçleme ifllemlerine tabi tutmak isteyenler. kalburlanmas›. antreponun ba¤l› oldu¤u gümrük idaresinden baflka bir gümrük idaresinde. elle veya baflka bir flekilde gerçeklefltirilen. havaland›r›lmas›. idare amirince uygun bulundu¤u takdirde ge- rekil izin verilir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 1) Türkiye’ye girmesi veya Türkiye’den transit geçirilmesi yasak olan yaban- c› ülke eflyas›. damga ve ben- zeri eflya ile Türkiye’de düzenlenebilecek belgeleri yabanc› ülkelerde dü- zenlenmifl gibi gösterebilecek yabanc› firmalara ait üzerleri imzal› veya imzas›z olsun proforma faturalar hariç bofl faturalar. Antrepoda elleçleme ifllemine tabi tutulan eflyan›n. gerek iç veya d›fl ambalajlar›nda üretildi¤i ülkeden baflka bir ülke ürünü oldu¤u izlenimi veren isim ve simgeler tafl›yan eflya. gümrük idaresine bir dilekçe ile izin baflvurusunda bulunur. büyük kaplardan küçük kaplara aktar›lmas›. flerit. yap›lacak ifllem- leri ve gümrük antrepo rejimi hükümlerinin uygulanmas› için gerekli bütün ayr›n- t›lar› içermek zorundad›r. Örne¤in. co¤- rafi iflaret. Bu baflvuru. kaplar›n yenilenmesi veya tamiri. ambalajlanmas›. . nihai ürüne mon- te edilmesiyle ilgili montaj ve ifllemler de mutat elleçleme ifllemleri olarak kabul edilir. antrepo rejimine tabi ithal eflyas›n›n. yerinin de- ¤ifltirilmesi. istifi. bir otomobile radyo-teyp tak›lmas› bu tür bir ifllemdir.

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI

Eflyan›n Antrepolarda Kal›fl Süresi
Eflyan›n antrepo rejimi alt›nda kal›fl süresi s›n›rs›zd›r. Ancak antrepoda bulu-
nan eflyan›n gümrükçe onaylanm›fl baflka bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulmas›
yönünde beyanname tescil ettirilmesi halinde 30 gün içinde ifllemlerinin bitirilme-
si gerekir. Bu süre içerisinde gümrük antrepo rejimi dahil baflka bir rejim beyan›n-
da bulunulmas› halinde, bu beyana iliflkin süre göz önüne al›n›r.
Gümrük Müsteflarl›¤›, özellikle beklemek suretiyle bozulabilecek eflya da dahil
olmak üzere eflyan›n antrepoda kalabilece¤i süre konusunda belirleme yapabilir.
Eflyan›n antrepoda kalabilece¤i süre konusunda bir s›n›rlama konulmufl ise,
eflyan›n antrepoya al›nd›¤› tarihten veya antrepolar aras› nakil yoluyla baflka bir an-
trepodan gelen eflyan›n ilk antrepoya girifl tarihinden itibaren hesaplama yap›l›r.
Antrepoda bulunan eflya için gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem ve kullan›m ta-
yin edilmesine iliflkin beyannamenin tescilinden itibaren otuz gün içinde ifllemleri
bitirilmeyen eflya ile belirlenen süreler içinde ifllemi tamamlanmayan eflya, güm-
rük mevzuat›n›n ilgili hükümlerine göre tasfiye edilir.

DAH‹LDE ‹fiLEME REJ‹M‹
Rejimin Tan›m› ve Rejimi Do¤ru Anlayabilmek için Gerekli Terimlerin Analizi
Dahilde iflleme rejimi, serbest dolafl›mda bulunmayan eflyan›n vergileri temi-
nata ba¤lanmak suretiyle veya bu amaçla serbest dolafl›ma giren ya da eflde¤er
eflyan›n, Türkiye Gümrük Bölgesinde bir veya daha fazla ifllem görerek, ifllem gör-
müfl ürünlerin elde edilmesi ve özel hükümler sakl› kalmak kayd›yla, elde edilen
ürünlerin ihraç edilmesinin esas oldu¤u, ihracat›n gerçekleflmesi halinde temina-
t›n veya al›nan vergilerin geri verildi¤i bir rejimdir.
Dahilde iflleme rejimi, ihracatç› firmalar›m›za yurtd›fl›ndan ucuz hammadde
temini noktas›nda vergisiz ve fonsuz ithalat yapabilmeleri imkan›n› sa¤lamas› aç›-
s›ndan, Türkiye’nin Gümrük Birli¤i sürecinden sonra karfl›m›za ayn› zamanda ih-
racat teflvi¤i olarak ç›kan bir konudur. Nitekim ilgili rejim, gümrük mevzuat›n›n
yan› s›ra D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›m›z›n yay›nlad›¤› ayr› bir karar ve yönetmelik çer-
çevesinde ifllem görmektedir.
Dahilde iflleme rejiminin iflleyiflini ve ifl ak›fl›n› do¤ru anlayabilmek için baz› kav-
ramlar›n alt›n›n çizilmesinde ve öncelikle tan›mlanmas›nda fayda vard›r. Nitekim
gümrük mevzuat›m›z da rejimi anlatmadan önce rejimle ilgili baz› terimleri aç›kla-
ma gere¤i duymufl ve bu konu anlat›m s›ras›yla meseleyi ele al›p incelemifltir.
fiartl› Muafiyet Sistemi: Serbest dolafl›mda bulunmayan eflyan›n Türkiye
Gümrük Bölgesinde bir veya daha fazla ifllem görmek üzere, gümrük vergilerine
ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmadan, vergileri teminata ba¤lanmak
suretiyle geçici olarak ithali ve bu eflyan›n ifllem görmüfl ürün fleklinde ihrac› ha-
linde teminat›n iade olundu¤u dahilde iflleme sistemini ifade eder.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

Geri Ödeme Sistemi: ‹flleme faaliyetlerine tabi tutulmak amac›yla serbest do-
lafl›ma giren eflyan›n, ifllem görmüfl ürün olarak ihrac› halinde, kendilerine uygu-
lanan gümrük vergilerinin geri verildi¤i sistem için kullan›l›r.
Eflde¤er Eflya Kullan›m›: Gümrük mevzuat› hükümleri çerçevesinde ifllem gör-
müfl ürünlerin imali için ithal eflyas›n›n yerine serbest dolafl›mda bulunan eflyan›n
kullan›lmas›n› ifade eder.
‹flleme Faaliyetleri: Eflyan›n montaj›, kurulmas› ve di¤er eflya ile birlefltirilme-
si dahil olmak üzere, iflçili¤e tabi tutulmas›, ifllenmesi, yenilenmesi, tamir edilme-
si veya bu faaliyetler s›ras›nda tamamen veya k›smen tüketilseler dahi, ifllem gör-
müfl ürün içinde bulunmayan ancak bu ürünlerin üretilmesini sa¤layan veya ko-
laylaflt›ran ve ilgili kurulufllar›n görüflleri al›narak Gümrük Müsteflarl›¤› taraf›ndan
belirlenen baz› eflyan›n kullan›m›n› ifade eder.
‹fllem Görmüfl Ürün: ‹flleme faaliyetleri sonucunda elde edilen as›l veya ikin-
cil ifllem görmüfl ürünler için kullan›l›r.
As›l ‹fllem Görmüfl Ürün: Dahilde iflleme rejimi kapsam›nda üretimlerine izin
verilmifl ürünler için kullan›lan bir terimdir.
‹kincil ‹fllem Görmüfl Ürün: ‹flleme operasyonu sonucu elde edilen esas ifllem
görmüfl ürünler d›fl›ndaki yan ürünleri ifade eder.
‹thal Eflya: ‹fllem görmüfl ürünlerin imalinde kullan›lan serbest dolafl›mda ol-
mayan eflyay› ifade etmek için kullan›lan bir kavramd›r.
Eflde¤er Eflya: ‹fllem görmüfl ürünlerin imali için ithal eflyan›n yerine kullan›-
lan, ayn› ticari kalitede olan, ayn› teknik özellikleri tafl›yan ve ayn› sekiz rakaml›
gümrük tarife istatistik pozisyon numaras›na giren serbest dolafl›mda bulunan efl-
yay› ifade eder.
Önceden ‹hracat: Rejimin flartl› muafiyet sisteminde, ithal eflyas›n›n bu siste-
me tabi tutulmadan önce eflde¤er eflyadan üretilen ifllem görmüfl ürünlerin Türk
Gümrük Bölgesinden ihrac›na ve ithal eflyan›n sonradan ithaline imkan veren uy-
gulaman›n ad›d›r.
Üçgen Trafik: ‹thal eflyan›n, ifllem görmüfl ürünlerin önceden ihracat›n›n ger-
çeklefltirildi¤i gümrük idaresi d›fl›ndaki baflka bir gümrük idaresinden sokuldu¤u
sistemi ifade eder.
‹flletme Malzemesi: ‹flleme faaliyetleri s›ras›nda tamamen veya k›smen tüke-
tilseler dahi, ifllem görmüfl ürün içinde bulunmayan ancak bu ürünlerin üretilme-
sini sa¤layan veya kolaylaflt›ran ve ifllem görmüfl ürünlerin denenmesinde veya ta-
mire ihtiyac› olan ithal eflyan›n kusurlar›n›n tespitinde kullan›lanlar haricindeki ya-
k›t ve enerji kaynaklar›, ifllem görmüfl ürünlerin denenmesi, ayarlanmas› ve geri
al›nmas›nda kullan›lan ya¤lar d›fl›ndaki ya¤lar ile donan›m ve aletler d›fl›nda kalan
bütün eflyay› ifade eder.

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI

Rejimin ‹flleyifline ‹liflkin Genel Hükümler
Dahilde iflleme rejimi kapsam›nda hammadde ithal edilirken, gümrük mükel-
lefi ithal eflyalar için serbest dolafl›ma giriflte ödenmesi gereken gümrük vergisini
ödemez; ancak gümrük idaresi ilgili gümrük vergisi kadar teminat talep eder. Ay-
r›ca, gümrük idareleri, ifllem görmüfl ürünün imali için kullan›lan ithal eflyan›n tes-
piti amac›yla gerekli tedbirleri al›p kontrolleri yapmakla sorumludur. Bu sorumlu-
lu¤u çerçevesinde afla¤›daki ifllemleri yapabilir veya mükelleften talep edebilir:
1) Özel marka, tan›m ya da iflaret veya imalat numaras›, üzerlerine ilifltiril-
mifl mühür veya ay›rt edici markalar, numune veya teknik tan›mlardan
faydalan›labilir.
2) Analizler yap›labilir veya yapt›r›labilir.
3) ‹fllem görmüfl ürünlerin, ithal eflyas›ndan elde edildi¤ini aç›kça gösterme-
ye yönelik ifllemler ile ilgili stok kay›tlar› veya destekleyici belgeler incele-
nebilir.
‹zin hak sahibi, rejime iliflkin hükümlerin do¤ru uygulanmas›n› sa¤lamak ve
bu uygulaman›n denetimini kolaylaflt›rmak amac›yla, ‘dahilde iflleme kay›tlar›’ ola-
rak adland›r›lan ve rejim kapsam›nda kullan›lacak ithal eflyas›n›n, uygulanan ve-
rimlilik oran›n›n, elde edilen ifllem görmüfl ürünlerin miktarlar›n› gösteren stok ka-
y›tlar›n›n ve ifllemlerin izlenmesi için gerekli bütün bilgilerin ve ödenebilecek güm-
rük vergilerinin do¤ru hesaplanmas›n› sa¤layacak kay›tlar› tutmak zorundad›r.
Dahilde iflleme kay›tlar›, rejimin do¤ru bir flekilde uygulanmas›n› sa¤lamak ve
gerekli denetimleri yapmaya imkan vermek üzere gerekti¤inde ilgili gümrük ida-
resine verilir. ‹flleme faaliyetlerinin iki veya daha fazla kuruluflta yap›lmas› duru-
munda, stok kay›tlar› her zaman her kuruluflta rejimin uygulanmas›na iliflkin bil-
gileri kapsamak zorundad›r.
‹zin hak sahibi taraf›ndan ticari amaçlarla tutulan kay›tlar›n rejimin denetlen-
mesine imkan vermesi durumunda, bunlar gümrük idareleri taraf›ndan geçerli
dahilde iflleme kay›tlar› olarak kabul edilebilir.

‹thal Eflya Yerine Eflde¤er Eflya Kullan›m›
Dahilde iflleme rejiminde, ithal eflya yerine serbest dolafl›mda bulunan eflya-
n›n kullan›lmas›na da izin verilebilir. Eflde¤er eflya kullan›lmas› durumunda, eflde-
¤er eflyan›n, gümrük tarife cetvelinin ayn› sekiz rakaml› pozisyonunda yer alacak,
ithal eflyas› ile ayn› ticari kalitede, ayn› teknik özelliklere sahip ve ayn› sekizli tarife
pozisyonunda olmas› gerekir. ‹thal eflya yerine serbest dolafl›mda bulunan eflde-
¤er eflyan›n kullan›lmas› halinde, bu eflde¤er eflya ithal eflyas› gibi de¤erlendirilir.
Eflde¤er eflyan›n kullan›lmas›, sadece ilgili kifli taraf›ndan yap›lan izin baflvu-
rusunda talep edilmesi ve eflde¤er eflya ile ithal eflyan›n yukar›da belirtilen ortak
özelliklerinin ve unsurlar›n›n bulunmas› ve bunlar›n kontrol edilme yollar›n›n izin-
de belirtilmesi durumlar›nda mümkün olur.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

Eflde¤er eflyan›n kullan›lmas›n›n öngörülmesi durumunda, bu kullan›ma ilifl-
kin hükümlere uyulmas›n›n sa¤lanmas› için al›nacak özel önlemler, verilen izinde
ayr›ca belirtilir. ‹zinde, eflde¤er eflyan›n kullan›lmas›n›n öngörülmemesi, ancak
izin sahibinin bu sistemi kullanmak istemesi durumunda, hak sahibi, ilk izinde de-
¤ifliklik yap›lmas›n› isteyebilir.
fiartlar gerektirdi¤inde, eflde¤er eflyan›n ithal eflyas›na göre daha ileri bir
imalat aflamas›nda olmas›na, eflde¤er eflyan›n tabi tutuldu¤u ifllemin önemli bir
bölümünün izin sahibinin iflletmesinde veya faaliyetin kendi ad›na gerçeklefltirildi-
¤i iflletmede yap›lm›fl olmas› kayd› ile izin verilebilir.

Vergisel Yükümlülükler
Dahilde iflleme rejimi kapsam›nda bir yükümlülük do¤mas› halinde, gümrük
vergileri, ithal eflyas›n›n rejime iliflkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oran-
lar› ve di¤er vergilendirme unsurlar› dikkate al›narak hesaplan›r.
‹thal eflyan›n, rejime girifline iliflkin beyannamenin tescili tarihinde tarife ko-
talar› ve tarife tavanlar› çerçevesinde tercihli tarifeden yararlanabiliyor durumda
ise sözkonusu eflyan›n bu tercihli tarifeden yararlanabilmesi, serbest dolafl›ma gi-
rifl beyannamesinin tescil edildi¤i tarihte de söz konusu tercihli tarifenin yürürlük-
te olmas›na ba¤l›d›r.
‹kincil ifllem görmüfl ürünlerin serbest dolafl›ma sokulmas› halinde, bunlar›n
ithalat vergileri, as›l ifllem görmüfl ürünün ihraç edilen k›sm› oran›nda ikincil ifllem
görmüfl ürünlerin serbest dolafl›ma girifline iliflkin beyannamenin tescil tarihinde-
ki vergi oran› ve di¤er vergilendirme unsurlar› esas al›narak hesaplan›r.
Dahilde iflleme rejimi kapsam›nda elde edilen ürünlerin, tercihli tarifeden ya-
rarlanabilmesi için Türkiye’nin taraf oldu¤u anlaflma hükümlerine göre sözkonu-
su ürünlerin bünyesine giren serbest dolafl›mda olmayan eflyan›n vergilerinin
ödenmesinin öngörülmesi halinde, anlaflmaya taraf ülkelere ihrac›nda bu ürünle-
rin vergilerinin ödenmesi gerekir. Ödenmesi gereken bu vergiye Telafi Edici Ver-
gi ad› verilir.
Bu durumda ithal eflyan›n ithalat vergileri, ihracata iliflkin beyannamenin tes-
cili tarihindeki vergi oranlar› ve di¤er vergilendirme unsurlar›na göre hesaplan›r.
Yükümlü beyan sahibidir. Dolayl› temsil durumunda hesab›na beyanda bulunulan
kifli de yükümlü say›l›r.

‹hracat Taahhüdünün Kapat›lmas›
‹zin sahiplerinin, dahilde iflleme izin belgesinde ihrac› taahhüt edilen ifllem
görmüfl ürünleri, izin belgesi süresinde ihraç ve süre sonundan itibaren 3 ay için-
de ihracat taahhüdünü belge baz›nda kapatmak için müracaat etmeleri gerekir.
Kapatma iflleminin uygun bulunmas› halinde teminatlar iade edilir. Kapatma esna-
s›nda, ihracat›n dolafl›m belgesi veya menfle ispat belgesi eflli¤inde yap›lmas› halin-
de, ithal eflyaya isabet eden telafi edici verginin ödendi¤inin belgelenmesi istenir.

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI

Bununla birlikte, ithal eflyan›n kusurlu olmas› veya ithal sözleflmesine ayk›r›
olmas› sebebiyle imhas› veya mahrecine iadesi ya da ikincil ifllem görmüfl ürünle-
rin imhas›, gümrü¤e terk edilmesi, ç›k›fl hükmünde gümrü¤e teslimi veya serbest
dolafl›ma girmesi hallerinde bu maddelere isabet eden ihracat›n gerçeklefltirilme-
si flart› aranmaks›z›n ihracat taahhüdü kapat›l›r.

GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA ‹fiLEME REJ‹M‹
Serbest dolafl›ma girmemifl eflyan›n, Türkiye Gümrük Bölgesinde, ithalat ver-
gilerine veya ticaret politikas› önlemlerine tabi tutulmaks›z›n, niteli¤ini veya duru-
munu de¤ifltiren ifllemlere tabi tutulmalar› ve bu ifllemlerden elde edilen ürünle-
rin tabi olduklar› gümrük vergileri üzerinden serbest dolafl›ma girmeleri, gümrük
kontrolü alt›nda iflleme rejimi hükümleri uyar›nca yap›l›r. Elde edilen bu tür ürün-
ler ifllenmifl ürün olarak adland›r›l›r.
Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimine iliflkin izin baflvurusu, ilgili gümrük
idaresine yap›l›r. ‹zin, sadece Türkiye Gümrük Bölgesi’nde yerleflik kiflilere afla¤›-
daki flartlar›n yerine getirilmifl oldu¤unun tespiti durumunda verilir:
1) ‹fllenmifl ürünler içinde ithal eflyas›n›n tespitinin mümkün oldu¤unun tes-
pit edilmesi durumunda
2) Eflyan›n ifllenmesinden sonra, rejime tabi tutuldu¤u s›radaki niteli¤ine ve-
ya durumuna dönüfltürülmesinin ekonomik olarak mümkün bulunmad›-
¤›n›n tespiti durumunda,
3) Rejimin uygulanmas›n›n, ithal eflyas›n›n tabi oldu¤u menfle ve miktar k›-
s›tlamas› kurallar›n›n etkilerini sapt›rmayaca¤›n›n tespiti durumunda
4) Türkiye’deki benzer eflya üreticilerinin temel ekonomik ç›karlar›n› olum-
suz etkilemeyen bir iflleme faaliyeti oluflturma veya devam ettirme yönün-
deki ekonomik amaçlara uyulmas› durumunda
5) Eflyaya iliflkin vergilerin teminata ba¤lanmas› flart›yla.
Gümrük idareleri, rejime iliflkin hükümlerin do¤ru uygulanmas›n› ve yap›la-
cak denetimleri kolaylaflt›rmak amac›yla, rejime tabi tutulan ithal eflyas›n›n mikta-
r›n› iflleme faaliyetlerinin izlenmesi ve ödenmesi gerekebilecek gümrük vergileri-
nin do¤ru hesaplanmas› için, gereken bütün hususlar› kapsayan stok kay›tlar›n›
tutmalar›n› veya tutturmalar›n› izin hak sahibinden ister.
Gümrük Kontrolü Alt›nda ‹flleme Kay›tlar› olarak adland›r›lan bu kay›tlar, re-
jimin do¤ru olarak uygulanmas› için gerekli olan denetimlerin yap›labilmesi bak›-
m›ndan, izni veren gümrük idaresi taraf›ndan yap›lacak incelemelere her zaman
aç›k tutulur. Gümrük idareleri, baflvuru sahibi taraf›ndan ticari amaçlarla tutulan
kay›tlar›n, ifllemlerin denetimini mümkün k›lmas› durumunda, bu kay›tlar› Güm-
rük Kontrolü Alt›nda ‹flleme Kay›tlar› olarak kabul edebilir.

Gümrük kontrolü alt›nda iflleme faaliyetine tabi tutulan eflyan›n. verimlilik oran› veya bu oran› belirleme yöntemi ile ilgi- li kay›tlar› her zaman kontrol edebilir. izinde belirtilen gümrük idarelerinden birine sunulur. Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimine tabi tutulan ithal eflyas›n›n. Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimi kapsam›nda getirilecek eflyan›n rejime girifline iliflkin beyanname. eflyay› rejime sokan beyanname üzerinde gös- terilmesine ve bunun ibra senedi olarak kabul edilmesine izin verebilir. ifllenmifl ürünlerin. ‹zin hak sahibinin kay›tlar›nda bu orana nas›l ulafl›ld›¤›n›n tespit edilebilmesi ve bu kay›tlar›n her zaman kontrole aç›k olmas› esast›r. eflyan›n gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimini ibra eden ve bu rejim d›fl›ndaki di¤er rejimler için beyan konusunda öngörülen sürenin sona ermesin- den itibaren 30 gün içerisinde izni veren gümrük idaresine bir ibra senedi verir. Gümrük idareleri izni düzenlerken. Beklenmeyen hal ve mücbir sebeplerle bu süre üç aya kadar uzat›labilir. ibra senedinin bilgisayar veri iflleme tekni¤i yoluy- la veya gümrükçe kabul edilebilecek baflka bir flekilde düzenlenmesine ve ayr›ca ibra senedinde yer alan bilgilerin. eflyaya isabet eden vergiler teminata ba¤lan›r. ithal eflyan›n gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimine tabi tutuldu¤u beyannamenin tescili s›ra- s›ndaki vergi oran› ve di¤er vergilendirme unsurlar›na istinaden hesaplan›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimine iliflkin iznin geçerlilik süresi. ‹zin sahibi. gümrükçe onaylanm›fl bir ifl- lem veya kullan›ma tabi tutulmas› için gerekli süreyi tespit eder. yaz›- l› beyan normal usul hükümlerine uygun olarak düzenlenir. De¤iflmemifl eflya ve izinde öngörülene nazaran ifllemin ara aflamalar›ndan birinde bulunan ürünler için bir gümrük yükümlülü¤ü do¤du¤unda. Bu süre. Rejime girifl esnas›n- da. bu rejimi so- na erdirecek beyannamesi. tercihli bir tarife uygulamas›ndan yararlanabildi¤i ve ayn› tercihli tarife uygulamas›n›n serbest dolafl›ma giren ayn› nitelikteki ifllenmifl ürünlere de uygulanabildi¤i haller- . gümrük idaresince her baflvuru için ayr› ve azami iki y›l olarak belirlenir. mümkün oldu¤u ölçüde üre- tim verilerine dayanmas› gerekir. ekono- mik flartlar. Gümrük idareleri. iflleme faaliyetlerinin gerçeklefltirilmesi için yeterli süreyi dikkate alarak. ‹zin veren gümrük idaresi.Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimine girifl için verilecek beyanname. Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimi kapsam›ndaki eflyaya iliflkin verimlilik oran› ve bu oran›n belirlenme yönteminin iflleme faaliyetinin gerçekleflti¤i veya gerçekleflece¤i flartlar göz önünde bulundurularak. gümrük idarelerince kabul edilebilecek makul bir sebep olmas› ve bu durumun belgelen- dirilmesi kayd›yla uzat›labilir. gümrük vergileri tutar›. baflvuru sahibinin özel flartlar› ve iflleme faaliyetinin özelli¤i dikkate al›narak. Rejimin ibras›nda. verimlilik oran›n›n tatbiki yoluyla ifllem görmüfl ürünlere isa- bet etti¤i belirlenen ithal eflya miktar› ya da gümrükçe onaylanm›fl bir ifllem veya kullan›ma tabi tutulan de¤iflmemifl ithal eflya miktar› esas al›n›r. izin belgesinde belirtilen gümrük idaresine sunu- lur.

Tercihli tarife uygulamas›n›n tarife kotalar› veya tarife tavanlar›na tabi olma- s› halinde. K›smi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eflyadan her ay için al›nacak ithalat vergileri. Bu durumda. Mülkiyeti Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›nda yerleflik bir kifliye ait olan ve 7/1/2000 tarih ve 2000/69 say›l› Bakanlar Kurulu Karar› hükümlerine tabi olma- . geçici ithalat rejimine iliflkin beyannamenin tescil ta- rihinde. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI de. tam muafiyet suretiyle geçici ithalat ve k›smi muafiyet suretiyle geçici ithalat olmak üzere iki farkl› flekilde ifllem görür. ifllenmifl ürünlerle ayn› olan ürünler için aç›lm›fl tarife ko- talar› veya tavanlar›n›n hesab›na herhangi bir ilave yap›lmaz. GEÇ‹C‹ ‹THALAT REJ‹M‹ Tan›m ve ‹zin Esaslar› Geçici ithalat rejimi serbest dolafl›ma girmemifl eflyan›n ithalat vergilerinden tamamen ya da k›smen muaf olarak ve ticaret politikas› önlemlerine tabi tutul- maks›z›n Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullan›lmas› ve bu kullan›m s›ras›ndaki ola¤an y›pranma d›fl›nda herhangi bir de¤iflikli¤e u¤ramaks›z›n yeniden ihrac›na olanak sa¤layan hükümlerin uyguland›¤› rejimdir. Serbest dolafl›- ma giren ifllenmifl ürünlerin imalat›nda fiilen kullan›lan ithal eflyas› miktar›. K›smi muafiyet suretiyle geçici ithalat reji- mine tabi tutularak Türkiye’ye geçici olarak getirilen eflya için ise giriflte yine te- minat al›n›r ve eflya yurtd›fl› edilirken teminat çözülür ancak k›smi muafiyet kap- sam› eflya için rejimden yararlanan eflyan›n gümrük vergisinin yüzde üçü oran›n- da ayl›k bazda faiz ödenerek rejimin tamamlanmas›na ve eflyan›n yurtd›fl› edilme- sine izin verilir. Tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutularak Türkiye’ye geçi- ci olarak getirilen eflya için giriflte teminat al›n›r ve eflya tekrar yurtd›fl› edilerek re- jim tamamland›¤›nda teminat çözülür. beyan- namenin tescili s›ras›nda yürürlükte olan tarife kotalar› ve tarife tavanlar› hesab›- na kat›l›r. Söz konusu vergiler eflyan›n bu rejimden yararland›¤› her ay için al›n›r ve bir aydan daha az süreler tam ay olarak de¤er- lendirilir. ifllenmifl ürünler için tercihli tarifeye göre belirlenen vergi oran›n›n uy- gulanmas›. Geçici ithalat rejimi ile ilgili olarak oldukça önemli bir hukuki metin olan 7/1/2000 tarih ve 2000/69 say›l› Bakanlar Kurulu Karar›’nca belirlenen haller ve özel flartlar› tafl›yan eflya için gümrük vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi uygulan›r. sözkonusu tercihli tarifenin serbest dolafl›ma girifl beyannamesinin tescili s›ras›nda ithal eflyas›na uygulanabilmesi kofluluna ba¤l›d›r. ifllenmifl ürünlerin tabi oldu¤u gümrük vergileri. Geçici ithalat rejimi. söz konusu eflyan›n serbest dolafl›ma girmifl olmas› halinde al›nacak ver- giler tutar›n›n %3’ü olarak tespit edilir. söz konusu tercihli tarife çer- çevesinde belirlenmifl vergi oran›na göre hesaplan›r.

bedelli veya bedelsiz olup olmad›¤› ile sair hususlar› kapsayan gönderici firma ile al›c› firma aras›nda imzalan- m›fl bir anlaflma varsa anlaflma asl› ve tercümesi veya gönderici firman›n yaz›s›n›n asl› ve tercümesi Geçici ithalat rejimi için iznin geçerlilik süresi. Bu istek üzerine. bu durumdaki eflya için geçici ithalat reji- minden yararland›r›lmas›na iliflkin izin talep baflvurular›n›n afla¤›da belirtilen bel- gelerle birlikte Gümrük Müsteflarl›¤› Gümrükler Genel Müdürlü¤ü’ne yap›lmas› gerekir: 1) Geçici ‹thalat Rejimi ‹zin Talep Formu 2) Proforma fatura asl› ve iki nüsha tercümesi 3) Eflyan›n teknik özelliklerini gösterir katalog ve/veya teknik dokümanlar 4) fiirketin kurulufl ünvan›n› ve amac›n› gösterir Ticaret Sicil Gazetesi’nin as- l› veya fotokopisi 5) ‹mza Sirküleri 6) Eflyan›n gönderilifl amac› ile süresini. özel mevzuatlar ile ayr›ca tayin edilmemifl olma flart›yla. Geçici ithalat rejimine tabi tutulan eflyan›n ambalajlar›n›n ait olduklar› eflya- n›n faturas›nda ayr› gösterilmesi ve ayn› zamanda ba¤›ms›z bir ticari eflya niteli- ¤inde olmas› halinde. beyan sahibinin talebi üzerine. azami 24 ay ola- rak belirlenir. Geçici ithalat rejimi kapsam›nda ithal edilecek eflyan›n birden fazla kalemden oluflmas› ve her kalemin vergi oran›n›n farkl› olmas› durumunda. geçici ithalat ve ihracat . Geçici ithalat rejimine tabi tutulan eflyan›n rejim kapsam›nda ülkede kalma süresi. Geçici ithalat rejimi kapsam›nda ithal edilen eflyan›n izin hak sahibi veya tem- silcisi taraf›ndan ihrac›ndan sonra teminat›n çözülmesi için girifl ifllemini yapan gümrük idaresine dilekçe ile baflvurulur. eflyan›n vergileri bu oranlar›n en yüksek olan› üzerinden hesapla- narak teminata ba¤lan›r. geçici ithalat rejiminin kullan›lmas›na izin verilmez. ‹thal eflyas› ile ilgili ayniyet tespitinin mümkün ol- mad›¤› hallerde. tam muafiyet suretiyle ge- çici ithalat iznine iliflkin hükümlerde öngörülen koflullar› tafl›mayan eflya için k›smi muafiyet uygulanmas› suretiyle geçici ithalat rejiminin uygulanmas› mümkündür. Teminat ‹fllemleri Gümrük Kanunu hükümlerine göre geçici ithalat rejiminden yararland›r›lacak eflya için gümrük idareleri taraf›ndan teminat al›n›r. bunlar›n vergileri de teminata ba¤lan›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER yan veya söz konusu hükümlere tabi olmakla birlikte. Rejimin kötü- ye kullan›lmayaca¤› kanaati oluflursa. Geçici ithalat izni eflyay› kullanan veya kulland›ran kiflinin talebi üzerine yet- kili gümrük idarelerince verilir. belirtilen süreler dikkate al›na- rak gümrük idarelerince belirlenir.

yeniden ihraç edi- lecek ambalaj maddesine ait geçici beyannamelerinin numara ve tarihleri ve güm- rükleri ile her beyannameden mahsubu istenilen ambalaj miktar›. ‹hracata iliflkin gümrük beyannamesiyle beyan edilen eflyan›n belge kontro- lü veya fiziki muayenesi. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI beyannameleri incelenerek. gerekse a¤›rl›k. hava etkisi ile veya buna benzer bir ne- denle meydana gelecek gerek renklerde. kullan›lma. 3) Birkaç çuval birlefltirilerek bir ambalajda kullan›labilir. ihraç eflyas›n›n ambalaj malzemesi olarak kullan›l- mak üzere yurtd›fl›ndan getirilecek gerek aynen ambalaj olarak veya ambalaj ima- linde kullan›lmak üzere. ihraç edilen ambalaj madde- lerinin cins. Ancak. ihracat rejimindeki esaslara göre yap›lmakla beraber. yetkili gümrü¤e eflyan›n ihrac›na iliflkin gümrük beyannamesine flerh ederek beyan etmekle yükümlüdür. am- balaj maddesinin ithalat›n›n yap›ld›¤› gümrü¤ün ad› ve geçici girifl beyannamesi- nin tarih ve numaras› da gösterilir. çeflitli geçici girifl beyannameleriyle ithal edilmifl ise. Geçici ithalat rejimi kapsam›nda ithali yap›lan ambalaj maddelerini. k›smi mu- afiyet suretiyle ithal edilen ambalaj maddeleri. 2) Ayniyetin tespitinde. Bu beyannamelerde yeniden ihracat eflyas›na iliflkin hususlardan baflka. yerli ürünlerin veya serbest dolafl›mdaki eflyan›n ambalaj› olarak flartlar›na uygun flekil- de yeniden ihraç edecek kifliler. bunlar›n kab›n› teflkil eden ambalaj maddelerinin muayenelerinde ve ayniyetleri- nin tespitinde ayr›ca afla¤›daki hususlar da gümrük idareleri taraf›ndan göz önün- de bulundurulur: 1) Yeniden ihracatta ayniyet esas oldu¤undan. gerek bedelsiz ve gerekse bedelli olarak getirilip geçici it- halat rejiminden yararlanacak ambalaj maddeleri ile bunlar›n hangi eflyan›n ç›k›- fl›nda kullan›laca¤› hükme ba¤lanm›flt›r. ihracatç› tara- f›ndan ayr›nt›l› olarak ihracat beyannamesinde gösterilir veya bir liste olarak be- yannameye eklenir. Ambalaj Maddelerine Özel Hükümler Gümrük mevzuat›m›zda. eksiklik ve faz- lal›klarda ve boy ve enlerinde görülen ayk›r›l›klar dikkate al›n›r. nevi ve miktar yönünden evvelce ithal edilenlerin ayn› olmas› gerekir. Bir ihracat beyannamesiyle ihraç edilecek eflyan›n kab›n› teflkil eden ambalaj maddeleri. . giren eflyan›n flartlar›na uygun olarak ihraç edildi¤i- nin anlafl›lmas› halinde buna iliflkin teminat çözülür. ‹thal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi kapsam›nda it- hal edilen ambalaj maddeleri dolu olarak ç›kar›lmak zorundad›r. k›smen veya tamamen bofl olarak ihraç edilebilir.

ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihrac› nedeniyle tar›m politi- kas› çerçevesinde vergi iadesi d›fl›nda bir mali avantaj sa¤lanan eflya için uygulanmaz. ithal edilen ifllem görmüfl ürünlerin ayn›s›- n› veya benzerini üreten Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik ç›karlar›n› olum- suz etkilemeksizin ihraç eflyas›n›n sat›fl›n› teflvik etmesi ve iflleme faaliyetinin Türk menfleli eflya ile Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›nda elde edilen eflyan›n birlefltirilme- siyle oluflan ifllem görmüfl ürün olarak ithal edilmesi halinde. talep üzerine. 3) ‹hrac›. hariçte iflleme izni. faturas› gi- bi özellik ve belgeleri üzerinden inceleyerek. tamir edilebilir durumda oldu¤unun gümrük idarelerince tespiti gerekir. nihai kullan›mlar› nedeniyle tam muafiyet suretiyle ser- best dolafl›ma giren ve bu muafiyetin tan›nmas› için gerekli koflullar› tafl›- maya devam eden eflya için uygulanmaz. geçici ihracata konu eflyay›. rejimin uygulanmas›n›n. ifllem gör- müfl ürünlerin geçici ihracat eflyas›n›n ifllenmesi sonucu elde edilebilir oldu¤u ve talep edilen iznin Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik ç›karlar›na ciddi bir za- rar verecek durumda olmad›¤› hallerde verilir. Hariçte iflleme izni. uygun görmesi halinde bunlar›n ge- çici ihrac›na izin verir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER HAR‹ÇTE ‹fiLEME REJ‹M‹ Rejimin Tan›m› Hariçte iflleme rejimi. Türkiye’deki hammaddelerin ya- banc› bir ülkede üretilmek üzere geçici olarak yurtd›fl› edilifli. di¤eri ise tamir ama- c›yla yurtd›fl›na makine-teçhizat ç›kar›lmas› fleklinde karfl›m›za ç›kan ifllemlerdir. gümrük mevzuat›m›zda iki ayr› ifllem için kullan›lan bir terim oldu¤u dikkatleri çeker. eflyan›n geçici ihracat› fleklinde de yorumlanabilecek ola- cak hariçte iflleme rejiminin. özel iflaret. iflleme faaliyetlerini yapt›racak kifliye veri- lebilir. analiz belgeleri. Ancak. afla¤›daki durumda olan eflya için uygulanmaz: 1) ‹hrac›. Hariçte iflleme izni. mühür ve etiketleri. Gümrük idareleri. ödenmifl ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata ba¤lan- m›fl ithalat vergilerinin kald›r›lmas›na yol açan eflya için uygulanmaz. 2) ‹hrac›ndan önce. Tamir amac›yla geçici ihraç edilmek istenilen eflyan›n. seri numaralar›. numune ve teknik dokumanlar›. . Rejim ‹çin ‹zin Esaslar› Hariçte iflleme rejimi. serbest dolafl›mdaki eflyan›n hariçte iflleme faaliyetleri- ne tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihrac› ve bu fa- aliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithalat vergilerinden tam veya k›smi mu- afiyet suretiyle yeniden serbest dolafl›ma girifline iliflkin hükümlerin uyguland›¤› rejimdir. Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleflik kiflilere. Basit bir söyleyiflle. Bunlardan birincisi. iflleme faaliyetini yapt›racak kifli d›fl›nda baflka bir kifliye de verilebilir.

iflleme masraflar›na dahil edilmez. Vergilendirmede esas al›nacak bu unsurlarda özellikle flu hususa da ayr›ca dikkat edilir: Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik ç›karlar›n›n korunmas› ama- c›yla yürürlü¤e konulan d›fl ticaret politikas› önlemleri kapsam›ndaki ek mali yük- lerin düflümü yap›lamaz. ‹fllem görmüfl ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmesi için gereken süre ise iflleme faaliyetlerinin gerektirdi¤i süre ile nakliye süresi dikkate al›narak belirlenir. baflvuru sahibinin tale- bi ve iflleme faaliyetlerinin gerçeklefltirilebilece¤i süre dikkate al›narak. Bu rejimlere iliflkin beyannamenin tescili eflyan›n geri getirme süresini sona erdi- rir. Düflümü yap›lacak tutar›n hesaplanmas›nda afla¤›daki hususlar dikkate al›n›r: 1) Geçici ihracat eflyas›na ait hariçte iflleme rejimi beyannamesinin tescil ta- rihindeki miktar ve niteli¤i esas al›n›r 2) ‹fllem görmüfl ürünlerin serbest dolafl›ma girifl beyannamesinin tescil tari- hindeki vergi oran› ve di¤er vergilendirme unsurlar› esas al›n›r. ürünün bünye- sine kat›lan malzeme. Hariçte ‹flleme Rejiminde Vergilendirme Esaslar› Hariçte iflleme rejiminde gümrük vergileri. . nakliye ve sigorta giderlerini kapsar. nakliye ve sigorta giderleri. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Hariçte iflleme. antre- poya konulmas› veya dahilde iflleme ya da transit rejimine tabi tutulmas› gerekir. geçici ihracat eflyas›n›n k›ymetini oluflturur. ‹fllem görmüfl ürünlerin bünyesine kat›lan malzeme. ifllem görmüfl ürünlere ait gümrük vergileri tutar›ndan. ‹fllem görmüfl ürünlerin süresi içerisinde serbest dolafl›ma sokulmas›. Bu süre. Bu sürenin bafllang›c›. geçici ihracat eflyas›na en son iflleme faaliyetine tabi tutuldu- ¤u ülkeden. kabul edilebilir makul bir gerekçe olmas› ve durumun belgelenmesi halinde uzat›labilir. ‹fllem görmüfl ürünlerin gümrük k›ymetinin belirlenmesinde. bu konuda Bakanlar Kurulu’nun yay›nlad›¤› ayr› bir karar oldu¤unu ve bu karar hükümleri çerçevesinde hareket ederek D›fl Ticaret Müsteflarl›¤›’ndan izin al›nma- s› gerekti¤i de vurgulanmal›d›r. ifllem görmüfl ürünlerin k›ymeti ile belirle- nen iflleme masraflar› aras›ndaki fark. hariçte iflleme rejimine iliflkin beyanna- menin tescil tarihidir. ifllem görmüfl ürünler için iflle- me faaliyetinin yap›ld›¤› yerden Türkiye Gümrük Bölgesine girece¤i yere kadar ya- p›lan yükleme. Hariçte iflleme rejimi kullan›m izninin geçerlik süresi. aksam. kelimenin gerçek manas›nda bir üretim niteli¤ini tafl›yorsa. parça ve benzerleri de dikkate al›n›r. K›ymetin bu flekilde belirlenememesi durumunda. belgesin- de gösterilir. aksam ve parçalara ait iflleme faaliyetlerinin yap›ld›¤› yere kadar ki yükleme. ‹flleme bedeli. ayn› tarihte ithal edildi¤inde uygulanacak olan gümrük vergileri tu- tar›n›n düflülmesi suretiyle hesaplan›r.

tamirat›n garanti nedeniyle sözleflmeye ba¤l› olarak veya kanuni bir yükümlülü¤e dayan›larak ya da bir ima- lat hatas› nedeniyle. ‹hraç eflyas›. geçici ihracat eflyas›n›n tamiri nedeniyle izin hak sahibi taraf›ndan tamirat› yapan kifliye yap›lan veya yap›lmas› gereken toplam ödemeyi. Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde usulsüzlük cezas› ile cezaland›r›larak ip- tal edilir. kamu düzeni. insan. ‹HRACAT REJ‹M‹ ‹hracat rejimi. Bakanlar Kurulu taraf›ndan. ithalat vergileri. tamir bedeli. Eflyan›n tamir amac›yla geçici ihraç edildi¤i ve tamirat›n bedel karfl›l›¤›nda ya- p›ld›¤› hallerde. Bu durumda. Sistem üzerinde tescil edil- mifl beyanname kapsam› eflyan›n baflka bir beyanname tescil edilerek ihraç edil- di¤inin 30 gün içerisinde anlafl›lmas› halinde ifllem görmeyen beyannameler. bedelsiz yap›ld›¤›n›n kan›tlanmas› halinde. Tamir amac›yla geçici olarak ihraç edilen eflya. ifllem görmüfl ürünlerin serbest dolafl›ma girifl beyanname- sinin tescil edildi¤i tarihte. kamu ahlak›. bu ürünlere uygulanacak vergi oran› ve di¤er vergilen- dirme unsurlar›na istinaden belirlenir. fikri ve s›na- i mülkiyet haklar›n›n korunmas› gerekçeleri ile. ‹hrac› ön izne ya da standardizasyon kontrolüne tabi olan eflya ile özel kanun- lar gere¤ince ihracat›nda özel belgeler aran›lan eflyan›n gümrük ifllemleri yap›l›r- ken ilgili mevzuat ile belirlenmifl olan usul ve esaslar çerçevesinde ifllem yap›l›r. tüzük ve kararnamelerle konulmufl ya- saklama ve k›s›tlama hükümleri sakl› kalmak üzere. Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eflyan›n ilgili gümrük idarelerine gümrük beyannamesi ile beyan edilmesi zorunludur. buna iliflkin gümrük beyannamesinin tescili s›ras›nda bulundu- ¤u durum ve niteli¤ini gümrük denetiminden ç›kt›¤› s›rada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi kofluluyla fiilen ihraç edilmifl say›l›r. serbest dolafl›ma ithalat vergilerinden tam muaf olarak girer. Gümrük Kanunu’nun kendilerine verdi- ¤i yetkiye dayanarak. gümrük k›ymeti olarak tamir masraflar›na eflit bir tutar dikkate al›narak. Ayr›ca. ka- mu güvenli¤i. izin hak sahibinin tamir masraflar› d›fl›nda baflka bir ödeme yapmam›fl olmas› ve bu ödemenin izin hak sahibi ile fa- aliyeti yapan kifli aras›ndaki iliflkiden etkilenmemesi gerekir. hayvan ve bitki sa¤l›k ve hayatlar›n›n korunmas›. sanatsal. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Hariçte iflleme rejimi kapsam›nda tamir amac›yla geçici olarak ihraç edilen efl- yan›n tamirinin bedel karfl›l›¤›nda yap›lmas› halinde. ihraç eflyas› üzerindeki gümrük denetimi sona erer. yahut izin hak sahibinin tamiri yapan ki- flinin öne sürdü¤ü flartlar› yerine getirmesi için ödemesi gereken bedeli içerir. . tarihi veya arkeolojik de¤eri olan ulusal hazinelerin korunmas›. Uluslararas› ve ikili anlaflmalar. gümrük idareleri. ihracata getirilen yasaklama ve k›- s›tlamalar› takiple görevlidirler. serbest dolafl›mda bulunan eflyan›n ihraç amac›yla Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›na ç›k›fl›na iliflkin hükümlerin uyguland›¤› rejimdir. Ancak. kanun. her türlü eflyan›n Türkiye’den ihrac› serbesttir.

aksi takdir- de. Sözü edilen eflya ile ilgili olarak beyanname tescil edilip edilmedi¤ine bak›lmaks›z›n bu süre içinde ek süre talebinde bulunulmas› halinde. yani ihracata konu olan eflyan›n beyana göre yüzde 10’u aflan oranda farkl› ç›kmas› durumunun bir kaçakç›l›k fiili oldu¤unu özellikle hat›rlatmak isteriz. Bu eflyaya iliflkin olarak tescil edilmifl beyanname varsa ip- tal edilir. Geçici depolama yerlerine konulmaks›z›n ihraç edilecek eflyan›n beyanname kapatma süresi iki ayd›r. Ancak usulsüzlük olay›ndan çok daha önemli olarak bu durumun Kaçakç›l›kla Mücadele Kanunu hükümlerine tabi oldu¤unu. bu eflyan›n gümrü¤e terk edilmifl say›laca¤› bildirilir. Bu süre içinde de yerin- den ç›kar›lmamas› halinde eflya gümrü¤e terk edilmifl say›l›r ve tasfiye hükümleri- ne göre ifllem yap›l›r. Bu sü- reler içinde ifllemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir. gümrük idare amiri taraf›ndan en çok üç aya kadar ek süre verilebilir. miktar veya k›ymet aç›s›ndan farkl› ç›km›fl olmas› durumunda Gümrük Kanunu gere¤ince usulsüzlük cezas› iki kat› kadar uygulan›r. ‹hracata konu olan eflyan›n beyan›na göre yüzde 10’u aflan oranda cins. tebli¤ tarihinden itibaren 30 gün içinde eflyan›n geçici depolama yerinden ç›kar›lmas›. Bu süre makul sebeplerle en çok iki ay uzat›labilir. . tür. buralarda bir ay kalabilir. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI ‹hracat veya yeniden ihracat amac›yla geçici depolama yerlerine getirilen efl- ya. Bir ayl›k süre ve verilen ek süre içinde gümrük ifllemleri bitirilerek yerinden kald›r›lmayan eflya için gümrük yükümlüsüne tebligat yap›larak.

do¤al özellikleri veya beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef veya kayb› halinde. serbest dolafl›mda olmayan eflyan›n hazi- neye hiçbir masraf getirmeyecek flekilde. Gümrük yükümlülü¤ü. . 3) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi halinde. Ancak dolayl› temsil durumunda hesab›na gümrük beyan›nda bulunulan kifli de mevzuat gere- ¤ince yükümlü kabul edilir. eflyan›n a¤›rl›k. kanuna ayk›r› olarak gümrük bölgesinin baflka bir yerine gitmesi hallerinde de gümrük yükümlülü¤ü do¤mufl kabul edilir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER GÜMRÜK VERG‹ VE CEZALARI GÜMRÜK YÜKÜMLÜLÜ⁄Ü KAVRAMI Bir kiflinin yürürlükteki gümrük mevzuat› uyar›nca ithalat ya da ihracat vergi- si ödeme yükümlülü¤üne gümrük yükümlülü¤ü ad› verilir. TEBL‹⁄ VE ÖDENMES‹ Vergi tahakkuklar›. muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler üzerin- den yap›l›r. Gümrük Kanunu’na ayk›r› flekilde Türkiye Gümrük Bölgesine giren ya da bir serbest bölgeden bu kanuna ayk›r› ola- rak gümrük bölgesinin baflka bir yerine ç›kar›lan eflyan›n müsadere edil- mesi halinde. 2) Vergilerin kald›r›lmas›na karar verilmesi halinde. ‹thalat vergilerine tabi eflyan›n Gümrük Kanunu’na ay- k›r› flekilde Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi ya da bir serbest bölgede bulunan ithalat vergilerine tabi eflyan›n. ‹thalatta gümrük yükümlülü¤ünde yükümlü beyan sahibidir. GÜMRÜK VERG‹LER‹N‹N TAHAKKUK. afla¤›daki durumlarda sona erer: 1) Vergilerin ödenmesi halinde. menflei ve k›ymeti gibi vergilen- dirme unsurlar› dikkate al›narak. cins. 5) ‹thalat vergilerine tabi olup. gümrük idaresinin gözetiminde imhas› veya gümrü¤e terk edilmesi. 4) Eflyan›n bir gümrük rejimi kapsam›nda tesliminden önce zapt ve müsade- re edilmesi veya imha edilmesi. ‹thalatta gümrük yü- kümlülü¤ü. Gümrük yükümlülü¤ünün bafllamas› ise gümrük beyannamesinin tescil tari- hiyle birlikte gerçekleflir. nevi. eflyan›n muayene edilmesi halinde muayene so- nuçlar›. ithalat vergilerine tabi eflyan›n serbest dolafl›ma girmesi halinde do- ¤ar.

Eflyan›n tesliminden sonra yap›lan kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç al›nmad›¤› veya noksan al›nd›¤› belirlenen gümrük vergileri ile ifllemleri daha son- ra yap›lmak üzere teslim edilen eflyaya iliflkin gümrük vergilerinin. 3) ‹tiraz üzerine gümrükler baflmüdürlü¤ün taraf›ndan verilen red kararlar›- na karfl› süresi içinde vergi mahkemesinde dava aç›lmad›¤› takdirde ver- giler kesinleflir. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Tahakkuk ettirilen gümrük vergileri beyanname veya beyanname yerine ge- çen belge üzerinden yükümlüye tebli¤ edilir. Gümrük ifllemleri tamamlanan eflya için daha sonradan yap›lan denetleme- ler sonucunda hiç al›nmad›¤› veya noksan al›nd›¤› belirlenen gümrük vergilerine iliflkin tebligat. yükümlü aç›s›ndan ise ödenmesi gereken aflamaya gelmesini ifade eder. Gümrük vergisinin tahakkukunun kesinleflmesi. verginin idare aç›s›ndan tah- sil edilebilir. Yükümlü taraf›ndan gümrük beyan- namesinde gösterilen vergi tutar› ile gümrük idaresince hesaplanan vergi tutar›- n›n eflit olmas› halinde. . gümrük yükümlülü¤ünün do¤du¤u tarihten itibaren üç y›l içinde geriye dönük olarak yap›labilir. gümrük vergile- rinin yükümlüye tebli¤i yerine geçer. Faiz hesaplanmas›n- da 6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun hükümlerinde- ki esaslar geçerlidir. 7 gün içinde ifllemi yapan gümrük müdürlü¤ü- nün ba¤l› bulundu¤u gümrükler baflmüdürlü¤üne itirazda bulunulmad›¤› takdirde vergiler kesinleflir. Yukar›da belirlenen esaslar çerçevesinde gümrük vergilerinin tahakkuku ve tebli¤inden sonra gümrük yükümlüsü. gümrük idarelerinin eflyay› teslim etmesi. Ancak uzat›lan süre için gecikme zamm› oran›nda faiz al›n›r. 2) Düzeltme talebi üzerine gümrük müdürlü¤ü taraf›ndan verilen red karar- lar›na karfl› 7 gün içinde gümrükler baflmüdürlü¤üne itirazda bulunulma- d›¤› takdirde vergiler kesinleflir. vergileri yine mevzuatta belirlenen esasla- ra uygun olarak ödemek zorundad›r. bu sürelerin bitti¤i tarihten itibaren ilgilinin yaz›l› talepte bulunmas› ve tebli¤ edilen vergiler için teminat al›nmas› kofluluyla bu süre 30 gün daha uzat›labilir. Bununla birlik- te. Hiç al›nmad›¤› ya da noksan al›nd›¤› gerekçesiyle idarece hesaplanan ve yü- kümlüye tebli¤ edilen vergiler afla¤›daki durumlarda kesinleflmifl kabul edilir ve ödenmeleri gerekir: 1) Tebli¤ tarihinden itibaren 15 gün içinde ifllemi yapan gümrük müdürlü- ¤üne düzeltme talebinde. yükümlüye teb- li¤ edildi¤i tarihten itibaren on gün içinde ödenmesi zorunludur. 4) Vergi mahkemesinde dava aç›lan durumlarda mahkemece idare lehine karar verildi¤i takdirde vergiler kesinleflir.

araç. cihaz ve sistemleri ile bunlar›n yap›m. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Gümrük vergileri. c. bak›m ve onar›mlar›nda kullan›lacak yedek parçalar. akaryak›t ve ya¤lar. b. d. malzeme ve harp ganimetleri. Milli Savunma Bakanl›¤›. e. Kanuni ikametgahlar›n› Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek ki- flilere ait her türlü kullan›lm›fl ev eflyas›. Türk Liras› olarak ödenir. Türkiye’ye ö¤renim görmek amac›yla gelen ö¤rencilere iliflkin e¤itimle ilgili malzemeler ve e¤itimle ilgili di¤er ev eflyas›. f. hammadde. 5) Gerçek kifliler taraf›ndan ithal edilen kullan›lm›fl flahsi eflyadan afla¤›da s›- ralanan eflya: a. Süresi içinde ödenmeyen gümrük vergileri. . gereç. Miras yoluyla intikal eden kiflisel eflya. gerek vergiye yans›yacak faiz ve gerekse ödememeden kaynaklanan gümrük cezalar› ile birlikte tahsil edilmek üzere gümrük idareleri taraf›ndan takibata al›n›r. Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ç›kan gerçek kiflilerin geri getirdi¤i kullan›lm›fl ev eflyas›. Jan- darma Genel Komutanl›¤› ve Sahil Güvenlik Komutanl›¤› ihtiyac› için be- delsiz olarak d›fl kaynaklardan al›nan her türlü yard›m malzemesi. gereç ve silahlar ile bunlar›n tefer- ruat›. teçhizat. GÜMRÜK VERG‹LER‹NDEN MUAF‹YET VE ‹ST‹SNA HALLER‹ Serbest dolafl›ma sokulacak eflyalardan afla¤›da s›ralananlar gümrük vergisin- den muaf tutulur ve ithalat ifllemleri vergisiz gerçeklefltirilir: 1) Cumhurbaflkan›n›n zat ve ikametgah› için gelen eflya 2) Mütekabiliyet esas›na göre ithal edilen diplomatik eflya 3) Milli Savunma Bakanl›¤›. 4) De¤eri 100 EURO’yu geçmeyen eflya. makine. Gümrük Müsteflarl›¤› taraf›ndan yetki verilen bankalar arac›l›¤›yla da ödeme yapmak mümkündür. Emni- yet Genel Müdürlü¤ü ile Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlü¤ü taraf›n- dan emniyet ve gümrük muhafaza hizmetleri ihtiyac› için d›fl ülkelerden sat›n al›nacak ve ithal olunacak araç. yurtd›fl›ndan tedarik olunan her türlü harp si- lah. ‹kametgah› Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üze- re Türkiye’ye gelen kiflilere ait çeyiz eflyas›. Kanuni ikametgahlar›n› Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek ki- flilere ait al›nd›¤› tarihte üç yafl›ndan büyük olmayan kullan›lm›fl motor- lu veya motorsuz özel kara nakil vas›talar›. Jandarma Genel Komutanl›¤› ve Sahil Güvenlik Komutanl›¤› ihtiyaçlar› için gümrük beyannamesi bu kurulufllar ad›na dü- zenlenmifl olmak kayd›yla.

c. Önemli de¤eri olmayan numunelik eflya ve modeller. Tafl›ma s›ras›nda eflyan›n istifi ve korunmas› için yard›mc› maddeler . iii. b. d. Bilimsel araflt›rma amac›na yönelik hayvanlar ile biyolojik veya kimya- sal maddeler. Uluslararas› iliflkiler çerçevesinde al›nan hediyeler. Bir ticari fuarda veya benzeri bir faaliyette kullan›lan veya tüketilen ürünler e. komflu ülke- deki mülklerinden elde ettikleri ürünler c. bilim ve kültürel amaçl› eflya ile bilimsel alet ve cihazlar. b. 7) Kamu kurum ve kurulufllar› ile kamu yarar›na çal›flan dernekler ve Bakan- lar Kurulunca vergi muafiyeti tan›nan vak›flar taraf›ndan ticari gaye gü- dülmemek ve kurulufl amaçlar› do¤rultusunda kullan›lmak üzere ithal edi- len eflyadan afla¤›da s›ralanan eflyalar: a. Türkiye Gümrük Bölgesinde faaliyette bulunan çiftçilerin. tedavi ve araflt›rma yap›lmas›na mahsus alet ve cihazlar. ‹nsan kaynakl› tedavi edici maddeler ile kan gruplama ve doku tipi ay›r- ma belirteçleri. De¤eri 300 EURO’yu geçmemek üzere gerçek bir kifliden di¤erine pos- ta veya h›zl› kargo tafl›mac›l›¤› yoluyla ve Ramazan (fieker) ve Kurban bayramlar› ile noel ve y›lbafl› münasebetiyle bu tarihlerden bir ay önce ila bir ay sonra gönderilen veya Türkiye Gümrük Bölgesine giren eflya veya yolcular taraf›ndan ithal edilen hediyelik eflya. ‹laç özelli¤i olan ürünlerin kalite kontrolü amac›na yönelik maddeler. fieref niflanlar› veya ödülleri. ii. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI 6) Gerçek kifliler taraf›ndan ithal edilen di¤er eflyalardan afla¤›da s›rala- nan eflyalar: a. c. Bas›l› reklamc›l›k dokümanlar› ve reklamc›l›k amac›na yönelik malze- meler. analiz veya test amaçl› olarak ithal edilen eflya. Ticari mahiyet arz etmeyen numunelerden afla¤›da s›ralananlar: i. Komflu ülkelerdeki çiftçiler taraf›ndan Türkiye Gümrük Bölgesindeki mülklerinde kullan›lmak üzere getirilen. ‹nceleme. T›bbi teflhis. E¤itim. e. gübre ve di¤er ürünler d. 8) Bir ticari faaliyetin yürütülmesi ile ba¤lant›l› ithalat kapsam›nda afla¤›da s›ralanan eflyalar: a. 9) Ulaflt›rmac›l›kta kullan›lan eflyalardan afla¤›da s›ralanan eflyalar: a. ‹flyeri nakli suretiyle ithal edilen sermaye mallar› ve di¤er malzemeler b. toprak ve ekinlerin ifllenmesi amac›na yönelik tohum.

yem ve yiyecek maddeleri ile ilaçlar›. Canl› hayvanlar›n nakli s›ras›nda kullan›lan kuru ot. sivil ve askeri heyetler. Yukar›da s›ralanan muafiyetlere ilave olarak. diplomatik memurlar. 5) Milletleraras› resmi kurulufllar›n Türkiye’de ikamet eden misyon flefleri ile diplomatik memurlar›. 3) Yabanc› devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerinde görevli mis- yon flefleri. Yay›n haklar› veya endüstriyel ve ticari patent haklar›n› koruyan örgüt- lere gönderilen eflya b. Turistik reklamc›l›k malzemeleri c. Tabutlar. Deniz ve hava ulafl›m araçlar›na ait donat›m ve iflletme malzemesi 10) Bilgi materyali ithalat›nda afla¤›da s›ralanan eflyalar: a. . 4) Yabanc› devletlerin Türkiye’deki konsolosluklar›nda görevli misyon flefleri ve meslekten konsolosluk memurlar›. Do¤al afetlerden zarar görenlere gönderilen eflya c. Ancak sözkonusu muafiyetten yararlanabil- mek için diplomatik muafl›k kapsam›ndaki kiflilerin belirlenmesi gerekir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER b. Türkiye’de düzenlenen uluslararas› spor müsabakalar›nda kullan›lmak üzere getirilen eczac›l›k ürünleri. bak›m› ve süslenmesi amac›na yönelik eflya b. Ticari de¤eri olmayan çeflitli belge ve eflya 11) Cenaze ve cenaze ile ilgili eflyan›n ithalinde afla¤›da s›ralan eflyalar: a. c. Malul ve sakatlar›n kullan›m›na mahsus eflya b. Savafl kurbanlar› an›tlar› ile mezarl›klar›n yap›m›. cenaze kül kaplar› ve süsleme niteli¤i olan cenaze levaz›mat› 12) Di¤er eflyalar aras›nda afla¤›da s›ralanan eflyalar: a. Bu çerçe- vede gümrük mevzuat›m›z diplomatik muafiyetlerden yararlanacak kiflileri afla¤›- daki flekilde s›ralam›flt›r: 1) Yabanc› devlet baflkanlar› ve aileleri ile refakatlerine memur olanlar 2) Diplomatik pasaportu haiz olmak kayd›yla resmi bir ziyaret veya görev için Türkiye’ye gelen delegelerle. Ulafl›m araçlar› ile özel konteynerlerde mevcut bulunan akaryak›t ve madeni ya¤lar d. gümrük mevzuat›m›z diploma- tik muafiyetler kapsam›nda da gümrük vergisinden muaf olarak baz› eflyalar›n ül- keye ithaline müsaade etmektedir.

Bu ifllemler so- nucu tahsil edilen paralar emanet hesab›na al›n›r. Bu hükümler çerçevesinde para cezas› verilmesin- de ve bu cezalar›n idari itiraz mercilerince hükme ba¤lanmas›nda. ayn› zamanda kaçakç›l›k ve di¤er ceza koyan kanunlara göre kovuflturma yap›l›p yap›lmayaca¤›n›. gümrük idaresi- nin ceza uygulamalar›n› engellemez. Kaçakç›l›k ve di¤er ceza koyan kanunlara göre yap›lacak kovuflturma için ge- re¤ine giriflilmifl veya kovuflturmaya bafllanm›fl olsa dahi ayr›ca Gümrük Kanu- nu’nun cezai hükümlerine göre de gerekli ifllemler yerine getirilir. Gümrük Kanunu gere¤ince verilecek para cezalar›. Gümrük Kanunu’nda yer alan cezalar verilmez. ‹lgili aleyhine belirlenen ve kesinleflen para cezalar›n›n ödenmemesi duru- munda. Gümrük Kanunu hükümlerine göre ceza tayin edilen fiiller hakk›nda ayn› za- manda kaçakç›l›k ve di¤er ceza koyan kanunlara göre kovuflturma yap›l›p Güm- rük Kanunu ile tayin edilen cezalardan daha a¤›r bir ceza ile kesin olarak mah- kum edilenler hakk›nda. bu fiilleri yapanlar hakk›nda di¤er idari yapt›r›mlar›n uygulanmas›na engel teflkil etmez. itiraz edilmesi durumunda idari itiraz›n red karar› ile sonuçlanmas›n- dan sonra karara ba¤lan›r. para cezas›n› gerektiren eylemde bulunanlar›n kas›tl› olup olmad›klar› aranmaz. ‹dari yarg› mercilerine baflvurulmas›. 6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsili Usulü Hakk›ndaki Kanun hükümlerine göre tahsil yoluna gidilir. Suç teflkil eden bir fiilin Gümrük Kanunu’nda yer alan cezalardan birden faz- las›na temas eder nitelikte oldu¤u hallerde. bunlar›n ayr› ayr› karara ba¤lanmas› gerekir. . Al›nacak para cezalar›. ayr›ca Katma De¤er Ver- gisi Kanunu gere¤ince de cezay› gerektirdi¤i durumda. idare amiri durumu inceleyerek olay dolay›s›yla. Bu du- rumda. Gümrük Kanunu hükümleri çerçevesinde belirlenen para cezalar› 3 y›l içinde karara ba¤lan›p tebli¤ edilmedi¤i takdirde zamanafl›m›na u¤rar. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI GÜMRÜK CEZALARI VE ‹T‹RAZ YOLLARI Cezalara ‹liflkin Genel Hükümler Gümrük Kanunu hükümlerine ayk›r› hareket edenlere söz konusu kanunda yaz›l› ceza hükümleri uygulan›r. itiraz edilmedi¤i hallerde vergi tahakkukunun kesin- leflmesinden. Dava sonucunda Gümrük Ka- nunu’nda tayin elden cezalardan daha a¤›r bir para cezas›na karar verildi¤i ve bu karar kesinleflti¤i takdirde hükmolunan paran›n tahsili flart›yla Gümrük Kanu- nu’na göre verilmifl olan ceza kald›r›l›r ve al›nm›fl olan para geri verilir. yetkili bir organ taraf›ndan kovuflturmaya bafllan›p bafllanmad›¤›n› tespit eder. daha a¤›r ceza içeren madde hükmü uygulan›r. söz konusu para cezalar›. Ancak. bu hükümlere göre ceza verilmesi.

ç›kar›lan eflyan›n ithalat veya ihracat vergilerinin yan› s›ra. Gümrük antrepolar›nda veya gümrük idaresince eflya konulmas›na izin veri- len yerlerde yap›lan say›mlarda kay›tlara göre eflyan›n bir k›sm›n›n noksan oldu- ¤unun anlafl›lmas› halinde. bu daire ve müesseselerin beyannamelerinde beyan ile muayene ve denetleme neticesinde vergi cezas›n› gerektirir bir farkl›l›k tespit edildi¤i takdirde. . muayene ve denetleme sonucunda Gümrük Kanunu’nun k›ymet tespit esaslar›na iliflkin hükümleri çerçevesinde belirlenen k›ymete göre noksan bulundu¤u takdirde. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Vergi Kayb› Do¤uran ‹fllemlere Uygulanacak Cezalar Serbest dolafl›ma girifl. 2) K›ymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eflyan›n beyan edilen k›ymeti. bu farka ait gümrük vergisinden baflka bu verginin bir kat› da para cezas› al›n›r. Ayr›ca. Gümrük Kanunu gere¤ince usulsüz- lük cezas› uygulan›r. gümrük vergisinden ayr› olarak bu fark›n 3 kat› para cezas› al›n›r. bafl. bir güm- rük rejimine tabi tutulan eflyaya iliflkin olarak beyan edilen ile idarece yap›lan mu- ayene neticesinde tespit edilen tarife pozisyonu aras›nda farkl›l›k olmas› ve beyan edilen tarife pozisyonu ile tespit edilen tarife pozisyonu aras›nda mali sorumlu- luklar aç›s›ndan fark olmamas› ile bir merciinin izni veya kota uygulamas›ndan ka- ç›nmaya yönelik bir giriflim olmamas› hallerinde usulsüzlük cezas› uygulan›r. 3) Maddi hesap hatas›ndan do¤an noksan k›ymet beyan›nda. a¤›rl›k gibi ölçülerinde ayk›r›l›k görüldü- ¤ü ve beyana göre hesaplanan gümrük vergisi ile muayene sonuçlar›na göre al›nmas› gereken gümrük vergisi aras›ndaki fark beyana göre hesap- lanan verginin %5’ini aflt›¤› takdirde. Gümrük ifllemlerine bafllanmadan veya bu ifllemler bitirilip gümrük idaresinin izni al›nmadan antrepolardan veya gümrük idaresince eflya konulmas›na izin ve- rilen yerlerden k›smen veya tamamen eflya ç›kar›lmas› halinde. bu vergilerin 3 kat› para cezas› al›n›r. Yukar›daki esaslara göre al›nacak para cezalar› kesinlikle Gümrük Kanu- nu’nda belirtilen güncel usulsüzlük cezas›ndan daha az olamaz. Ancak. bu vergilerin 3 kat› para cezas› al›n›r. dahilde iflleme. gümrük kontrolü alt›nda iflleme veya geçici ithalat rejimlerinden birine tabi tutulan eflyaya iliflkin olarak. bu noksanl›¤a ait gümrük vergisinden baflka bu ver- gi fark›n›n 3 kat› para cezas› al›n›r. nevi ve niteliklerinde veya ver- gilendirmeye esas olan say›. Genel ve katma bütçeye dahil kamu kurulufllar› ile özel idareler ve belediye- ler için yukar›da belirtilen cezalar uygulanmaz. noksan ç›kan eflyan›n ithalat veya ihracat vergilerinin yan› s›ra. yap›lan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda afla¤›daki farklar›n ortaya ç›kmas› halinde belirtilen cezalar tahsil edilir: 1) Eflyan›n tarife uygulamas›n› etkileyen cins. Sat›fl birimine göre miktar farkl›l›¤›n›n %5’i aflmamas› halinde bu farka ait gümrük vergisinden baflka bu verginin bir kat› para cezas› al›n›r.

Gümrük idaresi taraf›ndan 3 ayl›k süre içeri- sinde söz konusu fazlal›¤›n yanl›fll›kla mahrecinden fazla olarak yüklenmifl oldu¤unun kan›tlanamamas› halinde. 5) Dökme gelen eflyadaki %3’ü aflmayan özet beyan eksiklik ve fazlal›klar› için takibat yap›lmaz. kaptanlar› veya acenteleri sorumlu olaca¤›ndan. bu eflyan›n tasfiyeye tabi tutulmas›n›n yan› s›ra. bu faz- lal›¤›n geçerli nedenlerden ileri geldi¤ine gümrük idaresince kanaat getirilmedi¤i takdirde. Takibat›n eksiklikle ilgili olmas› halinde fiilen bulunan miktar üzerinden ifllem yap›l›r. bafl. 2) Özet beyan veya özet beyan olarak kullan›lan belgelerde kay›tl› miktara göre fazla ç›kan kaplar ile dökme eflyada %3’ü aflan fazlal›k için özet be- yan fazlal›¤› takibat› yap›l›r. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Gümrük antrepolar›nda veya gümrük idaresince eflya konulmas›na izin veri- len yerlerde yap›lan say›mlarda kay›tlara göre fazla eflya ç›kmas› halinde. 4) Eksiklik veya fazlal›klar hakk›nda yap›lan takibat›n sonucundan tafl›tlar›n sahipleri. a¤›rl›k gibi ölçülerinde eksiklik veya fazlal›k olan eflya için takibat yap›lmaz. b. Özet beyan eksiklik veya fazlal›klar› hakk›nda da afla¤›daki esaslara göre ifl- lem yap›l›r ve cezai müeyyide uygulan›r: 1) Özet beyan veya özet beyan olarak kullan›lan belgelerde kay›tl› miktara göre eksik ç›kan kaplar ile dökme eflyada %3’ü aflan eksik eflya hakk›nda özet beyan eksikli¤i takibat› yap›l›r. . bu noksan kaplara ait eflyadan tarife pozisyonuna veya tarife pozisyonu tespit edile- miyor ise cinsine ve türüne göre tarifede dahil oldu¤u fasl›n en yüksek vergiye tabi pozisyonuna göre hesaplanacak gümrük vergisi kadar para cezas› al›n›r. söz konusu fazla eflyaya el konula- rak müsadere olunur ve fazla ç›kan eflyan›n CIF k›ymeti kadar para ceza- s› al›n›r. eflyan›n saklanmas›n›n masrafl› ve külfetli olmas› halinde bu efl- ya sahibine yed-i emin olarak teslim edilebilir. eksik her kap için güncel rakamlar üzerinden usulsüzlük cezas› kadar para cezas› al›n›r. takibat sonuç- lanmadan beyan sahibi taraf›ndan bu eflya hakk›nda bir rejim beyan›nda bulunulmak istenilmesi halinde afla¤›daki esaslara göre ifllem yap›l›r: a. Bu hükme göre ceza belirlenmesinin mümkün olmad›¤› du- rumda. 3) Kap adedi itibariyle tamam ç›kan ancak say›. fazla ç›kan eflyaya ait ithalat vergileri tutar› kadar da para cezas› al›n›r. Gümrük idaresi taraf›ndan verilen 3 ayl›k süre içerisinde söz konusu eksikli¤in mahrecinden yüklenmemifl ve- ya yanl›fll›kla baflka yere ç›kart›lm›fl veya kaza ve avarya sonucunda yok olmufl veya çal›nm›fl bulundu¤u kan›tlanamad›¤› takdirde. Takibat›n fazlal›kla ilgili olmas› halinde fazla bulunan miktar verilmez. Ancak.

CIF de¤erinin. Gümrük Kanunu’nun 238. ilgili kifliler taraf›ndan yanl›fl olarak verilmesi halinde. Gümrük idarelerince verilen kararlara dayanak oluflturan belge ve bil- gilerin. teminata ba¤lanan vergi iade edilir. yönetmelik. 3) Gümrük Kanunu’nda ayr› bir ceza tayin edilmifl haller d›fl›nda kalan ve il- gili Gümrük kanun. tebli¤ ve talimatlarla getirilen fle- kil ve usullere ayk›r› hareket edenlere her y›l Vergi Usul Kanunu gere¤in- ce yeniden de¤erleme oran›nda art›r›larak ilan edilen güncel rakamlar üzerinden usulsüzlük cezas› uygulan›r. D›fl ticaret rejimi uya- r›nca ibraz› zorunlu belgeler temin edilerek eflyan›n serbest dolafl›ma giriflinin ta- lep edilmesi halinde hesaplanan gümrük vergileri tahsil edilmekle birlikte bu ver- gilerin iki kat› para cezas› uygulanarak ifllem yap›l›r. Ancak. eflyaya iliflkin gümrük vergilerinin yan› s›ra.maddesi hükmüne göre ceza tahsil uygu- lan›r. 4) Usulsüzlük cezas› afla¤›daki hallerde iki kat› olarak uygulan›r: a. bu tür eflyay› gümrük ifllemlerini yapt›rmaks›z›n yurda sokanlar veya ç›karan- lar ile buna teflebbüs edenlerden. kaptanlar› veya acentelerden al›n›r. söz konusu eflyan›n ithalata konu ol- mas› halinde. gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimi ve geçici ithalat rejimine iliflkin hükümlerin ihlali halinde. sadece eflyaya iliflkin gümrük vergilerinin iki kat› para cezas› al›n›r. yap›lan tespit so- nucunda ortaya ç›kan özet beyan eksiklik veya fazlal›klar› hakk›nda sade- ce özet beyan eksiklik veya fazlal›k takibat› yap›l›r. Dahilde iflleme rejimi. 7) Eflya miktar›n›n gümrük idaresine tespit edilmedi¤i ve rejim beyan›n›n bel- gelerinde kay›tl› miktarlara göre yap›ld›¤› durumlarda. eflyan›n yurtd›fl› edilmesi ya da hazineye hiçbir masraf ge- tirmeyecek flekilde gümrük idaresinin gözetiminde imhas› veya gümrü¤e terk edilmesinin talep edilmesi halinde. yap›lan tespite göre tafl›tlar›n sahipleri. Gümrük Kanunu’nun 237. ihracata konu olmas› halinde ise FOB de¤e- rinin onda biri oran›nda para cezas› al›n›r. bu vergilerin iki kat› pa- ra cezas› al›n›r. . 2) Tasfiyeye u¤rayan eflyan›n beyan sahibi taraf›ndan tekrar serbest dolafl›- ma girifl rejimine tabi tutulmak istenmesi halinde. tüzük. Bu takibat sonucunda miktar farkl›l›¤› nedeniyle ceza gerektirir bir durum ortaya ç›kmas› halin- de. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 6) Yukarda belirtilen para cezalar›. Usulsüzlüklere ‹liflkin Cezalar 1) ‹thalat veya ihracat vergilerinden muaf eflyay› Gümrük Kanunu’nun hü- kümleri çerçevesinde belirlenen yetkili gümrük kap›lar› d›fl›nda baflka yer- lerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teflebbüs edenlerle.maddesi hük- mü gere¤ince. eflyan›n döviz cinsinden CIF de¤erinin 1’i oran›nda para cezas› tahsil edilir.

ncü f›kra- s›nda belirtilen teknik donan›mlar›nda noksanl›k bulunmas› halinde. d.maddesisin 2. j. Herhangi bir ihracat iadesinden yararlanmayan veya ihracat vergisine ve ticaret politikas› önlemlerine tabi olmayan ihracata konu eflyan›n cins. c. g. Gümrük antrepolar›n›n Gümrük Kanunu’nun 93. Gümrük Kanunu’nun 45. k. i. 5) Usulsüzlük cezas› afla¤›daki hallerde dört kat› olarak uygulan›r: a.f›kras› hükümlerine ayk›r› ola- rak. Serbest bölgelerde çal›flan veya buralara giren ve ç›kan kiflilerin kanun- la konulmufl kurallara uymamas› halinde. miktar veya k›ymetinin yanl›fl beyan edilmesi halinde. e. c. ka- rayolu tafl›tlar›n›n gümrük idaresinin izni olmadan yük veya yolcu ala- rak yoluna devam etmesi halinde. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI b.maddesi- ne göre birbirleriyle iliflkisi bulunan kifliler aras›nda bir sat›fl ifllemi olma- s› ve bu iliflkinin beyan edilmemesi halinde. f.maddesinde belirtilen belgelerin 5 y›l süreyle saklanmamas› halinde. Gümrük kontrolü alt›nda iflleme rejimi çerçevesinde Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eflyan›n.maddenin 3.maddesinin 1.maddesi hükmüne göre geçerli bir temsil yetkisi olmad›¤› halde baflka bir kifli ad›na veya hesab›na güm- rük idarelerinde ifl takip etmesi. bu . Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eflyan›n. Bir kiflinin Gümrük Kanunu’nun 5. Gümrük Kanunu’nun 13. Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eflya tafl›yan tafl›tlar›n Gümrük Kanunu’nun 91. süresi içinde rejimin gerektirdi¤i ifllemleri- nin bitirilmemesi halinde. Geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›na ç›kar›lan eflyan›n verilen süreyi aflt›ktan sonra geri getirilmesi halinde. Gümrük Kanunu’nun 34. l.f›kras› hükümlerinin aksine. gümrük idaresine özet beyan veya özet beyan olarak kullan›lan ti- cari veya resmi belge verilmeksizin tafl›tlardan eflya boflalt›lmas›. h.maddesine göre özet beyan veya özet beyan olarak kullan›lan ticari veya resmi belgenin süresi içinde verilmemesi halinde. Vergi kayb› do¤urmamas›na karfl›n. tür. b.maddesine göre verilen süreleri 24 saate ka- dar aflmas› halinde. Yabanc› limanlardan gelen veya Türkiye Gümrük Bölgesinden yabanc› limanlara giden gemilerin gelifl ve gidifllerinden en az 3 saat önce sa- hip veya acentesi taraf›ndan gümrük idaresine bilgi verilmemesi halin- de. antrepolara konulduk- lar› tarihte iflleticiler taraf›ndan kay›tlara geçirilmemesi halinde. Gümrük Kanunu’nun 42. Gümrük Kanunu’nun 24.

maddesine göre verilen süreleri 48 saate ka- dar aflmas› halinde. f. gümrük vergilerine. Süresi içinde yap›lmayan baflvurular de¤erlendirilmez ve durum talepte bulunan yüküm- lüye bir yaz› ile bildirilir. 15 gün içinde Gümrük Müsteflarl›¤›’na itiraz edebilirler. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER belgelerde kay›tl› eflyan›n cinsinin yanl›fl beyan edilmesi veya kaplar›n türleri ile üzerlerinde kay›tl› numara ve iflaretlerin özet beyan kay›tlar›- na uygun olmamas› halinde. kendilerine tebli¤ edilen gümrük vergileri için tebli¤ tarihinden itibaren 15 gün içinde. 6) Usulsüzlük cezas› afla¤›daki hallerde alt› kat› olarak uygulan›r: a. b. Gümrük Kanunu’nun 34. patlay›c› veya bir arada bulunduklar› eflya için tehlikeli olan ya da korunmalar› özel düzenek ve yap›lara gerek gösteren eflyan›n Gümrük Kanunu’nun 94 ve 154. ilk karar›n al›nd›¤› idarenin gümrük baflmü- dürlü¤ü oldu¤u hallerde. ‹tiraz Esaslar› Yükümlüler. Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eflya tafl›yan tafl›tlar›n Gümrük Kanunu’nun 91. c. e. düzeltme taleplerine iliflkin kararlara.maddesine göre verilen süreleri 72 saatten daha fazla bir süre ile aflmas› halinde.maddesinin 3. Yükümlüler. baflvurular›na iliflkin gerekçeleri de aç›kça gösteren bir di- lekçeyi ilgili gümrük idaresine vererek düzeltme talebinde bulunabilirler. Gümrük antrepolar›nda bulunan eflyan›n gümrük idarelerinin izni ol- maks›z›n Gümrük Kanunu’nun 102. gümrük gözetimi yap›lmas› için yol kesmemesi veya gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaflmas›. baflka gemilerle temas etmesi. Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eflya tafl›yan tafl›tlar›n Gümrük Kanunu’nun 91. maddesi hükümlerine ayk›r› olarak genel amaçl› eflya konulan yerlerde depolanmas› halinde. yolda dur- mas›.maddesine göre verilen süreleri 72 saate ka- dar aflmas› halinde 7) Usulsüzlük cezas› afla¤›daki hallerde sekiz kat› olarak uygulan›r: a. parlay›c›. ceza- lara ve idari kararlara karfl› 7 gün içinde karar› alan gümrük idaresinin ba¤l› bu- lundu¤u gümrük baflmüdürlü¤üne.maddesinde belirtilen önce- den belirlenmifl yollar d›fl›nda seyretmesi halinde. Tafl›tlar›n Gümrük Kanunu’nun 33. d. . Genel antrepo ve serbest bölgelere getirilen.maddesinde belirtilen elleçlemele- re tabi tutulmas› halinde. ve 91. Tür- kiye Gümrük Bölgesine gören gemilerin rota de¤ifltirmesi. Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eflya tafl›yan tafl›tlar›n Gümrük Kanunu’nun 91.f›kras› hükümlerinin aksine.

katalog. 4) ‹darece gerekli görülecek her türlü bilgi veya belgenin sunulmas› gerekir. afla¤›da yaz›l› flartlar›n yerine gelmifl olmas› kayd›yla istekleri kabul olunur ve eflyan›n çekilmesine izin verilir: 1) Kararlar›n yükümlü taraf›ndan tebellü¤ edilmifl olmas› ve taleplerinin bir dilekçe ile gümrü¤e verilmifl olmas› gerekir. ‹tirazlar. ‹dari itiraz yollar› tüketilmeden yarg›ya bafl- vurulamayaca¤› gibi. Bu durumda. Yükümlüler. Yükümlüler. örnek al›nmas› mümkün olmayan hallerde eflyan›n kendisi veya foto¤raf. ‹tiraz›n incelenmesi s›ras›nda gümrük idaresine sunulmam›fl bilgi ve belgeler idari yarg› mercilerine ibraz edilemez. mercilerince verilecek kararlardan önce. bu karar›n idare taraf›ndan uygulanmas›na engel oluflturmaz. 2) Gümrükçe yap›lan vergi tahakkuku ile yükümlünün beyan›na göre tahak- kuku gereken vergi miktar› aras›ndaki fark›n ve buna isabet eden di¤er vergiler ile para cezalar›n›n da teminata ba¤lanmas› gerekir. gümrük idaresine verdikleri beyanname ve bu beyanname eki belgeler esas al›nmak suretiyle kendileri taraf›ndan hesaplanan gümrük vergileri- ne itirazda ve düzeltme talebinde bulunamazlar. prospektüs gibi eflyay› görmeden fikir verecek di¤er belgelerin incelenmesi veya gerek duyulmas› halinde ilgili gümrük idaresinin mütalaas› da al›nmak suretiyle gümrük baflmüdürlüklerince 30 gün. beyannamenin tescil edilmesi güm- rük vergilerinin beyan sahibi taraf›ndan hesaplanmas› anlam›na gelir. Gümrük Müsteflarl›¤› tara- f›ndan ise 45 gün içinde karara ba¤lanarak ilgili kifliye tebli¤ edilir. . TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Yükümlüler. Gümrük baflmüdürlükleri ile Gümrük Müsteflarl›¤›’na yap›lan itirazlar›n ret kararlar›na karfl› söz konusu kararlar›n tebli¤ tarihinden itibaren dava açma süre- si içinde ifllemin yap›ld›¤› gümrük müdürlü¤ünün veya gümrük baflmüdürlü¤ünün bulundu¤u yerdeki idari yarg› mercilerine baflvurulabilir. Gümrük vergilerinin bilgisayar sistemi taraf›ndan hesaplanmas› durumunda. al›nan kararlara karfl› idari yarg› merciine baflvurulmas›. 3) Uyuflmazl›¤›n idari yarg› merciine intikali halinde bu hususun belgelenme- si gerekir. gümrük vergilerine karfl› gümrük idarelerine düzeltme talebinde bu- lunmadan bir üst mercie itiraz edebilirler. Ceza süresi içerisinde ödenme- di¤i takdirde karar kesinleflir ve para cezas› indirimsiz olarak uygulan›r. ihtilaf konusu eflyay› çekmek isterlerse. ke- silen para cezas› üçte bir noksan› ile tahsil edilir. Gümrük Kanunu’na göre verilen para cezalar›na karfl› idari yarg› mercilerine itiraz yoluna gidilmeden ve ceza kararlar›n›n tebli¤ tarihinden itibaren 15 gün içe- risinde söz konusu cezan›n ilgili kifli taraf›ndan ödendi¤i veya ödenece¤i yaz›l› ola- rak gümrük idaresine bildirildi¤i ve bu miktar›n ceza kararlar›n›n tebli¤ tarihinden itibaren iki ay içinde ödendi¤i hallerde ilgili kiflilerin itiraz› düfler. anlaflmazl›¤a konu beyanname ve sair her türlü belge ile eflyadan al›nacak örnek.

Ancak. serbest dolafl›mda bulunan eflya. Gümrük beyan›. YAZILI BEYAN Gümrüklerde yap›lan yaz›l› beyan. ‹tiraz üzerine. birin- ci ve ikinci tahlile karfl› Gümrük Müsteflarl›¤›’n›n tahlil yapt›rma hakk› sakl›d›r. afla¤›da s›raland›¤› üzere dört yolla yap›labilir: 1) Yaz›l› olarak 2) Sözlü olarak 3) Bilgisayar veri iflleme tekni¤i yoluyla 4) Eflya sahibinin bu eflyay› bir gümrük rejimine tabi tutma iste¤ini ifade et- ti¤i herhangi bir tasarruf yoluyla. eflyan›n teknik özellik ve niteliklerinin tayin ve tespiti ba- k›m›ndan kesindir. transit veya antrepo rejimi için yap›lmas› halinde. ‹kinci tahlil sonucu. gümrük idareleri. Beyan›n. gümrük kimyageri olmayan bir göz- lemci kimyagerin de ikinci tahlilde haz›r bulunmas›na izin verir. GÜMRÜKLERDE BEYAN VE MUAYENE Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenilen eflya bu rejime uygun flekilde yet- kili gümrük idaresine beyan edilir. ‹ki kim- yagerden fazla kimyager bulunmayan gümrük laboratuar›nda yap›lan tahlile iti- raz edilmesi halinde. Gözlemci kimya- ger yap›lan duyuruya ra¤men gelmedi¤i takdirde tahlil g›yab›nda yap›l›r. Yü- kümlünün talebi halinde. gümrü¤e verilen beyannamenin tescil tarihinden itibaren Türkiye Gümrük Bölgesinden ç›- k›ncaya veya imha edilinceye ya da gümrük beyannamesi iptal edilinceye kadar gümrük gözetimi alt›nda kal›r. hariçte iflleme. yükümlülere ikinci tahlil sonucu ile bu sonuca gö- re yap›lan tarife uygulamas› ve tahakkuk ettirilen vergiler duyurulur. Bu sebeple. ihracat. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Gümrük mevzuat›na göre ilgili kifliye tebli¤ edilen tahlil sonuçlar›na karfl› da tebli¤ tarihinden itibaren 15 gün içinde gümrük baflmüdürlü¤üne bir dilekçe ile itiraz edilebilir. birinci tahlilin yap›ld›¤› gümrük laboratuar›nda görevli olan ve ilk tahlili yapan kimyager d›fl›ndaki iki kimyager taraf›ndan ikinci tahlil yap›l›r. ikinci tahlil en az iki kimyager bulunan en yak›n gümrük ida- resine ait laboratuarda yap›l›r. gümrük mevzuat›m›zda iki aç›dan ele al›- n›p incelenir: 1) Normal Usulle Beyan 2) Basitlefltirilmifl Usulle Beyan .

Beyanda bulunacak kiflilerle ilgili olarak gümrük mevzuat›m›z ayr›ca flu temel hükümleri getirmifltir: 1) Devlet. gümrük beyannamesi ile yap›l›r. gümrük yönetmeli¤i ekinde yer alan kullanma tali- mat› esaslar›na göre doldurulur. Gümrüklerde kullan›lacak gümrük beyannameleri ve di¤er ilgili belgelerin ba- s›m›. 2) Kara. tafl›- d›klar› eflyan›n sadece transit ifllemleri için do¤rudan temsil yoluyla beyan- da bulunabilir. da¤›t›m›. A tipi genel antrepolara konulan eflya için gümrük idaresine antrepo beyannamesi yerine. belediye. iflleticiler taraf›ndan doldurulan ve imzalanan Antrepo Girifl Listesi verilir. Sistemde kay›tl› . il özel idareleri ve di¤er kamu tüzel kiflilerinin amir ve memurlar›. 3) Bir beyannamenin tescilinin belirli bir kifli için özel yükümlülükler getirme- si halinde bu beyan›n söz konusu kifli taraf›ndan veya bu kifli hesab›na ya- p›lmas› ve beyan sahibinin Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleflik olmas› ge- rekir. Gümrük beyannameleri. deniz ve havayolu iflletmeleri ile nakliyeci kurulufl temsilcileri. Ancak ilgili gümrük rejimleri ve ifllemleri uyar›nca afla¤›daki belgeler de gümrük beyannamesi olarak kabul edilir: 1) Elçilik Mektubu 2) Kurye Mektubu 3) TIR Karnesi 4) ATA Karnesi 5) Kumanya Listesi 6) Declaration en Douane Ayr›ca. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Normal Usulle Yaz›l› Beyan Yaz›l› beyan. Eflyan›n beyan edildi¤i gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanmas› için gerekli bütün bilgiler gümrük idarelerinde bulunan veri girifl salonlar›ndaki terminaller arac›l›¤›yla yerel alan a¤› veya elektronik veri de¤iflimi veya internet arac›l›¤›yla genifl alan a¤› üzerinden bilgisayar sistemine girilerek beyanname üze- rine döküm al›nd›ktan sonra beyan sahibi taraf›ndan imzalan›r. Beyanda bulunacak kiflilerin gümrük idaresinin bilgisayar sistemine veri giri- flinde bulunabilmeleri için gümrük idaresinden önceden al›nan kullan›c› kodu ve flifre sahibi olmalar› gerekir. özel hukuk tüzel kiflilerinin kendilerini temsile yetkili persone- li do¤rudan temsil yoluyla beyanda bulunabilir. gümrükte kullan›lan her türlü defter veya belgenin bilgisayar ortam›nda haz›rlanm›fl olmas› halinde bu belgelerin kabulüne Gümrük Müsteflarl›¤› yetkili k›l›nm›flt›r. bunlardan al›nacak ücret ve tahsil fleklini belirlemeye.

eflyan›n beyan edildi¤i gümrük rejimine iliflkin tüm hükümlerin uygulanmas›nda esas al›nacak tarihtir. Yükümlülere bu pusulalar›n ve- rilmesinden sonra yap›lacak gümrük ifllemleri gümrük memurlar› taraf›ndan ta- mamlan›r. nevi ve niteli¤iyle marka ve numaralar› haricindeki bilgiler düzeltilebilir. Beyannamenin tescilinden sonra yükümlüye. Beyanname üze- rinde kaz›nt› ve silinti yap›lamaz. Tescil edilen beyannamenin ka¤›t nüshalar›. Gümrük mevzuat›m›zdaki beyan›n ba¤lay›c›l›¤› hükmü çerçevesinde afla¤›da- ki durumlara beyanname üzerinde düzeltme yap›lmas›na izin verilmez: 1) Beyan sahibine eflyan›n muayene edilece¤inin bildirilmesinden sonra. . fiekle ait eksikliklerin bulunmas› halinde ise beyanname tescil edilmeden sahiplerine geri verilir. beyanname üzerine mühür vurulmas›. 2) Bilgilerin yanl›fl oldu¤unun tespit edilmesinden sonra 3) Eflyan›n tesliminden sonra beyannamede düzeltme yap›lamaz. Karfl›laflt›rma sonucunda. Üzerinde kaz›nt› ve silinti bulunan beyanname- ler gümrük idarelerince kabul edilmez. bilgilerin ayn› ve eklerin de beyan edildi¤i say›da oldu- ¤unun görülmesi halinde beyanname sistem taraf›ndan onaylan›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER beyanname gümrük idaresince tüm ifllemlere esas tutulacak as›l beyannamedir. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde gümrük beyanname- si elle veya yaz› makinesi ile doldurulur ve beyan sahibi taraf›ndan imzalan›r. s›ra numaras› ve tarih konulmas› ile bu beyannameye ait bilgilerin tescil defterine yaz›lmas› suretiyle tamamlan›r. ekleri ile birlikte gümrük onay memuruna verilir. Beyannamenin tescil tarihi. Bundan al›nan dökümler beyannamenin nüshalar› olarak kabul edilir. Ancak beyan sahibinin talebi ve gümrük idare amirinin izni ile beyanname üzerinde yer alan eflyan›n cins. Beyannamede Düzeltme Beyannameler tescilden sonra düzeltilemez. Beyannamenin Tescil ve Onay ‹fllemleri Beyanname. Onay ifllemi beyannamenin ka¤›t nüshalar›n›n üzerinin mühürlenmesi ve imzalanmas›yla onay memuru taraf›ndan tamamlan›r. Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde tescil. Beyannameler aç›k ve okunakl› bir flekilde doldurulmal›d›r. beyana iliflkin bilgilerin sisteme girilmesi ve sistem taraf›ndan tescil tarihi ve say›s› verilmesiyle tescil edilir. tescil tarihi ve say›s› ile eflyas›n› teslim alabilece¤i tarihi bildiren bir pusula verilir. Onay memuru tara- f›ndan beyanname ekinde yer alan belgeler ile beyanname bilgileri karfl›laflt›r›l›r. Gerekli de¤ifliklik yap›ld›ktan sonra dökümü al›nan beyanname yükümlüsü taraf›ndan imzalanarak ilgili gümrük memuruna verilir.

Gümrük idarelerince beyan sahibine eflyan›n muayene edilece¤inin bildirilmifl oldu¤u hallerde. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI Bilgisayar sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde tescilden önce be- yannamede herhangi bir yanl›fll›¤›n düzeltilmesi gerekir ise hatal› yaz›n›n üzeri okunacak flekilde çizilerek do¤rusu yaz›ld›ktan sonra düzeltme ve/veya ilavelerin yan›na beyan sahibi taraf›ndan imza konularak ve beyannameler tescil s›ras›nda resmi mühürle mühürlenerek düzeltme ifllemi yap›l›r. tescil edilmifl bir beyannameyi iptal edebilir. 2) Gümrük Kanunu’nun 167. Beyannamelerin iptali yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmas›na engel olufl- turmaz. beyan sahibinin talebi üzerine ve eflyan›n yanl›fll›kla beyan- name konusu gümrük rejimine tabi tutulmas›na veya beyan edildi¤i rejime tabi tutulmas›n›n özel nedenlerle art›k mümkün olmad›¤›na iliflkin kan›tlay›c› belgele- rin ibraz edilmesi halinde. SÖZLÜ BEYAN Serbest Dolafl›ma Giriflte Sözlü Beyan Edilecek Eflya Ticari nitelikte olmayan afla¤›da yaz›l› eflyan›n serbest dolafl›ma girifli sözlü beyana tabidir: 1) Hariçten gelen yolcu ve turistlerin ve nakil vas›tas› hizmetlilerinin beraber- lerinde getirdikleri veya sonradan gelen vergiden muaf zati eflyas› ile ver- giye tabi ancak ticari nitelik ve miktarda bulunmad›¤›na ve bu maksatla getirilmedi¤ine gümrükçe kanaat getirilen eflya. muayene edilmemifl. Gerçek kifliler taraf›ndan ithal edilen de¤eri 300 EURO’yu geçmemek üzere gerçek bir kifliden di¤erine gönderilen veya yolcular taraf›ndan ithal edilen hediyelik eflya . De¤eri 100 EURO’yu geçmeyen eflya b. Tescilden sonra usulü daire- sinde yap›lan düzeltmeler beyanda bulunan kifli ile birlikte imzalanarak resmi mü- hürle mühürlenir. Bu husus beyanname üzerine meflruhat düflülmek suretiyle gösterilir. Ancak. Beyannamelerin iptaline iliflkin taleplerin süresi içerisinde yap›lmas› flartt›r. muaye- ne sonucu al›nmadan beyannamelerin iptaline iliflkin talepler kabul edilmez ve efl- yan›n tesliminden sonra beyanname iptal edilmez. Beyannamelerin ‹ptali Gümrük idareleri. gümrük idaresince yap›- lan ifllemlerde hata tespit edilmemifl olmas› veya beyanname konusu gümrük re- jimine tabi tutulmas›n›n mümkün olmad›¤›n›n yükümlüsüne ispat edilmesi halle- rinde eflyan›n tesliminden sonra beyannamenin iptali mümkündür. eflyan›n kullan›lmam›fl.maddesi gere¤ince gümrük vergisinden muafi- yet ve istisna kapsam›nda getirilen eflyalardan afla¤›daki belirtilen eflyalar: a.

her türlü küpe. Gerçek kifliler taraf›ndan ithal edilen fleref niflanlar› veya ödülleri d. kupa ve broflürler ve bu kongre ve spor temas ve gösterilerine ait cihaz. Gümrük idareleri. muh- telif süsleme malzemesi. kolye. Gerçek kifliler taraf›ndan ithal edilen uluslararas› iliflkiler çerçevesinde al›- nan hediyeler 3) Turistik reklamc›l›k malzemeleri niteli¤indeki bilgi materyalleri 4) Tabutlar. alet ve malzeme 9) Türkiye’de yap›lan ve yap›lacak olan milli ve milletleraras› her türlü yar›fl- malarda mükafat olarak verilmek üzere ba¤›fl yoluyla gönderilen eflya 10) Bas›n ile ilgili aktüalite filmleri ve resimleri. belge. gümrükçe yap›lan muayene sonucunda tica- ri nitelikte olmad›¤›na kanaat getirilmesi gerekir. yurda ithallerine müsaade edilir. bel . bilezik. çorap. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER c. 8) Türkiye’de düzenlenecek milletleraras› kongrelere veya spor temas ve gösterilerine kat›lacak delege ve flah›slar›n isimlerini muhtevi plaketler. cenaze kül kaplar› ve süsleme niteli¤i olan cenaze levaz›mat› (cenaze ile ilgili olmak flart›yla) 5) Ticari mahiyet arzetmeyen numunelerden önemli de¤eri olmayan numu- nelik eflya ve modeller ile bas›l› reklamc›l›k dokümanlar› ve reklamc›l›k amac›na yönelik malzemeler 6) S›n›r bölgesi halk›n›n elde ve s›rtta tafl›nabilecek miktarda kendi ihtiyaçla- r›na mahsus eflyas› 7) Resmi daire ve müesseselerle özel müessese ve flah›slara ait ifllem görmüfl ticari de¤eri olmayan her türlü defter. evrak. ayakkab› (k›ymetli maden ve tafllardan olmamak üzere). model ve kesim flablonu (ka¤›t veya kartondan) ve benzeri eflya. bunlar›n milli bayraklar› veya kulüp flamalar› ve bunlar› takmaya mahsus mamuller ve bu toplant› ve temaslara ait rozet. plak. dü¤me. Numunelik eflya ve modellerin. Her model için birer adet olmak üzere ka¤›t. kurdele. ekstrafor. çift olarak kullan›lan eflyadan tek olarak getirilen eldiven. 11) fiahsi tedavide kullan›lacak miktar ve mahiyette ilaçlar. fonopost maddeleri. Bunun için gümrükler her bir numunenin tek tek k›ymetini veya ayn› partiye dahil numune ve modellerin k›y- met toplam›n› göz önüne al›rlar. karton veya plastikten yap›lm›fl patronlar veya çizimler birer metreden uzun olmamak üzere dantel. fle- rit. tel ve bantlarla düzenlenmifl sesli ve yaz›l› süreli yay›nlar. Eflantiyon olarak gönderilecek ve bedava da¤›t›lacak antibiyotiklerin ve sair t›bbi müstahzarlar numunelerinin iç ve d›fl ambalaj renkleri üzerinde durulmaya- rak “doktorlara bedava da¤›t›l›r numunedir” ibaresini kapsayan yeflil bir etiket ya- p›flt›r›lm›fl olmas› flart›yla. mendil. her birinden birer adet olmak üzere kravat. nihai tüketime elveriflli üretim süreci sona ermifl numune ve modellerin üzerlerine numunelik vasf›na zarar ver- meden “numunedir” damgas›n› vurma ifllemini yapmaya yetkilidir.

7) Türkiye’de vefat eden yabanc›lar›n ülkelerindeki kanuni mirasç›lar›na inti- kal eden zat ve ev eflyas› Geçici ‹thalatta Sözlü Beyana Tabi Eflya Geçici ithalata konu olan ve afla¤›da belirtilen eflya gümrük idarelerine sözlü beyan edilir: 1) Ehlilefltirme. kopça. vazo ve di¤er kap- lar ile çelenk ve çiçekler. fermuar sürgüsü. Ticari amaçla Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolafl›ma girecek eflyan›n gümrük k›ymetinin sevkiyat ve beyan bafl›na 500 EURO’yu geçmemesi ve sevki- yat›n›n düzenli haldeki benzer sevkiyatlar›n bir parças› olmamas› ve daha büyük bir nakliyat›n bir parças› olup da ba¤›ms›z bir tafl›y›c› taraf›ndan tafl›nmamas› kay- d›yla bu eflya gümrük idaresine sözlü beyan edilir. e¤itim ve dam›zl›k amac›yla veya veteriner tedavisi gerekti- ren durumlarda ithal edilen canl› hayvanlar 2) ‹thalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithaline izin verilen am- balaj maddeleri 3) Türkiye Gümrük Bölgesi d›fl›nda kurulmufl kamu ve özel kurulufllar tara- f›ndan getirilen radyo ve televizyon prodüksiyon ve yay›n teçhizat ve bu amaçla kullan›m için özel olarak uyarlanm›fl tafl›tlar ve bunlar›n teçhizat› . ç›tç›t. kasaba ve pazarlara satmak üzere birlikte götürecekleri kendi eflya ve hayvanlar› 6) ‹çinde ölü veya ölünün kül ve kemikleri bulunan tabut. sanatç› ve iflçilerin mesleklerini icra için beraberlerinde gö- türdükleri aletleri ile tak›mlar› ve ticari k›ymette olmayan numuneleri 4) Nakil vas›talar› hizmetlilerinin beraberinde götürecekleri zati eflyalar› 5) Kara s›n›r› bölgesindeki köy ve kasabalar ile pazarlardan s›n›r›n di¤er tara- f›ndaki halk›n kendi ihtiyaçlar› için al›p götürecekleri eflya ve hayvanlar ve Türkiye s›n›r bölgesi halk›n›n s›n›r›n di¤er taraf bölgesindeki köy. kemer astar›. ‹hracatta Sözlü Beyan Edilecek Eflya Afla¤›da yaz›l› eflyan›n ihrac›nda beyan sözlü olarak yap›l›r: 1) Yolcu ve turistlerin beraberlerindeki kiflisel (zati) eflyalar› 2) Devaml› görevli veya yerleflmek üzere yabanc› ülkelere giden Türk memur ve vatandafllar›n›n ve Türkiye’deki devaml› görevleri ve iflleri sona eren ya- banc›lar›n beraberlerinde götürecekleri veya gidifllerinden 2 ay evvel ve- ya 6 ay sonra gönderecekleri zati eflya ve ev eflyalar› 3) Bilim adam›. çengelli kop- ça ve benzeri eflya gümrük idaresince üzerlerinde herhangi bir ifllem yap›lmaks›- z›n yurda sokulur. TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI kemeri. kemer tokas›.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

4) ‹thalat vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithaline izin verilecek
mesleki teçhizat kapsam›nda bir organ nakli için bekleyen hastalara yar-
d›m sa¤lamak için doktorlara gerekli olan cihaz ve aletler.

Baflka Bir Tasarruf Yoluyla Beyan
Yolcu salonlar›ndan geçen veya eflya geçiren kiflilerin, bu salonlarda münha-
s›ran bu ifllemler için düzenlenmifl yeflil veya k›rm›z› hatlara yönelerek bu hatlar-
dan geçmeleri tasarruf yoluyla yap›lm›fl beyan say›l›r.
K›rm›z› hattan geçen veya eflya geçiren kiflilerin gümrü¤e tabi eflyas› oldu¤u
fleklinde beyanda bulunduklar› kabul edilerek, bunlar muayeneye tabi tutulur. Ye-
flil hattan geçen veya eflya geçiren kiflilerin ise, gümrü¤e tabi eflyas›n›n bulunma-
d›¤› fleklinde beyanda bulunduklar› kabul edilerek, bunlar ihbar veya flüphe hali
müstesna olmak üzere muayeneye tabi tutulmaz.
Yeflil hattan geçenlerden muayene sonucunda gümrü¤e tabi eflyas› bulun-
du¤u tespit edilenler hakk›nda duruma göre Gümrük Kanunu veya Kaçakç›l›k
Mevzuat› hükümlerine göre ifllem yap›l›r.

BEYANIN KONTROLÜ VE MUAYENE ESASLARI
Gümrük idareleri, beyan›n do¤rulu¤unu araflt›rmak üzere beyanname ve ek-
li belgeleri kontrol edebilir, beyannamenin içerdi¤i bilgilerin do¤rulu¤unu araflt›r-
mak amac›yla beyan sahibinden beyan›n do¤rulu¤unu kan›tlayan belgeleri isteye-
bilir, eflyay› muayene edebilir ve ayr›nt›l› muayene veya tahlil amac›yla numune
alabilir.
Beyanname kapsam› eflyan›n muayene edilmesi halinde muayene sonuçlar›,
muayene edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler eflyan›n tabi ol-
du¤u gümrük rejimi hükümlerinin uygulanmas›nda esas al›n›r.
Beyan›n kontrolü amac›yla, beyannamenin kabulünden sonra bilgisayar sis-
temi taraf›ndan risk kriterlerine göre muayene türü ve görevli muayene memuru
otomatik olarak belirlenir.
Muayenenin türü k›rm›z›, sar›, yeflil ve mavi hatlara göre belirlenir ve bu hat-
lar flu anlamlar› tafl›r:
 K›rm›z› hat: Eflyan›n fiziki muayenesi ile birlikte belge kontrolünün de ya-
p›ld›¤› hatt›r.
 Sar› hat: Fiziki muayeneye gerek görülmeksizin eflyaya ait beyanname
ve eklerinin do¤rulu¤unun ve birbiriyle uygunlu¤unun kontrol edildi¤i
hatt›r.
 Mavi hat: Eflyan›n veya buna iliflkin yaz›l› beyan ve ilgili belgelerin veya
ticari belge ve verilerin sonradan kontrol edildi¤i hatt›r. (Bu hatta tabi
Gümrükçe Onaylanm›fl Kiflilerin ifllemlerinde kolayl›klar sözkonusu olsa

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI

bile, bu hatta tabi firmalar›n yapt›klar› bütün ithalatlar› ve daha sonra-
dan bu kapsama giren eflyan›n sat›fl ifllemlerine iliflkin bütün belge, fa-
tura vb. örnekleri periyodik olarak gümrük idarelerine bildirmeleri gerek-
ti¤i için ifllemin bürokrasisinin fazla oldu¤unu da bilmek gerekir.)
 Yeflil hat: Eflyan›n belge kontrolüne veya fiziki muayeneye tabi tutulma-
d›¤› hatt›r. (Yolcu salonlar›nda kullan›l›r)
Gümrük muayenesi, kaplar›n cins, nevi, marka, numara ve adetlerini, eflya-
n›n vergiye esas olan a¤›rl›k ve di¤er ölçüleri ile cins, nevi, nitelik, menfle ve k›y-
metinin tespitini kapsar.
Fiziki muayene, tam, k›smi ve haricen muayene olmak üzere üçe ayr›l›r:
 Tam Muayene: Eflyan›n tüm kaplar›n›n aç›larak muayenesini ifade eder.
 K›smi Muayene: Eflyay› temsil eden bir ya da birkaç kab›n aç›larak mu-
ayenesi anlam›na gelir.
 Haricen Muayene: Eflyan›n kaplar›n›n d›fltan muayenesidir.
Fiziki muayene, eflyan›n cinsinde rejim veya vergi de¤iflikli¤ini gerektirir bir
husus veya bir flüphe hali olmas›, faturas›nda ve vergi tahakkukunu veya ticaret
politikas› önlemlerini etkileyecek di¤er belgelerinde kaz›nt› ve/veya silinti olmas›;
beyanname kapsam› eflya ve beyan sahibi hakk›nda imzal› ve adresli bir ihbar bu-
lunmas› halleri d›fl›nda iflletme memurunun huzurunda haricen veya k›smen yap›-
l›r. Haricen veya k›smen yap›lan muayenenin tam muayeneye dönüfltürülmesi ha-
linde beyan sahibi de bu muayenede bulunabilir.
Bir beyanname kapsam› eflyan›n tek kalemden oluflmas› ve k›smen muayene
edilmesi halinde, muayene sonuçlar› söz konusu beyanname kapsam› eflyan›n tü-
müne uygulan›r.
Beyan sahibi k›smi muayene sonuçlar›n›n beyan edilen eflyan›n kalan k›sm›
için geçerli olmad›¤› düflüncesinde ise, eflyan›n tamam›n›n muayenesini talep ede-
bilir. Bu durumda muayene eflyan›n tümü için yap›l›r.
Muayene sonucunda beyana uygun sonuç al›n›rsa, beyannameye muayene
memuru taraf›ndan ‘uygundur’ flerhi verilerek imzalan›r ve bilgisayar sisteminde
onay verilir.
‹hracat eflyas›n›n fiziki muayenesinin yap›lmas›na karar verilen hallerde eflya-
n›n gümrü¤e sunulmas› esast›r. Ancak, farkl› yerlerden ve k›s›m k›s›m gelmekte
oldu¤u kan›tlanan eflya ile dökme haldeki eflyan›n ve standardizasyon kontrolü
yap›lan maddeler ve çabuk bozulacak kan, insan dokusu, ilaç ve bal›k, sebze ve
meyve gibi eflyan›n gümrü¤e sunulmadan deniz ve kara tafl›tlar›na yükletilirken
muayenesi yap›labilir.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER

Belge kontrolünde ise, beyannameyi alan muayene memuru beyannamede-
ki bilgileri ve eklerini inceler; tarife, k›ymet, miktar, yasaklay›c› ve k›s›tlay›c› önlem-
ler ve duruma göre telafi edici vergi söz konusu ise buna iliflkin belge kontrolle-
rini de yapt›ktan sonra uygun bulur ise, bu hususu beyanname üzerinde gösterir
ve bilgisayar sisteminde onay verir.
Muayene memuru, yapt›¤› inceleme s›ras›nda beyanname ve ekli belgeler
aras›nda ciddi bir farkl›l›k götür ve fiziki muayenenin yap›lmas›na karar verir ise
beyannamenin arkas›na bu hususu belirtir flerh düflerek idare amirine bildirir. Fi-
ziki muayenenin idare amirince gerekli görülmesi halinde, ilgili amir bunun gerek-
çelerini beyannameye kaydederek fiziki muayene ile görevli bir muayene memu-
ru görevlendirir ve ifllemler bu memur taraf›ndan sonuçland›r›l›r. Fiziki muayene-
nin idare amirince uygun görülmemesi halinde ise, ilgili amir, beyannameyi önce-
den görevlendirilen muayene memuruna iade eder ve ifllemlere kald›¤› yerden
devam edilir.

KAÇAKÇILIK F‹‹LLER‹ VE
F‹RMALARIMIZIN D‹KKAT ETMELER‹ GEREKEN ÖNEML‹ HUSUSLAR
‹hracat ve ithalat yapan firmalar›m›z›n ifllemlerinde Kaçakç›l›kla Mücadele
Kanunu hükümleri çerçevesinde kaçakç›l›k suçu say›lan eylemlere sehven düflme-
meleri için afla¤›daki hususlara dikkat etmelerini öneririz. (Buraya kanunda tan›m-
lanan bütün kaçakç›l›k fiillerini almad›¤›m›z›, sadece d›fl ticaret yapan firmalar›m›z
aç›s›ndan dikkat edilecek hususlar noktas›nda karfl›m›za ç›kabilecek kaçakç›l›k fii-
li say›lan eylemleri s›ralad›¤›m›z› belirtmek isteriz.)
 ‹thalat›, kotaya, lisansa, izne, uygunluk veya yeterlik belgesine tabi olan
eflyay›, aldat›c›, yan›lt›c› bir ifllem, evrak veya davran›flla ithal etmeye te-
flebbüs eden kifli hakk›nda da para cezas› uygulanaca¤›n› ve kaçakç›l›k
soruflturmas› aç›laca¤›n› hat›rlatmak isteriz.
 Bir eflyay›, gümrük ifllemine tabi tutmaks›z›n Türkiye’ye ithal etmeye te-
flebbüs eden kifli hakk›nda bir y›ldan befl y›la kadar hapis cezas› ve ayr›-
ca kanun hükümleri çerçevesinde para cezas› uygulan›r.
 Bir eflyay›, sahte belge kullanmak suretiyle gümrük vergilerini k›smen ve-
ya tamamen ödememeye teflebbüs eden kifliler hakk›nda da bir y›ldan
befl y›la kadar hapis ve ayr›ca kanun hükümleri çerçevesinde para ceza-
s› uygulan›r.
 Transit olarak aktar›lan bir eflyay› ülkeye sokmaya çal›flan kifliler hakk›n-
da alt› aydan iki y›la kadar hapis ve ayr›ca kanun hükümleri çerçevesin-
de para cezas› uygulan›r.
 Geçici ithalat ve dahilde iflleme rejimleri kapsam›nda ülkeye girifli yap›-
lan bir eflyay› sahte belge düzenleyerek yurtd›fl›na ç›kar›lm›fl gibi göste-

TÜRK‹YE’DE GÜMRÜK MEVZUATI VE ‹HRACAT ‹THALAT GÜMRÜKLEME ESASLARI

renler hakk›nda alt› aydan üç y›la kadar hapis ve kanun hükümleri çer-
çevesinde para cezas› uygulan›r. 
Özel amaçlar do¤rultusunda belli bir kanun hükmü gere¤ince gümrük
vergilerinden k›smen veya tamamen muaf olarak ülkeye girifline izin ve-
rilen bir eflyay› ithal amac› d›fl›nda kullananlar, satanlar, bilerek sat›n
alanlar hakk›nda üç aydan bir y›la kadar hapis ve kanun hükümleri çer-
çevesinde para cezas› uygulan›r. 
‹thali yasak olan bir eflyay› ithal eden kifli hakk›nda da eflyan›n türüne
göre de¤iflmekle birlikte en az iki y›ldan alt› y›la kadar hapis cezas› ve
para cezas› sözkonusudur. 
Antrepolardan gümrük idaresinin izni olmaks›z›n eflya ç›karan, eflyay›
de¤ifltiren kifliler hakk›nda da eflyan›n gümrüklenmifl de¤erinin iki kat›
kadar para cezas› uygulanaca¤›n› bilmek gerekir. 
‹hrac› yasak olan mal› ihraca teflebbüsün, ayr›ca ihracat› gerçekleflmedi-
¤i halde bir eflyay› ihraç edilmifl gibi, yurtd›fl›na ç›km›fl gibi göstermenin
de kaçakç›l›k fiili say›laca¤›n› bilmek gerekir.

DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI

ALTINCI BÖLÜM

DIfi T‹CARETTE
NAKL‹YE
VE
NAKL‹YAT S‹GORTALARI

baz› mallar›n baz› bölgelere mutlaka belli bir nakliye türüyle götürülmesi zorunluluktur. Tafl›ma türlerini en yayg›n kullan›lan türler itibariyle flu flekilde s›ralayabiliriz:  Karayolu  Denizyolu  Havayolu  Demiryolu TAfiIMA TÜRLER‹ VE TERC‹H KR‹TERLER‹ Yurtd›fl›na gönderilecek veya yurtd›fl›ndan getirilecek mal›n karayolu. denizyolu ve benzeri tafl›ma biçimlerinden hangisiyle tafl›naca¤› karfl›l›kl› anlafl›lmas› gereken bir husus olarak karfl›m›za ç›kar. fiöyle ki. bazen mal›n özelli¤ine göre ba- zen maliyet ve fiyatland›rmaya göre de¤ifliklikler arzedebilmektedir. havayolu. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI ALTINCI BÖLÜM DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Uluslararas› ticarette ihracatç› ile ithalatç› aras›nda yap›lan sözleflmelerde üzerin- de durulan önemli bir konu da ihraç ve ithal edilecek mal›n nakliye türünün ne ola- ca¤› konusudur. Baz› durumlarda bu tercih olmaktan çok bir zorunluluk da olabilir. Tafl›ma türlerinden hangisinin seçilece¤i sorusu. miktar. Bu aç›dan bak›l- d›¤›nda d›fl ticaret operasyonlar›nda genel olarak tafl›ma türü tercih kriterlerini afla¤›- daki flekilde s›ralamak mümkün gözükmektedir: 1) Co¤rafi konum 2) Maliyet ve fiyatland›rma 3) Zaman faktörü (aciliyet) 4) Risk faktörü 5) Siyasi/politik sebepler 6) Mal›n özelli¤i 7) Da¤›t›m a¤›ndan kaynakl› sebepler 8) Tonaj. boyut .

bir fuar mal›n›n fuar tarihine çok yak›n bir dönemde sevk edilmesi zo- runlulu¤u karfl›s›nda çok fazla da tercih flans› olmayaca¤› aç›kt›r. . ‹hracat ve ithalat ifllemlerinde mal›m›z›n özelli¤ini ve di¤er faktörleri de göz önü- ne alarak öncelikle bir fiyatland›rma veya maliyet analizi yapmak gerekir. Zaman faktörü D›fl ticarette tafl›ma tercihini belirleyen önemli bir etken de zaman faktörüdür. ucuzluk türünden kriterlere göre de s›n›fland›r›la- bilir niteliktedir. Örne¤in. h›z. Maliyet ve fiyatland›rma faktörü Uluslararas› ticarette fiyatland›rman›n önemi ve d›fl ticaret operasyon süreçleri- nin do¤ru yönetilmesi gerekti¤ini söylemeye gerek bile görmüyoruz. Co¤rafi uzakl›k. Baz› durumlarda da ithalatç› ülke yak›n bile olsa ithalatç›n›n bulundu¤u konum bizi farkl› bir tafl›ma türü tercih noktas›nda zorunluluk içine iter. güvenilirlik. Maliyet yöneti- mi d›fl ticarette büyük önem tafl›yor ve nakliye türü tercihinde de önemli bir etken ola- rak karfl›m›za ç›k›yor. Örne¤in havayolu tafl›mac›l›¤› h›zl› ve güvenli bir tafl›ma flekli olmak- la birlikte di¤er tafl›ma türlerine göre daha pahal› bir tafl›ma türüdür. afla¤›da görece¤imiz maliyetlendirme faktörüyle de eklemlendi¤i takdirde bizi ço¤u zaman belli bir tafl›ma türü tercih etme noktas›nda mecbur k›labilir. sipariflin istenilen sürede yetifltirile- memesi türünden aciliyet anlar›nda tafl›ma türü olarak daha h›zl› seyreden araçlar›n tercih edilece¤i bir gerçektir. Bu esnada nakliye tercih kriterini de göz önünde bulundurmakta fayda vard›r. Kimi zaman acil sevkiyatlarda da maliyete katlanmay› göze alarak havayolu tercih edildi¤ine flahit oluruz. Bu durum özellikle kombine tafl›ma (multimodal tafl›ma) tercihinde önemli bir sebep olarak karfl›m›za ç›- kar. ‹thalatç› ülkenin ihracatç›n›n bulundu¤u co¤rafyaya uzakl›¤› da bu çerçevede de- ¤erlendirilebilir. Bu nedenle ti- cari pratikte bak›ld›¤›nda ço¤unlukla yükte hafif ama pahada a¤›r mallar›n havayolu ile tafl›nd›¤›n› görürüz. Bir mal›n ithalatç› ta- raf›ndan acil olarak isteniyor olmas› durumunda. varaca¤› noktaya ne kadar süre içinde ulaflmas› gerekti¤i türünden kayg›lar. tafl›ma türü tercih edilirken en çok göz önüne al›nan konular›n bafl›nda ge- lir. Mal›n aciliyeti. Örne¤in bir ada ülke konumundaki co¤rafi bölgeye mal gönderirken karayolu gibi bir tercih yapma imkan› mümkün olmayacakt›r. Tafl›ma türleri. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Co¤rafi konum faktörü Bir mal›n yurtd›fl›na sevkiyat› esnas›nda ithalatç› ülkenin bulundu¤u co¤rafi ko- num itibariyle tafl›ma türü tercih etme flans›m›z bazen çok fazla olmayabilir.

özellikle mal›n özelli¤i türünden sebeplerle. Bu türden karfl›lafl›labilecek riskler. Örne¤in. k›s›tlamalar› söz konusu olabildi¤i gibi. Ayr›ca Rusya’da baz› t›r soygunculuklar›n›n oldu¤unu zaman zaman duymuflsunuzdur. çat›flma benzeri ihtimallerin yüksekli¤i. Örne¤in Avusturya hükümetinin ald›¤› kararlar do¤rultusunda transit geçifllerde Avusturya karayollar›n›n kullan›m› yerine. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Mecbur kal›nan durumlar d›fl›nda zaman faktörünün esiri olmamak için elbette ki do¤ru bir sevkiyat planlamas›na ihtiyaç oldu¤unu. K›ymetli eflyalar›n havayolunda tafl›nmak istenmesi türünden güvenilirlik kriteri. demiryollar›n› kullanmaya zorunlu k›lmas› ya da ‹srail gibi bir bölgeye mal gönderilece¤i zaman gemi tafl›mac›l›¤› d›fl›nda baflka bir seçene¤i düflünmenin mümkün olmad›¤›n› bilmek gibi… Mal›n özelli¤i ‹hraç edilecek mal›n özelli¤i de ço¤u zaman tafl›ma türü tercih sebepleri aras›n- da önemli bir etken olarak gözlemlenir. deniz nakliyesi esnas›nda nem alma riskinden dolay› çabuk bozulabile- cek bir mal›n baflka bir nakliye türüyle tafl›nmas› zorunlulu¤u karfl›m›za ç›k›yor olabi- lir. aksi takdirde maliyet/fiyatland›r- ma dengelerinde de s›k›nt›lar›n ortaya ç›kabilece¤ini bu vesile ile hat›rlatmak gerekir. Örne¤in Irak bölgesinde bir firmaya mal gönderilmesi durumunda. Siyasi/politik sebepler Baz› ülkelerin tafl›ma türü konusundaki ambargolar›. ço¤u zaman tafl›ma türü tercihinde bafl s›ralarda yer almaktad›r. raf ömrü k›sa olan ve çabuk bozulabile- cek nitelikteki mallar›n süratli nakliyesini zorunlu k›labilmektedir. K›ymetli ve çal›nma. ithalatç› veya nakliyeci firmay› ço¤u zaman tafl›ma türü noktas›nda tercih lüksünden al›koymakta ve belli bir tafl›ma türün- de zorunlu k›lmaktad›r. Kimi zaman nakliye sürecinin uzunlu¤u. grev. ihracatç› veya ithalatç›y› belli bir tafl›ma türü konusunda mecburiyet içine çekebilmek- tedir. mal›n sevkiyat süre- ci esnas›ndaki güzergahtaki riskler türünden sebeplerle eklemlenince büyük öneme sahip bir konu olarak karfl›m›za ç›kar. baz› bölgelerdeki savafl. Filistin gibi yo¤un bir çat›flma bölgesine sevkiyat yap›lmas› durumunda risk faktörünü göz önü- ne almak zorunludur. . Risk veya güven faktörü Tafl›ma türü tercih sebepleri aras›nda en çok göz önüne al›nan faktörlerden bi- risi olan risk faktörü. ihracatç›. kaybolma riski yüksek mallar›n havayoluyla tafl›nmas› zorun- lulu¤u türünden örnekler bu konuya verilebilecek di¤er güzel örnekler aras›nda yer al›r.

atmosfer bas›nc› alt›nda afla¤›daki oranlarda metil bromide ile fümige edilmelidir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Da¤›t›m a¤› tercihleri Uluslararas› ticarete konu olan mal›n ihracat pazarlama tercihleriyle ba¤lant›l› olarak mal›n belli bir da¤›t›m sistemi arac›l›¤›yla sevk edilmesi zorunlulu¤u. palet.gov. sand›k. tonaj› ve miktar› bizi belli bir tafl›ma türünde karar k›lmam›z noktas›nda zorunlulu¤un içine itebilir. nakliye türlerinde de belli bir tercih zorunlulu¤unu beraberinde getirir. . ISIL ‹fiLEM : Ahflab›n iç ›s›s›n›n minimum 56°C ye yükseltilerek en az 30 da- kika bekletilmesi. Bu ifllemi yapmay› yetkili firmalar› http://www. boyut faktörü Mal›n özelli¤i faktörüyle bir arada da düflünülebilecek olan bu tercih faktörün- de. “International Standards for Phytosanitary Measures” harflerinin k›salt- mas› olup. ADR ADR.tr/ adresinden ulaflabilirsiniz.tr/ispm-firmalar/ ve www.gov. takoz vb.den az olanlar hariç ol- mak üzere. kasa.iska. Tonaj.tarim. B. ‹hraç mallar›n›n parçalanamayaca¤›. bir arada sevkiyat›n zorunluluk olarak karfl›- m›za ç›kt›¤› durumlarda bu faktörün önemi daha da artmaktad›r. patlay›c›-yan›c›-parlay›c›-s›v›-gaz-kat› haldeki tehlikeli ürünlerin Karayollar›nda Tas›ma kurallar›n›n bütününü kapsayan tafl›ma standard›d›r. ‹thalatç› ülke veya bölgedeki iç nakliyedeki standartlar ve özellikler. özellikle sevkiyata (tafl›maya) konu olan mal›n büyüklü¤ü.” Agreement Concerning The ‹nternational Carrige Of Dangerous By Ro- ad” harflerinin k›saltmas› olup. da¤›t›m a¤› konusundaki kurulmufl sistemle eklemlendi¤inde mal›n uluslararas› sevkiyat›nda da belli bir tafl›ma türünün tercihini zorunlu k›labilir. ISPM15 için uygun olan iki metot vard›r: A. miktar. herhangi bir “ahflap ambalajda” (kal›nl›¤› 6 mm. ISPM 15 ISPM15. kimyasal bas›nç emdirme (empren- ye) veya di¤er ifllemler uygulanabilir.) hiç bir zararl›n›n ya da larvas›n›n bulunma- d›¤›ndan emin olunabilmesi için IPPC (Uluslararas› Bitki Koruma Konvansiyonu) tara- f›ndan belirlenen bir standartt›r. S›cakl›k ve süre ile ilgili olarak belirtilen flartlar yerine getirildi¤i tak- dirde ›s›l iflleminin gerçeklefltirilmesinde f›r›nlama. Özellikle havayolu tafl›mac›l›¤›nda boyutlar›n ve hacmin büyüklü¤ünün nakliye maliyetlerini büyük oranda katlayaca¤› düflünülecek olursa ço¤u zaman böyle durum- larda karayolu ya da denizyolunu tercih etmeye do¤ru bu zorunluluk gündeme gel- mektedir. FÜM‹GASYON : Ahflap.

Ancak denizyolu tafl›mac›l›¤›- n› elbette ki sadece bu alana hapsetmek do¤ru olmaz. Denizyolu tafl›mac›l›¤› denince akla gelen konteynerlerdeki so¤utu- cu özelliklerin bile mevcudiyeti düflünülecek olursa denizyolu tafl›mac›l›¤›ndaki gelifl- me daha iyi anlafl›labilir. . Denizyolu Tafl›mac›l›¤› Özellikle büyük hacimli ve tonajl› mallar›n ucuz tafl›nabilmesi için ideal bir tafl›ma türü olarak karfl›m›za ç›kan denizyolu tafl›mac›l›¤›. TAfiIMA TÜRLER‹N‹N TERC‹HLER AÇISINDAN ÖZELL‹KLER‹ Tafl›ma türlerinin tercih edilmesinde do¤ru karar al›nabilmesi için flüphesiz ki ta- fl›ma türlerinin özelliklerinin bilinmesi ve göz önünde bulundurulmas› gerekir. tah›l benzeri dökme mallar›n tafl›nmas› için ideal bir tafl›ma tü- rü olan denizyolu tafl›mac›l›¤›. dünyan›n da en eski tafl›ma türü- dür. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Kapsaml› bilgi için www. Denizyolu tafl›mac›l›¤›n›n maliyeti de di¤er pek çok tafl›ma türüne göre ucuz ol- mas› aç›s›ndan tercih edilmektedir. Karayolu Tafl›mac›l›¤› Çok uzak olmayan yak›n bölgelere afl›r› yüksek tonajda olmayan mallar›n sevki- yat› için oldukça ideal olan ve en yayg›n kullan›lan tafl›ma türü olarak karfl›m›za ç›kan karayolu tafl›mac›l›¤›. elektronik benzeri hassas ürünler için denizyolunun tercih edilmedi¤ini görürüz.org ve www. kuru yük. Denizyolu tafl›mac›l›¤›nda maliyetlerin düflüklü¤ü türünden avantajlar›n yan› s›ra.tasimacilar. Ayr›ca yük- te hafif ama pahada a¤›r mallar. Dünyan›n neredeyse her noktas›nda aktarmal› da olsa ulafl›labiliyor olmas› da denizyolu tafl›mac›l›¤›n›n gündemde kalmas›nda ve tercih edilmesinde önemli sebepler aras›ndad›r. Bu aç›- dan bak›ld›¤›nda ihracat ithalatç› firmalar›m›z için pratik bilgiler verme noktas›nda her bir tafl›ma türüne göre temel özellikleri vurgulayarak aktarmakta fayda görüyoruz. tafl›ma süresindeki uzunluk ço¤u zaman bir dezavantaj olarak görünebilir. Türkiye’nin ihracat-ithalat ifllemlerinde de en çok müracaat etti- ¤i nakliye türlerinin bafl›nda gelir. Dünyadaki son geliflmeler ve özellikle lojistik sektöründeki h›zl› büyüme. Petrol.unece. Özellikle son y›llarda geliflen Ro-Ro tafl›mac›l›¤›yla birlikte karayolu tafl›mac›l›¤›n- da daha da h›zl› bir geliflme kaydedildi¤ini söyleyebiliriz. özellikle büyük miktarlardaki tonajl› ve hacimli mallar için vazgeçilmez bir tafl›ma türü olarak karfl›m›za ç›kar.com gibi web adreslerinden faydalanabilirsiniz. deniz- yolu tafl›mac›l›¤›nda çok farkl› çözümlerin ve alternatiflerin gündeme gelmesine de sebep olmufltur.

gün geçtikçe daha da büyük bir öneme sahip olmaktad›r. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Karayolu tafl›mac›l›¤›n›n. havayolu tafl›mac›l›¤›n›n tercihinde önemli sebeplerin belki de bafl›nda gelmek- tedir. Ancak risk faktörü türünden sebepler dolay›s›yla baz› bölgelere ve ülke- lere karayolunun tercih edilmesinin mümkün olmamas›. Demiryolu Tafl›mac›l›¤› Türkiye’de maalesef çok yayg›n bir kullan›m alan› olmayan demiryolu tafl›mac›l›- ¤›. bu tafl›ma türünün avantaj› o bölgeler için ortadan kald›rmaktad›r. Havayolu tafl›mac›l›¤›. . Havayolu Tafl›mac›l›¤› Zaman faktörü konusunda s›k›nt›s› olan firmalar›n acil sevkiyatlar› için ideal olan havayolu tafl›mac›l›¤›. Uçaklar›n hacimlerinin küçük olmas› sebebiyle havayolu tafl›mac›l›¤›nda navlun hesaplamalar›nda dikkate al›nan en önemli unsurlar›n bafl›nda sevkiyata konu olan mal›n a¤›rl›k-hacim dengesi gelmektedir. özellikle maliyeti en düflük tafl›ma türü oldu¤u için yüklü ve hacimli mallar›n sevki- yatlar›nda tercih edilen bir tafl›ma türü olarak kullan›labilir. Özellikle hacimli ve tonajl› mallarda ha- vayolu ciddi bir maliyet art›fl›na sebep olabilecek tarzda bir navlun ücreti (tafl›ma üc- reti) ile karfl›m›za ç›kabilecektir. Ticari hayat›n belki de en önemli kayg›s›n› oluflturan güven un- suru. K›ymetli eflyalar›n da tafl›nmas› için havayolunun tercih edildi¤i ticari pratikte dik- katten kaçmayacakt›r. Havayolu tafl›mac›l›¤›n›n h›z. Ayr›ca co¤rafi olarak uzak bölgelere her zaman için denizyolu tafl›mac›l›¤›n›n kullan›lamad›¤› durumlarda. güvenlik türünden avantajlar›n›n yan› s›ra maliyeti- nin yüksekli¤i yönünde bir dezavantaj› mevcuttur. Hacimce büyük mallar›n havayolu tafl›mac›- l›¤›nda do¤ru maliyetlendirilmesi gerekti¤ini hat›rlatmak ve bu nedenle ço¤u zaman da tercih edilmeyece¤ini gözard› etmemenizi an›msatmak isteriz. aciliyet faktörü de buna ek- lenince. havayoluna göre maliyetlerin daha ucuz olmas› ve süre olarak da denizyoluna göre daha k›sa olmas› gibi özellikler aç›s›ndan tercih edildi¤ini söyleyebiliriz. Tercih edilmeme sebeplerinin ba- fl›nda da ço¤unlukla bu faktör gelmektedir. Türki Cumhuriyetler ve benzeri ülkelere yap›lacak ih- racat veya buralardan getirilecek ithal mallar›n›n sevkiyat› için ideal bir yöntem oldu- ¤unu ve en çok da bu bölgelerde karfl›m›za ç›kt›¤›n› söyleyebiliriz. yükte hafif ama pahada a¤›r mallar›n tafl›nmas› için ideal bir yöntem olarak karfl›m›za ç›kar. Eski do¤u bloku ülkelerin siyasi ve ekonomik tercihlerinden dolay› ülkelerinin bir demiryolu a¤›yla örülü oldu¤unu biliyoruz. havayolu tafl›mac›l›¤› tart›flmas›z bir zorunluluk halini almaktad›r. Türkiye’nin de demiryolu tafl›mas› nokta- s›nda a¤›rl›kl› olarak bu ülkelere yapt›klar› ihracat ifllemlerinde tercih kriteri olarak bu sebepler etken olmaktad›r. Avrupa Birli¤i üyesi ülkeler.

Süreç. al›naca¤› yer. Al›nacak olan konteynerin bilgileri. genel itibariyle afla¤›daki flekilde ifllemektedir: ‹HRACAT OPERASYON SÜREC‹  Rezervasyon  Yükleme detaylar›n›n teyidi  ‹ç nakliye  Evraklar›n düzenlenmesi ve gümrükleme  Konteynerin limandan tahliyesi ve gemi hareketi REZERVASYON VE YÜKLEME DETAYLARININ TEY‹D‹ Forwarder›n anlaflmas› ba¤lam›nda. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI NAKL‹YE TÜRLER‹NE GÖRE ‹HRACAT-‹THALAT ‹fi AKIfi SÜREÇLER‹ VE PRAT‹K B‹LG‹LER DEN‹ZYOLU TAfiIMACILI⁄I DEN‹ZYOLU TAfiIMASINDA ‹THALAT ‹HRACAT SÜREÇLER‹ ‹HRACATÇI ‹THALATÇI SEVKIYAT FORWARDER FORWARDER Yukar›da tasar›m› yap›lm›fl flekilde süreç. . yüklene- cek olan gemiye ait bilgiler ayr›ca iç nakliye için kullan›lacak olan arac›n bilgileri ihra- catç›ya ve ilgili gümrükleme iflleminin yap›laca¤› firmaya iletilir. ‹lgili talep Forwarder taraf›ndan ge- mi üzerine yüklenecek olan konteynerin armatör acentesine iletilir ve armatör acen- tesi taraf›ndan talep do¤rultusunda (konteyner boyutu ve tonaj kapsam›nda) rezer- ve edilir ve konteyner ile ilgili bilgiler. ihracatç› ve ithalatç› aras›ndaki kargo sevkiyat›n›n forwarderlar›n lojistik faaliyetlerinin deniz üzerindeki nakliyeye fiziki ola- rak linelar vas›tas›yla gerçeklefltirilmesidir. ihracatç› talebini malzemenin haz›r oldu¤u- nu forwardera bildirmesi ile süreç bafllamaktad›r. ayr›ca geminin detaylar›n› içeren bir bilgi yaz›s› ile forwardera bildirilir ve bu do¤rultuda konteyner al›m› için planlama yap›l›r ve bu süreç ihracatç› ile teyitleflilmifl flekilde ve zamanda gerçeklefltirilmek üze- re fiziki operasyon sureci bafllamaktad›r.

ki ara konflimento ihracatç› ve ithalatç› ad›na ve geri kalan yük. Bu yap›- . Bu süreçte evraklar›n düzenlenmesi ve güm- rükleme ifllemleri bafllamaktad›r. Konteynerin yüklü olarak ç›k›fl yapaca¤› limana giriflini armatör. EVRAKLARIN DÜZENLENMES‹ VE GÜMRÜKLEME Konu ile ilgili ilk kontrol edilip teyitleflilmesi gereken nokta. Bu talep konteynerin gümrüklü liman sahas›na giriflini ihracatç›n›n belirlemifl ol- du¤u gümrükleme firmas› taraf›ndan gerçekleflir. beyanname üzerinde ne ise konflimento üzerinde de ayn› olmak zorundad›r. Kontrolün ertesinde ilgili yük detaylar›. antrepo veya fabrika) sevketmektedir. sevkiyat› ger- çekleflecek olan yükün bütün detaylar› belirlenmifl olur ve konteyner kapat›larak bü- tün sevkiyat sürecinde üzerinde tafl›yaca¤› konteyner mührü üzerine yerlefltirilir. Konu araç. Ayr›ca konu yüklemeye ait olarak bir alt konflimento olarak ara konflimento örne¤i düzenlenerek. konflimento talimat› olarak üzerinde ih- racat operasyonunu gerçeklefltiren forwarder ile ithalat sürecinde yükün karfl›lanma- s›n› ve elleçlenmesini gerçeklefltirecek olan forwarder›n al›c› ve ihracatç› olacak flekil- de düzenlenmesi. acentenin lima- na göndermifl oldu¤u talep do¤rultusunda (liman girifl saatleri ölçüsünde) gerçeklefl- tirir. armatör acentesi taraf›ndan oluflturulacak olan tafl›ma senedi olan ana konfli- mentoyu oluflturacakt›r. kesinleflen bilgiler yükü yurtd›fl› edecek olan acenteye çe- ki listesi. Bu de- taylar. yük. konteyneri alarak yurtiçi tafl›ma gerçeklefltirilerek talebi gerçeklefltiren ihracatç›- n›n belirtti¤i yükleme alan›na (depo. Yükleme alan›nda konteyner yüklemesi gerçeklefltirildikten sonra. gümrükleme firmas› ile forwarder aras›nda ihracatç›n›n bildirece¤i malzemeye ait detaylard›r. Konteyneri tafl›yan arac›n liman sa- has›na giriflinin ard›ndan geminin yüklemesini gerçeklefltirece¤i istif sahas›na kontey- ner indirilerek iç nakliye süreci tamamlan›r ve konteyner gemiye yüklenmek üzere sa- hada gemi geliflini ve yüklemesini bekler. gemi ve konteyner detaylar› ayn› olacak flekilde düzenlenir ve ihra- catç› firman›n teyidine sunulur. konflimento talimat› ve ticari fatura vb yüke ait gerekli evraklar› gümrükle- me birimine temin ederek gönderir. Gü- venlik amac›yla yerlefltirilen bu mühür konteyner kap› kilidine yerlefltirilerek de¤iflmesi halinde konteynerin aç›l›p kapand›¤› hakk›nda bilgi sahibi olunmas›n› sa¤lamaktad›r. ilgili armatör acentesi taraf›ndan gönderilen konflimento örne¤i ara konflimento detaylar› ve ihra- catç› taraf›ndan gönderilmifl olan çeki listesi ve konflimento talimat› ile k›yaslanarak kontrol edilir ve armatör acente ile detaylar› kesinleflir ve nihai onay verilir. Sözkonusu detaylar. gemi ve konteyner bilgilerini içerecek flekilde gönderilir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹Ç NAKL‹YE Forwarder konteyner al›m›n› armatör acentenin belirtti¤i istif sahas›ndan (liman veya depo olabilir) al›m›n› yapabilmek için önce konteyner ile ilgili talebin konteyner al›m›n›n yap›laca¤› yere iletildi¤ini kontrol etmeli ve daha sonra talep edilen kontey- nere uygun olacak arac› ilgili al›m yerine sevkederek fiziki süreci bafllatm›fl olur. Ara konflimento teyidinin ard›ndan. Yüklemenin ard›ndan.

yükleme gününe konteynerin limanda haz›r bir flekilde serilmesi için gereklidir. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken husus ilgili talebin armatör acen- tesine 1 gün önceden gönderilmesi. Farkl› bir uygulama ise konteynerin liman yönetimi taraf›ndan belirlenmifl olan li- man sahas›na serilip malzemelerin konteynere yüklenmesidir. çeki listesi ve ihracatç›n›n ithalatç› firma- ya kesmifl oldu¤u fatura ve gümrükleme firmas› taraf›ndan düzenlenmifl olan menflei formu ile birlikte ihracat aya¤›nda yer alan forwarder taraf›ndan ithalat aya¤›nda operasyonu gerçeklefltirecek olan forwardera kopya olarak gönderilir. KONTEYNER‹N L‹MANDAN TAHL‹YES‹ VE GEM‹ HAREKET‹ Gümrüklü saha olan liman. Ayr›ca düzen- lenmifl olan ara konflimento ihracatç›n›n iste¤i do¤rultusunda ithalatç› firmaya iletil- mesi için ihracatç› firmaya iletilir. konteyner detaylar› belirli olmakta ve armatör acentesine gönderilmifl olan talimat ölçüsünde konteyner temini yap›lmak- tad›r. ihracat istif sahas›nda yüklü olarak bulunan kontey- nerin geminin limana yanaflmas› ertesinde konteyner limandan armatör acentesinin program› do¤rultusunda (geminin tescil ifllemleri ve geminin gelifl tarihi önemlidir) tahliye edilerek konteyner gemi üzerine yüklenerek gönderilecek olan limana gitmek üzere harekete haz›rd›r. Bu sürecin farkl›l›klar› ise yükün aç›k yük olarak ihracatç›n›n belirlenen iç nakliye arac› ile limana gönderme- si ile gerçekleflir. Geminin hareket tarihi armatör acentenin düzenledi¤i ana konfli- mentonun ayr›ca forwarder›n düzenledi¤i ara konflimentonun tarihi olacakt›r. Gemi hareketinin ertesinde ilgili konteyner armatör taraf›ndan belirlenmifl olan güzergah do¤rultusunda seferini gerçeklefltirerek ithalat liman›na var›fl› takip edilir. Evrak tara- f›nda ise armatör acentesinin düzenlemifl oldu¤u ana konflimento ve forwarder›n dü- zenlemifl oldu¤u ara konflimento ile birlikte. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI lan ifllem ile konflimento detaylar› garantiye al›nm›fl olur. Ayr›ca aç›k yük olarak gelecek yükün gümrüklü liman sahas›na girdikten ve konteyner numaras› belirli olduktan sonra gümrükleme sürecine bafllanaca¤›n› belirt- mek gerekir. Di- ¤er taraftan yük ile ilgili gümrük ifllemleri takip edilir ve bunlar›n tamamlanmas›n›n ard›ndan evrak ve gümrükleme süreci tamamlanm›fl olur. ‹lgili talep ve süreç armatör acentesine konteynerin limana serilme- si için 1 gün önceden organize edilir ve yük bilgilerinin 1 gün önceden belirlenip ta- limat›n forwardera geçilerek rezervasyonun yap›l›p konteyner talebinde bulunmas› için gerçekleflir. ana ve ara konflimen- to üzerindeki detaylar da kesinlefltirilerek yükleme için haz›r hale getirilmifl olur. Yükleme günü. Bu sürecin ertesinde gemi hareketi düzenlenecek olan evrak- lar› etkileyecektir. ‹THALAT OPERASYON SÜREC‹  Evrak kontrolü ve yükle ilgili detaylar›n iletilmesi  Geminin gelifli ve gemiye ait armatör acentesinin ifllemlerini sonland›rmas›  Orijinal evraklar›n tanzimi ve gümrükleme  Malzemenin ithalatç› firmaya teslimi . ayr›ca.

ithalatç›n›n yükü ithal edebilmesini sa¤lamak ad›na gerçeklefltirilir. tarihi ve gemi bilgileri yer al›r. geminin tescil numaras›. armatör acentesi taraf›ndan yap›lan gemi tescilinin alt›nda bir ifllem olarak alt özet beyan düzenlenir ve amac› ise gemi tescilinden ç›km›fl olan ve forwarder üzerine tescil edilmifl olan bütün yükler ara- s›nda en alt katmanda yer alan ithalatç› ad›na yükün tescil edilerek. . Yine eflzamanl› olarak armatör acentesinin ana konfli- mento üzerine düzenlemifl oldu¤u ordinoyu forwarder acenteler aras› anlaflmalar öl- çüsünde al›r ve ihracatç› taraf›ndan talep etmifl oldu¤u orijinal ara konflimento ile bir- lefltirerek gümrükleme ifllemlerine bafllar. konteyner tahliye ifl- lemleri ve armatör acenteye ait geminin gümrüklemesi süreci bafllar. 45 günlük süre geçildi¤i takdirde mal devlete kalarak devletleflir. çeki listesi ve faturalar karfl›laflt›r›larak kontrolleri yap›l›r ve bir yanl›fll›k yok ise ihracatç› forwardera teyit verilerek ithalat süreci bafllat›l›r. Bu ihbarname geminin tam olarak limana yanaflaca¤› tarihi belirtmektedir ve bu durum planlaman›n yap›lmas› ile sürecin fiziki olarak bafllamas›n› sa¤lamaktad›r. GEM‹N‹N GEL‹fi‹ VE GEM‹YE A‹T ARMATÖR ACENTES‹N‹N ‹fiLEMLER‹N‹ SONLANDIRMASI / ORIJINAL EVRAKLARIN TANZ‹M‹ VE GÜMRÜKLEME Geminin ithalat›n yap›laca¤› limana yanaflmas›n›n ard›ndan. Bu evrak üzerinde k›saca yük bilgileri. Gümrükleme- nin ilk aya¤› olan özet beyan ve tescil ifllemlerinin amac›. 45 günlük özet beyan süresinin bafllang›c› linen›n liman gümrü¤üne beyan etti¤i özet beyan ile bafl- lamaktad›r. Orijinal ara konflimento evra¤› gümrükleme ifllemleri için ithalatç› firmay› ve for- warder aç›s›ndan ba¤lay›c›d›r ve gümrükleme ifllemleri için gereklidir. veya sü- re dolmadan uzatmak için gerekli gümrük prosedür ifllemleri yap›lmal›d›r. Konteynerin tahliyesinin ard›ndan armatör acentesi. Gemi ithalat liman›na gelmeden önce armatör acentesi taraf›ndan ihbarname ile it- halat aya¤›ndaki forwardera bilgisini iletir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER EVRAK KONTROLÜ VE YÜKLE ‹LG‹L‹ DETAYLARIN ‹LET‹LMES‹ ‹hracat ifllemini gerçeklefltiren forwarder›n göndermifl oldu¤u kopya evraklar olan ana ve ara konflimento. Armatör acentesi forwardera gümrük ifllemlerinin bitmesinin ard›ndan bu duru- mu bildirir ve forwarder konu ile ilgili olarak ihracatç›n›n ithalatç›ya göndermifl oldu- ¤u orijinal evraklar› talep ederek eflzamanl› olarak gemi gelifline dair var›fl› bildiren ih- bar›n› ithalatç› firmaya bildirir. ‹thalat iflleminin ger- çekleflmesi için özellikle geminin tescil tarihi ve numaras› önem tafl›maktad›r. Yü- ke ait geminin ç›k›fl› tahmini var›fl tarihleri ve yük ile ilgili konflimento ve çeki listesi üzerindeki detaylar ithalat aya¤›ndaki armatör acentesi ve ihracat ifllemini gerçeklefl- tirmifl olan ihracat forwarder ile teyitleflilerek ithalatç› firmaya iletilir. gemi tescil ifllemini gerçek- lefltirir ve ihracat aya¤›nda armatör acentesinin düzenlemifl oldu¤u konflimentoyu or- dino ad› alt›nda gemi gümrükleme iflleminin ard›ndan ortaya ç›km›fl olan malzeme detaylar›n› içeren evra¤› konflimento üzerine düzenler. Ayr›ca ana kon- flimento kontrolü ve detaylar› ithalat aya¤›ndaki armatör acentesi ile kontrol edilir.

Forwarder bu do¤rultuda konteyneri liman ithalat sahas›n- dan ald›rmak üzere konteynere uygun bir araç temin ederek araç bilgilerini ithalatç› firma gümrükleme flirketine ve ithalatç› firmaya bildirerek konteynerin liman sahas›n- da araca tahliyesini gerçeklefltirmek üzere sevkeder. MALZEMEN‹N ‹THALATÇI F‹RMAYA TESL‹M‹ Kati ithalat ifllemi ithalatç›n›n gümrükleme firmas› taraf›ndan gerçeklefltirilmesi- nin ard›ndan forwarder›n takibat› do¤rultusunda yüklü konteyner liman sahas›ndan tahliye edilecek hale gelir. Bu duruma istisna olarak ilgili yükün konteynerden liman sahas›nda boflalt›lma- s› (iç boflaltma) ithalatç› firma taraf›ndan istenebilir. depo. kon- teynerin boflalt›lmas› için liman yönetimin uygun gördü¤ü bir yer tespit edilir ve güm- rükleme ifllemlerinin ard›ndan konteyner içindeki yük forwarder taraf›ndan sevk edi- len araç ile ithalatç› firmaya teslimat› gerçeklefltirilip süreç tamamlan›r. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Forwarder›n gerçeklefltirmifl oldu¤u alt özet beyan iflleminin ard›ndan elde edi- len 2. antrepo veya fabrika sahas›na sevk edilerek boflaltma ifllemleri için haz›r hale getirilir. Boflaltma ifllemlerinin ertesinde ilgili konteynerin aidiyetinde bulun- du¤u armatör acentesinin belirlemifl oldu¤u depo veya liman sahas›na konteyner sevk edilerek ithalat süreci tamamlanm›fl olur. Böyle bir talep durumunda. Gümrükleme firmas›. Konteyner ithalatç› firman›n uygun gördü¤ü. tescil numaras› ile birlikte malzeme ithalata haz›r hale getirilerek gümrük siste- mi üzerinde ithalatç› ad›na tescil edilmifl olur ve ithalatç›n›n belirlemifl oldu¤u güm- rükleme firmas›na teslim edilir. . Forwarder taraf›ndan ithalatç› üzerine tescil edilmifl olan yüke ait gümrükleme ifllemleri ithalatç› taraf›ndan belirtilmifl olan gümrükleme firmas› taraf›ndan gerçeklefltirilir ve forwarder taraf›ndan ithalat iflleminin bitimine kadar takip edilir. araç girifl ve ç›k›fl› için gerekli izinleri liman›n ilgili mercile- rinden alarak konteynerin ç›k›fl›n› organize eder.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER DEN‹ZYOLU TAfiIMACILI⁄INA ‹L‹fiK‹N PRAT‹K B‹LG‹LER KONTEYNER T‹PLER‹ VE EBATLARI Standart-Konteyner 20’ ISO Type Group: 22 GP ISO Size Type: 22 G1 Genel 19’4 x 7’8 x 7’10 Milimetre Feet Uzunluk 5900 19’ 4 1/4” ‹ç Genifllik 2350 7’ 8 1/2” Yükseklik 2395 7’ 10 1/4” Genifllik 2340 7’ 8 1/8 “ Kap› Aç›k Yükseklik 2292 7’ 6 1/4 “ Kilogram Pounds Max. Tonaj 32500 71650 A¤›rl›k Dara 2370 5220 Max Yükleme Tonaj› 30130 66430 Metreküp Feetkup Kapasite 33.7 2390 .2 1172 Standart-Konteyner 40’ ISO Type Group: 42 GP ISO Size Type: 42 G1 Genel Milimetre Feet Uzunluk 12032 39’ 5 5/8” ‹ç Genifllik 2352 7’ 8 5/8” Yükseklik 2395 7’ 10 1/4” Genifllik 2340 7’ 8 1/8” Kap› Aç›k Yükseklik 2292 7’ 6 1/4” Kilogram Pounds Max Tonaj 32500 71650 A¤›rl›k Dara 3980 8774 Max Yükleme Tonaj› 28520 62875 Metreküp Feetkup Kapasite 67.

Kombine tafl›mac›l›k ve iç tafl›ma ifllemlerini yap›p karfl› acenta ba¤- lant›lar› kurarlar. bir line ›n gemilerini veya konteynerlerini kullana- rak (kiralayarak) mal tafl›ma hizmeti verme fleklindedir. ABD’nin kullan›m›n› ücret karfl›l›¤›nda zorunlu k›l- d›¤› gümrük manifesto sistemidir. Birden fazla yükleyici ve/veya birden fazla al›c›s› olmas› gerekir. NVOCC deniz nakliye hizmeti. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Standart-Konteyner 40’ High-Cube ISO Type Group: 45 GP ISO Size Type: 45 G1 Genel 19’4 x 7’8 x 7’10 Milimetre Feet Uzunluk 12032 39’ 5 5/8” ‹ç Genifllik 2350 7’ 8 1/2” Yükseklik 2700 8’ 10 1/4” Genifllik 2340 7’ 8 1/8” Kap› Aç›k Yükseklik 2597 8’ 6 1/4” Kilogram Pounds Max Tonaj 32500 71650 A¤›rl›k Dara 4010 8840 Max Yükleme Tonaj› 28490 62810 Metreküp Feetkup Kapasite 76. NVOCC nakliyecileri konfli- mento basabilir. AMS / ACI Nedir? ‘Automated Manifest System’. deniz nakliye ifllemini yürütebilen ancak bir line ›n gemisini kul- lanan arac› nakliyecilerdir. LCL (Less Than Container Load): Parsiyel yükleme yap›lan konteyner anlam›na gelir. Sadece tek bir müflteri için kiralanan konteyner anlam› tafl›r. . Ayni uygulama Kanada ülkesi s›n›rlar› içindeki güm- rük manifesto ifllemleri için ACI ifadesi kullan›lmaktad›r. NVOCC Nedir? NVOCC “Non-Vessel Operating Common Carrier””. Ayr›ca Amerika Birleflik Devletlerinde armatör acenteleri NVOCC ola- mamaktad›r ve Forwarding hizmeti verebilmek için NVOCC uygulamas›n› Birleflik dev- letler hükümeti flart koflmaktad›r. kendi yük tafl›ma senedini (konflimento) basan.3 2694 FCL ve LCL Nedir? FCL (FULL CONTAINER LOADING): Armatör acentesine ait olan konteynerin ta- mam›n› belirtir.

Genel itibariyle armatör acenteleri taraf›ndan düzenlenmektedir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ISM/SMC nedir? ISM ‘International Safety Management’ Uluslararas› Güvenlik Yönetimi ad› alt›n- da gemi sahibi armatörlerin Uluslararas› Denizcilik Organizasyonunun gemilere ait güvenlik standartlar›n› belirtmifl oldu¤u ve uluslararas› sularda seyir eden gemilerin sahip olmas› gereken gemilerin yas ve detayl› tonaj / ölçülerini içeren uluslararas› ge- çerlili¤e sahip belgedir. FIATA Bill of Lading. Combined Bill of Lading Marine Bill Of Lading: Sadece deniz tafl›malar›na özel olarak üretilmifl. sigortas›- n› içinde bar›nd›ran. hava. Sigortas›zd›r. Fiata Bill of Lading: FIATA taraf›ndan Freight Forwarder’lara özel olarak 1992 y›- l›nda üretilmifl olan konflimentodur. Rusya Federasyonu gibi Sovyet rejimine tabi olan ülkelerin ISM sertifikas› efl- de¤erinde güvenlik belgesidir. Ro- manya. deniz ve kombine tafl›mac›l›k alan›nda geçerlili¤e sahip konflimen- todur. bunlar Marine Bill of Lading. Combined Transport Bill of Lading: Freight Forwarder’larin taraflar›nca belirli te- minatlar ve sigorta bedeli karfl›l›¤›nda üretti¤i konflimentolard›r. dünyada tafl›mac›l›k ba¤lam›nda yasal statüsü kabul edilmifl olan konflimentodur. KONS‹MENTO TÜRLER‹ Konflimento türleri genel itibariyle 3 kategoride incelenebilir. Merkezi Uluslararas› Denizcilik Organizasyonu olarak IMO Konvansiyonu 1948 y›l›nda ‹sviçre Cenevre’de imzalanm›fl ve 1959 y›l›nda yürürlü¤e girmifltir. Sigorta bedeli ulus- lararas› anlaflmalar ölçüsünde Türkiye’de Utikad taraf›ndan belirlenen ölçülerde ve kontrollerde gerçeklefltirilir ve tescil edilir. Ülkemizde FIATA temsilcili¤ini Utikad (Uluslararas› Tafl›mac›lar Derne¤i) yapmaktad›r ve bu kurulufl taraf›ndan temin edilmektedir. Dünya üzerinde geçerlili¤i olan ve tafl›ma evrak› olarak kara. Gemiye ait olan bu sertifikalar akreditif ve sigorta ifllemlerinde kullan›lmakta ve geminin yafl› ve durumu göz önüne al›narak akreditif ve sigorta evraklar›n›n olufltu- rulmas›nda s›n›rlar› belirlemektedir. Bu termi- nallerde konteyner hareketi ba¤lam›nda konteyner limanda tahliye edilir ve aktarma . zira temi- nat alt›ndad›r. Marine Bill of Lading ve Combined Transport Bill of Lading tafl›ma senedi sigor- tas› içerdiklerinden evrak›n kay›p ve hasar› durumunda de¤erli evrak niteli¤inde ol- duklar›ndan dolay› sigorta taraf›ndan maddi külfeti ortadan kald›rmaktad›r. SMC ‘Safety Management Code’ Güvenlik yönetimi kodu ise Bulgaristan. AKTARMA L‹MANI VE U⁄RAK L‹MANI NED‹R? Aktarma limanlar› armatörlerin belirlemifl olduklar› güzergah ve belirlemifl olduk- lar› belirli gider hesaplamalar› do¤rultusunda oluflturduklar› terminallerdir.

. CAF/Kur Ayarlama Faktörü: Deniz hat isletmecilerini dünya piyasalar›ndaki kur ve döviz dalgalanmalar›ndan korumak için kullan›lmaktad›r. ç›k›fl liman›nda mallar›n yüklenmesin- de gösterilen özen nedeniyle yap›lan masraf kalemidir. U¤rak limanlar›n- da konteynerler yaln›zca yüklenir ve tahliye edilir ayr›ca gemi de¤iflikli¤i söz konusu olmamaktad›r. Transit süre gemi de¤iflikli¤i ve bekleme olmad›¤›ndan ötürü avantajl›d›r. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI için gerekli ifllemlerin tamamlanmas›n›n ard›ndan belirlenmifl güzergah do¤rultusun- da belirlenen farkl› bir gemiye yüklenerek sevk edilir. bir di¤er k›saltma olarak FAF (Fuel Adjustment Fac- tor) da kullan›lmaktad›r. yo- ¤un sezon sevkiyatlar›nda deniz hat isletmecilerinin yo¤un yükleme zamanlar›nda ge- mi üzerindeki kargo kapasitelerini korumak amac›yla ald›klar› masraf kalemidir. Seyrusefer süresi dahilinde ak- tarma liman› sefer süresini uzatabilmektedir. WHARFAGE/‹skele Hakk› Ücreti: Deniz hat isletmecilerinin terminal veya liman- lar›n kullan›m›ndan do¤an maliyetinin karfl›lanmas› için al›nan masraf kalemi olarak karfl›m›za ç›kar. Primaj: Navluna dahil olmamak kofluluyla.U¤rak limanlar›nda tahliye edilmeyecek konteynerler gemiden indiril- mezler. PSS/Yo¤un Sezon Fark›: Uzakdo¤u limanlar›na özgü olarak al›nan bu kalem. WRS/Savafl Riski Faktörü: Deniz hat isletmecilerinin savafl bölgelerinde kaynak- lanacak risklerden korunmak için kulland›klar› bir masraf kalemidir. NAVLUN EK KALEMLER‹ NELERD‹R? Navlun kalemleri genel itibariyle flu flekildedir:  BAF (Bunker Adjustment Fee): Yak›t ayarlama faktörü  CAF (Currency Adjusment Fee): Kur ayarlama faktörü  PRIMAGE: Primaj  PSS (Peak Season Surcharge) : Yo¤un Sezon Fark›  WRS (War Risk Surcharge): Savafl Riski Fark›  WARFAGE : ‹skele Hakk› Ücreti  OWS (Over Weight Surcharge) : Yüksek tonaj fark›  CHASIS FEE: Safli ücreti  ISPS: Liman / Armatör güvenlik ücreti BAF/Yak›t Ayarlama Faktörü: Deniz hat isletmecilerini dalgalanan akaryak›t fiyat- lar›ndan korumak için kullan›l›r. U¤rak liman› ise gemi üzerinde bulunan konteynerin teslim edilece¤i limanlar- dan oluflan armatörün güzergah program›nda yer alan limanlard›r. OWS/Yüksek Tonaj Fark›: Deniz hat isletmecilerinin ekipman içindeki yüklerin belirlenen tonajlar›n üzerinde yüklenmesi durumunda al›nan ek masraf kalemidir.

geminin tahmini hareket tarihidir. bugün içinde gemiye yüklenmesi anlam›na gelmemekle birlikte kon- teynerin limana teslimini ve belirtilmifl olan gün ve saat içinde mal›n gümrüklemesi- nin yap›l›p bitirilmifl olmas› gerekmektedir ETD(estimated time of departure). deniz tafl›mac›l›¤› u¤rafl›s›ndaki al›c› ve sa- t›c›. Di¤er yan- dan yükleme-boflaltma iflleminin süresi içinde (Starya) yap›lmamas› halinde. ISPS/Liman / Armatör Güvenlik Ücreti: Aç›l›m› “international ship and port secu- rity” ya da “international safety of port and ship facilities” Amerika’n›n 11 Eylül son- ras› dünyaya kabul ettirdi¤i güvenlik program› uygulanmas›ndan ‘’Baflbakanl›k Deniz- cilik Müsteflarl›¤›’’ sorumludur. tren veya geminin hareketinden önce tespit edilmifl olan son yük- leme günüdür. ‹flte bu “Sürastarya” ad› verilen fazla süreler için ödenecek ücretlere “Demuraj” ad› verilmektedir. e¤er liman›n bu konuda bir kural› yoksa “ticari gelenekle- re (teamüllere)” göre. Ardiye süresi ihracat liman ifllemlerinde 5 gün ile s›n›rl› tutulmufltur. Armatör acentesi ile ithalat firmas› aras›nda aksine bir anlaflma yok ise demuraj suresi ortalama olarak 7 gün ile s›n›rland›r›lm›flt›r. geminin tahmini var›fl tarihidir. ilgili limanda yükleme ve boflaltma süresini en bafl- ta belirlemek zorundad›r. gemi ile sevk edilecek mal›n. Ardiye bedeli süresi uyar›nca son yükleme günü baz al›narak hesaplanmaktad›r. bu da yoksa mal›n durumuna göre uygun bir süre belirlenme- si gerekir. Genellikle bu yükleme süresi yedi gün olarak belirlenmektedir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER CHASIS/Sasi Ücreti: Genel itibariyle Kuzey Amerika ve Avrupa’da uygulamas› yayg›n olan bu ek kalem. Bu ”yükleme-boflaltma” süresine (TTK da yer ald›¤› flekli ile) denizcilik dilinde “Starya” ad› verilir. kara vas›tas› ile terminal sahas›na gelen dolu ve bofl konteynerlerin ise vas›tadan al›narak terminale koyuldu¤u gün bafllar. Yükleme süresi taraflarca belirlenmemifl ise liman kurallar›na gö- re bir süre belirlenmesine. Türk Ticaret Kanununa göre. Ancak baz› hat iflletmecileri taraf›ndan geminin hareket tarihi baz al›nmaktad›r. gemi ile gelen dolu ve bofl konteynerlerin terminale ve d›fl sahaya in- me operasyonunun bafllad›¤› gün. DEMURAJ VE ARD‹YE NED‹R? Demuraj. konteynerin treyler üzerine kilitlenmesini sa¤layan ekipman bafl›na al›nan mebla¤d›r. CUT OFF VE ETD/ETA NED‹R? Cut off tarihi. dolu ve bofl konteynerin liman veya d›fl sahalardan ç›kt›¤› ve/veya gemiye yüklendi¤i gün so- na erer. Ardiye ise. navlun sözleflmesi gere¤ince gemilerin fazladan bir süre beklemesi gerekecektir ki bu süre- ye “Sürastarya” ad› verilmektedir. ETA(estimated time of arrival). Cut off ve ETA/ETD tarihlerinin onemi ise cut off tarihi sona ermesine kadar yük- lemenin gerçekleflip gümrüklü istif alan›na yük veya yük/ekipman teslim edilmesi ile .

shifting v. Ayr›ca hat isletmecilerinin talebi üzerine forwarderdan ta- lep edilen çeklerin karfl›l›¤›nda forwarder ayn› flekilde ithalatç›dan talep edebilmekte ya da teminat mektubu isteyebilmektedir. tafl›ma. demuraj oluflmam›fl ya da oluflmufl ve bedeli çek süresi içinde tahsil edilmifl ise Depozito çeki geri verilir. hasar. flayet herhangi bir zarar ve ziyan. Yükleme ücreti: Yük fark etmeksizin araç (gemi. Teminat mektubu bedeli ve suresi anlafl- ma ölçüsünde belirlenmektedir. vagon. Yük fark etmeksizin araç (gemi. vagon. ETD tarihinden önce ihracat aç›s›ndan gümrükleme ifllemlerinin tamamlan›p bitirilmesi gerekmektedir.b. uçak) üzerinden yükün gümrüklü ya da gümrüksüz sahaya tahliyesine dair gerçeklefltirilen hizmetin masraf›d›r. THC / Terminal ücreti. Geçici Kabul Ücreti. kamyon. demuraj oluflmas› halinde hat isletmecisinin kendisini korumak için talep etmifl oldu¤u çeke Depozito ÇEK‹ denir. indirme/bindirme. transfer. Ayn› durum hat iflletmecisi acente ile for- warder aras›nda da geçerli olabilmektedir. serme. hasar. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI sinirlidir. verilen tüm hizmetlerin genel ad›d›r. DEPO ÇEK‹ VE TEM‹NAT MEKTUBU NED‹R? Deniz hat iflletmecisine ait olan ekipman›n boflalt›lmas› halinde herhangi bir za- rar ve ziyan. Konteyner fabrika dolum veya boflalt›m ifllemlerinde araçla ç›kar›lm›fl olan konteyner bafl›na al›nan ve hat iflletmecisi acentenin liman / depo el- leçleme ve iç nakliye de konteyner güvenli¤i için yarat›lm›fl hizmetler üzerinden talep edilen mebla¤d›r. istife koyma/istiften alma. L‹MAN MASRAFLARI NED‹R?  Yükleme/Tahliye Ücreti  THC/Terminal Ücreti  Geçici Kabul Ücreti  Liman Dolum Ücreti  Ordino  Konflimento Tahliye Ücreti. Liman Dolum Ücreti. Yük cinsi fark etmeksizin. Konteynerin fabrikada de¤il de limanda yüklenmesi esna- s›nda limanda oluflan elleçleme ifl gücü ve yükleme s›ras›nda hat iflletmeci acentenin hizmet karfl›l›¤›ndaki talep etti¤i mebla¤d›r. liman gümrüklü sahas›nda ya da gümrüksüz d›fl sahada. yüke verilen her türlü aktarma. kamyon. . uçak) üzerine yükün gümrüklü ya da gümrüksüz sahadan yüklenmesine dair gerçeklefltirilen hizme- tin masraf›d›r.

nakliyeci firmay› arayarak uçufl detaylar›n› ve eflyan›n ambara girip girmedi¤ini ö¤renir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Ordino: ‹thalatç›n›n mal›n› gümrükten çekebilmesi için vapur kumpanyas›ndan yük konflimentosuna karfl›l›k verilen havale. havayolunun belirledi- ¤i uçufl günü ve saati geldi¤inde uça¤a yüklenerek gitmesi gereken yere gönderir. . Havayolunun eflyalar› indirmesine “off load” denir. Havayolu belirlendikten sonra nakliyecinin ilgili ülkedeki acentesi HAWB (ara konflimento) ve MAWB (ana konflimento) basarak eflya ve di¤er evraklar› ile birlikte gönderir. evrak (konflimento). ‹THALAT ‹thalatç› firma gönderici firmas› ile anlaflmas› do¤rultusunda belirlenen nakliye ile irtibata geçerek gönderici firman›n adresini ve tüm kontak detaylar›n› verir. Belirlenen havayoluna istinaden. Konflimento: Göndericinin detay bilgisini. eflyalar›n firmadan al›nmas› ya da firman›n efl- yalar›n› kendisi havaliman›nda ilgili ambara getirmesi gerekmektedir. yurt d›fl›ndaki müflterisi ile anlaflmas›na göre nakliyeci ile konta- ¤a geçerek eflyalar›n›n detaylar› ile ilgili bilgi verir. gönderi sigortas›n›. Ancak havayolu tamamen kendi inisiyatifi ile eflyalar› belirtilen uçufltaki uça¤a yüklemeyebilir çünkü kargo uça¤› olmad›¤› sürece yolcu uçaklar›nda öncelikli olan yolcular›n bagaj›d›r. ‹hracatç› firman›n gümrük müflaviri. Gümrükleme ifllemleri biten ihracat eflyas› orijinal HAWB (ara konflimento) ve MAWB (ana konflimento) bas›larak. bir gönderinin biletidir. paket gönderiler için gümrük beyan›. Uygun havayolu ile irtibata geçe- rek eflyan›n kap kilo detaylar›na istinaden rezervasyon yap›l›r ve navlun bildirilir. Gümrükleme ifllemleri için ilgili uçuflun “opsiyon süresi” çok önemlidir. gönderinin içindeki malzemelerin tan›m›- n›. di¤er evraklar› ile birlikte. ebat ve a¤›rl›¤› ve gönderinin onay› ve im- zas›n› içeren yani. gönderi detay- lar›n›. Bu detaylara istinaden mallar ald›r›l›r ya da gönderici firma kendisi eflyalar›n› belirle- nen havaalan›na gönderir. al›c›n›n detay bilgisini. HAVAYOLU TAfiIMACILI⁄I HAVAYOLU TAfiIMASINDA ‹HRACAT ‹THALAT SÜREÇLER‹ ‹HRACAT ‹hracatç› firma. Forwarder ise bu evraklar› ilgili havayoluna vere- rek orijinal evraklar›n eflya ile birlikte uçmas›n› sa¤lar. Gümrük müflaviri nakliyecinin belirtti¤i opsiyon gün ve saatine kadar aç›lm›fl beyanname ile birlikte di¤er evraklar›n› ihracatç›n›n belirledi- ¤i forwarder’a iletmek zorundad›r. verilen hizmetleri. Eflyalar ilgili am- bara girmeden gümrük ifllemleri bafllayamaz. Nakli- yeci gönderici firma ile irtibata geçerek eflyan›n detaylar›n› ve haz›r tarihini ö¤renir.

41 maddedir. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Avrupa’dan gelen yüklemelerde A. Havayolu ile yap›lan ithalatlar- da özet beyan süresi. aksi halde ithalatç› firma yüksek vergiler ödemek zorunda kal›r. 20. ”IATA Acente” nedir? IATA’n›n onaylam›fl oldu¤u lisansl› kargo acentelerine IATA acente denir. EFTA ülkelerinden gelen yüklemelerde EUR1 ve Serbest Ticaret Anlaflmas› olan ülkelerden FORM-A menflei belgesi de gel- mesi zorunludur. Tüm göndericiler ATR düzenlemeyi bilmedi¤inden yurt d›fl› acenteleri bu konuda fir- malara yard›mc› olmaktad›rlar. 1955’te Lahey Protokolü ile yenilen- mifltir. ana özet beyan tarihinden itibaren 20 gündür. VARfiOVA KONVANS‹YONU 1929 y›l›nda uluslararas› havayolu tafl›mac›l›¤›n›n hukuki kurallar›n›n belirlendi¤i ve Türkiye’nin de imzalam›fl oldu¤u protokoldür. tüm havayollar› ve havayolu acentelerinin üyesi oldu¤u ve merkezi ‹sviçre’de bulunan Uluslararas› Hava Tafl›mac›l›¤› Birli¤i’dir. havayolu yüklemelerinde mal›n hacmi üzerinden hesaplanan kilodur. HAC‹M K‹LO HESAPLAMASI Hacim kilo. ancak IATA üyesi olan lisansl› kargo acentelerine nakliyele- rini yapt›ran arac› acentedir. IATA olan kargo acenteleri üyeli¤in gerekliliklerini yerine getirmekle yükümlüdür ayr›ca nakliyeci ve gönderici/al›c› aras›nda köprü oluflturur. Hava tafl›mac›l›¤›nda 1 m3 = minimum 167kg olarak geçmektedir. 1m3’ü 167kg’dan fazla ise kaç kg ise onun üzerinden ücretlendirilmektedir. Yani bu iki de¤erden hangisi yük- sekse onun üzerinden hesaplanmaktad›r. günün so- nunda gümrük ifllemleri bitmemifl eflya ilgili gümrük müdürlü¤üne kal›r. HAVAYOLU TAfiIMACILI⁄INA ‹L‹fiK‹N PRAT‹K B‹LG‹LER IATA NED‹R? IATA (International Air Transport Association) tüm dünyada. Eflyalar belirlenen uçufl ile Türkiye’ye geldikten sonra ilgili havayolu ordino tabir edilen evra¤› vererek. .TR. ”Non-IATA Acente” nedir? IATA üyesi olmayan. gümrük ifllemleri bafllam›fl olur. E¤er eflyan›z 1m3’ü 167kg’dan az ise 167kg ücreti.

oksitleyici. FSC ve SSC NED‹R? FSC : Fuel surcharge (yak›t ücreti)’dir. zehirleyici. patlay›c›. yan›c›. Ve navlun hesaplamas› hacim kilo yüksek oldu¤undan. afl›nd›r›c›. En x Boy x Yükseklik 6000 ÖRNEK : 2 Palet . kaflesi  Havayolu flirketi veya yetkili acentenin imzas›  Uçufl numaras›. Bunlardan biri ihracatç›ya. IATA acentan›n düzenlendi¤i ve havayolu tafl›ma flirketinin bir eflyan›n bir yerden baflka bir yere tafl›nmas›n› gerçeklefltirmeyi taahhüt etti¤i tafl›- ma belgesidir. SSC : Security surcharge (güvenlik ücreti)’dir. sefer numaras› House Air Waybill : (Air Waybill issued by a Freight Forwarder) – Hava acente- sinin düzenledi¤i mal tafl›ma senedi’dir. Havayolu tafl›mac›l›¤›nda tafl›ma süresi IATA’n›n yay›nlad›¤› ta- rifelerden bak›labilir. genel manada tafl›ma belgelerinde bulunmas› ge- reken bilgilere sahip olmas› zorunludur. 320kg’d›r. Ancak bu tafl›ma türüne iliflkin olarak afla¤›- daki bilgilerin de ayr›ca yer almas› zorunludur:  Sevk tarihi. Master Air Waybill : (Air Waybill issued by a Carrier) – Hava nakliyecisi taraf›n- dan düzenlenen ana konflimento’dur. . Havayolu tafl›ma senetlerinin. Havayollar› yan›c› derece- sine göre mallar› kabul etmeme hakk›na sahiptir. di¤eri ise tafl›ma flirketinde kal›r. Genelde on iki nüsha düzenlenmekle birlikte sadece üç nüshas› ticari de¤er ta- fl›r ve orijinal kabul edilir. biri ithalatç›ya verilir. radyoaktif gibi özelliklere sahip maddelere Tehlikeli Madde denmektedir. 80 x 100 x 120 cm ebatlar›nda ve 100 kg bir eflyan›z›n hacim kilosu. HAVAYOLUNDA TEHL‹KEL‹ MADDE NED‹R? Genel anlamda. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Havayolu tafl›mac›l›¤›nda hacim kilo hesaplama formülü afla¤›daki gibidir. bunun üze- rinden hesaplan›r. uçufl tarihi  Havayolu flirketinin damgas›. AWB NED‹R? (HAWB – MAWB ayr›m›) AWB (Air Waybill).

2.8 ton -35 m3 Kap› ölçüleri : 155*310 cm AIRBUS 340 :Uzun mesafe yolcu uça¤› Kapasite : Ort. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI UÇAK T‹PLER‹ BOEING 747 F :Uzun yol kargo uça¤› Kapasite : Ort.3.4 :264*168 cm Comp 5: 112*113 cm AIRBUS 310 :Orta ve uzun mesafe yolcu uça¤› Kapasite : Ort.16-20 ton -90 m3 Kap› ölçüleri : Comp 1.40 ton -130 m3 Kap› ölçüleri : 270*300 c .12-18 ton -100 m3 Kap› ölçüleri : 162*270 cm ANTONOV 26 :K›sa mesafe kargo uça¤› Kapasite : Ort.4 ton -40 m3 Kap› ölçüleri : 278*170 cm ILYUSIN 76 :Uzun mesafe kargo uça¤› Kapasite : Ort.100 ton -600 m3 Kap› ölçüleri : Burun 249*318 cm Yan 312*340 cm BOEING 747-400 :Uzun yol yolcu uça¤› Kapasite : Ort.

DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER HAVA YOLU TAfiIMACILI⁄INDA KULLANILAN BAZI KISALTMALAR GCR General Cargo Rates COD Cash on delivery (teslimatta ödeme) M Minimum ücret PER Perishable (bozulabilir kargo) N Normal ücret AV‹ Live animals (canl› hayvan) Q Quanity rates Hum Human remains (cenaze) CC Charges collet (karfl› ödemeli) AOG Aircraft only PP Prepaid (peflin ödemeli) CAO Cargo aircraft only TCH Terminalhandling charge EAT Foodstuf (g›da maddesi) FSC Fuel surcharge (yak›t ücreti) VAL Valuablecargo (de¤erli kargo) SSC Security surcharge (güvenlik ücreti) HEA Heavy Cargo (a¤›r yük +150) AWA Awb ücreti (konflimento) PEF Flowers (çiçek) MOC Miscellananeous order charge (thc) DGR Dangerous goods regulation (tehlikeli) RAC Tehlikeli madde elleçleme ücreti RGX Explosive (patlay›c›) PUA Pick up charge (toplama ücreti) RCM Corrosive (afl›nd›r›c›) .

csd. Bu ülkelerde al›c›n›n istedi¤i iç gümrük ad›n› ö¤renip nakliye firmas›na bildirilmesi önemli olabilir. ‹hracatç› firman›n gümrük komisyoncusu nakliyeci firmay› arayarak ürünün han- gi gümrükten ç›kaca¤›n› sorarak ilgili gümrükten ihracat beyannamesini haz›rlar ve nakliye firmas›na teslim eder.it adresinden takip edilebilir). Hali haz›rda gümrük idarelerinde K›rm›z› hat haricinde. T›r karne ifllemlerinin tamamlanmas› ve t›r›n mühürlenmesi sonras› t›r gümrük- ten ç›k›fl yaparak var ise yükleme yapaca¤› 2. Avrupa ülkelerinin tamam›na yak›n›nda ithalat gümrü¤ü. 3000 kg alt› mallar› iç nakliye ile depolara çekerek yük- lenmesi sa¤lan›r. Zonguldak ve Samsun’dan Rusya ve Ukrayna’ya RO-RO (gemi ile t›rlar›n tafl›nmas›) servisi de verilmektedir. Ürün beraberi verilen evrak Avrupa ülkelerindeki uygulamalara ve . Sar› ve Ma- vi Hat uygulamas› da yap›lmaktad›r. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI KARAYOLU TAfiIMACILI⁄I ‹HRACAT ‹hracatç› firma yurt d›fl›ndaki müflterisi ile anlaflmas› çerçevesinde bildirilen nak- liyeci ya da kendi nakliyecisine ürünün haz›r olma tarihinden 2 gün önce ön rezervas- yon ile bildirmelidir. ‹THALAT: Avrupa’dan yap›lan ithalatlarda Türk nakliye firmalar› genel olarak 3000 kg ve üstü ürünleri kendi araçlar› ile.Yine ayn› hat- ta Derince (‹zmit)’den-Romanya Köstence liman›na direkt olarak Ro-Ro seferleri dü- zenli olarak yap›lmaktad›r. ithalat-ihracatta yük- sek ifllem kapasitesine sahip büyük kurulufllara tan›nan ihracat presedürlerini di¤er hatlara göre nispeten kolaylaflt›ran bir uygulamad›r. Bulgaristan… gibi ülkeler dahil de- ¤ildir. Firma kendisi ya da gümrük komisyoncusu konflimento talimat›n› mutlak suret- te nakliye firmas›na göndermek zorundad›r. Sar› Hatta sadece belge kontrolü yap›larak ilgili ürünün yurtd›fl› edilmesine karar ya da herhangi bir aksakl›k ya da flüphe halinde ürü- nün K›rm›z› Hatta sevki ile fiziki olarak muayene yap›lmas› sa¤lan›r. Romanya. o ülkenin giriflindeki s›- n›r kap›s›nda spedisyon (Gümrükleme Acentesi) olarak adland›r›lan gümrük ofislerin- de bilgisayar ortam›nda aç›larak ürünün serbest dolafl›ma girmesi sa¤lan›r ve adrese t›r ile teslimi yap›l›r. Mavi Hat ise güm- rük idareleri taraf›ndan belirli özellikleri bünyesinde bulunduran. Nakliye firmas› konflimento talimat›na is- tinaden CMR ve T›r Karnesi’ni düzenler. bu ülkelerde ürünler iç gümrüklerde t›r›n üstünde ya da indirildi¤i antrepolar- da gümrüklenir ve talep üzerine adrese teslim edilir. Buna Yunanistan. Avrupa hatt›nda Pendik ve Ambarl›’dan ‹talya Trieste’ye (gemi binifl ve iniflleri http://www. gümrü¤e ya da ülkeyi terk edece¤i s›- n›r kap›s›n› gider. ‹hracatç› ürün haz›r oldu¤unda mal› belirtilen yere teslim eder ya da kendi adresinden ald›r›lmas›n› sa¤lar. ‹lgili gümrü¤ün gümrüklü sahas›na giren TIR’da k›rm›- z› hatta düflen beyannamelerin ürünlerini muayene memuru taraf›ndan fiziksel ola- rak kontrol edilir.

tr ve www. Bu yap›lmaz ise mal gümrükte tasfiyeye kal›r. ta- dilat ve yol çal›flmalar›ndan dolay› büyük araçlar›n ülke içinde yol almas›na izin ver- mez. kg. Bu belge. TIR KARNES‹: Uluslararas› Karayolu Tafl›mac›l›k Anlaflmas›na göre TIR Karnesi uluslararas› kara tafl›mac›l›¤›n› dolay›s›yla uluslararas› ticaretin kolaylaflt›r›lmas›n› sa¤layan bir gümrük transit belgesidir. ülkeler aks (dingil) bafl›na belirledikleri s›n›rlar ile karayollar›n› kulla- nan araçlar› denetlerler. ürünlerin flartlara uygun olarak tafl›nmak üzere iyi durumda teslim al›nd›¤›- n› ve tafl›ma sözleflmesinin yap›ld›¤›n› gösterir. hafta sonlar›. ürünün antrepodan tahliyesi yap›l›r ve antrepo taraf›ndan ardiye faturas› kesilir. YÜRÜME YASAKLARI VE TONAJ SINIRLANDIRMALARI: Avrupa da pek çok ülke yaz döneminde.und. Ürünün Türkiye’de hangi gümrü¤e indirilmesi gerekti¤ini ithalatç› firma nakliye firmas›na bildirmelidir. TIR Karnesi himayesinde hareket noktas›ndaki gümrük idare- sinden. Ardiye hesaplamas› Ton x Gün belli bir de¤er üzerinden hesaplan›r. Komple t›rlar 20 tondan hafif oldu¤u durumlarda antrepolara göre 20 ton ila 24 ton aras›nda bir de¤er üstünden hesap- lan›r. özet beyan no.org.org. var›fl noktas›ndaki gümrük idaresine kadar bir prosedür alt›nda tafl›n›r ve bu prosedüre TIR Sözleflmesi kapsam›nda “TIR tafl›mas›” denir.1…) ve ihracat beyannamesi (EX1) tam ve kafleli olarak verilirken (Almanya). Baz› ülkelerde ise kaflesiz verilen evrak- lar yine nakliye firmas› taraf›ndan iç gümrükte ya da s›n›r kap›s›nda kaflelenir. belirli tatil günlerinde. . aksi durumda dilekçe verilerek 30 günlük ek süre al›nmal›d›r. CMR: Uluslar aras› nitelikteki CMR (Convention Merchandises Routiers) anlaflmas›n› kabul eden ülkelerde kullan›lan bir karayolu tafl›ma belgesi olup ürünlerin nakliyeci firma taraf›ndan istenilen yere tafl›mak üzere teslim al›nd›¤›n› gösteren bir belgedir. kap. Ek olarak. Eflya. Ürünün gümrükleme iflleminin sona ermesine istinaden. Bu bilgi ve detaylar› www. dolafl›m sertifikas› (A. Eflya özet beyan tarihinden itibaren 20 gün içinde çekilmeli. FOB ithalatlarda navlun fa- tura kopyas› gümrük komisyoncusuna verilmelidir.tr gibi sektör derneklerinin web adreslerinden ö¤renebilirsiniz. ‹talya gibi ül- kelerde sadece fatura verilerek di¤er ihracat evraklar› nakliye firmas› taraf›ndan yap›- l›p Türkiye deki al›c›ya masraflar› fatura edilir. T›r Karnesinde 3 adet ithalat boflaltma gümrü¤ü yaz›lma hak- k› vard›r. Özet beyan› verilen ürünün hangi antrepoya indi¤i. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER anlaflmaya göre de¤iflir. Baz› ülkelerde fatura. Buna boflaltma ve yükleme bedeli olan hammaliye de eklenir.roder. Buna istinaden nakliye firmas› ilgili gümrü¤e ba¤l› antrepoya mal› boflalt›r.TR. EUR. mal cinsi. tafl›ma senet no… bilgileri bulunan ordinosu nakliye firmas› taraf›ndan ithalatç› firma- n›n gümrük komisyoncusuna verir ve sorumlulu¤u biter. Hacimli mallarda hesaplanacak ton met- reküp ya da yükleme metresinden hesaplan›r.

Örnek ola- rak 80x120 cm olan bir palet t›r içinde 0. ‹ngilizce’de “loadingmetre” denir. UBAK BELGES‹ (CEMT DEFTER‹) : Ulaflt›rma Bakanl›klar›n›n ifllem kapasitesi yüksek nakliye flirketlerine araç say›s› ve ifllem hacmi gözonünde tutularak tahsis edilen Dozvola (Karayolu Geçifl Belgesi) gerektirmeksizin araçlar›n ivme kazanmalar›n› sa¤layan Karayolu Geçifl Defteri.6 mtr dir. Bu sürenin afl›lmas› durumunda beklemeden kaynaklanan ceza nakliye firmas› taraf›ndan fatura edilir. Yük alma ve Yük boflaltma Belgesi. Tes- lim eden taraf. Dolay›s›yla içeriklerinde bir tafl›ma sözleflmesi yer almaz. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI FIATA Belgeleri : FIATA FCR. YÜKLEME VE BOfiALTMA SÜRELER‹: T›rlar›n yükleme ve boflaltma adresinde 24 saat ile 72 saat aras›nda de¤iflen bek- leme süreleri vard›r. FCT: Uluslararas› nakliye acenteleri birli¤i federasyonu (FIATA) taraf›ndan standart flekle sokularak kullan›lan ve tafl›nmak üzere teslim al›nan ürünler karfl›l›¤›nda verilen makbuzlard›r. Navlun hesap- lamalar›nda 1 LDM = 1750 Kg ya da 1 LDM = 6 m3 olarak da (bu de¤erler nakliye firmalar›na göre de de¤iflebilir) hesaplan›r. Bekleme süresi ve cezas› nakliye firmalar›na ve anlaflmalar göre de¤iflir. Nakliye acenteleri ayn› yöne gidecek ürünleri bir araya toplay›p gurupland›rarak kendi seçtikleri tafl›ma flirketlerine teslim eder.4 LDM olarak hesaplanabilir. belgeyi düzenleyen nakliye acentesinin (Freight Forwarder) var›fl ma- hallindeki flubesi veya muhabiridir. . Tafl›malar için kendi “Container”lerini kullanabilirler. Bu Almanca’da “lademetre”. onla- r›n araçlar›na yüklerler. En ve yüksekli¤i de¤iflse de semi-treylerin her bir metresine 1 yükleme met- resi denir. YÜKLEME METRES‹ (LDM): Günümüzde nakliye firmalar›n s›kl›kla kulland›klar› semi-treylerin uzunlu¤u 13. Yukar›da belirtilen özelliklere sahip FIATA belgelerinden ikisi FIATA FCR (Forwarder’s Certifica- te of Receipt) ve FIATA FCT (Forwarder’s Certificate Of Transport)’d›r. Var›fl mahal- linde bu belgelerin ibraz› üzerine ürünler belgede ad› geçen al›c›ya teslim edilir. DOZVALA: ‹kili anlaflmalar çerçevesinde ülkelerin birbirlerine tahsis etti¤i ülkeleraras› yük ta- fl›mac›l›¤› için gerekli olan Karayolu Geçifl.

60 2.45 2.55 85 Optima Treyler 13.45 2. Örne¤in.50 Jumbo Romörklü 7. Y = Yükseklik.50 2.10 2.60 2.45 2. vagon yüklemelerinde TCDD’nin belirledi¤i (‹mtiyaz Hariç) istasyonlar- dan ç›k›fl yap›lmaktad›r.55 9.44 — — Kasal› Kamyon kadar 25 m3'e Damperli Kamyon — — — kadar Jumbo Romörklü 18 m'ye — — — Kamyon kadar B = Boy.80 111 Kamyon 8.45 2.SEVK‹YAT 1.45 2.80 2.ACENTE REZERVASYONU 3. G = Genifllik.70 90 3.45 8.45 2.‹HRACAT ‹STASYONUNUN BEL‹RLENMES‹ 2. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ARAÇ B‹LG‹LER‹ T‹P B G Y M3 RES‹M Tenteli Düz Treyler 13.30 2.50 89 Kamyon (Optima) 8.90 83 Normal Romörklü 6.80 Normal Aç›k 18 m'ye 2.85 83 Jumbo Kamyon 3.45 2.20 2.10 2.70 2.45 2. ‹HRACAT ‹STASYONUNUN BEL‹RLENMES‹ Vagon ile ihraç edilecek mallar için gerekli olan ilk bilgi ihraç edilecek istasyonun seçilmesidir ki.45 2.TCDD AMBAR VEYA ÖZEL TEfiEBBÜS AMBAR TESL‹M‹ VE ELLEÇLEME 4.10 2.45 2. m3 = Toplam Yüklenebilir Metreküp VAGON TAfiIMACILI⁄I VAGON TAfiIMACILI⁄I ‹HRACAT PROSEDÜRÜ 1. ‹stanbul için ihracat ç›k›fllar› Haydarpafla TCDD Li- .

SEVK‹YAT Yükleme TCDD ile gerçeklefltiriliyor ise ödeme makama peflin olarak gerçekleflti- rilir. Bu ödemeye istinaden katar hareketi ile birlikte TCDD ilgili yüke ait konflimento- lar› oluflturur ve hareket ertesinde teslim edilmek üzere haz›r tutmaktad›r. Ancak Özel Teflebbüs acente taraf›ndan yap›lacak yüklemelerde acentenin bildirmifl oldu¤u ambara yükler indirilerek organize edilecek ve yüke ait vagonun katara eklenmesi s›ras›nda vagon numaras› bildirilecektir. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI man iflletmesi taraf›ndan. 3. ACENTE REZERVASYONU fiayet konu ihracat yüklemesi direkt olarak TCDD ile yap›lacak ise. TCDD’nin bu durum için belirlemifl oldu¤u istasyon statüleri afla¤›daki gibidir: (1) Sadece Türkiye’nin ihracat›na aç›k gar (2) Sadece Avrupa ülkelerinden BDT ülkelerine ve ters yönde gerçeklefltirilen tek- rar sevkli tafl›mlara aç›k gar (3) Büyük Konteyner (UTI) tafl›malar›na da aç›k gar (4) ‹kinci bir bildirime kadar tafl›maya kapal› gar 2.‹THALATÇI F‹RMA ‹LE GÖRÜfiME VE SUPALAN VEYA AMBAR ‹fiLEM‹ 3.EVRAKLARIN GEL‹fi‹ VE VAGON TAK‹BATI 2. 4. TCDD AMBAR VEYA ÖZEL TEfiEBBÜS AMBAR TESL‹M‹ VE ELLEÇLEME ‹hracat yüklemesinde ambara malzeme teslimi ertesinde gümrük ifllemleri vagon numaras› belirlenene kadar tamamlanamamaktad›r. ihracat için ç›- kacak katar vagon kira ücreti ve teminat yat›r›larak ilgili vagon kiralan›r ve belirlenen vagon numaras› ve katar hareketinin Cut-Off’u (son yükleme tarihi) ölçüsünde yükle- me organizasyonu yap›lmaktad›r. ‹lgili evraklar vagon beraberinde al›c›ya ulaflt›r›l›r. Belirli zamanlarda TCDD’nin yapm›fl oldu¤u ihaleler ölçüsünde ihracat sevkiyat ç›k›fl yeri ihaleyi alm›fl olan özel teflebbüs firma taraf›ndan hem ithalat yönlü hem de ihracat yönlü olarak gerçeklefltirilebilmektedir. Son yükleme günü belirlenen ka- tar ve o katara ait vagon numaras› ile birlikte gümrükleme iflleminin tamamlanmas› ertesinde ambarda bulunan malzemeler belirlenmifl olan TCDD vagonlar›na yüklene- rek elleçleme ifllemi gerçeklefltirilir. ithalat ifllemleri Halkal› TCDD gümrü¤ü taraf›ndan yap›l- maktad›r. Evraklar ithalatç› firmaya veya acenteye kopya olarak iletilir. Özel te- flebbüs acente ifllemlerinde ise acente ödeme anlaflmas›na göre ödeme yap›l›r ve alt konflimento ihracatç› için düzenlenerek teslim edilir. VAGON TAfiIMACILI⁄I ‹THALAT PROSEDÜRÜ 1.ELLEÇLEME VE GÜMRÜKLEME / ‹THALATÇI F‹RMAYA TESL‹MAT .

vagon üzerinde malzemenin ithalat›n›n yap›l›p direkt olarak ara- ca tahliye edilip sevk edilmesidir.PARKUR 2. PARKUR Demiryolu tafl›malar›nda parkur üzerindeki ülkelerin anlaflmalar› ölçüsünde nav- lun hesaplanmaktad›r. parkuru olufltur- maktad›r. ELLEÇLEME VE GÜMRÜKLEME / ‹THALATÇI F‹RMAYA TESL‹MAT Vagona ait katar ithalat istasyonuna varmas›n›n ertesinde vagon numaras› üze- rinden vagon içinde mal ile birlikte gelen orijinal konflimentolar ile gümrükleme iflle- mine ve karar verildi¤i ölçüde Ambara al›nmas› veya Supalan ifllemi gerçeklefltirilir. Ambar ifllemi ise ilgili vagonlar›n TCDD Ambar›na tahliyesini ve TCDD ambar›nda ifllemlerinin sürdürülmesini içermektedir. ‹THALATÇI F‹RMA ‹LE GÖRÜfiME VE SUPALAN VEYA AMBAR ‹fiLEM‹ ‹thalatç› firmaya bilgi verilirken tahmini var›fl› ve vagon tahliye iflleminin araç üze- rinde gümrük ifllemi yapa¤› m› yoksa TCDD Ambar›’na m› indirece¤i bilgisi en önem- li husustur. ‹ran ve Asya Türki Cumhuriyetleri ithalat ve ihra- cat› aç›s›ndan Kap›köy.VAGON D‹NG‹L SAYISI 1. Kap›kule ‹stasyonu’ndan girifl yapan bir vagon veya katar Edirne Güm- rük Müdürlü¤üne ba¤l› Kap›kule S›n›r Kap›s›nda transit ifllemine tabiidir. Vagon takibat› s›n›r bölgelerinde bulunan gümrük elemanlar› taraf›ndan takip edilir ve s›n›r istasyonunda transit ifllemi yap›larak vagonun sevk edilece¤i istasyona aktar›lmak üzere gerekli ifllemler tamam- lan›r (Örne¤in.A⁄IRLIK 3. 2. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER 1. Örne¤in. Avrupa’dan ithal edilen bir vagon yükünün veya blok trenin Avrupa s›n›rlar› içindeki k›sm› 1.) ‹thalat ve ‹hracat sevkiyatlar›nda Türkiye flartlar›nda ithalat gümrü¤ü aç›s›ndan takibatlar Suri- ye ve Irak için Nusaybin S›n›r kap›s›. EVRAKLARIN GEL‹fi‹ VE VAGON TAK‹BATI Evraklar›n ihracatç› acente taraf›ndan iletilmesinin ertesinde gelen evraklar kon- trol edilir ve vagonun gelecek oldu¤u istasyon bulunarak ithalatç› ile irtibata geçile- rek yaklafl›k gelifl süresi ve var›fl istasyonu bildirilir. 3. Supalan ifllemi. parkur ve Türkiye s›n›rlar› 2. Kap›köy s›n›r›nda ise parkur Türkiye. Avrupa ç›k›fll› olarak Kap›kule’den gerçeklefltirilmektedir. ‹ran ve Türkmenistan parkurlar› nav- lunlar› ayr› ayr› hesaplan›r ve bu parkurlar ortak anlaflma var ise belirlenmifl rakamlar- . DEM‹RYOLU NAVLUN HESAPLAMASI 1. Gümrük ifllemlerinin bitmesinin ertesinde tahliye alan›nda veya Ambardan malzeme- ler anlaflmal› kooperatifler vas›tas›yla çekilerek teslimat gerçeklefltirilir.MAL C‹NS‹ 4.

vagon içi malzemenin a¤›rl›¤›na göre de¤iflmektedir.00/ 1000) x 1 veya 2 (*) Ücret = Tafl›ma Ücreti + K›ymet Primi *ÖRNEK 2: 43 ton a¤›rl›¤›nda ve 33. Örne¤in. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI dan meydana gelebilmektedir.000. 4 dingilli bir vagon ise yaklafl›k olarak 50-55 ton tafl›ma kapasitesine sahiptir.000. Hammadde ile bir sanayi ürününü navlun baremleri mal cinsine göre farkl›l›k göstermektedir. de¤erinde bir eflya. VAGON D‹NG‹L SAYISI Vagon dingil say›s›. 2. Tafl›ma ücreti = 43 ton x (Birim ücret) Feribot ücreti = 43 ton x (Vangölü feribot birim ücreti) K›ymet Primi = (33.000. Tafl›ma ücreti = 20 ton x (Birim ücret) K›ymet Primi = (17. Navlun Hesaplamas› afla¤›daki gibidir: *ÖRNEK 1: 18 ton a¤›rl›¤›nda ve 17.000. Ortala- ma 2 dingilli bir vagon 25-30 ton (Hacimsel kapasite itibariyle) civar› kapasiteye sa- hip. a¤›rl›¤› navlu- na ait kilometre bafl›na as›l belirleyici kalemdir. 2 dingilli vagonla tafl›n- mas› halinde ücret hesab› flu flekilde yap›l›r. 3. 4. Anlaflmal› ve birlefltirilmifl parkurlara en iyi örnek Av- rupa parkurudur. A⁄IRLIK Navlunlar›n oluflturulmas›nda (Konteyner hariç) malzemenin cinsi.00 YTL. Vangölünü geçen bir parkurda 4 dingilli vagonla tafl›nmas› halinde ücret hesab› flu flekilde yap›l›r. nedeni ise ek ekipman olarak tafl›may› etkilemesidir. Din- gil say›s›n›n fazlal›¤› ray›n tafl›ma kapasitesine göre belirlenir ve navluna direkt olarak etki eder.00 / 1000) x 1 veya 2 (*) Ücret = Tafl›ma Ücreti + Feribot Ücreti + K›ymet Primi *TCDD’den al›nm›flt›r.00 YTL de¤erinde bir eflya. MAL C‹NS‹ Mal›n cinsine göre (Gümrük Tarife Numaras›) navlunlar temel itibariyle de¤iflik- lik göstermektedir. .

Bir firmaya ait olan mallar›n bir lokomotifle vagonlar diziniyle yükleme noktas›ndan tahliye noktas›na kadar verilen sürede ve güvenlik içinde tafl›nmas›d›r.90 YÜKSEKL‹⁄‹ KAPI ÖLÇÜLER‹ mm 2300x4900 2300*4900 2300*4900 2300*4900 TABAN MALZEMES‹ Tahta Tahta Tahta Tahta A 36 36 34.2 51. Blok tafl›mada vagonlara baflka firman›n mal› al›nmaz.5 44 YÜKLEME SINIRLARI C 52 52 50.5 28 YÜKLEME HACM‹ m3 137 137 137 137 YÜKLEME ALANI m2 51.36 YAN DUVAR m 2. ULUSLARARASI TREN TAfiIMACILI⁄INDA VAGON ÇEfi‹TLER‹ VE ÖLÇÜLER‹ Habis T‹P‹ KAPALI VAGONLAR T‹P Habis Habis Habis Habis SER‹ NO 2752001.70 YÜKLEME EN‹ m 2.36 2. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER BLOK TREN VE MÜNFER‹T VAGON Blok tren. Transit süre itibariyle Blok Tren Tafl›mac›l›¤› Münferit Vagon Tafl›mac›l›¤›na göre yaklafl›k 3 kat daha h›zl›d›r. belirli güzergahlarda rutin olarak hareket halinde olan katarlara eklenen vagonlar ile tafl›mac›l›k faaliyetinin gerçeklefltirilmesidir. 2851001.2 51.5 36 B 44 44 42.5 62 KAPAS‹TES‹ DARASI TON 28 28 29.90 2. Tafl›nacak mal anlaflma yap›- lan tek bir firmaya aittir. Blok tafl›ma ayr›ca h›zl› ve kontrol edilebilir bir tafl›ma fleklidir.90 2900 2.36 2.2 51.70 19.5 62 .5 52 D 62 60. 2752341.70 19.2 YÜKLEME BOYUTU m 19. Münferit Vagon Tafl›mac›l›¤›. Yani özetle TCDD o seferi sadece anlaflt›¤› bir firma için ya- par.70 19. 2851203- 340 RIV’a 390 RIV’a 202 RIV’a 402 RIV’a Uygun Uygun uygun Uygun YÜKLEME TON 52 62 60.36 2.

64 2.5 11.5 38.5 C 55 57 52.5 SINIRLARI B 47 49 44.4 18.44 48.50 BOYUTU YÜKLEME m 2.15 EN‹ YAN DUVAR m — — — — — YÜKSEKL‹⁄‹ TABAN Tahta+Sac Tahta+Sac Tahta+Sac Tahta+Sac Tahta+Sac MALZEMES‹ YÜKLEME A 39 41 36.38 ALANI YÜKLEME m 18.70 3.5 58 80 D 67 D‹KME 16 16 16 8 8 ADED‹ . DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI S ÖZEL T‹P PLATFORM VAGON Sgs Sgss Sgs Ss Saps SER‹ NO 454001/451 4568001/350 4568351/550 4700001/501 4855001/020 RIV’a RIV’a RIV’a RIV’a RIV’a Uygun Uygun Uygun Uygun Uygun YÜKLEME TON 52 67 52.85 2.5 58 80 KAPAS‹TES‹ DARASI TON 25 23 27.64 2.5 40.5 50 60.64 35.30 12.6 39.5 22 27 YÜKLEME HACM‹ m3 — — — — — YÜKLEME m2 48.5 18.64 52.

Anla- fl›lan teslim flekline göre sigortay› ihracatç› veya ithalatç› yapt›r›r. Söz konusu güvence. depolama gibi lojistik sü- reçler esnas›nda oluflabilecek hasar. tan›mda da görüldü¤ü gibi. GENEL OLARAK S‹GORTA Sigortan›n Tan›m› Türk Ticaret Kanunu’nun 1263. temel olarak flu kavramla- r›n alt›n› çizmek gerekir:  Sigortac›  Sigortal›  Sigortalanan menfaat  Risk  Prim  Sigorta tutar›  Tazminat Sigortac› Sigortac›. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER NAKL‹YE S‹GORTALARI VE TEM‹NAT TÜRLER‹ Uluslararas› ticarette ihracatç› ile ithalatç› taraflar›n aralar›nda anlaflmaya vara- caklar› önemli konulardan birisi de al›m-sat›m› yap›lan mal›n sigortalanmas› hususu- dur. bir menfaatin bafl›na gelebilecek olas› risklerin temi- nat alt›na al›nmas› ve risk olarak tan›mlanan zarar›n tazmin edilmesi anlam›na gel- mektedir. Sigorta eyleminin içinde. sigortal›n›n bir menfaatini belli bir prim karfl›l›¤›nda güvence alt›na alan ve risk olarak tan›mlanan zarar ziyan›n ortaya ç›kmas› durumunda tazminat› ödeyecek olan taraft›r. . Uluslararas› nakliye sürecinde. Ancak sat›lan veya sat›n al›nan eflyan›n olas› risklere karfl› teminat alt›na al›nmas› anlam›ndaki sigorta çok önemli bir edim oldu¤u için nakliye sigortalar›nda hangi hususlara dikkat edilmesi ge- reklili¤i üzerinde önemle durmak gerekir. ‹hracat ithalata konu olan eflyan›n sigorta sorumlulu¤unun hangi tarafa ait ola- ca¤› sorusu. yükleme ve boflaltma. maddesi sigortay› flöyle tan›mlamaktad›r: “Sigor- ta.” Sigorta kavram›n›n tan›m›ndan da anlafl›laca¤› gibi sigorta temelde bir güvence sistemidir. zarar ve ziyanlar›n teminat alt›na al›nmas› gerek- lili¤i aç›kt›r. bir sözleflmedir ki bununla sigortac› bir prim karfl›l›¤›nda di¤er bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini halele u¤ratan bir rizikonun meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin yaflam süreleri nedeniyle veya ya- flamlar›nda meydana gelen olaylar dolay›s›yla bir miktar para ödemeyi veya baflka edimlerde bulunmay› üzerine al›r. bilindi¤i gibi anlaflmaya var›lan teslim flekilleriyle aç›kl›¤a kavuflur.

Sigortalanan Menfaat Sigorta sözleflmesi kapsam›nda belli bir prim karfl›l›¤›nda bafl›na gelebilecek ola- s› risklere karfl› güvence alt›na al›nan ve parayla ölçülebilen bir de¤erdir. menkul veya gayrimenkul niteli¤inde bir mal olabilece¤i gibi. ziyan ve hasarlara verilen genel isimdir. ziyan ve hasarlar sigorta ettirenin veya sigortal›n›n kasdi müdaha- lesi ile veya hile yoluyla meydana gelmifl ise. sa¤l›¤› türünden menfaatler de olabilir. Pratikte bazen sigortal›n›n ad›na bir kifli veya kurum “sigorta ettiren” sta- tüsüyle hareket edebilir.  Tabiat kanunlar›na göre asla meydana gelmesi mümkün olmayan olaylar. bir kiflinin hayat›. Sigortalanan menfaat. Sigorta sözleflmesinde risk olarak tan›mlanmayan bir zarar ziyan›n oluflmas› halinde sigorta flirketinin zarar› tazmin et- meyece¤i gayet aç›kt›r. Ancak böyle bir durumda imzala- nan sigorta sözleflmesinde bile sigortal› yine de sigorta ettirenden farkl› olarak men- faatin sahibi olacakt›r. Günümüz sigortac›l›k sektörüne bak›ld›¤›nda pek çok de¤erin sigorta kapsam›nda menfaat olarak de¤er- lendirildi¤ini ve teminat alt›na al›nd›¤›n› görmekteyiz. sigorta konusunun bel kemi¤ini oluflturur. Sigorta hukukuna göre sigortal› her zaman için sigortalanan menfaatin bafl›na gelebilecek risklere karfl› tazminat› alacak. Sigorta hukukunun genel flartlar›na göre afla¤›daki konular›n risk kavram› içine dahil edilmedi¤ini hat›rlat›r›z:  Zarar. Ayr›- ca hangi sigorta türüyle ilgilenilecek ise o alanla ilgili olarak Hazine Müsteflarl›¤›’na ba¤l› Sigortac›l›k Genel Müdürlü¤ü’nden ruhsat almak gerekmektedir. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Türkiye’de sigorta flirketi kurabilmek için Sigorta Murakabe Kanunu hükümleri- ne göre mutlaka anonim flirket veya kooperatif statüsünde olmak zorunludur.  Kanun. Zira sigorta sözleflmesi ile sigortal› taraf›n- dan sat›n al›nan güvence (teminat) asl›nda sigorta sözleflmesinde tan›mlanan belli risklerin sat›n al›nmas› olarak da de¤erlendirilebilir. Risk Sigorta sözleflmesi kapsam›nda güvence alt›na al›nan menfaatin bafl›na ilerde gelmesi muhtemel zarar. ziyan ve hasarlar. Sigorta hukukunda en genifl yer ayr›lan konulardan birini oluflturan risk kavram›. ahlak. sigorta sözleflmesinden fayda temin ede- cek taraft›r. hatta primi de ödeyebilir. teamül (al›flkanl›klar) ve adaba ayk›r› olaylar ve sigortal›n›n bu kapsama giren eylemleri sonucunda oluflan zarar. Sigortal› Sigorta sözleflmesi kapsam›nda belli bir menfaatini belli bir prim ödemeyi kabul ederek sigorta flirketi taraf›ndan teminat alt›na ald›ran taraft›r. .

Prim. sigortal› taraf›ndan ödenebilece¤i gibi sigor- ta ettiren kifli taraf›ndan da ödenebilir. (Bu konuda kitab›n birinci bölümü olan “Uluslararas› Ticaret Kurallar› ve Dokümantasyon” isimli k›sma bakabilirsiniz) Sigorta Tutar› Sigortalanan menfaatin hangi bedel üzerinden sigorta sözleflmesine konu olaca- ¤›na iliflkin de¤erdir. sigorta sözleflmesi kapsam›nda var›lan anlaflma flartlar› çerçevesinde. ‹ki tür avarya vard›r: Müflterek Avarya(General Average): Ortak bir deniz seferine ç›km›fl olan gemi ve içindeki yükü tehdit eden bir tehlikeden onlar› korumak amac›yla. Ancak uluslararas› teamüller ve kurallar gere¤ince nakliye si- gortalar›nda mal›n k›ymetinin %10 fazlas›yla eflyan›n sigortalanmas› gerekmektedir. Örne¤in kasko sigortalar›nda tafl›t arac›n›n bedelini ödemek yerine kimi zaman sigorta flirketleri ayn› arac› sigortal›ya temin et- mek suretiyle de tazminat görevini yerine getirebilmektedir. bile bile yap›lan ola¤anüstü fedakarl›k ve ola¤anüstü masraflar. Prim Sigortalanan menfaatin güvence alt›na al›nabilmesi için sigorta flirketine öden- mesi gerekli olan sigorta ücretidir. vadeli veya taksitler halinde ödenebilir. Avarya Avarya terimi gemi ve yükün u¤rad›¤› ola¤an d›fl› zarar ziyan ile sefer esnas›nda yap›lan ola¤anüstü masraflar› ifade eder. Nakliye sigortalar›nda bu de¤er. farkl› bir tazminat yöntemini karara ba¤layabilirler. . Prim. gemi veya yü- kün tamamen veya k›smen kurtulmufl olmalar› halinde müflterek avaryay› oluflturur. makul ve mant›kl› olarak. Sigorta hukukuna göre sözleflme esaslar› çerçevesinde sigortac› ile sigortal› ara- lar›nda tazminat tutar› olarak belli bir nakit bedel belirleyebilecekleri gibi. D›fl ticaret operasyon ifllemlerinde sigor- talanan ihracat/ithalat eflyas›n›n prim ödeme yükümlülü¤ünün hangi tarafa ait oldu- ¤unu uluslararas› teslim flekilleri belirlemektedir. genellikle eflyan›n sat›fl rakam› olarak karfl›m›za ç›kar. pe- flin. Tazminat Sigorta sözleflmesi esaslar› çerçevesinde sigortalanan menfaatin bafl›na gelen riskler karfl›l›¤›nda sigorta flirketinin sigortal›ya ödemesi gereken güvence (teminat) tutar›na tazminat ad› verilir. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Sigortaya konu olan eflyan›n normal kullan›m› esnas›nda ortaya ç›kabilecek eskime ve y›pranmalar (bunlar amortisman kapsam›nda de¤erlendirilir)  Pratik olarak tehlikenin ortaya ç›kma ihtimalinin hesaplanamad›¤› durumlar sigortaya tehlike (risk) olarak konu teflkil etmezler.

Eksiksiz bir sigorta poliçesinde bulunmas› gerekli bilgileri flu flekilde s›ralayabiliriz:  Kanun gere¤ince sigorta sözleflmesinde bulunmas› gerekli olan genel flartlar  Sigortac›n›n ad›.Bu durumda herkes (gemi sahibi. Hususi Avarya: Müflterek avarya d›fl›nda kalan ve bir kaza sonucu do¤an k›smi zarar ve masraflard›r. ‘Tenzili muafiyet’ uygulamas›nda. f›rt›naya yakala- nan bir geminin batmaktan kurtulmak için. say›sal bir tutar olarak da ifade edilebilir. sigorta poliçesinde sigorta bedelinin bir yüzdesi olarak gösterilebile- ce¤i gibi. soyad› veya ticari unvan› ve adresi  Sigortan›n konusu  Sigortac›n›n hangi risklere karfl› sorumluluk ald›¤›  Sigorta kapsam›nda olan riskler için sözkonusu olan sorumlulu¤un hangi ta- rihten itibaren bafllayaca¤› ve hangi tarihe kadar geçerli olaca¤›  Sigorta bedeli  Sigorta priminin tutar›  Sigorta priminin ödeme yeri ve zaman› .Nakliyat sigortalar›nda muafiyet her zaman sigorta bedeli üzerinden uygulan›r. hasar›n muafiyet miktar›n› aflan k›sm› ödenir muafiyet miktar›n›n alt›nda kalan hasarlar ödenmez. yük sahibi v. Muafiyet. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Su alan bir gemide kaptan›n yükün bir k›sm›n› denize att›rmas›. Tazminat Tenzili Muafiyet ( Deductible) Poliçe teminat›na giren bir hasar›n ödenmesi esnas›nda hasar›n sigortal›n›n üzerinde kalan k›sm›na muafiyet ad› verilir.) kendi zarar›n› kendi çeker. Sigorta Poliçesi Türk Ticaret Kanunu’ndaki sigorta hükümleri gere¤ince sigorta flirketi. Geminin karinesinde oturma sonucu oluflan veya yükte yang›n sonucu ortaya ç›- kan k›smi hasarlar hususi avarya örnekleridir.Hususi avaryay› müflterek avaryadan ay›- ran en önemli iki özellik bilerek yap›lmamas› ve paylafl›m›n söz konusu olmamas›d›r. sigortal›- ya her iki taraf›n haiz oldu¤u hak ve borçlar› gösteren ve kendi taraf›ndan imza edi- len bir sigorta poliçesi veya onun yerine geçmek üzere muvakkat (geçici) bir sigorta ilmühaberini vermeye hukuki olarak mecburdur. paylaflma söz konusu de¤ildir. soyad› veya ticari unvan› ve adresi  Sigorta ettirenin ve sigortal›n›n ad›.s. kas›tl› olarak karaya oturtulmas› veya ma- kineleri ar›zalanan bir geminin yola devam etmeyip bir bar›nma liman›na girmesi ve burada bir tak›m masraflar yapmas› de¤iflik müflterek avarya örnekleridir.

Sevkiyat Esas›na Dayal› Sigorta Poliçesi Nakliyesi gerçeklefltirilecek eflyan›n bir yerden bir yere nakliye sürecini (sevkiya- t›) sigortada güvence kapsam›na alan sigorta poliçeleridir. d›fl ticaret alan›nda pratikte çok s›k görmekteyiz. senelik bir poliçe kapsam›nda sigortac› ile sigorta sözlefl- mesi imzalar. Her bir nakliye süreci gündeme geldi¤inde ek beyanlar ile (sigorta- da buna zeyilname ad› verilir) bu bilgiler sigorta flirketine bildirilir. sigorta ettirenin talebi do¤rultusunda emre. Süre Esas›na Dayal› Sigorta Poliçesi Belli bir menfaatin belli bir süre kapsam›nda güvence alt›na al›nmas› esas› üzeri- ne kurulu sigorta sözleflmeleri çerçevesinde düzenlenen poliçelerdir. Akreditifli ödeme flekli kapsam›nda yapt›r›lacak sigor- ta poliçelerinde ithalatç› bankan›n (amir bankan›n) poliçe üzerinde mutlaka dain-i mürtehin (rehinli alacakl›) s›fat›yla yazd›r›lmas› zorunludur. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Sigortac›n›n sorumlulu¤undaki risklerin hakiki mahiyetini tamamen tayine yarayacak bütün haller  Sigorta poliçesinin tanzim edildi¤i tarih  Sigortaya esas olan mal ise cinsi ve evsaf›  Sigortalanan menfaatin tam olarak tan›m›  Nakliye sigortalar›nda tafl›t arac›n›n kimli¤i. yani sigortal›. Uygulamadaki iflleyifline göre d›fl ticaret firmas›. Abonman Sigorta Poliçesi ve Nakliyat Abonman Sigortas› Belli bir süreyi kapsayacak flekilde belli noktadan belli noktaya nakliyesi gerçek- lefltirilecek mallar için yap›lan genel bir sigorta poliçesidir. . Nakliyat Sigortalar›nda Poliçe Çeflitleri De¤er Biçilmifl Sigorta Poliçesi Sigortalanan menfaatin (tafl›nan eflyan›n) karfl›l›kl› anlafl›lan bir de¤er üzerinden sigortalanmas› durumunda poliçeye verilen isimdir. nama veya hami- line olmak üzere düzenlenebilir. araç bilgileri  Nakliyat sigortalar›nda tafl›man›n gerçeklefltirilece¤i güzergah  Hasar ve kay›p halinde gözetim yap›lmas› için baflvurulacak acentenin isim ve adresi  Hasar ve kay›p halinde tazminat›n nerede. nas›l ve hangi para cinsi üzerin- den ödenece¤i Sigorta poliçeleri. Bafltan hangi mallar›n hangi nakliye arac›yla tafl›naca¤› gibi bilgiler po- liçede yer almaz. Nakliye sürecinin ve gerekli ek bilgilerin birkaç günlük gecikme kapsam›nda bildirilse bile tafl›nan mal›n sigorta kapsam›nda de¤erlendirilmesi yönünde önemli bir avantaj sa¤lar. Bu sigorta poliçesi örne¤i- ni.

 Sevkiyatla ilgili yola ç›k›fl / emtia fatura bedeli/ araç ad›. fiyat ve süre çerçevesinde. mal bedeli. Abonman poliçele- rin süresi genellikle bir y›ld›r. Abonman Nakliyat Sigortas›nda. Abonman Nakliyat Sigortas›nda ve di¤er Nakliyat (en geç yükleme tarihinde tan- zim edilmesi gereken) Sigortalar›nda olabilecek risklere karfl› afla¤›da belirtilen temi- natlar geçerli olacakt›r. vs. Bu çeflit aksakl›klar nedeniyle (yaflanan –yaflanabilecek sorunlar›n olmamas› için) nakliyat abonman sigortas› tanzim edilir. sigortac› ile sigortal›n›n önceden anlaflt›¤› temi- nat flartlar› . yüklemeden bir kaç gün sonra yap›labilir ki bu abonman nakliyat sigorta- lar›na has bir özelliktir. . ne- denlerle düzenlenemez. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Baz› emtialar›n abonman poliçeleri kapsad›¤› riskler.  Abonman› olmayan sevkiyatlar›n. limiti. yap›lan tüm sev- kiyatlar yükleme ihbar›n›n zaman›nda yap›l›p yap›lmad›¤›na bak›lmaks›z›n (çok geç bildirim olmamak kofluluyla) belirli limitler ile teminat alt›ndad›r. bedel. tafl›yan araç ve plaka –konteyner numaralar›. Nakliyat sigortalar›nda al›c› çok defa fiili yükleme tarihini bilemeyebilir. en geç yükleme gününde poliçesinin tanzim edilmesi gerekmektedir. son var›fl adresinin sigorta poliçesinde bildirilmesi gerekir. nerden –ne- reye. sevkiyat azl›¤› vb.  Genifl teminat  Dar teminat  Tam ziya teminat› Sigortal›. Araç yola ç›kt›ktan bir gün sonra bile ol- sa nakliyat abonman sigortas› yoksa tafl›nan emtialar›n karfl›laflt›¤› – kar- fl›laflaca¤› riskler için teminat verilemez. yükleme boflaltma aktarma dahil olan tafl›malarda. Bu ne- denle. teslim adresine kadar olabilecek riskler için verilmifl teminatlar kapsam›nda emtialar sigortalanm›fl olur. Abonman ana poliçe olarak teminatlar ve flartlar dahilinde sözleflme düzenlenir ve devam eden her sevkiyat ihbar› için ayr› poliçeler olarak tanzim edilir. mal›n teslim al›nd›¤›ndan teslim edildi¤i tarihe kadar geçerli olan sigorta söz- leflmesi de. Nakliyat Abonman Sigortas› varsa bu ba¤lamda teklif ve po- liçe tanzim tarihleri ile yükleme tarihleri de birbirinden farkl› olabilmektedir. ambalaj flekli. tafl›nan malzeme cinsi. Son var›fl adresi bildirilmesinin anlam› genifl ve dar teminat içeren sigortalarda. gibi sigorta poliçesinde zorunlu yaz›lmas› gereken bilgiler yükleme gerçekleflti¤inde netleflmemifl olabilir.

‹stenilen teminatlar. Sigortal›ya Sa¤lad›¤› Avantajlar 1. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER Abonman Nakliyat Sigortas›n›n. Y›ll›k kapasiteye göre (sigorta bedelleri itibariyle) sigorta fiyatlar›nda indirim sa¤lar. Sevkiyat flekli (havayolu. Nakliyat sigorta sözleflmesi düzenlenmesi için gerekli bilgiler 1. Uygulanacak sigorta birim fiyat›n› genel olarak düflürebilir. Belli limitlere kadar sigortal›n›n geç bildirimde bulunmas›. Her bir vas›tada tafl›nabilecek azami limit (sigorta bedeli). Y›ll›k tahmini sigorta bedeli 6. Sigortal›n›n Ad› ve Ünvan› . Bu teminata girmeyen bafll›ca rizikolar. Öncelikle mal›m›z› hangi risklere karfl› sigorta ettirdi¤imizi gayet iyi ve aç›k bir bi- çimde tespit etmeli ve sigorta flirketinin bize hangi durumlarda teminat verebilece¤i- ni önceden bilmeliyiz. Sevk edilen emtian›n tarifi. yükün çal›nmas›. Sigorta bedeli 5. demiryolu. NAKL‹YAT S‹GORTALARINDA TEM‹NAT TÜRLER‹ D›fl ticaret ifllemleri esnas›nda yap›lan ve gerekli olan sigorta ifllemlerinde önce- likle bilinmesi gereken husus. Nereden nereye sevkiyat yap›laca¤› (ülkelere göre % a¤›rl›kl› olarak) 7. mal›n sevkiyat› esnas›nda kar- fl›lafl›labilecek risklere karfl› gerçek ve tam manas›yla güvence ortam› yarat›lamam›fl olacakt›r.Vergi numaras› / TC Kimlik Numaras› 2. ›slanmas› ve eksilmesidir. Bu da gerçek ve sa¤l›kl› bir sigorta sözleflmesinin oluflmad›¤› anlam›na ge- lir. D›fl ticaret alan›nda gündeme gelen nakliyat sigortalar› sözkonusu oldu¤unda karfl›m›za üç teminat türü ç›kmaktad›r: 1) Dar Teminat 2) Tam Ziya 3) Genifl Teminat Dar Teminat – (Institute Cargo Clauses-C) Tafl›nan yükün ve onu tafl›yan arac›n tafl›ma esnas›nda birlikte karfl›laflacaklar› bir riziko neticesinde u¤rayaca¤› zararlar›n sigorta edilmesidir. karayolu) 4. 3. denizyolu. sigortal›n›n hakla- r›n› zedelemez. 2. Zi- ra bu hususlar ve kapsanan riskler bilinmedi¤i takdirde. nakliyat sigortas›ndaki teminat türleri ve sigorta flirketi taraf›ndan karfl›lanan her teminat›n kapsad›¤› zararlar›n neler oldu¤u hususudur. . paketleme flekli 3. ilave teminatlar isteniyorsa bunlar 8.

Zira arac›n kaza yapmamas› durumunda mal›n bafl›na ge- len h›rs›zl›k. Bu teminat türünde kazan›n yan› s›ra do¤al afetlerden kaynaklanan zararlar da kendili¤inden teminat kapsam›na al›nm›fl kabul edilir. raydan ç›kmas›. .Nakil vas›tas›n›n. sadece nakil vas›tas›n›n tamamen hasarlanmas› sonucu ma- l›n›z›n da tekrar kullan›lamayacak flekilde tamamen zarara u¤ramas› haline karfl› gü- vence sa¤lar. karaya vurmas›.Seylap. .Tehlike liman›nda yükün boflalt›lmas›.Müflterek avarya fedakarl›¤›. .Geminin batmas›. do¤al afetlerden kaynaklanan tafl›ma arac› kazalar› sonucunda oluflan zarar ziyanlar› anlamak gerekir. devrilmesi. çarp›flmas› sonucu nakil vas›tas›n›n fiilen ve mutlak surette yok olmas›na ba¤l› olarak mal›n da fiilen ve mut- lak surette yok olmas› durumunun teminat alt›na al›nd›¤› sigorta türüdür. güvence alt›na al›nd›¤› sigorta türüdür. . oturmas›. çarp›flmas›. . . zarar ziyanlar kapsam d›fl›d›r. Dar teminata tafl›ma türüne göre afla¤›daki isimler de verilmektedir:  Denizyolunda FPA (Free Particular Average) Klozu  Demiryolunda Demiryolu Klozu  Karayolunda Kamyon Klozu Karayoluyla yap›lacak sevkiyatlarda afla¤›daki rizikolar nedeniyle mal›n›zda olu- flacak hasar ve kay›plar teminat alt›na al›n›r . . . infilak.Y›ld›r›m Denizyolu ile yap›lacak sevkiyatlarda afla¤›daki rizikolar nedeniyle mal›n›zda olu- flacak hasar ve kay›plar teminat alt›na al›n›r.Köprülerin y›k›lmas›.Yang›n. çat›flmas›.Geminin bir nesne ile çarp›flmas›. heyelan. Yanmas›. yang›n vb. Ancak bu kapsama al›nma ola- y›ndan. . . . 盤. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI Mal›n tafl›nd›¤› tafl›ma arac›n›n kaza yapmas› sonucunda tafl›nan mal›n de¤erinin tazmin edilmesinin taahhüt edildi¤i. Tafl›ma esnas›nda nakil araçlar›n›n çarpmas›. Tam Ziya – (Total Loss) Tam Z›ya Teminat›. .Yollar›n çökmesi.Denize mal at›lmas› Havayolu tafl›mac›l›¤›nda dar teminat kullan›lmamaktad›r.Derelerin taflmas›.

trenle gerçeklefltiriliyorsa kapal› bir vagonda. mal›n kusurundan veya kendi özelli¤inden kaynaklanan hasarlar temi- nat kapsam›n›n d›fl›ndad›r. si- gorta dar teminata dönüflür. vb. sigorta flirketi sevkiyat› gerçeklefltirilecek ihraç veya ithal mal›n›n kapal› bir nakil vas›tas›yla tafl›nd›¤›n› farze- derek bu teminat› vermektedir. de- niz yolu ile yap›lan tafl›malar için verilenlerin kara yolu tafl›malar›n› uygu- lanabilir fleklidir . hem genifl teminata ilave olarak grev.  Institute Cargo Clauses “A” veya Institute Cargo Clauses All Risks. Nakliye sigorta hukuku esaslar›na göre belli birkaç zarar. gemi ile gerçeklefltiriliyorsa ambarda tafl›nd›¤›n› düflünerek sigorta poliçesi imzalan›r. Bu teminat nakliyat s›ras›nda tesadüfi sebeplerle meydana gelebilecek “bütün ri- zikolara” karfl› mal›n›z› güvence alt›na alman›z› sa¤lar. mallar›n› gerçek anlamda sigorta ettirmek istemediklerine ve sadece ka¤›t üzerinde bir sigorta ifllemi- nin mevcut olmas›n› temin etmek amac›yla oldukça düflük bir prim karfl›l›¤›nda bu tür bir teminat› sigorta poliçesiyle sat›n almak istediklerine flahit oluruz. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER D›fl ticaret ile u¤raflan firmalar›n uygulamada baz› durumlarda.  “A” kloz teminat›na “harp. Mal›n kendi kusuru teminat d›fl›d›r. cari “grev.” rizikolar fiyat› %0. ‹stisna bölgeler hariç olmak kayd›yla. Ancak gecikmenin neden ol- du¤u hasarlar. Bu konuda ihracatç›/ithalatç› firmalar›m›z›n dikkatli ol- malar›nda fayda vard›r… Önemli Hat›rlatmalar:  Var›fl yeri ve Baslang›ç yerinin poliçede belirtilmesi gerekmektedir. Aç›k kasal› kamyonlarda yap›lan tafl›malara All Risks te- minat› verilmemekte. Yükleme. fiayet aksi bir durum söz konusu ise yani mallar aç›k bir bölmede.” rizikolar dahil de¤ildir.05’tir. lokavt ve halk hareketleri sigortas› da ayr›ca temin edilebilir. Harp temi- nat› ise verilemez. ziyan d›fl›nda kalan bü- tün riskleri teminat alt›na alan oldukça genifl kapsaml› bir sigorta türüdür. lo- kavt. nakil vas›tas›n›n ve mal›n tamamen yok olmas› durumuna karfl› teminat› kaps›yor olmas›ndan ve pek çok zarar ziyan› kap- sam d›fl›nda tutmas›n›n yan› s›ra k›smi hasar› kapsamamas›ndan kaynaklanmaktad›r. yükleme. Genifl Teminat. grev vb. özellikle gemilerde güvertede tafl›n›yorsa. Bu rizikolar ayr› flekilde temin edildi¤i gibi sadece “A” kloz flart›yla de¤il “C” kloz te- minat›na ek olarak da sa¤lan›labilir. boflalt- .(Institute Cargo Clauses A) Tafl›nan yükün ç›k›fl deposundan var›fl deposuna ulafl›ncaya kadar u¤rayaca¤› tüm zararlar› temin eder. Yani sevkiyat kamyon ile gerçeklefltiriliyorsa mal›n ka- pal› kasada.  Kamyon sevkiyatlar›nda hem dar. Genifl teminata dayal› bir sigorta poliçesinin tanziminde. Bu sigorta türünün oldukça yetersiz olmas›. bu tür tafl›malar Kamyon Klozu. boflaltma ve k›sm› hasarlarda teminata dahildir.

S›v› dökme mallar için uygulanacak genifl teminat tarifeleri “Bulk Oil” klozunun demiryolu nakliyat›na uygulanabilir hü- kümleri dahilinde kullan›l›r. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI ma ve aktarma rizikolar› hariç teminat ile sigortalanmaktad›r. yükleme. hasar ve masraflar(yeterince yap›flt›r›c› ile kapat›l- mad›¤› için yükleme ve boflaltma esnas›nda da¤›l›p saç›lan toprak emti- as›n›n z›ya›n› önlemek için yap›lan yeniden ambalajlama masraflar›). pirinç. halk hareketleri Görüldü¤ü üzere harp teminat› kara yolu ve demir yolu tafl›malar›na verilme- mektedir. bu¤day emtias›nda oldu¤u gibi)  Sigortal› fleyin kendi ay›b› (ayb-› zati). halk hareketleri GLKHH Kara yolu ve Demir yolunda verilen ek teminatlar flunlard›r: -Grev. Poliçeye Ayr›ca Ekprimle Eklenebilecek Teminatlar fiunlard›r (NOT : Ek teminat haricinde hiçbir teminatta bulunmaz . ‹ST‹SNALAR: All Risks teminat›n›n hariç tuttu¤u rizikolar flunlard›r:  Sigortal› fleyin yetersiz veya uygun olmayan ambalaj veya istiflenmesin- den kaynaklanan z›ya. kargaflal›k. ayr›ca ilave ederek . ola¤an hacim veya a¤›rl›k kayb› ya da ola- ¤an afl›nma ve y›pranmas›(s›v› olarak tafl›nan yüklerde. Londra piyasas›nda yüke karada iken savafl teminat› verilmemesini öngören “waterborne agreement” anlay›fl› egemendir All Risks teminat›. kargaflal›k. Çünkü. kötü niyetinden do¤an masraflar  Sigortal› fleyin normal akmas›. aktarma ve boflaltma rizikolar› teminat kapsam› d›fl›nda tutulur  Aç›k vagonlarda sevkedilecek emtea .  Dökme mallar›n “Kamyon Klozu” ile sigorta edilmesi halinde. gizli kusuru veya do¤as›ndan kay- naklanan z›ya. hasar veya masraflar(rutubetli olarak gemiye yüklenen keten emtias›ndaki k›z›flma sonucu meydana gelen hasar) .“demiryolu klozu”ndan daha ge- nifl sigorta edilemez. aksi poliçede kararlaflt›r›lmad›kça.  Sigortal›n›n kast›. sigortal› emtian›n sat›c›n›n deposunda nakil vas›tas›na yüklenmesi ile bafllar ve al›c›n›n deposunda nakil vas›ta- s›ndan indirilmesi ile sona erer.eklemek gerekir) EMT‹A NAKL‹YAT S‹GORTALARINDA VER‹LEN EK TEM‹NATLAR Deniz yolu ve Hava yolunda verilen ek teminatlar flunlard›r: -Harp(War) -Grev.

 Tahmini hasar miktar›. . Hasar›n flirkete ihbar› aflamas›nda afla¤›da s›ralanan bilgiler istenmektedir. hasar veya masraflar  Sigortal› taraf›ndan bilinen denize ve yüke elveriflsizlik  Harp (savafl) . olan z›ya.  Sigortal›. aksi takdirde gemiye tedbir konulma- s› yoluna gidilmelidir. grev.  Hasarl› emtean›n bulundu¤u adres ve irtibat telefon numaras›.  Hasar›n nerede meydana geldi¤i. HASAR VUKUUNDA YAPILACAK ‹fiLEMLER  Riziko gerçeklefltikten sonra. sigortal›. kargaflal›k ve halk hareketleri rizikolar›.)  Atom veya nükleer parçalanma ve/veya birleflme yada nükleer savafl silah- lar›n›n kullan›lmas› ve her türlü radyoaktif kirlenme neticesinde meydana gelen z›ya. yükte meydana gelen hasar›n ileride tazmin edilece¤ine dair gemi donatan›ndan veya acente- sinden teminat mektubu almal›d›r. lokavt.  Yak›n nedeni gecikme. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER  Donatan›n iflas› ve mali kusuru (yükte fiziksel bir z›ya veya hasar olma- mas›na ra¤men tafl›y›c›n›n iflas› veya parasal güçlüklere u¤ramas› ne- ticesinde. seferin bir ara limanda b›rak›lmas› nedeniyle meydana gelen z›ya. rücu haklar›m›z›n korunmas› için tafl›y›c›ya çok k›sa sürede ha- sar bildirimi yapmak zorundad›r. hasar veya masraflar. Emtea Nakliyat Sigortas› Hasarlar› ‹HBAR Riziko gerçekleflti¤i zaman hadisenin en k›sa zamanda flirkete telefon/faks ih- bar› gerekmektedir.  Sigortal›. hatta bu gecikme sigortal› bir rizikodan ileri gelmifl olsa bile.  Poliçe numaras›. kaybolup tekrar bulunan mevsim- lik giyim eflyalar› gb. hasar ve masraflar). sigortal› de¤ilmiflçesine hasar›n bü- yümesini önlemek amac›yla gerekli tedbirleri alacak ve hasara u¤rayan em- tealar› flirket yetkilisinin veya eksperin görüfllerine haz›r hale getirecektir.  Hasar tarihi. e¤er bir deniz tafl›mac›l›¤› söz konusu ise.(F›rt›na nedeni ile var- ma yerine geç varan y›lbafl› çamlar›.

 Poliçe asl›.  Konflimento . haz›rlanacak tazminat makbuzu veya ibraname sigortal›ya veya hak sahiplerine imza ettirilerek.  Tutanak.  Poliçe asl›.  Foto¤raf. Sigorta flirketi taraf›ndan ödenir .  Çeki listesi. CMR. Dahili sevkiyat söz konusu oldu¤unda.  Foto¤raf.  Döviz karfl›l›¤› onayl› fatura.  Beyan yaz›s›.  Sevk irsaliyesi.  Tutanak.  Beyan yaz›s›. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI ‹STENEN B‹LG‹ VE BELGELER Uluslararas› sevkiyat söz konusu oldu¤unda.  Gümrük girifl beyannamesi (ithalat halinde).  Gümrük ç›k›fl beyannamesi (‹hracat halinde). hamule senedi.  Fatura. ÖDEME Sigortal›dan istenen belgeler tamamland›ktan sonra ve flirkete teslim edildikten sonra yap›lacak inceleme neticesi.

mal›n tafl›naca¤› gemi- nin yafl›ndan dolay› sigorta flirketleri.  ‹hracatç› ve ithalatç› firmalar. mal› ve tafl›ma sistemi ile yolu en iyi tan›yan kifli ola- rak karfl›lafl›labilecek bütün riskleri s›ralayarak hangilerinin teminat kap- sam›na dahil olup olmad›¤›n› en ince detaylar›na kadar ö¤renmeli ve ge- rekirse poliçeye kaydettirmelidirler. ak›llar›na gelebilecek her türlü soruyu si- gortac›ya sormal›. Bu durumun sigortal›n›n gemi donatan›. CMA-CGM gibi) için 15 yafl s›n›r›. kirac›. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER ‹HRACATÇI VE ‹THALATÇI F‹RMALARIN S‹GORTA ‹fiLEMLER‹NDE D‹KKAT ETMELER‹ GEREKEN HUSUSLAR ve UYARILAR  Türk limanlar› ile yabanc› limanlar aras›nda yap›lacak seferler için .  Sigorta poliçesi üzerinde bulunmas› gerekli olan bilgileri iyice incelemek ge- rekir.  Sefer kalk›fl ve var›fl noktalar› mutlaka poliçeye yaz›lmal›d›r. Klasl› geminin 16 veya daha yukar› yaflta ol- mas› olmas› durumunda. . Herhangi bir eksiklik. infla tarihi ve bayra¤›na göre de¤iflen gemi yafl zamm› ilave edilir.  Yükleme tarihi poliçede belirtilmelidir ki ortaya ç›kabilecek risklere karfl› ge- çerli olan teminat›n hangi tarihten itibaren söz konusu olabilece¤i aç›kl›¤a kavuflabilsin.  Malla ve tafl›ma ile ilgili bütün detaylar› sigorta flirketine aktarmal›d›rlar. hatta bu kapsamdaki zarar zi- yanlar›n genifl teminat kapsam›na bile dahil edilmedi¤ini hat›rlatmak isteriz. 25 yafla yükseltil- mifltir. Dolay›s›yla 25 yafltan küçük düzenli hat gemileri ile yap›lacak sev- kiyatlarda gemi yafl zamm› uygulanmaz.  Sevkiyat›n gerçeklefltirilece¤i mal›n ambalaj›n›n uluslararas› tafl›mac›l›k ve si- gortac›l›k teamülleri çerçevesinde uygun ambalajlama olup olmad›¤›na dik- kat etmek gerekir. nakil vas›tas› gemiye iliflkin bir di¤er faktör ise geminin klas› ve yafl›d›r.  Nakil vas›tas›n›n türü. plakas› vb bilgiler mutlaka poliçede belirtilmelidir. Çün- kü bu fiyatlar tarifedeki S›n›flama Klozunda yer alan klas kurumlar›ndan birinde belirtilen klasa sahip olan ve 16 yafl›ndan küçük gemilerle yap›- lacak seferler için geçerlidir. ad›.  Navlunun da sigorta kapsam›na al›n›p al›nmad›¤›n›n mutlaka aç›kl›¤a kavufl- turulmas›nda fayda vard›r. teminat› geçersiz k›labilece¤i gibi. geminin yafl›na göre yafl zamm› ad› alt›nda ek bir prim tahsil etmektedirler S›n›flama klozunda yer alan klas kurumlar›ndan birince belirtilen klasa sahip ve belirli limanlarda yük- leme boflaltma yaparak düzgün bir seyir alan› oluflturan düzenli hat ge- mileri (LINER) (MSC. iflletici veya idareci taraf›ndan verilecek olan belge ile ispat edilmesi flartt›r.  Sigorta bedelinin miktar› aç›k olarak poliçede yer almal›d›r. d›fl ticaret ifl- lemlerinin aksamas›n› da ortaya ç›karabilmektedir. Nakliyat gemi ile yap›l›yorsa. Aksi takdirde sigorta flirketlerinin ambalaj hatas›ndan kaynakl› zarar ziyanlar› tazmin etmeyece¤ini.

sigorta ettiren/sigortal› ile sigorta flirketi aras›nda yap›lan bir sözleflme olup. o Sigorta belgesindeki mala iliflkin bilgiler ile fatura ve di¤er evraklarda- ki bilgiler aras›nda uyumsuzluk olmamal›d›r. o Sigorta poliçesinde belirtilen mal k›ymeti. söz konusu sigorta ile temin edilen haller ve sigorta te- minat› d›fl›nda kalan haller ile sigorta flirketine ve sigorta ettirene düflen görevler gi- bi temel konulara iliflkin düzenlemeleri aç›klayan mevzuat olup. mal bedelinin yüzde on fazlas›yla yapt›r›lm›fl olmal›d›r. o Sigorta bedeli. Bu nedenle. her iki taraf› da ba¤layan hükümler içermektedir. o Akreditif metninde sigorta ile ilgili olarak istenen özel bir flart varsa bu flart›n sigorta poliçesinde bulunmas› gerekir.  Akreditifli ifllemlerde rezerv incelemesi aç›s›ndan sigorta poliçesinde gerek- li hususlara dikkat etmek gerekir. DIfi T‹CARETTE NAKL‹YE VE NAKL‹YAT S‹GORTALARI  Sigorta poliçesi akreditif kapsam›ndaki bir mal yüklemesiyle ba¤lant›l› ise poliçeye mutlaka Dain-i Mürtehin (Rehinli Alacakl›) olarak ithalatç›n›n ban- kas›n›n ad›n›n yazd›r›lmas› gerekir. taraf- lar›n yükümlülüklerinin ö¤renilmesi için poliçe ve eklerinin mutlaka incelenmesi ge- rekmektedir. sigorta poliçesinde de aktarmaya at›f yer almal› ve aktarmalar sigorta kapsam›na al›nm›fl olmal›d›r. o Sigorta poliçesindeki belirtilen tafl›ma arac› konflimentodaki araç ile ayn› olmal›d›r. Bunlar› Biliyor Musunuz? Poliçenizi mutlaka okuyunuz Sigorta poliçesi. Sat›n al›nan ürün hakk›nda ayr›nt›l› bilgi edi- . Sigorta genel flartlar›n› inceleyiniz Sigorta genel flartlar›. Bu aç›dan bak›ld›¤›nda bankalar›n özellik- le incelemede dikkate alacaklar› hususlar› flu flekilde s›ralayabiliriz: o Sigorta poliçesinin hukuken tafl›mas› gereken temel bilgileri tafl›mas› gerekir.  D›fl ticaret ifllemlerine esas olan nakliye sigorta poliçeleri. o Konflimentolarda aktarmal› tafl›ma yap›laca¤›na iliflkin ibare bulunmas› halinde. sigorta flirketleri ta- raf›ndan sigorta ettirene verilmektedir. faturadaki ve akreditif met- nindeki mal k›ymeti ile ayn› döviz cinsinden olmal›d›r. o Sigorta poliçeleri yükleme tarihinden sonraki tarihi tafl›mamal›d›r. o Sigorta belgesi birden fazla orijinal nüsha halinde düzenlenmifl ise ve bu belge üzerinde yaz›l› ise bankalar bütün orijinal nüshalar› almak is- teyeceklerdir. nakliyeye konu d›fl ticaret mal bedelinin %10 fazlas› ile yap›labilir.

Sigorta teminat›n›n kapsam›n› tam olarak inceleyiniz Sigorta poliçesi taraf›ndan sa¤lanan teminatlar›n kapsam› ile sigorta ettirene sa¤lanan güvencelerin neler oldu¤u konusunda tereddüte yer vermeyecek flekilde sigorta ettiren taraf›ndan bilgi edinilmelidir. Sigorta poliçesi hakk›nda her türlü konuyu sigorta sözleflmesini düzenleyen kiflilere sormaktan kaç›nmay›n›z Sigorta ettiren taraf›ndan poliçe ve eklerinde yer alan tüm hükümler tamam›y- la okundu¤u halde. si- gorta ettirenin hasar an›nda alaca¤› tazminat miktar›n› etkileyecek muafiyet ve müflterek sigorta uygulamas›n›n avantaj ve dezavantajlar›n›n sigorta ettiren taraf›n- dan çok iyi bilinmesi gerekmektedir. anlafl›lmayan hususlar var ise. ileride karfl›lafl›labilecek sorunlar› en aza indirmek amac›yla sigorta etti- ren taraf›ndan çok iyi okunmas› gerekmektedir. Dolay›s›yla. Sigorta flirketi taraf›ndan hasar›n belli bir k›sm›n›n. DIfi T‹CARETTE PRAT‹K B‹LG‹LER VE LOJ‹ST‹K ‹fiLEMLER nilmesi. sigorta yapt›r›lmadan önce ya da sigorta yapt›r›ld›¤› zaman söz konusu ge- nel flartlar›n. tesbit olunan bir miktara veya sigorta bedeli- nin belli bir yüzdesine kadar olan hasarlar›n ya da hasar›n belli bir yüzdesinin sigor- tac› taraf›ndan tazmin edilmeyece¤ini genel flartlara göre düzenleyebilmektedirler. mutlaka sigorta ettiren taraf›ndan ödenmesi gerekece¤inden poliçe tesli- mine ra¤men prim ödenmemiflse sigortac›n›n sorumlulu¤u bafllamamaktad›r. sigorta ettiren taraf›ndan sigorta poliçesini düzenleyen kiflilere sorulmal›. Poliçenizin prim tutar›n›/ücretini mutlaka ödeyiniz Sigorta teminat›n›n bafllayabilmesi için sigorta flirketine poliçede belirtilen prim tutar›n›n. . dan›fl›lmal›d›r. Poliçenizde muafiyet ve/veya müflterek sigorta uygulamas›na dikkat ediniz Sigorta flirketi ile sigorta ettiren. sigorta priminin sigorta ettiren taraf›ndan zaman›nda yat›r›lmas› gerekmek- tedir. Dola- y›s›yla. sigorta ettirene paylaflt›r›lmas›na karfl›l›k sigorta ettirenin ödeyece¤i primden de indirim yap›lmaktad›r.

Erkan. Tafl›ma. 2. : Principles of International Trade and Payments. : D›fl Ticaret ‹fllemleri ve Muhasebesi. Ali. Brook- field 1992 ÇALIfi. Burak. Bas›m. ‹stanbul 2000 BA⁄RIAÇIK. : D›fl Ticarette Alternatif Para Kazanma Yollar›. Dr. Dr.. Elma Yay›nevi. Bask›. Ankara 2003 . Yaklafl›m Yay. D›fl Ticarette Uygulamal› Akreditif ‹fllem- leri. : ‹hracatta Nakliyat (Incoterms. 2. Dr. W. : D›fl Ticaret Ansiklopedik Sözlük. Atila : Seyfettin Kantekin.L. B. 7. : International Trade Theory and Policy. ‹stanbul 2000 ATEfiL‹. Dünya Yay.. Doç. Strategies and Tac- tics. Sigorta). : Sigorta Hukuku. Bilim Teknik Yay›nevi. Peter. Prof. Türkmen Kitabevi. Vahit. Edward Elgar. Principles of Export Guidebooks. ‹stanbul A¤us- tos 2002 BOWERS.. New York 1987 BOZER. D. Dr. Ankara 1986 BRIGGS. ‹hracat› Ge- lifltirme Etüd Merkezi. 1994 CORDEN. : ‹hracat El Kitab›.Bas- k›. Ankara 1987 Ansiklopedik Kambiyo Sözlü¤ü. Dr.. : Kambiyo Mevzuat›.. Prof. Ümit Prof. KAYNAKÇA KAYNAKÇA AKIN. ‹s- tanbul Temmuz 1998 ATAMAN. Yetkin Yay. ‹stanbul Ekim 2003 B‹LG‹N. Prof. ‹stanbul A¤ustos 1995 BAHT‹YAR.. As›m. Mehmet. ‹kinci Bask›. Doç. Beta Yay. M. Bask›. John Wiley. Türkiye D›fl Ticaret Derne¤i Yay. Blackwell. Dr. Countertrade: Practices.. Haluk Sumer.. : Barter ‹fllemleri. Dr. Dr. : K›ymetli Evrak Hukuku. ‹stanbul Ticaret Odas› Yay. Ankara Haziran 2003 ARZOVA. 2. Ankara Mart 2004 ALPAR. Hakan. Türkmen Kitabevi. Banka ve Ticaret Hukuku Araflt›rma Enstitü- sü Yay. Prof. Mualla fiebnem Hask›nac›.M. Cem Dr.Tuba Ongun. Ekim 2003 DO⁄AN.. : Uluslararas› Ticarette Ödeme Arac› Olarak Akreditif.

: Avrupa Birli¤i ve Türkiye.. Turhan Kitabevi. ‹stanbul fiubat 1997 DÖLEK. Beta Yay. ‹stanbul 1995 GÜRSOY. Bas›m. R›dvan.. Nobel Yay›n Da¤›t›m. Beta Yay. Mahfi Dr. H. Bask›. ‹stan- bul Mart 1999 HOLLETT. ‹stanbul Haziran 1998 KARLUK. R›dvan.. 2.Bask›. ‹stanbul Haziran 2004 EKfi‹. Beta Yay. : Akreditif Sözleflmeleri. Der Yay›nlar›... Bahir Mahzar. Ankara Eylül 2000 ERÜRETEN. May›s 1999 GÜREL. : International Chamber of Commerce. ‹stanbul 2004 DÖLEK. : Gümrük ‹fllemleri ve Kaçakç›l›k. Akbank Ekonomi Yay. Ercüment. Celal. : Export / Import Procedures and Documentation. Vicki. 5. Prof. : Barter El Kitab› – Dünyada ve Türkiye’de Barter Ticareti. ‹hsan.. Kambiyo ve ‹lgili Mevzuat. 4th edition.. Haluk. : Kambiyo Mevzuat›nda ‹hracat/‹thalat Hesaplar› ve Bu He- saplar›n Kapat›lmamas›na ‹liflkin Suçlar. Remzi Kita- bevi. ‹stanbul 1993 ERDEMOL. 560. : Orta Düzeyde Uluslar aras› ‹ktisat. : S‹F Sat›fllar (CIF Sales). ‹stanbul A¤ustos 1999 E⁄‹LMEZ. ‹stanbul May›s 2003 ERDEM.Doç.. : Import – Export. Ali : D›fl Ticaret. Beta Yay. Gümrük.. Dr. Dr. Beta Yay. 6. Yay›n No. Bas›m. Doç. Esin. ‹s- tanbul 1999 HAT‹BO⁄LU. : D›fl Ticaret Hukuku (‹hracat Sözleflmeleri ve Tatbikat›). Ercan Kumcu. : Gümrük Birli¤i Dönemecinde Türkiye. Doç. ‹stanbul 1991 GÜLLÜLER. Ali. Prof. : Ekonomi Politikas› –Teori ve Türkiye Uygulamas›.. Türkiye Milli Komitesi. Prof. ‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay.Dr.. Dr. Lebib Yalk›n Yay. Zeyyat. Haluk. KAYNAKÇA DÖLEK. Thomas E.Dr. : Bankalarda D›fl Ticaret ‹fllemleri ve Uygulama. American Management Association. Dr. Longman Group Limited.. Ali. : ‹hracatta Kullan›lan Uluslar aras› Belgeler. : D›fl Ticarete Girifl. Akbank Eko- nomi Yay. Beta Yay. New York 2002 KARLUK. : Mevzuat Ifl›¤›nda D›fl Ticaret ‹fllemleri ve Piyasa Uygulamala- r›. 3. ‹stanbul fiubat 2000 DÖLEK. Beta Yay. Ankara 2001 JOHNSON.Dr. ‹stanbul Ekim 1999 ERDEMOL. Doç. : ‹thalat›n Püf Noktalar›. Nuray. Nalan. Anka- ra 1997 . Dr. Second Impressi- on 1983 INCOTERMS 2000. : Factoring ve Forfaiting. Ali. Yrd. Beta Yay. ‹stanbul 1992 ERDO⁄AN..

‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay. Yay. Prof. Remzi Kitabevi. Emine (Der. Kas›m 2002 KEMER. Cemal. : Akreditif ve Hukuki Niteli¤i. Yakup – Nurhan Yentürk. ‹stanbul 1999 SHERLOCK. Principles of Export Guidebooks. ‹stanbul Aral›k 1998 Sorularla Forfaiting. Bask›. 13... Üysen Gümrük Müflavirli¤i Özel Yay›n›. KAYNAKÇA KARLUK. Remzi Kitabevi. Yrd.Ü. Countertrade : Developing Country Practices. Beta Yay. Blackwell. Beta Yay. Ankara 2001 KOULADIS.. 10.. D›fl Ticaret E¤itimi. : ‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay. : ‹hracata Yönelik Finansman Araçlar›. ‹stanbul Nisan 2003 KEPENEK. ‹stanbul Aral›k 1998 fiAH‹N. Osman Barbaros.Dr.. : ‹stanbul Ticaret Odas› Yay. ‹stanbul Ka- s›m 2001 KOBAN. Dr. ‹stanbul A¤ustos 2000 ÖZEL.R›dvan. : Belgeli Akreditifte Lehtar›n Hukuki Durumu. : Principles of International Physical Distribution. Alfa Yay. Bas›m. Bas›m. Erol Üçdal. : Türkiye Ekonomisi. Bask›. 2. Beta Yay.. 5.Dr. Politika ve Uygulama. Dr.. Blackwell 1994 OECD.. Ankara 1998 fiANLI. 1994 Sorularla Factoring. : Principles of Law Relating to Overseas Trade. Nicholas. : ‹ktisadi Düflünce veya Politik ‹ktisad›n Evrimi. Arif. Gülten. fiubat 2004 fiAH‹N. Mehmet. Ulusal ve Uluslar aras› Ticari Kurallar ve Uy- gulama.. Sibel. : Uluslar aras› Ticari Akitlerin Haz›rlanmas› ve Uyuflmazl›klar›n Çözüm Yollar›.Doç. Principles of Export Guidebooks. Arslan. Bask›. ‹stan- bul 1995 KAZGAN. Alfa Yay.. : Bankalarda D›fl Ticaret ‹fllemleri ve Uluslar aras› Kurallar. Halil. 3. ‹stanbul 1992 SEY‹DO⁄LU. ‹stanbul 1991 PEKCAN. Dr. : Uluslararas› ‹ktisat –Teori. Bask›.. : Uluslar aras› Ekonomi. Prof. ‹stanbul 1998 KAYA. 3. 12. Erkut. ‹stanbul Mart 2002 KOB‹’lerin ‹hracat El Kitab›. S. Erdo¤du Prof. Bir D›fl Ticaret Politikas› Arac› ‹hracat Teflvikleri –Teori-Uygulama.. Bas›m.Bask›.). Paris 1985 ONURSAL. Dr. : Bütün Yönleriyle ‹hracat Gümrük ‹fllemleri. Prof. ‹. Dr. Aral›k 2000 fiAH‹N. Arif. : ‹stanbul Ticaret Odas› Yay. Gümrük Müste- flarl›¤› Yay. Jim. Kurtifl Mat- baas›. ‹stanbul Nisan 2002 .. ‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay. 3. : ‹hracat Prosedürlerini Biliyor Musunuz?. Beta Yay.

Switzerland. : Uygulamal› D›fl Ticaret ‹fllemleri ve Muhasebe. Öznur.. fiubat 1999 Uluslararas› Ticarette Bankalararas› Ödeme Yöntemleri : ‹nterbank E¤itim Bölümü Yay. ‹GEME Yay. 5.. WALSH. Yahya S. Beta Yay. tarihsiz. Bas›m. Sevim Songül Bektaflo¤lu Ayper Sönmez. ‹stanbul Ekim 2002 TOROSLU.Dr. Türk Barter Yay. : Gümrükler ve Gümrük Vergileri (Teori-Uygulama). M. ‹stanbul Ocak 1999 TOROSLU. M. Vefa. : ‹hracatta Ambalaj.. : Serbest Bölgeler. Beta Yay. Bas›m. ‹stanbul Temmuz 2000 TOROSLU. : Paras›z Ticaret Barter. Genç Yay. Tarih Vakf› Yurt Yay›n- lar›. : International Marketing.. Dr. : Factoring ‹fllemleri ve Muhasebesi. : Uluslar aras› ‹flletme Yönetimi ve Türkiye Uygulamalar›. Beta Yay. London 1994 YALÇIN. 2. ‹stanbul May›s 1999 Trade Secrets. ‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay. 2. Bask›.. Hayrettin. Nuray Ekfli. KAYNAKÇA fiANLI. : International Trade Center. Prof. 2000 TUNCER. Prentice- Hall 1983 Uluslararas› Bir Ödeme ve Garanti Arac› Akreditif. Holley. Gazi Kitabevi. Ankara Mart 2000 YAVAfiÇA. Cemal Doç. Beta Yay. ‹stanbul 2004 TEZEL. No:19. M.Vefa. L. A¤ustos 1999 YÜKSEL.Dr..Vefa. : Deniz Ticaret Hukuku (Deniz Kazalar› ve Deniz Sigortalar›). Beta Yay. Ankara 1999 .. Third Edition (reprinted). ‹stanbul Ekim 2000 fi‹MfiEK. Ankara May›s 2001 ULBRICH. Bask›. Prof. Dr. Yaklafl›m Yay›nlar›.S. Selahattin. Cemaleddin. Prof. ‹stanbul 1993 YÜCEL.. M. ve Matbaac›l›k.. : ‹hracatta Peflin Ödeme. Dr.. 6. : ‹hracat› Gelifltirme Etüd Merkezi Yay. S›rr›.. : Cumhuriyet Döneminin ‹ktisadi Tarihi. : International Trade and Finance: Theory and Policy.. : Uluslararas› Ticaret Hukuku. Pitman Publishing.

olarak. hasar duru- munda tazminat prosedürlerini sizin ad›n›za h›zl› bir biçimde çözümlendirmeyi taah- hüt ediyoruz. TSE izinleri vs) için ilgili müflteri temsilcinize veriyoruz. yurt d›fl› firmalar›n›zla irti- bata geçiyor. gümrük ve lojistik flirketlerimizle or- ganize flekilde eflyan›z yüklendi¤i andan itibaren ilgili müflteri temsilciniz taraf›ndan sigortaya yönlendirilerek poliçeniz haz›rlan›r. biz size tüm kitab›m›z boyunca anlatm›fl oldu¤u- muz ve üç ana bafll›kta toplayabilece¤imiz hizmetlerin hepsini sunuyoruz. her türlü elemen- ter sigorta ifllemlerinizi zaman›nda ve sorunsuz bir flekilde takip etmeyi. kendimizi siz müflterilerimizin yerine koyuyor ve lojistik süreçlerinizi bu bak›fl aç›s›yla takip ediyoruz. fiT‹. Sizin için en h›zl› ve en az maliyetli tafl›ma fleklini se- çerek. Lojistik : Biz Öykü Lojistik A.fi. her biri gümrükleme sektöründe deneyimli ve bu deneyimleriy- le siz müflterilerimize sorunsuz gümrük hizmeti sunmaktad›rlar. ‹stanbul iline ba¤l› bütün gümrüklerde bir- çok çal›flan›m›z olup. olarak. fiT‹. Siz partnerlerimize daha iyi hizmet verebilmek ve verdi¤imiz bu hizmetleri detay- l› bir flekilde anlatabilmek ad›na haz›rlam›fl oldu¤umuz bu çal›flman›n. olarak. Dene- yimli Gümrük Müflavirlerimiz sayesinde siz müflterilerimizin sektörüne göre mevzuat- la ilgili de¤ifliklikleri sizlere zaman›nda bildirmekteyiz. Sizlerin d›fl ticaret departman› gibi. en k›sa sürede ve en sorunsuz flekilde gümrüklemeyi taahhüt ediyoruz. tüm ithalat ve ihracat yüklemelerinizi tüm dünya ülkelerinden ve tüm dünya ülkelerine sorunsuz olarak ve zaman›nda getirme- yi/götürmeyi taahhüt ediyoruz. SONSÖZ SONSÖZ Öykü fiirketler Grubu olarak. gümrü¤e gelen her muhteviyatl› eflyan›z› gümrük kurallar› çerçevesinde. gümrük flirketimizle de organize bir biçimde mevzuata uygun olarak ge- rekli evraklar› eflyan›z gelmeden temin ediyor ve ön gümrükleme (Tar›m. sizlere yararl› olmufl oldu¤unu ümit ediyorum… Hakan DURAN Yönetim Kurulu Baflkan› . Sigorta : Biz Öykü Sigorta Arac›l›k Hizmetleri LTD. gümrük ifllemlerinizi en h›zl› ve en do¤ru flekilde bitirmeyi amaçlarlar. Hasar durumunda ilgili evraklar tamam- lanarak en k›sa sürede sigorta flirketinden ödemeniz taraf›n›za yap›l›r. Ayr›ca merkez ofisi- mizde çal›flan müflteri temsilcisi arkadafllar›m›z sizlere zaman›nda ve do¤ru bilgiler vermeyi. Gümrükleme: Biz Öykü Gümrük Müflavirli¤i LTD. ‹thalat ya da ihracat süreçlerinde.

BELGE ÖRNEKLER‹ .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

co m.t r 4446958 Ö Y K Ü .Hi lmiHakİ şMe r kezi No: 22Kat: 5E s entep e–İSTANBUL/TR Te lef on:4446958F aks:0 2123 4 77 300 i nf o@o yku grup .co m.tr-www.oy kugr up. ÖYKÜGRUP Kasa pSok.