You are on page 1of 13

პოლიტიკის დოკუმენტი

საარჩევნო დავები, როგორც


საარჩევნო ადმინისტრაციის
დაუძლეველი პრობლემა

ელენე ნიჟარაძე
სექტემბერი, 2019
შე­­სა­­ვა­­ლი მა­ყო­ფი­ლოს სა­ჩივ­რე­ბი და კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბის
დამ­რღ ­ ­ვევ კო­მი­სი­ის წევ­რებს არ და­აკ­ ის­როს პა­
არ­ჩევ­ნე­ბის ხა­რის­ხის შე­ფა­სე­ბა ბევ­რი კრი­ტე­ სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბა მთლი­ა­ნად აზრს უკარ­გავს სა­
რი­უ­მით შე­იძ­ლე­ბა და მათ შო­რის ერ­თ­-ერთ ჩივ­რე­ბის წარ­დგ ­ ე­ნას და მა­თი გან­ხილ­ვის პრო­
2
კრი­ტე­რი­უმს წარ­მო­ად­გენს სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის ცესს.
გან­ხილ­ვა და იმის ანა­ლი­ზი, იძ­ლე­ვა თუ არა სა­
ჩივ­რე­ბის გან­ხილ­ვის პრო­ცე­სი სა­არ­ჩევ­ნო დარ­
ღ­ვე­ვებ­ზე ეფექ­ტუ­რი რე­ა­გი­რე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ სა­ჩი­ვრე­ბის შე­სა­ხებ
ბას. სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბა შე­საძ­ლოა სტა­ტის­ტი­კუ­რი ინ­ფორ­მა­ცია
ყო­ველ­თ­ვის სა­თა­ნა­დოდ არ იყოს შე­ფა­სე­ბუ­ლი
ან ამ პრო­ცესს სა­ზო­გა­დო­ებ­ ის მხრი­დან სა­თა­ნა­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პრე­ზი­დენ­ტის არ­ჩევ­ნე­ბის პირ­ვე­
დო ყუ­რადღე­ბა არ ეთ­მო­ბო­დეს, თუმ­ცა სა­მარ­
ლი და მე­ო­რე ტუ­რის წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო პე­რი­ო­დის
თ­ლი­ან­ ი, თა­ნას­წო­რი და კონ­კუ­რენ­ტუ­ლი სა­არ­
გან­მავ­ლო­ბა­ში, „სამართლიანმა არ­ჩევ­ნებ­მა“ 42
ჩევ­ნო გა­რე­მოს უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად არ­სე­ბი­თია
სა­ჩი­ვა­რი წა­რად­გი­ნა სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­
ის, თუ რო­გორ ხდე­ბა უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი ორ­გა­
ა­ში, რო­მელ­თა­გან:
ნო­ებ­ ის მხრი­დან სა­არ­ჩევ­ნო დარ­ღ­ვე­ვებ­ზე წარ­
დ­გე­ნი­ლი სა­ჩივ­რე­ბის­/გ ­ ან­ცხა­დე­ბე­ბის გან­ხილ­ვა
• 29 სა­ჩი­ვა­რი შე­ეხ­ ე­ბო­და სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­
და მათ­ზე რე­აგ ­ ი­რე­ბა. ამ ორ­გა­ნო­ებ­ ის ობი­ექ­ტუ­
ე­ბის მხრი­დან სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­ში აგი­ტა­ცი­ას სო­
რო­ბა, მი­უ­კერ­ძო­ებ­ლო­ბა და პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლიზ­
ცი­ალ­ უ­რი ქსე­ლის, კერ­ძოდ, „ფეისბუქის“ სა­შუ­ა­
მი პირ­და­პირ კავ­შირ­შია და გავ­ლე­ნას ახ­დენს
ლე­ბით;
დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­მოს შექ­მ­ნა­ზე.
• 5 სა­ჩი­ვა­რი - ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­
მო­ცე­მულ დო­კუ­მენ­ტის მი­ზა­ნია სა­არ­ჩევ­ნო ად­
სის გა­მო­ყე­ნე­ბას;
მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის, რო­გორც სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის
გან­ხილ­ვის მთა­ვა­რი აქ­ტო­რის მი­ერ 2018 წლის
• 4 სა­ჩი­ვა­რი - არა­უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი პი­რე­
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პრე­ზი­დენ­ტის არ­ჩევ­ნე­ბის დროს
ბის დას­წ­რე­ბას სა­აგ ­ ი­ტა­ციო ღო­ნის­ძი­ებ­ ებ­ზე. 3
პრობ­ლე­მა­ტურ სა­კითხებ­ზე სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის
შემ­თხ­ვე­ვა­ში ეს ეხე­ბო­და თვით­მ­მარ­თ­ვე­ლო­ბის
გან­ხილ­ვის პრაქ­ტი­კის რეტ­როს­პექ­ტი­უ­ლი მი­მო­
ორ­გა­ნო­ებ­ ის თა­ნამ­შ­რომ­ლებს, ხო­ლო ერთ შემ­
ი­ხილ­ვა და იმის შე­ფა­სე­ბა თუ რამ­დე­ნად ეფექ­
თხ­ვე­ვა­ში სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ის წევრს;
ტუ­რია სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის რე­აგ ­ ი­რე­ბა
გან­სა­კუთ­რე­ბით წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­
• 1 სა­ჩი­ვა­რი - შუღ­ლის გაღ­ვი­ვე­ბას;
რი­ოდ­ში მომ­ხდ ­ არ დარ­ღ­ვე­ვებ­ზე. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვი­ა,
რომ „სამართლიან არ­ჩევ­ნებს“ გა­სულ წელს
• 1 სა­ჩი­ვა­რი - უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქის
გა­ან­ ა­ლი­ზე­ბუ­ლი აქვს 2017 წლის თვით­მ­მარ­თ­
მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას აგი­ტა­ცი­აშ­ ი;
ვე­ლო­ბის არ­ჩევ­ნე­ბის წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის
პე­რი­ოდ­ში სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის მი­ერ
1 • 1 სა­ჩი­ვა­რი - სა­სუ­ლი­ერ
­ ო პი­რის მი­ერ
და­ვე­ბის გან­ხილ­ვის პრაქ­ტი­კა. შე­სა­ბა­მი­სად,
აგი­ტა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ
­ ე­ბას;
სა­ინ­ტე­რე­სოა გა­უმ­ჯო­ბეს­და თუ არა სა­არ­ჩევ­ნო
ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის საქ­მი­ან­ ო­ბა ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით
• 1 სა­ჩი­ვა­რი - არ­ჩევ­ნებ­თან და­კავ­ში­რე­ბით
და მო­ახ­ ერ­ხა თუ არა მან არ­სე­ბულ გა­მოწ­ვე­ვებ­
ტო­ტა­ლი­ზა­ტო­რის გა­მარ­თ­ვას.
თან გამ­კლ ­ ა­ვე­ბა.
წარ­დგ
­ ე­ნი­ლი სა­ჩივ­რე­ბი­დან, მხო­ლოდ 4 სა­ჩი­ვა­
რაც შე­ეხ­ ე­ბა არ­ჩევ­ნე­ბის დღეს და შემ­დგ
­ ომ პე­
რი დაკ­მა­ყო­ფილ­და, აქე­დან ერ­თი ცეს­კოს, ხო­
რი­დო­ში სა­ჩივ­რე­ბის გან­ხილ­ვას, „საამრთლიანი
ლო და­ნარ­ჩე­ნი სა­მი სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ებ­ ის მი­ერ.
არ­ჩევ­ნე­ბი“ თვლის, რომ სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტ­
ოთხი­ვე შემ­თხ­ვე­ვა­ში დარ­ღ­ვე­ვა ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­
რა­ცი­ის მი­ზან­მი­მარ­თუ­ლი მცდე­ლო­ბა არ და­აკ­
უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბას შე­ეხ­ ე­ბო­და. შედ­გე­

1 „წინასაარჩევნო დავები: საარჩევნო ადმინისტრაციის აქილევსის ქუსლი“, მარტი, 2018, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება“,
https://bit.ly/2S3jl2j
2 საოლქო კომისიებში საჩივრების განხილვის სტანდარტი მკვეთრად გაუარესდა, 7 ნოემბერი, 2018, „სამართლიანი არჩევნები“, http://old.isfed.ge/main/1440/geo/

1
ნი­ლი სა­მარ­თალ­დარ­ღ­ვე­ვა­თა ოქ­მე­ბი გა­და­ეც ­ა რო და ფორ­მა­ლუ­რი გან­მარ­ტე­ბის სა­ფუძ­ველ­ზე
შე­სა­ბა­მის სა­სა­მარ­თ­ლო­ებს გან­სა­ხილ­ვე­ლად. და­ად­გი­ნა, რომ კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბა არ არე­გუ­ლი­
სა­სა­მარ­თ­ლომ სამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში დამ­რღ ­ ­ვე­ვი პი­ რებს სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის პი­რა­დი გვერ­დის სა­
რი, ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ულ სა­მარ­თ­ლა­დარ­ღ­ვე­ვა­თა შუ­ალ
­ ე­ბით აგი­ტა­ცი­ის სა­კითხს თუნ­დაც სა­მუ­შაო
კო­დექ­სის 22-ე მუხ­ლზ­ ე დაყ­რდ ­ ნ­ ო­ბით,3 გა­ათ­ ა­ სა­ათ
­ ე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში. ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბით
ვი­სუფ­ლა ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­ამ ბიძ­გი მის­ცა სა­ჯა­რო
ბის­გან და მხო­ლოდ სიტყ­ვი­ერ ­ ი შე­ნიშ­ვ­ნა გა­მო­ მო­ხე­ლე­ებ­ ის მი­ერ სა­მუ­შაო სა­ათ
­ ებ­ში სო­ცი­ალ­ უ­
უცხა­და. რი ქსე­ლის პი­რა­დი გვერ­დით აგი­ტა­ცი­ის ცუდ
პრაქ­ტი­კას.4
მოკ­ლედ მი­მო­ვი­ხი­ლავთ ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­
­ ა­ცი­ის გან­ ვი­ნა­იდ
ვან სა­კითხებ­ზე სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ან სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­ამ პრობ­ლე­
მარ­ტე­ბებს და მათ­თან და­კავ­ში­რე­ბულ პრობ­ მის იდენ­ტი­ფი­ცი­რე­ბა ვერ მო­ახ­დი­ნა და მი­ზე­ზად
ლე­მას, რა­მაც შე­იძ­ლე­ბა უარ­ყო­ფი­თი გავ­ლე­ნა კა­ნო­ნი და­სა­ხელ­და, არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­
მო­ახ­დი­ნოს მო­მა­ვალ არ­ჩევ­ნებ­ზე. ზა­ცი­ებ­მა5 სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო ცვლი­ლე­ბის­თ­ვის წა­
რად­გი­ნეს რე­კო­მენ­და­ცი­ა, რო­მე­ლიც ით­ვა­ლის­
წი­ნებ­და აგი­ტა­ცი­ის ცნე­ბის და­კონ­კრ ­ ე­ტე­ბას და
აგი­ტა­ცია სო­ცი­ა­ლუ­რი ქსე­ლე­ბის იმის დად­გე­ნას, რომ სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის პი­
სა­შუ­ა­ლე­ბით რა­დი გვერ­დის სა­შუ­ალ ­ ე­ბით პო­ლი­ტი­კუ­რი მო­
წო­დე­ბე­ბის გავ­რც ­ ე­ლე­ბა არის აგი­ტა­ცი­ა.6 სამ­წუ­
2017 წლის ად­გი­ლობ­რი­ვი თვით­მ­მარ­თ­ვე­ლო­ ხა­როდ, სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო ორ­გა­ნომ მო­ცე­მუ­ლი
ბის არ­ჩევ­ნებ­ზე სო­ცი­ალ­ უ­რი ქსე­ლე­ბი ახა­ლი რე­კო­მენ­და­ცია არ გა­ით­ვა­ლის­წი­ნა.
კუთხით წარ­მო­ჩინ­და რო­გორც არ­ჩევ­ნებ­ზე მნიშ­
ვ­ნე­ლო­ვა­ნი გავ­ლე­ნის მოხ­დე­ნის სა­შუ­ალ ­ ე­ბა. სა­ პრობ­ლე­მის გან­მე­ო­რე­ბის თა­ვი­დან ასა­რი­დებ­
არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის­თ­ვის სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლე­ბის ლად, არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­მა ცენ­
გა­მო­ყე­ნე­ბის მზარ­დმ­ ა ტენ­დენ­ცი­ამ, არა­მარ­ტო ტ­რა­ლურ სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ას შეს­თა­ვა­ზეს აგი­
სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, არა­მედ ასე­ვე გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლი ტა­ცი­ის ცნე­ბის და­კონ­კ­რე­ტე­ბუ­ლი გან­მარ­ტე­ბა
დე­მოკ­რა­ტი­ის ქვეყ­ნებ­ში, ცხა­დი გა­ხა­და, რომ შე­სუ­ლი­ყო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­
­ ურ­მა ქსე­ლებ­მა შე­იძ­ლე­ბა მნიშ­ვ­ნე­ლო­ ყე­ნე­ბის შე­სა­ხებ მე­მო­რან­დუმ­ში, რო­მე­ლიც ყო­
სო­ცი­ალ
ვა­ნი გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს არ­ჩევ­ნე­ბის შე­დე­ ვე­ლი არ­ჩევ­ნე­ბის წინ ფორ­მ­დე­ბა სა­არ­ჩევ­ნო
გებ­ზე. მო­სა­ლოდ­ნე­ლი იყო, რომ სო­ცი­ალ ­ უ­რი ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ას­ ა და არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­
ქსე­ლე­ბი, კერ­ძოდ კი „ფეისბუქი“ უფ­რო აქ­ტი­ ზა­
ც ი­
ე ბს შო­რის, პრობ­ლე­მუ­რი ნორ­მე­ბის ერ­თ­გა­
უ­რად და მას­შ­ტა­ბუ­რად იქ­ნე­ბო­და გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ რო­ვა­ნი გა­მო­ყე­ნე­ბის­თ­ვის. ცეს­კომ უარი გა­ნაცხა­
ლი 2018 წლის საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნებ­ზე. ამ და ამ შე­საძ­ლებ­ლო­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბა­ზე და კვლავ
ვი­თა­რე­ბა­ში კრი­ტი­კუ­ლად მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი იყო ნორ­მის ვიწ­რო გან­მარ­ტე­ბა არ­ჩი­ა. მი­სი შე­მო­
სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ას ეფექ­ტუ­რი რე­აგ ­ ი­ თა­ვა­ზე­ბით, მე­მო­რან­დუმ­ში ჩა­იწ­ ე­რა, რომ სო­ცი­
რე­ბა მო­ეხ­დი­ნა სო­ცი­ლურ ქსელ­თან და­კა­ში­რე­ ა­ლუ­რი ქსე­ლე­ბის პი­რა­დი გვერ­დით აგი­ტა­ცია
ბით გა­მოვ­ლე­ნილ დარ­ღ­ვე­ვებ­ზე და არ­სე­ბულ დარ­ღ­ვე­ვას წარ­მო­ად­გენს თუ ის სა­ხელ­მ­წი­ფო
გა­მოწ­ვე­ვებ­ზე სა­მარ­თ­ლი­ან­ ი სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­ ან ად­გი­ლობ­რი­ვი ბი­უ­ჯე­ტი­დან და­ფი­ნან­სე­ბუ­ლი
მოს უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად. სა­კითხი შე­ეხ­ ე­ბო­და სა­კო­მუ­ნი­კა­ციო ან სხვა 7ტექ­ნი­კუ­რი სა­შუ­ალ ­ ე­ბე­
სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ის მი­ერ სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით მოხ­და. „სამართლიანი არ­ჩევ­
- „ფეისბუქის“ პი­რა­დი გვერ­დის სა­შუ­ალ ­ ე­ბით ნე­ბი“ არ ეთან­ხმ­ ე­ბო­და მო­ცე­მულ გან­მარ­ტე­ბას.
აგი­ტა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბას სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­ში. სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლით აგი­ტა­ცი­ის გა­ნ­ხილ­ვა მხო­
თუმ­ცა, სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ამ კა­ნო­ნის ვიწ­ ლოდ ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­

3 “თუ ჩადენილია მცირემნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, საქმის გადასაწყვეტად უფლებამოსილ ორგანოს (თანამდებობის პირს) შეუძლია
გაათავისუფლოს დამრღვევი ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისაგან და დასჯერდეს სიტყვიერ შენიშვნას. სიტყვიერი შენიშვნა არ გამოიყენება, თუ ჩადენილია იგივე
ქმედება განმეორებით, ან თუ დამრღვევის მიმართ ადრე ჩადენილი იმავე ქმედებისათვის ამ მუხლის საფუძველზე გამოყენებული იყო სიტყვიერი შენიშვნა.“
4 „წინასაარჩევნო დავები: საარჩევნო ადმინისტრაციის აქილევსის ქუსლი“, მარტი, 2018, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება“,
https://bit.ly/2S3jl2j
5 „სამართლიანი არჩევნები“, საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია, საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო.
6 „რეკომენდაციები საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესებისათვის“, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება, საქართველოს ახალგაზრდა
იურისტთა ასოციაცია, საერთაშორისო გამჭვირვალობა- საქართველო, 2018, https://bit.ly/2UXdZaF
7 მემორანდუმი საქართველოს პრეზიდენტის 2018 წლის 28 ოქტომბრის არჩევნებისთვის ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენების შესახებ, http://cesko.ge/res/docs/
Memorandumi2018.pdf

2
ბის ჭრილ­ში, ერ­თი მხრივ არას­წო­რია და მე­ო­რე პირ­ველ რიგ­ში აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია ის, რომ სა­კითხის
მხრივ არა­ეფ ­ ექ­ტუ­რი, ვი­ნა­იდ ­ ან ასეთ შემ­თხ­ვე­ვა­ გა­დაწყ­ვე­ტი­სას სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ებ­ ი ძი­რი­თა­
ში პრაქ­ტი­კუ­ლად შე­უძ­ლე­ბე­ლია ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ დად ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლობ­დ­ნენ სწო­რედ იმ პი­რე­ბის
უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბის დად­გე­ნა. ეს უფ­რო ახ­სნ­ ა-­გან­მარ­ტე­ბით, რომ­ლებ­მაც დარ­ღ­ვე­ვა ჩა­
მეტ დრო­სა და გა­მოკ­ვ­ლე­ვას მო­ითხოვს, რა­საც ი­დი­ნეს. სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის სა­შუ­ალ ­ ე­ბით აგი­
სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცია ვერ გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ ტა­ცი­ის გა­დაბ­რა­ლე­ბა ხდე­ბო­და ოჯა­ხის წევ­რებ­
ლებს, გან­სხ­ ვ­ ა­ვე­ბით სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის სა­შუ­ ზე თუ სხვა პი­რებ­ზე. დარ­ღ­ვე­ვის გა­მარ­თ­ლე­ბა
ა­ლე­ბით თვი­თონ აგი­ტა­ცი­ის ფაქ­ტის დად­გე­ნი­სა. ხდე­ბო­და ნე­ბის­მი­ერ ­ ი არ­გუ­მენ­ტით, მა­გა­ლი­თად:
ცეს­კომ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის არ­გუ­მენ­ტე­ბი არ გა­იზ­ ი­ა­
რა. ამის მი­უ­ხე­და­ვად „სამართლიანმა არ­ჩევ­ნებ­ • სო­ცი­ალ
­ უ­რი ქსე­ლის გვერ­დი არ არის პი­
მა“ მე­მო­რან­დუმს მა­ინც მო­აწ­ ე­რა ხე­ლი, რა­თა რის სა­კუთ­რე­ბა და მას არ გა­ნუ­ხორ­ცი­ელ­ ე­ბია
არ მომ­ხდ ­ ა­რი­ყო წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­ ქმე­დე­ბა;
რი­ოდ­ში არ­სე­ბუ­ლი და­ძა­ბუ­ლი გა­რე­მოს კი­დევ
უფ­რო მე­ტად ეს­კა­ლა­ცია და შე­საძ­ლებ­ლო­ბა • სა­აგ
­ ი­ტა­ციო ვი­დეო რგო­ლი შვილ­მა გა­ნა­
მი­ეც
­ ა სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის­თ­ვის პრაქ­ტი­ თავ­სა;
კა­ში გა­მო­ეყ­ ე­ნე­ბი­ნა მი­სი­ვე შე­მუ­შა­ვე­ბუ­ლი ინი­ცი­
ა­ტი­ვა. • წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო შეხ­ვედ­რას­თან და­კავ­ში­
რე­ბით ინ­ფორ­მა­ცია ძმამ გა­მო­აქ­ვეყ­ნა;
შე­სა­ბა­მი­სად, სა­ინ­ტე­რე­სო­ა, თუ რამ­დე­ნად ეფექ­
ტუ­რად შეს­ძ­ლო სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­ამ • სო­ცი­ალ
­ უ­რი ქსე­ლის გვერ­დით სარ­გებ­
რე­ა­გი­რე­ბა მო­ეხ­დი­ნა სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ე­ბის მი­ერ ლობს ასე­ვე მე­უღ­ლე და სა­აგ ­ ი­ტა­ციო პოს­ტი გა­
სა­მუ­შაო სა­ა­თებ­ში სო­ცი­ა­ლუ­რი ქსე­ლით აგი­ტა­ მო­აქ­ვეყ­ნა;
ცი­ა­ზე ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­უ­ლი რე­სუ­რის გა­მო­ყე­ნე­ბის
შე­სა­ხებ მე­მო­რან­დუმ­ში მის მი­ერ და­მა­ტე­ბუ­ლი • სო­ცი­ალ
­ უ­რი ქსე­ლის გვერ­დზ­ ე წვდო­მა
გან­მარ­ტე­ბის პი­რო­ბებ­ში? აქვთ მე­უღ­ლეს და შვი­ლებს და პრე­ზი­დენ­ტო­
ბის კან­დი­და­ტის არ­ჩევ­ნებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის რი­
რო­გორც ზე­მოთ აღი­ნიშ­ნა, „სამართლიანმა გი­თი ნო­მე­რი ქა­ლიშ­ვი­ლის მი­ერ იქ­ნა გა­მოქ­ვეყ­
არ­ჩევ­ნებ­მა“ 29 სა­ჩი­ვა­რი წა­რად­გი­ნა სა­არ­ჩევ­ ნე­ბუ­ლი. საქ­მის მა­სა­ლებს ერ­თ­ვის ასე­ვე შვი­ლის
ნო კო­მი­სი­ებ­ში სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ის მხრი­დან გან­ცხა­დე­ბა, რომ მას წვდო­მა აქვს მა­მის სო­ცი­
სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­ში სო­ცი­ალ
­ უ­რი ქსე­ლის პი­რა­ ა­ლურ გვერ­დზ­ ე, ვი­ნა­იდ ­ ან მი­სი შექ­მ­ნი­ლია და
დი გვერ­დით აგი­ტა­ცი­ის შე­სა­ხებ. ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ სა­აგ
­ ი­ტა­ციო სტა­ტუ­სიც მან გა­მო­აქ­ვეყ­ნა;
ის მოთხოვ­ნას წარ­მო­ად­გენ­და ერ­თი მხრივ,
სა­ვა­რა­უ­დო აგი­ტა­ცი­ის წე­სე­ბის დარ­ღ­ვე­ვი­სა და • სამ­სა­ხუ­რებ­რი­ვი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბის შე­
მე­ო­რე მხრივ, ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის სას­რუ­ლებ­ლად გა­ვი­და და დაბ­რუ­ნე­ბი­სას აღ­
გა­მო­ყე­ნე­ბის ფაქ­ტე­ბის შეს­წავ­ლა სა­არ­ჩევ­ნო მო­აჩ­ ი­ნა, რომ „ჩართულ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იყო
კო­მი­სი­ებ­ ის მი­ერ. ად­მი­ნის­ტრ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის და­ტო­ვე­ბუ­ლი ფე­ის­ბუქ გვერ­დი და გა­ზი­არ ­ ე­ბუ­
გა­მო­ყე­ნე­ბას შე­იძ­ლე­ბა ად­გი­ლი ჰქო­ნო­და, ვი­ნა­ ლი იყო პო­ლი­ტი­კუ­რი სუ­ბი­ექ­ტის მხარ­დამ­ჭე­რი
ი­დან აგი­ტა­ცია სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­ში მიმ­დი­ნა­რე­ობ­ ვი­დე­ორ­გო­ლი“, რაც და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ წა­შა­ლა.
და და რაც მთა­ვა­რი­ა, გა­ფორ­მე­ბუ­ლი მე­მო­რან­ ფაქტს ადას­ტუ­რებს მას­თან ერ­თად სამ­სა­ხუ­რი­
დუ­მი­სა და ცეს­კოს პო­ზი­ცი­ის თა­ნახ­მად, მსგავ­სი დან გა­სუ­ლი თა­ნამ­შ­რო­მე­ლი;
დარ­ღ­ვე­ვე­ბის ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­
მო­ყე­ნე­ბის ჭრილ­ში გან­ხილ­ვა უფ­რო ეფექ­ტუ­ • სტუმ­რად მყოფ­მა პირ­მა, რო­მელ­საც
რი და სწო­რი იქ­ნე­ბო­და. თუმ­ცა, რო­გორც მო­ ათხო­ვა მო­ბი­ლუ­რი გა­მო­აქ­ვეყ­ნა სა­აგ
­ ი­ტა­ციო ინ­
სა­ლოდ­ნე­ლი იყო წარ­დ­გე­ნი­ლი სა­ჩივ­რე­ბი­დან ფორ­მა­ცი­ა.
არ­ცერ­თი დაკ­მა­ყო­ფილ­და, გარ­და ერ­თი­სა. ამ
უკა­ნას­კნ­ ელ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, პირ­მა თა­ვად აღი­არ ­ ა რაც შე­ეხ­ ე­ბა ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­
დარ­ღ­ვე­ვის ფაქ­ტი.

3
მო­ყე­ნე­ბას, ამ ნა­წილ­ში თით­ქ­მის ყვე­ლა პი­რის სის გა­მო­ყე­ნე­ბის პრობ­ლე­მის კუთხით გან­ხილ­ვა
მი­ერ სტან­დარ­ტუ­ლი არ­გუ­მენ­ტი იყო გა­მო­ყე­ნე­ არის გა­უ­მარ­თ­ლე­ბე­ლი. ასე­თი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­
ბუ­ლი - კერ­ძოდ ის, რომ სა­აგ ­ ი­ტა­ციო ინ­ფორ­მა­ ბის შე­დე­გი არის ის, რომ სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტ­
ცი­ის გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბა სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის პი­რად რა­ცია ვერ ახერ­ხებს დარ­ღ­ვე­ვის ფაქ­ტის დად­
გვერ­დზ­ ე გან­ხორ­ცი­ელ­და პი­რა­დი მო­ბი­ლუ­რი გე­ნას, რა­ზეც მი­უ­თი­თებ­დნ­ ენ არა­სამ­თავ­რო­ბო
ტე­ლე­ფო­ნი­დან ან კომ­პი­უ­ტე­რი­დან და გა­მო­ყე­ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ ი.9 აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ჩნდე­ბა
ნე­ბუ­ლი ინ­ტერ­ნეტ­პა­კე­ტიც პი­რა­დი ხარ­ჯით იყო ეჭ­ვი, რომ მი­ზანს თა­ვი­დან­ვე წარ­მო­ად­გენ­და ის,
შე­ძე­ნი­ლი და არა მუ­ნი­ცი­პა­ლი­ტე­ტის ბი­უ­ჯე­ტი­ რომ რე­ალ ­ უ­რად არ მომ­ხდ ­ ა­რი­ყო სა­ჩივ­რებ­ზე
დან. ერ­თა­დერთ გა­მო­ნაკ­ლისს წარ­მო­ად­გენ­და ეფექ­ტუ­რი რე­აგ ­ ი­რე­ბა და სწო­რედ ის შე­დე­გი
ნა­ძა­ლა­დე­ვის რა­იო ­ ­ნის გამ­გებ­ლის მო­ად­გი­ლის დამ­დგ ­ ა­რი­ყო, რაც მი­ვი­ღეთ, კერ­ძოდ კი ჩა­დე­
შემ­თხ­ვე­ვა, რო­მელ­მაც მარ­თა­ლია ახ­სნ­ ა-­გან­ ნი­ლი დარ­ღ­ვე­ვის გა­მარ­თ­ლე­ბა დამ­რღ ­ ­ვე­ვი პი­
მარ­ტე­ბა­ში გა­ნაცხა­და, რომ მის „ფეისბუქ“ გვერ­ რე­ბის მი­ერ მოყ­ვა­ნილ არ­გუ­მენ­ტებ­ზე დაყ­რდ ­ ­
დ­ზე პოს­ტი მას­თან სტუმ­რად მყოფ­მა პირ­მა გა­ ნო­ბით.
ა­ზი­არ
­ ა, რო­მელ­საც მო­ბი­ლუ­რი ათხო­ვა, მაგ­რამ
ამას­თან აღ­ნიშ­ნა, რომ ინ­ტერ­ნეტ პა­კე­ტი მუ­ნი­ სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ის მხრი­დან აგი­ტა­ცი­ის სხვა
ცი­პა­ლი­ტე­ტის ბი­უ­ჯე­ტი­დან იყო შე­ძე­ნი­ლი. შე­სა­ პი­რე­ბის­თ­ვის მი­წე­რა თუ პი­რა­დი ტექ­ნი­კუ­რი სა­
ბა­მი­სად, მხო­ლოდ ამ ერთ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, თა­ვად შუ­ალ
­ ე­ბე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის გან­ცხა­დე­ბით პა­სუ­
პი­რის აღი­არ ­ ე­ბა­ზე დაყ­რდ ­ ნ­ ო­ბით, ცეს­კომ სო­ცი­ ხის­მ­გებ­ლო­ბის­თ­ვის თა­ვის არი­დე­ბა, ნათ­ლად
ა­ლუ­რი ქსე­ლით აგი­ტა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბა კა­ აჩ­ვე­ნებს იმ უარ­ყო­ფით ტენ­დენ­ცი­ას, რის დამ­
ნონ­დარ­ღ­ვე­ვად მი­იჩ­ნია ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­ კ­ვიდ­რე­ბა­საც ხე­ლი შე­უწყო ცეს­კომ კა­ნონ­მ­დებ­
სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბის გა­მო და ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ულ ლო­ბის მი­სე­უ­ლი ვიწ­რო და არა­გო­ნივ­რუ­ლი
სა­მარ­თალ­დარ­ღ­ვე­ვა­თა ოქ­მი შე­ად­გი­ნა.8 გა­მო­ყე­ნე­ბით. აღ­ნიშ­ნუ­ლი, აზი­ან­ ებს არა­მარ­ტო
სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­მოს, არა­მედ იწ­ვევს სა­ჯა­რო სამ­
მო­ცე­მუ­ლი სა­ჩივ­რე­ბი და სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ სა­ხუ­რის პო­ლი­ტი­ზი­რე­ბას და სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ე­
ტ­რა­ცი­ის მი­ერ მი­ღე­ბუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბი ბის რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბას პო­ლი­ტი­კუ­რი მიზ­ნე­
ნათ­ლად აჩ­ვე­ნებს, თუ რამ­დე­ნად არას­წო­რი ბით, რაც ხში­რად შე­იძ­ლე­ბა ზე­წო­ლის შე­დე­გად
და არა­ეფ ­ ექ­ტუ­რია სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის ან ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ბის წი­ნა­შე თა­ვის გა­მო­ჩე­ნის
მიდ­გო­მა სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის პი­რა­დი გვერ­ მიზ­ნით ხორ­ცი­ელ­დე­ბო­დეს. სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­
დით აგი­ტა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბას­თან და­კავ­ში­ ნის­ტრ­ ა­ცი­ის არა­ეფ
­ ექ­ტუ­რი რე­აგ
­ ი­რე­ბა მხო­ლოდ
რე­ბით. სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ას არ აქვს რა­ ახა­ლი­სებს და კი­დევ უფ­რო მას­შ­ტა­ბურს ხდის ამ
ი­მე ეფექ­ტუ­რი სა­შუ­ალ ­ ე­ბა, რომ გა­მო­ავ­ლი­ნოს მი­მარ­თუ­ლე­ბით არ­სე­ბულ პრობ­ლე­მებს.
ად­მი­ნის­ტრ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბა, რო­ცა
სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლის პი­რა­დი იმის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, რომ სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­
გვერ­დით ახორ­ცი­ელ ­ ებს აგი­ტა­ცი­ას. რო­გორც ნის­ტრ­ ა­ცი­ამ თა­ვი­სი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბით ვერ
მი­ღე­ბუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბი­და­ნაც იკ­ვე­თე­ბა, მო­ახ­დი­ნა ამ სა­კითხ­ზე სა­თა­ნა­დო რე­აგ­ ი­რე­ბა და
ინ­ფორ­მა­ცი­ის ერ­თა­დერ­თი წყა­რო არის თა­ვად დარ­ღ­ვე­ვის ჩამ­დენ­მა ყვე­ლა პირ­მა მო­ახ­ ერ­ხა
აგი­ტა­ცი­ის გან­მა­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბე­ლი პი­რის ახ­ს­ თა­ვი აერი­დე­ბი­ნა პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის­თ­ვის, მო­
ნა-­გან­მარ­ტე­ბა. იშ­ვი­ათ­ ი გა­მო­ნაკ­ლი­სის გარ­და, სა­ლოდ­ნე­ლი­ა, რომ 2020 წლის სა­პარ­ლა­მენ­
ნაკ­ლე­ბად სა­ვა­რა­უ­დოა ვინ­მემ ნე­ბა­ყოფ­ლო­ბით ტო არ­ჩევ­ნე­ბის­თ­ვის ამ დარ­ღ­ვე­ვამ კი­დევ უფ­რო
გა­ნაცხა­დოს, რომ აგი­ტა­ცი­ის­ ას ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ მას­შ­ტა­ბუ­რი სა­ხე მი­იღ
­ ოს.
ულ რე­სურსს იყე­ნებ­და, რის­თ­ვი­საც 2,000 ლა­
რი­ან­ ი ჯა­რი­მაა დად­გე­ნი­ლი.

ცეს­კოს მი­ერ სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ის მი­ერ სა­მუ­შაო


სა­ათ
­ ებ­ში სო­ცი­ალ
­ უ­რი ქსე­ლის პი­რა­დი გევ­რდ­ ით
აგი­ტა­ცი­ის მხო­ლოდ ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­

8 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ცესკოს გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია აქ: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=8287


9 „სამართლიანი არჩევნები“, საია, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო“

4
აგი­ტა­ცია უცხო ქვეყ­ნის ლოს კონ­სტ ­ ი­ტუტ­ცი­ით გა­რან­ტი­რე­ბუ­ლი უფ­ლე­
მო­ქა­ლა­ქის მი­ერ ბე­ბის დაც­ვის უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად.

სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 45-ე მუხ­ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში ასე­ვე მი­თი­თე­ბუ­ლი­ა, რომ­


ლის მე-4 პუნ­ქ­ტის „ვ“ ქვე­პუნ­ქ­ტით, უცხო ქვეყ­ნის “­სა­ქარ­თ­ვე­ლოს პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტი
მო­ქა­ლა­ქეს უფ­ლე­ბა არ აქვს მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა მი­ი­ წარ­მო­ად­გენს სა­ჯა­რო პირს, რომ­ლის ოჯა­ხის
ღოს წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­აშ­ ი და გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ მი­მართ არ­სე­ბობს მა­ღა­ლი სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი
ლოს აგი­ტა­ცი­ა. უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­თა მი­ერ ინ­ტე­რე­სი. ერ­თის მხრივ, ამომ­რჩ­ ევ­ლის უფ­ლე­
აგი­ტა­ცია 2017 წლის თვით­მ­მარ­თ­ვე­ლო­ბის არ­ ბაა მი­იღ­ ოს პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის (მათ
ჩევ­ნებ­ზეც და­ფიქ­სირდ, რა­ზეც ცეს­კოს რე­აგ ­ ი­რე­ შო­რის, კან­დი­და­ტის ოჯა­ხის წევ­რე­ბის) შე­სა­ხებ
ბა არა­ეფ ­ ექ­ტუ­რი იყო. ამ შემ­თხ­ვე­ვა­შიც, ცეს­კომ ინ­ფორ­მა­ცი­ა, ხო­ლო მე­ო­რეს მხრივ, პრე­ზი­დენ­
კა­ნო­ნის ვიწ­რო გან­მარ­ტე­ბა არ­ჩია და იმ­დე­ნად ტო­ბის კან­დი­და­ტის უფ­ლე­ბაა ისა­უბ­როს სა­კუ­თარ
და­ავ­ იწ­რო­ვა უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქის მი­ერ აგი­ ოჯახ­ზე და წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის­ ას ამომ­რ­
ტა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბის აკ­რძ­ ალ­ვის გან­მარ­ტე­ ჩევ­ლის წი­ნა­შე წა­რად­გი­ნოს თა­ვი­სი­ვე ოჯა­ხის
ბა, რომ მო­ცე­მუ­ლი ნორ­მის აღ­სრ ­ უ­ლე­ბა პრაქ­ წევ­რე­ბი“. ცეს­კოს აღ­ნიშ­ნუ­ლი არ­გუ­მენ­ტი სრუ­
ტი­კა­ში თით­ქ­მის შე­უძ­ლე­ბე­ლი გახ­და.10 ლად არა­რე­ლე­ვან­ტუ­რი და და­უ­სა­ბუ­თე­ბე­ლი­ა.
სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სით დად­გე­ნი­ლი აკ­რძ­ ალ­ვა
იგი­ვე პო­ზი­ცია შე­ინ­ არ­ჩუ­ნა ცეს­კომ 2018 წლის უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­ებ­ ის მი­ერ აგი­ტა­ცი­აშ­ ი
საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნებ­ზე. „სამართლიანმა არ­ მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­ზე არ ით­ვა­ლის­წი­ნებს რა­იმ­ ე სა­
ჩევ­ნებ­მა“ სა­ჩი­ვა­რი წა­რად­გი­ნა პრე­ზი­დენ­ტო­ბის ხის გა­მო­ნაკ­ლისს პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის
კან­დი­და­ტის სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­ვი­ლის შვი­ლის, შვი­ლებ­ზე ან მათ­თან და­ახ­ლო­ებ­ ულ სხვა პი­რებ­
თე­იმ­ უ­რაზ გორ­ჯეს­ტა­ნის, რო­მე­ლიც არაა სა­ქარ­ ზე. სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის გან­სა­ხორ­ცი­ელ­ ე­ბე­ლი
თ­ვე­ლოს მო­ქა­ლა­ქე, წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­აშ­ ი ღო­ნის­ძი­ებ­ ე­ბი კან­დი­და­ტე­ბის გა­და­საწყევ­ტი­ა,
მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის ფაქ­ტებ­ზე და სა­მარ­თ­ლებ­რი­ვი მაგ­რამ აღ­ნიშ­ნუ­ლი ღო­ნის­ძი­ებ­ ე­ბი კა­ნონ­მ­დებ­
რე­აგ­ ი­რე­ბა მო­ითხო­ვა.11 ლო­ბით დად­გე­ნილ ჩარ­ჩო­ებ­ში უნ­და ექ­ცე­ო­დეს.
რო­დე­საც კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბით აკ­რძ­ ა­ლუ­ლია
ცეს­კომ სა­ჩი­ვა­რი არ და­აკ­მა­ყო­ფი­ლა გა­უ­გე­ბა­რი რო­მე­ლი­მე პი­რის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა კამ­პა­ნი­აშ­ ი
არ­გუ­მენ­ტა­ცი­ით. ცეს­კოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში წე­ სწო­რედ ეს უნ­და იყოს გა­დამ­წყ­ვე­ტი და შე­სას­
რი­ა: „უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქეს არ აქვს აგი­ტა­ რუ­ლებ­ლად სა­ვალ­დე­ბუ­ლო და არა კონ­კრ ­ ე­ტუ­
ცი­ის გა­წე­ვის და აგი­ტა­ცი­ა­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის უფ­ ლი კან­დი­და­ტის სურ­ვი­ლი თა­ვი­სი ოჯა­ხის წევ­
ლე­ბა, მაგ­რამ აღ­ნიშ­ნუ­ლი ნორ­მა არ მო­ი­ცავს რი თუ მას­თან და­ახ­ლო­ებ­ უ­ლი ვინ­მე სხვა პი­რი
ისე­თი ქმე­დე­ბის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის აკ­რ­ძალ­ვას წა­რუდ­გი­ნოს სა­ზო­გა­დო­ებ­ ას. ცეს­კო, რო­მე­ლიც
ან ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­ულ სა­მარ­თალ­დარ­ღ­ვე­ვად ტრა­დი­ცი­უ­ლად სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის ფორ­მა­
ცნო­ბას, რაც პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის ოჯა­ ლის­ტურ გა­მო­ყე­ნე­ბას ანი­ჭებს უპი­რა­ტე­სო­ბას
ხის წევ­რის, ისე­ვე რო­გორც სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ნე­ ისე რომ სა­ერ­თოდ არ იღებს მხედ­ვე­ლო­ბა­ში
ბის­მი­ე­რი მო­ქა­ლა­ქის­/­მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის არ­მ­ქო­ნე ნორ­მის და­ნიშ­ნუ­ლე­ბას და მი­ზანს, უცხო ქვეყ­ნის
პი­რის, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს კონ­ს­ტი­ტუ­ცი­ით და­ცუ­ლი მო­ქა­ლა­ქის მი­ერ აგი­ტა­ცი­ის შემ­თხ­ვე­ვა­ში სა­ერ­
და გა­რან­ტი­რე­ბუ­ლი უფ­ლე­ბა­ა“. აღ­ნიშ­ნუ­ლი თოდ უგულ­ვე­ბელ­ყოფს სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სით
მსჯე­ლო­ბი­დან გა­მო­დის, რომ უცხო ქვეყ­ნის მო­ ცალ­სა­ხად და არა­ო­რაზ­როვ­ნად დად­გე­ნილ აკ­
ქა­ლა­ქე­ებ­თან და­კავ­ში­რე­ბით არ­სე­ბუ­ლი აკ­რ­ რ­ძალ­ვას და მას­ში კითხუ­ლობს ში­ნა­არსს, რო­
ძალ­ვა ცეს­კოს პო­ზი­ცი­ით არა­კონ­სტ ­ ი­ტუ­ცი­უ­რი­ა. მე­ლიც სა­ერ­თოდ სცდე­ბა სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის
ასეთ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, გა­უ­გე­ბა­რია ეს მა­ნამ­დე სხვა რე­გუ­ლი­რე­ბის სფე­როს. შე­სა­ბა­მი­სად, გა­უ­გე­ბა­
სა­ჩივ­რებ­ზე რა­ტომ არ და­აფ ­ იქ­სი­რა ცეკ­სომ ან რია რა მო­ტი­ვი ამოძ­რა­ვებ­და ცეს­კოს და რი­თია
რა­ტომ არ მი­მარ­თა სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო ორ­გა­ნოს გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის ინ­ტეპ­რე­
შე­სა­ბა­მი­სი ცვლი­ლე­ბის გან­ხორ­ცი­ელ ­ ე­ბის წი­ნა­ ტა­ცი­ის გან­ს­ხვ­ ა­ვე­ბუ­ლი და არა­თან­მიმ­დევ­რუ­ლი
და­დე­ბით უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქე­თა სა­ქარ­თ­ვე­ მიდ­გო­მა.

10 „წინასაარჩევნო დავები: საარჩევნო ადმინისტრაციის აქილევსის ქუსლი“, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოება, მარტი, 2018,
ხელმისაწვდომია: https://bit.ly/2S3jl2j
11 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ცესკოს გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=8343

5
ამა­ვე გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში ცეს­კოს არ­გუ­მენ­ ლის შვი­ლის შემ­თხ­ვე­ვა­ში არ­ღ­ვევ­დეს.
ტად მო­ყავს პრე­ზი­დენ­ტის 2001 წლის 27 სექ­
ტემ­ბრ­ ის #386 ბრძა­ნე­ბუ­ლე­ბით დამ­ტკ­ ი­ცე­ბუ­ლი მო­ცე­მულ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ზე შე­იძ­ლე­ბა ით­ქ­ვას,
„საქართველოში საპ­რო­ტო­კო­ლო ღო­ნის­ძი­ებ­ ა­ რომ ის თა­ვი­სი არ­გუ­მენ­ტე­ბით და გა­უ­გე­ბა­რი
თა მოწყო­ბის წე­სი“, რო­მე­ლიც ით­ვა­ლის­წი­ნებს მი­თი­თე­ბე­ბით საპ­რო­ტო­კო­ლო ღო­ნის­ძი­ებ­ ა­თა
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს ახ­ლა­დარ­ჩე­უ­ლი პრე­ზი­დენ­ტის მა­რე­გუ­ლი­რე­ბელ ბრძა­ნე­ბუ­ლე­ბა­ზე თუ ევ­რო­
ოჯა­ხის წევ­რე­ბის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას ინა­უ­გუ­რა­ცი­ის პის სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებ­ზე, კრი­
ცე­რე­მო­ნი­ალ­ში და აღ­ნიშ­ნავს, რომ ეს პრე­ზი­ ტი­კას ვერ უძ­ლებს და ტო­ვებს შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბას,
დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის ოჯა­ხის წევ­რე­ბის სა­ რომ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მიმ­ღე­ბის მთა­ვა­რი მი­ზა­
ჯა­რო ღო­ნის­ძი­ებ­ ა­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის მა­ღა­ლი ნი კონ­კრ ­ ე­ტუ­ლი პი­რის­თ­ვის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის
სა­ზო­გა­დო­ებ­რი­ვი ინ­ტე­რე­სის და­დას­ტუ­რე­ბა­ა. თა­ვი­დან არი­დე­ბა და კონ­კრ ­ ე­ტუ­ლი არა­უფ­ლე­
გა­უ­გე­ბა­რი­ა, რა ლო­გი­კით აკავ­ში­რებს ცეს­კო ბა­მო­სი­ლი პი­რის აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­აწ­ ი­ლე­ო­ბის ნე­
წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის ღო­ნის­ძი­ებ­ ებს ინა­უ­გუ­ ბის­მი­ერ
­ ი არ­გუ­მენ­ტით გა­მარ­თ­ლე­ბა იყო.
რა­ცი­ას­თან. პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის წი­ნა­
სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნია და პრე­ზი­დენ­ტის ინა­უ­გუ­რა­
ცია თა­ვი­სი ში­ნა­არ­სით და და­ნიშ­ნუ­ლე­ბით ორი აგი­ტა­ცი­ა­ზე დას­წ­რე­ბა სა­მუ­შაო
სხვა­დას­ხვ­ ა ღო­ნის­ძი­ებ­ აა და მა­თი გა­თა­ნაბ­რე­ბა სა­ა­თებ­ში
და ერ­თ­მა­ნეთ­თან გა­იგ ­ ი­ვე­ბა შე­უძ­ლე­ბე­ლი­ა.
სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 45-ე მუხ­ლის მე-4 პუნ­ქ­ტის
ყვე­ლა­ზე სა­ინ­ტე­რე­სო ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში ის „თ“ ქვე­პუნ­ქ­ტით, სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებს სა­მუ­შაო
არის, რომ ცეს­კო მი­თი­თე­ბას აკე­თებს ევ­რო­პის სა­ათ
­ ებ­ში აგი­ტა­ცი­ის გა­წე­ვა და მას­ში მო­ნა­წი­ლე­
ადა­მი­ან­ ის უფ­ლე­ბა­თა სა­სა­მარ­თ­ლოს სამ გა­ ო­ბა ეკ­რძ­ ა­ლე­ბათ.
დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ზე12 იმის გა­სა­მარ­თ­ლებ­ლად, თუ
რა­ტომ არ და­ად­გი­ნა დარ­ღ­ვე­ვა მო­ცე­მულ შემ­ წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის ფარ­გლ ­ ებ­ში პრე­ზი­
თხ­ვე­ვა­ში. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვი­ა, რომ არ­ცერთ ამ საქ­მე­ში დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის, სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­ვი­ლის
გან­ხი­ლუ­ლი არა არის უცხო ქვეყ­ნის მო­ქა­ლა­ქის მი­ერ ტყი­ბუ­ლის კულ­ტუ­რის სახ­ლშ­ ი მო­სახ­ლე­ო­
აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის თუ არ მო­ნა­წი­ლე­ო­ ბას­თან გა­მარ­თულ შეხ­ვედ­რას, სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­
ბის სა­კითხი. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვი­ა, რომ უცხო ქვეყ­ნის ში ეს­წ­რე­ბოდ­ნენ ტყი­ბუ­ლის მე­რის მო­ად­გი­ლე
მო­ქა­ლა­ქე­ებ­ ის მი­ერ აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის და საკ­რე­ბუ­ლოს თავ­მ­ჯდ ­ ო­მა­რის თა­ნა­შემ­წე.
სხვა საქ­მე­ებ­ზე ცეს­კოს ადა­მი­ან­ ის უფ­ლე­ბა­თა
ევ­რო­პუ­ლი სა­სა­მარ­თ­ლოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბე­ბი დარ­ღ­ვე­ვას­თან და­კა­ში­რე­ბით „სამართლიანი
მა­ნამ­დე არ გა­მო­უ­ყე­ნე­ბი­ა. ამის მიღ­მა, სა­ინ­ტე­ არ­ჩევ­ნე­ბის“ მი­ერ წარ­დგ ­ ე­ნი­ლი სა­ჩი­ვა­რი ტყი­ბუ­
რე­სო­ა, რომ ცეს­კოს მი­ერ ევ­რო­პის ადა­მი­ან­ ის ლის სა­ოლ­ქო სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ამ არ და­აკ­მა­
უფ­ლე­ბა­თა სა­სა­მარ­თ­ლოს ამ გა­დაწყევ­ტი­ლე­ ყო­ფი­ლა შემ­დე­გი არ­გუ­მენ­ტით: „წინასაარჩევნო
ბებ­ზე აპე­ლი­რე­ბა ნიშ­ნავს, რომ ის სა­არ­ჩევ­ნო აგი­ტა­ცია არ შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ი­ხა­ტე­ბო­დეს უმოქ­
კო­დექ­სის 45-ე მუხ­ლის მე-4 პუნ­ქ­ტის „ვ“ ქვე­პუნ­ მე­დო­ბა­ში. ამომ­რ­ჩევ­ლებ­თან შეხ­ვედ­რა­ზე დას­
ქ­ტით დად­გე­ნილ შეზღუდ­ვას ადა­მი­ან­ ის უფ­ლე­ წ­რე­ბა არ იძ­ლე­ვა წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო აგი­ტა­ცი­ა­ში
ბა­თა კონ­ვენ­ცი­ით გა­რან­ტი­რე­ბუ­ლი გა­მო­ხატ­ვის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის შე­მად­გენ­ლო­ბას, თუ მას თან
თა­ვი­სუფ­ლე­ბის დარ­ღ­ვე­ვად თვლის. ამ პო­ზი­ არ ახ­ლავს ან მო­წო­დე­ბა, ან სხვა რა­ი­მე სა­ჯა­
ცი­იდ
­ ან გა­მომ­დი­ნა­რე, ცეს­კო არ­სე­ბუ­ლი აკ­რ­ რო მოქ­მე­დე­ბა.“13 გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში ასე­ვე აღ­
ძალ­ვის გა­უქ­მე­ბას უნ­და თვლი­დეს სა­ჭი­როდ, ნიშ­ნუ­ლი­ა, რომ ვი­ნა­იდ ­ ან სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ი
რო­გორც ადა­მი­ან­ ის უფ­ლე­ბა­თა კონ­ვენ­ცი­ის­ ა და შეხ­ვედ­რას ეს­წ­რე­ბოდ­ნენ სა­მუ­შაო სა­ათ ­ ებ­ში ტყი­
ასე­ვე, კონ­სტ ­ ი­ტუ­ცი­ის სა­წი­ნა­აღ­მ­დე­გო რე­გუ­ლა­ ბუ­ლის სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ამ მი­მარ­თა მათ დამ­საქ­
ცი­ის, ვი­ნა­იდ­ ან არ შე­იძ­ლე­ბა ეს რე­გუ­ლა­ცია ამ მე­ბელ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბებს, რომ­ლე­ბიც მი­იღ ­ ე­ბენ
ორი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი დო­კუ­მენ­ტით გა­რან­ტი­რე­ შე­სა­ბა­მის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბას.
ბულ უფ­ლე­ბას მხო­ლოდ სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­ვი­

12 Oberschlick v. Austria, (No. 11662/85); Bowman v. The United Kingdom, (141/1996/760/961); Cox v. Turkey (2933/03)
13 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ტყიბულის საოლქო საარჩევნო კომისიის გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=7154

6
გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის მი­ღე­ბი­სას, სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­ კერ­ძოდ, გარ­დაც­ვლ ­ ილ­თა ხსოვ­ნის პა­ტივ­სა­ცე­
სი­ამ მხედ­ვე­ლო­ბა­ში არ მი­იღ ­ ო ის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ მად. შე­სა­ბა­მი­სად, აღ­ნიშ­ნუ­ლი ღო­ნის­ძი­ე­ბა ვერ
ვა­ნი პრინ­ცი­პე­ბი, რის დაც­ვა­საც მიზ­ნად ისა­ხავს იქ­ნე­ბა გან­ხი­ლუ­ლი, რო­გორც წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო
სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სი სა­ჯა­რო მო­ხე­ლე­ებ­ ის­თ­ვის კამ­პა­ნი­ის ნა­წი­ლი. ამას­თან, არ შე­ი­ნიშ­ნე­ბა ამომ­
სა­მუ­შაო სა­ა­თებ­ში აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის რ­ჩე­ველ­თა მო­წო­დე­ბა სა­არ­ჩევ­ნო სუ­ბი­ექ­ტის­/­სა­
აკ­რძ­ ალ­ვით, კერ­ძოდ, სა­ჯა­რო სამ­სა­ხუ­რის მი­უ­ არ­ჩევ­ნო სუ­ბი­ექ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის მხარ­და­სა­ჭე­
კერ­ძო­ებ­ლო­ბის და ნე­იტ­რა­ლუ­რო­ბის პრინ­ცი­პე­ რად ან სა­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოდ, აგ­რეთ­ვე ნე­ბის­მი­ე­რი
ბი. სა­ოლ­ქო სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ამ თა­ვი აარი­და სა­ჯა­რო მოქ­მე­დე­ბა, რო­მე­ლიც ხელს შე­უწყობს
თა­ვი­სი ვალ­დე­ბუ­ლე­ბის შეს­რუ­ლე­ბას სა­მარ­თ­ ან ხელს უშ­ლის მის არ­ჩე­ვას.“. გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­
ლი­ან­ ი სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­მოს შექ­მ­ნი­სა და კა­ნო­ნის ბა­ში ასე­ვე მი­თი­თე­ბუ­ლი­ა, რომ „ინფორმაციის
აღ­სრ­ უ­ლე­ბის კუთხით და მთე­ლი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბა გან­ხორ­ცი­ელ­და თბი­ლი­სის მე­
ლო­ბა დამ­საქ­მე­ბელ და­წე­სე­ბუ­ლე­ბას და­აკ­ ის­ რის, რო­გორც სა­ჯა­რო პი­რის, საქ­მი­ა­ნო­ბის გა­
რა. სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის ასე­თი მიდ­გო­მა შუ­ქე­ბი­სა და არა სა­ა­გი­ტა­ციო მიზ­ნე­ბი­დან გა­მომ­
კი­დევ ერ­თხელ ადას­ტუ­რებს არა­სამ­თავ­რო­ბო დი­ნა­რე.“
ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­ ის მი­ერ შე­მუ­შა­ვე­ბუ­ლი სა­კა­ნონ­მ­
დებ­ლო ცვლი­ლე­ბის აუცი­ლებ­ლო­ბას აგი­ტა­ცი­ის ცეს­კოს მსჯე­ლო­ბის ხარ­ვე­ზი­ან­ ო­ბა­ზე მი­უ­თი­თებს
ცნე­ბის და­ზუს­ტე­ბის შე­სა­ხებ, რომ არ­სე­ბუ­ლი რე­ თუნ­დაც მხო­ლოდ ის არ­გუ­მენ­ტი, რომ ად­მი­ნის­
გუ­ლა­ცი­ის უგულ­ვე­ბელ­ყო­ფა არ მოხ­დეს.14 ტ­რა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბა არ და­ად­გი­ნა,
ვი­ნა­იდ
­ ან ღო­ნის­ძი­ებ­ ა წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის
ნა­წი­ლი არ იყო. აღ­ნიშ­ნუ­ლი ნიშ­ნავს, რომ ად­მი­
ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ულ ­ ი რე­სურ­სის ნის­ტრ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბას შე­იძ­ლე­
გა­მო­ყე­ნე­ბა ბა ად­გი­ლი ჰქონ­დეს მხო­ლოდ იმ შემ­თხ­ვე­ვა­ში,
თუ ღო­ნის­ძი­ებ­ ა თა­ვი­დან­ვე სა­აგ ­ ი­ტა­ციო მიზ­ნით
არის და­გეგ­მი­ლი. ასე­თი გან­მარ­ტე­ბა ად­მი­ნის­ტ­
სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 48-ე მუხ­ლის თა­ნახ­მად,
რა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბის ფარ­თო შე­საძ­
და­უშ­ვე­ბე­ლია წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­რი­
ლებ­ლო­ბას ქმნის, რაც გა­უ­მარ­თ­ლე­ბე­ლი­ა.
ოდ­ში, რო­მე­ლი­მე პო­ლი­ტი­კუ­რი პარ­ტი­ის­ ა თუ
სა­არ­ჩევ­ნო სუ­ბი­ექ­ტის სა­სარ­გებ­ლოდ ან სა­წი­ნა­
გარ­და ამი­სა, გა­უ­გე­ბა­რია რა­ტომ ჩათ­ვა­ლა ცეს­
აღ­მ­დე­გოდ ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­
კომ, რომ მო­ცე­მულ ღო­ნის­ძი­ებ­ ა­ზე დას­წ­რე­ბა
ყე­ნე­ბა.
სა­არ­ჩევ­ნო სუ­ბი­ექ­ტის მხარ­და­ჭე­რის დე­მონ­სტ ­­
რი­რე­ბას და მის­თ­ვის სა­არ­ჩევ­ნო მიზ­ნე­ბით დახ­
წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­რი­ოდ­ში, თბი­ლი­
მა­რე­ბას არ წარ­მო­ად­გენ­და. ასე­ვე, გა­უ­გე­ბა­რია
სის მერ­მა გმირ­თა მო­ედ ­ ან­ზე, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
რო­გორ მი­ვი­და ცეს­კო იმ დას­კვ­ ­ნამ­დე, რომ
ტე­რი­ტო­რი­უ­ლი მთლი­ან­ ო­ბი­სათ­ვის ბრძო­ლა­ში
თვით­მ­მარ­თ­ვე­ლო­ბის ბი­უ­ჯე­ტით და­ფი­ნან­სე­ბუ­
და­ღუ­პულ გმირ­თა მე­მო­რი­ალ ­ ი გვირ­გვ­ ი­ნით შე­
ლი სო­ცი­ალ ­ უ­რი ქსე­ლი­სა და ვებ­-­გვ­ ერ­დის სა­
ამ­კო. ღო­ნის­ძი­ებ­ ის შე­სა­ხებ ინ­ფორ­მა­ცი­ა, რო­
შუ­ალ
­ ე­ბით გავ­რც ­ ე­ლე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ა, რო­
მელ­საც ეს­წ­რე­ბო­და ასე­ვე პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­
მე­ლიც გარ­და თბი­ლი­სის მე­რის ღო­ნის­ძი­ებ­ ა­ზე
დი­და­ტი, სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­ვი­ლი, გავ­რც ­ ელ­და
დას­წ­რე­ბი­სა, შე­იც
­ ავ­და ასე­ვე ინ­ფორ­მა­ცი­ას პრე­
თბი­ლი­სის მე­რი­ის ოფი­ცი­ალ ­ უ­რი facebook-ისა
ზი­დ ენ­ტ ო­ბ ის კან­
დ ი­და­ტის შე­სა­ხებ, მხო­ლოდ მე­
და ვებ­-­გვ­ ერ­დის სა­შა­უ­ლე­ბით.15
რის საქ­მი­ან­ ო­ბის გა­შუ­ქე­ბას წარ­მო­ად­გენ­და.
ცენ­ტრ­ ა­ლურ­მა სა­არ­ჩევ­ნო კო­მი­სი­ამ მო­ცე­მულ
მო­ცე­მუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბით, ცეს­კომ არა­მარ­
შემ­თხ­ვე­ვა­ში ვერ და­ად­გი­ნა, რომ ად­გი­ლი ჰქონ­
ტო თა­ვი აარი­და თბი­ლი­სის მე­რი­ის და­ჯა­რი­მე­
და ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის გა­მო­ყე­ნე­ბას
ბას ძა­ლი­ან აშ­კა­რა დარ­ღ­ვევ­სით­ვის, არა­მედ,
შემ­დეგ არ­გუ­მენ­ტზ­ ე დაყ­რდ­ ნ­ ო­ბით: „ღონისძიება
ისე­ვე რო­გორც ბევრ სხვა შემ­თხ­ვე­ვა­ში, კი­დევ
გა­ი­მარ­თა სო­ხუ­მის და­ცე­მის დღეს­თან და­კავ­ში­
ერ­თხელ და­ამ­ცრ­ ო სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სით დად­
რე­ბით, კონ­კ­რე­ტუ­ლი მიზ­ნი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე,

14 რეკომენდაციები საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესებისათვის, „სამართლიანი არჩევნები“, საია, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო“, გვ.5, 12 ივნისი, 2018,
ხელმისაწვდომია: http://isfed.ge/geo/rekomendatsiebi/rekomendatsiebi-saarchevno-garemos-gaumjobesebisatvis
15 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ცესკოს გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=7155

7
გე­ნი­ლი სტან­დარ­ტი და კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბის გვერ­ სი ყო­ველ­გვ­ ა­რი შე­სავ­ლი­სა და გაგ­რძ­ ე­ლე­ბის
დის ავ­ლით ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­უ­ლი რე­სურ­სის სა­არ­ ცოდ­ნის გა­რე­შე­დაც ნათ­ლად ჩანს მას­ში გა­კე­
ჩევ­ნო მიზ­ნე­ბით გა­მო­ყე­ნე­ბის შე­საძ­ლებ­ლო­ბა თე­ბუ­ლი აქ­ცენ­ტი. ამ ორ ერს შო­რის არ­სე­ბუ­
შექ­მ­ნა. ლი ის­ტო­რი­უ­ლი ურ­თი­ერ­თო­ბის ზე­და­პი­რუ­ლი
ცოდ­ნაც კი საკ­მა­რი­სია იმის გა­სა­აზ­რებ­ლად თუ
რამ­დე­ნად უარ­ყო­ფი­თი და საფ­რთ ­ ხის შემ­ცვ­ ე­ლი
ეროვ­ნუ­ლი შუღ­ლის გაღ­ვი­ვე­ბა შე­იძ­ლე­ბა იყოს მსგავ­სი გან­ცხა­დე­ბე­ბი. ის რომ
თუ ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­წო­დე­ბა? ეს გან­ცხა­დე­ბა მხო­ლოდ მშრა­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის
მი­წო­დე­ბას არ წარ­მო­ად­გენ­და მარ­ტი­ვი ტეს­ტით
სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 45-ე მუხ­ დას­ტურ­დე­ბა - კერ­ძოდ, რა­ტომ არ იყო მოყ­ვა­
ლის მე-3 პუნ­ქ­ტით აკ­რ­ძა­ლუ­ლია მო­წო­დე­ბე­ ნი­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ის სა­ხით სხვა ქვეყ­ნე­ბის მა­გა­
ბი ეროვ­ნუ­ლი შუღ­ლი­სა და მტრო­ბის­კენ. 2018 ლი­თე­ბი. სომ­ხურ თემ­თან შეხ­ვედ­რი­სას სწო­რედ
წლის 2 ნო­ემ­ბერს ნი­ნოწ­მინ­და­ში წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ თურ­ქი ეროვ­ნე­ბის მქო­ნე პი­რებ­თან შე­და­რე­ბის
ნო კამ­პა­ნი­ის ფარ­გლ ­ ებ­ში ეთ­ნი­კუ­რად სო­მეხ გა­კე­თე­ბა აშ­კა­რას ხდის, რომ მსგავ­სი გან­ცხა­
მო­ქა­ლა­ქე­ებ­თან შეხ­ვედ­რი­სას პრე­ზი­დენ­ტო­ბის დე­ბა შემ­თხ­ვე­ვი­თი არ იყო. გა­უ­გე­ბა­რია რო­გორ
კან­დი­დატ­მა, სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­ვილ­მა შემ­დე­გი ჩათ­ვა­ლა ცეს­კომ ასე­თი ში­ნა­არ­სის გან­ცხა­დე­ბა
გან­ცხა­დე­ბა გა­აკ­ ე­თა: „აქამდე მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის მხო­ლოდ ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­წო­დე­ბად ყო­ფი­ლი
მი­ნი­ჭე­ბა იყო მხო­ლოდ პრე­ზი­დენ­ტის გა­დაწყ­ვე­ პრე­ზი­დენ­ტის საქ­მი­ან­ ო­ბის შე­სა­ხებ. აქე­დან გა­
ტი­ლე­ბით. ერ­თ­მა პრე­ზი­დენ­ტ­მა, რომ­ლის წარ­ მომ­დი­ნა­რე, ბუ­ნებ­რი­ვად ჩნდე­ბა მო­საზ­რე­ბა,
მო­მად­გე­ნე­ლიც არის ჩე­მი ოპო­ნენ­ტი, ძა­ლი­ან რომ მი­ზა­ნი პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის­თ­ვის
ბევ­რი მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბა და­უ­რი­გა თურ­ქებს, მაგ­რამ პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის არი­დე­ბა და მი­სი გან­ცხა­დე­
თქვენ არ მოგ­ცათ მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბა“. სა­კითხის სენ­ ბის გა­მარ­თ­ლე­ბა იყო.
სი­ტი­უ­რო­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, „სამართლიანმა
არ­ჩევ­ნებ­მა“ ცეს­კოს მი­მარ­თა ფაქ­ტის შეს­წავ­ლის
და მას­ზე რე­აგ ­ ი­რე­ბის მოთხოვ­ნით, თუმ­ცა ცეს­ აგი­ტა­ცია სა­სუ­ლი­ერ
­ ო პი­რის
კომ დარ­ღ­ვე­ვის ფაქ­ტი არ და­ად­გი­ნა.16 მი­ერ

ცეს­კოს გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში აღ­ნიშ­ნუ­ლი­ა: სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 45-ე მუხ­ლის 4-ე პუნ­ქ­


„საუბარი შე­ე­ხო „ორმაგი მო­ქა­ლა­ქე­ო­ბის“ სა­ ტის „ზ“ ქვე­პუნ­ქ­ტით რე­ლი­გი­ურ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებს
მარ­თ­ლებ­რი­ვი რე­გუ­ლი­რე­ბის სა­კითხს. ამა­ვე აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის უფ­ლე­ბა არ აქვთ.
სა­კითხ­თან მი­მარ­თე­ბით გაჟ­ღერ­და ყო­ფი­ლი აღ­ნიშ­ნუ­ლი ნორ­მა ეფუძ­ნე­ბა სე­კუ­ლა­რიზ­მის
პრე­ზი­დენ­ტის კრი­ტი­კა და მის მი­ერ მო­ქა­ლა­ პრინ­ციპს და მიზ­ნად ისა­ხავს სა­ხელ­მ­წი­ფო­სა და
ქე­ო­ბის მი­ნი­ჭე­ბის პრო­ცეს­ში გან­ხო­ცი­ე­ლე­ბუ­ლი რე­ლი­გი­ურ საქ­მი­ან­ ო­ბას შო­რის ზღვრის გავ­ლე­
ფაქ­ტობ­რი­ვი გა­რე­მო­ე­ბე­ბის აღ­წე­რა, რაც შე­საძ­ ბას. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რე­ალ ­ ო­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­
ლე­ბე­ლია გან­ხი­ლულ იქ­ნეს კონ­კ­რე­ტუ­ლი აქ­ტი­ რე, ხში­რია შემ­თხ­ვე­ვე­ბი, რო­დე­საც სა­სუ­ლი­ერ ­ ო
ვო­ბის, მოვ­ლე­ნი­სა და წარ­სულ­ში სა­ხელ­მ­წი­ფოს პი­რე­ბი, კერ­ძოდ, მარ­თ­ლმ­ ა­დი­დებ­ლუ­რი ეკ­ლე­
მე­თა­უ­რის მი­ერ გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბუ­ლი ქმე­დე­ბე­ბის სი­ის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი აქ­ტი­უ­რად ერ­თ­ვე­ბი­
შე­სა­ხებ ამომ­რ­ჩევ­ლე­ბი­სათ­ვის ინ­ფორ­მა­ცი­ის მი­ ან აგი­ტა­ცი­აშ­ ი ამა თუ იმ კან­დი­და­ტის­/პ­ არ­ტი­ის
წო­დე­ბად, აღ­ნიშ­ნუ­ლი კი არ შე­იძ­ლე­ბა ჩა­ით­ვა­ სა­სარ­გებ­ლოდ თუ სა­წი­ნა­აღ­მ­დე­გოდ. სა­ზო­გა­
ლოს ეროვ­ნუ­ლი შუღ­ლი­სა და მტრო­ბის­კენ მი­ დო­ებ­ ა­ში ეკ­ლე­სი­ის­ ად­მი არ­სე­ბუ­ლი მა­ღა­ლი
მარ­თულ მო­წო­დე­ბად“. ნდო­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, შე­იძ­ლე­ბა ვი­ვა­რა­უ­
დოთ, რომ ასე­თი აგი­ტა­ცი­ით სა­სუ­ლი­ერ ­ ო პი­რე­
შე­სა­ბა­მი­სად, ცეს­კომ პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ ბი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვან გავ­ლე­ნას ახ­დე­ნენ არ­ჩევ­ნე­ბის
ტის გან­ცხა­დე­ბა „ყოფილი პრე­ზი­დენ­ტის კონ­ შე­დე­გებ­ზე, რაც ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბა სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
კ­რე­ტუ­ლი ქმე­დე­ბე­ბის აღ­წე­რად“ ჩათ­ვა­ლა. კონ­სტ­ ი­ტუ­ცი­ით დად­გე­ნი­ლი სა­ხელ­მ­წი­ფო­სა და
არა­და, გან­ცხა­დე­ბის ერ­თი წა­კითხ­ვი­თაც, მი­ ეკ­ლე­სი­ის ერ­თ­მა­ნე­თი­სა­გან და­მო­უ­კი­დებ­ლო­ბის

16 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ცესკოს გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=7280

8
პრინ­ციპს და სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სით დად­გე­ნი­ლი აღ­სა­ნიშ­ნა­ვი­ა, რომ 2014 წლის თვით­მ­მარ­თ­
აკ­რძ­ ალ­ვის მი­ზანს. ვე­ლო­ბის წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­რი­ოდ­
ში სა­ქარ­თ­ვე­ლოს კა­თო­ლი­კოს­-­პატ­რი­არ­ქის
რო­გო­რი არის სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­ის რე­ ქო­რე­პის­კო­პო­სის მი­ერ საკ­ვი­რაო ქა­და­გე­ბი­სას
ა­გი­რე­ბა აღ­ნიშ­ნულ სა­კითხ­ზე? გა­კე­თე­ბუ­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი გან­ცხა­დე­ბე­ბის გა­
მო „სამართლიანი არ­ჩევ­ნე­ბის“ მი­ერ წარ­დგ ­ ე­
წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბი­სას ნილ გან­ცხა­დე­ბა­ზე, ცეს­კომ ასე­ვე ვერ და­ად­გი­ნა
ჭყონ­დი­დის მიტ­რო­პო­ლიტ­მა, მე­უ­ფე პეტ­რემ, დარ­ღ­ვე­ვა, იმა­ვე მო­ტი­ვით, რომ აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­
რო­მე­ლიც არის სა­მო­ცი­ქუ­ლო ავ­ტო­კე­ფა­ლუ­რი ნა­წი­ლე­ო­ბა აკ­რძ­ ა­ლუ­ლია არა ცალ­კე­უ­ლი სა­სუ­
მარ­თ­ლმ­ ა­დი­დებ­ლუ­რი ეკ­ლე­სი­ის წმინ­და სი­ნო­ ლი­ერ ­ ო პი­რე­ბი­სათ­ვის, არა­მედ ეკ­ლე­სი­ის­თ­ვის,
დის წევ­რი, ქა­და­გე­ბის დროს სა­ქარ­თ­ვე­ლოს რო­გორც რე­ლი­გი­უ­რი ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის­თ­ვის.19
პრე­ზი­დენ­ტო­ბის კან­დი­და­ტის სა­ლო­მე ზუ­რა­ბიშ­
ვი­ლის სა­წი­ნა­აღ­მ­დე­გო აგი­ტა­ცი­ის შემ­ცვ­ ე­ლი პო­ ის რომ ცეს­კოს გან­მარ­ტე­ბით, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
ლი­ტი­კუ­რი გან­ცხა­დე­ბა გა­აკ­ ე­თა. „სამართლიანმა სა­მო­ცი­ქუ­ლო ავ­ტო­კე­ფა­ლუ­რი მარ­თ­ლმ­ ა­დი­დე­
არ­ჩევ­ნებ­მა“ მო­ცე­მუ­ლი ფაქ­ტის შე­სას­წავ­ლად ბე­ლი ეკ­ლე­სი­ის სი­ნო­დის წევ­რზ­ ე, რო­მე­ლიც სა­
ცეს­კოს მი­მარ­თა.17 ეკ­ლე­სიო იერარ­ქი­აშ­ ი მა­ღა­ლი თა­ნამ­დე­ბო­ბის
პირს წარ­მო­ად­გენს, არ ვრცელ­დე­ბა სა­არ­ჩევ­
„საქართველოს სა­ხელ­მ­წი­ფო­სა და სა­ქარ­თ­ვე­ ნო კო­დექ­სით დად­გე­ნი­ლი აკ­რძ­ ალ­ვა, წარ­მო­
ლოს სა­მო­ცი­ქუ­ლო ავ­ტო­კე­ფა­ლურ მარ­თ­ლმ­ ა­ ად­გენს არ­სე­ბუ­ლი რე­გუ­ლა­ცი­ის არა­თუ ვიწ­რო
დი­დე­ბელ ეკ­ლე­სი­ას შო­რის“ და­დე­ბუ­ლი კონ­სტ ­ ი­ გან­მარ­ტე­ბას, არა­მედ პირ­და­პირ ნე­ბარ­თ­ვას სა­
ტუტ­ცი­უ­რი შე­თან­ხმ­ ე­ბით, ეკ­ლე­სი­ას სპე­ცი­ალ
­ უ­რი სუ­ლი­ერ­ ო პი­რე­ბი­სათ­ვის თუ სხვა რე­ლი­გი­უ­რი
უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბის გა­რე­შე წარ­მო­ად­გე­ნენ: სა­ გა­ერ­თი­ან­ ე­ბე­ბის მსა­ხუ­რე­ბის­თ­ვის შე­უზღუ­და­ვად
ეკ­ლე­სიო კრე­ბა, სა­ქარ­თ­ვე­ლოს კა­თო­ლი­კოს­­ გა­ნა­ხორ­ცი­ელ ­ ონ პო­ლი­ტი­კუ­რი აგი­ტა­ცი­ა.
-­პატ­რი­არ­ქი, წმი­და სი­ნო­დი და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს
სა­პატ­რი­არ­ქო (ქორეპისკოპოსისა და მდივ­ნის სა­სუ­ლი­ერ ­ ო, გან­სა­კუთ­რე­ბით მა­ღა­ლი თა­ნამ­
სა­ხით).18 დე­ბო­ბის მქო­ნე პი­რე­ბის მი­ერ ქა­და­გე­ბის დროს,
მრევ­ლთ ­ ან კო­მუ­ნი­კა­ცი­ის­ ას გა­კე­თე­ბუ­ლი გან­
ცეს­კომ თა­ვის გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბა­ში აღ­ნიშ­ნა, რომ ცხა­დე­ბე­ბი, რო­მე­ლიც მე­დი­ის სა­შუ­ალ ­ ე­ბი­თაც
აგი­ტა­ცია ეკ­რძ­ ა­ლე­ბა რე­ლი­გი­ურ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ არის ხელ­მი­საწ­ვ­დო­მი, ცალ­სა­ხად სა­ჯა­რო მოქ­
ას, ამ კონ­კრ ­ ე­ტულ შემ­თხ­ვე­ვა­ში მარ­თ­ლმ­ ა­დი­ მე­დე­ბას წარ­მო­ად­გენს. ცხა­დი უნ­და იყოს, რომ,
დე­ბელ ეკ­ლე­სი­ას და არა ცალ­კე­ულ სა­სუ­ლი­ მა­თი ავ­ტო­რი­ტე­ტის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით, სა­სუ­ლი­
ე­რო პირს. მი­სი­ვე გან­მარ­ტე­ბით, მარ­თა­ლია ე­რო პი­რე­ბის მი­ერ გა­კე­თე­ბუ­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი
ჭყონ­დი­დის მიტ­რო­პო­ლი­ტი წმინ­და სი­ნო­დის ში­ნა­არ­სის გან­ცხა­დე­ბებს ამომ­რჩ­ ე­ველ­ზე მნიშ­ვ­
წევ­რი­ა, მაგ­რამ ის სპე­ცი­ალ ­ უ­რი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ ნე­ლო­ვა­ნი გავ­ლე­ნის მოხ­დე­ნა შე­უძ­ლი­ა. ასე­ვე
ლე­ბის გა­რე­შე არ წარ­მო­ად­გენს ეკ­ლე­სი­ას. ხო­ სა­ეჭ­ვო არ უნ­და იყოს ის, რომ ამომ­რჩ­ ევ­ლის
ლო ასე­თი უფ­ლე­ბა­მო­სი­ო­ლე­ბის გა­რე­შე ეკ­ლე­ თვალ­ში ეს სა­სუ­ლი­ერ ­ ო პი­რე­ბი ეკ­ლე­სი­ის წარ­
სი­ას წარ­მო­ად­გენს სი­ნო­დი ე.ი. სა­ქარ­თ­ვე­ლოს მო­მად­გენ­ლე­ბად მი­იჩ­ნე­ვი­ან.
ეკ­ლე­სი­ის მღვდელ­მ­თა­ვარ­თა კრე­ბა და არა სი­
ნო­დის ცალ­კე­უ­ლი წევ­რი. ცეს­კომ მი­იჩ­ნი­ა, რომ შე­სა­ბა­მი­სად, არ­სე­ბუ­ლი რე­ალ ­ ო­ბი­დან, კა­ნონ­
ჭყონ­დი­დის მიტ­რო­პო­ლიტ­მა გა­მო­ხა­ტა პი­რა­დი მ­დებ­ლო­ბით დად­გე­ნი­ლი რე­გუ­ლა­ცი­იდ ­ ან და
მო­საზ­რე­ბა კან­დი­და­ტის გან­ცხა­დე­ბებ­ზე და მი­სი მი­სი მიზ­ნე­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ცეს­კოს მიდ­გო­
რო­გორც სა­სუ­ლი­ერ ­ ო პი­რის მი­მარ­თ­ვა მრევ­ მა, რომ სა­ეკ­ლე­სიო იერარ­ქი­აშ­ ი ისე­თი მა­ღა­ლი
ლი­სად­მი არ წარ­მო­ად­გენს ეკ­ლე­სი­ის სა­ხე­ლით თა­ნამ­დე­ბო­ბის პი­რებ­ზე რო­გორც არის სი­ნო­დის
გა­კე­თე­ბულ გან­ცხა­დე­ბას და ვერ ჩა­ით­ვ­ლე­ბა სა­ წევ­რი თუ ქო­რე­პის­კო­პო­სი არ ვრცელ­დე­ბა კა­
მარ­თალ­დარ­ღ­ვე­ვად. ნონ­მ­დებ­ლო­ბით დაგ­დე­ნი­ლი აგი­ტა­ცი­აშ­ ი მო­
ნა­წი­ლე­ო­ბის აკ­რძ­ ალ­ვა ზე­და­პი­რუ­ლი და და­უ­

17 „სამართლიანი არჩევნების“ განცხადება და ცესკოს გადაწყვეტილება ხელმისაწვდომია აქ: https://sachivrebi.cec.gov.ge/info.php?id=7059


18 კონსტიტუციური შეთანხმება „საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის“, მუხლი 1, პ.4, 22
ოქტომბერი, 2002 წელი. ხელმისაწვდომია აქ: https://matsne.gov.ge/ka/document/view/41626?publication=0
19 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნების მონიტორინგის საბოლოო ანგარიში, სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის
საერთაშორისო საზოგადოება, გვ.20, 2014, ხელმისაწვდომია: https://bit.ly/2Gdk9QG

9
სა­ბუ­თე­ბე­ლი­ა. ასე­თი გან­მარ­ტე­ბა ზი­ანს აყე­ნებს და სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ის წევ­რე­ბის ნა­წილს მოკ­ლე
სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­მოს და ამ შემ­თხ­ვე­ვა­შიც იქ­მ­ნე­ბა ვა­და­ში ეწუ­რე­ბა უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა, არა არის
შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა, რომ მი­ზა­ნი პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის გა­მო­რიცხუ­ლი, რომ კო­მი­სი­ის წევ­რებ­მა, რომ­
და­კის­რე­ბის თა­ვი­დან არი­დე­ბა­ა. ლებ­მაც დარ­ღ­ვე­ვა ჩა­იდ ­ ი­ნეს პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბას
თა­ვი აარი­დონ მარ­ტო იმი­ტომ, რომ სა­ოლ­ქო
კო­მი­სი­ამ თუ ცეს­კომ იმ დროს გა­ნი­ხი­ლოს სა­ჩი­
კო­მი­სი­ის წევ­რთ ­ ა ვა­რი, რო­ცა დამ­რღ ­ ­ვევ პირს უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბა
უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბის ვა­დის შეწყ­ვე­ტი­ლი ჰქონ­და. არც ისა არის გა­მო­რიცხუ­
ლი, რომ, გარ­კვ­ ე­ულ შემ­თხ­ვე­ვებ­ში, შე­სა­ბა­მი­სი
შეწყ­ვე­ტა, რო­გორც სა­ჩივ­რის
ინ­ტე­რე­სის არ­სე­ბო­ბი­სას სა­ჩივ­რის გან­ხილ­ვის
არ დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბის გა­ჭი­ან­ უ­რე­ბა გან­ზ­რახ მოხ­დეს კონ­კრ ­ ე­ტუ­ლი პი­
სა­ფუძ­ვე­ლი რის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბი­სა­გან გა­სა­თა­ვი­სუფ­ლებ­
ლად.
სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სის 71-ე მუხ­ლის მე-4 პუნ­ქ­ტის
თა­ნახ­მად, კო­მი­სი­ის ყევ­ლა წევ­რი ვალ­დე­ბუ­ლია
ხე­ლი მო­აწ­ ე­როს არ­ჩევ­ნე­ბის შე­მა­ჯა­მე­ბელ ოქმს. დავების განხილვის პროცესი -
ამა­ვე მუხ­ლის მე-5 პუნ­ქ­ტით, თუ კო­მი­სი­ის წევ­რი ღია თუ დახურული?
არ ეთან­ხმ­ ე­ბა შე­მა­ჯა­მე­ბელ ოქმს მას შე­უძ­ლია
გან­სხ­ ვ­ ა­ვე­ბუ­ლი აზ­რი ოქმს წე­რი­ლო­ბით და­ურ­
ცეს­კოს მი­ერ არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­
თოს.
თან ერ­თად შე­მუ­შა­ვე­ბულ სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის
სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ში წე­რი­ა, რომ ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­
„სამართლიანმა არ­ჩევ­ნებ­მა“ სა­ჩი­ვა­რი წა­რად­
ცი­ულ სა­მარ­თ­ლა­დარ­ღ­ვე­ვა­თა ოქ­მის შედ­გე­ნა­ზე
გი­ნა ცეს­კო­ში სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ებ­ ის იმ წევ­რე­ბის
წარ­დგ ­ ე­ნილ სა­ჩი­ვარ­ს/­გ­ ან­ცხა­დე­ბას ზე­პი­რი მოს­
პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის შე­სა­ხებ, რომ­ლებ­მაც ხე­ლი
მე­ნით ერ­თ­პი­როვ­ნუ­ლად იხი­ლავს ოქ­მის შედ­
არ მო­აწ­ ე­რეს სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ებ­ ის შე­მა­ჯა­მე­ბელ
გე­ნა­ზე უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლი პი­რი, და­ინ­ტე­რე­სე­ბუ­
ოქ­მებს.
ლი მხა­რე­ებ­ ის მო­ნა­წი­ლე­ო­ბით, რის თა­ო­ბა­ზეც
დგე­ბა ზე­პი­რი მოს­მე­ნის ოქ­მი.20
სა­ჩი­ვა­რი დად­გე­ნილ ვა­და­ში იყო წარ­დგ ­ ე­ნი­ლი,
მაგ­რამ მი­სი გან­ხილ­ვის დრო­ის­თ­ვის პო­ლი­ტი­კუ­
მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ თა­ვად ცეს­კოს მი­ერ
რი პარ­ტი­ებ­ ის მი­ერ სა­ოლ­ქო კო­მი­სი­ებ­ში და­ნიშ­
დამ­ტკ­ ი­ცე­ბულ სა­ხელ­მ­ძღ­ვა­ნე­ლო­ში ცალ­სა­ხად
ნულ წევ­რებს შეწყ­ვე­ტი­ლი ჰქონ­დათ უფ­ლე­ბა­
წე­რი­ა, რომ სა­ჩი­ვა­რი/­გან­ცხა­დე­ბა ზე­პი­რი მოს­
მო­სი­ლე­ბა. ეს გა­რე­მო­ე­ბა ცეს­კომ სა­ჩივ­რის არ
მე­ნით უნ­და იყოს გან­ხი­ლუ­ლი, სა­არ­ჩევ­ნო ად­
დაკ­მა­ყო­ფი­ლე­ბის­თ­ვის არ­გუ­მენ­ტა­ცი­ად გა­მო­ი­
მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის პრაქ­ტი­კა არა­თან­მიმ­დევ­რუ­ლი­ა.
ყე­ნა. ამ გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის შე­დე­გად ცეს­კოს გან­
უმე­ტეს შემ­თხ­ვე­ვა­ში, კო­მი­სი­ებ­ ი გან­ხილ­ვა­ზე
მარ­ტე­ბით დად­გე­ნი­ლი სტან­დარ­ტი შე­იძ­ლე­ბა
არ იბა­რე­ბენ სა­ჩივ­რის­/გ ­ ან­ცხა­დე­ბის წარ­მ­დგ­ ენ
კი­დევ ერ­თი სა­ფუძ­ვე­ლი გახ­დეს კო­მი­სი­ის წევ­
პირს. „სამართლიანი არ­ჩევ­ნე­ბის“ წარ­მო­მად­
რე­ბის­თ­ვის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის ასა­რი­დებ­ლად.
გენ­ლე­ბი მხო­ლოდ რამ­დე­ნი­მე შემ­თხ­ვე­ვა­ში და­

ი­ბა­რეს მათ მი­ერ წარ­დგ ­ ე­ნი­ლი სა­ჩივ­რე­ბის გან­
სა­კითხის ასე­თი გა­დაწყ­ვე­ტა არას­წო­რია და
ხილ­ვა­ზე. მსგავ­სი მიდ­გო­მა მი­უ­ღე­ბე­ლი­ა. ასე­ვე,
ხელს უწყობს ცუ­დი პრაქ­ტი­კის დამ­კვ­ იდ­რე­ბას.
გა­უ­გე­ბა­რია რა­ზე დაყ­რდ ­ ნ­ ო­ბით იღებს გა­დაწყ­
უფ­ლე­ბა­მო­სი­ლე­ბის შეწყ­ვე­ტა არ შე­იძ­ლე­ბა წარ­
ვე­ტი­ლე­ბას სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცია რო­მე­ლი
მო­ად­გენ­დეს პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის­გან გა­თა­ვი­სუფ­
სა­ჩივ­რე­ბის გან­ხილ­ვა­ზე და­იბ­ ა­როს სა­ჩივ­რის
ლე­ბის სა­ფუძ­ველს, ვი­ნა­იდ ­ ან ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში
წარ­მ­დგ ­ ე­ნი და რო­მელ­ზე არა.
გან­მ­საზღ­ვ­რე­ლი უნ­და იყოს დარ­ღ­ვე­ვის ჩა­დე­ნის
და არა სა­ჩივ­რის გან­ხილ­ვის დრო. იმის გათ­
ვალ­სი­წი­ნე­ბით, რომ სა­უბ­ნო კო­მი­სი­ის წევ­რებს

20 საარჩევნო დავების სახელმძღვანელო, გვ.28, 2018, http://cesko.ge/res/docs/Book-Davebi2018-Web.pdf

10
დას­კვ
­ ­ნა თა­ვი­დან არი­დე­ბა­ზე. ეს, გარ­და იმი­სა, რომ სა­
არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის არა­კე­თილ­სინ­დი­სი­
წარ­დგ ­ ე­ნილ სა­ჩივ­რებ­ზე მი­ღე­ბუ­ლი გა­დაწყ­ვე­ ე­რე­ბა­ზე მი­უ­თი­თებს, ზო­გა­დად არა­ეფ ­ ექ­ტურს
ტი­ლე­ბე­ბის თუ მა­თი გან­ხილ­ვის პრო­ცე­სუ­ალ ­ უ­ ხდის დარ­ ღ ­
ვ ე­
ვ ებ­
ზ ე რე­აგ­ ი­
რ ე­
ბ ას და მო­ მა­ვალ­ში
რი მხა­რის ამ მოკ­ლე მი­მო­ხილ­ვი­და­ნაც ნა­თე­ლი მათ პრე­ვენ­ცი­ას.
ხდე­ბა, რომ სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის მი­ერ
სა­არ­ჩევ­ნო დარ­ღ­ვე­ვებ­ზე რე­აგ ­ ი­რე­ბის პრაქ­ტი­ მი­ღე­ბუ­ლი რე­ალ ­ ო­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, შე­იძ­
კა სე­რი­ო­ზულ პრობ­ლე­მას წარ­მო­ად­გენს. სა­ ლე­ბა ით­ქ­ვას, რომ სა­არ­ჩევ­ნო და­ვე­ბის გან­ხილ­
არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ამ თა­ვი­სი გა­დაწყ­ვე­ტი­ ვის კუთხით სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცია თავს ვერ
ლე­ბე­ბით წი­ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის პე­რი­ოდ­ში არ­თ­მევს მას­ზე და­კის­რე­ბულ ვალ­დე­ბუ­ლე­ბას,
არ­სე­ბი­თი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბის სა­კითხებ­ზე ძა­ლი­ან რაც უარ­ყო­ფი­თად აისა­ხე­ბა სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­
და­ბა­ლი სტან­დარ­ტი და­ად­გი­ნა, რო­მე­ლიც არა მო­ზე და ახა­ლი­სებს დარ­ღ­ვე­ვე­ბის ჩა­დე­ნას. სა­
მარ­ტო წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბა­ში მო­დის სა­არ­ჩევ­ნო კა­ არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის მხრი­დან სა­არ­ჩევ­ნო
ნონ­მ­დებ­ლო­ბის მიზ­ნებ­თან, არა­მედ აზრს უკარ­ და­ ვ ებ­
ზ ე არა­ე ფ
­ ექ­ტ უ­
რი რე­აგ ­ ი­რე­ბა პრობ­ლე­მად
გავს გარ­კვ­ ე­უ­ლი რე­გუ­ლა­ცი­ებ­ ის არ­სე­ბო­ბას და რჩე­ბა და ამ მხრივ გა­სულ არ­ჩევ­ნებ­ზე და­ფიქ­სი­
მთლი­ან­ ო­ბა­ში უარ­ყო­ფით გავ­ლე­ნას ახ­დენს წი­ რე­ბუ­ლი უარ­ყო­ფი­თი ტენ­დენ­ცია არ შეც­ვ­ლი­ლა.
ნა­სა­არ­ჩევ­ნო კამ­პა­ნი­ის სა­მარ­თ­ლი­ან და კონ­კუ­ არ­სე­ბუ­ლი პრობ­ლე­მის მო­საგ­ვა­რებ­ლად, მნიშ­
რენ­ტულ გა­რე­მო­ში წარ­მარ­თ­ვა­ზე. ვ­ნე­ლო­ვა­ნი­ა:

აღ­სა­ნიშ­ნა­ვი­ა, რომ უმე­ტეს შემ­თხ­ვე­ვა­ში, რო­მე­ • სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ


­ ა­ცი­ამ გა­მო­იჩ­ ი­ნოს
ლიც ეხე­ბა ასე­ვე ზე­ვით გან­ხი­ლულ სა­კითხებს, დარ­ღ­ვე­ვებ­ზე ეფექ­ტუ­რი რე­აგ ­ ი­რე­ბის ნე­ბა, რაც
პრობ­ლე­მას კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბა არ წარ­მო­ად­გენს. კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბით დად­გე­ნი­ლი რე­გუ­ლა­ცი­ებ­ ის
არა­მედ, საქ­მე გვაქვს სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ აღ­სრ
­ უ­ლე­ბას უზ­რუნ­ველ­ყოფს;
ის მი­ერ კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბის არას­წო­რად გა­მო­ყე­
ნე­ბა­სა და გან­მარ­ტე­ბას­თან. გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბებ­ • სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­ამ ნორ­მის გა­
ში მოყ­ვა­ნი­ლი არ­გუ­მენ­ტე­ბი­დან თუ სა­არ­ჩევ­ნო მო­ყე­ნე­ბი­სას მხედ­ვე­ლო­ბა­ში მი­იღ
­ ოს მი­სი მი­ზა­ნი
ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის არა­თან­მიმ­დევ­რუ­ლი მიდ­გო­მი­ და სა­მარ­თ­ლი­ან­ ი და თა­ნას­წო­რი სა­არ­ჩევ­ნო გა­
დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რო­დე­საც სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ რე­მოს შექ­მ­ნის ინ­ტე­რე­სი;
ნის­ტრ­ ა­ცია ხან კა­ნო­ნის სიტყ­ვა­სიტყ­ვით ვიწ­რო
გან­მარ­ტე­ბას ახ­დენს, ხან კი ისეთ ფარ­თო ინ­ • სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ამ გა­ია­ ზ­როს
ტერ­პრ ­ ე­ტა­ცი­ას, რაც სრუ­ლად ეწი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბა და გა­აა­ ნ­ ა­ლი­ზოს არ­ჩევ­ნე­ბის კუთხით არ­სე­ბუ­ლი
კა­ნო­ნით გან­საზღ­ვ­რულ მკა­ფიო რე­გუ­ლა­ცი­ის თა­ნა­მედ­რო­ვე გა­მოწ­ვე­ვე­ბი (მაგალითად, სო­ცი­
მი­ზანს, რჩე­ბა შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა, რომ სა­არ­ჩევ­ნო ა­ლუ­რი მე­დი­ის გა­მო­ყე­ნე­ბის კუთხით) და ამის
ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის მსგავ­სი მიდ­გო­მა მი­ზან­მი­მარ­ შე­სა­ბა­მი­სად გან­მარ­ტოს კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბა;
თუ­ლია და არა კა­ნონ­მ­დებ­ლო­ბის უცო­დინ­რო­
ბით ან ვერ გა­გე­ბით გა­მოწ­ვე­უ­ლი. • ცეს­კომ სა­არ­ჩევ­ნო კო­დექ­სშ­ ი გან­სა­ხორ­
ცი­ელ
­ ე­ბე­ლი ცვლი­ლე­ბე­ბის სა­კა­ნონ­მ­დებ­ლო
ასე­თი პრაქ­ტი­კის ფონ­ზე, ბუ­ნებ­რი­ვია კითხ­ვის ორ­გა­ნო­სად­მი წარ­დგ ­ ე­ნამ­დე გა­მარ­თოს კონ­
ნიშ­ნე­ბი ჩნდე­ბა სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ის სულ­ტა­ცი­ებ­ ი მი­უ­კერ­ძო­ე­ბელ და და­მო­უ­კი­დე­ბელ
მი­უ­კერ­ძო­ებ­ლო­ბი­სა და ობი­ექ­ტუ­რო­ბის შე­სა­ არა­სამ­თავ­რო­ბო ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ებ­თან სა­არ­ჩევ­ნო
ხებ. დამ­კვ­ იდ­რე­ბუ­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბის ანა­ლი­ზი და­ვე­ბის პრაქ­ტი­კი­სა და არ­სე­ბუ­ლი გა­მოწ­ვე­ვე­
ქმნის შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბას, რომ და­ვე­ბის გან­ხილ­ ბის გან­სა­ხილ­ვე­ლად;
ვი­სას სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცია ზრუ­ნავს არა
ამომ­რჩ­ ევ­ლე­ბის ინ­ტე­რე­სე­ბის დაც­ვა­ზე და თა­ • ცეს­კომ მის მი­ერ მი­ღე­ბულ დო­კუ­მენ­ტებ­ში,
ნა­ბა­რი სა­არ­ჩევ­ნო გა­რე­მოს შექ­მ­ნა­ზე, არა­მედ რო­გო­რიც არის მა­გა­ლი­თად ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­უ­ლი
კონ­კრ ­ ე­ტუ­ლი პი­რე­ბი­სათ­ვის პა­სუ­ხის­მ­გებ­ლო­ბის რე­სურ­სე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბის შე­სა­ხებ მე­მო­რან­დუ­მი,

11
ასა­ხოს ის გან­მარ­ტე­ბე­ბი, რაც უზ­რუნ­ველ­ყოფს
რე­ალ­ ურ გა­მოწ­ვე­ვებ­ზე ეფექ­ტურ რე­აგ
­ ი­რე­ბას;

• სა­არ­ჩევ­ნო ად­მი­ნის­ტრ
­ ა­ცი­ამ უზ­რუნ­ველ­
ყოს სა­ჩივ­რე­ბის გან­ხილ­ვის ერ­თ­გვ­ ა­რო­ვა­ნი
პრაქ­ტი­კის დამ­კვ­ იდ­რე­ბა და ად­მი­ნის­ტრ ­ ა­ცი­ულ
სა­მარ­თალ­დარ­ღ­ვე­ვა­თა საქ­მე­ებ­ ის ზე­პი­რი მოს­
მე­ნით გან­ხილ­ვა.

12