ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ

ΗΘΙΚΑ
ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ
Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

gr Copyright 2009 © «ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ». μέσο και μέθοδο αναδημοσίευση. σελιδοποίησης κ. θέση σε κυκλοφορία. διανομή και η εν γένει πάσης φύσεως χρήση και εκμετάλλευση του παρόντος έργου στο σύνολό του ή τμηματικά. Παναγιώτης Τζιτζικάκης για την ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσμο. μετάφραση.gr.poukamisas.λπ.Κάθε αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Γενικό Λύκειο – Θεωρητικές Επιστήμες Αριστοτέλης Ηθικά Νικομάχεια Γ΄ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση Παναγιώτης Τζιτζικάκης Υπεύθυνος Έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Γλωσσική Επιμέλεια: Κυριάκος Εμμανουηλίδης Σχεδιασμός Εξωφύλλου: Ιάκωβος Γαβαλάς E-mail συγγραφέα: pasifai@otenet. σύμφωνα με τις διατάξεις της υπάρχουσας νομοθεσίας περί προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων περιλαμβανομένων και των σχετικών διεθνών συμβάσεων. ISBN: 978-960-6881-09-1 Απαγορεύεται η με οποιονδήποτε τρόπο. fax: 210 4116752 url: www. Σωτήρος και Αλκιβιάδου 132. e-mail: publications@poukamisas.gr .Κ. 185 35 Πειραιάς τηλ. αναπαραγωγή. διασκευή. Τ. καθώς και της ολικής αισθητικής εμφάνισης του βιβλίου (στοιχειοθεσίας. παρουσίαση.) και του εξωφύλλου του.: 210 4112507.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΖΙΤΖΙΚΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ .

.

Φιλοδοξία του γράφοντος είναι να συμβάλει. Ο συγγραφέας . •• Συντακτική ανάλυση κάθε ενότητας. •• Λεξιλογικές ασκήσεις και πρόσθετες ερμηνευτικές ερωτήσεις. που περιλαμβάνονται στο σχολικό εγχειρίδιο της Γ΄ τάξης του Γενικού Λυκείου. •• Δομή των ενοτήτων. ετυμολογικά και γραμματικά σχόλια. στην αποσαφήνιση βασικών θέσεων της αριστοτελικής ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας. •• Χρονικές και εγκλιτικές αντικαταστάσεις. Για τον σκοπό αυτό. •• Αρχαίο κείμενο και μετάφραση σε αντιστοίχιση.Πρόλογος Με το παρόν βιβλίο εγκαινιάζεται η απόπειρα ερμηνευτικής και γλωσσικής προσέγγισης αποσπασμάτων από τις πιο σημαντικές ηθικές και πολιτικές πραγματείες του Αριστοτέλη. •• Κριτήρια αξιολόγησης. •• Ερωτήσεις κατανόησης στη σχολική εισαγωγή. •• Ερμηνευτική προσέγγιση. •• Λεξιλογικά. στον βαθμό που μπορεί. •• Απαντήσεις στις πρόσθετες ερμηνευτικές ερωτήσεις και στα κριτήρια αξιολόγησης του βοηθήματος. •• Απαντήσεις στα «Θέματα για συζήτηση» του σχολικού βιβλίου. το συγκεκριμένο βοήθημα περιλαμβάνει: •• Απόδοση της εισαγωγής του σχολικού βιβλίου με τη μορφή εκτενούς σχεδιαγράμματος.

.

έτσι και η ηθική αρετή στοχεύει στο μέσον 9η Ενότητα: Σημαντικές διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της έννοιας «μεσότης» 10η Ενότητα: Ορισμός της αρετής 125 158 173 3ο Κριτηριο Αξιολογησης 188 Επίμετρο Απαντήσεις στα κριτήρια αξιολόγησης Απαντήσεις στις ερμηνευτικές ερωτήσεις 190 190 195 144 . Προσδιορισμός της έννοιας «μεσότητα» 8η Ενότητα: Όπως η τέχνη. 2η Ενότητα: Η ηθική αρετή καλλιεργείται με την ηθική πράξη 3η Ενότητα: Άλλα επιχειρήματα για τη σχέση ηθικής αρετής και ηθικής πράξης 23 44 1ο Κριτηριο Αξιολογησης 4η Ενότητα: Σε όλες τις περιστάσεις της (καθημερινής) ζωής 78 62 μας διαπιστώνεται η σημασία της ηθικής πράξης για την απόκτηση της ηθικής αρετής 80 5η Ενότητα: Η πραγμάτωση της ηθικής αρετής συνεπάγεται ευχαρίστηση για τον άνθρωπο 93 6η Ενότητα: Η αρετή καθιστά τον άνθρωπο ικανό να εκτελέσει το προορισμένο γι’ αυτόν έργο 107 2ο Κριτηριο Αξιολογησης 123 7η Ενότητα: Η αρετή βρίσκεται στη μεσότητα.Περιεχόμενα Εισαγωγή στον Αριστοτέλη Εισαγωγή στα Ἠθικὰ Νικομάχεια 13 21 1η Ενότητα: Διανοητική και ηθική αρετή. Ταιριάζει στη φύση μας η ηθική αρετή.

.

Εισαγωγή στον Αριστοτέλη .

ο ν ι ’ σ δ ᾶ π το ῦ ο τ αὐτὸ · ι ε π ί ε λ λ ἐ α κ ε έ τ δ ή ὰ µ τ ι εἰ ν ο ἷ Ο λ ε ονά ζ ε . ν ε τ ω ρ ή κ µ ἄ ὃ ν ὲ δ ς ᾶ µ ρου τῶ ἡ ς ὸ ρ π χ ὐ . ῦ ο τ ὶ α κ ί ς λ ω ὀ σ ἴ ρ ὰ ρ γ τι γὰ µὲν . κ α ὶ ὲ δ ω γ έ Λ α κ … ἑ ς ’ ᾶ φ µ ἀ ἡ ν ς ο ὸ χ ρ έ π ἀπ ν ο σ ἴ ὶ α ὸ κ τ ν ν ἓ ο ν ὶ τ σ ἐ τος µέσ ρ ε π ὅ . ν ι σ ᾶ π µ ν α ὸ λ τ α ὐ σ α έ τ µ ξ ἓ ὰ τ ν. ο ὐ δ ὲ .α κ ῖ ε χ ’ ε δ ν υ ὸ τ σ ν ὴ ο ττ α λ ἔ αντὶ δ ’ δ ὸ τ ν ο ῖ α ε λ µ γ π ᾶ ν ρ ὲ π µ ὸ τ ὸ τ ε ῖν τ ὸ ὐ α ’ τ α κ ἢ γ ά α ρ τ ῦ π α ν τ ὲ µ ῦ ο τ ν. γα ί λ ὀ ε ο π ύ ὑ δ ρ ὲ ὰ δ γ ὰ τ ῳ σ ὰ ἴ λ · λ α µ πο γ ᾶ ρ π ὸ ο τ σ έ ὰ µ τ α ὲ δ ικ ο σ τ υ ῦ ο ο τ ν · ά β αι τ ε χ έ ρ α ε ί π γ ὑ ο ὶ λ α α κ ν ἀ ε τ ν ι ὴ ε κ χ ι έ τ ρ η µ θ ι ρ ο ἀ · ν ν ο ὴ τ έ τ ὰ π τ λη ω τ ὕ ἐστὶ κα ο χ ὐ ο ς ᾶ ο µ ύ ἡ δ ς ὺ ὸ λ ρ πο ν ῖ ε γ Τὸ δ ὲ π α φ ῖ α ν µ ξ α ά τ κ έ σ δ ο ρ ῳ π ς ᾶ ν µ γὰρ εἴ τ ξ ἓ ς η τ π ί η ε λ λ ἀ ῷ τ ὁ ὺ λ ο π ο τ ὀ λ ί γ ο ν.

Αμύντα του Γ΄. σε ηλικία μόλις δεκαεπτά ετών. ν ο γ ί λ ὀ ρ Εισαγωγή στον Αριστοτέλη (Απόδοση της σχολικής Εισαγωγής με τη μορφή σχεδιαγράμματος) Βίος και έργα Πότε και πού γεννήθηκε ο Αριστοτέλης – Λίγα λόγια για την καταγωγή του. ον · ο ὐ δύο δὲ · ι ε ξ ά τ σ ο ψ η λ ῷ . Ο Αριστοτέλης στην Ακαδημία του Πλάτωνα: μαθητής πρώτα. Η επιλογή του αυτή οφείλεται αναμφίβολα στην ιδιαίτερη εντύπωση που θα του είχε προκαλέσει ο πλατωνικός λόγος. Ο τελευταίος βρισκόταν στη Σικελία.Χ. μια μικρή μακεδονική πόλη στη Χαλκιδική.. και πέθανε τo 322 π.Χ. όπου την εξουσία θα ασκεί ο φιλόσοφος-βασιλιάς. με τον φιλόδοξο στόχο να εφαρμόσει στην πράξη τις πολιτικές του θεωρίες για τη συγκρότηση μιας ιδεώδους πολιτείας.Χ. αφού τα ιατρικά συγγράμματα που διέθετε ο Νικόμαχος αποτέλεσαν τα πρώτα αναγνώσματα του νεαρού τότε φιλοσόφου. Στην επαγγελματική ενασχόληση του πατέρα του οφείλεται η πρώτη επαφή του Αριστοτέλη με τον συναρπαστικό κόσμο των βιβλίων. στη δεύτερη από τις τρεις επισκέψεις του στην περιοχή εκείνη. αφού την περίοδο εκείνη είχε ήδη κυκλοφορήσει σημαντικό μέρος των πλατωνικών έργων. τη γενέτειρα της μητέρας του. στα Στάγειρα.δ’ µα γκακαὶ ήτε οὐχ δέκα λαµὑπεµ έ σ ον ο γ ί α ν. δάσκαλος στη συνέχεια.Χ. •• Το 367 π. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 13 . •• Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε τo 384 π. στη Χαλκίδα. ο Αριστοτέλης εγκαθίσταται στην Αθήνα και εντάσσεται στην Ακαδημία του Πλάτωνα. •• Ο πατέρας του ονομαζόταν Νικόμαχος και ήταν γιατρός στην υπηρεσία του τότε βασιλιά της Μακεδονίας. •• Στα δύο πρώτα χρόνια της παρουσίας του στην Ακαδημία (367-365 π.) ο Αριστοτέλης δεν θα συναντήσει τον Πλάτωνα.

Ξενοκράτης).Αριστοτελησ Ηθικα Νικομαχεια •• Η διεύθυνση της Ακαδημίας. •• Ο Πλάτωνας επιστρέφει στην Αθήνα και την Ακαδημία δύο χρόνια μετά την άφιξη του Αριστοτέλη.Χ. •• Ο Αριστοτέλης παραμένει στην Ακαδημία για είκοσι χρόνια. τον ανιψιό του Πλάτωνα. επομένως. Επικρατέστερη. ο Αριστοτέλης εγκαταλείπει και την Ακαδημία και την Αθήνα. τη θετική και επιστημονική και όχι ποιητική. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έρχεται σε σύγκρουση με εκπροσώπους άλλων φιλοσοφικών σχολών (Ισοκράτης). 14 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ . και συγκεκριμένα στο εχθρικό για τους Μακεδόνες κλίμα που επικρατούσε τότε στην Αθήνα εξαιτίας των ενεργειών του Φιλίππου. με συναδέλφους του στην Ακαδημία (Ηρακλείδης. Ο ίδιος υποστήριζε ότι ανάμεσα στους φίλους και την αλήθεια είναι «ὅσιον προτιμᾶν τὴν ἀλήθειαν». οι οποίες στρέφονταν ενάντια στην πόλη (κατάληψη της Αμφίπολης αρχικά και της Ολύνθου στη συνέχεια). το 347 π. είναι η άποψη ότι η φυγή του Αριστοτέλη οφείλεται σε πολιτικούς λόγους. ακόμη και με τον ίδιο τον Πλάτωνα. που προέκυψε από το γεγονός ότι η διεύθυνση της σχολής δεν ανατέθηκε στον ίδιο αλλά στον Σπεύσιππο. γεωγραφία). σύμφωνα με την παράδοση. Ορισμένοι μελετητές αποδίδουν την εξέλιξη αυτή σε προσωπική πικρία του φιλοσόφου. Ο Αριστοτέλης φεύγει από την Αθήνα (και από την Ακαδημία). τον αποκαλεί σκωπτικά «Αναγνώστη». ευτύχημα για τον Αριστοτέλη ότι τα πρώτα χρόνια της παρουσίας του στην Ακαδημία δέχτηκε την επίδραση μιας προσωπικότητας που βρισκόταν πολύ κοντά στη δική του ψυχοσύνθεση. Ταυτόχρονα. αστρονομία. που ασχολούνταν με τις θετικές επιστήμες (μαθηματικά. για το διάστημα εκείνο. όπως ήταν του Πλάτωνα. Εγκατά­ στασή του στην Άσσο. ενώ προσέθετε ότι ένας στοχαστής οφείλει να θυσιάζει ακόμη και τις προσωπικές του απόψεις. Αντιλαμβάνεται γρήγορα τα σπάνια πνευματικά χαρίσματα του νέου μαθητή του και γι’ αυτό.. πάντως. •• Μετά τον θάνατο του Πλάτωνα. όταν είναι πεπεισμένος ότι οι δικές του απόψεις βρίσκονται πιο κοντά στην αλήθεια. Σπεύσιππος. Ήταν. έναν λαμπρό νεαρό επιστήμονα. του αποδίδει το παρανόμι «Νους». εάν με τον τρόπο αυτό υπηρετείται η αλήθεια («καὶ τὰ οἰκεῖα ἀναιρεῖν ἐπὶ σωτηρίᾳ τῆς ἀληθείας»). αρχικά ως μαθητής και στη συνέχεια ως ερευνητής και δάσκαλος επιμέρους γνωστικών αντικειμένων. είχε ανατεθεί από τον Πλάτωνα στον Εύδοξο από την Κνίδο. εξαιτίας της συνήθειάς του να μελετά με τις ώρες επιστημονικά συγγράμματα άλλων στοχαστών.

Μικρὰ φυσικά. Ο Αριστοτέλης στη Μακεδονία: δάσκαλος του Αλεξάνδρου. έναν νέο ο οποίος θα γίνει ο πιστότερος μαθητής του. Περὶ ἑρμηνείας. την αγωγή του δεκατριάχρονου τότε Αλεξάνδρου. •• Την εποχή εκείνη ο Αριστοτέλης γνωρίζει. Περὶ ζῴων μορίων. που θα εγκατασταθεί αμέσως μετά. τυράννου του Αταρνέα. Ποιητική. Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς. διαδόχου του μακεδονικού θρόνου. Το 343/2 π. Ῥητορικὴ (το τρίτο βιβλίο). ασκώντας κριτική σε ορισμένες απόψεις του (θεωρία των Ιδεών). ο Αριστοτέλης αρχίζει να αυτονομείται από τον δάσκαλό του. Μετὰ τὰ Φυσικὰ (το τμήμα που αναφέρεται στην πλατωνική θεωρία των Ιδεών). εγκαθίσταται στην Άσσο. Ο φιλόσοφος στρέφει το ενδιαφέρον του στον κόσμο των ζώων και των φυτών.Χ. Περὶ ζῴων πορείας. Για τον σκοπό αυτό επιμελείται και μιας νέας έκδοσης των ομηρικών επών. κατόπιν πρόσκλησης του Φιλίππου. όμως. Ἀναλυτικὰ ὕστερα. Ἠθικὰ Εὐδήμια. Ῥητορικὴ (τα δύο πρώτα βιβλία). ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 15 . ο Αριστοτέλης εγκαθίσταται στη Μακεδονία και αναλαμβάνει. •• Η εγκατάσταση του Αριστοτέλη στην Άσσο εγκαινιάζει μια νέα περίοδο όχι μόνο στη ζωή του αλλά και στις επιστημονικές του αναζητήσεις. •• Με την αναχώρησή του από την Αθήνα κλείνει και η πρώτη περίοδος της φιλοσοφικής του δραστηριότητας. η αριστοτελική φιλοσοφία εκκινεί από πλατωνικούς προβληματισμούς. Τοπικά. Σε αυτή την πρώτη περίοδο. που θα αποτελέσουν το βασικό εργαλείο άσκησης του εκπαιδευτικού του έργου.Εισαγωγη στον Αριστοτελη •• Ο Αριστοτέλης. Ἠθικὰ μεγάλα και στη συνέχεια τα Φυσικὰ (το μεγαλύτερο μέρος). μια μικρή κωμόπολη κοντά στην Πέλλα. τον Θεόφραστο. στην Άσσο ή στη Μυτιλήνη. αποδεχόμενος πρόσκληση του φίλου του Ερμία. Στα έργα αυτής της περιόδου ανήκουν οι ακόλουθοι τίτλοι: Κατηγορίαι. και σταδιακά διαμορφώνει τη δική του κοσμοαντίληψη. Ταυτόχρονα. Η εκπαίδευση του Αλεξάνδρου γινόταν συνήθως στη Μίεζα. Στην Άσσο αρχίζει η δεύτερη περίοδος της φιλοσοφικής δραστηριότητας του Αριστοτέλη: ο φιλόσοφος ανακαλύπτει τον κόσμο των ζώων και των φυτών. Στα έργα αυτής της περιόδου συγκαταλέγονται τα: Περὶ τὰ ζῷα ἱστορίαι. Ασία απέναντι από τη βόρεια Λέσβο. παραλιακή πόλη στη Μ. Περὶ ψυχῆς. Ἀναλυτικὰ πρότερα.

Τη χρονιά εκείνη πεθαίνει ο Αλέξανδρος και η είδηση αυτή είναι αρκετή για να επαναφέρει στην επιφάνεια τα αντιμακεδονικά αισθήματα των Αθηναίων. αλλά στο Λύκειο. •• Η δεύτερη περίοδος παραμονής του Αριστοτέλη στην Αθήνα συνδέεται με την ωρίμανσή του ως άνθρωπο και στοχαστή. στον οποίο απαγγέλλεται κατηγορία για ασέβεια. δηλαδή πανέμορφη. Ο φιλόσοφος απάντησε. •• Ο Αριστοτέλης θα παραμείνει αυτή τη φορά στην Αθήνα για δώδεκα χρόνια (335-323 π. Συνεχίζει το επιστημονικό και διδακτικό του έργο. ο Αριστοτέλης ρωτήθηκε «τίς ἐστιν ἡ τῶν Ἀθηναίων πόλις. στη γενέτειρα της μητέρας του. μετά τον θάνατο του Αριστοτέλη. ο Αριστοτέλης. εγκαταλείπει για δεύτερη φορά την Αθήνα και εγκαθίσταται στη Χαλκίδα. μια φιλοσοφική σχολή που θα ονομαστεί Περίπατος (πιθανότατα από τη στεγασμένη στοά που υπήρχε στο Λύκειο) και η οποία θα έχει ως στόχο την προβολή και διάδοση της αριστοτελικής φιλοσοφίας. Ταυτόχρονα. •• Η παράδοση αναφέρει ότι. αποδίδοντάς της έναν εντυπωσιακό χαρακτηρισμό: την αποκάλεσε «παγκάλη». δεδηλωμένου φίλου του Φιλίππου και δασκάλου του Αλεξάνδρου.Αριστοτελησ Ηθικα Νικομαχεια Επιστροφή του Αριστοτέλη στην Αθήνα: αρχίζει η τρίτη περίοδος της φι­ λοσοφικής του δραστηριότητας. ένα δημόσιο γυμναστήριο στον Λυκαβηττό. δίνοντάς του τη μορφή ενός παιάνα. καθώς και το Περὶ ζῴων γενέσεως και τα Ἠθικὰ Νικομάχεια. Η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει και τη ζωή του Μακεδόνα Αριστοτέλη. •• Ο φιλόσοφος παραμένει στην Αθήνα έως το 323 π. επισή- 16 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ . Συγγράφει το μεγαλύτερο μέρος των Πολιτικῶν και των Μετὰ τὰ φυσικά. •• Το 335 π. λίγο πριν την αναχώρησή του από την Αθήνα. •• Ο Αριστοτέλης. μια και οι πολιτικές συνθήκες που επικρατούν στην πόλη την περίοδο εκείνη ευνοούν την επάνοδό του.) και η περίοδος αυτή θα αποτελέσει μία από τις πιο γόνιμες της πνευματικής και συγγραφικής του δραστηριότητας. κάτι που αποτυπώνεται και στο συγγραφικό του έργο.Χ. Ο Αριστοτέλης διδάσκει στο Λύκειο.Χ. προκειμένου να αποφύγει το ενδεχόμενο της θανατικής καταδίκης. Αφορμή θα αποτελέσει το γεγονός ότι συνέθεσε ένα ποίημα στη μνήμη του φίλου του Ερμία. Ο Αριστοτέλης εγκαταλείπει οριστικά την Αθήνα – Το τέλος της ζωής του. όπου και πεθαίνει τον επόμενο χρόνο (322 π. που τη διευθύνει ο Ξενοκράτης.». παραδοσιακού ύμνου στον θεό Απόλλωνα. όχι πλέον στην Ακαδημία. επιστρέφει στην Αθήνα. στο οποίο διδάσκουν αρκετοί ρήτορες και σοφιστές. συνοδευόμενος από τον Θεόφραστο.Χ. Στον χώρο αυτό θα ιδρύσει ο Θεόφραστος.Χ.). όμως.

Χ. υπονοώντας τη θανάτωση του Σωκράτη. ως τις μέρες μας έχουν φτάσει τα έργα της δεύτερης και όχι της πρώτης –όπως θα ήταν λογικό– κατηγορίας.). αι.. και τα μετέφερε στην Αθήνα. όπως οι Πτολεμαίοι της Αιγύπτου. •• Το συγγραφικό έργο του Αριστοτέλη.Χ. τα έκρυψαν σε μια υπόγεια αποθήκη στη Σκήψη. Μετά τον θάνατο του Θεόφραστου (287/6 π.Χ. β. ορισμένα μάλιστα με τη μορφή σημειώσεων. Λέγεται πως εκείνος απάντησε ότι δεν ήθελε να δώσει στους Αθηναίους την ευκαιρία να σφάλουν για δεύτερη φορά σε βάρος της φιλοσοφίας. που υπήρχαν σε ένα και μόνο αντίτυπο και τον βοηθούσαν στη διδασκαλία του στην Ακαδημία ή στο Λύκειο). Το συγγραφικό έργο του Αριστοτέλη. Ποια έργα του σώθηκαν ως εμάς και πώς. ήδη από την αρχαιότητα. Ποια έργα του χάθηκαν και γιατί. και που για τον λόγο αυτό κυκλοφορούσαν σε μεγάλο αριθμό αντιτύπων). τα ακροαματικά του έργα περιήλθαν στην κατοχή του Θεόφραστου. όταν και τα ανακάλυψε ο Απελλικών. εκείνος τα κληροδότησε στον Νηλέα από τη Σκήψη. ένας ονομαστός Αθηναίος βιβλιόφιλος. που ασκούνταν κατ’ επάγγελμα στην Αθήνα. Η παράδοση αναφέρει επίσης ότι ο Αριστοτέλης ρωτήθηκε και για την αιτία της εσπευσμένης αναχώρησής του από την πόλη. Παρά ταύτα. Στον χώρο αυτό παρέμειναν έως τις αρχές του 1ου π. τον τελευταίο από τον στενό κύκλο του φιλοσόφου που βρισκόταν στη ζωή.Εισαγωγη στον Αριστοτελη μανε ότι πίσω από την ανυπέρβλητη ομορφιά της κρύβεται μια από τις πιο αποκρουστικές ασχήμιες. διακρινόταν σε δύο κατηγορίες: α. εκτός της Ακαδημίας και του Λυκείου. ο Νηλέας έφυγε από την Αθήνα και εγκαταστάθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Οι κληρονόμοι του Νηλέα. τα εξωτερικά (πρόκειται για έργα που απευθύνονταν σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. τα ακροαματικά (πρόκειται για τα προσωπικά χειρόγραφα του Αριστοτέλη.). θέλοντας να αποτρέψουν το ενδεχόμενο να περιέλθουν τα έργα αυτά στην κατοχή των ηγεμόνων της Περγάμου. οι οποίοι προσπαθούσαν να δημιουργήσουν και αυτοί μια μεγάλη βιβλιοθήκη. Στη συνέχεια. μεταφέροντας μαζί και τα χειρόγραφα του Αριστοτέλη. εννοώντας τη συκοφαντία. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 17 . •• Εξήγηση του παραδόξου: Μετά τον θάνατο του Αριστοτέλη (322 π.

Ποια παρανόμια έδωσε ο Πλάτωνας στον Αριστοτέλη και για ποιους λόγους.Χ. μαζί με τα πλούσια λάφυρα. η ψυχολογία. Ορισμένοι από αυτούς είναι η λογική. Πού οφείλεται η συνήθεια του Αριστοτέλη να διαβάζει μανιωδώς βιβλία. τους υπόλοιπους Ακαδημεικούς αλλά και με τους εκπροσώπους άλλων φιλοσοφικών σχολών. αι. η φυσιολογία. 2. και η αναπλήρωσή του στη διεύθυνση της σχολής από τον Εύδοξο τον Κνίδιο. τα έργα αυτά εκδόθηκαν για πρώτη φορά στο δεύτερο μισό του 1ου π. •• Ο Αριστοτέλης ασχολήθηκε. 4. 6.Χ. η κοσμολογία. μετέφερε στη Ρώμη και τα άγνωστα τότε ακροαματικά έργα του Αριστοτέλη. Σε ποια περιοχή εγκαθίσταται ο Αριστοτέλης μετά την αναχώρησή του από την Αθήνα. Ποιοι άλλοι λόγοι αναφέρονται ως πιθανοί από τους ιστορικούς της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. η λογοτεχνική κριτική. η βιολογία. 18 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ . Ποια έργα συνέγραψε κατά τη διάρκεια της παραμονής του σε αυτήν.Αριστοτελησ Ηθικα Νικομαχεια Το 86 π. Με ποιον τρόπο επηρέασε τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του Αριστοτέλη η απουσία του Πλάτωνα από την Αθήνα. Ποιος εκτιμάται ότι ήταν ο πραγματικός λόγος της αποχώρησης του Αριστοτέλη από την Ακαδημία. 7. Η έκδοση αυτή προκάλεσε μάλιστα τόσο μεγάλο ενδιαφέρον. Ύστερα από πολλές περιπέτειες. η ηθική και πολιτική φιλοσοφία. με πολλούς επιμέρους φιλοσοφικούς και επιστημονικούς κλάδους. 5. 3. η ζωολογία. η φυσική. Για ποιον λόγο εκτιμάται πως επέλεξε να σπουδάσει στην Ακαδημία του Πλάτωνα. αλλά και της συνακόλουθης αναχώρησής του από την Αθήνα μετά τον θάνατο του Πλάτωνα.. Πότε έφτασε για πρώτη φορά ο Αριστοτέλης στην Αθήνα. ώστε σταδιακά ξεχάστηκαν τα εξωτερικά έργα του Αριστοτέλη και έπαψαν να εκδίδονται. κατά τα δύο πρώτα χρόνια της παραμονής του στην Ακαδημία. Πόσο παρέμεινε ο Αριστοτέλης στην Ακαδημία και ποιες ήταν οι σχέσεις του με τον Πλάτωνα. με μεγάλη επιτυχία. 8. ο Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας κατέλαβε την Αθήνα και. Ερωτήσεις κατανόησης 1. από τον Ανδρόνικο τον Ρόδιο. η ρητορική. Πότε και πού γεννήθηκε και πέθανε ο Αριστοτέλης. η οντολογία.

Ποιες διαπιστώσεις μπορεί να κάνει κανείς για τον τρόπο διαμόρφωσης της φιλοσοφικής κοσμοθεωρίας του Αριστοτέλη από τη μελέτη των έργων του σε αυτή την πρώτη συγγραφική περίοδο της ζωής του. 11. Ποια χαρακτηριστικά περιστατικά διασώζει η παράδοση από τις τελευταίες μέρες της παραμονής του Αριστοτέλη στην Αθήνα. 14. Πότε επέστρεψε ο Αριστοτέλης στην Αθήνα και σε ποιον χώρο συνέχισε τη διδασκαλία του. 15. 10. Ποιο πρόσωπο γνώρισε στην Άσσο ή στη Μυτιλήνη. μετέπειτα επιφανούς. 17. προσώπου ανέλαβε την αγωγή και μόρφωση. 18. Ποια έργα του Αριστοτέλη έφτασαν τελικά ως εμάς και με ποιον τρόπο. Ποια επιστημονικά έργα συνέγραψε ο Αριστοτέλης κατά τη διάρκεια της δεύτερης παραμονής του στην Αθήνα. Πώς ονομάστηκε η σχολή που συνέχισε τη διδασκαλία του μετά τον θάνατό του. Τι γνωρίζουμε για καθεμία από αυτές. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 19 . Ποια έργα του χάθηκαν και γιατί. 16. Ποιος ήταν ο λόγος της εσπευσμένης δεύτερης αναχώρησης του Αριστοτέλη από την Αθήνα. που έμελλε να εξελιχθεί στον πιο πιστό μαθητή και συνεργάτη του. Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονταν τα έργα του Αριστοτέλη ήδη από την αρχαιότητα. Ποιου. Σε ποια περιοχή μετοίκησε ο Αριστοτέλης μετά την αναχώρησή του από τη Μυτιλήνη.Εισαγωγη στον Αριστοτελη 9. 13. Ποιους επιμέρους φιλοσοφικούς και επιστημονικούς κλάδους θεμελίωσε ή καλλιέργησε ο Αριστοτέλης. 12. Ποιος επιστημονικός τομέας σχεδόν μονοπώλησε το ενδιαφέρον του Αριστοτέλη κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Άσσο.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful