You are on page 1of 23

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2019

ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΜΟΥΣΕΙΟ
ΓΙΑ ΤΟ
ΝΕΑ
16
τεύχος
ΕΚΔΟΤΗΣ
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων &
Μουσείο Μανιταριών
περιεχομενα
ΤΕΥΧΟΣ 16 / ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Γαλαζούλα Βασιλική
Γκανάς Γουίλιαμ
Κωνσταντινίδης Γιώργος
Λεγάκις Αναστάσιος
Παπακώστα Ελευθερία
Παραλυκίδης Νίκος

3 4
Σιακαβάρας Γιώργος
Tσαγκούρη Βασιλική

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΥΛΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ


Παπακώστα Ελευθερία
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥ / DESIGN
Σημείωμα Περιβάλλον &
Σιακαβάρας Γιώργος έκδοσης οικοσυστήματα

8
Πουλιά που
10
Έτοιμοι για την
κινδυνεύουν Νέα περίοδο

14
Δράσεις Μουσείων
16
Περιβαλλοντικές
οργανώσεις

21
Έγραψαν για εμάς
22
Τα προϊόντα μας
Σε επόμενες σελίδες του περιοδικού θα βρείτε ένα πλέγμα δραστηριοτήτων του Μουσείου ενόψει της νέας
περιόδου που ανοίγεται μπροστά μας. Αυτό το πλέγμα δραστηριοτήτων φανερώνει πιστεύουμε με τον
καλύτερο δυνατό τρόπο την αντίληψή μας για το πως πρέπει να λειτουργεί ένα σύγχρονο Μουσείο. Μια
λειτουργία, η οποία δεν εξαντλείται μέσα σε τέσσερις τοίχους, αλλά βγαίνει και έξω από αυτούς, συνδέεται
με την τοπική κοινωνία και συμβάλλει με το τρόπο της στην αναπτυξιακή προσπάθεια του τόπου. Αντίθετα, η
πλέον ενδεδειγμένη συνταγή αποτυχίας (ρόλου, οικονομική, κ.λ.π) είναι η κυριαρχία μιας παλαιάς πλέον
αντίληψης, ολίγον ελιτίστικης είναι η αλήθεια, η οποία αντιλαμβάνεται το Μουσείο ως μια «αποθήκη»
εκθεμάτων, η οποία δε συνδέει τη γνώση με την ψυχαγωγία και λειτουργεί έξω, πέρα και πάνω από τα
κοινωνικά δεδομένα και τις επικρατούσες τοπικές συνήθειες και ιδιαιτερότητες.
Για εμάς, κάθε Μουσείο, όπου και να βρίσκεται, πρέπει να αποτελεί «σημείο αναφοράς» αλλά και
προορισμό ταυτόχρονα για τους επισκέπτες της περιοχής. Δεν πρέπει να αρκείται στην απλή μετάδοση των
μηνυμάτων του στο κοινό του, μέσα από μια σειρά «εσωτερικών» πρωτοβουλιών, αλλά να προσπαθεί να
τοποθετεί τον εαυτό του στο κέντρο των τοπικών υποθέσεων. Να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, να δημιουργεί
γεγονότα, που δίνουν προστιθέμενη αξία στην περιοχή και ενεργοποιούν την τοπική κοινωνία. Είναι μεγάλο
λάθος να θεωρεί κάποιος ότι η ισόρροπη ανάπτυξη μιας περιοχής είναι αποτέλεσμα μόνον των
κυβερνητικών, των περιφερειακών και των δημοτικών παρεμβάσεων. Είναι σίγουρα πρωτεύων ο ρόλος
τους, όμως κάθε φορέας που σέβεται τον εαυτό του θα πρέπει να συμβάλλει με τον δικό του αυτόνομο τρόπο
στη συλλογική προσπάθεια. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να δει κάποιος και να ερμηνεύσει πρωτοβουλίες μας,
όπως το Κυνήγι Τρούφας, τη Γιορτή Μανιταριού κ.α.. Είναι λάθος να ερμηνεύονται με βάση στενά οικονομικά
κριτήρια ( στη Γιορτή Μανιταριού όλα προσφέρονται δωρεάν). Θα πρέπει να εκδοθούν ως πρωτοβουλίες
του Μουσείου που εμπλουτίζουν το τουριστικό προϊόν της περιοχής και συμβάλλουν στην αναπτυξιακή της
προσπάθεια. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι και οι δύο αυτές δραστηριότητες βραβεύτηκαν στα Tourism
Awards 2019, πιστοποιώντας με αυτή τη βράβευση τη συμβολή τους στα προαναφερόμενα.

Συμπερασματικά, όλοι οι φορείς μιας περιοχής, δημόσιοι και ιδιωτικοί, έχουν μερίδιο ευθύνης στην
ευημερία της. Ας σταματήσουμε επιτέλους, να αναζητούμε ευθύνες στους δίπλα, ξεχνώντας επιμελώς τις δικές
μας. Ας σκεφτούμε επιτέλους, για να παραφράσω μια γνωστή φράση, τι προσφέρουμε εμείς στην περιοχή και
όχι εκείνη σε εμάς.

3
Ελευθερία Παπακώστα
Υπεύθυνη Λειτουργίας και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

ΕΓΚΛΗΜΑ
ΚΑΤΑ ΤΗΣ
ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ
Ένα έγκλημα κατά της άγριας ζωής
συντελέστηκε κοντά στα σύνορα της
Μποτσουάνα με τη Ζιμπάμπουε

bbc.com

537 γύπες και 2 Στεπαετοί βρέθηκαν νεκροί γύρω από τρία


πτώματα ελεφάντων, οι οποίοι είχαν πέσει θύματα λαθροθηρίας
ΟΙ ΛΑΘΡΟΘΗΡΕΣ ΕΙΧΑΝ ΠΕΡΙΛΟΥΣΕΙ ΜΕ ∆ΗΛΗΤΗΡΙΟ ΤΑ
ΚΟΥΦΑΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΕΦΑΝΤΩΝ ΜΕ ΜΟΝΑ∆ΙΚΟ ΣΤΟΧΟ ΝΑ
ΣΚΟΤΩΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΓΥΠΕΣ!

Γιατί όμως το έκαναν αυτό;


Γιατί είναι γνωστό ότι οι “καθαριστές της φύσης”, Το παράδειγμα του Ασπροπάρη στην Ελλάδα είναι
όπως αποκαλούνται οι γύπες, εντοπίζουν ένα χαρακτηριστικό, όπου κινδυνεύει πολύ σοβαρά με
κουφάρι ενώ πετούν από χιλιόμετρα μακριά, εξαφάνιση. Από 12 ζευγάρια το 2012 έχουν μείνει
γεγονός που λειτουργεί ως συναγερμός για τους σήμερα μόνο 3.
φύλακες για περιστατικά λαθροθηρίας. Έτσι Τα είδη των γυπών που δηλητηριάστηκαν είναι:
μπορούν να γίνουν ευκολότερα αντιληπτοί και να • 468 Gyps africanus - Κρισίμως
συλληφθούν. Κινδυνεύον είδος
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μαζικές • 28 Necrosyrtes monachus - Κρισίμως
θανατώσεις ενός άγριου είδους που κινδυνεύει με Κινδυνεύον είδος
εξαφάνιση, ενώ το φαινόμενο έχει πάρει πλέον • 17 Trigonoceps occipitalis - Κρισίμως
διεθνείς διαστάσεις και οδηγεί μαθηματικά σε Κινδυνεύον είδος
εξαφανισμό ειδών. Μάλιστα οι περισσότεροι ήταν • 14 Torgos tracheliotos - Κινδυνεύον είδος
νέοι γονείς και έτσι οι νεοσσοί τους μένουν πλέον • 10 Gyps coprotheres - Κινδυνεύον είδος
“ορφανοί” με ελάχιστες πιθανότητες επιβίωσης. • 2 Στεπαετοί Aquila rapax - Τρωτό είδος
5
Μπορούμε να δημιουργήσουμε
νέους πάγους;
cnn.gr

2019

Στην προσπάθεια να βρεθούν λύσεις για το λιώσιμο των πάγων, αλλά και την
κλιματική αλλαγή γενικότερα, ακούγονται διάφορες ιδέες, οι οποίες όμως
απέχουν αρκετά από την πρακτική εφαρμογή τους.
6
Η πιο πρόσφατη, ανήκει στην ομάδα που
την διαμόρφωσε υπό την καθοδήγηση του
29χρονου αρχιτέκτονα Φαρίς Ραγιάκ
Κοταχατουχάχα και προβλέπει τον
σχεδιασμό ενός υποβρύχιου το οποίο
μπορεί να παράγει… παγόβουνα! Τα
παγόβουνα αυτά θα είναι εξάγωνα, μήκους
5 μέτρων και πλάτους 30 μέτρων.
Το εξαγωνικό σχήμα δίνεται προκειμένου να
διευκολυνθεί η συγκόλλησή τους
σχηματίζοντας ακόμα μεγαλύτερα
κομμάτια.
Είναι μία “ενδιαφέρουσα λύση”, αναφέρουν
ορισμένοι, αλλά υπάρχουν αμφιβολίες κατά
πόσο μπορεί να εφαρμοστεί σε μαζική
κλίμακα, αφού για να ισοσκελιστεί το
λιώσιμο των πάγων θα χρειάζονταν περίπου
10 εκατομμύρια υποβρύχια.

Εκτός όμως αυτής της ιδέας, υπάρχουν Παρόλα αυτά, ο Κοταχατουχάχα


και κάποιες λίγο παλαιότερες. Η πρώτη
που προέρχεται από το Πανεπιστήμιο επιμένει: “Το πρώτο βήμα είναι η
της Αριζόνα, μιας τεράστιας τρόμπας η
οποία θα ρουφάει θαλασσινό νερό και πρωτοπόρα σκέψη. Μετά
θα το στέλνει πάνω στην επιφάνεια των
πάγων όπου αυτό θα παγώνει
έρχονται η έρευνα και η
γρηγορότερα. Και εδώ όμως, για να τεχνολογία να τελειοποιήσουν
πάρουμε ένα επιπλέον μέτρο πάνω
στους πάγους του πλανήτη σε έναν την ιδέα”.
χειμώνα, απαιτούνται… 10
εκατομμύρια μηχανήματα.

Τέλος, μία άλλη πρόταση του 1990,


αφορά μία τεχνική με την οποία θα
διοχετεύεται στα σύννεφα θαλασσινό
νερό, ώστε να αυξηθεί η ποσότητα της
ηλιακής ακτινοβολίας που αυτά
μπορούν να αντανακλούν και άρα να
επιβραδύνεται το λιώσιμο των πάγων.

Μάλιστα η ομάδα επεξεργασίας της


πρότασης αυτής, σχεδίασε ένα σκάφος
το οποίο μπορεί να πετάει το
θαλασσινό νερό στα σύννεφα από τα
τεράστια κατάρτια του.

7
Κείμενο: Γιώργος Χανδρινός
Ορνιθολόγος

ΣΤΙΚΤΑΕΤΟΣ :
Ο ΧΕΙΜΩΝΙΑΤΙΚΟΣ
ΑΕΤΟΣ Τ ΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ
ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ
“κομψός, σκούρος, γνήσιος αετός που με τις στρογγυλεμένες
φτερούγες του ή τις πολλές κηλίδες στο πάνω μέρος των φτερών
του στολίζει τους ελληνικούς υγροτόπους το χειμώνα...”

8
Ο στικταετός Aquila clanga είναι ένας μεσαίου μεγέθους αετός με
μονόχρωμο σκούρο καφέ, σχεδόν σοκολατί, φτέρωμα, ενώ τα
νεαρά πουλιά διακρίνονται σχετικά εύκολα από τις πολλές
υπόλευκες κηλίδες στις άκρες των καλυπτήριων φτερών. Φωλιάζει
αποκλειστικά σε δάση κατά μήκος μιας μεγάλης ζώνης από την Β.Α.
Ευρώπη μέχρι την Ανατολική Ρωσία, αλλά διαχειμάζει νοτιότερα στην
Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολη, την Β.Α Αφρική, την Ινδία
και την Ν.Α. Ασία.

Στην Ελλάδα ο Στικταετός είναι ασυνήθιστος και τοπικός χειμερινός


επισκέπτης. Διαχειμάζει στους μεγάλους υγροτόπους της βόρειας και
κεντρικής Ελλάδας, με πυκνότερη παρουσία στο Δέλτα Έβρου, τον
Αμβρακικό, τη Λίμνη Κερκίνη και το Δέλτα Νέστου, ενώ πολύ σπάνια
παρατηρείται σε νοτιότερες περιοχές. Οι Μεσοχειμωνιάτικες
Καταμετρήσεις στους ελληνικούς υγροτόπους δείχνουν ότι κάθε
χρόνο διαχειμάζουν στη χώρα μας συνήθως 60-70 Στικατετοί, το
80% εκ των οποίων είναι νεαρά και ανώριμα πουλιά. Ο μέγιστος
πληθυσμός του είδους στην Ελλάδα (47 άτομα) καταγράφηκε σε
κούρνια, στο Δέλτα Έβρου το 2008. Ο διαχειμάζων στην Ελλάδα
πληθυσμός του είδους αντιπροσωπεύει περίπου το 50% πληθυσμού
που διαχειμάζει στα Βαλκάνια ( πλην Τουρκίας). Ένας Στικταετός που
δακτυλιώθηκε στην Ελλάδα τον χειμώνα βρέθηκε λίγους μήνες
αργότερα στη Λετονία.

Το είδος απαντάται, σχεδόν αποκλειστικά, σε μεγάλους


υγροτόπους με παραποτάμια δάση, μεγάλες δεντροσυστάδες κλπ.
Κουρνιάζει πάντοτε σε δασωμένους λόφους στην περιφέρεια
υγροτοπικών εκτάσεων, συχνά μαζί με άλλα είδη αετών. Τρέφεται
κυρίως με υδρόβια πουλιά, συχνά τραυματισμένα από κυνηγούς,
σπανιότερα δε με άλλα σπονδυλόζωα, αλλά και ψοφίμια.
Παρότι είναι προστατευόμενο είδος και ολόκληρος ο διαχειμάζων
στην Ελλάδα πληθυσμός του απαντάται σε περιοχές του δικτύου ΖΕΠ
/ Natura 2000, ο Στικταετός παραμένει ένα αρπακτικό ευάλωτο στις
ανθρώπνες παρεμβάσεις. Οι κυριότερες απειλές που αντιμετωπίζει είναι
η υποβάθμιση των υγροτόπων, η απομάκρυνση μεγάλων
δεντροσυστάδων και η εκχέρσωση πεδινών / παραποτάμιων δασών.

Τοπικά, το είδος απειλείται, επίσης, από την ενόχληση, τη λαθρο θηρία


και, ίσως, τα δηλητηριασμένα δολώματα. Ένα ενδεχόμενο σοβαρό
πρόβλημα είναι η απειλή μολυβδίασης από τα σκάγια, επειδή το είδος
τρέφεται με τραυματισμένα από κυνηγούς υδρόβια πουλιά.
Χρειάζεται συστηματικότερη καταγραφή του διαχειμάζοντος στην
Ελλάδα πληθυσμού και της γενικότερης βιολογίας τους, καλύτερη
προστασία των θέσεων κουρνιάσματος, ιδιαίτερα σε υγροτόπους
όπως π.χ. το Δέλτα Έβρου όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος του
πληθυσμού του, καθώς και προστασία των περιοχών τροφοληψίας.
Επίσης απαιτείται έλεγχος της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων
δολωμάτων και της λαθροθηρίας, καθώς και αυστηρή τήρηση της
απαγόρευσης της χρήσης σκαγιών μολύβδου στους υγροτόπους.

Ο Στικατετός είναι Παγκοσμίως Απειλούμενο είδος με ευάλωτους


πληθυσμούς σε όλη την γεωγραφική του κατανομή. Ταυτόχρονα όμως
αυτός ο κομψός, σκούρος, γνήσιος αετός που με τις στρογγυλεμένες
φτερούγες του ή τις πολλές κηλίδες στο πάνω μέρος των φτερών του
στολίζει τους ελληνικούς υγροτόπους τον χειμώνα, επιβεβαιώνονταςμε
την παρουσία την πλούσια βιοποικιλότητα των πολύτιμων αυτών
οικοσυστημάτων.

9
Το τέλος του καλοκαιριού, σηματοδοτεί πάντα την έναρξη ενός
νέου κύκλου σε κάθε επίπεδο. Αποφορτισμένοι από προβλήματα
του παρελθόντος και με ανανεωμένη διάθεση, ονειρευόμαστε,
σχεδιάζουμε, επανατοποθετούμε, θέτουμε νέους στόχους.

ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗ
ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΔΟ
Το Μουσείο μας, πιστό στο ραντεβού του με τους επισκέπτες της νέας περιόδου, είναι πανέ-
τοιμο να προσφέρει τις υπηρεσίες του, είτε αυτές αφορούν μικρές, είτε μεγαλύτερες ηλικίες.
Μετά από μια χρονιά μεγάλης επισκεψιμότητας, που πιστεύουμε ότι ανταποκριθήκαμε με τον
καλύτερο τρόπο, έχοντας λάβει πολύ σοβαρά υπ’ όψιν και τις παρατηρήσεις τους, ξεκινάμε
με αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία τη νέα περίοδο .
Θα προσπαθήσουμε παρακάτω να περιγράψουμε πολύ σύντομα τι μπορεί το Μουσείο να
προσφέρει, διευκολύνοντας έτσι τις επιλογές σας .

10
Το Μουσείο
Μια απλή επίσκεψη στο Μουσείο σας
προσφέρει τη δυνατότητα να
απολαύσετε τα υψηλής ποιότητας
εκθέματά μας(350 είδη ζώων και 250 είδη
μανιταριών). Η αξιολόγηση των
εκθεμάτων που έχει γίνει από ειδικούς τα
κατατάσσουν πολύ ψηλά στη
βαθμολογική κλίμακα, γεγονός που είναι
λογικό αφού πρόκειται για συνένωση
τριών διαφορετικών συλλογών.
Οι αναπαραστάσεις του περιβάλλοντος
που ζουν τα ζώα και καρποφορούν τα
μανιτάρια, που γίνονται μέσω
διοραμάτων , αποτελούν ένα δυνατό
χαρτί για το Μουσείο, το οποίο έχουν
εκθειάσει χιλιάδες επισκεπτών.
Η δε ξενάγηση που γίνεται στα γκρουπ,
αλλά και σε ομάδες μεμονωμένων
επισκεπτών, χωρίς καμία επιπλέον
επιβάρυνση, πλην του εισιτηρίου,
συμβάλει στην πληρέστερη κατανόηση
και των περιβαλλοντικών μας μηνυμάτων
αλλά και στον εμπλουτισμό γνώσεων
για τα παρουσιαζόμενα είδη.

Αγορά προϊόντων
μανιταριών
Ο καλύτερος τρόπος για να ολοκληρωθεί η επίσκεψή
σας είναι η επίσκεψη στο πωλητήριό μας.
Έχουμε ετοιμάσει για εσάς περίπου 70(!) προϊόντα μανιταριών και
τρούφας, εξαιρετικής ποιότητας και υψηλής διατροφικής αξίας. Θα
τα βρείτε βεβαίως και σε άλλα καταστήματα στην Ελλάδα, όμως η
αγορά στην πόλη, έχει πάντα άλλη χάρη. Τέλος, εκτός των
προϊόντων θα βρείτε και πολλά δωράκια και σουβενίρ, για όλες τις
ηλικίες.

11
Εκπαιδευτικά Κυνήγι Τρούφας education
προγράμματα στα Μετέωρα
Απευθύνονται κυρίως σε μαθητές όλων των Αποτελεί μια κορυφαία δραστηριότητα του
ηλικιών και αποτελούν ένα πεδίο Μουσείου μοναδική όσον αφορά την εκτέλεση και
συμπληρωματικής εκπαίδευσης, περισσότερο το πρόγραμμα της όχι μόνον για τα ελληνικά
διαδραστικής και επομένως ευκολότερα δεδομένα αλλά και για τα Ευρωπαϊκά. Η
αντιληπτής από τους συμμετέχοντες. Στα έξι αναζήτηση της πανάκριβης τρούφας στο δάσος
εκπαιδευτικά μας προγράμματα μπορούν να με τα εκπαιδευμένα τρουφόσκυλα, η
συμμετέχουν τα σχολεία, χωρίς καμία επιπλέον τρουφομακαρονάδα που ακολουθεί, η
οικονομική συμβολή των μαθητών, εκτός εκείνης γευσιγνωσία μανιταριών και η επιστροφή στο
του εισιτηρίου. Το μόνο που απαιτείται είναι το Μουσείο ολοκληρώνουν ένα πακέτο που δεν έχει
έγκαιρο κλείσιμο ραντεβού με το αρμόδιο τμήμα τίποτα να ζηλέψει από ανάλογα χωρών με μεγάλη
του Μουσείου. ιστορία στην τρούφα. Γι αυτό και έρχονται γκρουπ
από όλο τον κόσμο για αυτό το National Geogra-
phic το έχει στο πρόγραμμά του ενώ μεγάλη
είναι και η συμμετοχή σχολείων, ελληνικών και
ξένων, αφού έχει ταυτόχρονα και έντονο
εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

12
Γιορτή
Μανιταριού
Γίνεται κάθε χρόνο τον Σεπτέμβρη, αλλά
ειδικά φέτος και για λόγους τεχνικούς
Μανιταροδράσεις /
έχει μεταφερθεί για τον Μάιο. Κατά τη
διάρκειά της μπορείτε να συμμετέχετε σε Δράσεις για παιδιά
μάζεμα μανιταριών, κυνήγι τρούφας,
σεμινάρια, ενώ υπάρχουν πολλές Κατά καιρούς διοργανώνονται εντός του
δράσεις για παιδιά, καθώς και μουσικό Μουσείου δράσεις για τα παιδιά
πρόγραμμα. Η κορύφωση της γιορτής (ζωγραφικής, γλυπτικής), τα οποία
είναι τα μανιταρομαγειρέματα, όπου μπορούν να συμμετέχουν εντελώς
δεκάδες σεφ μαγειρεύουν μανιτάρια σε δωρεάν. Επίσης υπάρχει δυνατότητα ,
διάφορες εκδοχές και κάθε φορά αναλόγως της εποχής, αλλά και της
μοιράζονται χιλιάδες μερίδες στους ζήτησης , οργάνωση μανιταροδράσεων,
επισκέπτες. Η συμμετοχή σε όλες τις όπως μάζεμα μανιταριών, μαγειρική κ.α.
δράσεις της γιορτής είναι δωρεάν καθώς Πάντα κατόπιν συνεννόησης με το
και το προσφερόμενο φαγητό. αρμόδιο τμήμα του Μουσείου.

13
επιμέλεια : Βασιλική Γαλαζούλα
υπεύθυνη Πωλήσεων

Hallstatt Museum
Salt Mine
“το παλαιότερο γνωστό
ορυχείο άλατος στον κόσμο”

Εικονική
πραγµατικότητα
βυθιστείτε στον συναρπαστικό κό
των ανθρακωρύχων πριν
από 3.000 χρόνια
14
Με γυαλιά VR και ειδική
καθοδήγηση, βυθιστείτε
στον συναρπαστικό κόσμο
των ανθρακωρύχων πριν
από 3.000 χρόνια.

Εικονική εμπειρία του


Salt Mine Hallstatt
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, αίθουσα 12 ("αίθουσα Hallstatt")

Οπτικοποίηση
ερευνητικών
σηράγγων

Το Hallstatt είναι το παλαιότερο γνωστό ορυχείο άλατος στον


κόσμο. Σε πάνω από εκατό μέτρα βάθος, οι ανθρακωρύχοι
έχτισαν γιγάντιους θαλάμους πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια.
Με τη βοήθεια ειδικών γυαλιών εικονικής πραγματικότητας
μπορείτε να βυθιστείτε στον συναρπαστικό κόσμο αυτών των
ανθρακωρύχων και να πάρετε μια αίσθηση της διάστασης της
προϊστορικής βιομηχανίας αλατιού. Κάποιος μπορεί να
εμπλακεί στη διαδικασία εργασίας και να βιώσει με άμεσο και
ρεαλιστικό τρόπο την εμπειρία, που ήδη γνωρίζει το
ερευνητικό πρόγραμμα Hallstatt, σχετικά με τις συνθήκες
διαβίωσης και εργασίας σε αυτόν τον υπόγειο κόσμο.

Εξόρυξη αλατιού στο Hallstatt

Το Hallstatt είναι το παλαιότερο γνωστό ορυχείο άλατος


στον κόσμο. Το αλάτι έχει παραχθεί εδώ και πάνω από
7.000 χρόνια.
Όλα τα αντικείμενα που άφησαν οι ανθρακωρύχοι πίσω στο
Σταθμός VR
στην αίθουσα 12,
ανθρακωρυχείο πριν από χιλιετίες έχουν διατηρηθεί μέχρι
NHM Βιέννη σήμερα στις τέλειες συνθήκες συντήρησης του αλατιού. Αυτή
η μοναδική κατάσταση ήταν ένας από τους βασικούς λόγους
για τον ορισμό της περιοχής ως Μνημείο Παγκόσμιας
Κληρονομιάς της UNESCO. Χιλιάδες εργαλεία και εξοπλισμός
των ανθρακωρύχων ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των
αρχαιολογικών ανασκαφών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας
τις τελευταίες δεκαετίες σε διάφορα σημεία του Salzberg.
Μέσα από τα πολλά ευρήματα και αναλύσεις του ιδίου, οι
συνθήκες διαβίωσης και εργασίας σε αυτή την προϊστορική
βιομηχανική επιχείρηση μπορούν να ανακατασκευαστούν με
μεγάλη λεπτομέρεια.

Εμπειρία με γυαλιά VR
Με τη βοήθεια της εικονικής πραγματικότητας μπορείτε τώρα
να βουτήξετε στο συναρπαστικό κόσμο αυτών των
ανθρακωρύχων, να πάρετε μια ιδέα για την κλίμακα αυτής της
όσµο
όσµο βιομηχανίας αλατιού. Αυτό θα σας πει τι είναι ήδη γνωστό για
τον υπόγειο κόσμο μέσω του ερευνητικού προγράμματος
Hallstatt.
Εργασία γύρω από Η συνεργασία της NHM Βιέννης, Salzwelten GmbH , Salinen
την παλαιότερη Austria AG , Scenomedia και το έργο Interreg VirtualArch
ξύλινη σκάλα προωθεί την επικοινωνία αυτού του υπόγειου κόσμου.
15
επιμέλεια: Βασιλική Tσαγκούρη/ Υπεύθυνη Πωλητηρίου / Sales

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ
Πράγματι, το
πρωί της 19ης Αυγούστου αναφέρθηκε
μια τρίτη παρατήρηση και η Γαλήνη,
μαζί με τον Julien Clouzet, εθελοντή

ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ μας από τον Λακωνικό και τον Nathan


Gibrat, υπεύθυνο του ΑΡΧΕΛΩΝ για
τον Ευρώτα, βρήκαν τη χελώνα στον
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών στα πλαίσια της κόλπο του Οιτύλου!
συνεργασίας του με Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, αναδημοσιεύει κείμενα από τις Αυτή κι αν ήταν διάσωση! Ο Julien
ιστοσελίδες τους. παρέμεινε και κολύμπησε με την
τραυματισμένη χελώνα για 2 ώρες, ενώ
οι άλλοι πήγαν στη στεριά, ανέφεραν
στην τοπική μονάδα του λιμενικού το
θέμα και κοίταξαν γύρω για να βρουν
μια βάρκα. Ένα μικρό φουσκωτό σκάφος
διατέθηκε από το "Mani Water Sports"
και με τη βοήθεια του Μιχάλη Λαδά και
του Δημήτρη Λεντζάκου, φίλων του
ιδιοκτήτη, στήθηκε η επιχείρηση
διάσωσης. "Έπρεπε να περιμένουν τη
χελώνα να έρθει στην επιφάνεια του
νερού για να αναπνεύσει, επειδή ήταν
σε τέτοιο βάθος που δεν μπορούσαν
να την πιάσουν με κατάδυση", λέει η
Γαλήνη, η οποία συντόνιζε τη διάσωση.

Μέχρι τις 1:30 μ.μ. η επιχείρηση


διάσωσης τελείωσε και ο «Aaron»
βγήκε στη στεριά. Ένα από τα πτερύγια
του ήταν μπλεγμένο με σχοινί, έγινε
ατροφικό και τελικά αποσπάστηκε. "Το
πτερύγιο χάθηκε και υπήρξε τόσο
μεγάλη αιμορραγία", λέει η Γαλήνη,

Το πρόγραμμα του ΑΡΧΕΛΩΝ "που καταλάβαμε ότι έπρεπε να τον


φέρουμε αμέσως στο Κέντρο Διάσωσης.

στο Λακωνικό κόλπο έχει Οι οδηγίες του Κέντρου Διάσωσης


ενίσχυσαν αυτή την επιλογή, οπότε ο

μεγάλη καρδιά! Julien και εγώ αναχωρήσαμε με το


αυτοκίνητο μαζί του. Φτάσαμε στη
Γλυφάδα γύρω στις 18:00. "
Καλή απόφαση! Στο Κέντρο Διάσωσης
περίμεναν η Ειρήνη Κασιμάτη, υπεύθυνη
Οι επισκέπτες του Κέντρου Διάσωσης στη Γλυφάδα διάσωσης και περίθαλψης, ο Μιχάλης
ακούν πολλές υπέροχες ιστορίες για τη διάσωση Μωραΐτης, αφοσιωμένος εθελοντής,
μαζί με την Δρ Mariana Fragoso,
θαλάσσιων χελωνών που συναντούν εκεί. Μία από τις κτηνίατρο / εθελόντρια/ φίλη του
καλύτερες ιστορίες αυτό το καλοκαίρι είναι αυτή της Κέντρου, η οποία κατάφερε να ελέγξει
χελώνας μας "Aaron" την αιμορραγία .
"Είμαι ευτυχής να αναφέρω ότι ο Aaron
ανακάμπτει πολύ καλά κάτω από τη

Ή
ταν η 29η Ιουλίου και η ομάδα ευαισθητοποίησης του φροντίδα μας", λέει ο Μιχάλης. "Αυτή η
προγράμματος του Λακωνικού κόλπου είχε στήσει ένα χελώνα ήταν τυχερή, το πρόγραμμα
του Λακωνικού κόλπου έχει τόσο
ενημερωτικό τραπέζι στο Λιμένι κατά τη διάρκεια του μεγάλη καρδιά! Όλη η ομάδα έκανε
αθλητικού γεγονότος "Ocean Man". Ένας από τους κολυμβητές θαύματα για να τη διασώσει και
εκεί πλησίασε τους εθελοντές και ανέφερε την παρατήρηση χαίρομαι που παρατηρώ ότι ο Julien
μιας τραυματισμένης θαλάσσιας χελώνας στην περιοχή. έχει τιμήσει τη μεγάλη παράδοση των
Γάλλων εθελοντών στον ΑΡΧΕΛΩΝ »,
πρόσθεσε πειραχτικά.
«Πρέπει να το ελέγξουμε», σκέφτηκε η Γαλήνη Σαμλίδου, υπεύθυνη του ΑΡΧΕΛΩΝ στη νότια
Αυτή είναι η ιστορία μέχρι τώρα! Ένα
Πελοπόννησο, και κολύμπησε στην περιοχή του Λιμενίου ψάχνοντας για τη χελώνα, χωρίς
αποτέλεσμα. Η αναφορά μιας δεύτερης παρατήρησης στις αρχές Αυγούστου οδήγησε σε μια μεγάλο ευχαριστώ σε όλους που
δεύτερη έρευνα από δυο εθελοντές του Λακωνικού, χωρίς αποτέλεσμα. Αυτή η δεύτερη αναφέρθηκαν παραπάνω.
αναφορά πρόσθεσε την πληροφορία ότι η χελώνα έμοιαζε σοβαρά μπλεγμένη σε κάποιου
είδους δίχτυ ή σχοινί. Η Γαλήνη μίλησε με τις τοπικές επιχειρήσεις ζητώντας τους να την
καλέσουν σε περίπτωση οποιωνδήποτε περαιτέρω παρατηρήσεων.
16
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Η πόλη των Ιωαννίνων φιλοξε


έναν σημαντικό πληθυσ
Κιρκινεζιών, που αριθμε
περισσότερα από 100 αναπαραγό
ζευγάρια.

Δράσεις για Οι δράσεις αυτές Περιλαμβάνεται στο


υλοποιούνται στο πλαίσιο του Παράρτημα Ι της Οδηγίας για
τα κιρκινέζια - ευρωπαϊκού Προγράμματος τα Πουλιά και προστατεύεται
LIFE FALKON, που έχει ως σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς
γεράκια στόχο την ενδυνάμωση των και στον Κόκκινο Κατάλογο
πληθυσμών του είδους στις των απειλούμενων ζώων της
“σύμβολο” βορειότερες περιοχές Ελλάδας. Η πόλη των
εξάπλωσής του στην Ελλάδα Ιωάννινων φιλοξενεί έναν
για τα και την Ιταλία. Το Κιρκινέζι, σημαντικό πληθυσμό
γνωστό τοπικά ως Κίκιλας ή Κιρκινεζιών, που αριθμεί
Ιωάννινα Κιληλαίος, είναι ένα μικρό, περισσότερα από 100
μεταναστευτικό γεράκι που αναπαραγόμενα ζευγάρια. Η
αναπαράγεται κατά αποικίες, ερευνητική Ομάδα της
πολύ συχνά μέσα σε ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ τοποθέτησε
κατοικημένες περιοχές, όπου πομπούς καταγραφής θέσης

Σ
τα μέσα του Ιουνίου, η επιλέγει τρύπες σε ψηλά (GPS) σε τέσσερα ενήλικα
Ε λ λ η ν ι κ ή κτίρια, σε τοίχους σπιτιών και Κιρκινέζια, με σκοπό τη
ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ αποθηκών ή σε σκεπές για να μελέτη των κινήσεων και της
Εταιρεία με την υποστήριξη φτιάξει τη φωλιά του. Αν και συμπεριφοράς τους κατά την
του Φορέα Διαχείρισης γεράκι, είναι κατά κύριο λόγο αναπαραγωγική περίοδο,
Λίμνης Παμβώτιδας, ξεκίνησε εντομοφάγο πουλί και για να καθώς και τον εντοπισμό
δράσεις έρευνας και τραφεί προτιμά ανοιχτά και των περιοχών τροφοληψίας
διατήρησης των Κιρκινεζιών, ξηρά ενδιαιτήματα, φυσικά ή τους.
των γερακιών–σύμβολο της διαχειριζόμενα χορτολίβαδα
πόλης των Ιωαννίνων. και μη εντατικές καλλιέργειες.

17
Το Δικαστικο Μεγαρο Ιωαννινων ειναι
το σημαντικοτερο μερος
φωλεοποιησης του ειδουσ
στην πολη οπου γινονται
και οι καταγραφεσ

Οι εργασίες πεδίου είχαν ως επίκεντρο το Δικαστικό Μέγαρο Ιωαννίνων, που αποτελεί


τον σημαντικότερο χώρο φωλεοποίησης του είδους στην πόλη. Στο Πρόγραμμα LIFE
Falkon ενώνουν τις δυνάμεις τους 5 φορείς από τρεις χώρες με σκοπό την ενίσχυση της
ανθεκτικότητας του Κιρκινεζιού στο βόρειο άκρο κατανομής του, ώστε να διευκολυνθεί
στο μέλλον η επέκταση του είδους προς τον Bορρά. Το Πρόγραμμα υλοποιείται στην
Ελλάδα και την Ιταλία κατά την περίοδο 2018-2022 με τη συνεισφορά του
χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη συγχρηματοδότηση του
Πράσινου Ταμείου και του Ιδρύματος CARIPLO. Στην Ελλάδα οι δράσεις του
Προγράμματος υλοποιούνται από την Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία σε 4 περιοχές
Natura 2000 στη Λήμνο, τα Ιωάννινα και τη Θράκη.
18
U P & U P: A view of the
neighbour ing peak fr om the
other challenging peak .

Κ
αταρχάς η βιώσιμη διαχείριση της γης, η

Υπάρχουν ανάσχεση της αποδάσωσης και η βελτίωση


των αγροτικών πρακτικών μπορούν να
οδηγήσουν σε μείωση των εκπομπών αερίων του

λύσεις θερμοκηπίου, αλλά και στην άνοδο του βιοτικού


επιπέδου ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών και

για την άρση ιδιαίτερα η μείωση της κατανάλωσης κρέατος


και ο περιορισμός της σπατάλης των τροφίμων
είναι λύσεις με άμεσο αντίκτυπο.

του αδιεξόδου; Βέβαια, ενώ η καλή χρήση της γης μπορεί να


ενισχύσει την προσπάθεια για την αναχαίτιση της
κλιματικής κρίσης, αυτό δεν θα πρέπει να
θεωρηθεί ως αντικατάστατο των δράσεων που
απαιτούνται για την αλλαγή του ενεργειακού και
παραγωγικού μοντέλου. Η ενεργειακή μετάβαση
σε ένα καθεστώς κλιματικής ουδετερότητας
μέχρι το 2050 το αργότερο και η στροφή σε
καθαρές μορφές ενέργειας παραμένει ο βασικός
στόχος.
Η Ελλάδα δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από τις
επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στο έδαφος.
Σύμφωνα με την Έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος περίπου 30% της έκτασης της Ελλάδας μπορεί να
απειληθεί από ερημοποίηση ενώ άλλες έγκυρες επιστημονικές μελέτες επισημαίνουν ότι τυχόν άνοδος
της θερμοκρασίας στον 1,5°C θα οδηγήσουν σε επέκταση των περιόδων ξηρασίας κατά 3 μήνες.
Όλα τα παραπάνω ενδεχομένως συνηγορούν σε ένα μέλλον δυστοπικό για την Ελλάδα, το οποίο όμως
μπορεί να αποτραπεί αν η χώρα μας συμμετάσχει στην κοινή προσπάθεια για την αντιμετώπιση της
παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Μια προσπάθεια που μόνο οφέλη μπορεί να αποδώσει όσον αφορά την
οικονομία, το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή. Για μια μάχη που δεν αφορά πλέον τις μελλοντικές
γενιές αλλά και την παρούσα.
19
Αρκτούρος / Καλλιστώ / Φορέας Διαχείρισης
Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου

ΑΠΕΓΚΛΩΒΙΣΜΟΣ
ΑΡΚΟΥΔΑΣ ΣΤΟ
ΔΙΣΤΡΑΤΟ ΚΟΝΙΤΣΑΣ
Τ “Το αρσενικό
ο πρωί της 10ης Σεπτεμβρίου, ο Θανάσης Η επιχείρηση απεγκλωβισμού της αρκούδας
Ρουσιάκης, κάτοικος του Δίστρατου στήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής του σχετικού
Κόνιτσας, ειδοποίησε την Περιβαλλοντική πρωτοκόλλου λειτουργίας μικτής Ομάδας αρκουδάκι ηλικίας
Οργάνωση ΚΑΛΛΙΣΤΩ ότι αρκούδα είχε Άμεσης Επέμβασης (ΟΑΕ) για την αντιμετώπιση περίπου 2,5 ετών
εγκλωβιστεί από κάποιο σύρμα κοντά στο περιστατικών αλληλεπίδρασης ανθρώπου και
χωριό. Η Καλλιστώ ενημέρωσε αμέσως τον αρκούδας, όπως προβλέπεται από την είχε παγιδευτεί σε
Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου
Βόρειας Πίνδου με τα στελέχη του οποίου
ισχύουσα νομοθεσία (ΦΕΚ 272/Β/07-02-2014).
Στην αρκούδα τοποθετήθηκε δορυφορικό
παγίδα από
συμφωνήθηκε άμεση παρέμβαση, με τη ραδιοκολλάρο από την επιστημονική ομάδα συρματόσχοινο
συνδρομή τόσο του Δασαρχείου Κόνιτσας όσο του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ, που θα παρακολουθεί έτσι το
και του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Η επιχείρηση της μικτής γεωγραφικό στίγμα του ζώου για διάστημα που είχε
Ομάδας Άμεσης Επέμβασης, έπειτα από λίγες
ώρες, ήταν επιτυχημένη και το ζώο
ενός έτους περίπου.
Οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ
τοποθετηθεί σε ένα
απεγκλωβίστηκε. και ΚΑΛΛΙΣΤΩ, ο Φορέας Διαχείρισης του λαχανόκηπο στα
Το αρσενικό αρκουδάκι ηλικίας περίπου 2,5 Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου και το
ετών είχε παγιδευτεί σε παγίδα από Δασαρχείο Κόνιτσας υπενθυμίζουν ότι ειδικές όρια του χωριού.”
συρματόσχοινο που είχε τοποθετηθεί σε ένα ηλεκτροφόρες περιφράξεις είναι το μόνο
λαχανόκηπο στα όρια του χωριού. Είναι πιθανό ασφαλές και αποτελεσματικό μέσο προστασίας
η παγίδα να είχε τοποθετηθεί για να αγροκτημάτων και συστήνουν ανεπιφύλακτα τη παράνομων παγίδων για την άγρια ζωή. Τέλος,
αιχμαλωτίσει κάποιο αγριογούρουνο ή κάποια χρήση τους σε περιοχές που αποτελούν βιότοπο πρέπει να τονιστεί ότι οι παγίδες αυτές, πέρα
αρκούδα που θα έκανε ζημιές στον αρκούδας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το από το ότι αποτελούν όργανα βασανισμού των
λαχανόκηπο. Η τοποθέτησή της αποτελεί μία Δασαρχείο Κόνιτσας θα προβεί σε μήνυση κατά άτυχων ζώων που θα πιαστούν, είναι
κατάφορα παράνομη πράξη που θέτει σε αγνώστων προκειμένου να τιμωρηθούν αυτοί επικίνδυνες και για τον άνθρωπο, καθώς μπορεί
κίνδυνο την άγρια ζωή. που συνεχίζουν να κάνουν χρήση των να τραυματίσουν κάποιον επισκέπτη πεζοπόρο.
20
Το Μουσείο μας έχει γίνει πόλος έλξης
για πολλούς ταξιδιώτες / επισκέπτες, οι
οποίοι αναζητούν κάτι το διαφορετικό
και περιπετειώδες. Παρακάτω
παρουσιάζουμε κάποια απο τα σχόλια
που αναγράφονται στο βιβλίο
εντυπώσεων του Μουσείου.
επιμέλεια:
Γιώργος Σιακαβάρας
μ
Web Administrator / Social Media Manager

“Εξαιρετική δουλειά και πρωτότυπη!”


Νίκος και Ντέλλα - Αθήνα

-
“Amazing collection of mushroom knowl-
edge and beatifully set up!”
Camilla, Denmark

“Απίστευτο μουσείο με πολύ


εντυπωσιακά εκθέματα. Φάνηκε το
μεράκι των ανθρώπων που δούλεψαν
για την κατασκευή και την οργάνωση
του. Ευχαριστούμε πολύ για αυτήν
την μοναδική εμπειρία!!”
Γιώτα, Δημήτρης, Νικολέτα,
Γεωργία / Θεσσαλονίκη

“This is a fantastic museum.


We had an enjoyable visit here.
Keep up the good work!
Singapore / 8-9-19

“Ωραίος χώρος, ποικιλία εκθεμάτων,


εντυπωσιακή παρουσίαση!”
Παναγιώτα / Λάρισα

21
ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Ο συνδυα σμός των ζυ μαρικών με τα μανιτάρια δεν είναι


τ υχα ίος . Πέρα ν το υ γε γονότο ς ότι προκύπτο υ ν πιάτα με
εξα ιρετική γεύση, ανε βαίνε ι κατακό ρυφα και η διατροφική τους
α ξία , χωρίς τ αυτό χ ρο να να ε πιβαρύ νε ται η θερμιδική
π ρόσλη ψη . Ε π ιπλέ ο ν αυ τά τα χ αρακτηριστικά, ε νισχ ύ ονται από
τη ν επ ιλεκτική αξιο ποίηση των πρώτων υλών και την τήρηση
π α ρα δοσια κών συνταγών σε παραγωγή μικρής κλίμακας.

επιμέλεια:
Γουίλιαμ Γκανάς / Υπεύθυνος Διακίνησης Προϊόντων

εύ κ ολ η κ α ι γ ρή γ ορη χρήση /
υψη λ ή π οιότη τα π ρώτων υ λ ών / α να λ ογίες π ου ενισχύ ου ν τη διατροφικ ή
22
του ς αξ ία
Γι α υτό το τε ύ χ ο ς ε π ιλ έ ξ α μ ε

Μ ακαρονάκ ι ολ ικ ής ά λεσ η ς
με Βωλ ίτη

Σ αν ζυμαρικό ολικής άλεσης, που παρασκευάζεται από


ολόκληρο τον καρπό του σιταριού, συγκαταλέγεται στα
τρόφιμα χαμηλού Γλυκαιμικού Δείκτη, αλλά και υψηλής
διατροφικής αξίας, λόγω της περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες,
φυτικές ίνες και μεταλλικά στοιχεία (Χαλκός, Σελήνιο,
Μαγνήσιο, Μαγγάνιο). Ο Βωλίτης του προσδίδει χαρακτηριστική
γεύση, ενώ με έλεγχο των ποσοτήτων κατανάλωσης, είναι
κατάλληλο για διαβητικούς και χορτοφάγους

23