You are on page 1of 23

Εγχειρίδιο Παρακολούθησης

Όμβριων Υδάτων για πολίτες

“URwatair: Συμμετοχή των πολιτών στη βελτίωση


της ποιότητας αέρα και της διαχείρισης ομβρίων σε
αστικές περιοχές”

1
Εγχειρίδιο Διαχείρισης Όμβριων Υδάτων για πολίτες

Συγγραφή:
Νικολέτος Ηρακλής, Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, ΥΔ τμήματος πολιτικών μηχανικών ΑΠΘ

Επιστημονικός σύμβουλος:
Κατσιφαράκης Κωνσταντίνος, Καθηγητής Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ

2019

[2]
[3]
Περιεχόμενα
Κεφάλαιο 1 - Προσδιορισμός Στόχου ..................................................................................................... 5
Κεφάλαιο 2 - Κήποι Βροχής ................................................................................................................... 5
Κεφάλαιο 3 - Μέθοδος Αποτύπωσης της Υφιστάμενης Κατάστασης...................................................... 7
Κεφάλαιο 4 - Χρήση βροχόμετρων για την καταγραφή κατακρημνίσεων………………………………….10
Kεφάλαιο 5 - Διαδραστική πλατφόρμα www.citsci.org............................................................................14
Κεφάλαιο 6 - Άλλες μέθοδοι διαχείρισης όμβριων υδάτων και περεταίρω ενασχόληση…………………18

[4]
Κεφάλαιο 1 - Προσδιορισμός Στόχου
Η ολοκληρωμένη διαχείριση των όμβριων υδάτων συνδυάζει την κλασική
αντιμετώπιση της γρήγορης απομάκρυνσης από τον αστικό ιστό (μέσω
τεχνητού συστήματος αγωγών) με ήπιες τεχνικές, οι οποίες αποβλέπουν:
α) στη μείωση του συνολικού απορρέοντος όγκου νερού β) στη μείωση της
αιχμής της απορροής γ) στην χρησιμοποίηση του βρόχινου νερού σε
δευτερεύουσες χρήσεις με μειωμένες απαιτήσεις ποιότητας δ) στην
αναβάθμιση του αστικού τοπίου ε) στον περιορισμό της όχλησης λόγω
ανεπάρκειας των δικτύων αποχέτευσης και στ) στη βελτίωση της
ποιότητας των απορρεόντων υδάτων.
Γενικότερα η ολοκληρωμένη διαχείριση των όμβριων υδάτων αποβλέπει
στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε αστικές και ημιαστικές περιοχές και
στην προβολή ενός οικολογικού μοντέλου ανάπτυξης, διότι οι ήπιες
τεχνικές (κήποι βροχής, φυτεμένα δώματα) βασίζονται σε μεγάλο βαθμό
στην ποικιλότροπη αξιοποίηση των φυτών.

Κεφάλαιο 2 - Κήποι Βροχής


Ακόμη και οι μικρότεροι φυτεμένοι χώροι (παρτέρια, δενδροστοιχίες,
αυτοφυής βλάστηση σε ακάλυπτους χώρους, δενδροδόχοι) λειτουργούν
θετικά στη διαχείριση των όμβριων υδάτων, καθώς ευνοούν την κατείσδυση
και την εξατμισοδιαπνοή έναντι της επιφανειακής απορροής, με όλα τα
θετικά επακόλουθα.

Συγκεκριμένα οι κήποι βροχής, που αποτελούν μέθοδο οικολογικής


διαχείρισης των όμβριων υδάτων, μπορούν να κατασκευασθούν σε
διάφορους χώρους, όπως σε προϋπάρχοντες χώρους πρασίνου, περιοχές
ρεμάτων, πλατείες, χώρους στάθμευσης, αυλές κατοικιών και ελεύθερους
χώρους κτιριακών τετραγώνων, αύλειους χώρους σχολείων και εκκλησιών
και κατά μήκος οδών.

Ένας τυπικός κήπος βροχής περιλαμβάνει τα ακόλουθα

α) Λεκάνη κατάκλυσης. Είναι ένα φυσικό ή τεχνητό βύθισμα στο έδαφος.


Σε σχετικά επίπεδη περιοχή διαμορφώνεται με εκσκαφή και
απομάκρυνση εδαφικού υλικού. Σε έδαφος με κλίση διαμορφώνεται με
εκσκαφή και κατασκευή μικρού αναχώματος στην κατάντη πλευρά. Εδάφη
[5]
με μεγάλη κλίση δεν ενδείκνυνται για κατασκευή απλών κήπων βροχής.Ο
πυθμένας του κήπου βροχής συνήθως καλύπτεται με στρώμα οργανικής
ύλης, πριν την τοποθέτηση του χώματος. Αν το υπέδαφος έχει μικρή
διηθητικότητα, μπορεί στον πυθμένα της λεκάνης κατάκλυσης να τοποθετηθεί
στρώμα από χαλίκια. Ακόμη μπορεί να τοποθετηθεί διάτρητος σωλήνας
στράγγισης.

β) Κατασκευή εισόδου, που οδηγεί το νερό της βροχής από υδρορρόες ή


από κάποια αδιαπέρατη επιφάνεια (πεζοδρόμιο, οδόστρωμα) στην λεκάνη
κατάκλυσης

γ) Διάταξη υπερχείλισης, από όπου μπορεί να απομακρυνθεί το νερό της


βροχής όταν γεμίσει η λεκάνη κατάκλυσης. Η διάταξη αυτή είναι απαραίτητη
για να αντιμετωπισθεί ο κίνδυνος διάβρωσης και για να οδηγούνται τα νερά
που εκρέουν στο επιθυμητό μέρος (συνήθως στο δίκτυο αποχέτευσης).

Μπορούμε πρακτικά να ελέγξουμε τη διηθητικότητα του εδάφους με τον


ακόλουθο απλό τρόπο. Διανοίγουμε μια τρύπα, βάθους 250 mm
τουλάχιστον, τη γεμίζουμε με νερό και το αφήνουμε να απορροφηθεί.
Ξαναγεμίζουμε την οπή με νερό. Αν η στάθμη πέφτει με ρυθμό μεγαλύτερο
από 50 mm την ώρα η διηθητικότητα του εδάφους είναι ικανοποιητική.
Οι κήποι βροχής πρέπει να κατασκευάζονται σε απόσταση 3 m
τουλάχιστον από κτιριακές κατασκευές και να οδηγούν το νερό προς την
αντίθετη κατεύθυνση, για να μη δημιουργηθεί κίνδυνος διήθησης νερών
στα υπόγειά τους.

[6]
Κεφάλαιο 3 - Μέθοδος Αποτύπωσης της Υφιστάμενης Κατάστασης
Πρακτικά αυτό που ζητάμε από τους εθελοντές του συγκεκριμένου
προγράμματος διαρθρώνεται στα παρακάτω βήματα.

1. Ορισμός της περιοχής μελέτης του κάθε εθελοντή η οποία είναι


ευδιάκριτη μέσω του χάρτη mymaps που έχει σταλθεί μέσω e-mail.
2. Απαρίθμηση όλων των βουλωμένων φρεατίων της περιοχής
μελέτης με φωτογραφική απεικόνιση. Η κάθε φωτογραφία
προτείνεται να ονομαστεί ως αριθμός οδού και ημερομηνία
καταγραφής. Π.χ.

Εικόνα 1 Ευελπίδου 6 – 8/5/2019

3. Με την κατανόηση των βασικών αρχών του κεφαλαίου 2 να γίνει


αναζήτηση όλων των πιθανών σημείων που θεωρούνται δυνητικές
θέσεις κατασκευής κήπων βροχής αντίστοιχα μέσω φωτογράφισης
της θέσης και αντίστοιχης ονομασίας. Π.χ.

[7]
Εικόνα 2 Ελλησπόντου – Σκρα –Βοσπόρου – 9/5/2019

4. Καταγραφή των σημείων στο χάρτη mymaps της κάθε περιοχής


μελέτης σύμφωνα με τα ακόλουθα βήματα ή επικοινωνία με τον
επιστημονικό υπεύθυνο για την παραλαβή των φωτογραφιών και
ενημέρωση του χάρτη από τον ίδιο.

Σχήμα 1 Περιοχή Μελέτης

Σχήμα 2 Ορισμός Πράσινων Σημείων με πράσινο γέμισμα


[8]
Σχήμα 3 Ορισμός δυνητικών θέσεων κήπων βροχής

Με κόκκινο χρώμα να δημιουργηθούν οι περιοχές που αποτελούν δυνητικές


θέσεις κατασκευής κήπων βροχής ύστερα από τη φωτογραφική απεικόνιση.

Σχήμα 4 Επισήμανση βουλωμένων φρεατίων

Επισήμανση και των σημείων όπου υπάρχουν βουλωμένα φρεάτια με μαύρο


σημάδι πάνω στον ίδιο χάρτη για να υπάρχει ολοκληρωμένος εποπτικός
έλεγχος της κατάστασης.

[9]
Κεφάλαιο 4 – Χρήση Βροχόμετρων για την καταγραφή κατακρημνίσεων

Είδη βροχόμετρων
Το βροχόμετρο είναι ένα μετεωρολογικό όργανο το οποίο χρησιμεύει για τον
υπολογισμό του ύψους της βροχόπτωσης. Υπάρχει πληθώρα τύπων
βροχόμετρων όπως το απλό βροχόμετρο, το δεκαπλασιαστικό βροχόμετρο, το
βροχόμετρο με ζυγό κ.α. Το απλό βροχόμετρο μπορεί να κατασκευαστεί πάρα
πολύ απλά χρησιμοποιώντας ένα κυλινδρικό δοχείο περισυλλογής και ένα
βαθμομετρικό κανόνα για να υπολογίζεται το ακριβές ύψος των κατακρημνίσεων.
Αντίστοιχα το δεκαπλασιαστικό βροχόμετρο αποτελείται από ένα μεταλλικό
κυλινδρικό δοχείο που καθ’ ύψος καταλήγει σε κυλινδρικό δακτύλιο. Το δοχείο
αυτό επικοινωνεί με μεταλλικό σωλήνα στον οποίο τοποθετείται σε παράλληλη
διάταξη ένας γυάλινος σωλήνας που επικοινωνεί με τη βοήθεια ελαστικών
σωληνίσκων. Πίσω από αυτόν βρίσκεται βαθμονομημένη μεταλλική ταινία. Το
συγκεκριμένο είδος βροχόμετρου ονομάζεται δεκαπλασιαστικό επειδή η
επιφάνεια του δοχείου συλλογής είναι δεκαπλάσια του αθροίσματος των
επιφανειών του μεταλλικού και του γυάλινου σωλήνα. Τέλος το βροχόμετρο με
ζυγό είναι κυλινδρικό μεταλλικό δοχείο που στηρίζεται σε σταθερή βάση. Η
ειδοποιός διαφορά σε σχέση με ένα απλό βροχόμετρο είναι ότι για την αποφυγή
της εξάτμισης του νερού περιέχει μία ποσότητα ελαιώδους υγρού. Εάν είναι
γνωστό το βάρος του δοχείου καθώς και του ελαιώδους υγρού ύστερα από την
βροχόπτωση ζυγίζοντας το δοχείο και αφαιρώντας τα προαναφερθέντα βάρη
μπορούμε να υπολογίσουμε το βάρος της βροχής. Στη συνέχεια με τη βοήθεια
κατάλληλου πίνακα το βάρος μετατρέπεται σε αντίστοιχα χιλιοστά βροχής.
ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ
Το βροχόμετρο πρέπει να τοποθετείται σε εξωτερικό και συνήθως υπερυψωμένο
οριζοντιωμένο χώρο αφενός για να αποφεύγονται οι εισροές νερών από σκεπές
ή επιφανειών που συγκεντρώνουν νερό βροχής και έχουν ως αποδέκτη το
βροχόμετρο και αφετέρου να γίνονται ορθές μετρήσεις.

[10]
Ασύρματο Ηλεκτρονικό Βροχόμετρο MONSUN

Εικόνα 3 Ηλεκτρονικό Βροχόμετρο MONSOON

Στη συγκεκριμένη δράση τα βροχόμετρα που μοιράζονται στους εθελοντές είναι


όλα ίδιου τύπου και συγκεκριμένα Digital Wireless Rain Gauge MONSOON.
Παρακάτω δίνονται συνοπτικές οδηγίες για τον τρόπο συναρμογής, τοποθέτησης
των βροχόμετρων, παρακολούθησης και καταγραφής των μετρήσεων (σύμφωνα
με τον οδηγό που παρέχεται μέσα στη συσκευασία).

Συναρμογή
Το βροχόμετρο αποτελείται από δύο μέρη
 Την κεντρική μονάδα
 Τον εξωτερικό πομπό (κυλινδρικό δοχείο)

[11]
Εικόνα 4 Κεντρική μονάδα βροχόμετρου

Εικόνα 5 Εξωτερικός πομπός βροχόμετρου


[12]
Τοποθετείστε τις μπαταρίες στο κυλινδρικό δοχείο (εικόνα 5) και στερεώστε το σε
κάποιο εξωτερικό χώρο οριζοντιωμένο. Μόλις βεβαιωθείτε ότι έγινε η τοποθέτηση
επιτυχώς πατήστε παρατεταμένα το κουμπί SET στη κεντρική μονάδα (εικόνα 4)
για να πραγματοποιήσετε τις απαραίτητες ρυθμίσεις. Ενδείκνυται να
χρησιμοποιηθούν οι βαθμοί κελσίου 0C για την θερμοκρασία και τα χιλιοστά mm
για το ύψος της βροχόπτωσης.

Καταγραφή μετρήσεων
Το βροχόμετρο μπορεί να δώσει πληροφορίες για την συνολική ποσότητα
βροχόπτωσης για την τελευταία ώρα, τις τελευταίες 24 ώρες και για την τελευταία
βροχή με ώρα και ημερομηνία που καταγράφηκε. Επίσης δίνει την τιμή της
θερμοκρασίας καθώς και μέγιστες και ελάχιστες τιμές θερμοκρασίας εντός του
24ώρου. Οι μετρήσεις αυτές καταγράφονται στη μνήμη του βροχόμετρου.
Στη συνέχεια οι εθελοντές καλούνται να συμπληρώνουν σε καθημερινή βάση το
φύλλο excel που θα τους σταλεί μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για τις
μέγιστες και ελάχιστες θερμοκρασίες και τα ύψη βροχής που θα λαμβάνουν από
την ένδειξη των βροχόμετρων.
Οι μετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν θα έχουν διάρκεια δύο μηνών και στη
συνέχεια τα όργανα θα μοιράζονται εκ περιτροπής στους υπόλοιπους εθελοντές
για την κάλυψη μεγαλύτερου εύρους σημειακών παρατηρήσεων.

[13]
Κεφάλαιο 5 – Διαδραστική Πλατφόρμα www.citsci.org

Οι πολίτες εκτός από την πρόσβασή στις καταγραφές των μετρήσεων των
υπόλοιπων εθελοντών της δράσης και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων
μπορούν να συνεχίσουν ανατρέχοντας και σε άλλες διαδραστικές διαδικτυακές
πλατφόρμες υλοποιημένες στα πρότυπα επιστήμης των πολιτών ενημερώνοντας
τες με το υλικό τους. Η επιστήμη των πολιτών προάγει την “εξωστρέφειά” της
μέσω των πολιτών οι οποίοι παίρνοντας τα ηνία στα χέρια τους, στο εκάστοτε
επιστημονικό πεδίο που τους ενδιαφέρει, έχουν την δυνατότητα μεταφοράς των
δεδομένων που έχουν συλλέξει για την ανάγνωσή τους είτε από άλλους πολίτες
που ενδιαφέρονται είτε από επιστήμονες συμβάλλοντας στην επεξεργασία τους
και στην ορθότητα των συμπερασμάτων που προκύπτουν.
Στη παρούσα δράση δίνεται η δυνατότητα μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας
www.citsci.org οι εθελοντές να ανεβάσουν της καταγραφές των μετεωρολογικών
δεδομένων που θα κάνουν κατά τη διάρκεια της δράσης και να πυκνώσουν τον
χάρτη των μετεωρολογικών στοιχείων βοηθώντας στην ρεαλιστικότερη
απεικόνιση των καιρικών συνθηκών και πρόγνωση φαινομένων μέσω της
επεξεργασίας τους από επιστήμονες.

Παρακάτω παρουσιάζεται βήμα προς βήμα ο τρόπος με τον οποίο μπορείτε να


εγγραφείτε και να ανεβάσετε τα στοιχεία των δεδομένων σας στη δράση
URwatair.

Βήμα 1
Κάνετε εγγραφή στον ιστότοπο www.citsci.org πατώντας στην επιλογή sign up

Εικόνα 6 Αρχική ιστοσελίδα citsci

[14]
Βήμα 2
Στη συνέχεια στην επιλογή projects σας εμφανίζονται διάφορες δράσεις που
ασχολούνται συστηματικά με την επιστήμη των πολιτών. Πάνω αριστερά στην
επιλογή search πληκτρολογείται urwatair και εμφανίζεται η δράση στην οποία
συμμετάσχετε χωρίς βέβαια να υποχρεούστε να ανεβάσετε τις καταγραφές σας
μόνο στη συγκεκριμένη.

Εικόνα 7 Projects επιστήμης των πολιτών

Εικόνα 8 Project επιστήμης των πολιτών URwatair

[15]
Βήμα 3
Έχοντας επιλέξει το project URwatair εμφανίζεται η παρακάτω εικόνα. Με
κόκκινο είναι κυκλωμένη η επιλογή υποβολής δεδομένων. Κάνοντας κλικ στη
συγκεκριμένη επιλογή μπορείτε να ανεβάσετε τα στοιχεία που έχετε
καταχωρημένα είτε στον υπολογιστή σας είτε στη μνήμη του βροχόμετρου.

Εικόνα 9 Υποβολή δεδομένων χρήστη

Βήμα 4
Τέλος σας εμφανίζεται το παράθυρο στο οποίο μπορείτε να καταχωρήσετε τις
μετρήσεις σας, σημειώνοντας τα κάτωθι
 Σημείο λήψης μέτρησης στο χάρτη (Location)
 Θερμοκρασία (Temperature)
 Υγρασία (Humidity)
 Βροχόπτωση (Rainfall)

[16]
Εικόνα 10 Καταχώρηση δεδομένων

[17]
Κεφάλαιο 6 – Άλλες μέθοδοι διαχείρισης όμβριων υδάτων και περεταίρω
ενασχόληση

Υπάρχουν πολλοί τρόποι και πολλές δημιουργικές σκέψεις σύμφωνα με τις


οποίες οι άνθρωποι μπορούν να διαχειριστούν κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο
το σύνολο των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων. Οι τρόποι αυτοί εντάσσονται
στο ευρύτερο φάσμα της οικολογικής διαχείρισης των όμβριων υδάτων.
Οι μέθοδοι οικολογικής διαχείρισης των νερών της βροχής προϋποθέτουν ειδικό
σχεδιασμό. Σε αυτές εντάσσονται:
α. Οι κήποι βροχής (rain gardens)
β. Οι δενδροδόχοι βιοκατακράτησης (tree box filters)
γ. Τα φυτεμένα δώματα (green roofs)
δ. Τα υδροπερατά πεζοδρόμια και οδοστρώματα (permeable pavements and
pavers)
ε. Τα βαρέλια βροχής (rain barrels), οι δεξαμενές και οι στέρνες (cisterns)
στ. Άλλες μέθοδοι.

Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά οι μέθοδοι β-ε σε περίπτωση που


μπορούν να εφαρμοσθούν σημειακά και ατομικά από κάποιους πολίτες στις
κατοικίες τους ή συλλογικά κάνοντας προσπάθειες να ενταχθούν σε κάποιο
πρόγραμμα που θα προκηρύξει ο εκάστοτε αρμόδιος δημόσιος φορέας.

 Δενδροδόχοι Βιοκατακράτησης
Η δενδροδόχος βιοκατακράτησης (tree box filter) είναι μικρογραφία κήπου
βροχής ειδικά κατασκευασμένου για την κατακράτηση ρύπων. Επομένως, κατά
τη διήθηση των νερών της βροχής η ποσότητα των ρύπων μειώνεται με τις
ακόλουθες διαδικασίες, που αναφέρονται
α) Προσρόφηση, δηλαδή η συγκράτηση μέρους της μάζας των ρύπων από τον
εδαφικό σκελετό, λόγω ανταλλαγής ιόντων.
β) Διήθηση
γ) Πρόσληψη από τα φυτά.
δ) Βιολογική αποικοδόμηση νιτρικών και οργανικών ουσιών, λόγω της παρουσίας
κατάλληλων αερόβιων και αναερόβιων μικροοργανισμών.
ε) Διάλυση ορισμένων συστατικών του εδαφικού σκελετού, που προκαλείται από
την παρουσία των ρύπων. Η διάλυση μπορεί να αυξήσει την συνολική ποσότητα
των ουσιών που περιέχονται στα υπόγεια νερά αλλά και να μειώσει την μάζα των
αρχικών ρύπων, που αντιδρούν χημικά με τα διαλυόμενα συστατικά.
στ) Οξείδωση ή η αναγωγή των ρύπων.
[18]
ζ) Καθίζηση

Εκτός από τον καθαρισμό του νερού, οι δενδροδόχοι βιοκατακράτησης


συντελούν και στην άμβλυνση των πλημμυρικών αιχμών, λόγω προσωρινής
αποθήκευσης μέρους του απορρέοντος νερού.
Τα φυτά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν πρέπει να παρουσιάζουν σχετική
αντοχή σε άλατα, ξηρασία και ρύπους.

Σχήμα 5 Τυπικό σκαρίφημα δενδροδόχου βιοκατακράτησης

[19]
 Φυτεμένα δώματα
Ως φυτεμένο /φυτοκαλυμμένο δώμα ή «πράσινη στέγη» ή «ταρατσόκηπος»
μπορεί να χαρακτηριστεί κάθε κήπος ή φυτεμένη επιφάνεια, που εδράζεται πάνω
σε ένα κτίριο ή μια κατασκευή, παρεμβάλλεται δηλαδή μια σκληρή και
αδιαπέραστη επιφάνεια ανάμεσα σε αυτό και στο φυσικό έδαφος.
Περιλαμβάνονται κήποι σε οποιαδήποτε στάθμη από το φυσικό έδαφος, καθώς
μπορεί να βρίσκονται στην οροφή ενός ψηλού κτιρίου ή και στο επίπεδο του
εδάφους όταν για παράδειγμα βρίσκονται πάνω από ένα υπόγειο χώρο
στάθμευσης. Οι κήποι αυτοί αποτελούνται από στρώσεις υλικών που
τοποθετούνται πάνω από τη μόνωση του κτιρίου ή της κατασκευής με σκοπό την
εγκατάσταση και ανάπτυξη βλάστησης.

Εικόνα 11 Άποψη του δώματος εκτατικού τύπου στο νέο κτίριο της επιτροπής ερευνών Α.Π.Θ.
(προσωπικό αρχείο Μεταξά Δημητρίου)

[20]
 Υδροπερατά πεζοδρόμια
Τα υδροπερατά οδοστρώματα είναι κατασκευασμένα από ειδική άσφαλτο ή
σκυρόδεμα, που επιτρέπει τη διήθηση του νερού της βροχής προς το
υπόστρωμα, το οποίο αποτελείται από χαλίκια και από εκεί στο φυσικό έδαφος.
Η υδροπερατή άσφαλτος είναι κατασκευασμένη από πιο χονδρόκοκκα υλικά σε
σχέση με την κοινή άσφαλτο.
Στόχοι είναι: α) Η μείωση της επιφανειακής απορροής, που μετριάζει το φορτίο
των δικτύων αποχέτευσης. β) Ο εμπλουτισμός των υπόγειων νερών και γ) Η
κατακράτηση μέρους των ρύπων στο υπέδαφος ή η βιοδιάσπασή τους.
Παράλληλα, η μείωση της συσσώρευσης του νερού στην επιφάνεια του δρόμου
διευκολύνει την οδήγηση. Επειδή πάντως ο ρυθμός διήθησης δεν είναι μεγάλος,
τα υδροπερατά οδοστρώματα είναι κατάλληλα περισσότερο για περιοχές με
συχνές βροχές μικρής έντασης.
Βασικό πρόβλημα των υδροπερατών οδοστρωμάτων είναι η απόφραξη των
πόρων τους από λεπτόκοκκα υλικά. Γι’ αυτό δεν πρέπει να εφαρμόζονται: α) σε
περιοχές όπου η απορροή μεταφέρει πολλά φερτά υλικά ή υπάρχει πολλή
σκόνη και β) σε κρύες περιοχές, αν χρησιμοποιείται άμμος, αλάτι ή άλλα υλικά,
για να αποφεύγεται το πάγωμα των δρόμων τον χειμώνα. Επιπλέον, πρέπει να
ελέγχονται και να καθαρίζονται με κατάλληλες σκούπες, και, όταν χρειάζεται, με
νερό υπό πίεση.

Εικόνα 12 Υδροπερατή επιφάνεια στον περιβάλλοντα χώρο του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης


[21]
 Βαρέλια βροχής
Τα βαρέλια βροχής (rain barrels) είναι κλειστά (κατά κανόνα) δοχεία, που
χρησιμεύουν για την αποθήκευση βρόχινου νερού, το οποίο απορρέει από στέγες
και δώματα. Η χωρητικότητα ενός τυπικού βαρελιού βροχής στις ΗΠΑ είναι 50
γαλόνια (gallons), δηλαδή περίπου 190 λίτρα.
Τα βαρέλια βροχής συνδέονται κατά κανόνα με κατακόρυφες υδρορρόες. Η
παρεμβολή κάποιου απλού φίλτρου είναι απαραίτητη για τη συγκράτηση φύλλων
και άλλων ρύπων.
Το νερό που συλλέγεται μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πότισμα κήπων, πλύσιμο
αυτοκινήτων και άλλες παρόμοιες χρήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα είναι
πιο κατάλληλο για τα φυτά από ό,τι το νερό της ύδρευσης, διότι το βρόχινο νερό
δεν είναι χλωριωμένο και έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα.
Προσοχή χρειάζεται σε υδρορρόες πολυκατοικιών, που δέχονται νερά και από τα
δώματα και από τους εξώστες. Τα απόνερα από το πλύσιμο των εξωστών
μπορεί να είναι πολύ επιβαρυμμένα με απορρυπαντικά, άρα να είναι επιβλαβή
για τα φυτά. Αν πρόκειται να γίνει συλλογή βρόχινου νερού, ίσως ενδείκνυται να
κατασκευασθούν χωριστές υδρορρόες για τα δώματα.

Εικόνα 13 Τύπος βαρελιού βροχής

[22]
Βιβλιογραφία

1. “Διαστασιολόγηση δεξαμενών όμβριων υδάτων στην Ελλάδα για αστική


χρήση”, Π. Λόντρα, 2014
2. “Εξέλιξη υδραυλικών δικτύων και νέες δυνατότητες αξιοποίησης βρόχινου
νερού στο Δήμο Καλαμαριάς”, Σκάρλιου-Νικολέτου Βασιλική, 2013
3. “Οδηγός για την ολοκληρωμένη διαχείριση υδάτων στα πλαίσια του έργου”
“Integrated Green Cities”, Κ.Λ.Κατσιφαράκης, 2013
4. “Οικολογική διαχείριση όμβριων υδάτων με την εφαρμογή κήπων βροχής”,
Α. Μαυρατζώτη, 2018
5. “Οικολογική διαχείριση νερού και αειφόρος σχεδιασμός υπαίθριων χώρων
στον αστικό και περιαστικό ιστό”, Α. Γκοτούδης, 2015

[23]