You are on page 1of 25

c cc  

c
  



1. Giӟi thiӋu chung

2. Các lưu ý khi sӱ dөng vòng bi

3. Bҧo dưӥng vòng bi

4. Các thông sӕ vұn hành vòng bi

5. Cách kiӇm tra vòng bi

6. VӃt chҥy và tҧi tác đӝng trên vòng bi

7. Các hư hӓng vòng bi và cách khҳc phөc

Phө lөc: BIӆU ĐӖ CHҬN ĐOÁN HƯ HӒNG VÒNG BI

  

Khi mӝt vòng bi bӏ hư hӓng trong quá trình vұn hành, sӁ dүn đӃn toàn bӝ máy hoһc thiӃt bӏ hư
hӓng. Mӝt khi vòng bi bӏ hư hӓng sӟm hay gây ra các sӵ cӕ không mong muӕn thì điӅu quan
trӑng là có thӇ xác đӏnh và dӵ đoán đưӧc các hư hӓng trưӟc khi xӱ lý, đӇ tӯ đó có các hành đӝng
khҳc phөc kӏp thӡi.

Thông thưӡng, kiӇm tra vòng bi hay buӗng gӕi đӥ có thӇ xác đӏnh đưӧc nguyên nhân gây ra hư
hӓng. Các nguyên nhân phә biӃn gây ra hư hӓng vòng bi là bôi trơn kém, tháo lҳp sai, lӵa chӑn
vòng bi không đúng, tìm hiӇu vӅ trөc và buӗng gӕi đӥ chưa kӻ càng. Nguyên nhân cũng có thӇ
xác đӏnh bҵng cách xem xét sӵ vұn hành cӫa vòng bi trưӟc khi nó hư hӓng, phân tích tình trҥng
bôi trơn và tình trҥng lҳp đһt và quan sát cҭn thұn các vòng bi hư hӓng.

Mӝt sӕ trưӡng hӧp vòng bi bӏ hư hӓng mӝt cách nhanh chóng, tuy nhiên sӵ hư hӓng sӟm này
khác vӟi sӵ hư hӓng do mӓi do sӵ tróc vҧy. Các hư hӓng vòng bi đưӧc chia và phân loҥi thành 2
loҥi hư hӓng: hư hӓng sӟm vòng bi và hư hӓng tӵ nhiên do mӓi khi có sӵ tiӃp xúc kim loҥi.

!"#$%&'

!c( )*+,-#)+%&'

Vòng bi là bӝ phұn máy có đӝ chính xác cao nên phҧi xӱ lý hӃt sӭc cҭn thұn. Ngoài ra đӇ đҧm
bҧo sӵ vұn hành trơn tru và tuәi thӑ như mong đӧi, vòng bi cҫn phҧi sӱ dөng hӧp lý. Dưӟi đây là
các lưu ý chính khi xӱ lý vòng bi:

(1) Giӳ vòng bi và khu vưc xung quanh nơi đһt vòng bi sҥch sӁ: chҩt bҭn hay bөi bҭn thҥm chí
không nhìn thҩy đưӧc bҵng mҳt thưӡng đӅu ҧnh hưӣng có hҥi cho vòng bi. Vì vұy luôn giӳ vòng
bi và môi trưӡng xung quanh sҥch sӁ đӇ tránh sӵ xâm nhұp cӫa bөi bҭn.
(2) Cҭn thұn khi thao tác vӟi vòng bi: các chҩn đӝng mҥnh trong suӕt quá trình thao tác có thӇ
gây xưӟc hay làm phá hӓng vòng bi. Tác đӝng mҥnh có thӇ gây vӥ hay nӭt.

(3) Sӱ dөng các dөng cө hӧp lý.

(4) Ngăn ngӯa sӵ ăn mòn: mӗ hôi tӯ tay cҫm hay các chҩt bҭn khác có thӇ gây ăn mòn vòng bi.
Do đó cҫn giӳ tay sҥch hoһc đeo găng tay nӃu có thӇ khi xӱ lý vòng bi.

!!./012%&'

ViӋc lҳp đһt vòng bi ҧnh hưӣng đӃn đӝ chính xác, tuәi thӑ và sӵ hoҥt đӝng vӅ sau. ĐӅ nghӏ lҳp
vòng bi theo các bưӟc sau đây:

(1) VӋ sinh vòng bi và các bӝ phұn xung quanh

(2) KiӇm tra kích thưӟc và tình trҥng các bӝ phұn liên quan

(3) TiӃn hành theo quy trình lҳp

(4) KiӇm tra lҫn cuӕi xem vòng bi đã đưӧc lҳp hӧp lý chưa

(5) Cung cҩp đúng loҥi và đӫ lưӧng chҩt bôi trơn

Hҫu hӃt các vòng bi quay cùng trөc, nên phương pháp lҳp thưӡng là lҳp chһt trөc vӟi vòng trong
cӫa bi và có khe hӣ giӳa vòng ngoài vòng bi vӟi lӛ thân gӕi đӥ.

!345678,%9:

Sau khi lҳp đăt xong vòng bi, công viӋc quan trӑng là chҥy thӱ operating test. Bҧng 2.1 dưӟi đây
liӋt kê các phương pháp chҥy thӱ và hưӟng dүn ӣ bҧng 2.2 cách xӱ lý các sӵ cӕ đӕi vӟi các tӯng
trưӡng hӧp hư hӓng.

;!<c( 0*=0(0,5678 >?#

c@6(? A?7B >?# 45678B7>%&


'
Vұn hành bҵng tay: Quay Chҥy không trơn tru Chҥy có
thӱ trөc bҵng tay. NӃu quay sӵ gián đoҥn (bӏ nӭt, vӥ
C(? @D trơn tru thì tiӃn hành chҥy hoһc lõm).
máy.
Mômen quay không đӅu (lӛi
lҳp ráp)

Mômen quay quá mӭc (lӛi


lҳp ráp hay khe hӣ hưӟng
kính bên trong không đӫ)
Chҥy máy bҵng máy dүn KiӇm tra tiӃng ӗn bҩt
đӝng: ban đҫu chҥy ӣ tӕc đӝ thưӡng.
chұm không tҧi, sau đó tӯ tӯ
tăng tӕc và mang tҧi tӟi khi KiӇm tra nhiӋt đӝ tăng bҩt
đҥt tӟi tӕc đӝ thiӃt kӃ. thưӡng.

Rò rӍ chҩt bôi trơn. Sӵ biӃn


màu.
Vұn hành không tҧi: mӣ điӋn Rung đӝng
và cho máy chҥy chұm. Tҳt
máy đӇ máy chҥy quán tính TiӃng ӗn, v.v«
cho đӃn khi ngӯng hҷn. NӃu
C(?) không có vҩn đӅ bҩt thưӡng
xҧy ra thì cho chҥy thӱ có tҧi
Chҥy máy bҵng máy dүn Giӕng trưӡng hӧp máy cӥ
đӝng: giӕng vӟi máy cӥ nhӓ. nhӓ.

;!!<?EF%: ( ,/ 0$  G6HI%9:'J*K

J*K ?EF 4/ 0$


Tҧi bҩt thưӡng ChӃ đӝ lҳp, khe hӣ trong, tҧi đһt
trưӟc, vӏ trí vai thân gӕi không
hӧp lý.
Lҳp ráp sai Đӝ chính xác gia công và đӝ
TiӃng ӗn
đӗng tâm trөc vӟi lӛ gӕi và đӝ
lӟn cӫa kim
chính xác lҳp ráp chưa hӧp lý.
loҥi
Bôi trơn không đӫ hoһc không Bә sung chҩt bôi trơn hay lӵa
đúng chӑn chҩt bôi trơn khác
Cӑ xát cӫa các chi tiӃt quay Thay đәi thiӃt kӃ vòng làm
khuҩt khúc
TiӃng ӗn VӃt nӭt, ăn mòn hay vӃt xưӟc Thay mӟi hay làm sҥch vòng bi
lҥ trên rãnh lăn cҭn thұn, cҧi thiӋn sӵ làm kín và
TiӃng ӗn sӱ dөng chҩt bôi trơn sҥch
lӟn đӅu
Có vӃt lõm Thay mӟi vòng bi cҭn thұn
Sӵ tróc vҧy trên rãnh lăn Thay mӟi vòng bi
Khe hӣ quá mӭc Thay đәi chӃ đӝ lҳp, khe hӣ và
tҧi đһt trưӟc.
TiӃng ӗn Sӵ thâm nhұp phҫn tӱ bên Thay mӟi hay làm sҥch vòng bi
lӟn không ngoài cҭn thұn, cҧi thiӋn sӵ làm kín và
đӅu sӱ dөng chҩt bôi trơn sҥch
Có vӃt nӭt hoһc tҥo vҧy trên Thay mӟi vòng bi
các viên bi.
Bôi trơn quá mӭc Giҧm lưӧng chҩt bôi trơn và lӵa
NhiӋt đӝ tăng bҩt chӑn loҥi mӥ rҳn hơn
thưӡng
Chҩt bôi trơn không đúng hay Bә sung chҩt bôi trơn hay lӵa
không đӫ chӑn chҩt bôi trơn tӕt hơn
Tҧi bҩt thưӡng ChӃ đӝ lҳp, khe hӣ trong, tҧi đһt
trưӟc, vӏ trí vai thân gӕi không
hӧp lý.
Lӛi lҳp ráp Đӝ chính xác gia công và đӝ
đӗng tâm trөc vӟi lӛ gӕi và đӝ
chính xác lҳp ráp chưa hӧp lý.
Sӵ ma sát vӟi vòng làm kín Làm kín hӧp lý, thay mӟi vòng
hay mһt lҳp gép bӏ trӡn. bi, chӃ đӝ lҳp và phương pháp
lҳp hӧp lý
Có vӃt lõm Thay mӟi vòng bi cҭn thұn
Sӵ tҥo vҧy Thay mӟi vòng bi
Lӛi lҳp ráp Đҧm bҧo đӝ vuông góc giӳa trөc
Rung đӝng và vai lӛ gӕi
Sӵ thâm nhұp phҫn tӱ bên Thay mӟi hay làm sҥch vòng bi
ngoài cҭn thұn, cҧi thiӋn sӵ làm kín và
sӱ dөng chҩt bôi trơn sҥch
Quá nhiӅu chҩt bôi trơn. Sӵ Giҧm lưӧng chҩt bôi trơn và lӵa
thâm nhұp phҫn tӱ bên ngoài chӑn loҥi mӥ rҳn hơn. Thay
Sӵ rò rӍ hay biӃn màu
hay các hҥt mài vòng bi hay chҩt bôi trơn. VӋ
chҩt bôi trơn
sinh buӗng gӕi và các bӝ phұn
bên trong.

3;G*@%&'

Vòng bi cҫn phҧi kiӇm tra và bҧo dưӥng đӏnh kǤ đҧm bҧo sӵ vұn hành vӟi tuәi thӑ tӕi đa. Có các
phương pháp kiӇm tra sau:

(1) KiӇm tra khi đang chҥy

Xác đӏnh chu kǤ thӡi gian thay mӟi vòng bi và đӏnh kǤ bә sung chҩt bôi trơn, kiӇm tra tính chҩt
dҫu bôi trơn và các thông sӕ vұn hành như nhiӋt đӝ vұn hành, đӝ rung, tiӃng ӗn. (tham khҧo thêm
phҫn 4).

(2) KiӇm tra vòng bi

KiӇm tra vòng bi thұt kӻ trong suӕt thӡi gian dӯng máy kiӇm tra và thay mӟi các chi tiӃt máy
đӏnh kǤ. KiӇm tra tình trҥng rãnh bi. NӃu xác đӏnh có hư hӓng thì quyӃt đӏnh sӱ dөng lҥi hoһc
nên đưӧc thay mӟi (tham khҧo thêm phҫn 5).

Lc( MHI%9:%&'

Các thông sӕ vұn hành chính cӫa vòng bi là: tiӃng ӗn, rung đӝng, nhiӋt đӝ và tình trҥng chҩt bôi
trơn. Mӡi tham khҧo ';!!nӃu phát hiӋn có bҩt cӭ sӵ bҩt thưӡng nào khi vұn hành.

LNOP Q8%&'

Trong suӕt quá trình vұn hành, sӱ dөng thiӃt bӏ theo dõi âm thanh đӇ đo âm lưӧng và đһc tính
cӫa tiӃng ӗn khi vòng bi quay. Có thӇ phân biӋt các hư hӓng cӫa vòng bi như sӵ tróc vҧy dӵa
trên đһc tính bҩt thưӡng cӫa tiӃng ӗn.
L!R1S%&'

Nhӳng bҩt thưӡng cӫa vòng bi có thӇ đưӧc phân tích bҵng cách đo rung đӝng cӫa mӝt máy đang
chҥy. Mӝt thiӃt bӏ phân tích biӇu đӗ tҫn sӕ dҥng phә đưӧc sӱ dөng đӇ đo đӝ lӟn cӫa rung đӝng và
sӵ phân bӕ cӫa các tҫn sӕ. Các kӃt quҧ kiӇm tra có thӇ xác đӏnh đưӧc các nguyên nhân cӫa các
bҩt thưӡng cӫa vòng bi. Các dӳ liӋu đo đưӧc thay đәi theo điӅu kiӋn vұn hành cӫa vòng bi và vӏ
trí đo rung đӝng. Vì thӃ cҫn xác đӏnh các tiêu chuҭn đánh giá cho mӛi máy đưӧc đo.

ViӋc theo dõi nhӳng bҩt thưӡng vӅ rung đӝng tӯ vòng bi trong suӕt thӡi gian vұn hành là rҩt hӳu
ích trong viӋc bҧo trì.

L31%&'

Nói chung, nhiӋt đӝ vòng bi có thӇ dӵ tính đưӧc tӯ nhiӋt đӝ đo đưӧc bên ngoài vӓ cӫa gӕi đӥ, mà
còn có thӇ đo trӵc tiӃp tӯ vòng ngoài cӫa vòng bi bҵng mӝt đҫu đo đi xuyên qua mӝt lӛ dҫu trên
vӓ gӕi.

Thông thưӡng nhiӋt đӝ vòng bi tăng lên tӯ tӯ sau khi khӣi đӝng máy đӃn khi chҥy әn đӏnh sau
khoҧng 1-2 tiӃng đӗng hӗ. NhiӋt đӝ vòng bi khi chҥy әn đӏnh phө thuӝc vào tҧi, tӕc đӝ quay và
đһc tính truyӅn nhiӋt cӫa máy. Sӵ bôi trơn không đӫ hay lҳp ráp không đúng có thӇ gây ra nhiӋt
đӝ ә bi tăng nhanh chóng. Nhӳng trưӡng hӧp như vұy cҫn tҥm thӡi ngӯng và có biӋn pháp khҳc
phөc.

LLT*S Q8HU'M7=

Mөc đích chính cӫa sӵ bôi trơn là giҧm ma sát và giҧm sӵ mài mòn bên trong vòng bi tránh hư
hӓng sӟm vòng bi. Chҩt bôi trơn cung cҩpnhӳng ưu điӇm sau:

(1) Giҧm ma sát và mài mòn: màng dҫu giúp giҧm ma sát, sӵ mài mòn và ngăn ngӯa sӵ tiӃp xúc
trӵc tiӃp cӫa các chi tiӃt kim loҥi như bi, vòng trong, vòng ngoài và vòng giӳ bi.

(2) Kéo dài tuәi thӑ mӓi cӫa kim loҥi: phө thuӝc vào đӝ nhӟt và đӝ dày cӫa màng dҫu giӳa các
bӅ mһt tiӃp xúc. Màng dҫu càng dày sӁ giúp kéo dài tuәi thӑ mӓi, và nӃu đӝ nhӟt thҩp sӁ dүn đӃn
màng dҫu nhӓ và nӃu đӝ nhӟt quá thҩp sӁ dүn đӃn không đӫ tҥo màng dҫu.

(3) Giҧm sӵ sinh nhiӋt do ma sát và tác dөng làm mát: Sӵ tuҫn hoàn dҫu bôi trơn giúp đưa nhiӋt
sinh ra do ma sát ra khӓi gӕi nhҵm ngăn ngӯa vòng bi quá nhiӋt và dҫu bӏ biên chҩt.

(4) Có tác dөng làm kín và ngăn ngӯa gӍ sét: sӵ bôi trơn đӫ cũng giúp ngăn tҥp chҩt xâm nhұp tӯ
bên ngoài vào vòng bi và bҧo vӋ nó chӕng lҥi sӵ ăn mòn và gӍ sét.

LV.U8 W J'M7=

Có hai phương pháp chính bôi trơn vòng bi: bôi trơn bҵng mӥ và bôi trơn bҵng dҫu. Lӵa chӑn
phương pháp nào phө thuӝc điӅu kiӋn và mөc đích sӱ dөng đӇ đҥt đưӧc sӵ vұn hành tӕt nhҩt cӫa
vòng bi. Bҧng so sánh giӳa hai kiӇu bôi trơn ;L

 M7='X6@ M7='X


KӃt cҩu buӗng ә và phương Phӭc tҥp hơn. Đòi hӓi bҧo trì
Đơn giҧn
pháp làm kín cҭn thұn hơn
Tӕc đӝ Tӕc đӝ giӟi hҥn: 65%~80%
tӕc đӝ cӫa bôi trơn bҵng dҫu
TruyӅn nhiӋt là có thӇ sӱ
HiӋu quҧ làm mát Kém dөng bôi trơn cưӥng bӭc
tuҫn hoàn
Đӝ lӓng Kém Tӕt
Mӝt vài trưӡng hӧp khó
Thay mӟi DӉ dàng
khăn
Loҥi chҩt bҭn Không thӇ DӉ dàng
Thưӡng rò rӍ. Không thích
NhiӉm bҭn bên ngoài do rò HiӃm khi nhiӉm bҭn bӣi rò
hӧp nӃu đòi hӓi tránh nhiӉm
rӍ rӍ
bҭn tӯ bên ngoài.

Mӕi quan hӋ giӳa nhiӋt đӝ và đӝ nhӟt

(1) Bôi trơn bҵng mӥ: Mӥ là mӝt chҩt bôi trơn vӟi thành phҫn cơ bҧn là dҫu và các phө gia. Khi
lӵa chӑn mӥ, chú ý sӵ phù hӧp vӟi điӅu kiӋn sӱ dөng cӫa mӥ. Xem ví dө vӅ đӝ đһc cӫa mӥ và
nơi sӱ dөng ';L!<

Đӝ đһc cӫa #0 #1 #2 #3 #4

Đӝ đһc 355~385 310~340 265~295 220~250 175~205
(1/10mm)
Cung cҩp mӥ
Loҥi mӥ
Cung cҩp mӥ tұp trung Loҥi mӥ
thông thưӡng, NhiӋt đӝ cao
tұp trung thông thưӡng
nhiӋt đӝ cao
Ӭng dөng NhiӋt đӝ thҩp
Nơi mӥ sӱ
Nơi dӉ xҧy ra Nơi dӉ xҧy ra vòng bi có vòng bi có
dөng đӇ làm
ăn mòn ăn mòn vòng bӏt kín vòng bӏt kín
kín

(2) Bôi trơn bҵng dҫu: Có nhiӅu phương pháp bôi trơn bҵng dҫu khác nhau: bӇ dҫu, bôi trơn nhӓ
giӑt, kiӇu vung tóe, bôi trơn tuҫn hoàn, phun sương và phun dҥng khí. Phương pháp này sӱ dөng
cho thiӃt bӏ tӕc đӝ cao và nhiӋt đӝ cao. Bôi trơn bҵng dҫu đһc biӋt hiӋu quҧ trong nhӳng trưӡng
hӧp phҧi lҩy nhiӋt ra khӓi vӏ trí bôi trơn. Chú ý lӵa chӑn dҫu có đӝ nhӟt phù hӧp vӟi nhiӋt đӝ vұn
hành cӫa vòng bi. Nói chung, dҫu có đӝ nhӟt thҩp sӱ dөng cho thiӃt bӏ tӕc đӝ cao, còn thiӃt bӏ tҧi
nһng thì dùng loҥi dҫu có đӝ nhӟt cao. Đӕi vӟi ӭng dөng thông thưӡng thì khoҧng đӝ nhӟt thay
đәi theo nhiӋt đӝ vұn hành ӣ ';L3Ngoài ra ';L cho thҩy mӕi quan hӋ giӳa nhiӋt đӝ và
đӝ nhӟt cӫa dҫu bôi trơn. Xem ví dө vӅ lӵa chӑn dҫu bôi trơn cho các điӅu kiӋn vұn hành khác
nhau ӣ ;LL

;L3?E  G ( )G>%&'

Loҥi vòng bi Đӝ nhӟt ӣ nhiӋt đӝ vұn hành


vòng bi cҫu &gt;=13 mm2/s

vòng bi đũa trө


vòng bi đũa kim &gt;=20 mm2/s

vòng bi đũa trө


vòng bi chһn đũa trө &gt;=32 mm2/s

Ghi chú: 1 mm2/s = 1 cSt (Centi-Stokes)

;LL< GY1SZM '

Tҧi nhҽ và bình


NhiӋt đӝ vұn hành Tӕc đӝ Tҧi nһng và mҥnh
thưӡng
-30~0oC ISO VG 15, 22, 32
Dưӟi tӕc đӝ tӟi hҥn -
(dҫu cho máy lҥnh)
ISO VG 32, 46, 68 ISO VG 46, 68, 100
Dưӟi 50% tӕc đӝ tӟi
(dҫu cho ә đӥ, (dҫu cho ә đӥ,
hҥn
tuӕcbin) tuӕcbin)
ISO VG 22, 32, 46
-0~50oC Ӣ khoҧng 50% đӃn ISO VG 15, 22, 32
(dҫu cho ә đӥ,
100% tӕc đӝ tӟi hҥn (dҫu cho ә đӥ)
tuӕcbin)
ISO VG 10, 15, 22
Trên tӕc đӝ tӟi hҥn -
(dҫu cho ә đӥ)
Dưӟi 50% tӕc đӝ tӟi ISO VG 100, 150, ISO VG 150, 220,
hҥn 220 (dҫu cho ә đӥ) 320 (dҫu cho ә đӥ)
ISO VG 46, 68, 100 ISO VG 68, 100, 150
Ӣ khoҧng 50% đӃn
(dҫu cho ә đӥ, (dҫu cho ә đӥ,
50~80oC 100% tӕc đӝ tӟi hҥn
tuӕcbin) tuӕcbin)
ISO VG 32, 46, 68
Trên tӕc đӝ tӟi hҥn (dҫu cho ә đӥ, -
tuӕcbin)
ISO VG 460, 680
Dưӟi 50% tӕc đӝ tӟi ISO VG 320, 460
(dҫu cho ә đӥ, hӝp
hҥn (dҫu cho ә đӥ)
sӕ)
80~110oC Ӣ khoҧng 50% đӃn ISO VG 150, 220 ISO VG 220, 320
100% tӕc đӝ tӟi hҥn (dҫu cho ә đӥ) (dҫu cho ә đӥ)
ISO VG 68, 100 (dҫu
Trên tӕc đӝ tӟi hҥn -
cho ә đӥ, tuӕcbin)

Ghi chú: Tӕc đӝ giӟi hҥn sӱ dөng trong bҧng trên dӵa theo bҧng tra kích trưӟc vòng bi cӫa NSK.

LYH%:8?6 J'M7=
(1) Bә sung đӏnh kǤ: Dù sӱ dөng loҥi mӥ chҩt lưӧng cao thì tính chҩt cӫa nó cũng bӏ giҧm theo
thӡi gian, vì vұy đòi hӓi thay mӟi đӏnh kǤ. Hình 4.2 (1) và (2) cho thҩy tҫn suҩt bә sung dҫu đӕi
vӟi tӯng loҥi vòng bi ӣ tӕc đӝ khác nhau. Bҧng này áp dөng cho loҥi mӥ dҫu khoáng xà phòng
lithium chҩt lưӧng cao, nhiӋt đӝ vòng bi 70oC và tҧi bình thưӡng (P/C=0.1). Ghi chú P: tҧi trӑng
cân bҵng; C: Tҧi trӑng cơ bҧn.

- NhiӋt đӝ: nӃu nhiӋt đӝ vòng bi vưӧt quá 70oC, tҫn suҩt bә sung dҫu đưӧc giҧm mӝt nӱa cho
mӛi 15oC tăng lên.

- Mӥ: đӕi vӟi trưӡng hӧp vòng bi cҫu, tҫn suҩt thay đәi phө thuӝc vào loҥi mӥ sӱ dөng. (ví dө
đӕi vӟi mӥ dҫu tәng hӧp xà phòng lithium chҩt lưӧng cao có thӇ tăng tҫn suҩt lên 2 lҫn).

- Tҧi trӑng: Tҫn suҩt bә sung phө thuӝc đӝ lӟn cӫa tҧi trӑng vòng bi. Xem bҧng 4.2 (3).

(2) Tҫn suҩt thay dҫu: Tҫn suҩt thay dҫu phө thuӝc điӅu kiӋn vұn hành và sӕ lưӧng dҫu. Nói
chung, đӕi vӟi nhiӋt đӝ vҥn hành dưӟi 50oC và môi trưӡng sҥch, tҫn suҩt thay thӃ là 1 năm. NӃu
nhiӋt đӝ dҫu trên 100oC, thì nên thay dҫu ít nhҩt 3 tháng mӝt lҫn.

;L!<NHJ'YH6@

Vc( ,5678%&'

Khi kiӇm tra mӝt vòng bi trong thӡi gian kiӇm tra bҧo dưӥng đӏnh kǤ thiӃt bӏ, kiӇm tra vұn hành,
hay thay thӃ các bӝ phұn thiӃt bӏ, cҫn xác đӏnh tình trҥng vòng bi đӇ xem có tiӃp tөc hoҥt đӝng
nӳa hay không.

Nên ghi lҥi các thông sӕ kiӇm tra vòng bi khi tháo. Sau khi lҩy mүu mӥ và đo lưӧng mӥ dư thӯa
thì tiӃn hành vӋ sinh vòng bi. TiӃp tөc kiӇm tra có hay không nhӳng hư hӓng bҩt thưӡng đӕi vӟi
vòng giӳ bi, bӅ mһt lҳp lӛ trong vòng bi, bӅ mһt bi, bӅ mһt rãnh bi. Xem phҫn 6 quan sát vӃt chҥy
trên bӅ mһt rãnh bi.
Khi đánh giá có hay không sӱ dөng lҥi vòng bi, cҫn theo các điӇm đánh giá sau: mӭc đӝ hư hӓng
vòng bi, sӵ làm viӋc cӫa máy, mӭc đӝ quan trӑng cӫa máy, điӅu kiӋn vұn hành, tҫn suҩt kiӇm tra
bҧo dưӥng. NӃu kiӇm tra phát hiӋn vòng bi có nhӳng hư hӓng bҩt thưӡng thì cӕ gҳng xác đӏnh
đưӧc nguyên nhân và cách khҳc phөc (xem phҫn 7) và tiӃn hành sӵ khҳc phөc.

NӃu khi kiӇm tra phát hiӋn bҩt cӭ hư hӓng nào mà thҩy không thӇ sӱ dөng lҥi thì vòng bi cҫn
phҧi thay mӟi.

(1) Nӭt hay vӥ vòng giӳ bi, các viên bi và ca trong.

(2) Sӵ tróc vҧy cӫa các viên bi hay rãnh lăn.

(3) Bӏ xưӟc, tҥo vӃt khía trên các viên bi, tҥo bӅ mһt gӡ trên rãnh lăn.

(4) Sӵ mài mòn vòng giӳ bi hay lӓng các đnh tán.

(5) Tҥo vӃt rҥn nӭt hay gӍ sét trên các viên bi hoһc rãnh lăn.

(6) Có các vӃt lõm trên các viên bi hoһc rãnh lăn.

(7) Sӵ rão cӫa các bӅ mһt ngoài ca ngoài hay lӛ ca trong.

(8) Sӵ biӃn màu do nhiӋt.

(9) Các vòng làm kín bӏ hư hӓng hay vòng làm kín mӥ cӫa vòng bi.

6 O >?%:;7W( $

Khi vòng bi quay, rãnh lăn cӫa ca trong và ca ngoài tҥo ra sӵ tiӃp xúc vӟi các viên bi. KӃt quҧ
tҥo ra mӝt đưӡng mài mòn trên các viên bi và các rãnh lăn. Các vӃt chҥy rҩt có ích trong viӋc xác
đӏnh tình trҥng tҧi trӑng, vì thӃ cҫn quan sát cҭn thұn khi vòng bi đưӧc tháo ra.

NӃu vӃt chҥy đưӧc thӇ hiӋn rõ ràng, có thӇ xác đӏnh vòng bi mang tҧi hưӟng kính, dӑc trөc hay
tҧi trӑng momen. Ngoài ra cũng cҫn xác đӏnh đӝ tròn cӫa vòng bi. KiӇm tra xem có tҧi trӑng tác
dөng không mong muӕn hay không hay có lӛi gì xҧy ra do lҳp đһt không. Cũng cҫn xác đӏnh các
nguyên nhân có thӇ xҧy ra.
(click vào ҧnh đӇ phóng to)

Hình 6.1 (a) cho thҩy vӃt chҥy đưӧc tҥo ra mӝt rãnh sâu ӣ nhӳng điӅu kiӋn tҧi khác nhau. Hình
6.1 (e) đӃn (h) cho thҩy các vӃt chҥy khác nhau mà dүn đӃn làm ngҳn tuәi thӑ cӫa vòng bi do các
ҧnh hưӣng tiêu cӵc.

Tương tӵ như vұy hình 6.2 cho thҩy các vӃt chҥy cӫa các vòng bi đũa khác nhau. Hình 6.2 (i)
cho thҩy vӃt chҥy cӫa ca ngoài khi có tҧi trӑng hưӟng kính tác đӝng hӧp lý lên vòng bi đũa trө
khi có mӝt tҧi trӑng trên ca trong quay. Hình 6.2 (j) cho thҩy vӃt chҥy trong trưӡng hӧp trөc bӏ
cong hay có sӵ nghiêng giӳa các ca trong và ca ngoài. Sӵ mҩt đӗng tâm này dүn đӃn tҥo ra dҧi
bóng mӡ theo bӅ rӝng. VӃt này tҥo ra đưӡng chéo ӣ vùng tҧi trӑng bҳt đҫu và kӃt thúc. Đӕi vӟi ә
bi đũa kim hai dãy, khi chӏu mӝt tҧi duy nhҩt tác đӝng tӟi ca trong quay, hình 6.2 (k) cho thҩy vӃt
chҥy trên ca ngoài chӏu tҧi trӑng dӑc trөc. Khi có sӵ mҩt đӗng tâm giӳa ca ngoài và ca trong thì
nguyên nhân vӃt chҥy do mӝt tҧi trӑng hưӟng kính xuҩt hiӋn trên ca ngoài như hình 6.2 (m).

7. Các hư hӓng cӫa vòng bi và cách khҳc phөc

7.1 SӴ TRÓC VҦY (FLAKING)


7.2 SӴ BONG TRÓC (PEELING)
7.3 VӂT XƯӞC (SCORING)
7.4 VӂT BҬN HOEN Ӕ(SMEARING)
7.5 NӬT VӤ (FRACTURE)
7.6 NӬT VӤ (CRACKS)
7.7 HƯ VÒNG CÁCH BI (CAGE DAMAGE)
7.8 VӂT LÕM (DENTING)
7.9 VӂT MÒN RӚ (PITTING)

7.10 MÀI MÒN (WEAR)


7.11 MÀI MÒN DO MA SÁT (FRETTING)