You are on page 1of 76

a1501.

qxd 2010-04-02 20:05 Page 1

Popularne środki przeciwbólowe


mogą pozbawić cię skóry! – czytaj str. 29

ISSN 0867 8162 Nr indeksu 378739 K 45850 www.angora.com.pl wap.angora.com.pl


TYGODNIK
PRZEGLĄD
PRASY
KRAJOWEJ
I ŚWIATOWEJ
Nakład: 492 028 egz.

WARSZAWA-CHICAGO-DORTMUND-TORONTO-NOWY JORK Nr 15 (1034) Rok XXI 11 kwietnia 2010 r. Cena 3,50 zł (w tym 7 % VAT)
USA – 3.00 USD; CANADA – 3.10 CAD; EUROPA – 1.50 EUR, UK – 1.80 GBP

Fot. Picture Group, Rex Features/East News. Collage: Mirosław Stankiewicz


A1502 VISA.qxd 2010-04-02 14:44 Page 2

R E K L A M A
a1503.qxd 2010-04-02 20:31 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) KTO CZYTA, NIE BŁĄDZI 3


19 Stringi dla szejka OBYCZAJE ŚWIAT – OBYCZAJE
50 (Polska The Times)
Erotyczna bielizna z Podbeskidzia
48 Premiera z premierem
u Karolaka
72 Zdrowa konkurencja
(Peryskop)
zdobywa świat. „Angora” na salonach warszawki. Szwedzi cenią polskich lekarzy.
SPOŁECZEŃSTWO 49 Szparka sekretarka 73 Wenus spod skalpela
Jak powstają przeboje(89). (Korespondencja własna)
21 Marzenie o tanim tankowaniu
(Przegląd) 50 Od małpy do fryzjera (YEPPY.pl) W USA obrót na rynku operacji
Włosy nie przestają nigdy rosnąć plastycznych wyniesie 15 miliardów
Dlaczego w USA litr benzyny kosztuje dolarów.
jedynie człowiekowi i wołu piżmowemu.
2 złote, a w Polsce 4,50?
52 Kliczko szykuje show 73 Szlacheckie korzenie (Peryskop)
22 Deweloperzy zniszczyli nam Polskie rodowody ukraińskiego
życie (Dziennik Polski) dla Polaków
(Dziennik Gazeta Prawna) prezydenta i premiera.
Oszukanych na setki tysięcy złotych
łączy dziś poczucie bezsilności i złość. Ukraiński mistrz świata okazał się 74 Polska nuklearna,
zarówno dobrym biznesmenem, ale podzielona
26 Co drzemie w soi? (Angora) jak i bokserem. Krzysztof Mroziewicz o naszej polityce
29 Zeszła jej skóra 54 Buty trzeba wymyślić na nowo zagranicznej.
(TVN 24, Dziennik Wschodni)
Fot. Reuters/Forum

(Gazeta Wyborcza) 75 Test z demokracji (Le Figaro)


Zespół Lyella to choroba, która może Po 30 latach ścigania się na kosmiczne Bagdad w siódmym roku amerykańskiej
przydarzyć się każdemu po zażyciu technologie ortopedzi ogłosili interwencji.
środków przeciwbólowych. zwycięstwo natury. 76 Wredne miliony (Peryskop)
POZA PRAWEM czyli... pieniądze szczęścia nie dają.
KULTURA 77 Cud regeneracji
30 Tajemnica chłopca ze stawu 56 Pietrzakowi wciąż się chce
AKTUALNOŚCI (Rzeczpospolita) (ScientificAmerican)
10 Blisko, coraz bliżej (Angora) (Tygodnik Solidarność) Przypadek, odrobina szczęścia
Policjanci sprawdzają 47 tysięcy rodzin, 50-lecie działalności pana Janka.
Czy Polska jest bezbronna w starciu by ustalić tożsamość dziecka. i naukowe zacięcie wystarczą, by to,
z terroryzmem? 58 Salonowe burze Bohdana co niemożliwe, stało się faktem.
31 Mafia przejmuje biznesy
12 Nie jestem walizką (TVN 24) Gadomskiego (Angora) ŚWIAT – TURYSTYKA
(Gazeta Warszawska) Marianna Wróblewska, wokalistka
Wojciech Jaruzelski o zaproszeniu
na moskiewskie obchody
Gangsterzy wykorzystują haki na... jazzowa wierzy, że ma anioła, który 78 Na falach Amuru
byłych gangsterów. prowadzi ją przez życie. Od wieków ta rzeka nie straciła nic
zakończenia II wojny światowej.
32 „Niegodne” zdjęcia 60 Nawet Eichmann był ze swojej potęgi.
14 Szukamy ciągu dalszego (Gazeta Wyborcza)
„Zostałem zaszczuty” (Angora) wstrząśnięty... ŚWIAT – ROZMAITOŚCI
...za które łódzkim licealistkom grożono
Pięć lat temu Zbigniew Siemiątkowski wyrzuceniem ze szkoły.
O książce Marka Millera „Europa 82 Freuda nagość monstrualna
porzucił politykę. Dziś jest naukowcem. według Auschwitz. Litzmannstadt Korespondencja własna
33 Na widzenie robię makijaż Ghetto”. Leszka Turkiewicza z Paryża.
15 Konwojenci tajemnic (Angora) (Polska Dziennik Bałtycki)
Polują na nich wszystkie służby 61 Książki, o których nie wiecie
O doświadczeniach i przeżyciach żon (Rzeczpospolita) W tym tygodniu imieniny obchodzą:
specjalne świata.
i narzeczonych więźniów. ...Nie wiecie, bo ukazały się
17 Wspólny przodek Kaczyńskich 34 Zakazana miłość? (Angora) Wtorek 6.04. Izolda, Celestyna, Ada, Wilhelm
w niszowych oficynach.
i Komorowskiego (PAP) Zabójstwo na zlecenie(1). Środa 7.04. Herman, Rufin, Donat
– to żyjący 400 lat temu Andrzej ŚWIAT – WYDARZENIA
36 Słodka zemsta z łaski Temidy Czwartek 8.04. Cezary, Radosław, Dionizy
z Kurozwęk Męciński herbu Poraj.
(Przegląd) 69 Czy to już wojna? Piątek 9.04. Maja, Maria, Dobrosława, Dymitr
18 Po pierwsze Niemcy, po drugie Sąd w Karolinie Północnej orzekł, że (Moskiewskij Komsomolec)
Ukraina (Radio TOK FM) Sobota 10.04. Makary, Michał, Małgorzata
kochanka zapłaci żonie 9 milionów Zamachy terrorystyczne
O światowej ekspansji polskich dolarów. w moskiewskim metrze i w Dagestanie. Niedziela 11.04. Filip, Leon, Jaromir
przedsiębiorstw.

Frekwencja – Może to były martwe dusze?


Na dobry początek
– zasugerował Palikot, oglądając pa-
Ledwo ucichły odgłosy fety po zwy- znokcie. – Słyszałem o takim przy-
cięstwie Bronisława Komorowskiego, padku na Dolnym Śląsku. Co prawda
premier Donald Tusk zwołał do swoje- to było dawno temu w Unii Wolności,
go gabinetu nadzwyczajną naradę. ale może pan Schetyna coś jeszcze
– Panowie, mamy kłopot – zagaił pamięta…
nerwowo. – W prawyborach wzięło – Po co sięgać tak daleko? – odparł
udział mniej niż 50% członków Platfor- słodziutkim głosem Schetyna. – Cał-
Fot. Piotr Kamionka/Ag. Fot. Angora Oprac.: Tomasz Wilczkiewicz

my. Co się stało?! kiem niedawno na Lubelszczyźnie


– To jego wina! Za słabą frekwencję kampania do sejmu była finansowana
odpowiada sekretarz generalny! dzięki fikcyjnym wpłatom ubogich stu-
Janusz Palikot wyciągnął oskarży- dentów. Może pan Palikot coś na ten
cielski palec w stronę Grzegorza Sche- temat wie?
tyny. Załamany Tusk objął rękoma skoła-
– Moja?! – oburzył się wywołany do taną głowę.
tablicy. – Ludzie nie poszli do urn, bo – Co za wstyd! Członków Platformy
zniechęciło ich twoje pajacowanie! jest o połowę mniej, niż twierdziliśmy!
– Nieudacznik! – warknął Palikot. Jak to wytłumaczycie mediom?!
– Błazen! – zasapał Schetyna. – Ogłosimy wielki sukces – odparł
– Spokój! – walnął pięścią w stół pre- z uśmiechem Palikot. – Powiemy, że
mier. – Wy się kłócicie, a wszyscy doko- frekwencja w prawyborach była stupro-
ła się z nas śmieją! Lepiej powiedzcie, centowa!
gdzie wyparowała połowa mojej partii!
PAWEŁ WAKUŁA
a1504-05.qxd 2010-04-02 18:07 Page 2

4 PRASOWE ZDJĘCIA TYGODNIA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

TRZEBA NAPRAWDĘ WCZEŚNIE WSTAĆ, ŻEBY UCHWYCIĆ TAKI WIDOK. Ważka inkrustowana kropelkami rosy. Makrofotografie
owadów autorstwa fizjoterapeuty Mirosława Świętka z Jaroszowa (Dolnośląskie) obiegły dziesiątki portali internetowych
od Brazylii przez Wielką Brytanię po Chiny. Fot. Mirosław Świętek

Tygodnik ANGORA nie odpowiada za treść ogłoszeń i reklam. Bogdan Wojdyła, PROMOCJA – Andrzej Wójtowicz, Wydawnictwo Westa-Druk Mirosław Kuliś, 90-103 Łódź,
DYREKTOR WYDAWNICTWA – Jerzy Wyrozumski DZIAŁ SPRZEDAŻY – Mariusz Witkowski, Krzysztof ul. Piotrkowska 94, Druk: Drukarnia Prasowa SA
REDAKTOR WYDAWCA – Anna Kuliś Kosiński, Adam Piotrowski, Bogdan Witkowski, ZESPÓŁ w Łodzi, al. Piłsudskiego 82; Nakład: 492 028 egz.;
TYGODNIK ANGORA działa na podstawie przepisów art. 25, 26, REDAKTOR NACZELNY – Paweł Woldan – Andrzej Berestowski, Jacek Binkowski, Mirosława Ga- Nr indeksu 37-87-39, ISSN 0867-8162.
29 (zamieszczając także wypisy dla celów dydaktycznych) 33 i 49 SEKRETARZ REDAKCJI – Janusz Glanc-Szymański brysiak, Bohdan Gadomski, Tomasz Gawiński, Katarzyna Cięgi za numer zbierają: PAWEŁ WOLDAN
ust. 2 ustawy o prawie autorskim i „prawach pokrewnych z dn. 4 lu- KIEROWNIK REDAKCJI – Henryk Krupiński Gorzkiewicz, Danuta Kotkowska, Adam Lewaszkiewicz, i sekretarz odpowiedzialny: JANUSZ GLANC-SZYMAŃSKI
tego 1994 r. (DzU z dn. 23 lutego 1994 r. nr 24, poz. 83) oraz przy- SEKRETARIAT – Elżbieta Białkowska, Elżbieta Walecka Bogda Madej, Bohdan C. Melka, Zbigniew Natkański, Ka-
At the area of the USA PETER RACZKIEWICZ is an exclusive-
jętych zwyczajów edytorskich. Szczegóły wyjaśniamy w rozesłanym FOTOSKŁAD – Zbigniew Galant (kierownik), Małgorzata tarzyna Pastuszko, DZIAŁ ŁĄCZNOŚCI Z CZYTELNI- ly authorised distributor, 3148 N. Laramie, Chicago Il 60641,
do redakcji i udostępnianym na żądanie liście intencyjnym. Spro- Kruczkowska, Grzegorz Ożga, KOREKTA – Alojza Toma- KAMI – Mateusz Koprowski. tel. 1-773-2867169.
stowania i odpowiedzi drukujemy jedynie po opublikowaniu w pi- szek, Agnieszka Freus-Garbala, AGENCJA RYSOWNI- Adres redakcji: 90-103 ŁÓDŹ, ul. Piotrkowska 94, Herausgeber in Deutschland; Niemcy: Verlag Hübsch
smach, skąd dokonaliśmy przedruku. Redakcja nie zwraca nieza- KÓW – ANGORA – Jolanta Piekart-Barcz (kierownik), tel. 42 632-61-79, fax 42 632-07-67, nasz adres & Matuszczyk KG, Postfach 101723, 44017 Dortmund,
mówionych materiałów. Zastrzega sobie prawo do skrótów i opra- Sławomir Kiełbus, Marek Klukiewicz, Piotr Rajczyk, Paweł e-mail: redakcja@angora.com.pl; nasza strona www tel. 0231-101948, fax 0231-7213326; www.angora-online.de.
cowań tekstów. Tygodnik ANGORA płaci autorom za przedruki. Wakuła, Tomasz Wilczkiewicz, REKLAMA – Robert Kuliś, w internecie: www.angora.com.pl, www.angorka.com.pl; Dział reklamy: 0231/92527276

Prenumerata krajowa: do 5 każdego miesiąca poprzedzającego okres rozpoczęcia prenumeraty w kasach oddziałów Ruchu SA. Prenumerata zagraniczna: infolinia 0-800 1200-29. Wpłaty na prenumeratę
kartami kredytowymi i w internecie www.ruch.pol.pl. Ceny prenumeraty zagranicznej – priorytet – wysyłanej przez redakcję (kwartalnie): Europa 180 zł (50 euro), USA 220 zł (88 USD), Australia 350 zł (140 USD).
Wpłat należy dokonać na konto: Wydawnictwo Westa-Druk, Bank PEKAO XI O/Łódź 57124030731111000034646955. Bank Swift: PKOPPLPWLDZ. IBAN: PL
Prenumeratę dostarczono do Urzędu Przewozu Poczty w Łodzi 4 kwietnia 2010 r. o godz. 800
a1504-05.qxd 2010-04-02 18:07 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) PRASOWE ZDJĘCIA TYGODNIA 5

MUSI SOBIE RADZIĆ OD MAŁEGO. Na wielu obszarach Chin panuje dotkliwa susza. Fot. Reuters/Forum

PRZYNAJMNIEJ NIE BĘDZIE MIAŁ ODCISKÓW NA DŁONIACH. Niecodzienne podnoszenie ciężarów w Lagos (Nigeria). Fot. Reuters/Forum
Opracował: ANDRZEJ BERESTOWSKI, a.berestowski@angora.com.pl
a1506.qxd 2010-04-02 17:38 Page 2

6 NA SKRÓTY... ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Przeczytane Obejrzane Usłyszane Złapane w sieci


ONA NAJPIERW LIFE IS BRUTAL FAST DOCTOR WOJNA W PLATFORMIE?
„Wielu mężczyzn nie zdaje sobie Te drapieżniki wiedzą, gdzie szukać – NOWY SPOSÓB LECZENIA Internauci z uwagą obserwują spór
sprawy z istnienia różnic w przeżywa- ofiar, są doświadczonymi łowcami. Do- Hamburger z okienka, napój gazo- pomiędzy Januszem Palikotem a Grze-
niu orgazmu między nimi a kobietami. padają antylopkę. Słychać chrzęst wany czy nawet gotówka bez wysiada- gorzem Schetyną. Ten pierwszy oskar-
Mężczyźni mogą osiągać orgazm geni- szczęk, krew, bezbronne oczy ofiary. nia z samochodu – do tego Ameryka ża sekretarza generalnego Platformy
talny, fizjologiczny, w prosty, mecha- Hieny. Sama nazwa kojarzy się źle. Z pa- przyzwyczaiła się już dawno. Jednak Obywatelskiej o słabą frekwencję
niczny sposób. Oczekują tego samego dlinożercami. polski lekarz pracujący w Illinois idzie w prawyborach. „To bardzo złe prowa-
od kobiet, myślą: «Jeżeli ona nie ma Akcja tej niezwykłej opowieści doku- dalej i chce zaproponować Ameryka- dzenie partii przez sekretarza general-
ochoty na seks, nie przeżywa orgazmu, mentalnej toczy się w okolicy Charleston nom leczenie bez wysiadania z samo- nego spowodowało, że w Platformie
to najwyraźniej z nią coś jest nie tak, na terenach parku narodowego Mala chodu. Pomysł jest prosty, jak sprze- nie powstała kultura wewnątrzpartyjnej
może ma kochanka». Gdzie edukują Mala w Republice Południowej Afryki. daż hamburgera. Pacjent podjeżdża aktywności” – napisał Palikot na swoim
się mężczyźni w tej sferze (...)? Źródłem Bohaterem zbiorowym jest stado hien pod specjalne okienko i prosi na przy- blogu.
informacji jest kino i telewizja, media, cętkowanych. Po ich okrutnym świecie kład o lek na ból gardła. Lekarz zaglą-  Układziki, dzielenie stołków – Pali-
przemysł erotyczny. Mężczyzna patrzy oprowadza nas Kim Wolhuter. Poświęcił da do gardła i wypisuje receptę. Doktor kot ma rację – to zniszczyło PO. Ale
i widzi, że niczego specjalnego się od mu 10 lat, obserwując i podpatrując. Waldemar Nowak zapewnia, że lecze- przecież to było pewne – z 3 tenorów
niego nie wymaga. W melodramatach, – Zwierzęta z tego klanu pozwoliły, bym nie pacjenta w takim punkcie jest moż- został jeden, nieco zachrypnięty, a do
które czasem ogląda z ukochaną, się do nich zbliżył. Mogę niemal patrzeć liwe. Kupił już starą restaurację, którą tego obrósł planktonem z AWS, prze-
wszystko jest proste (...): miłość, speł- na świat oczami hien – mówi. W świecie chce zaadaptować na potrzeby nowej ciw któremu przed laty powstała PO.
nienie, szczęście, koniec. Reklamy, któ- hien panuje matriarchat, więc pełnia wła- przychodni. Otwarcie planuje za pół ro- (Errazm)
re bardzo eksploatują sferę seksu, po- dzy należy do najbardziej agresywnej ku. Władze Orland Park przychylnie  Uważam, że PO to twór sztuczny
kazują kobiety ponętne, uwodziciel- samicy Gork. patrzą na ten projekt. Lekarz przewidu- i pełen hipokryzji. Oni nie mają właści-
skie, w stanie orgazmicznego pobu- Nie pozwala zapomnieć o tym niko- je ogromny sukces przedsięwzięcia, wie żadnego programu. Nie wyrażają
dzenia, gdy zajadają jogurty, czekoladę mu. W klanie panuje porządek, każdy dlatego dokumentacje w tej sprawie zdania w żadnej trudnej sprawie. Nie
albo kupują samochody. Obraz kobie- musi okazywać posłuszeństwo, stosow- złożył do urzędu patentowego. występują pod własnym szyldem, bo
ty, która ma łatwy dostęp do takich sta- nie do pozycji w hierarchii. Gork może RMF FM, Fakty, 30.03 to ich zwalnia z potrzeby zajmowania
nów, przenika do podświadomości się poobijać, gdy reszta musi zdobywać stanowiska w trudnych sprawach. To
BAKTERIE BĘDĄ
mężczyzn. Wydaje (...) się, że kobiety pokarm „w pocie czoła”. Szczególnie RATOWAĆ GÓRNIKÓW jest oczywiście gra na bardzo krótką
są tak zmysłowe, że wystarczy przyci- wyróżnia się wiceszefowa Nikita, za- Nadmierna ilość metanu jest przy- metę. (bez cenzury)
snąć guzik i już”. wsze w czołówce, zawsze agresywna. czyną większości wypadków w górnic-  Palikot to pitbull Tuska. Służy do
Zwierciadło nr 4/2010 – Dla większości z nas hieny to odpycha- twie. Zapobiec im mają... mikroorgani- gryzienia przeciwników, ale i przyjaciół
Kupują więc Bakomę z dużymi ka- jący, brudni i tchórzliwi padlinożercy. Tak zmy. Naukowcy z Katolickiego Uniwer- z boiska. (sympatyk lewicy)
wałkami owoców, Milkę z alpejskiego naprawdę żadna z tych cech nie odnosi sytetu Lubelskiego prowadzą badania  Trzeba Stefana Marszałka Niesio-
mleka, budują dom nad rozlewiskiem się do hien – Wolhuter rozbija stereoty- nad bakteriami, które „żywią się” tym łowskiego zapytać, czy to pod „pisow-
i... ona chyba jednak ma kochanka. py. gazem. Takie bakterie naturalnie wystę- ską podłość” podpada, czy jeszcze
Według niektórych badaczy pod pują w skałach Kopalni Węgla Kamien- nie? I czy Janusz P. już jest „zaślepio-
TESTY ZŁA
względem poziomu inteligencji dorów- nego „Bogdanka” na Lubelszczyźnie. nym nienawiścią pisowcem”. (fan ry-
„(...) W USA zdarza się, że praco-
nują naczelnym. Więzi między członka- „Jest ich bardzo dużo i są aktywne, dla- dzyka)
dawca, który wszedł w poważny kon-
mi grupy dorównują wilczym watahom. tego należy ona do najbezpieczniej-  Nie mogę uwierzyć! Palikot traci
flikt z pracownikiem, potajemnie pobie-
Dominują samice, większe od facetów, szych w Polsce” – mówi szefowa Insty- rozsądek? Dotychczas podziwiałem go
ra próbki jego DNA. Poddane analizie
którzy muszą znać swoje miejsce w gru- tutu Biotechnologii profesor Zofia Stęp- za cięty, antykaczy język. Czyżby teraz
mogą wykazać na przykład genetycz-
pie. Samica waży ok. 90 kilogramów, niewska. Badacze z uczelni są o krok odwracał się przeciw swoim? (jj77)
ne skłonności do zapadania na choro-
zjeść może 30% wagi ciała. Szczęki hie- od opracowania systemu ograniczają-  O co chodzi? Wszyscy mają mó-
by, choćby takie jak alzheimer. Mając
ny miażdżą pokarm z siłą 70 kg na cen- cego w kopalniach ilość tego gazu. wić i myśleć tak samo?! Tak było w ko-
taką wiedzę, firma może starać się do-
tymetr kwadratowy. Nie oprze się im naj- Ekrany z bakteriami rozkładającymi munie i jest w PiS-ie. (ed)
wieść później w sądzie, że jej pracow-
twardsza kość. Rywalizacja o każdy kęs metan można by też umieszczać w in-  Nie żartuj. To nowość w PO!!!
nik nie jest w pełni władz umysłowych
zaczyna się niemal tuż po urodzeniu. nych miejscach, gdzie gazu jest zbyt (obserwator)
(...). Od praktyk amerykańskich firm już
W większości stad przywódczyni ro- wiele, np. na wysypiskach śmieci.  Szok! Znaleźli coś, za co nie obwi-
tylko krok do testowania pracownika
dzi młode częściej niż inne. Gork jest in- Wiadomości Radia Zet, 29.03. niają braci i PiS. A może to jednak
nie przy okazji zakończenia, ale rozpo-
na. Nie ma potomstwa i lubi znęcać się sprawka pisowskich haków, może mi-
częcia współpracy. Genetyczne spraw- CAŁUN TURYŃSKI W 3D
nad innymi samicami. Zazdrość? łość do Tomka, może jakieś radio z To-
dzenie kandydata pozwoliłoby zbadać, Salezjanie chcą sprzedawać trójwy-
Hieny muszą bronić swojego teryto- runia winne, może przez weto prezia,
czy nie przysporzy w przyszłości kło- miarowe okulary, przez które ma być le-
rium. Ciągle patrolują teren. W przypad- może... ale na pewno nie wina PO, bo
potów. Kto chciałby pracownika ze piej widać szczegóły całunu turyńskie-
ku zagrożenia wydają okrzyk – każde to supertowarzystwo. Razem grali na
skłonnościami do uzależnień, szansą go. Za okulary trzeba będzie zapłacić
zwierzę inny. Znaczą odwiedzane miej- podwórku w piłkę, razem wciągali no-
na schizofrenię czy pląsawicę Hunting- od 2 do 3 euro, a całun chce obejrzeć
sca wydzieliną ze specjalnego gruczołu. skiem i Wojewódzki ich kocha...
tona (...)? Tymczasem w kolejce stoją 2 miliony turystów. Już pojawiły się ich
To kolejny znak rozpoznawczy – swoisty (zorro)
już ubezpieczyciele (...). Australijski gi-
paszport. Walki o żarcie i teren trzeba to- reklamy i zapowiedzi, że będzie można  Bez Palikota PO obniża wizerunek,
gant ubezpieczeniowy NIB zamierza je kupić w sklepiku salezjanów przy ich
czyć z innym stadami krewniaków. Naj- aktywność i wewnątrzpartyjny dyskurs
proponować swoim klientom testy ge- bazylice w Turynie. Arcybiskup Turynu
groźniejszymi wrogami są – oprócz ludzi oraz krytycyzm. Grzegorz Schetyna nie
netyczne za pół ceny pod warunkiem, oraz komitet organizujący wystawienie
– lwy. O waleczności hien świadczy to, ma politycznego wizerunku na jakiego-
że będzie miał wgląd w ich wyniki (...). całunu odcinają się od pomysłu sale-
że potrafią zaatakować pojedyncze ko- kolwiek lidera partii. (jak 123)
Kolejny krok to banki i decyzje o przy-
ciaki, przeganiając je. Zadziwia ich wy- zjanów i nie chcą mieć nic wspólnego  Palikot jest jak Gołota! Wali poni-
znaniu kredytu (...). Dziś bank nie ma z niepotrzebną komercyjną inicjatywą.
trzymałość – mogą biec całą noc. W po- żej pasa... (Adam)
żadnej możliwości legalnego pozyska-
szukiwaniu ofiar kierują się niezwykłym Włoski dziennik „Il Giornale” pisze iro-  W medialnym POjedynku to Pali-
nia naszego DNA, ale kto zaręczy, że nicznie, że całun turyński oglądać bę-
wyczuciem terenu, jakby GPS-em. Film kot rozłoży Ryżego. Dlatego, że to nie
w ciągu dekady nie stanie się to stan- dzie można jak film „Avatar”, w trójwy-
świetny, zdjęcia imponujące, ale hien nie jest nieudaczny Jaro ze swymi bon
dardem...”. miarowych okularach. Całun będzie
da się polubić. motami, prawniczym sztywniactwem
Focus nr 4/2010 wystawiony od 10 kwietnia do 23 maja.
Nat Geo Wild, Królowa hien, 26.03.10 i głupawymi wpadkami. (obiektyw)
No to dobijamy do... DNA. Wiadomości Radia Zet, 30.03.
godz. 18.00 www.onet.pl
EWA WESOŁOWSKA BOHDAN MELKA B.W. (bin)
A1507 GRAND.qxd 2010-04-02 14:46 Page 1

R E K L A M A
a1508 MIKKE I SZPAKI.qxd 2010-04-02 17:41 Page 2

8 PRZEGLĄD TYGODNIA FELIETONY NIEKONTROLOWANE ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Państwo wrogie Co to w ogóle jest emerytura? To jest dzi się na to, że państwo może wiek eme-
przedsiębiorcy? – pod
taką nazwą odbyła się RABOWANIE właśnie taki zakład, jak w Totku czy w grze rytalny obniżyć – ten godzi się na to, że
w ruletkę. Państwo zakładacie się z ZUSem może go podwyższyć”.
konferencja Business EMERYTÓW(1) (czy innym ubezpieczniakiem), że dożyje- Teraz ONI będą się powoływać w Try-
Center Club, Krajowej cie 60 (kobiety) czy 65 lat (mężczyźni). bunale Konstytucyjnym, że jest społeczna
Izby Gospodarczej, Forum Obywatel- Opłatę za to (wysoką, nie jakieś dwa złote) zgoda na manipulowanie przy wysokości
skiego Rozwoju i Fundacji Helsińskiej. Janusz macie rozłożoną na raty: wnosicie ją co emerytur i w sprawie wieku emerytalnego.
Obecni zapłakali nad losem przedsię- miesiąc jako „składkę”. I teraz zaczyna się Niektórzy sędziowie mogą ten argument
biorców – ofiar nieodpowiedzialnych Korwin-Mikke
gra: jeśli przegracie zakład (czyli nie doży- potraktować bardzo poważnie. Nawet ja-
i niekompetentnych działań prokurato- Proszę sobie wyobrazić, że kupujecie jecie 65-go (60-go) roku – to przegraliście. ko decydujący.
rów. Prof. Balcerowicz posunął się do Państwo za dwa złote kupon Toto-Lotka, Jeśli dożyliście – to teraz ONI muszą wypła- Bo ja, proszę Państwa, NIKOMU bym
stwierdzenia, że w Polsce nie przestrze- w punkcie Toto go przyjmują, naklejają cać umówioną wygraną. Też na raty. nie przyznał wcześniejszej emerytury
ga się domniemania niewinności (zna- banderolę, idziecie do domu – i nagle do- Nazywa się ona „emeryturą”. – podobnie, jak nikomu, kto nie wpłacił
czy, Polska państwem bezprawia?). wiadujecie się, że, niestety, w tym losowa- I tak samo jak po przyjęciu 2 złotych To- dwóch złotych i nie skreślił właściwych
W apelu do ministra sprawiedliwości niu pula nagród będzie dwa razy mniej- to-Lotek nie ma prawa zmienić reguł, to liczb, nie wypłaciłbym nagrody w Totku.
postulowano m.in. edukację ekono- sza, bo Totek nie ma chwilowo pieniędzy – tak samo ONI nie mają prawa zmienić Ale też każdemu bym wypłacił tyle, ile się
miczną sędziów i prokuratorów. Uczest- – więc ci, których banderole mają numery reguł przyznawania emerytur. należy. W wieku 65 (60) lat. Dokładnie. Co
nicy nie zauważyli, że po oddzieleniu nieparzyste, otrzymają tylko połowę regu- Tyle że ONI uważają, że mają prawo do dnia – i co do złotówki.
Prokuratury Generalnej minister może laminowej wygranej... z nami zrobić WSZYSTKO. Wcale nie wy- A socjaliści to jak małe dzieci. Jak mają
oskarżycielom nagwizdać. I cały rząd Ale by się wrzask podniósł – niepraw- kluczam, że jeśli zabraknie IM pieniędzy, – to rozdają garściami. Bo mają dobre ser-
też. da-ż? Ludzie ruszyliby na punkty Totka, to wprowadzą obowiązkową eutanazję po duszka. A kiedy zabraknie – to rozkładają
8 litrów czystego alkoholu wypił poleciałyby szyby. 70-tym roku życia. ręce i mówią: „Nie ma... Nie ma...”.
w ubiegłym roku statystyczny Polak. Na Bo to jawne oszustwo, istotnie: pienią- Tak, tak! Genialny historiozof francuski, Jak mówi dwuletnie dziecko? Właśnie
czele stawki ulubionych trunków uloko- dze przyjęto – i tu taki kant! śp. Aleksy de Tocqueville, już 150 lat temu tak. Bo socjaliści to ludzie na poziomie
wało się piwo. Prognozuje się jednak Wrzask by się podniósł straszny. O dwa napisał: „NIE MA TAKIEGO OKRUCIEŃ- umysłowym dziecka.
wielką przyszłość winom gronowym. złote. STWA, ANI TAKIEJ NIESPRAWIEDLIWO- Tyle że małym dzieciom nie powierza
Zwłaszcza że Światowa Organizacja Tymczasem przy emeryturach ONI ŚCI, KTÓREJ NIE MÓGŁBY POPEŁNIĆ się dużych pieniędzy.
Zdrowia zachwala zdrowotność spoży- chcą okraść każdego średnio na kilkana- SKĄDINĄD ŁAGODNY I LIBERALNY RZĄD W Toto-Lotku połowę pieniędzy zabiera
wania 1-2 lampek czerwonego wina ście tysięcy złotych – i nic! Nikt nie bierze – JEŚLI ZABRAKNIE MU PIENIĘDZY”. reżym – podobno na obiekty sportowe.
dziennie. kamieni i nie idzie wybijać szyb w Minister- Napiszcie to sobie Państwo wielkimi li- W grze zwanej „system emerytalny” też po-
1239 księży, czyli 5,5% księży porzu- stwie Pracy i Opieki Społecznej, w ZUSie terami i powieście nad łóżkiem. łowę pieniędzy zabierają, rozkradają i mar-
ciło stan duchowny w Polsce w latach ani w KRUSie. Albo podniosą wiek emerytalny do 90-go nują ONI. Tyle że gra w Toto-Lotka nie jest
1969-2005 – wynika z danych watykań- Zdumiewające! roku... obowiązkowa – a gra w emerytury – jest.
skiej Kongregacji ds. Duchowieństwa. Przecież w tej grze robią nas w bambu- ...Nie wolno? A czy przypadkiem Pań- W grach na małe pieniądze ONI są
W okresie tym wyświęcono 22 tys. 249 ko – a my nic. Państwo pokornie na NICH stwo nie cieszyliście się, gdy zaczęli przy- uczciwi. W grach na duże...
kapłanów diecezjalnych, co daje nam głosują, uważając, że tak „musi być”. znawać wcześniejsze emerytury? Ja Jak widać!
pierwsze miejsce na świecie. Liczba Nie musi. ostrzegałem (jeszcze za PRLu!): „Kto go- http://korwin-mikke.pl
odejść w obecnym dziesięcioleciu wyno-
si ok. 50.
nie, bo przecież za 12 tys. miesięcznie mowym, gdzie kible pamiętają czasy
Wykształcenie i tytuł nie dają manier.
człowiek się nie rozpędzi. Zresztą wy- wczesnego Gomułki. Zgroza! Jesteśmy
To banał, który po raz kolejny potwierdził
prof. Jan Winiecki, członek Rady Polityki starczy spojrzeć na Tadka Wojtka, żeby święcie przekonani, że gdyby nie pa-
Pieniężnej z ramienia Sejmu. Dziennika- od razu dostrzec puchlinę głodową na triotyczne wychowanie, umiłowanie
rza Telewizji Trwam poczęstował pyta- jego twarzy. Aż nas ściskało za gardło, chrześcijańskich wartości, przywiąza-
niem: – Trwa mać, tak? Zjeżdżaj pan! Na- kiedy tylko pomyśleliśmy, że my tu przy nie do ziemi, tradycji i Kaczyńskich, to
tomiast telewizji publicznej oznajmił: wykwintnych potrawach, zacnych trun- już dawno Skorupa rzuciłby te posie-
– Mam pana i pańskie doniesienia w no- kach bawimy się i świętujemy, a tam dzenia, głosowania, wróciłby do swej
sie. Trzeba będzie założyć rejestr chamo- gdzieś, u podnóża Tatr, w domu Skoru- wsi i zarabiał prawdziwe pieniądze.
kratów III RP. NAKARMIĆ pów jeno woda, chleb i bazie. Przyszło
nam nawet do głowy, żeby wysłać
W końcu jest absolwentem nowotar-
skiego Technikum Mechanicznego,
Przed zakupem jajek z trójką – pierw-
szą cyfrą kodu na skorupce – „pozyska-
SKORUPĘ Władkowi i jego rodzinie jaką paczkę więc fachowiec z niego jak się patrzy
nych kosztem niewyobrażalnego cierpie- Przyjemnie minęły nam święta, bo to żywnościową, ale jak znamy Pocztę i w Senacie ze świecą takich szukać.
nia ptaków”, przestrzega Ewa Rudzińska zawsze miło siedzieć z rodziną i przyja- Polską, doszłaby nie wcześniej niż na Mógłby żyć jak ta lala. Ale Skorupa gar-
z Ogólnopolskiego Towarzystwa Opieki ciółmi przy suto zastawionym stole, prze- Boże Narodzenie. Dlatego korzystając dzi mamoną, nie idzie na łatwiznę. Po-
Zwierząt Animals. Numer 3 oznacza, że rzucać się żartami i biesiadować do woli. z łamów naszego zacnego tygodnika święca się dla nas. Swoich kwalifikacji
jajo pochodzi z ferm, gdzie w jednej klat- Były jednak momenty, kiedy świąteczne apelujemy do górali podhalańskich. i wiedzy nie zatrzymał dla siebie, dla ży-
ce siedzi po 5 kur, a z góry sączy się otę- potrawy stawały nam w gardle. I to nie Zbierzcie się do kupy, zrzućcie się na cia w dobrobycie, tylko dzieli się nimi
piające światło. „Nieszczęście” polega na dlatego, że były podłej jakości czy kupio- senatora, bo to wstyd i sromota, że je- z całym społeczeństwem. Dziękujemy
niskiej cenie takich jajeczek, co podoba ne w promocji. Tylko z powodu senatora den z waszych ziomków, najlepszych Ci, senatorze Skorupo, że pomimo tych
się nabywcom. A jak ktoś chce być PiS-u Tadeusza Wojciecha Skorupy, gó- synów, głodem przymiera. Załóżcie fun- psich pieniędzy chce Ci się służyć Pol-
obrońcą kur, niech kupuje strusie jaja po rala spod samiuśkich Tater, a konkretnie dację „Nakarmić Skorupę” i wspomóż- sce i Polakom. Powinieneś być twarzą
ok. 70 zł za sztukę. ze wsi Podczerwone. Jakoś nie mogli- cie finansowo ekscelencję z waszego wybrańców narodu. Tych, którzy bezin-
Przysługujący na cały rok unijny li- śmy zapomnieć o tej bidzie, z jaką od regionu, bo nie godzi się, żeby taki do- teresownie, wyłącznie dla idei, dobra
mit połowu śledzia już wykorzystali ponad dwóch lat zmaga się ten wybra- broczyńca harował za psie pieniądze. społeczeństwa poświęcają całe swoje
polscy rybacy. Zaczynają mieć dość cią- niec narodu. Tyra chłop dla Ojczyzny za Naprawdę szczerze podziwiamy Skoru- życie. Szkoda, że jest Was tak niewielu.
głych kontroli i zakazów, rzekomo mają- marne 9 tys. złotych na rękę. O jakiejś pę Władka Tadeusza, że mu się za te Zaledwie 100 w Senacie i 460 w Sejmie.
cych na celu ochronę ryb, a faktycznie żebraczej diecie senatorskiej (około marne grosze chce w ogóle jeździć do A Tyś jest, obok Chlebowskiego, Drze-
w interesie innych krajów bałtyckich. 2500 zł miesięcznie) to nawet wstyd Warszawy na posiedzenia senackich wieckiego i Piesiewicza, jedną z najja-
O nieudacznictwo w zakresie obrony na- wspominać. Słusznie Skorupa w chwili komisji ds. Nauki, Edukacji i Sportu śniejszych gwiazd tego panteonu!
szych interesów obwiniają rząd i zapo- szczerości wygarnął, że to jakieś psie oraz Emigracji i Łączności z Polakami SOBCZAK i SZPAK
wiadają protesty. pieniądze. za Granicą. Z drugiej strony lepiej Sko- PS A złych języków, senatorze Skoru-
BOHDAN MELKA Zastanawialiśmy się, jak ta senator- rupie posiedzieć w Izbie Refleksji po, nie lękajcie się. Gówno wam zrobią.
ZBIGNIEW NATKAŃSKI ska bida spędza święta. Pewnie skrom- i Drzemki Poobiedniej niż w hotelu sej- Nie one odbierają immunitety.
a1509 martenka.qxd 2010-04-02 19:41 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) PISANE PO OBIEDZIE 9

Z ŻYCIA SFER Dziki kraj, dzikie wino ...wróblem wyleci,


POLSKICH i miłości do ojczyzny twardo odpowie-
działby do kamery: – Tak, powiedzia-
czy się plugawymi, faszystowskimi na-
pisami, a klatki schodowe w śródmiej-
a wołem powraca
łem te słowa o dzikim kraju, bo według skich kamienicach przypominają za- Praca w policji to droga donikąd.
Henryk mnie to prawda. A wtedy mnóstwo lu- pomniane szalety. Nie jest to dziki Jerzy Dziewulski, milicjant, poseł
Martenka dzi, zamiast napawać się byle jaką sa- kraj? Posłuchajmy, jak mówi między Człowiek znikąd?
tysfakcją z widoku zgnojonego w tele- sobą polski lud i jakim językiem roz- ***
Z niedowierzaniem i zmieszaniem wizji ministra, zaczęłoby się zastana- mawia dziś ze sobą młodzież z poko- Faceci są po to, by pójść z nimi
oglądałem pocącego się byłego mini- wiać, czy czasem ten spryciarz Miro lenia JP II? Czy newsy o spalonych, do łóżka, a potem nie oddzwonić.
stra sportu Drzewieckiego, kiedy pu- nie ma racji? porzucanych na śmietnikach, wyrzu- Agnieszka Chylińska
blicznie bił się kułakiem w pierś cher- Niech pierwszy rzuci kamieniem ten, canych z okna niemowlętach pocho- piosenkarka
lawą i przepraszał naród za „dziki kto nigdy dotąd w myśli, mowie czy dzą z Konga, czy może z lokalnych Heyah!
kraj”, jak określił Najjaśniejszą Rzecz- uczynku nie żachnął się, zaklął spro- wiadomości TVP? I dlatego taki Miro ***
pospolitą w wywiadzie. Moje niedo- śnie i z rezygnacją nie załamał rąk, wi- może mieć rację. Dziki kraj. On sam Nie jestem tolerancyjny co do
wierzanie (i zmieszanie) płynęło stąd, dząc, co w Polsce się dzieje. Widząc nic jeszcze złego nie zdążył zrobić, niektórych panów, niech ode mnie
że Drzewiecki to nie jest jakiś hetka- bankrutujące z powodu bezkarności a już gardło dał. Za co? Gdzie tu jest się odpier... wszego maja. Co bym
-pętelka, któremu dopiero polityka ży- urzędników fiskalnych przedsiębior- sprawiedliwość? zrobił? Bejsbola w d... bym mu
cie uratowała, ale kuty na cztery fajer- stwa. Zasrane ubikacje w coraz droż- Minister Julia Pitera, młot na nie- wsadził.
ki gość, który z niejednego już – nie szych pociągach InterCity. Słuchając uczciwych ministrów, ukończyła kolej- Mariusz Pudzianowski, siłacz,
tylko golfowego – dołka wychodził na bełkotu polityków, bez których nie ma ny wstrząsający raport, w którym do- o swej niechęci do gejów
prostą. Chyba że w telewizji udawał... racji bytu żaden środek masowego wodzi, że najwięcej grzechów w aferze Słodki brutal…
Wił się więc Drzewiecki przed kamera- przekazu. Złoszcząc się na idiotyczne, hazardowej popełnił właśnie golfista- ***
mi, że to nie on tak głupio powiedział, wymierzone przeciwko chorym, cze- -patriota Miro Drzewiecki. Jeśli Pitera Wolę być singlem, niż skończyć
a nawet jeśli powiedział, to nie Polskę kającym na pomoc ludziom, zarządze- się nie myli, to gdzie jeszcze chodziłby jak Kaz (Marcinkiewicz).
miał na myśli, lecz Laos, poza tym jest nia Narodowego Funduszu Zdrowia, taki na wolności? U nas chodzi, bo na Marek Migalski, europoseł PiS
patriotą, który strasznie kocha swój na arogancję, cywilnych, wojskowych szczęście dla Mira Polska to dziki kraj, Ale ten przynajmniej sobie po-
kraj. Wił się więc Drzewiecki jak wstę- i duchownych biurokratów, skorumpo- choć on, Miro, niespecjalnie to sobie bzyka.
ga asfaltu pośród kartofliska, z naj- wanych i bezwzględnych. Czyż to nie ceni, nawet gdy za to przeprasza. Więc ***
wyższym trudem wytrzymując karcą- jest dziki kraj! Nie ma dnia, aby media winny, a mimo to na wolności?! Ha! Kobieta może być sexy, pozo-
cy wzrok Moniki Olejnik i szlochając nie doniosły o plagiacie naukowym, Chyba że chodzi wolny, bo jest niewin- wać nago na okładce „Playboya”
pod razami batów, które wymierzała przekręconym przetargu, niegospo- ny, ale zapytajmy wtedy, ot, Piterę i mieć diabelską inteligencję. Zło-
mu jeszcze surowsza niż Olejnik opo- darności podszytej własnym intere- choćby, czemu go Tusk wyrzucił z rzą- śliwi twierdzą, że jestem cała
zycja. sem. To musi być dziki kraj, w którym dowej posady? Za jaką winę? Widocz- sztuczna, ale nie wynaleziono chy-
Tymczasem sprawa rozgoryczonego główne międzynarodowe lotnisko kra- nie Polska to naprawdę jest dziki, pięk- ba jeszcze silikonu do powiększe-
Mira z „dzikiego kraju” bardziej śmie- ju jest od lat rozbabraną budową, au- ny kraj. I wszyscy jesteśmy nim za- nia mózgu.
szy, niż szokuje. Gdyby Miro zamiast tostrady są w planach, a handlowa flo- chwyceni, oplątani, odurzeni, gdyż Doda Elektroda, celebrytka
piłeczek golfowych nosił w portkach to, ta morska ma mniej jednostek niż flo- – jak śpiewał Grechuta – W dzikim wi- Rzadko kiedy powiększony mózg
co na Florydzie nazywa się „balls”, to tylla węgierskiej marynarki wojennej. nie świat się plącze... to symptom zdrowia.
zamiast skamlać o swym patriotyzmie W którym nowe elewacje domów nisz- henryk.martenka@angora.com.pl hm

Mandat (super). Wszyscy świetnie ka-


WEJŚCIE
DLA
Rosyjskie konfitury merowani przez Dariusza Kuca.
Rosyjskie konfitury wyszukała Krysty-
przedstawia swoją pierwszą sztukę te- komunistycznych już czasów, często na Janda. Przedstawienie w niezwykle
ARTYSTÓW atralną, którą udało mi się obejrzeć, brutalnych, prymitywnych i bezsen- malowniczej scenerii rozpadającej się
zanim dojdzie do emisji publicznej, bo sownych. podmoskiewskiej posiadłości zainsce-
wyprodukowała ją Telewizja Polska. Między tymi inteligentami, we wspo- nizowała także Krystyna Janda (jak
Sławomir Pietras Nazywa się Rosyjskie konfitury i ma mnieniach powołujących się nawet na znalazła u nas takie domostwo?).
Za czasów Związku Radzieckiego dwa, ale pozorne mankamenty. Trochę arystokratyczne parantele, plączą się Wspaniale dobrana obsada i mistrzow-
wiedzieliśmy o wszystkim, co działo się pretensjonalny i niezupełnie przylega- resztki dawnej klasy robotniczej; żeru- ska reżyseria poszczególnych scen są
w środowiskach twórczych i sztuce te- jący do treści tytuł oraz klimat dobrze jące, wycwanione, dwulicowe, śladowe dziełem Krystyny Jandy. Opętana ro-
go kraju. Oczywiście w granicach ze- już znany każdemu admiratorowi sztu- wspomnienie zbankrutowanej dyktatu- dzinnymi problemami, pytająca jak
zwolenia władzy i w ramach ustrojo- ki rosyjskiej. ry proletariatu. Spektakl posiada inten- żyć, wiecznie zapracowana, targana
wych dogmatów. Teraz wiedzę taką Jest to klimat utrwalony na kartach sywną dramaturgię, świetne dialogi, licznymi sprzecznościami, smagana
zdobywamy sami, często zaskakiwani twórczości Antoniego Czechowa. Ta szereg ról nakreślonych z talentem, wieloma nieszczęściami, ze wszystkim
i zdumieni niezmiennym bogactwem, niekończąca się nostalgia, pozostająca wrażliwością i znajomością ludzkiej na swej głowie, główną postacią spek-
barwnością i urokiem kultury tego na- w symbiozie z krajobrazem ludzka me- psychiki. Tekst napisany znakomicie, taklu jest Natalią. Rolę tę kreuje Krysty-
rodu. Ich sztuki piękne, muzyka, po- lancholia, smutek, utracone nadzieje, gdzie trzeba – zabawnie, gdzie należy na Janda. Ale przy tym wszystkim nie
ezja, literatura i teatr były i będą tym, bezradność wobec zachwianych ludz- – refleksyjnie, dobrze przetłumaczony jest jej ani za dużo, ani za mało. Jest ty-
co nas powinno łączyć bez względu na kich relacji i brutalności świata, wresz- przez Agnieszkę Piotrowską. le, ile trzeba.
politykę, konflikty, terroryzm i inne do- cie niemożliwe do spełnienia tęsknoty. Zamiast opowiadać treść, wymienię Rosyjskie konfitury otrzymują dodat-
czesne okropności. W ten czechowowski pejzaż autorka tylko wykonawców, którymi się zachwy- kowy wymiar i wymowę oglądane
Należy koniecznie zapamiętać na- wpisała problemy i konflikty podmo- ciłem (z zachwytem w nawiasie). Igna- w kontekście ostatnich wydarzeń w Ro-
zwisko Ludmiły Ulickiej, rosyjskiej pi- skiewskiej inteligencji z początku na- cy Gogolewski (mistrzostwo), Agniesz- sji, na tle ich tragizmu, wieloznaczności
sarki i scenarzystki, z zawodu biologa szego stulecia. Mamy tu dwa pokole- ka Krukówna (urocza), Cezary Kosiński i niedopowiedzeń.
genetyka. Przed kilkunastu laty napi- nia. Tych, co znaczyli coś w Związku (boski), Sonia Bohosiewicz (śliczna), Bez względu na to, co się jeszcze
sała swe pierwsze opowiadanie So- Radzieckim, a teraz – coraz starsi Rafał Mohr (owszem), Maria Seweryn zdarzy, postarajcie się nie przegapić:
nieczka i od razu zdobyła francuską – znaczenie to stracili. I młodych, pró- (wyrazista), Weronika Nockowska (nie- poniedziałek, 12 kwietnia 2010 r., godz.
nagrodę Medici i włoską Azerbi. Teraz bujących się dostroić do wyzwań nie- źle), Paweł Ciołkosz (dobry), Agnieszka 20.15 TVP 1.
a1510-11.qxd 2010-04-02 18:59 Page 2

10 WYBUCHNIE, NIE WYBUCHNIE? ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Czy Polska jest bezbronna w starciu z terroryzmem? – Nie mamy odpowiedniego sys-
temu zabezpieczającego, a przynaj-

Blisko, coraz bliżej


mniej ja go nie widzę. Może coś
zmieni się do Euro 2012, ale taki
system nie może być budowany ad
hoc, tworzony pod jedną, wielką im-
prezę.
Rozmowa z KRZYSZTOFEM LIEDELEM, dyrektorem – W naszym kraju żyje około
Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas 40 tys. muzułmanów, z czego tylko
10 tys. to mieszkający tu od wie-
myślę, że mimo iż nasz kraj prowa- w Pekinie wydały ogromne pienią- ków polscy Tatarzy, cała reszta to
dzi proczeczeńską politykę, niektó- dze na zapewnienie bezpieczeń- przede wszystkim arabscy emi-
rzy z żyjących u nas Czeczeńców stwa, obawiając się ataku na repre- granci. Podobno nasze służby nie-
– Czy seria zamachów, jakie mogliby podjąć się takiego zada- zentacje państw zaangażowanych wiele wiedzą o tym, co dzieje się
przeprowadzono ostatnio w Mo- nia. I tylko z tego punktu widzenia w walkę z terroryzmem. To, że w Pol- w tych środowiskach.
skwie i na Kaukazie, ma wpływ wydarzenia w Moskwie mogą mieć sce do tej pory nie doszło do zama- – Rzeczywiście, w Polsce nie ma
na zagrożenie terroryzmem w na- znaczenie dla naszej sytuacji. chu, wynika z faktu, że pod wzglę- zagrożeń ze strony naszych Tata-
szym kraju? – Po Wielkiej Brytanii jesteśmy dem strategicznym jesteśmy dla ter- rów, czego nie można być pewnym
– Nie łączyłbym bezpośrednio za- największym sojusznikiem Sta- rorystów za mało atrakcyjni. Na w stosunku do muzułmańskich emi-
machów w Rosji z sytuacją w Pol- nów Zjednoczonych. Mamy dobre razie nasz kraj jest jeszcze celem grantów. Na szczęście większość
sce. Z jednym zastrzeżeniem. stosunki z Izraelem. O wiele bar- drugiego rzutu. Nie mamy też pod- z nich jest zorganizowana w różnych
Od momentu, gdy przed czterema dziej zaangażowaliśmy się w in- danej represji radykalnej mniejszo- stowarzyszeniach, ligach i dzięki te-
laty z rozkazu Putina zabito cze- terwencje w Iraku czy Afganista- ści muzułmańskiej, z której mogliby mu łatwiej jest ich kontrolować.
czeńskiego przywódcę Szamila Ba- nie niż Hiszpania, którą al Kaida rekrutować się przyszli zamachow- W ostatnim czasie pojawia się coraz
sajewa, zniszczono tym samym cze- ukarała zamachami w Madrycie, cy. Jednak gdy coraz częściej sły- więcej konwertytów, ludzi, którzy
czeński nurt narodowo-wyzwoleń- nie mówiąc już o Turcji (zamachy szę, że w jakimś kraju udaremniono przeszli na islam i często nie są ni-
czy. Gdy zabrakło Basajewa, do gło- w Stambule) czy neutralnych In- zamach, to paradoksalnie ogarnia gdzie zorganizowani. Jak uczy do-
su doszły radykalne siły opowiada- diach (ataki w Bombaju). mnie niepokój. Może to bowiem do- świadczenie, są też bardziej podatni
jące się za włączeniem walki Cze- – To, o czym pan mówi, to tzw. prowadzić do sytuacji, że terroryści na radykalizację, a co za tym idzie
czenów w światowy dżihad, czynniki determinujące. Są nimi tak- zdecydują się zaatakować łatwiejsze także na rekrutację do grup terrory-
za współpracą z al Kaidą. W Polsce że wielkie imprezy masowe, takie cele drugiego rzutu, do których na- stycznych. Pamiętajmy jednak, że
żyje kilka tysięcy Czeczenów, i tych jak zbliżające się Euro 2012. Proszę leży nasz kraj. dziś można przygotować zamach
w obozach dla uchodźców, i tych, zobaczyć, że chociaż Chiny nie ma- – Wydaje się, że Polska nie jest w Londynie, Berlinie czy Rzymie
którzy osiedlili się tu na stałe. Gdyby ją problemów z islamskim terrory- przygotowana na terrorystyczne i przyjechać do Polski tuż przed ak-
więc było „zlecenie na Polskę”, to zmem, to jednak podczas igrzysk zagrożenie. cją. Dzięki internetowi można plano-

Mikrofon ANGORY kolejny problem, czy tłumaczenie


będzie zrozumiałe dla polityków.
ralne. Kiedyś palono książki, a teraz
od razu do paki.

Ja jednak pozostanę przy swoim, Nielegalny biust Lenina Internauci mogą już wybierać
że w naszym kraju od polityki się Niemal 60 posłów podpisało się prezydenta
nie ucieknie. Na szczęście internet pod wnioskiem do Trybunału Kon- Nowy portal www.glosujnanas.pl
Apolityczne media staje się medium coraz bardziej opi- stytucyjnego w sprawie nowelizacji pozwala internautom oddawać gło-
niotwórczym i nabiera znaczenia kodeksu karnego. Chodzi o prze- sy na swoich faworytów w najbliż-
Agnieszka Holland, która aktyw- w wymianie niezależnych opinii. pis, według którego karane będzie szych wyborach prezydenckich.
nie działa w społecznym komitecie A znaczenie telewizji będzie malało. produkowanie, utrwalanie, posiada- Strona zawiera informacje o kandy-
przygotowującym projekt ustawy nie nagrania lub innej rzeczy propa- datach, filmowe relacje z ich spo-
medialnej, podczas spotkania w Pa- W parlamencie siedzi leń gującej faszystowski lub jakikolwiek tkań i konferencji prasowych. Umoż-
łacu Prezydenckim wyjaśniała cel Marek Sawicki, minister rolnictwa totalitarny ustrój. W opinii Tadeusza liwia również bezpośrednie połącze-
powstania dokumentu. Podkreśliła i rozwoju wsi bardzo się zdenerwo- Iwińskiego z Klubu Poselskiego Le- nie ze stronami każdego z kandyda-
również konieczność tworzenia no- wał na polskich polityków i nazwał wica przyjęcie przez Sejm takiego tów, gdzie można zdobyć informa-
wych mediów publicznych. ich leniami: prawa jest błędem o charakterze cje ze sztabów wyborczych.
„Wszyscy zdają sobie sprawę z te- „Niektórzy polscy politycy pełnią- międzynarodowym. Internauci, oddając swój głos, od
go, że jeśli chcemy, żeby Polska nie cy wysokie funkcje i w parlamencie „Ta kwestia budzi ogromne zainte- razu mogą prześledzić, jakie miej-
została pod względem medialnym polskim, i w europejskim, do doku- resowanie opinii międzynarodowej. sce w rankingu zajmuje ich faworyt.
Pariasem Europy, by media służyły mentów źródłowych nie sięgają, nie Były temu poświęcone publikacje Strona www.glosujnanas.pl daje
społeczeństwu i spełniały podsta- czytają ich, a potem mówią lub piszą w czołowych pismach włoskich, możliwość interaktywnego głosowa-
wowe zadania edukacyjne, kulturo- głupoty, więc – żeby ustrzec naszych m.in. w «Corriere della Sera», nie- nia i w ten sposób bada sympatie
twórcze, rozrywkowe, to muszą być polityków przed głupotą – będę robił mieckich – «Der Spiegel», brytyjskich. polityczne użytkowników internetu.
zorganizowane w zupełnie nowy konferencje prasowe po każdym po- Takiego kuriozum w skali europejskiej Jednak problemem może być ze-
sposób”. siedzeniu Rady Ministrów na temat nie było! Stąd decyzja o zaskarżeniu stawienie tych wyników sondażo-
Pani reżyser dodała nieśmiało, że rolnictwa i rybołówstwa po to, żeby tego przepisu do Trybunału Konstytu- wych z wynikami Państwowej Komi-
nowe media „będą wolne od polity- to dziennikarze przekazywali polity- cyjnego jako sprzecznego z niektóry- sji Wyborczej. Może być tak, że
ki i finansowane w sposób niezależ- kom właściwą wiedzę”. mi zapisami polskiej Konstytucji oraz w internecie wygra np. Janusz Kor-
ny od polityki, a jednocześnie taki, Pan minister określił misję dzien- Europejskiej konwencji o ochronie win-Mikke, który w każdych wybo-
aby mogły spełniać swoje podsta- nikarzy. Chodzi o tłumaczenie z pol- praw człowieka i podstawowych rach prezydenckich ma mało gło-
wowe zadania służebne, misyjne. skiego na polski oraz oczywiście Wolności z 1950 roku”. sów. I to jest ciekawe – polityk
Będą też zarządzane w sposób, któ- o informowanie. Pojawia się jednak Iwiński dodał, że trzymanie na uwielbiany przez internautów nie
ry postawi je poza kontrolą politycz- wątpliwość, czy dziennikarze wła- biurku popiersia, czy inaczej biustu może tego przełożyć na wybory
ną, natomiast podda je bardzo istot- ściwie zrozumieją ministra Sawic- Lenina, posiadanie obrazu lub ko- w realu.
nej kontroli społecznej”. kiego. Nawet jeżeli tak, to pojawi się szulki z Che Guevarą może być ka- WOJCIECH NOMEJKO
a1510-11.qxd 2010-04-02 18:59 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) WYBUCHNIE, NIE WYBUCHNIE? 11


wać zamach w czasie rzeczywistym niejszy jest efekt psychologiczny – zamiast ze społeczeństwem – ćwi- do Egiptu zostaną porwani przez
i wcześniej dokładnie obejrzeć miej- i duża liczba ofiar. czą same ze sobą. W 2005 r. w Wiel- terrorystów.
sce ataku. – Nieżyjący już rosyjski generał kiej Brytanii wiedziano już o istnieją- – W Polsce jest wiele służb
– Między polskimi Tatarami i mu- Lebied, gdy był sekretarzem Rady cym zagrożeniu i w Londynie prze- i instytucji zajmujących się sytu-
zułmańskimi przybyszami narasta Bezpieczeństwa Rosji, nie mógł prowadzono kilkanaście próbnych acjami kryzysowymi, ale czy ist-
konflikt o wpływy, pieniądze i sta- się doliczyć „walizkowych” bomb ewakuacji metra, żeby przećwiczyć nieje jeden ośrodek decyzyjny,
nowiska. Widać to w Warszawie jądrowych. Wojskowi i cywilni i udoskonalić procedury. Poznałem który w razie ataku terrorystyczne-
i przede wszystkim w Gdańsku. analitycy od lat spekulują, kiedy Polaka, który brał udział w tych ćwi- go szybko podejmie właściwe de-
Czy nasze służby nie powinny po- terroryści zaatakują zachodnie czeniach, a kilka tygodni później zo- cyzje?
móc Tatarom w osłabieniu wzra- miasta „brudną bombą atomową”. stał ranny w zamachu. W jego wago- – Gdy pracowałem w Minister-
stającej pozycji imigrantów? – Najmniejszy rozmiar ładunku nu- niku dwie osoby zginęły od poraże- stwie Spraw Wewnętrznych, próbo-
– Jestem przekonany, że służby klearnego, który jest możliwy nia prądem, gdyż nie wiedziały, że waliśmy stworzyć jedno centrum ko-
znają stosunki panujące wśród do użycia, ma wielkość szafy chłod- szyna jest pod napięciem, które do- ordynacyjne. Wówczas zarzucano
mieszkających w kraju muzułma- niczej do coca-coli. Te gabaryty piero wyłącza maszynista. Polak nam, że chcemy zawładnąć dowo-
nów i być może spróbują to roze- sprawiają, że nie jest prosto poru- o tym wiedział. Podczas ćwiczeń dzeniem. Dziś mam wrażenie, że
grać dla dobra państwa polskiego. szać się z taką bombą. Myślę, że Brytyjczycy wpuszczali do metra tych ośrodków koordynacyjnych
Powinni więc stanąć po stronie Tata- służby specjalne krajów atomowych dym i dlatego po wybuchu – mimo jest zbyt dużo. Rządowe Centrum
rów, ale czy tak będzie, tego nie mają nad tym kontrolę. Oczywiście dymu w tunelu – wielu pasażerów Bezpieczeństwa, Centrum Anty-
wiem. al Kaida robi wszystko, żeby wejść spokojnie opuściło wagony. Dzięki terrorystyczne w Agencji Bezpie-
– Polskie służby mają jakąś kon- w posiadanie broni masowego raże- ćwiczeniom podczas zamachu uda- czeństwa Wewnętrznego, Rządowy
trolę nad przyjeżdżającymi do nas nia, także tej chemicznej czy biolo- ło się uniknąć paniki. Nie ma wątpli- Zespół Zarządzania Kryzysowego,
gośćmi z krajów islamskich? gicznej. Jednak terrorystom bardziej wości, że bez próbnych ewakuacji międzyresortowe zespoły itd. Nie-
– Nie wyobrażam sobie, żeby oso- opłaca się straszyć bronią jądrową, liczba ofiar byłaby znacznie większa. długo trzeba będzie stworzyć koor-
by pochodzące z tzw. krajów ryzyka dynatora dla koordynatorów. Moim
nie były przez nasze służby nadzo- zdaniem, ten system nie jest ani ja-
rowane operacyjnie. sny, ani klarowny.
– Ostatnio wiele emocji wywoła- – Co powinny zrobić władze
ła informacja o budowie meczetu w najbliższym czasie, żeby
na warszawskiej Ochocie. Doma- zmniejszyć zagrożenie terrory-
gano się ujawnienia danych o ta- styczne w naszym kraju?
jemniczym fundatorze, który po- – Trzeba natychmiast rozpocząć
dobno pochodzi z arabskiego budowanie wspomnianego już wy-
państwa nazywanego przez pana żej systemu profilaktyki społecznej,
krajem ryzyka. a także stale doskonalić system ko-
– Jeżeli jesteśmy demokratycz- ordynacji. Dziś decydenci zapewnia-
nym krajem, to nie powinniśmy blo- ją nas, że te problemy załatwi CAT
kować budowy meczetu. Oczywi- (Centrum Antyterroryzmu), jedna
ście, służby powinny sprawdzić, czy z komórek ABW. Jednak CAT w isto-
będzie on budowany ze środków cie będzie zajmować się jedynie
osób lub organizacji powiązanych obiegiem informacji. Tymczasem od
z działalnością terrorystyczną. kiedy pracuję dla rządu amerykań-
– Jednak w Niemczech, a tak- skiego, wiem, że na świecie takie
że Wielkiej Brytanii meczety służy- rozwiązania się nie sprawdziły. Dziś
ły za przykrywkę terroryzmu. potrzebna jest instytucja, która bę-
– Oczywiście zdarzało się, że wo- dzie koordynowała działania. Ale
kół meczetów grupowały się rady- do tego konieczne jest zastosowa-
kalne organizacje islamskie, ale W zamachu w moskiewskim metrze zginęło kilkadziesiąt osób nie najnowszych rozwiązań, takich
od tego jest aparat bezpieczeń- Fot. PAP/EPA jak mechanizmy analizy ryzyka czy
stwa, żeby takie zagrożenie likwi- niż jej użyć. Gdyby jednak zdecydo- – Mówi pan, że nie mamy syste- prognozowania. Współczesny terro-
dować w zarodku. Lepiej takich lu- wali się na taki szaleńczy atak, to mów profilaktyki i prewencji. Jak ryzm jest zjawiskiem niezwykle dy-
dzi mieć na oku w meczecie, niż z jednej strony postawiliby się całko- miałoby to wyglądać? namicznym i systemy bezpieczeń-
pozwolić na to, żeby spotykali się wicie pod ścianą, bo od tej chwili – W Stanach Zjednoczonych taka stwa muszą za nim nadążać. Mini-
w piwnicach czy wynajętych miesz- nikt nie odważyłby się im pomagać, nauka rozpoczyna się już w przed- ster Rapacki spiera się w telewizji,
kaniach. Zakazanie budowy me- z drugiej – kraj, który dostarczyłby szkolach. Wybitne tuzy z CIA, FBI czy w internecie można już, czy też
czetu byłoby moim zdaniem jedy- im takiej bomby, musiałby się liczyć czy NSA nie mają kompleksów, że- jeszcze nie można, otworzyć stronę
nie dowodem na słabość naszego z atomowym odwetem. by zająć się opracowaniem progra- CAT-u. A jakie to ma znaczenie? Ilu
państwa. – W Izraelu każdy obywatel jest mu dla wychowawczyń w przed- Polaków będzie chciało na nią zaj-
– Niedługo będziemy mieli wyczulony na pozostawiony bez- szkolach. Dlatego podczas ćwiczeń rzeć? W Wielkiej Brytanii ulotki i inne
w Polsce baterię rakiet Patriot pański pakunek, na podejrzane ewakuacji nauczycielka nie krzyczy: materiały do komunikacji społecznej
z amerykańską obsługą, a za kilka zachowanie ludzi w miejscach pu- „Dzieci, uciekamy, bo nas zabiją”, dotyczące zagrożenia terrorystycz-
lat elektrownię jądrową. Czy to blicznych. Polacy nie mają poję- tylko ustawia je gęsiego i ćwiczy za- nego opracowują doświadczeni
mogą być dobre cele do zama- cia, jak należy się zachować bawę: wyjechał pociąg z klasy. Tym- specjaliści z psychologii, socjologii,
chu? w przypadku zagrożenia. czasem w naszych szkołach pod- marketingu. U nas do takiej pracy
– Terroryści atakują głównie cele – W Polsce działa mechanizm wy- czas zajęć z tzw. przysposobienia w prowincjonalnej komendzie siada
„miękkie”. Takie, w których groma- parcia. Jeżeli gdzieś dochodzi do za- obronnego nadal mówimy młodzie- dwóch funkcjonariuszy z jakimś
dzi się wiele osób i nie można ich machu, to wierzymy, że nas to ży, że w razie ataku nuklearnego urzędnikiem i jeszcze im się wydaje,
specjalnie zabezpieczyć. Mam na pewno nie spotka. Dzieje się tak, trzeba położyć się nogami w stronę że zrobili wspaniałą robotę.
na myśli metro, centra handlowe, gdyż nie mamy systemu profilaktyki grzyba, co przedłuży im życie
stadiony, dworce. Rzadko słyszymy i prewencji. Nikt nie tłumaczył nam, o dwie sekundy, a nie uczymy ich, Rozmawiał:
o atakach na tzw. infrastrukturę kry- jak rozpoznawać zagrożenia terrory- jak należy się zachować podczas KRZYSZTOF RÓŻYCKI
tyczną: elektrownie atomowe czy styczne, jak zachować się w czasie ataku bombowego, co zrobić, jak Wywiad autoryzowany
budynki rządowe. Dzieje się tak ataku. Gdy polskie służby antyterro- będą zakładnikami, jak mają się za- O zamachu w moskiewskim
dlatego, że dla terrorystów najważ- rystyczne odbywają ćwiczenia, to chować, gdy podczas wycieczki metrze czytaj str. 69
a1512-13.qxd 2010-04-02 18:03 Page 2

12 UCIĄŻLIWY PASAŻER ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Czy Lech Kaczyński zabierze generała do Katynia? mówiono: „Czego wy od nas ocze-
kujecie? Ciągle mówicie, że my byli-

Nie jestem walizką


śmy okupantami, takimi samymi jak
hitlerowcy. Mimo iż zginęło 600 tysię-
cy naszych braci, półtora miliona by-
ło rannych”, w tym ojciec Gorbaczo-
wa, który leżał w szpitalu w Krako-
Rozmowa z WOJCIECHEM JARUZELSKIM, byłym prezydentem wie. To był taki odruch. Też nie trak-
tuję go za właściwy, bo to pewna
Polski (fragment) małostkowość. Ale trzeba rozumieć
dzieli ci najważniejsi. Oczywiście gdzieś w kącie i nie czuł się jakoś te emocje, które miała druga strona.
polski udział był wtedy pominięty. Ja upokorzony, jak parę lat temu Tym bardziej cieszy mnie to, że mi-
TVN 24, „Kropka nad i”, 30.03 osobiście nad tym bolałem i dawa- Aleksander Kwaśniewski. mo iż wciąż mówi się o tej drugiej
– Dostał pan zaproszenie od łem temu wyraz w rozmowach i wy- – Uważam, że to była sytuacja okupacji, to jednak potrafią przejść
prezydenta Miedwiediewa na uro- wiadach, które tam udzieliłem. Ale zbyt uwypuklona przez media, że do porządku dziennego i przyszło
czystości do Moskwy i je pan wtedy mi wyjaśniano, że skoro wy Kwaśniewski był traktowany jak ktoś zaproszenie dla polskiego prezyden-
przyjął. twierdzicie, że to była druga okupa- trzecio- czy czwartorzędny. Nie, on ta. I będzie pododdział Wojska Pol-
– Tak, przyjąłem. cja, kiedyśmy wkroczyli do Polski, był w drugim rzędzie, na ekspono- skiego i ma być czterech kombatan-
– Jarosław Gowin powiedział, że to było zniewolenie, to trudno, że- wanym miejscu, ja byłem gdzieś tów. Jeszcze nie wiem, kto to będzie,
że nie powinien pan przyjąć tego byśmy my teraz zapraszali. To ma w czwartym czy piątym. Oczywiście, bo jest dyskusja w tej sprawie. Moim
zaproszenia, że jest pan osobą, też jakąś swoją logikę. że miejsce Polski w czasie tej wojny zdaniem byłoby najwłaściwsze, żeby
która donosiła na kolegów w cza- był jeden ze wschodu, jeden z za-
sach stalinowskich, a ci dostawa- chodu, jeden z AK i jeden z AL. To
li kulką w łeb od NKWD. Bardzo rozwiązuje problem. Ale czy tak bę-
się pan wzburzył tą wypowiedzią. dzie, nie wiem.
– Polemizowanie z panem Go- – Jeżeli pan prezydent poleci do
winem w takich kategoriach, na Moskwy, to zaprasza pana na po-
takiej płaszczyźnie traktowałbym kład samolotu. Przyjmie pan to za-
jako ujmę dla siebie, jako obraźli- proszenie?
we (...). – Nie dostałem zaproszenia. Usły-
– Pięć lat temu na uroczysto- szałem właśnie przed chwilą, że pan
ściach w Moskwie Polska była minister Stasiak powiedział, że znaj-
upokorzona. Pamięta pan, że pre- dzie się dla mnie miejsce w samolo-
zydent Aleksander Kwaśniewski cie. Tak można powiedzieć o waliz-
siedział w tylnych rzędach i był ce. Nie wiem, czy mam to traktować
celowo odsunięty przez prezyden- jako zakamuflowaną wersję zapro-
ta Putina. W defiladzie nie brali szenia? (...) Traktuję to na razie jako
udziału polscy żołnierze. gest ze strony pana prezydenta
– To jest odrębny temat. Chcę i bardzo to sobie cenię (...).
przypomnieć, że w 1945 roku, bez- – Nim dojdzie do uroczystości
pośrednio po wojnie, odbywała się 9 maja, będą uroczystości w Katy-
defilada zwycięstwa w Londynie, niu. Czy sądzi pan generał, że to
w której nie uczestniczyli polscy żoł- jest taki moment, że wreszcie pre-
nierze. W tym samym czasie odby- mier Władimir Putin powinien po-
wała się defilada w Moskwie, w któ- wiedzieć – przepraszam? Powi-
rej uczestniczył oddział Wojska Pol- nien przeprosić za zbrodnie reżi-
skiego. To, co teraz się odbędzie, mu, za zbrodnie Stalina?
będzie po latach jakąś kontynuacją – Sam fakt, że premier Putin tam
Generał Jaruzelski na placu Czerwonym podczas uroczystości
tego, co miało miejsce przed laty. będzie, że zaprosił naszego premie-
60. rocznicy zakończenia II wojny światowej Fot. Maciej Jeziorek/Forum
Ja mam osobiście spore doświad- ra, jest moim zdaniem bardzo wiel-
czenie w tych uroczystościach, bo – Może to był też odwet za po- było takie, że zasłużyliśmy na usytu- kim wydarzeniem. Trzeba pamiętać,
jako szef sztabu generalnego marańczową alternatywę, za owanie pod każdym względem. Ale jaki jest rodowód premiera Putina,
w 1965 roku przewodniczyłem dele- udział Polski? przecież rzecz nie w krzesłach. To, że musiał na pewno przezwyciężyć
gacji na 20-lecie zwycięstwa. Co – Nie wykluczam, że był pewien że nie wymieniono polskich żołnie- różne opory w swoim środowisku,
charakterystyczne, jak dzisiaj to so- wpływ. Ale sądzę, że byłoby rzeczą rzy, to było najgorsze. U nas, nieste- ażeby dać wyraz swojego stosunku
bie uświadamiam, wtedy to była wy- małostkową nieprzyjęcie tego zapro- ty, ciągle jest bardzo ważny problem do tego straszliwego, tragicznego
łącznie impreza, nazwijmy to, woj- szenia przez prezydenta, chociaż ja krzesłowy, a najważniejsze są pew- wydarzenia. Co on powie? Ja myślę,
skowa. Obecnie kombatanctwo się nie jestem powołany, żeby mu coś ne merytoryczne wartości, a tych za- że trudno oczekiwać, że ktoś krzy-
kurczy, a coraz więcej przybywa po- radzić czy odradzać. Uważam, że je- brakło. żem padnie i będzie błagał i prze-
lityków (...). żeli przyjmie to zaproszenie, to po- – Pytał pan wtedy ówczesnego praszał.
– Teraz wszyscy politycy mówią, stąpi zgodnie z racją stanu Polski. To prezydenta Putina, dlaczego tak – Ale mógłby powiedzieć prze-
że prezydent Lech Kaczyński powi- nie jest sprawa osobista. To jest kwe- zrobił? praszam, prawda?
nien jechać do Moskwy. Nie ma stia, czy Polska będzie obecna – Nie miałem z nim takiej rozmowy, – Czy pani pamięta, co powiedział
żadnych komplikacji wokół jego w tym miejscu i czasie, gdzie będą w czasie której mógłbym ten temat Jelcyn na cmentarzu przy pomniku
wyjazdu. Prezydent się zastanawia, głowy innych państw, czy nieobec- omówić. Natomiast rozmawiałem poległych oficerów w Katyniu: „Pro-
czy powinien pojechać. Czy powi- na. Czy to będzie potraktowane jako z innymi Rosjanami, zwłaszcza woj- stitie, jeśli możetie”. – „Wybaczcie,
nien? Czy powinien być uhonoro- kolejny przejaw naszej fobii antyro- skowymi, i udzieliłem wywiadu m.in. jeśli możecie”? Czy mogą być pięk-
wany, siedzieć w pierwszym rzę- syjskiej? Czy to będzie na naszą ko- radiu „Echo Moskwy”. Przysłano mi niejsze i mocniejsze słowa? To samo
dzie, blisko najważniejszych polity- rzyść, czy przeciwnie? nawet potem tekst tego wywiadu, mówił mi Gorbaczow. Może dzisiaj
ków, żeby nie było jak 5 lat temu – Ale chyba dobrze by było, jak gdzie wyrażałem żal, ubolewanie, że trochę nieskromnie o tym mówić,
z Aleksandrem Kwaśniewskim? jest zaplanowane, żeby nasi żoł- Polska została w tym pominięta. Ale ale ja byłem pierwszym, który to
– Aleksander Kwaśniewski był nierze uczestniczyli w defiladzie, tak nieoficjalnie, bo mam tam dużo osiągnął po pięciu latach uporczy-
w drugim szeregu, w pierwszym sie- żeby Lech Kaczyński nie siedział znajomych, jeszcze z okresu wojny, wych wysiłków, które są udokumen-
a1512-13.qxd 2010-04-02 18:03 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) UCIĄŻLIWY PASAŻER 13


towane w książce profesora Jaremy tarło, bo prawie dziewięćdziesiąt przyjętej przez Gorbaczowa. Ta ko- – Przyznam się, że nie znam pod-
Maciszewskiego pt. „Wydrzeć praw- kilka procent społeczeństwa misja przez kilka lat wnikliwie badała ręczników rosyjskich, ale dzisiaj bar-
dę”. Teraz właśnie ukazało się w ogóle nie wie, że tej zbrodni tę sprawę. Były ogromne opory, dzo otwarcie się mówi o zbrodniach
jej drugie wydanie przez Akademię w Katyniu, w Ostaszkowie, doko- z którymi ciągle się zderzał Gorba- stalinowskich, oni są w tym wzglę-
Humanistyczną im. Aleksandra nali Rosjanie. Nie można powie- czow. Ja mu kiedyś powiedziałem, dzie zupełnie jednoznaczni. To nie
Gieysztora w Pułtusku. Bardzo za- dzieć Rosjanie, trzeba powiedzieć on potem potwierdził, że to było cel- jest takie proste. Przecież tam są mi-
chęcam wszystkich do przeczytania. – stalinowcy. ne, że ujawniona gorzka prawda za- liony ludzi, którzy w najlepszej wie-
Tam jest krok po kroku, łącznie – Akurat wśród tych, którzy podpi- boli jednorazowo, natomiast prawda rze, zwłaszcza uczestni-
z moją przedmową, opisana droga sali ten dokument, jest dwóch Gruzi- utajona, kłamstwo właściwie, rzutuje cy drugiej wojny światowej, uważali,
do ujawnienia tego przez Gorbaczo- nów, jest Ormianin, jest Żyd, jest na przyszłość i długo będzie bolało. że Stalin jest tym wodzem, który
wa. 13 kwietnia 1990 roku prezydent dwóch Rosjan. Sądzę, że ten pierwszy, zasadniczy prowadził do zwycięstwa. To jest
Związku Radzieckiego wręczył pre- – Trzeba mówić – stalinowcy, re- krok został zrobiony. Nawet nie bardzo silnie zakorzenione.
zydentowi Rzeczypospolitej Pol- żim Stalina. pierwszy, drugi, trzeci. Będzie praw- – Z jednej strony prowadził do
skiej, mnie, dokumentację i oświad- – Tak, właśnie, żeby nie adreso- dopodobnie i czwarty, i piąty. Chyba zwycięstwa, z drugiej strony por-
czył, że jest to zbrodnia strony ra- wać tego do Rosjan. Co jest najistot- wcześniej, niż w sprawie tych au- trety tego zbrodniarza mają wisieć
dzieckiej, NKWD. Twierdził, że wtedy niejsze w tym wszystkim – Rosjanie stralijskich Aborygenów i Indian. 9 maja.
nie znał tego dokumentu Stalina, ale byli pierwszą ofiarą stalinizmu. Tak – Najważniejsze, żeby młodzież – Nie, mają nie wisieć. To już jest
przecież to nie sierżant NKWD mógł się historycznie złożyło. Najpierw za- w Rosji była uczona prawdziwej krok we właściwym kierunku.
podjąć taką decyzję. W następnym czął likwidować Rosjan i to w maso- historii, żeby społeczeństwo się
dniu, 14., pojechałem do Katynia. wej skali, milionowej skali. Jeśli dzi- dowiedziało, jak to było naprawdę Rozmawiała:
Odbyła się duża uroczystość siaj są te zahamowania, to mnie się i żeby w ogóle wiedziało, że były MONIKA OLEJNIK
z udziałem kompanii honorowej, wydaje, że one się wiążą z tym, że takie mordy. Oprac. AB
apelem poległych. I szczycę się tym, jednak ten nasz naród wycierpiał tak
że byłem pierwszym prezydentem, wiele i dlaczego my mamy wyekspo-
który złożył hołd w Katyniu. nować śmierć, tragedię polskich ofi-
– Ale przyzna pan generał, że cerów, jeśli te miliony nie mają sa-
Rosjanie nie zrobili kroku dalej, tysfakcji. Putin będzie przepraszał
dlatego że nie poznaliśmy na- za miliony zamordowanych przez
zwisk tych, którzy strzelali, a jest Stalina? To byłoby dziwactwo.
dokumentacja, której nam nie – Nie, to nie byłoby dziwactwo.
chcą wydać. Rosyjska prokuratu- – Przecież on nie jest do tego upo-
ra wojskowa stwierdziła, że odpo- ważniony, żeby przepraszać za Sta-
wiedzialni za tę zbrodnię byli Sta- lina.
lin i jego koledzy z NKWD. Po – Ale dlaczego? Skoro prezydent
czym umorzono śledztwo w tej Australii, władze Australii mogły
sprawie i nasi oficerowie nigdy nie przepraszać Aborygenów za trakto-
zostali zrehabilitowani. I nie na- wanie, Ameryka przepraszała In-
zwano tej zbrodni ludobójstwem. dian za to, co z nimi robiono. To
– Jest czasem długa i trudna dro- dlaczego prezydent po wielu latach
ga do tego, by osiągnąć w pełni sa- nie mógłby przeprosić też swojego
tysfakcjonujące oceny. Przecież narodu za to, co robił reżim?
strona rosyjska też musi pokonywać – Dobrze, że dała pani te przykła-
jakieś problemy, ażeby do tego dy. Odczekajmy te lata, które były
dojść. Zaczęło się od Gorbaczowa potrzebne władzom Australii i wła-
i potem krok po kroku... dzom Stanów Zjednoczonych, żeby
– Ale potem to w jakimś momen- właśnie powiedzieć to przepraszam.
cie stanęło, niestety, za czasów Ja uważam, że czas będzie robił
prezydenta Putina. swoje. Najważniejsze jest przyzna-
– Bo wtedy się, niestety, zaostrzy- nie, uznanie, ubolewanie, słowa
ły stosunki między nami. Trzeba to przeprosin, które wyraził jedno-
podkreślić. znacznie Jelcyn, to już jest ogromny
– A może to, co pan generał po- krok na tej drodze. I będą następne
wiedział – pochodzenie prezyden- kroki. Sądzę, że to już chyba nie jest
ta Putina, jego środowisko jednak w tej chwili najważniejsze dla nas,
go umacniało w takiej roli, a nie czy to strzelał Iwanow, czy Pietrow,
innej, w takim spojrzeniu na histo- bo on już może nie żyć.
rię? – Ale może jest to ważne dla ro-
– Ja nie sądzę, ja tylko uważam dzin, żeby wreszcie powiedziano,
i z uznaniem o tym mówię, że prezy- że to było ludobójstwo, żeby po-
dent Putin, niezależnie od swojego znali nazwiska tych już pewnie
rodowodu, zresztą on nigdy nie brał dawno nieżyjących zbrodniarzy.
udziału w jakichś tam represjach, – No dobrze, ale czy te rodziny ma
działał faktycznie w wywiadzie, że usatysfakcjonować, że będą wie-
on zdobył się na ten bardzo ważny działy personalnie, kto strzelał? Bo
gest. Co powie, to się okaże. Myślę, przecież strzelał Stalin.
że trzeba docenić ten kolejny krok. – Ale dla naszych historyków
Kolejnym krokiem była wizyta na byłoby chyba ważne, żebyśmy do-
Westerplatte, czyli uznanie, że woj- stali te dokumenty?
na zaczęła się 1 września. – Jeszcze raz odsyłam do tej
– Ale może gdyby powiedział książki profesora Jaremy Maciszew-
przepraszam i byłoby transmito- skiego, który był współprzewodni-
wane przez wszystkie telewizje czącym komisji polsko-radzieckiej,
w Rosji, to do Rosjan by to do- która powstała z mojej inicjatywy,
R E K L A M A
a1514.qxd 2010-04-02 18:26 Page 2

14 SKAZANY NA MILCZENIE ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

SZUKAMY Pięć lat temu Zbigniew Siemiątkowski porzucił politykę. Teraz jest naukowcem
CIĄGU
DALSZEGO
TOMASZ
GAWIŃSKI
Zostałem zaszczuty
takiego nie muszę już robić, że przesta- do wojska. – Obserwowałem stan wo- Uważam, że w systemie bezpieczeń-
łem być częścią tej dziwnej machiny. jenny od strony armii, słuchając Dzienni- stwa państwa odegrałem istotną rolę.
Nie był członkiem dawnego apara- Pochodzi z Ciechanowa, gdzie jego ka TV i pogadanek oficerów politycz- Po moim odejściu moi krytycy nie doko-
tu PZPR. Budował jednak SdRP, a po- rodzice mieli piekarnię. Byli ludźmi nych. To wszystko wyleczyło mnie z ja- nali żadnych zmian w systemie instytucji
tem SLD. Był posłem czterech kaden- o dużych aspiracjach. Dbali o to, aby kiejkolwiek aktywności politycznej. bezpieczeństwa państwa. Dziś pełnią
cji, kilkakrotnie zasiadał w ławach razem z siostrą zdobył porządne wy- Po roku wraca na uczelnię, dalej pracu- stanowiska wymyślone i wprowadzone
rządowych. Ostatni szef Urzędu kształcenie. Po maturze zdawał na pra- je na wydziale. Jest nadal członkiem przeze mnie.
Ochrony Państwa i pierwszy Agencji wo na Uniwersytet im. Mikołaja Koperni- PZPR, ale przez pięć lat nie udziela się
Wywiadu. W 2004 roku po oskarżeniu ka w Toruniu. Zdał, ale się nie dostał. politycznie. W 1987 roku broni pracy Drugie odejście
go o udzielanie fałszywych informacji Zabrakło kilku punktów. Nie miał właści- doktorskiej. Buduje też dom, sadzi W 2005 roku po przegranej w wybo-
dotyczących zatrzymania prezesa wego pochodzenia. Może gdyby rodzi- drzewo i rodzi mu się córka. rach parlamentarnych Siemiątkowski
„Orlenu” podał się do dymisji, jednak ce byli robotnikami... wycofał się z polityki. 1 sierpnia 2007
premier Leszek Miller jej nie przyjął. Poszedł do pracy z nadzieją, że Do władzy został skazany na rok więzienia w za-
Rok później, po przegranych wybo- za rok spróbuje ponownie. Pracował Rok później spotyka na uniwersyte- wieszeniu na trzy lata za przechowywa-
rach parlamentarnych, wycofał się w Kółkach Rolniczych jako inspektor cie Sławomira Wiatra, który opowiada nie w swoim domu tajnych dokumen-
z polityki. mu, że coś zaczyna się dziać w partii. tów UOP. Stwierdza bez ogródek, ze zo-
Zniknął z mediów, a to dla polityka Że jest młody lider, że konieczne są stał zaszczuty. – Uważałem, że najlep-
oznacza śmierć. Od 2005 roku jest bez- zmiany. szym sposobem na kłopoty i bolączki
partyjny. Z SLD wystąpił w sytuacji dla Za jego namową trafia do Komitetu jest rzucenie się w wir pracy. Wrócił
siebie dramatycznej. – Partia zachowała Młodzieży i Kultury Fizycznej, którym do pracy na uniwersytecie. Do Instytutu
się bardzo nielojalnie. Wypięła się kieruje Aleksander Kwaśniewski. Nauk Politycznych. Na początku miał
na mnie, gdy byłem pod ścianą, oskar- – Ujął mnie swoimi pomysłami, ideą, trochę luzu, potem ostro wziął się
żony przez komisję ds. „Orlenu” energią. Uwierzyłem, że ruch reforma- do pracy. Na europeistyce prowadził
o wszystkie możliwe przestępstwa. Moje torski w PZPR może wyjść naprzeciw zajęcia ze współczesnych ruchów spo-
polityczne środowisko nie wsparło mnie postulatom opozycji. łecznych. Ma wykłady z zarządzania
nawet moralnie, nie mówiąc już o jakim- Znowu zaczyna aktywnie działać. systemami bezpieczeństwa. Prowadzi
kolwiek działaniu. Najpierw w „Ruchu 8 Lipca”, a potem też zajęcia w Szkole Wyższej im. Pawła
Oddałem więc legitymację i odsze- w SdRP. W 1991 zostaje posłem i od- Włodkowica w Płocku, na Wydziale Po-
dłem. W odróżnieniu od partyjnych ko- chodzi z uczelni. W parlamencie pracu- litologii i Stosunków Międzynarodo-
legów słowa otuchy usłyszał od Adama je przez cztery kadencje. Działa w róż- wych, wykłada tam doktryny polityczne.
Michnika i mecenasów Jerzego Zi- nych komisjach, reprezentuje Sejm Uczy również przedmiotu bezpieczeń-
mowskiego i Jerzego Widackiego w Krajowej Radzie Sądownictwa. Jest stwo w Akademii Humanistycznej
– ludzi związanych z „Solidarnością” też rzecznikiem prasowym klubu SLD. w Pułtusku, na Wydziale Administracji.
i dawnym Obywatelskim Klubem Parla- Pomaga w kampanii prezydenckiej Głównie jednak zajmuje się pisa-
mentarnym. Aleksandra Kwaśniewskiego. – Nie by- niem. Książkę „Wywiad a władza
Niedawno Siemiątkowski uczestni- łem obciążony przeszłością polityczną – Wywiad cywilny w systemie sprawo-
czył w uroczystościach 20-lecia lewicy Polityka mnie nie chce, a ja jej PRL. Dzięki pracy naukowej znałem wania władzy politycznej PRL” pisał
w siedzibie SLD na ulicy Rozbrat. nie potrzebuję wielu dziennikarzy, wcześniej moich stu- trzy lata. Profesor Andrzej Garlicki
– Spotkałem się z Aleksandrem Kwa- dentów. To dawało dotarcie do mediów. zauważył: Jest to pierwsza naukowa
śniewskim i Leszkiem Millerem, który ds. BHP. Od ogólniaka należał już Po przeprowadzce Aleksandra Kwa- monografia działalności wywiadu Mini-
znalazł się w podobnej sytuacji. Było do ZSMP. I wystartował w konkursie śniewskiego do Pałacu Prezydenckiego sterstwa Spraw Wewnętrznych, który
tam wiele osób, których od dawna nie wiedzy społeczno-politycznej. Znalazł został zastępcą szefa Biura Bezpie- w PRL, a i później, miał, a w każdym
widziałem. Miłe, towarzyskie spotkanie, się wśród najlepszych. Nagrodą był in- czeństwa Narodowego. Szefem nie zo- razie starał się mieć, istotny wpływ
bez żadnego politycznego znaczenia deks Wydziału Dziennikarstwa i Nauk stał, bo nie zdążył. Premier Włodzi- na podejmowanie decyzji politycz-
i konsekwencji. Politycznych UW. – Zacząłem studiować mierz Cimoszewicz powołał go na sta- nych. Dla Zbigniewa Siemiątkowskie-
nauki polityczne. Od razu mi się spodo- nowisko ministra spraw wewnętrznych. go ta książka jest pracą habilitacyjną.
Z Wiejskiej na uniwersytet bało. Było bardzo dużo historii, a ja ko- – To był naturalny awans. Miałem dostęp – Jestem zadowolony. Nie tylko recen-
– Zawsze pracowałem na styku świa- chałem historię. do informacji niejawnych i byłem człon- zenci, ale także czytelnicy dobrze ją
ta polityki i nauki. Przez cały czas mojej Po studiach został na uczelni w Za- kiem Sejmowej Komisji ds. Służb Spe- oceniają. Świetnie sprzedaje się
aktywności politycznej byłem na etacie kładzie Historii Myśli Politycznej i Ru- cjalnych. Nie wszystkim się to podoba- w księgarniach naukowych.
Uniwersytetu Warszawskiego. Tyle że chów Społecznych. Na studiach działał ło. Nie pasował wielu ludziom, uważali, Niedawno skończył odbudowę zabyt-
urlopowany. Mimo to w każdym seme- w SZSP, a na drugim roku wstąpił że jest za młody. – Nigdy nie czułem się kowego dworku pod Warszawą, który
strze starałem się mieć, jak nie wykład, do PZPR. – Gdybym pracował w jakiejś partyjniakiem. Gdyby było inaczej, nie kupili przed laty z żoną. – To była ruina,
to chociaż seminarium. Bliskość Kra- fabryce, to pewnie bym nie wstąpił. dałbym się pięć lat temu tak szybko wy- ale udało się ukończyć remont. Nieba-
kowskiego Przedmieścia i Wiejskiej po- Na uczelni ciągnęło mnie jednak do lu- miksować. Dla partii się nie liczył, ale wem się tam przeprowadzimy. W to
woduje, że można to było połączyć. dzi, którzy mi imponowali. To była elita. w strukturach partyjnych był potrzebny. przedsięwzięcie zaangażowałem sporo
Po oddaniu legitymacji wrócił Najbardziej znane nazwiska. Wtedy uni- Był – jak mówi – merytoryczny. sił, energii i wszystkie pieniądze. Teraz
na uczelnię, by napisać książkę, a po- wersytecka organizacja partyjna była już Które z rządowych stanowisk wspo- planuje napisanie kolejnej książki, tym
tem przystąpić do kolokwium habilita- socjaldemokratyczna, choć ja sobie te- mina najcieplej? – Wszystkie były waż- razem o ideologii i polityce nurtu „naro-
cyjnego, co otwiera drogę do profe- go jeszcze nie uświadamiałem. ne. Mimo że szefem MSW byłem zaled- dowego” w PZPR. Myśli, że w ten spo-
sury. Stał się bardzo aktywny. Na czwar- wie przez rok, udało mi się wiele zrobić. sób zlecą mu kolejne trzy lata życia. Ży-
Nie żałuje utraconych stanowisk ani tym roku został przewodniczącym wy- Najwięcej satysfakcji dało mi stanowi- cia bez polityki. – Ona mnie nie chce, a ja
władzy, której nadmiar go męczył. Nie działowej organizacji partyjnej. To już sko szefa Agencji Wywiadu. Była to naj- jej nie potrzebuję. Ta karta została już za-
zamierza być osobą publiczną. Ma był okres „Solidarności”. 1 października większa przygoda mojego życia. mknięta.
dość bywania, otwierania, zaszczyca- 1981 roku dostał etat asystenta staży- Wszystkie reformy w tej dziedzinie, to Tekst i fot.:
nia. – Dziś jestem szczęśliwy, że czegoś sty, a po trzech miesiącach powołanie moje dzieci. TOMASZ GAWIŃSKI
a1515-16.qxd 2010-04-02 18:30 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) Z TECZKĄ NA ŁAŃCUCHU 15

Wszystkie służby specjalne świata polują na nich i na ich bagaże premią. Oficer wywiadu otrzymuje
pensję, pracuje na wyższą emerytu-

Konwojenci tajemnic który od dwóch lat wozi po świecie szy i zastąpiła ich młodą kadrą. Szy-
rę i dużo podróżuje po odległych za-
kątkach świata.
Fałszywi dyplomaci
Jako kurier, podpułkownik Szy-
tajne dokumenty. Ma 54 lata, w wy- mański mógł odejść na emeryturę. mański nie używa swojego nazwi-
wiadzie cywilnym pracuje nieprze- Ta mogłaby być znacznie wyższa, ska. – Każdy z nas występuje jako dy-
Zajmują się transportem najtajniej- rwanie od 1979 roku. Z początku re- gdyby Szymański pracował o 2 lata plomata i posługuje się paszportem
szych z tajnych dokumentów. Aby alizował zadania szpiegowskie dłużej. Zwrócił się więc do przełożo- dyplomatycznym wystawionym na in-
dobrze wykonywać swoją pracę, w krajach zachodniej Europy, nych z prośbą o pozostawienie go ne nazwisko – mówi. Wynika to
posługują się fałszywymi paszporta- po transformacji ustrojowej zajmo- dłużej w służbie. Ostatnie dwa lata z trzech powodów. Po pierwsze:
mi i fikcyjnymi danymi osobowymi. wał się krajami powstałymi po upad- spędził jako kurier wywiadu, podró- chodzi o ochronę danych funkcjona-
Podróżują po całym świecie z waliz- ku b. ZSRR. Po 2000 roku pracował żując po świecie z neseserami peł- riusza najważniejszej polskiej służby
kami przywiązanymi do nadgarst- w centrali przy ulicy Miłobędzkiej, nymi tajnych dokumentów. – To czę- specjalnej. Po drugie: dyplomata nie
ków cienkimi łańcuchami. I na nich skąd m.in. koordynował pracę pol- sta praktyka polskiego wywiadu może zostać zatrzymany ani prze-
i na ich bagaże polują wszystkie skich szpiegów operujących w kra- – mówi generał Jasik. – Regułą jest szukany. W końcu po trzecie i naj-
służby specjalne świata. Ich zada- jach Azji Centralnej. Po ostatnich to, że kurierami zostają osoby w wie- ważniejsze, nikt nie ma prawa skon-
niem jest nie dać się upolować. zmianach politycznych, nowa wła- ku przedemerytalnym, doświadczo- trolować zawartości jego bagażu.
W tej pracy najważniejsza jest dza odsunęła od kluczowych stano- ne i nieulegające emocjom. Ta funk-
umiejętność milczenia. Kurier wy- wisk doświadczonych funkcjonariu- cja, zdaniem Jasika, jest dodatkową  16
wiadu musi zachować w tajemnicy
nie tylko to, kiedy, dokąd i którędy
wyjeżdża, ale także to, z kim się spo-
tyka i o czym rozmawia. Musi także
być silniejszy niż ciekawość, która
kusi go, by siłą otworzyć neseser
z tajnymi dokumentami i przeczytać
je. Choćby dla własnej wiedzy. Jesz-
cze silniejsza bywa pokusa sprzeda-
nia tych dokumentów obcym służ-
bom. Bo zarobić można krocie.
Razem na warcie
Aby pokusy nie okazały się silniej-
sze, każdy kurier podróżuje w towa-
rzystwie drugiego funkcjonariusza
tajnych służb. Rolą tego drugiego
człowieka jest patrzeć na ręce kurie-
rowi i śledzić każdy jego krok. Po po-
wrocie z podróży, każdy kurier pisze
szczegółowy raport na temat jej
przebiegu. Drugi raport pisze rów-
nież jego towarzysz. Zasady nakazu-
ją, aby każdy napisał, czy dochodzi-
ło do jakichkolwiek zdarzeń podej-
rzanych, np. do spotkań z osobami,
które próbowały nawiązać bliższą
znajomość z kurierami, albo do sytu-
acji, w której kurierzy wzajemnie stra-
cili się z oczu. Jeśli tak, wszczynane
jest postępowanie wyjaśniające. By-
wało, że kurier musiał się tłumaczyć
z tego, że opuścił swojego towarzy-
sza na kilka minut, by udać się...
do toalety. Z nieoficjalnych informa-
cji, do których dotarła „Angora”, wy-
nika jednak, że ostrożność zdała eg-
zamin. Od kilkunastu lat w struktu-
rach polskiego wywiadu nie zdarzył
się przypadek, aby tajne dokumenty
zostały przechwycone, zniszczone
lub zgubione. – Świadczy to o tym, że
nasi funkcjonariusze profesjonalnie
realizują powierzone im zadania
– mówi generał Henryk Jasik, wielo-
letni szef polskiego wywiadu.
Zwieńczenie kariery
Praca kuriera jest często zwień-
czeniem pracy w wywiadzie – mówi
podpułkownik Antoni Szymański*,
R E K L A M A
a1515-16.qxd 2010-04-02 18:30 Page 2

16 Z TECZKĄ NA ŁAŃCUCHU ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Konwojenci trwają po kilkadziesiąt godzin.


Przez cały ten czas ani na chwilę
nie wolno im się rozstać z przesył-
ką. Na końcowym lotnisku czeka
tajemnic na nich kierowca wysłany przez
polską ambasadę. W placówce na-
15  stępuje protokolarne otwarcie ne-
sesera. Później dokumenty trafiają
Dzięki temu, ściśle tajne dokumenty do adresatów. Z reguły są to trzy ko-
nie wpadną w niepowołane ręce. perty – mówi podpułkownik Szy-
Jak tworzy się fałszywe tożsamo- mański. – Jedna trafia do ambasa-
ści? Z reguły fikcyjne nazwisko albo dora, druga do rezydenta wywiadu,
jest popularne w danym kraju trzecia do attaché obrony. Zdarza
(w Polsce np. Nowak czy Kowal- się, że dokumenty są zaszyfrowa-
ski), albo zaczyna się na tę samą li- ne. Wówczas trafiają do szyfranta
terę co faktyczne nazwisko kuriera w ambasadzie, który je odczytuje.
– ujawnia nam ppłk Szymański. Pracownicy ambasady przygoto-
Nieznacznie zmieniona jest data wują również koperty zawierające
urodzenia, adresu w paszporcie dokumenty, które kurierzy wożą
nie ma. Kurier musi nauczyć się z powrotem do Warszawy. Gdy
na pamięć swoich nowych danych wszystko jest gotowe, następuje
– mówi nasz rozmówca. – Gdyby ponowne protokolarne zamknięcie
się pomylił i obcym służbom gra- nesesera i dwaj łącznicy wyruszają
nicznym podał swoje prawdziwe Rys. Mirosław Stankiewicz
w drogę powrotną. – Często do od-
dane, doszłoby do skandalu. lotu mija kilka dni. Można ten czas
Jak zauważa generał Henryk Ja- kapitan Andrzej Stanisławski*. rzyć nesesera. Pod koszulą, w okoli- przeznaczyć na zwiedzanie odle-
sik, kurierzy mają akredytację Mini- Na emeryturę odejdzie za pół roku, cy nadgarstka, kurier ma małą, cien- głych krajów – mówi Szymański.
sterstwa Spraw Zagranicznych. do tego czasu będzie pełnił służbę ką, metalową obręcz. Obręcz ta po- Ten sam etap podróży najbardziej
– Oficjalnie są to pracownicy MSZ jako kurier. Wygląda raczej łączona jest z neseserem za pomo- podoba się również Stanisławskie-
– mówi były szef wywiadu. – MSZ nie na spełnionego, bogatego biznes- cą cienkiego łańcucha przykrytego mu. Rok temu, gdy w Polsce szala-
zna jednak ich prawdziwych tożsa- mena. Ubrany w elegancki garnitur, koszulą. Łańcuch to dodatkowe za- ły śnieżyce, wysłano mnie do tropi-
mości, a dokumenty legalizacyjne czerwony krawat i okulary marko- bezpieczenie – mówi Stanisławski. kalnego kraju, gdzie przez trzy dni
wyrabiają tajne służby. wej firmy. Przy pasku nowoczesny – Może się zdarzyć, że na innym lot- mogłem leżeć na plaży i obserwo-
telefon komórkowy. – Jeśli nikt nisku agent obcych służb wyrwie ne- wać piękne turystki – chwali się.
Neseser przypięty w trakcie podróży nie zwróci na nas seser z mojej ręki. Dzięki łańcucho- Chwile relaksu nie trwają jednak
łańcuchem uwagi, to już jest pierwszy sukces wi, nie ucieknie daleko. Stanisławski długo. Po dwóch, trzech dniach ku-
Podróż kuriera rozpoczyna się – tłumaczy Stanisławski. Po świe- zaznacza, że na świecie zdarzały się rierzy pokonują drogę powrotną.
w centrali Agencji Wywiadu przy uli- cie podróżuje z walizką zawierają- przypadki, kiedy w ten sposób jedne W Warszawie jedną kopertę wiozą
cy Miłobędzkiej w Warszawie. Tam cą rzeczy osobiste i z podręcznym służby wykradały drugim cenne ma- do MSZ, drugą do wskazanych jed-
dowiaduje się o celu podróży, otrzy- neseserem, który zawiera specjal- teriały. Oczywiście w takiej sytuacji nostek wojskowych, trzecią, naj-
muje szczegółową instrukcję oraz ne zabezpieczenia. zawsze wszczynane jest oficjalne ważniejszą, deponują w centrali wy-
plik dokumentów, które musi dostar- W centrali wywiadu neseser jest śledztwo, które do niczego nie pro- wiadu. I... czekają na kolejne we-
czyć do zagranicznej placówki dy- zamykany specjalnym kluczem, wadzi i kończy się umorzeniem zwanie i kolejny lot w odległy zaką-
plomatycznej lub rezydentury wy- a osoby, które są świadkami tego, – opowiada. – Cudzoziemiec może tek globu.
wiadowczej. Z centrali na lotnisko podpisują specjalny protokół. Drugi liczyć na to, że zostanie nawet prze-
Okęcie wiezie ich służbowy samo- klucz do nesesera ma pracownik proszony przez władze. Co z tego, Największe tajemnice
chód AW. polskiej ambasady w kraju, do któ- skoro straci dokumenty? Stanisław- – Kurierzy to funkcjonariusze naj-
– Staramy się wtopić w tłum, aby rego jedzie kurier. Wszystko po to, ski jest pewien, że kradzież takiego większego zaufania – mówi generał
niczym się nie wyróżniać – mówi aby nikt niepowołany nie mógł otwo- nesesera nigdy nie zostanie wyja- Andrzej Kapkowski, w latach 1996-
śniona. Zawsze bowiem będzie -1997 szef Urzędu Ochrony Pań-
POLSKIE DROGI efektem pracy służb, a nie chuligań- stwa. – Powierzane są im dokumen-
skiego wybryku. ty zawierające treści, których nie
Służby specjalne mają też inne można wysyłać łącznością szyfrową.
sposoby na przejmowanie takich Zawierają na przykład dane identyfi-
dokumentów. – Często zdarzały się kujące źródła informacji polskiego
próby zwerbowania kurierów lub po- wywiadu za granicą, albo polecenia
zyskania ich do współpracy na przy- dla dyplomatów, dotyczące konkret-
kład na podstawie materiałów kom- nych posunięć politycznych. Wiado-
promitujących – mówi emerytowany mo, że obce służby prowadzą stały
oficer Agencji Wywiadu. Przyznaje, nasłuch radiowy polskich placówek
że inne służby próbowały też sko- dyplomatycznych. Czasem udaje
rumpować polskich łączników, ofe- się im złamać kody i szyfry. Wów-
rując im nawet po kilkaset tysięcy czas mogą odczytać tajne meldunki
dolarów za sprzedaż zawartości ne- wysyłane do Warszawy i poznać
sesera. – Mając to na uwadze, trzeba wiele sekretów Polski. Aby tak się
dokładnie kontrolować osoby, które nie stało, największe tajemnice wo-
wożą tajne dokumenty – mówi nasz żą wyspecjalizowani kurierzy.
rozmówca.
LESZEK SZYMOWSKI
W najdalsze zakątki świata *Nazwiska zmienione
Z lotniska dwaj kurierzy podróżu- Więcej o kulisach pracy emerytów
ją (często z przesiadką) do kraju polskiego wywiadu czytaj na portalu
Rys. Marek Klukiewicz docelowego. Bywa, że podróże Onet.pl
a1517.qxd 2010-04-02 18:28 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) WIĘZY KRWI 17

Wspólny przodek Kaczyńskich i Komorowskiego kiego. Można tam łatwo sprawdzić,


że Julia to prababcia Jadwigi z Ja-
29 III 2010
siewiczów Kaczyńskiej, matki prezy-
denta Lecha i byłego premiera Jaro-
Prezydent Lech Kaczyński sława Kaczyńskich.
i jego potencjalny następca Córka Andrzeja, Katarzyna Męciń-
ska (ur. ok. 1608), miała kilku mę-
Bronisław Komorowski mają żów. Jednym z nich był niesławny
wspólnego przodka. Tak Hieronim Radziejowski, którego
wynika z analizy wszyscy znamy z początkowych
rozdziałów Sienkiewiczowego „Po-
przeprowadzonej przez topu” jako arcyzdrajcę, który spro-
dra Marka Jerzego wadził Szwedów do Polski. Była już
Minakowskiego, autora wtedy wdową po Piotrze Wojnie,
z którym miała córkę Annę, żonę
między innymi serwisu wojewody trockiego Hieronima Do-
sejm-wielki.pl. minika Paca. Córka Paców, Katarzy-
na, była prababcią Stefana Domini-
Wspólnym przodkiem Bronisława ka Römera (zm. 1793), przedstawi-
Komorowskiego oraz Lecha Ka- ciela znanej rodziny Niemców łotew-
czyńskiego (i jego brata Jarosława) skich (kurlandzkich), mocno już wte-
Fot. East News. Oprac. P. Wakuła
był żyjący ponad 400 lat temu An- dy spolszczonych. Praprawnuczką
drzej z Kurozwęk Męciński herbu Tyle annały historii. Żeby jednak dowodów osobistych, a wymowa tegoż Stefana była Eliza Römer, któ-
Poraj, który zmarł ok. 1619 roku. dojść od Męcińskiego do Kaczyń- była dość płynna, więc w różnych ra w 1891 r. w Wilnie wyszła za Zyg-
Andrzej Męciński działał głównie skich i Komorowskiego, trzeba prze- źródłach w różnym czasie nazwisko munta hr. Komorowskiego, a jak wi-
w okresie rokoszu Zebrzydowskiego śledzić losy dzieci Męcińskiego. było pisane różnie). Syn Katarzyny dać w Genealogii potomków Sejmu
w 1606 roku. Obóz królewski uważał Syn Andrzeja, Wojciech Męciński, i Marcina, Józef Olszowski zmarły Wielkiego – jej prawnukiem jest Bro-
go za jednego z aktywniejszych (zm. 1670) pozostawił córkę Kata- w 1712 r., to praprapradziadek Julii nisław hr. Komorowski, marszałek
przywódców rokoszowych. Jako po- rzynę, która poślubiła starostę wie- z Olszowskich Brzezińskiej, która Sejmu RP i kandydat na urząd pre-
seł z sejmiku proszowskiego zerwał luńskiego Marcina Olszowskiego jest przedstawiona na stronie w Ge- zydenta Rzeczypospolitej.
sejm w 1606 r. (lub Olszewskiego, nie było wtedy nealogii potomków Sejmu Wiel- 

R E K L A M A
a1518-20.qxd 2010-04-02 19:40 Page 2

18 POLAK POTRAFI ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

O ekspansji polskich przedsiębiorstw

Po pierwsze Niemcy, po drugie Ukraina


Rozmowa z SYLWESTREM GROCHOWINĄ z firmy doradczej KPMG
– Mamy do czynienia z dwiema da- – Badania, które prowadziliśmy Czy my mamy czym konkurować,
tami. Z momentem rozpoczęcia w latach 2004-2008, pokazały że ta żeby produkt został tam sprzeda-
31 III 2010
transformacji, gdy zaczął się napływ wartość wzrosła 6-krotnie. Z każdym ny. Siłą roboczą?
inwestycji zagranicznych do Polski, rokiem mamy 100-procentowy – Jeżeli chodzi o produkcję, nie
– Polskie przedsiębiorstwa rze- bezpośrednich, pośrednich, importu. wzrost. Oczywiście łatwo wzrastać konkurujemy w ogóle tanią siłą ro-
czywiście wchodzą na obce rynki? Na terenie Polski pojawił się zagra- od zera. Osiągnięcie 100% od niskich boczą. To pierwsze skojarzenie, ale
– Rzeczywiście, na co dzień nie za- niczny przedsiębiorca. Natomiast pol- liczb jest proste i szybkie. Ów wzrost to mit, że jesteśmy Chinami z ich
uważamy, że polskie firmy są obecne skie przedsiębiorstwa zaczęły inten- jest trwały. Nawet w okresie 2008 tańszą produkcją. Zagraniczne fir-
na rynkach wielu krajów, nie tylko eu- sywnie wychodzić poza granice do- – 2009, gdy światowa gospodarka my w Polsce osiągają 70-80% przy-
ropejskich. I, co najważniejsze, piero po wstąpieniu do UE. Otwarto tąpnęła, wzrost polskich inwestycji chodów z eksportu. Jak polski
„sprzedają się jako polskie firmy i wy- granice i uzyskały łatwiejszy dostęp produkcyjnych nie zatrzymał się. przedsiębiorca bez wsparcia cen-
korzystują tradycyjne polskie nazwy do rynków, na równych zasadach. – Niełatwo jest robić biznes po- trali międzynarodowej, bez sieci,
produktów, czym promują nasz kraj. – Rozumiem, że wartość polskich za swoim krajem, jest do przesko- potrafi wyjść z Polski i ulokować się
– Mówi się, że nie mamy polskiej inwestycji zdecydowanie wzrosła. czenia bariera psychologiczna. czasem na kilkunastu rynkach. Py-
Nokii.
– Mamy, mamy, tyle że w innych
branżach. Specjalizujemy się w in-
nych branżach, co wynika trochę
z naszego zapóźnienia gospodar-
czego. Przyłączyliśmy się do czo-
łówki 20 lat później. To opóźnienie
wymaga nadrobienia.
– Na co powinniśmy zwracać
uwagę za granicą, by dojrzeć te
polskie akcenty?
– Przykład pierwszy z brzegu: spo-
żywając posiłki w Niemczech, z pew-
nością jemy polskie jedzenie. To
oczywiste, skoro 90% polskiej pro-
dukcji żywności trafia na rynek nie-
miecki. Mamy przykłady sprzedaży
polskich produktów i usług, np. fa-
bryki Fakro, która jest światowym li-
derem; wygrała z międzynarodowym
koncernem walkę o cła dumpingowe
(z duńskim Veluxem – red.).
– Na jakie dziedziny powinniśmy
jeszcze zwrócić uwagę?
– Choćby przemysł górniczy. Nie
chodzi o wydobywanie węgla, lecz
budowanie kopalń. Mamy przedsię-
biorstwa, które działają na odległych
rynkach. Dostarczamy technologię,
to, co nazwał pan Nokią. Okazuje
się, że produkcja telefonu, jako goto-
wego wyrobu, to automat. Pomysł,
jak go zrobić, to jest know-how. Pol-
skie przedsiębiorstwa wiedzą, jak
zbudować specjalistyczną maszynę
lub wręcz fabrykę. To jest know-how,
którego nie zgubiliśmy w czasie
transformacji, w czasie zachłyśnięcia
się gospodarką polegającą na pro-
stej wymianie handlowej, i teraz mo-
żemy to z powrotem sprzedawać.
– A my kopalnie zamykamy...
– Zamykaliśmy, ale już nie zamy-
kamy. Okazuje się, że przemysł gór-
niczy jest nadal podporą światowej
gospodarki, zwłaszcza jeśli chodzi
o produkcję stali i energii.
– Mam rozumieć, że te pozytyw-
ne tendencje ekspansji datują się
od momentu wstąpienia Polski
do Unii?
R E K L A M A
a1518-20.qxd 2010-04-02 19:40 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) POLAK POTRAFI 19


tanie, jak sobie daje radę? Otóż po-
maga nam nasza przeszłość. Dla
taj, jest to bliższa nacja. Jest to
drugi pod względem wielkości ry-
Erotyczna bielizna z Podbeskidzia robi
przedsiębiorcy, który przeszedł test nek. Pierwszy stanowią Niemcy. światową karierę
reform Balcerowicza, hiperinflacji, Po pierwsze, kraj otwarty, bo jest
na przykład zjawisko opcji waluto-
wych nie było niczym nowym. Wie-
dział, czym jest kryzys, i wiedział, że
nie powinien angażować się w takie
w Unii, po drugie, na terenie Nie-
miec przebywało dużo Polaków
w ciągu ostatnich 20 lat. Jeżeli ktoś
pracował w jakimś kraju przez wie-
Stringi dla szejka
przedsięwzięcia. Miał intuicję. le lat, poznaje go od innej strony z Dubaju. W Polsce ciuszki
– Czy wyjście poza granice sta- niż turysta. W relacjach z tymi kra- z Czańca mają zaś wspierać
Nr 75 (31 III). Cena 1,60 zł
nowi duży opór? A może nie jest jami znikają bariery odległości, politykę prorodzinną i wier-
to problem? psychologiczne i mentalne. A to Najmniejsze miasto na świe- ność małżeńską.
– Na mapie obecności polskich jest prawdopodobnie główna przy- cie, które najmocniej rozpala W Czańcu robią ponoć dobry
przedsiębiorstw za granicą dobrze czyna zahamowania polskich inwe- męską wyobraźnię od Europy makaron. Jest też czwartoligowy
widać, że jest to istotny problem. stycji na rynkach dalekowschod- po Australię? Czaniec! Ta 5-ty- klub piłkarski i zapora wodna
Główne kierunki ekspansji dotyczą nich. Nasza obecność jest tam ni- sięczna miejscowość pod Biel- na Sole. O Czańcu wzmiankował
krajów ościennych, dobrze zna- ska, na rynku chińskim poniżej skiem, która kiedyś słynęła w swoich kronikach Jan Długosz.
nych przez naszych przedsiębior- 10%, i ta wartość w najbliższym z płóciennictwa i sukiennic- Przed laty czanieckim sukienni-
ców, choćby z powodów kulturo- czasie nie będzie wzrastała. twa, dziś jest ojczyzną najbar- kom nie śniło się nawet, że to
wych. Mamy takie podejście, że Rozmawiał: dziej wymyślnej bielizny ero- znad Soły można ruszyć na han-
dogadamy się z Ukraińcami, bo MACIEJ GŁOGOWSKI tycznej, uwodzącej nawet ba- dlową kolonizację globu. Właśnie
jeździliśmy tam, oni przyjeżdżali tu- Oprac. BM jecznie bogatych szejków udało się to Agnieszce i Tomaszo-
wi Szpilom, twórcom marki Ob-
sessive. Ich firma, urzędująca
w skromnym biurze na przedmie-
ściach (nowa siedziba, również
w Czańcu, już się buduje), to dziś
światowy potentat na rynku fanta-
zyjnych strojów dla kobiet. Bieli-
zna to jedno, globalnym hitem są
zmysłowe kostiumy. Stewardesa?
Jak wynika z zeszłorocznych ba-
dań brytyjskich seksuologów, to
jedna z głównych bohaterek mę-
skich fantazji (40 proc. bada-
nych). Tą pierwszą jest pielęgniar-
ka (54 proc. badanych). Obsessi-
ve przebiera kobiety w opięte far-
tuchy i jeszcze daje stetoskop
gratis. Do wyboru jest też uniform
m.in. seksownej pokojówki, poli-
cjantki i kelnerki.
– Staramy się wychodzić na-
przeciw tym i innym fantazjom.
Wiem, że mężczyźni bardzo czę-
sto kupują seksowne kostiumy
czy bieliznę niejako dla własnej
przyjemności, ale kobiety też lu-
bią tę zabawę – uśmiecha się
Agnieszka Szpila.
Małżeństwo Szpilów udowad-
nia, że ta zabawa może być rów-
nież znakomitym pomysłem
na biznes. Liczby mówią wszyst-
ko: 14 mln zł przychodów w ubie-
głym roku (o 40 proc. więcej niż
rok wcześniej), ponad pół miliona
sprzedanych kompletów bielizny
i kostiumów, z których 60 proc.
trafia za granicę. Trafia do 40 kra-
jów na wszystkich kontynentach,
w tym do tak egzotycznych, jak
Mauritius, Liban, Reunion, Kuwejt,
Izrael, Japonia i Australia. W Du-
baju rarytasy z logo Obsessive
od tego roku oferowane są mię-
dzy innymi w butiku w Burdż Cha-
lifa, najwyższym budynku świata.
Sprzedają się niewiarygodnie do-
brze (kilka tysięcy sztuk w miesią-
cu), dlatego dziś już wiemy, co

 20
R E K L A M A
a1518-20.qxd 2010-04-02 19:40 Page 4

20 POLAK POTRAFI ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Stringi
dla szejka
19 

pod szczelnym czadorem noszą


kobiety w Emiratach. A wszystko
zaczęło się od... nocnej halki, któ-
rej przed czterema laty szukał dla
żony pan Tomasz.
– Chciałem sprawić żonie taki
prezent. Nie mogłem znaleźć nic
ciekawego, a to, co ostatecznie
kupiłem, było marnej jakości
– opowiada założyciel jednego
z najbardziej seksownych bizne-
sów w Polsce.
Nad Wisłą Szpila był pionierem.
Idea była śmiała: bielizna erotycz-
na, ale bez pornograficznego
sznytu. Frywolna, ale ze smakiem.
Do salonów z normalną bielizną,
a nie do sex-shopów. Reklamują-
ca się za pomocą profesjonalnych
sesji zdjęciowych, których nie po-
wstydziłyby się najlepsze maga-
zyny z wysmakowaną erotyką Agnieszka Szpila i Małgorzata Chmielniak opracowują kolejny prototypowy wzór
(jedną z modelek firma zakontrak- Fot. Arkadiusz Ławrywianiec/Polska The Times

towała aż w Kanadzie). Włoszech, gdzie odważnie rekla- która notuje systematyczny z Polski. Dziś sprzedajemy naszą
Marka Obsessive błyskawicznie muje się na ulicznych billboar- wzrost sprzedaży. bieliznę również na antypodach –
zdominowała sprzedaż w interne- dach i w kolorowych czasopis- – Nasz grecki przedstawiciel żar- wylicza Tomasz Szpila.
cie, gdzie od początku jest w Pol- mach (do tych dwóch krajów tra- tuje, że nasze wyroby pozwalają Produkcja Obsessive ma miej-
sce absolutnym liderem i wy- fia ponad połowa eksportowych Grekom zapomnieć o gigantycz- sce w Chinach, ale faza projekto-
znacznikiem trendów (naśladow- produktów marki). Teraz Obsessi- nych problemach ekonomicznych. wania, dobierania materiałów i szy-
ców systematycznie przybywa). ve podbija rynki w Czechach, Niedawno przyleciała do nas kon- cia prototypowych modeli odbywa
Firma otworzyła też swoje przed- na Ukrainie i w Grecji. W ostatnim, trahentka z Australii. Pofatygowała się w Czańcu. Za stadium koncep-
stawicielstwa w europejskich ko- pochłoniętym kryzysem kraju jest się osobiście, bo nie wierzyła, że cyjne odpowiedzialna jest Małgo-
lebkach mody: we Francji i we nawet jedyną marką bieliźniarską, takie rzeczy może robić firma rzata Chmielniak. To ona wymyśliła
m.in. seksowną stewardesę.
– Najczęściej radzę się koleżan-
ki albo męża. Jemu najbardziej
do gustu przypadł kostium bawar-
skiej Heidi – mówi projektantka.
Czaniec to mała mieścina, za-
pewne ze wszystkimi jej urokami.
Dowód? Małgorzata Czernik, soł-
tys wsi, nie chciała wypowiadać
się o sukcesie swoich sąsiadów.
Ale jak mówią twórcy marki Ob-
sessive, nie obawiają się nieuza-
sadnionej agresji z racji kontro-
wersyjnej dla wielu działalności.
– Uważam, że nasze produkty
nie tylko wspierają politykę proro-
dzinną, ale i sprzyjają wierności
małżeńskiej i monogamii. Dzięki
nim żaden mąż i żadna żona nie
znudzi się seksem małżeńskim
– śmieje się Tomasz Szpila.
Wieść gminna w Czańcu i okoli-
cach niesie, że również tam
w małżeństwach moc nowych
wrażeń. Pod strzechami figlują
stewardesy, pokojówki i króliczki
„Playboya”.
MARCIN ZASADA
Tytuł oryginalny:
„Piękne obsesje z Czańca”
R E K L A M A
a1521 - benzyna.qxd 2010-04-02 17:40 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) DO PEŁNA! 21

W USA litr benzyny kosztuje już nawet 2 złote! W Polsce tylko 4,50

Marzenie o tanim tankowaniu mniej zasiarczoną i lżejszą – niż ta, którą krotnie droższa niż w USA – lecz decyzje ze stosowania wynegocjowanej, obniżo-
Polska musi sprowadzać z Rosji. Inna władz naszego państwa oraz dyrektywy nej akcyzy za olej napędowy. Obecnie
rzecz, że różnica w cenie surowca się Unii Europejskiej, których musimy prze- wynosi ona tylko 270 euro za 1000 litrów
Nr 12 (28 III). Cena 5 zł zmniejsza: dwa lata temu baryłka (159 li- strzegać. oleju. W niektórych krajach unijnych ak-
Czego jak czego, ale niskich cen trów) ropy „arabskiej lekkiej” kosztowała Na ceny benzyny Eurosuper 95 oraz cyza jest znacznie wyższa, np. w Wielkiej
paliw na pewno możemy Stanom Zjed- o 3 dol. więcej niż baryłka ropy rosyj- paliwa napędowego, jak pokazują wy- Brytanii to aż prawie 700 euro. Nasze
noczonym zazdrościć. U nas na sta- skiej, a dziś jest droższa tylko o niespeł- kresy, wpływają przede wszystkim akcy- uprzywilejowanie kiedyś jednak się
cjach litr benzyny 95 kosztuje obecnie na dolara. Rosja przeznacza bowiem za i VAT. A są to czynniki niezależne skończy, bo Komisja Europejska zwal-
średnio ok. 4,5 zł. W USA za jeden ga- gorsze gatunki ropy na rynek krajowy, od podmiotów zajmujących się dosta- cza wewnętrzną konkurencję podatko-
lon (3,78 l) takiej benzyny płaci się systematycznie poprawiając jakość pa- wami surowca, przetwórstwem i dystry- wą i najprawdopodobniej od 2012 r. Pol-
na stacji przeciętnie 2,6 dol., czyli liw, które eksportuje. Kilka lat temu, np. bucją. ska będzie musiała podnieść akcyzę
7,4 zł. Litr kosztuje zatem ok. 2 zł. w 2000 r., gdy baryłka kosztowała zaled- Spójrzmy, z czego dokładnie składa za olej napędowy.
Przeszło dwa razy taniej niż u nas. wie 35 dol., różnica kilku dolarów miała się cena detaliczna tysiąca litrów benzy- Niższe teoretycznie mogłyby być
W niektórych stanach (np. Missouri, jednak istotne znaczenie. ny 95, wynosząca w ubiegłym tygodniu opłaty paliwowe. Są one naszym rodzi-
Ohio czy Oklahomie) jest jeszcze ta- Dziś baryłka kosztuje ponad 80 dol., średnio 4,5 tys. zł: mym patentem na finansowanie rozwoju
niej – tam litr benzyny kosztuje ok. co wcale nie przeszkadza amerykań- 1832 zł – tyle bierze za paliwo Polski transportu, wymyślonym w 2004 r. przez
1,8 zł. skiemu Exxonowi, największemu kon- Koncern Naftowy Orlen; Marka Pola, ówczesnego wicepremiera
Warto przy tym zauważyć, iż Ameryka- i ministra infrastruktury. Opłaty zasilają
nie wcale nie uważają, że paliwo w ich krajowy fundusz drogowy, 80% środków
kraju jest tanie. Galon benzyny jest tam przeznaczanych jest właśnie na budowę
dziś o ponad 60 centów droższy niż dróg i autostrad, reszta na modernizację
przed rokiem. Ten wzrost cen wywołał kolei. Pomysł jednak dobrze się spraw-
w USA spore niezadowolenie, przyczy- dza w praktyce, więc żadne kolejne
niając się do nasilenia krytycznych uwag ugrupowania rządzące Polską nie prze-
pod adresem prezydenta i jego admini- widywały likwidacji tych opłat.
stracji. No i wreszcie niższe mogłyby być
Dla porządku tylko wypada dodać, że oczywiście opłaty pobierane przez Orlen
przeciętny Polak w porównaniu z Amery- oraz marże sprzedawców. To już jednak
kaninem jest biedakiem. Dochód netto zupełna teoria...
na osobę w polskiej rodzinie to ok. 1 tys.
zł miesięcznie. W amerykańskiej – ok. Drogo, ale stabilniej
1,3 tys. dol. miesięcznie. Siła nabywcza Stany Zjednoczone do Unii nie należą,
mieszkańca USA jest ponad trzy razy więc akcyza występuje tam w postaci
większa niż mieszkańca Polski. Gdyby szczątkowej, na poziomie paru centów
jednak cena benzyny w Ameryce osią- za galon i tylko w niektórych stanach.
gnęła taki poziom jak w naszym kraju, Nie ma tam również VAT, choć pojawiają
z pewnością doszłoby tam do zamie- się pomysły jego wprowadzenia. Paliwo
szek i krwawych starć z udziałem policji Gdyby cena benzyny w Ameryce osiągnęła taki poziom jak wciąż może zatem pozostawać tanie, co
i gwardii narodowej. My znosimy ją bez w naszym kraju, doszłoby tam do zamieszek Fot. PAP/EPA
jest oczywiście bardzo korzystne dla
szemrania, ciesząc się, że paliwo nie jest cernowi naftowemu na świecie, w utrzy- 199 zł – marża, jaką inkasują sprze- mieszkańców USA – a do niedawna sta-
na razie tak drogie jak w połowie 2008 r., mywaniu niskich cen paliw. Czy Orlen dawcy; nowiło także koło zamachowe motoryza-
gdy cena litra benzyny 95 przekraczała i Lotos nie mogłyby iść w jego ślady? No 811 zł – VAT o stawce 22% (co ozna- cji amerykańskiej.
już 4,7 zł. I szybko zapominamy, że nie oczywiście, że nie... cza, że w cenie detalicznej benzyny po- – Udział podatków i opłat w cenie pa-
tak dawno, bo jeszcze na początku Naturalnie, amerykańska branża pali- datek ten stanowi 18%); liw przekracza w Polsce 50%. Oznacza
2009 r., za litr etyliny 95 płaciliśmy śred- wowa jest znacznie efektywniejsza, bar- 1565 zł – akcyza; to, że ceny detaliczne paliw zachowują
nio poniżej 3,4 zł. Potwierdza to tezę, że dziej innowacyjna i nastawiona na obniż- 93 zł – opłata paliwowa. u nas większą stabilność niż w USA. Tyl-
jesteśmy narodem cierpliwym i skłon- kę kosztów niż nasze przedsiębiorstwa. W przypadku oleju napędowego, któ- ko bowiem w niespełna połowie są wraż-
nym do wyrzeczeń. Tam decyduje rachunek ekonomiczny, rego tysiąc litrów kosztuje na stacjach liwe na wahania cen surowca, wywoły-
u nas do niedawna liczył się również po- średnio 4070 zł, te liczby nieco się różnią: wane rozmaitymi czynnikami. Tam pali-
Jakoś im się opłaca lityczny. Przykładem jest nieuzasadniony 1848 zł – cena, jaką bierze Orlen (jak wa są wprawdzie tańsze, ale procento-
Stany Zjednoczone to kraj, który kon- finansowo i przynoszący olbrzymie stra- widać, liczy sobie więcej niż za benzy- wo ich cena się zmienia w znacznie
sumuje i przetwarza najwięcej ropy ty zakup przez Orlen rafinerii w Możej- nę); większym stopniu niż w Polsce – wska-
na świecie – przypada na nie prawie jed- kach, przeprowadzony za rządów PiS 206 zł – marża sprzedawców; zuje Urszula Cieślak, analityczka rynku
na czwarta światowego zużycia. Koszty po to, by utrzeć nosa Rosjanom. Ówcze- 734 zł – VAT; paliwowego.
pracy są tam znacznie wyższe niż u nas. sny prezes Orlenu Igor Chalupec zarze- 1048 zł – akcyza; Pytanie, czy polscy kierowcy woleliby
Amerykanie wykorzystują własne złoża, kał się, że to transakcja jak najbardziej 234 – opłata paliwowa. stabilność, czy choćby spore wahania
ale ponad dwie trzecie potrzebnej im ro- korzystna dla Polski. Chyba jednak, jako Teoretycznie niektóre z tych kwot mo- cen, ale na poziomie o połowę niższym,
py muszą importować, często z zapal- krewnemu Poli Negri, lepiej mu wycho- głyby być niższe. Jeśli chodzi o akcyzę, jest oczywiście retoryczne. Należymy
nych i narażonych na konflikty obszarów dziło granie w filmie niż decydowanie Unia Europejska wyznacza tylko stawki do Unii Europejskiej, prowadzimy taką
globu. W celu zapewnienia sobie bez- o sprawach najważniejszej polskiej spół- minimalne – 359 euro od tysiąca litrów politykę paliwową jak inni jej członkowie
pieczeństwa paliwowego USA toczą ki... benzyny 95 i 302 euro od tysiąca litrów – i możemy tylko być zadowoleni, że
kosztowne wojny i utrzymują poważne oleju. za naszą zachodnią granicą benzyna
siły zbrojne poza granicami kraju. A mi- Państwo bierze swoje Deficyt budżetowy zwiększa jednak oraz olej napędowy są i tak wciąż nieco
mo to na stacjach benzynowych zawsze Jednak to nie decyzje kolejnych pre- apetyty naszego rządu, który akcyzę droższe niż w Polsce.
mieli i mają tanią benzynę. W dodatku zesów Orlenu przyczyniają się do tego, za benzynę 95 ustalił na poziomie 403
importują i przerabiają ropę droższą – bo że benzyna w Polsce jest ponaddwu- euro. Na szczęście nie zrezygnowaliśmy ANDRZEJ DRYSZEL
a1522-23.qxd 2010-04-02 18:43 Page 2

22 DOM MARZEŃ ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Jedni wprowadzają się do (nie)swoich mieszkań. Inni wciąż na nie czekają. Łączy ich
jedno: bezsilność, poczucie krzywdy i złość

Deweloperzy zniszczyli nam życie Wówczas po raz pierwszy pojawiło mieszkanie, to z przyjemnością za- kałużę, popękane ściany, brudne
Nr 72 (26 III). Cena 2 zł
się widmo upadłości. – Byłam na mienię napis na „oddali.pl” – mówi. schody, to jest mi smutno, że na to
spotkaniu, na którym o tym wszystkim poszły moje pieniądze. Deweloper
Kraków ul. Dworska. Na budyn- się dowiedziałam. Przez jakiś czas
Krystyna: Mieszkanie zniszczył życie 180 rodzinom. Sumie-
kach banery „www. okradli.pl”, „Za- nie mogłam dojść do siebie. Szłam na bezpieczną przyszłość nie jest jego prywatną sprawą, ale
płaciłem, nie oddam”, „Siódme, nie wzdłuż Wisły, myśląc, że to mi się po Jeszcze się tu nie wprowadziła. Nie nas powinno chronić prawo – mówi.
kradnij”. Wchodzę na podwórze. Mi- prostu śniło – opowiada. Upadłość potrafi. Każdy kąt przypomina jej Pani Krystyna przyznaje, że bez
jam ochroniarzy, przechodzę obok stała się jednak faktem. Nierucho- o koszmarze. – Łatwiej znieść myśl myśli o tym, co przyniesie następny
kałuży i sterty śmieci. Ogromny blok mość przy Dworskiej zajął syndyk. o tym, co się stało, jak jest się dalej dzień, nie da się żyć. – Na święta Bo-
stoi całkiem pusty. W trzech mniej- Mimo to Barbara Mrózek zaryzyko- – mówi. Po chwili dodaje: – To miało żego Narodzenia byłam u rodziny na
szych, w niektórych oknach, widać fi- wała. Była jedną z dwóch pierwszych być moje wymarzone mieszkanie. Je- Pomorzu. I tam między plackami a sa-
ranki, żaluzje. Wchodzę do jednego osób, które wprowadziły się do bu- stem nauczycielką. Nie wiem, jak dłu- łatkami, które przygotowywałam, le-
z budynków. Do większości lokali dynku. Nie tak wyobrażała sobie ten go jeszcze będę pracowała, więc żały karteczki, a na nich moje zapiski.
wprowadzili się ci, którym udało się dzień. – Kiedy jeszcze wydawało się, chciałam się zabezpieczyć na przy- Jak coś usłyszałam w radio albo jak
jeszcze dostać klucz i podpisać pro- że wszystko jest na dobrej drodze szłość. Bałam się nędzy. Chciałam coś przyszło mi do głowy, natych-
tokół odbioru. Niektórzy są nawet za- miast notowałam. Przez cały czas my-
meldowani. Mają wodę, prąd. Ale ślę, jak walczyć z tymi, którzy oszuka-
każdego dnia budzą się z pytaniem li nas w majestacie prawa – mówi.
„Czy po przyjściu z pracy, sklepu, bę- Podkreśla, że podczas pieczenia cia-
dę miała dokąd wrócić?”. Nad mająt- sta na Wielkanoc będzie podobnie.
kiem, za który każdy z nich słono za- Te same pytania, ten sam żal, może
płacił, czuwa syndyk. tylko inne notatki.
Barbara: Mieszkanie Anna: Mieszkanie
z balkonem na zachód na życiowy start
Był początek 2006 roku. Barbara Patrzy na tzw. blok A przy Dwor-
Mrózek miała pół roku, by znaleźć skiej. Tu strach już nawet wejść.
mieszkanie. Trafiła do firmy Dziura nad windą, niezabudowane
„Leopard”. – Moim marzeniem było schody i balkony, niszczejące
2-3-pokojowe mieszkanie, koniecz- okna. I nic więcej. A miało być m.in.
nie z balkonem na zachód, bym po jej mieszkanie. To, które miało jej uła-
powrocie z pracy mogła choć na twić start w życiu. – Moja mama pod-
chwilę zobaczyć słońce – opowia- czas urlopów pracowała jako lekarz
da. I właśnie tu znalazła ofertę. za granicą. Zarabiała pieniądze dla
Wpłaciła zaliczkę. Mimo to szukała mnie, abym mogła po studiach roz-
nadal. – Jednak kiedy dowiedziałam począć samodzielne życie – mówi
się, że „Leopard” jest sprawdzoną Anna Trybus. Jej mieszkanie koszto-
firmą, zawsze w dobrym miejscu lo- wało prawie 330 tys. zł.
kalizuje swoje inwestycje, przedsta- O problemach z „Leopardem” jej
wia ciekawe rozwiązania architekto- matka dowiedziała się przypadkowo.
niczne, postanowiłam mu zaufać Nie mogła w to uwierzyć. Tydzień
– wspomina. później trafiła do szpitala z zawałem
Chciała w końcu mieć swoje Rys. Piotr Rajczyk serca. Wróciła do zdrowia. Jednak
mieszkanie. Od 1987 roku wciąż wraz z córką nie mogą się pogodzić
gdzieś się przeprowadzała: najpierw i mamiono nas obietnicami, że już sobie już teraz zapewnić bezpieczną z myślą, że ktoś potrafił wyrządzić im
akademik, potem kilkanaście innych wkrótce dostaniemy klucze, objecha- starość. Żeby później nie zastana- tak ogromną krzywdę.
wynajmowanych lokali. – Przez łam wszystkie sklepy. Wybrałam naj- wiać się, czy stać mnie na książkę lub Anna Trybus przyznaje, że jeszcze
wszystkie lata gromadziłam oszczęd- ładniejsze płytki, meble. A kiedy się gazetę. przed wojną tereny w pobliżu osiedla
ności. Niestety, nie wystarczyły. Wzię- wprowadzałam, na podłogi kupiłam Bała się kredytu. Pomógł jej brat, Podwawelskiego i Dębnik należały
łam więc kredyt. Podpisałam umowę linoleum. I to nie dlatego, że nie było który jest współwłaścicielem miesz- do jej rodziny. Nic więc dziwnego, że
z deweloperem. Była bardzo dobrze mnie stać na nic innego. Po co mia- kania. Kosztowało ich 280 tys. zł. jej matka nadal tu mieszka. Chciała,
przygotowana. Nie płaciło się za dziu- łam inwestować w mieszkanie, z któ- – Kiedy tu zamieszkałam, wynaję- by córka była w pobliżu. Jednak An-
rę w ziemi. Kolejne raty spływały rego w każdej chwili mogą chcieć łam budowlańca i wyburzyłam ściany. na na mieszkanie czeka już 3 rok.
w miarę postępu prac – mówi Barba- mnie wyrzucić? – pyta. Było pełno usterek, wiec chciałam – A wszystko już miałam zaplanowa-
ra Mrózek. I tak za swoje wymarzone Mieszkam najdłużej, bo od roku. coś zmienić. Rozwalenie ścian było ne, całą aranżację wnętrza, wybrane
mieszkanie zapłaciła 380 tys. zł. Dziś nie wysyła już pustych SMS-ów, też formą wyładowania złości na de- płytki, meble. Przechodzę tędy pra-
Koszmar zaczął się w sierpniu by komórką oświetlić klatkę schodo- weloperze – zdradza pani Krystyna. wie codziennie. I choć wiem, że
2008 roku. – Wróciłam z wakacji. Po- wą. Ma podłogę z drewna, kupiła ko- Mimo że od momentu ogłoszenia wszystkim nam grozi sprzedaż tych
szłam do banku. Tam przypadkowo lejne meble. W ten sposób oddala upadłości minęło już kilka miesięcy, nieruchomości, to jednak trochę z za-
usłyszałam, że coś złego dzieje się myśl, że syndyk może sprzedać jej wciąż nie może się z tym pogodzić. zdrością patrzę na tych, którzy przy-
z inwestycją przy Dworskiej. Wrzuci- mieszkanie. Na jej wymarzonym bal- Początkowo w ogóle nie mogła spać. najmniej tu mieszkają. W moim bloku
łam więc w Google hasło „Leopard” konie wisi baner „www.okradli.pl”. Postanowiła jednak walczyć. – Chcę nie ma nic – mówi. – Zbliżają się ko-
i przeżyłam szok – mówi. Okazało się, – Chcę zaprotestować przeciwko przejść przez to wszystko i nie dać się lejne święta i kolejne życzenia, by
że deweloper żąda dopłat 3 tysiące tym, którzy mnie oszukali i przestrzec zniszczyć. Jednak do złości mam pra- wszystko z „Dworską się ułoży-
złotych do metra kwadratowego. innych. Jak tylko oddadzą mi moje wo. Kiedy tu przychodzę i widzę tę ło”. I tak już od ponad 2 lat.
a1522-23.qxd 2010-04-02 18:43 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) DOM MARZEŃ 23


Powoli zapada zmrok. W niektórych więc na razie również szans na kre- usłyszałem, że już o nic nie muszę się programu „Sprawa dla reportera”. Pa-
oknach zapalają się światła. Nadcho- dyt. Obecnie mieszkamy u rodziców martwić. Co więcej było mi potrzeb- trzymy, a ten siedzi i pije kawą. Zrobi-
dzi kolejna noc w (nie)swoim „M”. – mówi pani Barbara. Zaznacza, że ne? Tylko czekać na mieszkanie – mó- liśmy mu awanturą. Wychodząc,
*** jakoś trzeba żyć. Choć nikt nie wie, wi Patryk Połowniak. uprzedziłem barmankę: „Niech pani
Podłęże koło Niepołomic. Za nie- co będzie dalej. – Lepiej tu nie przy- Na to się jednak nie doczekał. przypilnuje, żeby zapłacił rachunek.
bieskim blaszanym ogrodzeniem kil- jeżdżać. Bo jak patrzę na to, płakać Wraz z żona wynajmują 3-pokojowe Bo skoro ludzi oszukał na 50 milio-
ka hektarów ziemi. Tu miało powstać mi się chce – mówi Tomasz. mieszkanie. – Jednak z 2 współloka- nów, to co dopiero oszukać kawiarnię
osiedle o kuszącej nazwie „Żubr”. torami, żeby było taniej – dodaje. na kilkanaście złotych”. A w studiu
Przez dziurę, wraz z klientami spółki
Magdalena i Jerzy: Spłacają też kredyt. Żona Patryka nie usłyszeliśmy, że nie może uczestni-
o tej samej nazwie, wchodzimy na te- Mieszkanie z ogródkiem przyjechała do Podłęża. Nie chce pa- czyć w nagraniu, bo, jak sam napisał,
ren budowy. Trafiamy na błoto Na „Żubra” trafili w internecie. Wa- trzeć na to pobojowisko. – Tu gdzie jest w Szwajcarii i załatwia kredyt na
i chaszcze. – Tu miało być moje hali się między dwiema firmami. – Tu miały być fundamenty naszego do- dokończenie naszej inwestycji – mó-
mieszkanie – pokazuje Jerzy Skraba. jednak roboty były prowadzone mu, stoi woda – pokazuje Patryk. wi Jerzy Skraba.
Idziemy dalej. Przed nami ok. w szybkim tempie, a przy Sołtysow- Klienci „Żubra” to ponad 100 osób. Klienci „Leoparda” i „Żubra” nie
120 niewykończonych domków. skiej wprost przeciwnie. Wybraliśmy Wydeptali już wszystkie ścieżki: ukrywają, że czują się bezsilni. Były
Obok nich gruz. Tu, gdzie miał być więc ofertę „Żubra”. Tyle tylko że tam w sądzie, prokuraturze. Pojechali też już łzy i nieprzespane noce. Teraz gó-
kolejny budynek, stoi woda. już dawno ludzie mieszkają, a my nie do Warszawy. Niektórzy przykuli się rę wzięła niepewność i złość.
– A gdzieś tam jest moje mieszka- mamy nawet dziury w ziemi, tylko łąkę kajdankami w biurze spółki. Dotarli – Do jakiego nieszczęścia musi
nie – mówi Patryk Połowniak. – mówi Jerzy Skraba. do willi jednego z prezesów „Żubra” dojść, by ktoś w końcu zainteresował
Barbara i Tomasz: Nie ma nadziei, że jego budynek w Konstancinie. Ostatni raz spotkali się naszymi sprawami? – pyta pani
w ogóle powstanie. – Spłacamy kre- go w kawiarni na Krakowskim Przed- Krystyna.
Mieszkanie, w którym dyt, dodatkowo miesięcznie płacimy mieściu. – Szliśmy akurat na nagranie MAGDALENA UCHTO
chcieli założyć rodzinę 1700 zł za wynajem – mówi. A wszyst-
Pracowali za granicą. Chcieli zaro- ko miało wyglądać zupełnie inaczej.
bić, by kupić mieszkanie w Krakowie. – Tak się cieszyłam, że będę mieć do-
W internecie znaleźli ofertę „Żubra”. mek z ogródkiem – mówi jego narze-
Od razu im się spodobała: konkuren- czona, Magdalena Sosnowska.
cyjne ceny, idealna lokalizacja, cieka-
wa wizualizacja osiedla. Na początku
Patryk: Miało być
2008 roku podpisali umowę z dewe- mieszkanie, jest woda
loperem. Potem znów wyjechali do Jego historia jest podobna: internet,
pracy. – W okresie wakacji już coś kredyt w banku i... Wraz z żoną wybra-
złego zaczynało się dziać. Pracowni- li inwestycję w Podłężu, bo ceny za
cy spółki snuli różne opowieści. Przy- metr kwadratowy były bardzo korzyst-
jechaliśmy na Boże Narodzenie i zo- ne. Pospłacali kredyty studenckie
baczyliśmy, że wszystko jest w gru- i wzięli kredyt w banku. – Tu nabrali-
zach. Z nikim nie było kontaktu, biuro śmy pewności, bo bank polecał nam
w Krakowie zostało zamknięte – przy- tego dewelopera. W spółce bez pro-
pomina Barbara Wąsik. blemu wydano nam zaświadczenie, że
Spodziewa się dziecka. Z mężem, nie zalega ona ze spłatą kredytu w jed-
Tomaszem Sikorą, myśleli, że założą nym z banków (dopiero później okaza-
rodzinę już w nowym mieszkaniu. To, ło się, że zaświadczenie, które otrzy-
co zarobili za granicą, zainwestowali mał w spółce, pochodziło sprzed kilku
w „Żubrze”. – Nie pracowaliśmy miesięcy). Z tym papierkiem szybko
w Polsce, nie mamy ciągłości pracy, pobiegłem do swojego banku. Tam

LEOPARD
W ub.r. została ogłoszona upadłość spółki. Jej głównym wierzycielem
jest amerykański fundusz Manchester Securities Corporation, któremu de-
weloper sprzedał obligacje, oddając w zastaw mieszkania swoich klientów.
Majątkiem dysponuje obecnie syndyk. Postępowanie prowadzi krakowska
prokuratura. Ludzie szansę widzą w jej postanowieniu, zobowiązującym
syndyków do pozostawienia w niezmienionym stanie prawnym, jako do-
wód rzeczowy w toczącym się postępowaniu karnym, m.in. nieruchomości
przy Dworskiej. Klienci zarejestrowali Stowarzyszenie Osób Poszkodowa-
nych przez Dewelopera „Wierzbowa” (pod taką nazwą jest głównie znana
inwestycja – przyp. red.). Tych, którzy są w podobnej sytuacji, zapraszają
na stronę www.okradli.pl

ŻUBR
Komornik wszczął, na podstawie bankowego tytułu wykonawczego, po-
stępowanie egzekucyjne nieruchomości pod Niepołomicami. Obecnie pro-
wadzona jest wycena. Jeśli nieruchomość zostanie wystawiona do licytacji
i uda się ją sprzedać, w pierwszej kolejności zaspokojony zostanie wierzy-
ciel hipoteczny, czyli bank. Krakowska prokuratura złożyła, za pośrednic-
twem Ministerstwa Sprawiedliwości, wniosek o międzynarodową pomoc
prawną do ministerstwa w Holandii. W grę wchodzi m.in. przesłuchanie kil-
kunastu obywateli tego państwa, w tym jednego z prezesów spółki, które-
go nie ma w Polsce. Wykonawca inwestycji dotychczas nie porozumiał się
z Holendrami w sprawie ewentualnego przejęcia spółki. Warszawski sąd
nie ogłosił jej upadłości.

R E K L A M A
a1524-25 POLSKA.qxd 2010-04-02 17:36 Page 2

24 A TO POLSKA WŁAŚNIE ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Poszlakowy proces przed sądem w Zamościu


Na peronie
Rzucą na glebę?
Jeśli odwiedzicie mazowieckie Le-
Dwie dynie, trzy sprawy
gionowo, niech wam czasem nie przyj- mek nie dał za wygraną. Dogonił wóz grzywny. Nakazał też zapłacić
dzie do głowy fotografować pociągi. już na drodze polnej gruntowej. Nie 19,50 zł nawiązki, bo na tyle wycenio-
Lokalny tygodnik „To i Owo” opisał Nr 12 (23 III). Cena 2,50 zł mógł go jednak wyprzedzić, bo dro- no wartość dwóch dyń. Pan Marian
skandal, jaki wydarzył się na jednym Czy były to największe dynie ga była wąska. Udało się to dopiero nie zgodził się z wyrokiem i zaskarżył
z peronów stacji. – Kto pani pozwolił fo- w kraju, nie wiadomo, wygląda na wtedy, gdy furmanka zjechała na łą- go do sądu okręgowego.
tografować? To obiekt o znaczeniu stra- to, że były najdroższe. Pan Marian kę. Zeskoczył z roweru złapał rękami W międzyczasie pan Marian prze-
tegicznym! – wrzeszczał do dziennikar- ukradł dwie, za co sąd ukarał go, za dyszel. Wtedy woźnica krzyknął: grał inny proces. Tym razem cywilny.
ki rozwścieczony maszynista EN57. zasądzając 800 zł grzywny „Puszczaj dyszel!” i zaciął konia ba- Pan Jan zażądał od niego odszkodo-
– Opisze pani wygląd ABW! Przyjdą i 19,50 zł nawiązki. Mężczyzna tem. Koń skoczył w cwał. – Potrącił wania i zadośćuczynienia, twierdząc,
i rzucą na glebę! – straszył. Jakich ta- przegrał także proces cywilny o od- mnie i przejechał po mnie i po rowe- że na skutek wypadku doznał wielu
jemnic strzegł maszynista? Nie wiado- szkodowanie i zadośćuczynienie rze jednym kołem – przedstawiał obrażeń: urazu prawej ręki i nogi, ra-
mo. Być może rdzy zżerającej trójwago- dla właściciela warzyw i będzie mu- swoją wersję wydarzeń pan Jan. mienia, otarć naskórka, a bezpośred-
nowy elektryczny zespół trakcyjny siał mu zapłacić 2 500 zł. Pan Marian pewnie nie spodziewał nio po zdarzeniu utracił pamięć
EN57, który uważa się za najdłużej pro- Pan Marian, 58-letni woźnica, twier- się, że z tego jednego wydarzenia i świadomość. Uszkodzony został też
dukowany pojazd szynowy na świecie... dził, że było tak: 11 września ub.r. zrobi się aż tyle spraw. Pierwsza doty- rower. Sąd Rejonowy w Zamościu
wracał z klaczą od ogiera. Zatrzymał czyła naruszenia przez niego zasad uznał, że woźnica powinien zapłacić
Ścieżka zdrowia się, kiedy na łące zobaczył olbrzymie ruchu drogowego poza drogą pu- mu 1000 zł zadośćuczynienia za cier-
Prawdziwą ścieżkę zdrowia przecho- dynie, z których każda miała co naj- bliczną. Policja, powołując się na art. pienia związane z wypadkiem
dzą pasażerowie – głównie starsi i in- mniej 40 kilogramów. Zaciekawiły go, 98 kodeksu wykroczeń, zarzuciła mu, i 1500 zł odszkodowania m.in. za
walidzi – którzy chcą doatać się do bo tak wielkich nigdy nie widział. że nie zachował ostrożności, stracił koszty leczenia. Łącznie 2500 zł. Zda-
swojego pociągu. Tygodnik „Przełom” Podszedł bliżej, obejrzał warzywa panowanie nad pojazdem zaprzęgo- niem sądu, naganne w sprawie jest
pisze, że osoby takie muszą przecho- i wrócił na wóz. Wtedy zobaczył, że wym i doprowadził do zderzenia z pa- to, że pan Marian po przejechaniu za-
dzić przez tory w niedozwolonych miej- ktoś jedzie na rowerze. Zaciął lejcami nem Janem, powodując u niego ob- przęgiem człowieka nie zatrzymał się,
scach, narażając się na konfrontację konika i ruszył w kierunku domu. rażenia oraz uszkodzenie roweru. aby udzielić mu pomocy, lecz uciekł
z pociągiem. Dlaczego? Nie radzą so- W pewnym momencie usłyszał krzyk. Woźnicy włos z głowy jednak nie z miejsca zdarzenia.
bie z chodzeniem po stromych i śli- – Odwróciłem się i zobaczyłem męż- spadł, bo sąd uznał, że nie można mu Woźnica nie zgodził się z wyro-
skich schodach odległych kładek. czyznę, który krzyczał, że kradnę mu było postawić takiego zarzutu, bo- kiem. W apelacji do Sądu Okręgowe-
Rzeczniczka Oddziału Gospodarowa- dynie. Zajechał mi rowerem drogę. wiem łąka, na której doszło do zda- go pytał:
nia Nieruchomościami w Krakowie po- Odbiłem w prawo. Chciał mnie złapać rzenia, nie jest tym „miejscem poza „Czy gdyby zamierzał zatrzymać
wiedziała gazecie, że jest możliwość za lejce, wpadł z rowerem pod koło. drogą publiczną”, o którym mówi furmankę, wkładając pod koło np.
pomocy takim osobom w dotarciu do Pojechałem dalej. Mężczyzna pod- przepis. Na łące nie obowiązują więc nogę bądź przysłowiową rękę
pociągu. Jaki? – Osoba taka powinna niósł się. Nie zatrzymywałem się, bo przepisy ruchu drogowego. Mężczy- w szprychy, to kto by wówczas za to
na kilka dni przed podróżą zgłosić mi groził – opowiadał woźnica. zna odetchnął z ulgą. W dobrym sa- zdarzenie odpowiadał i kto winien za-
swój problem... na dworcu. To może Pan Jan (l. 69), właściciel dyń, mopoczuciu nie trwał długo, bo płacić?”. Przekonywał, że musi płacić
też kilka dni poczekać tam na pociąg? przedstawiał inną wersję. Wyjaśniał, wkrótce sąd zajął się sprawą kradzie- za nielogiczne zachowanie samego
Dworzec jeszcze postraszy... że od pewnego czasu ktoś kradł mu ży dwóch dyń. Proces miał charakter pokrzywdzonego, bo gdyby nie pchał
Na bliżej nieokreśloną przyszłość z pola dynie olbrzymki. Postanowił poszlakowy, bo policja nie znalazła się pod wóz, toby nie został poszko-
trzeba odłożyć plany renowacji cze- warzyw pilnować. Tego dnia zobaczył dyń na wozie pana Mariana. On sam dowany. Sąd Okręgowy utrzymał jed-
chowickiego dworca – pisze „Kronika przez okno, że jakaś furmanka zatrzy- stanowczo zaprzeczał, jakoby ukradł nak wyrok w mocy. To oznacza, że
Beskidzka”. Gmina zamierzała prze- mała się na jego polu. A że pole od- dynie. woźnica będzie musiał zapłacić
prowadzić gruntowny remont obiektu dalone jest o kilkaset metrów od do- – Nawet przez myśl mi nie przeszło, 2500 zł. Jeśli Sąd Okręgowy w Zamo-
w latach 2010-2011. Dlaczego pasaże- mu, wsiadł na rower, żeby szybciej żeby je zabrać. Zatrzymałem się, bo ściu utrzyma także w mocy wyrok
rowie nadal będą oglądać fatalną wizy- dotrzeć na miejsce. Tymczasem fur- chciałem zobaczyć, czy dynie są karny, to dodatkowo 800 zł, nie licząc
tówkę polskich kolei? Bo choć wniosek man załadował na wóz dwie dynie większe od moich – przekonywał. kosztów sądowych.
na unijne wsparcie inwestycji został i zaczął uciekać. Właściciel olbrzy- Sąd mu nie uwierzył i skazał na 800 zł roh
złożony w czasie, to brakowało w nim
drobnego suplementu – umowy między
PKP a gminą w sprawie dzierżawy
obiektu...
Pies na mięso z komendy – starszy sierżant Ma-
powania dyscyplinarnego. Jednak
ten policjant napisał raport i sam wy-
stąpił o zwolnienie ze służby i przej-
ście na emeryturę. Ze względu na
Polak potrafi! riusz S. staż pracy przekraczający 15 lat ma
Wielkie brawa należą się harcerzom Nr 66 (19 III). Cena 2,10 zł Wartość skradzionych towarów uprawnienia emerytalne.
ze Świebodzic. Najpierw zarobili pie- Starszy sierżant z Prudnika dla nie przekroczyła 30 zł. Policjant był Wstrząśnięci tą kradzieżą są kole-
niądze na farby, a później zakasali ręka- porcji filetów z kurczaka i słoika po służbie. Nie próbował mataczyć, dzy Mariusza S. Prywatnie komentu-
wy i pomalowali poczekalnię na dwor- oliwek zaryzykował honor poli- przyznał się i od razu przyjął mandat ją, że nie wyobrażają sobie dalszej
cu PKP – pisze „Gazeta Wrocławska”. cjanta. Przyłapany na kradzieży w wysokości kilkuset złotych. współpracy z sierżantem. W małej
Ludzie nie mogą wyjść z podziwu, że sam poprosił o zwolnienie ze – W przypadku podejrzenia popeł- miejscowości takie informacje szyb-
odrobina dobrej woli poprawiła wizeru- służby. nienia przestępstwa policjant jest za- ko się rozchodzą w środowisku. – Ja-
nek dworca, co przez lata nie udało się Ochroniarze prudnickiego Kauf- wieszany. Jeśli zapadnie wobec nie- kie moralne prawo do łapania zło-
PKP. Oprócz harcerzy PKP zawstydza landu zauważyli na kamerach moni- go prawomocny wyrok, zostaje wy- dziei miałby sprawca kradzieży?
burmistrz, bo gdy dowiedział się, że toringu klienta, który przeszedł dalony ze służby – tłumaczy Piotr Po- – pytają koledzy sierżanta. Nieoficjal-
młodzież zbiera teraz na ławki, natych- przez kasę, ukrywając pod ubraniem goda, rzecznik Komendy Powiatowej nie dowiedzieliśmy się, że złapany
miast zadeklarował wsparcie. Jak tak słoik oliwek i paczkę filetów z kur- Policji w Prudniku. – W przypadku na gorącym uczynku funkcjonariusz
dalej pójdzie, to PKP nawet wagonów czaka. Zatrzymali mężczyznę i we- popełnienia wykroczenia niezwiąza- miał duże problemy finansowe (…).
nie będzie musiało zapewniać swoim zwali policję. Patrol, który przyjechał nego ze służbą, nawet tego rodzaju,
klientom... na miejsce, stwierdził, że kradzieży ustawa o policji nie przewiduje pro- KRZYSZTOF
KONDUKTOR sklepowej dopuścił się... ich kolega wadzenia wobec takich osób postę- STRAUCHMANN
a1524-25 POLSKA.qxd 2010-04-02 17:36 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) A TO POLSKA WŁAŚNIE 25

Policjanci ukradli mu nazwisko Taka gmina!


mat – przecież był złodziejem! po... dwóch latach – odbył ją prawdzi- Kraśnik
(woj. lubelskie)
Mieszkaniec Mędrzyc, żeby zdjąć wy Andrzej Malinowski z Mędrzyc.
Nr 66 (19 III). Cena 2 zł 50-letni mieszkaniec Kraśnika
z siebie łatkę kryminalisty, chciał się – Obowiązek rzetelnego sprawdze-
w bardzo okrutny sposób postanowił
Jeśli złodziej zna twoje dane, sąd dowiedzieć, jak mogło dojść do tak fa- nia danych ciąży na oskarżycielu pu- rozstać się z psem. Za opiekę nad
wsadzi cię do więzienia. I nie musi talnej pomyłki. Wynajął prawnika. blicznym, w tym przypadku policji. Sąd zwierzęciem, do jakiej się zobligował,
sprawdzać rzetelności policjantów. Był lipiec 2007 roku. W jednej z to- rejonowy nie miał jakichkolwiek pod- dostał 40 zł. „Dziennik Wschodni”
Środy, 3 czerwca ubiegłego roku, ruńskich „Biedronek” został na gorą- staw podawać w wątpliwość informacji podał, że bestia mylnie zwana czło-
Andrzej Malinowski nie zapomni do cym uczynku złapany złodziej. Próbo- zawartych w dokumentach proceso- wiekiem, przywiązała czworonoga do
końca życia. Około godziny 15 do jego wał ukraść: polędwicę, boczek, kawa- wych – broni sądu Beata Fenska-Pa- drzewa i ciężkim młotkiem okładała po
domu przyjechali dwaj policjanci. – Na łek metki, dwa gorące kubki i kostki ro- ciorek, rzecznik prasowy Sądu Okrę- głowie. Przeraźliwy skowyt usłyszała
przywitanie powiedzieli mi, że mam się sołowe. Wartość tego towaru to gowego w Toruniu. jedna z mieszkanek ul. Strażackiej. To
zbierać: jestem aresztowany – mówi. 16,37 zł. Złodziej przyznał się do winy – Jeśli ktoś nie dysponuje dowodem dzięki jej interwencji pies przeżył.
W pierwszej chwili – szok! i podał „swoje” nazwisko: Andrzej Ma- osobistym, policjanci weryfikują poda- Mężczyzna odepchnął ją i odszedł po-
– Nie wiedziałem, o co chodzi. Prosi- linowski. Nie miał dowodu osobistego, ne przez zatrzymanego personalia zostawiając ranne zwierzę. Szybko
łem o wyjaśnienia. Mieli list gończy. ale podyktował mundurowym bez w komputerowej bazie. W przypadku ujęła go policja. Mówią, że psy znają
Przekraczając więzienną bramę, do- chwili wahania: imię, nazwisko, pesel, wykroczeń, innymi narzędziami nie się na ludziach. Aż żal, że ofiara po
wiedział się od oficera, że został skaza- datę urodzenia, adres, imiona rodzi- dysponujemy – twierdzi Wioletta Dą- prostu nie zagryzła takiego paskudne-
ny na 15 dni odsiadki za kradzież. – Za ców i nazwisko rodowe matki. Na tej browska, rzeczniczka prasowa toruń- go typa...
kratkami byłem traktowany „normal- podstawie policjanci złożyli wniosek skiej policji. Andrzej Malinowski 3 mar- Tarnów
nie”, czyli jak zwykły śmieć. Przeżyłem o ukaranie do Sądu Rejonowego w To- ca tego roku został przez Sąd Okręgo- (woj. małopolskie)
koszmar, którego nie życzę najgorsze- runiu. Sędzia zaocznie skazał złodzieja wy w Toruniu oczyszczony z zarzutów. W solidne zdziwienie wprawił miesz-
mu wrogowi – wspomina „więzień” na ograniczenie wolności i 20 godzin – Będę się domagał dużego odszko- kańców wójt, który objawił się na bill-
Malinowski. Kiedy pan Andrzej wrócił prac publicznych. Rabuś jednak nie dowania – nie kryje. (...) boardach promujących gminę Tarnów.
do swojej wsi, dzieci wytykały go pal- stawił się w pracy, więc sąd zmienił ka- Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby
nie drobny fakt, że wójt promuje gmi-
cami, a sąsiedzi plotkowali na jego te- rę na 15 dni więzienia. Karę wykonano PRZEMYSŁAW DECKER nę na terytorium... swojej gminy – wy-
tyka „TEMI”. Niektórzy oskarżają wój-
W ofertach można przebierać... Prze-
Gimnazjaliści zarabiają bieg negocjacji przyprawił nas o obrzy-
dzenie – wystarczy powiedzieć, że roz-
ta, że za publiczne pieniądze, realizuje
sobie i zaprzyjaźnionym radnym kam-
panię wyborczą przed zbliżającymi się
mowa to tylko początek, a ciąg dalszy to
na gejowskich czatach wysyłanie nagich zdjęć, filmiki porno
kręcone komórką, wideopokaz przez je-
wyborami samorządowymi. Na razie
billboardy są dwa – w Koszycach Wiel-
kich i Tarnowcu. Wkrótce stanie jesz-
Żeby zarobić więcej, rozmowa nie wy- den z komunikatorów... Rozmówcy cze jeden – w Zgłobicach. Za montaż
starczy. W związku z tym, że chłopak sprawę stawiają jasno: – Chcesz kasę każdego gmina płaci około 25 tys. zł...
Nr 11 (18 III). Cena 2 zł wskazał adres strony i nazwę czatu, na – postępuj zgodnie z instrukcjami! Nowa Słupia
Jeden z mieszkańców Skierniewic którym loguje się on i jego koledzy Rodzic, którego syn przyznał się do (woj. świętokrzyskie)
przyłapał swojego syna na „dorabia- – sprawdziliśmy. W kilka minut znalazło jednorazowej wizyty na czacie, jest Gminny listonosz odzyskał wiarę
niu” na gejowskim czacie – debiutant się wielu sponsorów, którzy chętnie za- przerażony – nie wie, jak daleko to mo- w ludzi – pisze „Echo Dnia”. Nieco
szybko przyznał się ojcu, że to proce- spokoją finansowe zachcianki nastolat- gło zabrnąć, jak dużego grona kolegów roztargniony przez wiosnę mężczyzna
der modny wśród jego szkolnych ko- ka odciętego przez rodziców od kasy. dotyczy, wreszcie – jak reagować. Dzie- zgubił prawie 13 tys. zł. Torbę z forsą
legów... Podając się za 15-letniego mieszkańca ci w swoim postępowaniu nie widzą nic położył na dachu samochodu, wsiadł
15-latek namiętnie gra w Tibię. Gra, Skierniewic, prosiliśmy o doładowanie złego. „Przecież nikomu nie dzieje się i odjechał. Nieszczęsna grawitacja
która kilka lat temu wywołała burzę na telefonu komórkowego, bądź pieniądze krzywda” (...). i inne prawa fizyki sprawiły, że torba
świecie, nadal wśród dzieciaków jest wy- na rozbudowanie postaci w grze. BEATA MAŁY spadła. Listonosz ocknął się 20 minut
jątkowo modna. Nastolatki godzinami później. Oblany zimnym potem zwie-
hodują swoje wirtualne postaci. Gra wy- FOTOSZOPA rzył się policji. Ta niewiele pomogła.
maga jednak nakładów finansowych, że- Humor polepszył się pocztylionowi,
by szybciej rozbudować postać, dzieciak Idzie sezon... gdy na lokalny urząd zawitał uczciwy
człowiek ze znalezioną zgubą. Widać
musi kupić od innego gracza na przykład
trafiło na bogatego. Moralnie...
elementy wyposażenia. Wirtualna prze- Trzemeszno
strzeń pełna jest tego typu ofert. Najpo- (woj. wielkopolskie)
pularniejszy portal aukcyjny ma kilkaset Ile można czekać na chodnik przy
aukcji dotyczących tylko Tibii. ulicy? Długo. Bardzo długo. Nawet 32
Co zrobić, gdy trzeba wydać dychę, lata! – pochwaliła się mieszkanka po-
a rodzic odmawia wsparcia? Młodego sesji przy ulicy Szkolnej. Tygodnik
skierniewiczanina poinstruowali koledzy „Przemiany” opisał bardzo burzliwe
z klasy. Wystarczy, że wejdzie na czat spotkanie, do jakiego doszło między
dla homoseksualistów, a w łatwy i szyb- mieszkańcami a samorządowcami,
ki sposób zarobi pieniądze. Najlepiej którzy o infrastrukturze miasta usłysze-
wprawieni „potrafią nawet wyciągnąć li sporo gorzkich słów. Rzecz jasna
stówę”. Precyzja relacji na tym stwier- – prawdy. Oprócz chodników ludzie
dzeniu się kończy. Za dychę – jak usły- chcieliby mieć w Trzemesznie równo-
szeliśmy od jednego z dzieciaków – wy- mierne oświetlenie przy ulicach i pla-
starczy z gejami porozmawiać, opowie- cach, które nocą pogrążone są
dzieć o sobie. Nasz rozmówca kolej- w groźnym mroku. Mieszkańcy ul.
nych stopni wtajemniczenia nie do- Wiosny Ludów rozmarzali się przy wi-
świadczył, bo jako debiutant nie widział ceburmistrzu o kanalizacji. Wicebur-
w tym nic złego i bez większych naci- Zdjęcie zrobione w Pucku. Nadesłał Jarek Kreft z Gdyni mistrz spotkanie przeżył...
sków ze strony rodziców pochwalił się Zdjęcia prosimy nadsyłać pocztą lub na adres: fotoszopa@angora.com.pl wraz z danymi autora oraz
dopiskiem, gdzie i kiedy zdjęcie zostało zrobione. Wybrała: A. Pacho
swoją zaradnością. WOJCIECH ANDRZEJEWSKI
a1526-27 soja.qxd 2010-04-02 19:56 Page 2

26 JEŚĆ, CZY NIE JEŚĆ? ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Prawdy i mity
o jedzeniu Co drzemie w soi? niezgodne z regulacjami Unii Euro- w niej inhibitory trypsyny (enzymu
Kawa: pejskiej. trawiącego białka) zmniejszały jego
 Nieprawda, że uzależnia. Uzależ- Przeciętny Polak przekonany jest wchłanianie.
nienia w pojęciu klinicznymź nie należy Wokół przetwórstwa tej o tym, że w jego diecie nie znajdują
Zaczęło się
mylić z przyzwyczajeniem do pewnych się jakiekolwiek produkty GMO. Aby
rośliny zaczęły powstawać
zachowań, z którymi picie kawy bywa zdać sobie sprawę z tego, że jest zu- od Chińczyków
nierozerwalnie związane. gigantyczne koncerny, pełnie inaczej, wystarczy przywołać Jej uprawę rozpoczęli Chińczycy
 Prawda, że przy dużych dawkach które były skłonne przykład transgenicznych odmian 5 tys. lat temu. Początki nie zapowia-
(250-750 mg od czterech filiżanek soi, których import wynosi 90% zapo- dały, że soja zawładnie światowym
wzwyż, zależnie od indywidualnych finansować jej uprawę przez trzebowania na naszym rynku. Prze- przemysłem spożywczym. Przezna-
predyspozycji) mogą pojawiać się ob- farmerów amerykańskich, glądając sklepowe półki dla wegeta- czana była głównie jako zielona pasza
jawy lekkiego przedawkowania: poczu- rian lub menu restauracji nastawio- dla zwierząt, ale wchodziła również
cie zmęczenia, otępienie, mdłości, ból
aby następnie z nawiązką
nych na tego typu klientów, możemy w skład diety i leczniczych prepara-
głowy, zwiększone napięcie mięśni, zarobić na sprzedaży jej dojść do wniosku, że wegetarianizm tów. To w Państwie Środka wymyślo-
zaburzenia snu, arytmia serca. dalece przetworzonych to dieta wymyślona i propagowana no pierwsze technologie przetwarza-
 Prawda, że u niektórych ludzi z zapa- przez producentów soi. Kotlety sojo- nia soi. Dobrze nam znany sos sojowy
leniem błony śluzowej żołądka, chorobą produktów. we, flaki sojowe, mleko sojowe, a na- Chińczycy produkowali z przefermen-
refluksową czy wrzodową wywołaną in- Na początku marca Komisja Euro- wet bekon czy smalec sojowy to tyl- towanych nasion soi, a uprzednio na-
fekcją Helicobacter pylori może docho- pejska, omijając etap debaty, wydała ko kilka pozycji przebogatej oferty moczone i rozdrobnione nasiona sta-
dzić po spożyciu czarnego napoju do do- pisemną zgodę na uprawę w całej produktów żywności. Jeśli jednak ko- nowiły bazę do wyrobu tofu.
legliwości bólowych w nadbrzuszu, odbi- Unii Europejskiej genetycznie zmo- muś wydaje się, że skoro jada Kilka wieków później poznali tę nie-
jania, zgagi lub nudności. Obserwuje się dyfikowanej odmiany ziemniaka wszystkie wyżej wymienione produk- zwykłą rośliną portugalscy maryna-
te przypadłości zwłaszcza u osób piją- o nazwie Amfora. Koncern BASF ty w wersji oryginalnej, tzn. zwierzę- rze, jednak w Europie soja nie wzbu-
cych kawę niefiltrowaną lub instant (są stworzył tę odmianę z myślą o prze- cej – nie spożywa soi, to jest w wiel- dziła zainteresowania. I tak było
one mniej zauważalne, gdy na małą czar- myśle papierniczym wykorzystują- kim błędzie. przez całe stulecia, aż do lat trzydzie-
ną decydujesz się po posiłku). cym skrobię ziemniaczaną przy pro- Szacuje się, że około 60% prze- stych XX wieku, kiedy soją zaintere-
 Nieprawda, że każda kawa jest dukcji papieru. Amfora została zmo- tworzonych produktów zawiera sojo- sowały się Stany Zjednoczone. Ame-
zdrowa. Powinno się unikać tej parzonej dyfikowana tak, aby proces oczysz- pochodne składniki; wędliny, sery, rykańscy farmerzy, ze względu na
po turecku czy, jak kto woli, po polsku czania skrobi był wydajniejszy, a tym słodycze, pieczywo czy odżywki dla zdolność soi do wiązania azotu, wy-
– tzw. plujki, najczęściej zalanej wrząt- samym tańszy. małych dzieci to tylko niektóre z tych korzystywali ją jako poplon podno-
kiem. Po pierwsze, taki sposób parzenia Komisja, argumentując swoją de- produktów. Soja, nawet jeśli nie jest szący jakość zdegradowanej przez
sprawia, że napój jest zawiesiną, a nie cyzję, podkreślała, że Amfora prze- wymieniana jako składnik produktu suszę gleby. Prawdziwy przełom na-
roztworem (jak w wypadku kawy roz- znaczona jest wyłącznie do celów bezpośrednio, to należy z dużym stąpił, gdy w latach 1931-1933 kon-
puszczalnej), więc silniej podrażnia żołą- przemysłowych. I tu pojawiają się prawdopodobieństwem przyjąć, że cern Ford Motor Company (produ-
dek. Po drugie, zawiera on duże ilości wątpliwości. Jak bowiem odróżnić aromaty, lecytyna lub olej roślinny, cent samochodów) przeznaczył na
tłuszczów podwyższających poziom ziemniaka GMO (z ang. Genetycznie użyte do produkcji, również mogą badania nad soją astronomiczną jak
cholesterolu i podrażniających wątrobę. Modyfikowany Organizm) od normal- pochodzić z soi. na owe czasy kwotę 1 250 000 dola-
Najbardziej przyjazna dla żołądka jest ka- nej odmiany? I w jaki sposób dopil- Dlaczego właśnie soja i jej odmia- rów. To właśnie Henry’ego Forda
wa parzona w ekspresie, z dodatkiem nować, aby jakiś nieodpowiedzialny ny GMO stały się tak popularnym można śmiało uznać za ojca współ-
mleka. rolnik nie karmił nimi zwierząt hodow- składnikiem naszej diety? Odpowie- czesnego przetwórstwa soi.
 Nieprawda, że espresso to kawa lanych, o ludziach nie wspominając? dzi na to pytanie należy szukać we W krótkim czasie w laboratoriach
szatan. Ze względu na małą ilość wody właściwościach soi i historii tej rośli- badawczych koncernu powstała nie-
ma mniej kofeiny niż filiżanka kawy Polska wolna od GMO? ny, a właściwie w rozwoju technologii samowita ilość produktów i przemy-
z ekspresu przelewowego. Nic więc dziwnego, że decyzja ta jej przetwarzania. słowych zastosowań soi. Olej służył
Jajka: spotkała się ze sprzeciwem ekolo- Suche ziarna soi są bardziej kalo- do zabezpieczania metalowych czę-
gów i wywołała społeczną debatę na ryczne od ziaren grochu czy fasoli: ści przed rdzą, pełnił funkcję płynu
 Nieprawda, że jajka trzeba myć temat GMO. Jak zwykle w takich sy- 100 g suchych ziaren soi dostarcza w amortyzatorach, a plastik na bazie
tuż przed użyciem. Należy to zrobić, tuacjach na nowo ożył spór pomię- 385 kcal, a grochu i fasoli – 290 kcal. soi stanowił wykończenie wnętrza.
jak tylko przyniesiemy je do domu. To
dzy zwolennikami (do których należy Jej dość wysoka kaloryczność wyni- Naukowcy z tego laboratorium opra-
zapobiega rozwojowi bakterii i ich roz-
część naukowców oraz producentów ka z dużej zawartości tłuszczu i wę- cowali też technologię uzyskiwania
przestrzenianiu się w lodówce.
żywności) i przeciwnikami GMO (po- glowodanów (po ok 20%). z białek sojowych delikatnego włók-
 Prawda, że jajka są świetnym i ta-
została część naukowców, produ- To jednak nie kaloryczność jest na, właściwościami zbliżonego do
nim kosmetykiem. Mają nawilżający
centów żywności i organizacje pro- największym atutem soi. Jej sukces wełny, z którego szyto kapelusze
i chroniący skórę przed wysuszeniem
ekologiczne). wynika przede wszystkim z zawarto- i płaszcze. Fascynacja twórcy prze-
cholesterol, odmładzającą witaminę
U Polaków takie informacje nie wy- ści białka (nawet do 40% suchej ma- mysłu motoryzacyjnego doprowadzi-
A i lecytynę (tłuszcz obecny w żółtku).
zwalają większych emocji, ponieważ sy), którego skład aminokwasowy ła do tego, że przy produkcji każde-
Lecytyna, od greckego lekithos – żółt-
nasze społeczeństwo żyje w prze- jest najbardziej spośród produktów go samochodu forda zużywano ok.
ko jajka, jest naturalnym przeciwutle-
niaczem o właściwościach zmiękcza- świadczeniu, że Polska jest krajem roślinnych zbliżony do białka zwie- 30 kilogramów soi. Henry Ford swoją
jących, odżywczych i nawilżających. wolnym od GMO. Doskonałym tego rzęcego. Ponadto stosunek kwasów sympatię do soi przejawiał również
Bez niej nie byłoby wielu liposomów, przykładem jest ustawa, której czyta- jedno- i wielonienasyconych do kwa- noszeniem ubrań z tego właśnie ma-
czyli kuleczek tłuszczowych, w których nie odbyło się w Sejmie na początku sów nasyconych jest o wiele korzyst- teriału, a czasami organizowaniem
zamyka się aktywne składniki w kre- lutego. Rząd chce ochronić Polskę niejszy niż w produktach mięsnych. przyjęć, na których podawano soję
mach. Używany w pudrach i cieniach przed GMO, zakładając utworzenie Paradoksalnie to właśnie przebogaty w przeróżnych wersjach. Głównym
węglan wapnia (calcium carbonaéte) specjalnych stref wolnych od GMO. skład soi powodował, że jeszcze celem laboratorium Forda były prace
stanowi 95 proc. skorupki jajka, a bez Ewentualne zatwierdzenie ustawy 60 lat temu miała ona marginalne nad przemysłowym zastosowaniem
albuminy, białka zwiększającego sta- w jej obecnym kształcie budzi nie tyl- znaczenie. Ze względu na dużą za- soi, ale naukowcy opracowali także
bilność produktu, botoksu. ko sprzeciw środowisk naukowych, wartość tłuszczów nie nadawała się procedurę produkcji mleka sojowe-
ale, co ważniejsze, może okazać się na paszę dla bydła, a występujące go, lodów oraz śmietany.
a1526-27 soja.qxd 2010-04-02 19:56 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) JEŚĆ, CZY NIE JEŚĆ? 27


Z czasem inne amerykańskie firmy brakowało na rynku, gdy wykryto mogły kupić sojowe mleko, lody,  Nieprawda, że jajka podnoszą po-
zaczęły dostrzegać potencjał drze- chorobę wściekłych krów, a jej poja- śmietanę, sery. Dla wegetarian stała tencję. Mają bardzo dużą wartość od-
miący w soi. Eksperci z firmy AMD, wienie się połączono ze stosowa- się znakomitym źródłem białka, żywczą, są symbolem życia i płodno-
pracującej głównie nad zastosowa- niem mączki mięsno-kostnej. a dzięki poddaniu jej określonym za- ści, ale nie wykazano, by w jakikolwiek
niem soi w przemyśle spożywczym,
udoskonalili metodę tłoczenia oleju Tani białkowy wypełniacz biegom technologicznym wygląd po-
traw nie odbiegał od dań niewegeta-
sposób wpływały na życie seksualne.

sojowego pozwalającą na pozbycie Jednak postęp technologii prze- riańskich. Masło i margaryna:
się z niego nieprzyjemnego zapachu, twórstwa soi spowodował, że stała Gdy już wydawało się, że nic lep-  Prawda, że masło powoduje skle-
co umożliwiło wprowadzenie go do się po prostu tanim białkowym wy- szego nie mogło spotkać ludzi, za- rozę, czyli miażdżycę, a nie, jak po-
spożycia. pełniaczem przetworzonej żywności. częły napływać doniesienia o nega- tocznie zwykliśmy sądzić, problemy
Okazało się, że rozłożenie soi nie- Co pewien czas prasa donosiła po- tywnym wpływie spożywania soi. Po- z pamięcią, gdyż wpływa na zwiększe-
mal na czynniki pierwsze daje dużo nadto o pozytywnych właściwo- czątkowo opisywano jedynie przy- nie poziomu cholesterolu we krwi
większe możliwości jej wykorzysta- ściach soi. Dietetycy zapewniali, że padki biegunek w reakcji na mleko w wyniku większej jego produkcji
nia, a także, podobnie jak w przypad- dzięki niej możliwe jest całkowite wy- sojowe o podobnym przebiegu jak w wątrobie, szczególnie frakcji LDL,
ku każdego przetwarzanego produk- kluczenie mięsa i tłuszczów zwierzę- u osób uczulonych na laktozę. Na- czyli „złego” cholesterolu.
tu, przynosi zyski. Na przykład olej cych z naszej diety, bez jakichkol- stępnie, gdy do badań nad soją przy-  Prawda, że dobra margaryna
przetwarzano na margarynę, a pozo- wiek negatywnych konsekwencji dla stąpiły rządowe laboratoria (ze (o obniżonej wartości kalorycznej, po-
stałe po ekstrakcji oleju płatki sojowe organizmu, a co za tym idzie zmniej- względu na kontrolę produktów zbawiona tłuszczów trans i dodatków
znakomicie nadawały się na wysoko- szenie ryzyka chorób serca (zawarte GMO), a nie jak dotychczas laborato- chemicznych) polecana jest w wypad-
białkową paszę dla zwierząt. ria producentów żywności, ku cukrzycy, miażdżycy, chorób na-
Wokół przetwórstwa tej rośli- okazało się, że wiele wcześniej czyń i serca. Nadaje się również do
ny zaczęły powstawać gigan- publikowanych badań nad so- gotowania i krótkiego smażenia.
tyczne koncerny, które były ją było prowadzonych niekom-  Prawda, że na maśle nie można
skłonne finansować jej uprawę petentnie i z góry zakładano smażyć. Nadaje się ono tylko do bar-
przez farmerów amerykańskich, ich wynik, oczywiście korzyst- dzo szybkiej obróbki, np. przyrzą-
aby następnie z nawiązką zaro- ny dla producentów soi. Po- dzenia jajecznicy – wtedy nie roz-
bić na sprzedaży jej dalece wiązano m.in. konsumpcję du- grzewa się za bardzo i nie powstają
przetworzonych produktach. żych ilości soi w dzieciństwie w nim substancje rakotwórcze. Mię-
Gdy zapotrzebowanie przewyż- z opóźnionym dojrzewaniem, so, grzyby, warzywa należy przygo-
szało możliwości produkcyjne a u dorosłych kobiet wydłuża- towywać na tłuszczu, który nie roz-
USA, te same koncerny zaczęły niem cyklu menstruacyjnego. kłada się w wysokiej temperaturze
i nie przypala się przez dłuższy czas,
dopłacać do upraw w Ameryce W zeszłym roku opublikowano
czyli na oliwie z oliwek lub oleju rze-
Południowej. Po drugiej wojnie badania, mówiące o zmniej-
pakowym.
światowej soję na nowo odkryli szonej o 30% ilości plemników
 Nieprawda, że każda margaryna
również Europejczycy. Stało się w spermie wśród mężczyzn re-
jest dietetyczna. Niektóre mają więcej
tak m.in. za sprawą planu Mar- gularnie spożywających
kalorii niż masło!
shalla, którego znaczną część znaczne ilości soi.
stanowiła żywność (głównie Obecnie soja budzi coraz Chleb:
margaryna wytwarzana z oleju większe kontrowersje, mimo  Nieprawda, że tuczy. Dobry chleb
sojowego) oraz pasze na bazie że na przestrzeni kilkudziesię- długo żujesz i trawisz, jedna – dwie
soi. W ten sposób Stary Konty- ciu lat z mało znanej rośliny kromki starczą więc na kilka godzin.
nent przyzwyczaił się, a raczej stała się ważnym źródłem po- Tyjesz po pieczywie pszennym typu
został przyzwyczajony do wyso- karmu dla całego świata. Więk- „wydmuszka” – jest bardzo krótko tra-
ko przetworzonej żywności, im- szość spożywanej na świecie wione, po jego zjedzeniu szybko poja-
portu soi i jej produktów. soi to soja GMO, jednak ten wia się we krwi glukoza, która napędza
Wzrastające zapotrzebowa- fakt nie daje podstaw do tłu- apetyt.
nie na soję skłoniło koncerny maczenia jej niektórych nieko-  Nieprawda, że chleb chrupki ma
do prowadzenia badań nad rzystnych właściwości. Pro- mało kalorii. Nie można go jeść w du-
zwiększeniem wydajności pro- blem z jednoznaczną oceną żych ilościach, bo zawiera ich więcej
dukcji soi. Początkowo były to soi polega na tym, że jej spo- niż w 100 g innych gatunków!
zwykłe krzyżowania odmian życie jest bardzo zróżnicowa-  Prawda, że produkt na zakwasie
i selekcja interesujących cech Suche ziarna soi są bardziej kaloryczne ne w zależności od regionu jest zdrowszy, gdy poleży choć jeden
(wysokość łodygi, zawartość od ziaren grochu czy fasoli Fot. Reuters/Forum świata i grupy społecznej, dla- dzień. W zaczynie znajdują się dwa
oleju czy białka), następnie, tego nie możemy stwierdzić kwasy: mlekowy, działający leczniczo
gdy rozwój biotechnologii pozwolił w soi sterole i białka obniżają poziom czy, np. antynowotworowe właściwo- na układ pokarmowy, i octowy, który
na otrzymywanie pożądanych cech cholesterolu). ści wynikają jedynie z jej spożywania, może drażnić żołądek lub jelita, ale
drogą genetycznej modyfikacji, po- Dowiedziono również, że zawarte czy też po prostu Azjaci są mniej po- on ulatnia się dość szybko. Dlatego
wstały odmiany GMO. Odmiany ge- w soi fitoestrogeny (hormony pocho- datni na nowotwory lub pomaga im osoby o wrażliwszym układzie pokar-
netycznie modyfikowane, dzięki dzenia roślinnego zbliżone strukturą w tym jakiś inny składnik ich diety. mowym nie powinny jeść chleba pro-
wprowadzeniu genów warunkują- i działaniem do ludzkich estrogenów) Podobnie niejednoznaczne są dane sto z pieca. cdn.
cych oporność na herbicydy, szybko pomagają walczyć z objawami me- o wydłużaniu cyklu menstruacyjnego KATA R Z Y N A
zyskały popularność wśród farmerów nopauzy, a u mężczyzn produkty so- bądź opóźnianiu dojrzewania przez BOSACKA, MAŁ-
i zaczęły wypierać dotychczasowe jowe miały zmniejszać zapadalność soję, gdyż nie można wykluczyć, że GORZATA KO-
uprawy. Natomiast dzięki dobrze na raka prostaty. objawy te wywołane są zmniejsze- ZŁOWSKA-WOJ-
przeprowadzonej kampanii reklamo- Prawdziwa moda na soję zapano- niem lub wykluczeniem produktów CIECHOWSKA
wej, której głównym hasłem była wal- wała, gdy naukowcy powiązali niską mięsnych z diety badanych osób. „CZY WIESZ, CO
ka z głodem na świecie, społeczeń- zapadalność Azjatów na raka z regu- Dlatego, podobnie jak z każdym po- JESZ? Poradnik
stwo równie chętnie wyraziło zgodę larnym spożywaniem produktów so- karmem, powinniśmy przyjąć zasadę konsumenta,
na wprowadzenie ich na rynek. Nie jowych. Społeczeństwo, a szczegól- złotego środka: soja może być jed- czyli na co zwra-
do końca zdawano sobie też sprawę nie producenci żywności, pokochało nym ze składników naszej diety, a nie cać uwagę, ro-
z tego, że trafi ona bezpośrednio na wtedy soję i różnego rodzaju prepa- podstawą pożywienia. biąc codzienne zakupy”. Wydawnic-
nasze stoły. Początkowo miała być raty na bazie soi. Osoby uczulone na two Publicat, Poznań 2010. Cena
jedynie paszą dla zwierząt, której laktozę i krowie mleko bez problemu MATEUSZ TABIN 24,90 zł.
a1528.qxd 2010-04-02 17:38 Page 2

28 PRAWO I MEDYCYNA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Raport ANGORY – Polski pacjent(244) uszkodzenia, najmniej traumatycz-


ny, dawał szansę powodzenia i ura-

Niebezpieczna endoskopia
Takiej historii nie wymyśliłby ża- Pacjent: Beata Telenga (50 lat).
towania przełyku. W stanie, w jakim
znajdowała się powódka, wybór
metody leczenia spełniał wszelkie
przesłanki prawidłowego postępo-
wania i stanowił wyraz najwyższej
den scenarzysta. Podczas posiłku Choroba: uszkodzenie górnego odcinka przewodu pokarmowego, dbałości o dobro i bezpieczeństwo
pacjentka połknęła protezę zębo- zapalenie śródpiersia i osierdzia, ropne zapalenie opon mózgowo- pacjenta.
wą, co wywołało cały szereg me- -rdzeniowych, sepsa, zakażenie gronkowcem, martwica dużego odcinka Sąd powołał biegłego specjalistę
dycznych zdarzeń i zaniedbań, przełyku. chorób zakaźnych, żeby ustalić, jak mo-
które doprowadziły do inwalidz- Miejsce leczenia: Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu, gło dojść do zakażenia gronkowcem.
twa i znacznego obniżenia kom- 116. Wojskowy Szpital z przychodnią, Dolnośląskie Centrum Chorób Płuc. (...) Zakażenie gronkowcem jest
fortu życia. Zarzut: brak staranności i ostrożności zawodowej. problemem często towarzyszącym
O historii Beaty Telengi pisaliśmy Pozwany: Wojewódzkie Centrum Medyczne w Opolu, Dolnośląskie zmianom tkankowym – napisał dr
ponad dwa lata temu (190 numer Centrum Chorób Płuc. Jan Flieger. – (...) Biegły uważa, iż
„Polskiego pacjenta”). Kwota roszczenia: 611 tys. zł. (...) gronkowiec pojawił się w przeły-
– Gdy byłam w pracy (22 paździer- Podstawa prawna: art. 415, 444, 445 k.c. ku już w czasie połknięcia protezy.
nika 2001 r.), połknęłam niewielką Mógł tam dostać się z protezą na jej
część protezy zębowej – wspomina – Nie pierwszy raz na łamach „Pol- Katedra i Zakład Medycyny Sądowej powierzchni lub ze śliną jednocze-
Telenga. – Miała najwyżej pół centy- skiego pacjenta” pokazujemy, że pa- Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. śnie. Obecność protezy w jamie ust-
metra, ale wystawał z niej metalowy nendoskopia, czy szerzej endosko- (...) Do rozerwania przełyku do- nej stwarza warunki do zwiększone-
zaczep. Nie czułam żadnego bólu, pia, przez wielu lekarzy uważane za szło najprawdopodobniej podczas go namnażania się bakterii, nie za-
jednak na wszelki wypadek nic nie niemal nieinwazyjne metody lecze- połykania protezy – uznali biegli. wsze obserwowanego w postaci
jadłam i od razu udałam się do leka- nia, mogą doprowadzić do kalectwa, Pacjentka zażądała opinii uzupeł- jawnej, np. odczynu zapalnego.
rza pierwszego kontaktu. a nawet śmierci – mówi dr Ryszard niającej. – To zastanawiające, skąd biegły
Na podstawie badania rtg. ustalo- Frankowicz. – Przypomnę tylko opi- (...) W leczeniu Beaty Telengi nie do- wie, że gronkowiec dostał się do
no, że proteza znajduje się w górnym sywany w ANGORZE przypadek szło do opóźnień w diagnostyce ani mojego organizmu wraz z protezą,
odcinku przewodu pokarmowego. śmierci Wandy Kincer, która zmarła leczeniu. Podejmowane kroki leczni- skoro nie ma na to żadnego dowo-
Pacjentka została skierowana do na skutek powikłań po niedbale wy- cze były podejmowane adekwatnie du – mówi Beata Telenga. – Przecież
przychodni chirurgicznej przy woj- konanej endoskopii. Tymczasem jest do stanu chorej – uznali biegli. to tylko hipoteza. O wiele bardziej
skowym szpitalu, skąd po badaniu to badanie inwazyjne o ponadprze- prawdopodobne jest zakażenie
odesłano ją do Wojewódzkiego ciętnym ryzyku, które zawsze wiąże
Skąd wziął się szpitalne po operacyjnym otwarciu
Centrum Medycznego w Opolu. się z ryzykiem uszkodzenia we- gronkowiec? klatki piersiowej.
– Bez wywiadu, słowa na temat wnętrznego organu, w tym przypad- W trakcie toczącego się procesu – Według Światowej Organizacji
skutków ubocznych zabiegu i żad- ku przełyku. Dlatego tego typu zabie- zostało pozwane Dolnośląskie Cen- Zdrowia przyjmuje się, że z zakaże-
nych badań (choruję na ciężką cu- gi wymagają od lekarzy dobrego roz- trum Chorób Płuc, w którym, jak niem szpitalnym mamy do czynienia
krzycę) wykonano mi endoskopię poznania, a więc wykonania wszel- twierdzi pacjentka, została zarażona wówczas, gdy wystąpiło ono po upły-
– mówiła pacjentka. kich koniecznych badań, wielkiego gronkowcem. wie 48 godzin od przyjęcia do szpita-
Protezy nie wyjęto, za to doszło doświadczenia i najwyższej staran- W odpowiedzi na pozew pełno- la – wyjaśnia dr Frankowicz. – Jeżeli
do przebicia przełyku. ności. mocnik Dolnośląskiego Centrum więc w chwili przyjęcia pacjentki do
W październiku 2004 r. pacjentka Chorób Płuc wniósł o oddalenie po- Dolnośląskiego Centrum jego lekarze
Wszystkiemu winna wystąpiła z pozwem przeciwko Wo- wództwa w całości. W uzasadnieniu nie stwierdzili zakażenia, to tym sa-
proteza jewódzkiemu Centrum Medycznemu napisał: mym stosuje się domniemanie, że
Po zabiegu chorą przewieziono w Opolu, domagając się 611 tys. zł (...) Przyjęcie powódki w dniu chora była wolna od gronkowca. Roz-
do szpitala wojskowego, gdzie po odszkodowania i zadośćuczynienia. 25 października odbyło się w trybie poznanie zakażenia i sepsa pojawiły
dwóch dniach pojawiły się silne bó- W odpowiedzi na pozew Centrum pilnym i było konsekwencją zaist- się po operacji torakotomii, a więc to
le nadbrzusza oraz wysoka tempe- wniosło o oddalenie powództwa niałego jatrogennego powikłania szpital powinien przedstawić dowód,
ratura. w całości. (rozerwania przełyku) przy próbie że nie było to zakażenie szpitalne.
Następnie Beata Telenga została W uzasadnieniu pisma proceso- endoskopowego usuwania z przeły- Prawdopodobnie przed wakacja-
przetransportowana do Dolnoślą- wego czytamy: ku ciała obcego (protezy zębowej). mi sąd wyda wyrok.
skiego Centrum Chorób Płuc we (...) Przeprowadzone badanie Powikłanie nastąpiło trzy dni wcze- – Przed chorobą byłam przedsta-
Wrocławiu. Tam potwierdzono prze- (panendoskopia – przyp. autora) zo- śniej – 22 października w Opolu (...). wicielem dużej firmy ubezpieczenio-
bicie przełyku i przeprowadzono za- stało wykonane zgodnie z aktualnym W warunkach podwyższonego ryzy- wej i na obecne realia zarabiałam
bieg torakotomii (otwarcie klatki stanem wiedzy medycznej i jego za- ka operacyjnego, niepewnego ro- 20 tys. zł miesięcznie. Teraz mam
piersiowej umożliwiające dotarcie sadami, a także sztuką lekarską i z kowania na przyszłość, w trybie ra- sztuczny przełyk i jestem inwalidką
do serca, płuc, przełyku, tchawicy, najwyższą starannością. Uszkodze- tującym życie, poddano powódkę otrzymującą 630 zł renty. Czy w takiej
przepony), zszywając przełyk. nie, do jakiego doszło u powódki, natychmiastowej operacji (...). Choć sytuacji 600 tysięcy to duża kwota?
– Wrocławscy lekarze stwierdzili, że prawdopodobnie spowodowała pro- warunki miejscowe, a przede Wydanie wyroku nie będzie ozna-
przebicie miało charakter jatrogenny, teza zębowa w trakcie samoistnego wszystkim aktywny stan zapalny, czać zakończenia sprawy. Znając
a więc spowodowany przez lekarzy przesuwania się do żołądka. nie gwarantowały prawidłowego polskie realia, nie można mieć wąt-
– dodaje pacjentka. – Niestety, w Dol- W 2007 r. na potrzeby sprawy opi- przebiegu gojenia się przełyku, to pliwości, że ten, kto przegra, złoży
nośląskim Centrum zostałam zakażo- nię sądowo-lekarską sporządziła wybór sposobu zaopatrzenia apelację. Proces trwa już sześć lat
na gronkowcem, co wywołało sepsę. i być może potrwa jeszcze rok lub
Z Wrocławia chora znowu trafiła dwa. To nasza norma, która w cywi-
do szpitala wojskowego w Opolu, Panendoskopia (gastroskopia) lizowanych krajach nazywa się prze-
gdzie rozpoznano zapalenie osier- Metoda diagnostyczna górnego odcinka przewodu pokarmowego po- wlekłością postępowania.
dzia, obrzęk tarczy nerwu wzroko- legająca na wprowadzeniu endoskopu (cienki, giętki przewód zakończo-
wego oraz ropne zapalenie mózgu ny kamerą i źródłem światła). KRZYSZTOF RÓŻYCKI
i opon mózgowo-rdzeniowych. Przed badaniem stosowane jest znieczulenie miejscowe gardła. Tekst powstał przy pomocy dra
Przez cztery kolejne lata pani W czasie panendoskopii można pobrać wycinek do badania histopato- Ryszarda Frankowicza. Telefon
Beata była hospitalizowana dzie- logicznego, a także usunąć polipy, ciała obce czy zatamować krwawienie. kontaktowy: 0 602 13-31-24 i 0 14
więć razy. 627-01-24 (od godz. 10 do 12).
a1529 skora.qxd 2010-04-02 19:48 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Ta choroba może przydarzyć się każdemu


po zażyciu środków przeciwbólowych,
które mamy w domowych apteczkach

Zeszła jej skóra


Pani Violetta ma 42 lata; przez mięśni. Kilka dni po wyjściu ze szpi-
wiele lat przyjmowała środki prze- tala znowu zabrała ją karetka. Ma
ciwbólowe. Przy ostatnim przezię- problemy z oddychaniem, czeka ją
bieniu wzięła też leki przeciw- kolejna operacja, ale dziś najwięk-
gorączkowe. Wtedy w jej organi- szą radość ma z tego, że pierwszy
zmie wystąpiła bardzo poważna re- dzień spędziła w domu. – Po raz
akcja alergiczna: z ciała zaczął zni- pierwszy spojrzałam w lustro
kać naskórek. Jej skóra zaczęła po trzech miesiącach. Przeżyłam
odchodzić, dosłownie odrywać się szok, bo nikt mnie na to nie przygo-
od całego ciała. tował – zwierzyła się reporterce
Chora trafiła najpierw na oddział in- TVN 24. – Byłam w stanie krytycz-
tensywnej terapii płockiego szpitala. nym. To dzięki lekarzom z Łęcznej
Jej stan był bardzo ciężki, a leczenia możemy teraz rozmawiać.
nie chciały się podjąć inne ośrodki Przyznaje, że przyjęła dokładnie
w Polsce. dwie tabletki aspiryny bayerowskiej,
W końcu pacjentkę przyjęło rozpuszczalnej, z witaminą C. Po tym
Wschodnie Centrum Leczenia Opa- nastąpiła reakcja alergiczna.
rzeń w Łęcznej koło Lublina. Prze- Teraz lekarze dzwonią do niej
transportowano ją tam z Płocka śmi- i pytają o zdrowie. Dzwonią także
głowcem. rodzice kolejnej, już trzeciej w tym
– Stwierdziliśmy u niej zespół roku pacjentki z zespołem Lyella,
Lyella – opowiada „Dziennikowi której leczenia podjęli się łęczyń-
Wschodniemu” prof. Jerzy Strużyna, scy lekarze.
szef WCLO w Łęcznej. – Objawia się Zespół Lyella występuje niezwykle
on reakcją zwaną toksyczną nekroli- rzadko. Raz na 1-2 miliony ludzi. I ni-
zą naskórka. Polega na oddzieleniu gdy nie wiadomo, kiedy nastąpi. Nie-
się naskórka od skóry właściwej i je- stety, w 40-60 procent przypadków
go odpadnięciu. Ciało pokryte jest choroba kończy się śmiercią. Zda-
wtedy tylko żywą tkanką skóry wła- niem lekarzy, może objawić się
ściwej. w każdym momencie i u każdego.
Pani Violetcie naskórek odpadł Po zażyciu leków przeciwbólowych,
z 90 procent powierzchni skóry. Cho- które każdy ma w domowej aptecz-
roba zaatakowała także wnętrze jej ce. Według toksykologów, choć ze-
organizmu. Pacjentce natychmiast spół Lyella występuje niezwykle rzad-
wykonano plazmoferezę, czyli całko- ko, to nierozważnie przyjmując leki
witą wymianę osocza. na bazie paracetamolu, możemy na-
– Sprowadziliśmy specjalnie dla bawić się innych problemów.
niej aparat do usuwania dwutlenku – Paracetamol to lek powszech-
węgla, działający trochę jak sztuczne nie dostępny, używany jest w róż-
płuco – mówi dr Łukasz Drozd. nych kombinacjach z innymi lekami
– Jakby ktoś mi powiedział, kiedy – twierdzi na łamach „Dziennika
przyjmowaliśmy tę kobietę na od- Wschodniego” dr Hanna Lewan-
dział, że po dwóch tygodniach sama dowska-Stanek, wojewódzki konsul-
będzie oddychać, tobym nie uwierzył tant ds. toksykologii w Lubelskiem.
– wspomina prof. Jerzy Strużyna. W połączeniu z salicynami, na przy-
– Z powodu małej liczby przypad- kład z aspiryną, jest bardzo toksycz-
ków klinicznych, wysokiej śmiertel- ny. Można uszkodzić chociażby wą-
ności i braku standardów postępo- trobę.
wania leczenie tej choroby jest bar- Doktor Lewandowska-Stanek uwa-
dzo trudne. Nasz zespół oparł się ża, że najważniejsze jest to, żeby nie
na sprawdzonych, znanych na świe- brać leków bezmyślnie. To, że są one
cie metodach, jednak nie do końca dostępne bez recepty w kioskach czy
wiedzieliśmy, czy ta terapia odniesie na stacjach benzynowych, nie ozna-
skutek. cza, że są całkowicie bezpieczne.
Odniosła. Pozostały jeszcze do wy- – Mówi się, że ta choroba przytra-
leczenia powikłania wynikające z po- fia się jednej osobie na milion czy
wstałych zrostów. Czeka ją także dłu- na kilka milionów osób. Ja jednak
ga rehabilitacja i operacje plastycz- odnoszę wrażenie, że do tej pory
ne. – Pozostaną oczywiście blizny, mogło być takich osób znacznie
ale najważniejsze, że pacjentka żyje więcej, tylko nie były zdiagnozowa-
– cieszy się profesor. ne – uważa pani Violetta.
Na razie pani Violetta nie może
chodzić, gdyż wystąpił u niej zanik Opracował (bin)
R E K L A M A
a1530 dziecko.qxd 2010-04-02 18:31 Page 2

30 WIELKA NIEWIADOMA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Policjanci sprawdzają 47 tysięcy rodzin, by ustalić, czyje było Ze 125 zaginionych w ubiegłym
dziecko wyłowione w Cieszynie roku maluchów odnalazło się 120
– żywych i zdrowych. Pozostałych

Tajemnica chłopca ze stawu policja wciąż poszukuje.


W sumie w policyjnych bazach ja-
ko zaginione figuruje łącznie 29 dzie-
ci w różnym wieku, które zniknęły
szy raz proszono nas o taką pomoc, nie ustalimy, że dziecko nie pochodziło z Pol- w ciągu ostatnich kilkunastu lat.
Nr 77 (1 IV). Cena 3,40 zł mogliśmy odmówić, choć to trauma- ski, wejdziemy we współpracę z innymi („Rzeczpospolita”)
tyczne przeżycie – mówi prof. Krystyna państwami – zapowiada Sokołowski.
Ustalanie tożsamości chłopca to Doktorowicz, dziekan Wydziału Radia Czas nagli. – Perspektywa wyjaśnie- i biało-niebieskie rękawiczki, jakby szedł
najprawdopodobniej największa ak- i Telewizji UŚ. nia tej tajemnicy oddala się z każdym na spacer.
cja w historii polskiej policji. Na pierwszy ogień policja wzięła dniem. Kluczowe są pierwsze dni – mó- Mimo wytężonej pracy tysięcy poli-
– Łapiemy się wszystkiego, robimy wszystkie rodziny ze Śląska, które ma- wi prof. Brunon Hołyst, kryminolog. cjantów pytań nadal jest wiele. Czy chło-
coś, czego jeszcze policja na taką ją założoną tzw. niebieską kartę (do- piec, skoro nikt go nie kojarzy, był na
skalę nie robiła – mówi Ireneusz Bra- my, w których dochodzi do przemo- Pytania i wskazówki pewno Polakiem? A może Czechem, Sło-
chaczek, rzecznik policji w Cieszynie. cy). Potem sprawdziła kolejne kilkaset Ciało chłopca musiało leżeć w wodzie wakiem? Czy żyją jego rodzice? A może
– W naszej komendzie jest 285 etatów rodzin, które mają nadzór kuratora. co najmniej trzy, cztery dni. Sekcja wyjechali do pracy, a chłopcem zajmo-
i nie ma osoby, która by nie pracowa- Bez efektu. zwłok wykazała, że zginął w wyniku po- wała się np. koleżanka? Czy było to mor-
ła przy rozwiązaniu tej zagadki. Liczy
się każdy pomysł, każdy trop. Jeste-
śmy zdeterminowani.
Unoszące się na wodzie ciało ok. 1,5-
rocznego chłopca spostrzegło dwóch na-
stolatków przechodzących obok stawu
hodowlanego na peryferiach Cieszyna.
Ich uwagę zwróciła czerwona ortalionowa
kurtka wystająca z wody. Był piątek,
19 marca, godz. 16. Od tego czasu minę-
ło 14 dni. I nic. Mimo portretów chłopca
w telewizji, apelu w mediach, pracy policji,
nikt się po dziecko nie zgłosił.
– To sprawa bez precedensu – uważa
Mariusz Sokołowski, rzecznik Komendy
Głównej Policji. Funkcjonariusze przyzna-
ją, że znajduje się na śmietnikach ciała
noworodków, ale żeby nikt nie szukał pół-
torarocznego dziecka, żeby nikt go nie
skojarzył? – To niemożliwe, niespotykane
– ocenia Sokołowski. I podkreśla: – Jeste-
śmy poruszeni tą dramatyczną historią.
Rzecznik cieszyńskiej policji analizuje:
– Dziecko nie żyło na pustyni. Na pewno
miało sąsiadów, opiekunów, rodziców.
Nie dotrzemy do nich, jeśli nie ustalimy,
kim był chłopiec, jak się nazywał, jakiej
był narodowości.
Adres po adresie
Przy rozwiązaniu zagadki pracuje dziś
kilka tysięcy policjantów ze wszystkich Ustalenie tożsamości tego malca to jedna z najtrudniejszych spraw śląskiej policji
komend i komisariatów na Śląsku. Fot. Krzysztof Marciniuk/Głos Ziemi Cieszyńskiej

Wspiera ich specjalna sekcja kryminal- W systemie ewidencji ludności woje- wikłań od silnego uderzenia w brzuch derstwo: z premedytacją albo niezamie-
nych ze Śląskiej Komendy Wojewódz- wództwa śląskiego znaleziono adresy 47 (nie wiadomo, czy była to pięść, but czy rzone, tylko strach przed karą odebrał ro-
kiej w Katowicach. tys. rodzin, które mają dziecko w wieku np. uderzenie huśtawki). Doszło do per- dzicom rozum i kazał zacierać ślady?
Portret chłopca ze zdjęć wyłowione- zbliżonym do zmarłego chłopca. Od pię- foracji jelita, z tego wywiązało się zapa- W końcu dlaczego wrzucono ciało do
go z wody ciała wykonali na prośbę po- ciu dni funkcjonariusze sprawdzają po lenie otrzewnej. Zakłada się i morder- płytkiego stawu, choć obok jest głęboki?
licji naukowcy z pracowni fotografii cy- kolei każdą z nich. To zadanie głównie stwo, i wypadek. Policja postawiła wszystkie możliwe hi-
frowej Uniwersytetu Śląskiego. – Pierw- dzielnicowych, ale pomaga też prewen- – Chłopczyk musiał strasznie cierpieć, potezy. Przeczesała tereny wokół stawu,
cja, straż pożarna, strażnicy miejscy, pra- a więc z pewnością płakał – opowiadają zabezpieczyła wszystko, co w nim było,
Jak w Bieszczady to tylko: cownicy ośrodków pomocy społecznej. policjanci. To ważna wskazówka w tej w tym pety, butelki. Wyizolowano z nich
Ośrodek Wypoczynkowy Policjanci sprawdzają w domach do- zagadce. Niejedyna. – Sprawdziliśmy ślady biologiczne DNA, które trafią do po-
kumenty, oglądają dzieci i odnotowują szpitale, poradnie, a nawet gabinety me- licyjnej bazy danych – może w przyszło-
„Rudawka” w policyjnym systemie. Do wczoraj od- dycyny niekonwencjonalnej na Śląsku. ści pomogą rozwikłać zagadkę.
Zapraszamy cały rok, wiedzono kilka tysięcy rodzin, w tym 75 Bez efektu – mówi Brachaczek. W całej Polsce zawiśnie 5 tys. plaka-
gości indywidualnych i grupy. proc. (ok. 600) z powiatu cieszyńskiego. Policjantów zdziwiło, że chłopczyk był tów z wizerunkiem chłopca. – Pojawią
Konkurencyjne ceny i wspaniała Jeśli i to nie przyniesie rezultatu, funk- czysto ubrany w markowe ciuchy z pol- się we wszystkich 570 urzędach skarbo-
kuchnia w urokliwym miejscu! cjonariusze sprawdzą tym kluczem ro- skich sklepów Smyk i 5-10-15, co też ma wych i w prawie 4,5 tys. placówek służby
dziny w całej Polsce: setki tysięcy. duże znaczenie, bo Cieszyn to miasto zdrowia. Na początek powinno wystar-
SERDECZNIE ZAPRASZAMY! – Nie mamy wyjścia. W historii policji graniczne z Czechami. czyć, poczekamy na efekty – mówi Bra-
www.rudawka.pl, biuro@rudawka.pl nie było takiego przypadku, więc staramy Blondynek, krótko ostrzyżony, 85 cm chaczek.
Tel. 13 435 90 27 się działać niekonwencjonalnie. Jeśli wzrostu, oczy niebieskie. Miał czapkę IZABELA KACPRZAK
R E K L A M A
a1531 mafia.qxd 2010-04-02 18:28 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) NIE DO ODRZUCENIA 31

Mafia przejmuje biznesy


firmy na pewno wykazalibyśmy, że po-
wstała z majątku, którego dorobiono się,
działając niezgodnie z prawem. Część po-
szkodowanych boi się też zemsty gang-
sterów. Ten strach przez lata wykorzysty-
wali gangsterzy z Pruszkowa, dzięki cze-
Nr 12 (26 III-1 IV). Cena 1 zł
mu udało im się z brutalnej przestępczo-
ści zorganizowanej o charakterze zbroj-
Z bronią przy głowie bracia D. przepi- nym, wejść w świat białych kołnierzyków
sali większość udziałów na rzecz firmy, – równie brutalny, ale zakamuflowany
której właścicielami okazali się znajomi – dobrym garniturem, okularami w złotych
z biznesowego przyjęcia. Jednym po- oprawkach i eleganckim, ale nie rzucają-
ciągnięciem pióra mężczyźni stracili cym się w oczy samochodem. Prawdzi-
majątek wart 60 mln zł. wym postrachem tego środowiska był
Skończyły się czasy, gdy gangsterzy jeszcze niedawno rezydent rosyjskiej ma-
z Pruszkowa jeździli po mieście i ściągali fii w Warszawie Władimir S. ps. Wadim
haracze od sprzedawców pończoch i pie- z Ukrainy, kochanek byłej żony Andrzeja
truszki. „Miasto” weszło w biznes. Myli się Z. ps. Słowik. Jego ludzie przez lata terro-
jednak ten, kto myśli, że przestępcy za- ryzowali szemranych biznesmenów stoli-
częli prowadzić legalne interesy. Gang cy z branży nieruchomości i paliwówki,
pruszkowski wie, że na wymuszaniu hara- wymuszając na nich przepisanie firmy lub
czy, napadach i kradzieżach samocho- wielomilionowe okupy za możliwość np.
dów, nie można się już dorobić milionów. Rys. Paweł Wakuła
dokończenia inwestycji, w kilku sytu-
Można za to dzięki temu bardzo szybko acjach nawet budowy dużego osiedla
wrócić za kraty, a tego żaden z członków cownika. Bracia D. wprowadzili go do ci D. z Frankfurtu to niejedyny tego typu mieszkalnego lub biurowca. Po tym jak
grupy nie chce. Prawdziwą żyłą złota stało spółki. Władysław B., z wykształcenia spe- przypadek w Warszawie. W podobny wiosną ubiegłego roku ludzie Wadima za-
się więc dla pruszkowiaków nękanie biz- cjalista od nieruchomości, szybko zabrał sposób w rękach mafii w ostatnich latach straszyli biznesmena z Radzynia Podla-
nesmenów, którzy kiedyś parali się niele- się do pracy. Po roku zaproponował odku- znalazło się kilkaset nieruchomości z naj- skiego, a ten zgłosił się po pomoc do
galnymi interesami, a dziś próbują żyć pienie 3 proc. udziałów. – Miało być to bardziej reprezentacyjnych rejonów stoli- CBŚ, Ukrainiec trafił za kratki, ale jego gru-
zgodnie z prawem lub balansują na jego przypieczętowanie naszej współpracy, ta- cy, a nawet Gdańska, Katowic, Torunia pa działa nadal. Działa też kilka innych. Jej
granicy. Członkowie grupy wzięli też na ka forma gratyfikacji – opowiada Robert D. czy Poznania. Jeden z członków gangu członkowie regularnie przesiadują w naj-
celownik młodych yuppies, którzy nie- Dwa tygodnie po tym, gdy największa pruszkowskiego dorobił się nawet dzięki bardziej popularnych kawiarniach ścisłe-
świadomi zagrożeń, próbują w Warszawie spółka braci D. podzieliła się mniejszo- temu kilkusethektarowego rancho na Ma- go centrum Warszawy, przy Nowym Świe-
robić interesy. Pruszków zdaje sobie spra- ściowym pakietem udziałów z Władysła- zurach. Łupem padają także warszawskie cie, pI. Trzech Krzyży, czy w okolicach ho-
wę z tego, że policja, CBŚ, a nawet CBA wem B., mężczyzna przyjechał do firmy kamienice, stacje benzynowe, firmy trans- telu Marriott. Na zlecenie jednej z takich
mają duże kłopoty ze skutecznym ściga- z czterema rosłymi Bułgarami. – Śmiejąc portowe, restauracje, a nawet firmy deve- grup zginął też prawdopodobnie Paweł N.
niem przestępczości gospodarczej i ko- się, powiedział, że przywiózł inwestorów loperskie. ps. Mrówa, syn bossa gangu wołomiń-
rzystają z tej sytuacji do woli – przejmuje strategicznych – mówi Patryk D. – Zorien- skiego Henryka N. ps. Dziad. Został za-
spółki, nieruchomości, udziały w firmach towaliśmy się, że coś nie gra. – Z bronią
Mafiozi mają haka strzelony 3 lata temu pod Warszawą na te-
i inwestycjach, wchodząc dzięki temu przy głowie bracia D. przepisali większość na byłych mafiozów renie budowanego przez swoją firmę osie-
w naprawdę legalny biznes. udziałów na rzecz firmy, której właściciela- – Część z poszkodowanych sama kie- dla mieszkaniowego. Policja podejrzewa,
mi okazali się znajomi z przyjęcia. Jednym dyś prowadziła nielegalne interesy, z któ- że zlecenie wykonano, gdyż Mrówa nie
Dyrektor z polecenia pociągnięciem pióra mężczyźni stracili rych zyski zainwestowano potem w legal- chciał zapłacić okupu za możliwość do-
W ten sposób okradziono m.in. dwóch majątek wart 60 mln zł. Trzy miesiące póź- ny interes. Łatwo jest im go dzisiaj ode- kończenia inwestycji lub nie podzielił się
Polonusów z Niemiec – braci Patryka i Ro- niej wszystkie należące do nich dotąd nie- brać, bo ludzie ci rzadko kiedy decydują udziałami spółki.
berta D., którzy po 20 latach emigracji, na- ruchomości były już własnością czterech się do nas zgłosić po pomoc – wyjaśnia
mówieni przez ojca emeryta, cały rodzin- innych spółek. – Gdy zaczęliśmy spraw- oficer CBŚ. – W trakcie sprawdzania takiej MARLENA KOWNACKA
ny majątek postanowili zainwestować dzać, z kim mamy do czynienia, okazało
w Warszawie. Bracia założyli kilka firm. Ku- się, że ludzie, którzy odebrali nam firmę,
pili nieruchomości w stolicy i Wrocławiu. są związani z zarządem Pruszkowa i dwo-
Zaczęli budować biurowce i parki maszyn. ma siedzącymi w więzieniu jej szefami
Na Dolnym Śląsku ich spółka bardzo – tłumaczy Patryk D. – Włos zjeżył nam się
szybko wystawiła jeden z najładniejszych na głowie, ale postanowiliśmy walczyć.
hoteli, niedaleko Ostrowa Tumskiego
i wtedy zaczęły się prawdziwe kłopoty. Za- Mafia jest sprawniejsza
rządzanie firmami przy takiej masie obo- Policja i CBA wszczęły właśnie śledztwo
wiązków stało się uciążliwe. Potrzebny był w sprawie nielegalnego przejęcia spółek
menedżer, który odciążyłby właścicieli braci D. Oni sami zostali z niczym, czeka-
w pracy. ją na wyniki działań służb. – Straciliśmy
Poznani na jednym z przyjęć biznesme- wszystko i nie wiemy, jak to się skończy
ni z Warszawy namówili braci D. do za- – przyznaje Robert D. – Myślimy o ponow-
trudnienia dyrektora zarządzającego. nym wyjeździe z kraju. Marzenia ojca, któ-
– Opowiadali o tym, jak to ich życie stało ry chciał, abyśmy wrócili do Polski na sta-
się łatwe i przyjemne, gdy gros obowiąz- łe, chyba się nie spełnią.
ków przejęli w ich firmach menedżerowie – Gangsterzy wiedzą, że sprawy go-
– opowiada Patryk D. – Jak mogli zająć się spodarcze ciągną się latami i są bardzo
następnymi inwestycjami, gdy dotychcza- trudne, a służby i wymiar sprawiedliwości
sowe powierzyli zaufanym i dobrze wy- pracują opieszale i mają mało doświad-
kształconym, sprawnym zarządcom. Po- czenia w takich śledztwach. Do czasu ich
zazdrościliśmy im i poszliśmy za tymi ra- zakończenia majątek tych panów z pew-
dami. Wkrótce w ich największej spółce nością się rozpłynie. Niestety, mafia jest
zatrudniony został nowy dyrektor. Znajomi sprawniejsza od nas w takich sprawach
polecili biznesmenom sprawdzonego pra- – przyznaje policjant z CBŚ. Historia bra-
R E K L A M A
a1532.qxd 2010-04-02 18:56 Page 2

32 CIAŁO NIEPEDAGOGICZNE ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Łódzkim licealistkom grożono wyrzuceniem ze szkoły, za... dyrektor najzwyczajniej w świecie


się popłakałam. Chciałabym móc

„Niegodne” zdjęcia
być sobą, jednocześnie nie będąc
zmuszaną do rezygnacji ze szkoły.
Bo jak to wszystko się ma do prawa
do nauki? Do konstytucyjnej wolno-
ści? Nie chcę wylecieć ze szkoły, ale
ry lolit wyrażającej bunt wobec tra- duje na dywaniku. Dyrekcja chce nie chcę też usuwać tych zdjęć, bo
dycyjnego wyglądu i roli nastolatki. wiedzieć, dlaczego zdjęcia wciąż są tym przyznam, że mają rację. A ewi-
Nr 75, 76 (30, 31 III). Cena 2x2 zł Ubierają się tak na co dzień, także w fotoblogu. Znów straszy konse- dentnie jej nie mają.
do szkoły. kwencjami. Wczoraj pokazałem zdjęcia z her-
Uczennice, które się Uczą się dobrze. – Mają mnóstwo Ani skoczyło ciśnienie, rozbolał ją baciarni dyrektorowi IX LO Andrzejo-
obejmują, pozując do zdjęć, zainteresowań – Marta Konarzew- brzuch. Ze szkoły zadzwoniono po wi Kolasińskiemu i wicedyrektorce
ska, ich polonistka i była wycho- rodziców. Przyjechała mama i dużo Barbarze Obrębskiej. Zapytałem,
manifestują swą orientację wawczyni, nie może się ich nachwa- od Ani starszy brat. dlaczego kazali dziewczynom je
seksualną i zachowują się lić. – Pani wicedyrektor powiedziała, usunąć. Odmówili komentarza.
– Znają nie tylko lektury. Także że dziewczyny wyglądają na tych – Na Naszej-klasie są tysiące
niegodnie – uznała dyrekcja prozę Edgara Allana Poe, Dostojew- zdjęciach jak lalki, z których emanu- zdjęć, na których uczniowie przytu-
liceum i nakazała usunąć skiego, Jelinek. Kiedy mówię: „Po- je erotyzm – cytuje pan Przemek, lają się do swoich ukochanych.
tworne jak u Kafki”, rozumieją do- brat Ani. – A przecież to zdjęcia arty- W dodatku podają swoje nazwiska
fotografie z internetu. skonale, bo „Proces” też już czytały. styczne! Kreacja! Ktoś dostrzeże na i numery szkół, ale nikomu to nie
„Co z tego, że jesteśmy niepełno- nich lesbijki, a ktoś inny coś innego. przeszkadza. Wie pan dlaczego?
Ania ma 17 lat, chodzi do IX LO letnie, skoro nasi rodzice wiedzą Jak z obrazami Picassa. Tłumaczy- – pyta Marta Konarzewska, polonist-
w Łodzi. Pasjonuje się fotografią. o tych fotografiach i je akceptują? łem, ale nie docierało. ka i była wychowawczyni Ani i Mai.
– Mój brat fotografuje krajobrazy. Ja W fotoblogu reprezentujemy tylko – Pani Obrębska powiedziała, że – Gdy dziewczyna przytula się do
wolę ludzi, bo wyrażają emocje siebie, nie szkołę, bo nie ma nawet albo zdjęcia zostaną usunięte, albo chłopaka, wszystko jest OK. Manife-
– mówi. Lubi też pozować do zdjęć: jej numeru. No i w końcu obejmując mam porozmawiać z Anią o zmianie stują uczucie, a nie orientację sek-
– Wcielić się w jakąś rolę, pokazać się, nie robimy niczego złego” – mó- szkoły. Wyznaczyła nawet termin na sualną. Nikt nie ocenia. Nie zastana-
inną twarz. Jak aktor. wiły po wyjściu od wicedyrektorki. po świętach – mówi pani Alicja, ma- wia się, czy to godne. Nie każe usu-
Najlepsze zdjęcia umieszcza „Te zdjęcia to nasza prywatna spra- ma licealistki. wać zdjęć i nie grozi wyrzuceniem
w swoim fotoblogu. Jest z nich dum- wa” – uznały i ich nie usunęły. Ania: – Jestem rozdarta. Po ostat- ze szkoły. Problem pojawia się wte-
na, chce się pochwalić. Po kilku dniach Ania ponownie lą- niej rozmowie w gabinecie u pani dy, gdy dziewczyna obejmie dziew-
Niedawno brat sprezentował jej czynę lub chłopak chłopaka.
profesjonalną lampę studyjną. Ania Konarzewska uważa, że ultimatum
natychmiast urządziła sesję w her- „zdjęcia albo szkoła” Ania i Maja
baciarni, w której w weekendy zara- miały prawo odebrać jako przemoc,
bia na kieszonkowe. Pozowała ra- a takie zdarzenia świadczą o nietole-
zem z Mają, koleżanką ze szkoły. rancji i homofobii. Wie, że naraża się
Zdjęcia robiła druga Ania, też z ich dyrekcji, ale – jak twierdzi – „pozo-
klasy. Fotografie z sesji umieściły stając w zgodzie z własnym sumie-
w fotoblogu. niem, nie mogła odmówić uczenni-
Na początku marca obejrzały je com, które poprosiły ją o wsparcie
szkolna pani pedagog, wychowaw- w słusznej sprawie”.
czyni i pielęgniarka. – Wezwały nas ***
i zażądały, byśmy je usunęły. Dla- (...) Sprawą zainteresowało się
czego? Ponoć zachęcają do odchu- łódzkie kuratorium. – Dyrektor li-
dzania, co grozi anoreksją – opowia- ceum zapewnił, że nie wyrzuci
dają dziewczyny. uczennic – mówi „Gazecie” Konrad
Naradziły się i poszły do wicedy- Czyżyński, p.o. kurator. Do szkoły
rektorki szkoły Barbary Obrębskiej, zadzwoniła też Wiesława Zewald,
by wyjaśnić sprawę. – Rozmowa wiceprezydent Łodzi odpowiedzial-
trwała półtorej godziny. Właściwie na za oświatę. Ją z kolei Kolasiński
wykład, bo trudno nam było dojść miał przekonywać, że o takiej karze
do głosu – relacjonuje Ania. nie było nawet mowy. – Młodzież po-
Wicedyrektorka do „propagowa- trafi zaskakiwać dorosłych. Dlatego
nia odchudzania” dołożyła drugi za- trzeba z nią rozmawiać i poświęcić
rzut. – Powiedziała, że manifestuje- więcej czasu, niż przewiduje pro-
my na tych zdjęciach swoją orienta- gram – radzi na przyszłość Zewald,
cję seksualną, a jako osoby niepeł- która przez wiele lat była dyrekto-
noletnie i uczennice IX LO nie mamy rem I LO im. Mikołaja Kopernika. Do
do tego prawa – relacjonuje Ania. redakcji zgłosiło się też kilka osób
Dyrektorka miała też powiedzieć oferujących bezpłatną pomoc
dziewczynom, że łamią statut szko- w ewentualnym sporze prawnym ro-
ły, który zobowiązuje uczniów do jej dzin uczennic ze szkołą, a także
godnego reprezentowania. – Dlate- Czytelniczka, której zdjęcia tak się
go „zdjęcia z internetu mają znik- spodobały, że chce je kupić (...).
nąć, a jeśli ich nie usuniemy, ona
usunie nas ze szkoły” – powiedziały, MARCIN MARKOWSKI
przytaczając usłyszane słowa.
Są do siebie podobne. Wysokie Tytuł oryginalny:
i szczupłe. W szerokich i falbania- „«Niegodne» zdjęcia łódzkich
stych sukniach, jak Alicja w krainie licealistek”
czarów, nawiązujących do subkultu- Zdjęcie z pierwszej strony łódzkiej „Gazety Wyborczej” nr 75
a1533-35.qxd 2010-04-02 18:55 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) POD CELĄ 33

Maciek odsiaduje wyrok. Beata weszła w jego więzienny świat

Na widzenie robię makijaż Dziwnie się czułam, jakby podgląda- tego nie wiem, więc podchodzę wyrok. Kiedy go poznałam w so-
na. Co mam zrobić? Gdzieś zgłosić szybko bliżej. pockim Spatifie, pił, zaniedbał ali-
Nr 72 (26 III). Cena 2,20 zł to widzenie, że już jestem? Zapyta- – Chcę posłuchać, bo jestem menty. Nie był grzecznym chłop-
łam. Kobieta wskazała mi niewielkie pierwszy raz i nic nie wiem – uspra- cem, to prawda. Ale też, moim
Powiem tylko, że jak dla mnie okienko z normalną, przezroczystą wiedliwiam się. zdaniem, nie był i nie jest zdolny
to jest wstrząsające, szybą. Ładna i miła funkcjonariusz- Kobieta mówi, czego nie można do przemocy. Gdyby chciał Pan
ka spytała, czy jestem na liście. wkładać do paczki, i puchnie mi od zapytać jego byłą żonę o to, czy ją
nie pomyślałam o smrodzie – Konkubent mówił, że wpisze na tego głowa. Nie można papierosów, bił, nie będzie to możliwe. Zmarła
w takiej celi, a on ma taki listę. nic szklanego, nic w płynie, i chyba kilka lat temu na raka mózgu.
Musiałam się nauczyć słowa „kon- nic sypkiego? Gubię się w tym, tyle Ostatnie dwa lata mieszkał ze mną
czuły węch, no i kolejka kubent”. Nie wiedziałam wtedy, czy tego. Co można – pamiętam: czeko- i z moją córką z poprzedniego
do kibla, nie mówi mi tego, konkubina ma prawo do odwiedzin lady, herbaty, zapakowane fabrycz- małżeństwa, ostatni rok również
swojego konkubenta. nie, upieczone ciasto, ale nie torto- z moim ojcem. Problem alkoholo-
aby mnie nie martwić, Rzut oka na listę. Ręka funkcjo- we. wy przestał istnieć. Wszyscy go
ale już wiem, czemu jest taki nariuszki wyciągnięta w stronę Ktoś kiedyś urodzinowy tort posy- pokochaliśmy.
stłamszony... przygotowanego identyfikatora. pał amfetaminą. Ponoć jedna matka Jego sprawy, za którą siedzi, nie
Jest. Poczułam ulgę. Mam teraz na widzeniu bezdozorowym z sy- da się już wznowić, odwołać od wy-
Nie wiem, jak on latem wytrzyma, swój numer. nem nawaliła się z nim do nieprzy- roku sądu. Pokrzywdzona nie żyje.
ponoć okna zamknięte, wysoka Większość kobiet stała. Rozdygo- tomności – żadna z nas w poczekal- Najgorsze jest to, że mimo to spra-
temperatura, zaduch, zaburzenia tane, niemal wariowały od niepoko- ni nie wie, jak to zrobili. Powiedzia- wa nie jest za stara, by za nią sie-
orientacji seksualnej, makabra i jak ju. Ja z nimi. Miałam czas, przypa- łam „nas”. Więc jestem już jedną dzieć.
ja mam się nie martwić i nie dener- trywałam się im. W poczekalni cze- z „nich”?
wować, kurczę, w jakim on stanie kały na widzenia dwa rodzaje ko- Jedna z nich mówi do mnie, że Widzenie. Ułańska fantazja
stamtąd wyjdzie? Powiem szczerze, biet. Starsze przyszły w odwiedziny mogę usmażyć schabowe. Jedna ze starszych mówi, że trze-
że przeraża mnie „to tam”, choć fakt do synów, raczej zaniedbane i bar- – Jestem wegetarianką, nie będę pią te paczki i sprawdzają, bo ludzie
– ma to trochę przez własną głupotę dziej zgnębione. Te młodsze – od- mu raczej smażyć kotletów – odci- kombinują i próbują wnosić niedo-
i niepilnowanie swoich spraw, ale... stawione. Włosy – głównie blond nam się od tego wątku. zwolone rzeczy. Ocenia to jako głu-
Kara jest okrutna i dotyka również i balejaż. Po solarium lub wysmaro- Po wszystkim pamiętam tylko te potę.
nas, którzy go kochamy... Osiwiałam wane kremami samoopalającymi. kotlety, herbatę, czekolady i tę całą – Mój syn był narkomanem – mó-
i nic tego nie zmieni. Staram się nie Makijaże. Dość seksownie ubrane. masę zakazów. wi. – Czy to znaczy, że chcę przemy-
dać mu odczuć, jakim ciosem jest Kuse, obcisłe bluzeczki, dekolty. Ja cić narkotyki? – zadaje retoryczne
dla mnie to, że on tam siedzi. Piszę rano nie miałam głowy, żeby się Znęcał się pytanie. – Przecież jestem jego mat-
do niego codziennie. Wysyłam już stroić. Przypomniało mi się zdjęcie Panie Redaktorze. Pytał pan, za ką i chcę, aby wyszedł z tego, chcę
nie trzy-cztery listy na tydzień, ale na z Powstania Warszawskiego, na któ- co Maciek siedzi. Z aktu oskarże- mu pomóc. Nie chodzi o ryzyko, tyl-
przykład w ostatnim tygodniu rym młoda dziewczyna trzyma lu- nia wynika, że jest oskarżony z art. ko o to, że to jest złe.
– sześć. sterko i maluje się. 207 §1 kk o to, że w okresie od Przytakujemy jej.
To była jedna z pierwszych roz- Panie Redaktorze. Pytał pan, 1994 roku do sierpnia 2002 roku – Faceci mają ułańską fantazję,
mów telefonicznych z Beatą, cztery o czym rozmawialiśmy na koncercie w Sopocie znęcał się psychicznie narozrabiają, nie dopilnują czegoś,
tygodnie po zatrzymaniu Maćka. w Uchu, w czasie tych ostatnich na- i fizycznie nad byłą żoną Danutą. a potem zestresowane kobiety tło-
szych wspólnych godzin. Problem Fakt użycia przemocy w stosunku czą się w więziennej poczekalni
List – dzień 55 w tym, że nie rozmawialiśmy, bo był do żony potwierdzili jej rodzice – mówię. Przychodzi mi do głowy, że
Panie Redaktorze. Pytał pan, co hałas. Ja chodzę na koncerty, i to Elżbieta i Zygmunt – zeznali, że nie powinni, jak zapadnie wyrok, brać
u mnie. Już nie wpadam w histerię. głównie punkowe, od ponad 20 lat byli bezpośrednimi świadkami delikwenta na tydzień do paki, żeby
Już wiem, że jak mówi, że siedzi i co za tym idzie, słuch mi się nieco gróźb oraz pobicia ich córki przez wiedział, co go czeka, jak nie dopeł-
„pod celą”, to nie oznacza to, że sie- stępił. Jak gra muza, nie słyszę wła- męża. ni warunków zawieszenia, że wtedy
dzi na korytarzu pod drzwiami. Jest snej komórki i mam problem z usły- Agresywne zachowanie Maćka by wiedzieli, większość by się pilno-
mi przykro, ale skupiam się na tym, szeniem, kto i co do mnie mówi. Nie zauważyła też mieszkająca z nim po wała. Kobiety zgadzają się ze mną.
co mogę dla niego zrobić, jak mogę lubię tego i Maciek wtedy do mnie porzuceniu go przez matkę ciotka Oprócz jednej, starszej, zgnębionej
mu pomóc przetrwać „to tam”. nie mówi. Marianna. Stwierdziła jednak, że nie matki, która uważa, że niektórym to
Dziś 55 dzień naszej rozłąki. Wy- Stałam oparta o barierkę na an- wie, gdzie i kiedy doszło do pobicia nie pomoże, bo nie radzą sobie z ży-
syłam 29 list do niego. Wiem, że tresoli z jego kolegą, on siedział na Danuty C. przez Maćka C., polegają- ciem i popełniają błędy. Reszta zga-
wczoraj miał być u psychologa, jak kanapie z moim kumplem. Rozma- cego na szarpaniu pokrzywdzonej dza się jednak ze mną, zwłaszcza te
mu poszło, dowiem się za tydzień, wiał z nim i mi się przyglądał. oraz używaniu słów powszechnie młodsze. Ja jestem pewna, że Mać-
jak będzie mógł do mnie zadzwonić. W pewnym momencie przeprosił uznanych za obelżywe. Kuzynka kowi wystarczyłby taki tydzień na
Idę dziś do psychiatry po kolejną go i podszedł do mnie po cichu. Barbara w trakcie przesłuchania za- całe życie.
porcję leków antydepresyjnych. Skradał się jak kot do myszki. Jak sugerowała, że Danuta C. nosi się
I jeszcze jedno – pytał pan, w któ- był tuż-tuż, objął mnie wpół od tyłu, z zamiarem wyrzucenia męża List gończy
rym momencie uzmysłowiłam sobie nachylił się i wyszeptał mi do ucha z mieszkania z powodów finanso- Panie Redaktorze. Pyta pan, jak to
istnienie tego drugiego, innego „kocham cię”. wych oraz z chęcią wyjazdu do Nie- było. To była ciepła, mimo pory roku,
świata, w którym jest ktoś, kogo ko- miec, co w konfrontacji z zeznaniami noc. Wracaliśmy z Ucha, z dość prze-
cham. Ten moment to pierwsze wi- Widzenie. Schabowe Danuty C. należy uznać za dalece ciętnego koncertu Dr. Hackenbusha.
dzenie. Usiłuję czytać, ale nie mogę się wątpliwe. Jakoś tak niespiesznie sunęliśmy po
Poszłam, choć nie wiedziałam, skupić. Zrywam się, gdy jedna z ko- Napiszę szczerze, jak czuję. Nie jezdni. Rozmawiając sobie. I od tego
czy mnie wpuszczą. Byłam na liście, biet przynosi paczkę do ważenia i ja- wierzę, żeby on mógł uderzyć się to zaczęło. Jechaliśmy zbyt wol-
to już coś. Na miejscu pełna pocze- kaś inna pyta ją, co można do niej swoją byłą żonę. Wiem, że może
kalnia. Było tam lustro weneckie. włożyć. Dociera do mnie, że ja też mi Pan nie wierzyć, przecież dostał  34
a1533-35.qxd 2010-04-02 18:55 Page 2

34 Z WOKANDY ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Zabójstwo na zlecenie(1) składa jakiś wniosek. Przeważnie doty-


czą one próśb oskarżonych o możli-

Zakazana miłość?
wość zapoznania się z aktami sprawy.
Sąd odrzuca wniosek obrońców Pio-
tra L., ale zanim to zrobi, długo się za-
stanawia i prokurator ma szansę na od-
czytanie aktu oskarżenia dopiero pod-
czas kolejnej rozprawy.
Oskarżeni: Piotr L., przedsiębiorca (49 lat), Eugeniusz W. (64 lata), Wie-
sław J. (65 lat), Tadeusz B. (63 lata) 160 tysięcy za zlecenie
Zarzuty brzmią bardzo O: zabójstwo i podżeganie do zabójstwa Konrad P. zginął w listopadzie 2007
Ofiara: Konrad P. (przyjaciel córki Piotra L.) roku. Oddano do niego dwa strzały
poważnie. Piotr L. miał być Obrońcy: Piotra L. – mecenasi Jerzy Porczyński i Sławomir Szatkiewicz, w klatkę piersiową i głowę. Zdaniem
zleceniodawcą, Eugeniusz W. Eugeniusza W. – mecenas Ewa Skowron-Chorążak, Wiesława J. – mece- prokuratury zabójcami byli Tadeusz B.
pośrednikiem, a dwaj nas Alicja Sowińska-Szlanta, Tadeusza B. – mecenas Mariusz Jaszecki i Wiesław J. Zabójstwa mieli zaś doko-
Oskarżenie: prokurator Mirosław Mospinek, Prokuratura Rejonowa nać na zlecenie Piotra L. za pośrednic-
pozostali oskarżeni Łódź-Śródmieście twem Eugeniusza W.
wykonawcami, Sąd: Jarosław Papis, Krzysztof Szynk (sędziowie zawodowi), Sąd Okrę- Piotr L. to znany łódzki przedsiębior-
gowy w Łodzi ca, właściciel ogromnej hurtowni tkanin
czyli po prostu zabójcami. i dodatków krawieckich. Jak ustalono
najróżniejszymi wnioskami. kwestii zdaniem obrony nie ma możli- w trakcie śledztwa Konrad P. od 2006
I zarzuty, i uzasadnienie aktu oskar- Jeszcze zanim sąd zdążył otworzyć wości prowadzenia procesu. Prowa- roku utrzymywał bliską znajomość
żenia przypominają niemal scenariusz postępowanie dowodowe, swój pierw- dzenie procesu przed rozstrzygnięciem z córką przedsiębiorcy. Młodzi poznali
gangsterskiego filmu. Tyle że bohate- szy wniosek złożyli już obrońcy Pio- tego wniosku byłoby naruszeniem pra- się w czasie leczenia psychiatrycznego.
rów tej opowieści na pewno każdy wy- tra L. wa do obrony. Ich związek nie był akceptowany przez
obrażałby sobie inaczej. W rzeczywisto- – Może najpierw rozpoczniemy? – py- – Co na to druga strona? – sąd prosi rodziców dziewczyny. Głównie mieli oni
ści oprócz Piotra L. pozostali oskarżeni ta sędzia Jarosław Papis stojącego już oskarżenie o zabranie głosu. zastrzeżenia do nie najlepszego trybu
dawno już skończyli 60 lat i nie obraża- za swoim biurkiem mecenasa Jerzego – Ten wniosek obrońców to nic nowe- życia chłopaka, który był znany policji.
jąc nikogo, najlepiej nie wyglądają. Porczyńskiego. go – wzrusza ramionami prokurator Mi- Eugeniusza W. oskarżony L. znał
Czują się zresztą też nie najlepiej. Wizy- – Chcę złożyć wniosek właśnie przed rosław Mospinek. wcześniej. To jemu zdaniem śledczych
ty pogotowia ratunkowego w trakcie te- rozpoczęciem przewodu sądowego, Po kilkuminutowej argumentacji pro- najpierw skarżył się na znajomego cór-
go procesu to powoli standard. ponieważ obronie chodzi o zwrot spra- kuratury sędzia ponownie przenosi ki, aż wreszcie poprosił, aby ten znalazł
wy do prokuratury – mówi adwokat. wzrok na obrońców. kogoś, kto spowoduje, że Konrad P.
Chory czy zdrowy? Przez następne kilkanaście minut – Tak to nic nowego – mówi wzburzo- „odczepi się” od dziewczyny. „Odczepi
Proces rozpoczął się na początku ro- prawnik tłumaczy potrzebę ponownej ny Sławomir Szatkiewicz, drugi z adwo- się” – tak na początku miała wyglądać
ku, a do dzisiaj sąd nie zdołał jeszcze obserwacji psychiatrycznej swojego katów Piotra L. – Nic nowego, bo dobi- prośba. Początkowo mowa była wy-
przesłuchać wszystkich oskarżonych, klienta oraz sporządzenie pełnej doku- jamy się bezskutecznie o ponowne łącznie o pobiciu. Jednak po jakimś
o biegłych psychologach i psychiatrach mentacji jego kilkudziesięcioletniego le- przebadanie naszego klienta któryś już czasie, zdaniem prokuratorów, Piotr L.
nie wspominając. Właściwie nie ma roz- czenia psychiatrycznego. raz. On leczy się psychiatrycznie od 36 zmodyfikował swoje oczekiwania i zlecił
prawy, która zaczęłaby się normalnie, – Wątpliwości dotyczące stanu po- lat, a w opinii psychiatrycznej sporzą- zabójstwo chłopaka. Za zleceniem po-
spokojnie i tak skończyła. Jej rozpoczę- czytalności naszego klienta powinny dzonej na potrzeby tego postępowania szła też zaliczka, 15 lub 30 tysięcy zło-
cie uniemożliwiają oskarżeni zwykle być rozstrzygnięte na etapie postępo- można wyczytać, że jest zdrowy. tych. W tym miejscu wyjaśnienia oskar-
skarżący się na fatalny stan zdrowia, wania przygotowawczego – tłumaczy Adwokaci pozostałych oskarżonych żonych są rozbieżne. Eugeniusz W.
albo ich obrońcy, którzy zarzucają sąd adwokat. – Do czasu rozstrzygnięcia tej także nie próżnują. Chyba każdy z nich znalazł chętnych na wykonanie zlece-

cjanci sami o tym nie wiedzieli. Ci stoliki. Zaskakująco ładne kute kraty
Na widzenie robię makijaż z drogówki już tak.
I jeszcze jedno, znalazłam taką
w oknach.
Usiadłam przy stoliku. Czekam.
33  kalnię. Czekałam spokojna. Po notkę w internecie: W tej chwili, Maćka nie ma. Zaczynam się dener-
chwili policjanci wyszli i wtedy się według oficjalnych danych, liczba wować – pozostali już są na sali wi-
no. Zatrzymała nas kontrola drogo- dowiedziałam, że Maciek jest oficjal- osadzonych w polskich więzie- dzeń. Pytam strażnika, kiedy przyj-
wa. nie zatrzymany do, jak to powiedzie- niach przekracza 80 tysięcy. We- dzie do mnie „ta osoba”. Wtedy do-
Zjechaliśmy. Po chwili poprosili li, „wyjaśnienia sprawy”. Potem go dług danych Ministerstwa Spra- piero uczyłam się używać słowa
Maćka, aby wysiadł. Wszystko dziw- skuli kajdankami. wiedliwości na wyznaczony są- „konkubent”. Odpowiedział, że bę-
nie się przedłużało. Nie wiedziałam, Na pożegnanie pogłaskałam go downie termin odbywania kary dzie, jak go doprowadzą.
co się dzieje, aż wybuchła bomba. tylko po udzie, nie miałam śmiałości dotychczas nie zgłosiło się do Nie poznałam go. Po czerwonych
Okazało się, że Maciek jest poszuki- pocałować go ani przytulić przy po- więzień 30 tysięcy skaza- włosach ani śladu. Jakby chudszy.
wany. licjancie. nych. I nikt nie zamierza ich do te- Przygarbiony. Więzienny uniform za-
Pojechaliśmy do najbliższego ko- Panie Redaktorze. Maciek za- go namawiać. – Gdyby ich posa- miast punkowego sztafażu. Dzielił
misariatu w Oliwie. Wtedy pomyśla- mieszkał u mnie – zmienił adres za- dzić, to na pewno w całej Polsce nas stolik. Mieliśmy godzinę.
łam sobie, że to nawet dobrze, niech meldowania i zbagatelizował albo więzienia by wybuchły – mówi b. Panie Redaktorze. Zaczyna pan swój
to się wyjaśni. Wiedziałam oczywi- nie wiedział, że musi to zgłosić. szef więziennictwa, Paweł Moczy- reportaż od tego, jak mówię o smro-
ście, że miał wyrok za znęcanie się Przychodziły wezwania na stary ad- dłowski. dzie w celi... itd. Pamiętam, tak mówi-
nad rodziną, który się już przedaw- res – my nie mieliśmy o tym pojęcia. łam. Spanikowałam. W rzeczywistości
nił, i że ma zawiasy za alimenty. Głu- W rezultacie odwiesili mu wyrok Widzenie nie jest tak źle. Dzisiaj jest 104 dzień
pia sprawa, ale dzięki niej w końcu i wysłali za nim list gończy. Tak się W końcu wyczytali mój numer. – już wiem, że można to przetrwać. An-
zmądrzał. Zmienił się. Spoważniał. składa, że w tym czasie kiedy już Metalowe drzwi się przede mną tydepresanty odstawiłam.
Zaczął płacić regularnie alimenty był „ścigany”, składał zeznania otworzyły. Pamiętam, czułam niemal I jeszcze jedno – rano byłam na
i spłacać komornikowi zaległości. w komisariacie – w innej zupełnie fizycznie, że za nimi jest inny ko- widzeniu. Założyłam minispódnicz-
Minęły prawie dwa lata od tej nie- sprawie, jako świadek. Spisali go smos. Wszystko jest obskurne. kę, odsłoniłam dekolt, zrobiłam ma-
szczęsnej sprawy. oczywiście. I nie powiedzieli mu na- Brzydko pomalowane ściany, odra- kijaż.
W komisariacie poszłam z nim, ale wet, że jest ścigany listem goń- pane drzwi. Sufit się łuszczy gruby-
mnie nie wpuścili dalej niż na pocze- czym, nie zatrzymali go. Tamci poli- mi płatami. Na sali widzeń – ohydne TOMASZ SŁOMCZYŃSKI
a1533-35.qxd 2010-04-02 18:55 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) Z WOKANDY ZSYP 31


35
Przyznał, że zna też Eugeniusza W.
– Skąd? – pytali śledczy.
15 lat spokoju
– Robi zakupy w moim sklepie spo- Amerykański sąd skazał
żywczym – spokojnie odpowiadał prze- na 15 lat pozbawienia wol-
słuchiwany. ności 25-latka za próbę wła-
Z całą stanowczością jednak Piotr L. mania się do więzienia, któ-
zaprzeczył, aby kiedykolwiek i z kimkol- re trzy dni wcześniej opuścił. Sylvester Ji-
les tłumaczył, że na wolności obawiał się
wiek rozmawiał o zabójstwie Konrada P.
odwetu ze strony rodziny człowieka,
Zapewnił, że nikogo także do tego nie
do którego zabójstwa się przyznał.
namawiał. Mężczyzna spędził wcześniej dwa la-
Między oskarżonymi siedzą policjan- ta w zakładzie karnym na Florydzie. Kie-
ci. To jednak nie przeszkadza im, co ja- dy przyznał się do zarzucanego mu
kiś czas wymieniać między sobą uwagi. czynu, na mocy ugody z sądem mógł
Są na tyle blisko stołu sędziowskiego, opuścić więzienie i otrzymał wyrok
że ich zachowanie jest pod stałą kon- w zawieszeniu.
trolą. Musi być w nim coś niepokojące- Po dwóch dniach od wyjścia na wol-
go, bo w pewnym momencie sędzia Pa- ność zwrócił się jednak do władz wię-
pis podnosi głos. zienia, aby przyjęły go z powrotem.
– Panie oskarżony! – sędzia zwraca Twierdził, że przed jego domem w nocy
się do Piotra L. czekali dwaj mężczyźni w zaparkowa-
– Tak? nej ciężarówce. Kierownictwo zakładu
Zdaniem prokuratury na ławie oskarżonych siedzą dwaj zabójcy, – Proszę zaniechać kontaktów z po- poradziło mu, żeby złożył zawiadomie-
zleceniodawca zabójstwa i pośrednik Fot. Piotr Kamionka/Ag. Fot. Angora zostałymi oskarżonymi! nie na policji. Sylvester Jiles wybrał jed-
nia wśród starych znajomych. Przeka- ny. – Gdy chłopak powiedział, jak się – To nieprawda... nak inną drogę zapewnienia sobie bez-
zał im otrzymane od Piotra L. dane nazywa, strzeliłem. Najpierw w plecy, – Sąd widzi, że próbuje pan się poro- pieczeństwa – nad ranem wspiął się
i zdjęcie ofiary. Zastrzegł też, że zlece- potem w głowę. zumiewać. na czterometrowy płot otaczający wię-
niodawca życzy sobie, aby do zabój- Zapłatę za wykonane zlecenie oskar- – To proszę mnie przesadzić, żebym zienie i przedostał na jego teren. Tam
stwa doszło w sierpniu 2007 roku. żeni mieli odebrać w grudniu. Ustalono, był poza podejrzeniami – stanowczo został złapany przez strażników i prze-
Piotr L. w tamtym okresie planował bo- że w sumie dostali od Piotra L. 160 ty- odpowiada mężczyzna. kazany policji.
wiem pobyt za granicą i to miało odsu- sięcy złotych. Z pewnością sąd wolałby, aby przed Sąd zdecydował o tak wysokiej ka-
rze, gdyż Jiles miał już wymierzony wy-
nąć od niego podejrzenia. Jego życze- odebraniem wyjaśnień od wszystkich
nie nie zostało jednak spełnione. Znajomy ze sklepu oskarżonych panowie raczej nie poro-
rok w zawieszeniu. (www.wp.pl)
„Zawiasy” za zabójstwo w porów-
„...miał pretensje, że zabójstwa nadal Mimo pobytu w areszcie śledczym zumiewali się ze sobą. Choć Piotr L.
naniu z wyrokiem 15 lat pozbawienia
nie dokonano i wyznaczył ostateczny Piotr L. dba o swój ubiór. Na każdej zdaje się być zdziwiony uwagą sędzie- wolności za włamanie dają obraz
termin – do końca listopada – jeśli nie, to rozprawie stawia się w nienagannie go, to musi być w niej jednak coś na dość osobliwego podejścia do poję-
zaliczka ma być zwrócona. Nadmienił skrojonym garniturze. Zawsze pod kra- rzeczy. Na kolejny incydent długo nie cia „sprawiedliwość” w USA...
też, że w takim przypadku weźmie drugą watem. Pozostali oskarżeni raczej nie trzeba było czekać. Za chwilę wszyst-
ekipę...” – czytamy w akcie oskarżenia. przejmują się swoim wyglądem. Bar- kim oskarżonym kończy się czas poby- „Posterunek 13”
Wiesław J. i Tadeusz B. pieniędzy dziej uważają na to, aby fotoreporterzy tu w areszcie śledczym. Trzeba zatem Napastnik, który z sie-
z zaliczki zwrócić nie mogli, bo już ich nie zrobili im zdjęć. Do tego celu najle- ustalić, czy powinni nadal tam przeby- kierą i młotkiem wtargnął
nie mieli. Przestraszyli się też ponoć piej służą zeszyty, którymi co poniektó- wać. To w końcu najsurowszy środek do komendy policji w Czę-
ewentualnej „drugiej ekipy”, zwłaszcza rzy namiętnie przysłaniają sobie twa- zapobiegawczy stosowany w polskim stochowie, to 42-letni rze-
że nie mieli – jak twierdzą – pojęcia, kto rze. Te zabiegi i tak nie mają większego prawie karnym. mieślnik z tego miasta. Mężczyzna zo-
tak naprawdę stał za zleceniem. Od te- sensu, ponieważ sąd nie wyraził zgody – Nasz klient jest poważnie i ciężko stał pięciokrotnie postrzelony przez po-
go czasu, zdaniem śledczych, rozpo- na podawanie danych osobowych oraz chory. W areszcie zaś nie jest leczony licjantów. Jego życiu nie zagraża nie-
częli poszukiwania Konrada P. Wcze- ujawnianie wizerunku oskarżonych. – mecenas Szatkiewicz przedstawia ar- bezpieczeństwo.
śniej mieli bowiem poważne kłopoty Piotr L. jest przesłuchiwany przez sąd gumenty, które jego zdaniem powinny – Jak dotąd nie dostrzegamy żad-
z ustaleniem miejsca pobytu chłopaka, jako pierwszy. Tyle że podobnie jak pomóc Piotrowi L. w wyjściu na wol- nych racjonalnych motywów jego dzia-
nie znali też jego zwyczajów. Krótko w prokuraturze tak i na sali sądowej ność. łania – powiedział rzecznik Prokuratury
mówiąc, nie mogli go zlokalizować. Je- mężczyzna mówi niewiele. Gdyby te argumenty nie pomogły, Okręgowej w Częstochowie Romuald
den z jego kolegów zeznał w prokuratu- – Zrozumiał pan treść zarzutów? Piotr L. zobowiązuje się do wpłacenia Basiński. („Express Ilustrowany” nr 59)
rze, że to właśnie dwaj mężczyźni – Tak. poręczenia majątkowego w wysokości My mamy pewną propozycję... Fa-
oskarżeni o zabójstwo Konrada P. kilka – Czy przyznaje się pan do ich doko- 500 tysięcy złotych. cet z młotkiem i siekierą mógł być
razy wypytywali go o ofiarę. Nie dość nania? Suma ta robi na kompanach z ławy miejscowym stolarzem, który przy-
szedł naprawić szafę.
tego. Grozili nawet świadkowi śmiercią. – Nie. oskarżonych niemałe wrażenie. Pano-
Pokazywali mu broń i zapowiedzieli, że – Czy zamierza pan złożyć wyjaśnie- wie wymieniają między sobą znaczące Tępy umysł
Konrad P. „ma być odstrzelony”. W koń- nia przed sądem? spojrzenia. Ich adwokaci także proszą
Utratą prawa jazdy przy-
cu ów świadek umówił się z Konradem – Na tym etapie nie będę składał wy- sąd o możliwość wyjścia z aresztu płacił pewien Anglik wy-
P. O spotkaniu powiedział oskarżonym, jaśnień. każdego z nich. Na początku swojej prowadzanie swego psa
a sam na nie nie przyszedł. Między sędzią Jarosławem Papi- wypowiedzi po kolei zaznaczają jed- przy użyciu samochodu.
Był 30 listopada 2007 roku. Wiesław J. sem a oskarżonym odbyła się niemal nak: Pies biegł na smyczy, przełożonej
i Tadeusz B. podjechali pod kamienicę standardowa wymiana zdań. Po niej – W przypadku mojego klienta nie przez okno i przymocowanej wewnątrz
w centrum Łodzi, z której miał wyjść Kon- sędzia może już tylko odczytać proto- będzie deklaracji majątkowej... auta, którym jechał właściciel. Sąd wy-
rad P. W pewnym momencie Tadeusz B. koły przesłuchań Piotra L. z prokura- Sąd odrzuca wnioski obrony. Przy- mierzył 23-letniemu Paulowi Railtonowi
wszedł do bramy tej kamienicy. Po ja- tury. Tego czytania nie ma za wiele. najmniej te dotyczące przesłuchania grzywnę w wysokości 124 funtów i za-
kimś czasie wyszedł i kazał koledze odje- Także w śledztwie Piotr L. nie przyznał wszystkich oskarżonych. sądził trzy punkty karne. Ponieważ kie-
chać. Miał wtedy powiedzieć, że „jest już się do niczego i zaprzeczał wszystkim – Tym bardziej że policja sądowa rowca przekroczył tym samym limit,
dobrze”. Dopiero następnego dnia przy- ustaleniom organów ścigania. Po- przejęła właśnie gryps autorstwa Pio- utracił prawo jazdy. („Express Ilustro-
znał, że gdy w bramie kamienicy zoba- twierdził jedynie, że rzeczywiście znał tra L., który próbuje wpływać na współ- wany” nr 59)
czył Konrada P., przedstawił mu się jako Konrada P. oskarżonych – dodaje sędzia. I dobrze! Odtąd, tak jak on swojego
oficer Centralnego Biura Śledczego. – Był chłopakiem mojej córki, ale Ciąg dalszy za tydzień psa, tak traktować powinni leniwego
– Zapytałem go o jego personalia młodzi zerwali ze sobą – tłumaczył drania kierowcy autobusów.
– tak pewnie mógł opowiadać oskarżo- w czasie przesłuchania. KATARZYNA PASTUSZKO SZPERACZ
a1536.qxd 2010-04-02 17:29 Page 2

36 PŁATNA MIŁOŚĆ ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Sąd w Karolinie Północnej orzekł, że kochanka zapłaci żonie 9 mln dolarów

Słodka zemsta z łaski Temidy jego kochankę z całą surowością pra-


wa. Anne Lundquist jest
Nr 13 (5 IV). Cena 5 zł
Wyrok, który zapadł w sądzie zaskoczona wyrokiem.
w Guilford County (Karolina Północ- Zapewnia, że nie zniszczyła małżeń-
na), wywołał zdumienie. Przysięgli stwa Shackelfordów, które praktycznie
orzekli, że kochanka musi zapłacić rozpadło się już wcześniej. Żaliła się, że
skarżącej ją kobiecie odszkodowanie kiedy sprawa trafiła do mediów, odwró-
w wysokości 9 mln dol., ponieważ cili się od niej przyjaciele. „Nie było
„świadomie uwiodła” jej męża. mnie stać na adwokata. Nie mam dużo
Sąd powołał się na archaiczne, ale pieniędzy. To wszystko jest po prostu
wciąż obowiązujące prawo, zgodnie histeryczne”, lamentuje Anne i zapowia-
z którym rozbicie cudzego małżeństwa, da apelację.
czyli „alienacja uczuć”, jest czynem ka- Adwokat Cynthii Shackelford, Will Jor-
ralnym. Prawo to pochodzi jeszcze dan, nie wątpi jednak, że uzyska od ska-
z czasów, kiedy kobieta uważana była zanej jeśli nie 9 mln, to z pewnością nie-
bagatelną kwotę. Cynthia zapewnia, że
za własność męża. nie chodzi jej tylko o pieniądze. Oskarża-
Człowiek, który tę własność zabrał, jąc kochankę, chciała także udowodnić,
poczynił szkody i musiał za to zapłacić. że tamta postąpiła źle i że małżeństwo
Obecnie prawo jest równe dla wszyst- powinno być nienaruszalne.
kich, więc także kobiety mogą podawać Lee Rosen, prawnik z Karoliny Północ-
Rys. Katarzyna Zalepa
kochanki swych mężów do sądu. Karal- nej specjalizujący się w sprawach rozwo-
na jest także „kryminalna konwersacja”, zaprzyjaźnili, Allan podwoził nową zna- z pięcioma sypialniami. Allan zamiesz- dowych, opowiada, że do sądów tego sta-
co jest prawniczym eufemizmem, ozna- jomą do domu. Cynthia nabrała podej- kał z kochanką. Pozbawiona środków nu trafia każdego roku ponad 200 oskar-
czającym akt seksualny z osobą pozo- rzeń, kiedy przejrzała wyciągi z karty do życia Cynthia musi gnieździć się żeń o „alienację uczuć” i „nielegalną kon-
stającą w związku małżeńskim. Powyż- kredytowej męża. Allan wydawał dużo w małym mieszkaniu. Próbuje związać wersację”. Christine Cooper z Greensboro
sze prawa obowiązują także w stanach: na kolacje w eleganckich lokalach koniec z końcem, pracując dorywczo uzyskała w 2001 r. wyrok skazujący ko-
Hawaje, Illinois, New Hampshire, Nowy i prezenty, które nie były przeznaczone w sklepie. „W moim wieku opcji pozo- chankę męża na zapłatę 2 mln dol. od-
Meksyk, Dakota Południowa i Utah. dla żony. „Kochałam go, on mnie ko- staje niewiele”, opowiada. Dzieci nie szkodowania. Trener zapasów Thomas
60-letnia Cynthia Shackelford oskar- chał. Nigdy nie przypuszczałam, że pozostawiają na tatusiu suchej nitki. Oddo dostał na drodze prawnej od leka-
żyła 49-letnią Anne Lundquist w 2007 r. mnie zostawi. Kiedy pytałam go, co to 23-letnia Amy Shackelford nazwała oj- rza, który uwiódł mu żonę, 1,4 mln.
Była nauczycielką, jej mąż – 62-letni wszystko znaczy, zapewniał, że to tyl- ca „brudnym łobuzem” i zakochanym Dziewięć mln dol. to jednak rekord.
Allan, prawnikiem w Greensboro. Cyn- ko niewinna przyjaźń”, żaliła się pani w sobie egoistą, który nie wspierał fi- Prawnik Rosen opowiada, że do roz-
thia zrezygnowała z pracy zawodowej, Shackelford. W końcu Cynthia wynaję- nansowo i emocjonalnie nikogo z ro- praw dochodzi rzadko. Oskarżeni, oba-
aby zająć się wychowaniem dwojga ła prywatnego detektywa, który bez dziny przez ostatnie pięć lat. Decyzją wiając się wstydu, rozgłosu i kompromi-
dzieci i umożliwić mężowi karierę. Kie- trudu znalazł dowody świadczące, że sądu Allan ma płacić żonie alimenty tacji, wolą po cichu zawrzeć ugodę poza-
dy w 2004 r. Allan świadczył usługi Allan nie przejmuje się przysięgą wier- w wysokości 5 tys. dol. miesięcznie, sądową i sięgnąć do portfela. Rosen za-
prawnicze dla prywatnej szkoły Guil- ności. Shackelfordowie rozstali się do tej pory jednak nie dał ani centa. znacza jednak, że opłaca się podawać
ford College, poznał jej administrator- w 2005 r., aczkolwiek formalnie pozo- Przysięgłych w Guilford County zde- do sądu za „alienację uczuć” tylko osoby
kę, Anne Lundquist. Oboje szybko się stają małżeństwem. Sprzedali dom nerwowała bezduszność męża i skazali majętne. Prawnicy zastanawiają się, czy
jakiś zdradzony mąż
nie pozwie najbogatszego golfisty
świata, Tigera Woodsa. Frywolny
Woods mieszka wprawdzie na Flory-
dzie, ale gdyby okazało się, że popełnił
„grzech”, w którymś z wymienionych
wyżej stanów, może stać się idealną
ofiarą. Ustawodawcy stanowi zdają so-
bie sprawę, że prawa są przestarzałe,
jednak nie występują z inicjatywą, aby
je zmienić. W konserwatywnych spo-
łecznościach Ameryki nikt nie chce
uchodzić za promotora cudzołóstwa.
Komentatorzy ostrzegają, że „alienacja
uczuć” nie musi oznaczać aktu seksual-
nego, lecz także platoniczny romans.
Turyści, którzy przybywają na Hawaje
w poszukiwaniu przygód, powinni zda-
wać sobie sprawę z możliwych konse-
kwencji. Jak napisał dziennikarz wiado-
mości ABC, najlepszą ochroną przed
wciąż obowiązującymi prawami jest
przestrzeganie wierności małżeńskiej.

KRZYSZTOF KĘCIEK
R E K L A M A
a1537_prawnik.qxd 2010-04-02 17:31 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) WARTO WIEDZIEĆ 37


testamentu sąd spadku albo notariusz dokonana wycena w opisanym po-

Prawnik radzi
(323) zawiadamia w miarę możności osoby, stępowaniu – obowiązujących w da-
których rozrządzenia testamentowe cie rozwodu czy obecnie?
dotyczą, oraz wykonawcę testamentu – Ryszard Kotecki (e-mail)
i kuratora spadku. Zgodnie z treścią art. 46 kodeksu
osoby zmarłej co do miejsca i sposo- W opisanej sytuacji, w razie dziedzi- rodzinnego i opiekuńczego, w spra-
bu jej pochowania. Artykuł 10 ustawy czenia ustawowego, do całości spad- wach nieunormowanych w tym kodek-
o cmentarzach i chowaniu zmarłych ku po zmarłej zostaną powołane wy- sie do podziału majątku wspólnego
tej kwestii nie reguluje, ale zasada, że łącznie jej dzieci. małżonków stosuje się odpowiednio
decyzje te dotyczą dóbr osobistych przepisy o wspólności majątku spad-
osoby, która liczy się ze swą śmiercią,
Sprzedaż kowego i o dziale spadku (art. 1035
nakazuje przyjęcie stanowiska, że bez opodatkowania i nast. kodeksu cywilnego). Art. 1035
o miejscu swego pochowania, sposo- W 1989 roku nabyłam z mężem k.c. odsyła z kolei do jeszcze innych
bie tego pochowania, a także o wybo- mieszkanie. W 2002 r. mąż zmarł. uregulowań, a mianowicie przepisów
rze osób, które mają się zająć pogrze- W wyniku zniesienia współwłasno- o współwłasności w częściach ułam-
bem i podjąć w związku z tym decy- ści i działu spadku mieszkanie stało kowych. Także procedura postępowa-
zje, jakich zmarły nie pozostawił, de- się współwłasnością moją (5/8) nia o podział majątku wspólnego bę-
cyduje przede wszystkim wola zmar- i trójki naszych dzieci (każde dzie odpowiednio opierać się na prze-
łego, dopiero w razie braku takiej woli po 1/8). W 2005 r. dzieci darowały mi pisach o dziale spadku (art. 567 § 3
zajęcie się pogrzebem, a więc także swoje części i odtąd stałam się jedy- kodeks postępowania cywilnego),
podjęcie koniecznych w związku ną właścicielką lokalu, który w ubie- a przez art. 688 k.p.c., również
z tym decyzji, należy do osób wymie- głym roku sprzedałam swojej córce. na przepisach o zniesieniu współwła-
Rys. Katarzyna Zalepa nionych w art. 10 wymienionej ustawy, Czy mam obowiązek zapłacić poda- sności.
Spadkodawca sobie, z zachowaniem wskazanej tam kolej- tek dochodowy od tej sprzedaży? W świetle powyższego należy
ności. Wykładnię tę potwierdza zresz- – Halina Bander z Jawora uznać, że ustalenie składu i stanu ma-
a spadkobiercy sobie tą powszechna praktyka społeczna”. Nie, choć należy zwrócić uwagę, że jątku wspólnego byłych małżonków
Proszę o opisanie procedury doty- poszczególne udziały w zbytym winno nastąpić według daty ustania
czącej spełnienia woli kremacji
Jak mam szukać mieszkaniu nabywała Pani w różnych wspólności majątkowej, zaś ustalenie
zwłok. Osoba, która wyraża taką testamentu? okresach czasu i na podstawie róż- jego wartości – według wartości ryn-
chęć, jest pełnoletnia i chce pochów- Mieszkam za granicą. W Polsce nych tytułów prawnych. kowej majątku z chwili wydania orze-
ku (kremacji) w ceremonii świeckiej. niedawno zmarła moja owdowiała W zakresie przypadającego na Pa- czenia o podziale.
Obawia się jednak, że rodzina doko- siostra, która zostawiła dwoje doro- nią jeszcze przed śmiercią męża
na tradycyjnego pochówku kościel- słych dzieci. Nie mam od nich żadnej udziału we własności mieszkania
Zatarcie skazania,
nego. Co zrobić, by zapewnić sobie informacji, czy zostawiła jakiś testa- (1/2), jego zbycie miało miejsce czyli niekaralność
prawo do pochówku zgodnie ze swo- ment. Czy jeśli był to testament re- po upływie 5 lat, licząc od końca roku W marcu ubiegłego roku zosta-
ją wolą? – Piotr Rutkowski (e-mail) jentalny, to jest on gdzieś zarejestro- kalendarzowego, w którym nastąpiło łam skazana na 10 miesięcy pozba-
Można sporządzić testament wany i mogę mieć do niego wgląd? nabycie, co wyłącza opodatkowanie. wienia wolności w zawieszeniu na
i wskazać w nim wytyczne co do po- Co, jeśli siostra sporządziła testa- Pozostałe udziały w lokalu otrzyma- 2 lata. Czy jeśli wyrok ulegnie zatar-
grzebu. Problem jednak w tym, że ta- ment własnoręczny? Czy gdyby sio- ła Pani na skutek spadkobrania (1/8) ciu (według mnie będzie to we
kie wytyczne są postanowieniami stra nie zostawiła testamentu, mam lub dziedziczenia (3/8). W okresie, gdy wrześniu 2011 roku), będę mogła
o charakterze jedynie moralnym, nie- prawo do udziału w spadku po niej? miały miejsce te zdarzenia, obowiązy- ubiegać się o licencję rzeczoznaw-
rodzącym skutków prawnych, co – Tadeusz Niemczyk (e-mail) wały przepisy, na podstawie jakich cy majątkowego? Warunkiem przy-
oznacza, że nie można zagwaranto- Akt notarialny zawierającego testa- wolne od podatku w całości były przy- stąpienia do egzaminu na takiego
wać ich wyegzekwowania. Poglądy ment jest zarejestrowany w księdze chody uzyskane ze sprzedaży własno- rzeczoznawcę jest złożenie przeze
prawne są w tym zakresie niejednoli- notarialnej (repertorium A). Zarówno ści, prawa użytkowania wieczystego mnie oświadczenia, że nie jestem
te. W wyroku z dnia 6 listopada 1978 r. taka księga, jak i sam akt są przecho- lub ograniczonych praw nieruchomo- karana. Czy składając oświadcze-
(sygn. IV CR 359/78) Sąd Najwyższy wywane u notariusza w jego kancelarii ści lokalowych, jeżeli ich nabycie na- nie tej treści, podam prawdę? Czy
orzekł, iż „wola osoby zmarłej, gdzie przez okres 10 lat – później akt przeka- stąpiło w drodze spadku lub darowi- mogę ubiegać się o tę licencję
ma być pochowana, ma znaczenie, zuje się do archiwum ksiąg wieczy- zny. Osoby, które nabyły w okresie po wrześniu 2011 roku?
jednakże wiążące tylko w płaszczyź- stych sądu rejonowego właściwego ze obowiązywania owych korzystnych – Ewa Nowak (e-mail)
nie moralnej i tym samym mogące względu na siedzibę kancelarii (nie do- przepisów nieruchomości lub prawa Tak. Zgodnie z art. 76 § 1 kodeksu
mieć wpływ na ocenę, czy w razie ko- tyczy to dokumentów przyjętych przez majątkowe do nich, korzystają z tego karnego, skazanie ulega zatarciu
lizji ze strony uprawnionych do po- notariusza na przechowanie). Wglądu zwolnienia nadal, pomimo że przepisy z mocy prawa z upływem 6 miesięcy
chowania zwłok z art. 10 ustawy do takiego testamentu przed jego te już nie obowiązują. od zakończenia okresu próby. Wedle
z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmenta- otwarciem i ogłoszeniem nikt mieć nie zaś art. 106 k.k., z chwilą zatarcia
rzach i chowaniu zmarłych postępo- powinien. Wedle art. 646 kodeksu po- Wycena z daty orzeczenia skazania uważa się je za niebyłe; wpis
wanie uprawnionego w pierwszej ko- stępowania cywilnego osoba, u której Córka rozwiodła się kilka lat temu. o skazaniu usuwa się z rejestru skaza-
lejności nie jest sprzeczne z zasadami znajduje się testament, jest obowiąza- Od trzech lat toczy się postępowanie nych. Oznacza to, że po pomyślnym
współżycia społecznego”. Wspomnia- na złożyć go w sądzie spadku, gdy do- o zniesienie współwłasności i dział upływie okresu próby przyjmuje się
ny wyżej art. 10 wskazuje osoby wie się o śmierci spadkodawcy, chyba majątku wspólnego eks-małżonków, pewnego rodzaju fikcję prawną pole-
uprawnione do pochówku. Zgodnie że złożyła go u notariusza (kto bezza- w skład którego wchodzi spółdziel- gającą na uznaniu skazania za nieby-
z jego treścią, prawo pochowania sadnie uchyla się od wykonania po- cze lokatorskie prawo do lokalu łe, a osobę za niekaraną. Oświadcza-
zwłok ludzkich ma najbliższa pozosta- wyższego obowiązku, ponosi odpo- mieszkalnego. Na początku sprawy jąc po zatarciu skazania, że jest Pani
ła rodzina osoby zmarłej, a mianowi- wiedzialność za wynikłą stąd szkodę, córka przedstawiła zaświadczenie ze osobą niekaraną, z prawnego punktu
cie: 1) pozostały małżonek(-ka), a sąd spadku może nałożyć na uchyla- spółdzielni, które określało wartość widzenia jest twierdzeniem prawdzi-
2) krewni zstępni, 3) krewni wstępni, jącego się grzywnę). zwaloryzowanego wkładu mieszka- wym.
4) krewni boczni do 4 stopnia pokre- Sąd albo notariusz otwiera i ogła- niowego, po uwzględnieniu wskaźni-
wieństwa, 5) powinowaci w linii pro- sza testament, gdy ma dowód śmierci ka korygującego. Po 2007 roku zmie-
Mecenas JAN PARAGRAF
stej do 1 stopnia. W uzasadnieniu wy- spadkodawcy. O terminie otwarcia niły się przepisy i wartość takiego Pytania, z dopiskiem „Prawnik radzi”,
roku z dnia 14 maja 1982 r. i ogłoszenia nie zawiadamia się osób mieszkania (wkładu) jest wyceniana prosimy wysyłać pod adresem redakcji lub
elektronicznym: redakcja@angora.com.pl.
(sygn. IV CR 171/82) SN wskazał, że zainteresowanych, jednakże mogą według jego pełnej wartości rynko-
Z uwagi na ogromną ilość pytań prosimy
„dla istoty sprawy znaczenie ma wyja- one być obecne przy tej czynności. wej, bez stosowania wskaźnika. We- o cierpliwość.
śnienie, jakie znaczenie ma wola O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu dług jakich zasad powinna zostać
a1538 superfakty.qxd 2010-04-02 17:34 Page 2

38 ANGORA POD GRUSZĄ ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Supereksfakty Były prezydent Aleksander Kwa-


śniewski (56 l.) nie może się docze-
kać, kiedy będzie dziadkiem – dowia-
„Fakt” dotarł do najgłębiej skrywa- w naszym statucie zapisane jest, iż dujemy się z „Faktu”. Ponoć już budu-
nej tajemnicy w polskiej polityce. członkowie Platformy Obywatelskiej je dla swojego przyszłego wnuka
„Wiemy, kiedy wyborcy oddadzą głos, RP mają obowiązek «przestrzegać ko- dom. „To nie będzie zwykły letnisko-
wyłaniając najważniejszą osobę leżeńskich relacji z pozostałymi człon- wy domek, to będzie rezydencja.
w państwie. Mamy ruszyć do urn kami partii», nie poniżaj Koleżanek W mazurskiej posiadłości Aleksandra
19 września. Na taki termin elekcji, jak i Kolegów i nie deprecjonuj odmien- Kwaśniewskiego wraz z początkiem
dowiedzieliśmy się nieoficjalnie, zde- nych od Twoich poglądów. I przede wiosny ruszyły prace budowlane. Nie-
cydował się marszałek Sejmu Broni- wszystkim nie dramatyzuj! Twoja długo staną tu: 200-metrowy dom
sław Komorowski (58 l.). Zgodnie przegrana w walce o stanowisko Se- z kilkoma sypialniami, kryty basen,
TELEWIZOR z konstytucją, to on wyznacza dzień kretarza Generalnego to nie będzie oczko wodne i domek dla służby. Jed-
wyborów. Sam stanie do nich jako przecież koniec świata! Rankiem, nego tylko na razie brakuje – wnuka,
POD GRUSZĄ kandydat Platformy Obywatelskiej w poniedziałek, 17 maja 2010 roku, którego wymarzył sobie były prezy-
Jeszcze raz o skonfliktowanej radio- (…). Do tej pory partyjni działacze ob- naprawdę słońce wstanie i nadejdzie dent (…). Cała posiadłość ma być go-
wej TRÓJCE. Z dużym zainteresowa- stawiali, że do prezydenckiego starcia nowy dzień! Uwierz w to!” – napisał towa mniej więcej za dwa lata. Po
niem patrzymy na zagrywki dyrektora dojdzie później (…). Skąd ten nagły na swoim blogu Janusz Palikot przerwie spowodowanej srogą zimą
Sobali. Podziwiamy upór, z jakim robi zwrot akcji? Odpowiedź jest prosta. (46 l.), wiceszef klubu Platformy Oby- ekipy budowlane uwijają się jak
z kultowej rozgłośni PiS-owski propa- Bronisław Komorowski po wygraniu watelskiej, który ostatnio nie żyje w ukropie. – Pan prezydent przyjeż-
gandowy radiowęzeł. A to znak, iż trój- wyścigu w Platformie jest na fali. Son- w zgodzie z Grzegorzem Schetyną dża raz na jakiś czas i kontroluje.
kowe protesty psu na budę się zdały. daże wskazują, że w cuglach wygra (47 l.), swoim partyjnym szefem. „Su- Wszystko musi być na czas – opowia-
Widać załoga podkuliła ogony, skoro elekcję. Chce więc jak najszybciej wy- per Express” odkrył, że Palikot skryty- dają nam budowlańcy. I oby na czas
Sobala, nie oglądając się na nic, robi korzystać przewagę (…)”. kował ostatnio Schetynę publicznie pojawił się też wymarzony wnuczek
co chce. Ściąga na Myśliwiecką kolej-  za słabą frekwencję podczas prawy- (…)”.
nych, ultraprawicowych propagandzi- Padł pierwszy milion w teleturnieju borów. 
stów. Już zapowiedział powrót do „Milionerzy”, prowadzonym przez Hu-  „Sława Przemysława Gosiewskie-
Trójki Marcina Wolskiego, byłego se- berta Urbańskiego. Zwycięzcą okazał go (46 l.) przekroczyła granice
kretarza PZPR w tej rozgłośni. Na an- się 27-letni Krzysztof Wójcik ze Włoszczowy (…). Choć nie jest już wi-
tenę ma wrócić redagowany przez Szczecina. Polska czekała na to od cepremierem ani nawet szefem klubu
niego magazyn „60 minut na godzi- 1999 roku. „Super Express” napisał, PiS i nie pokazuje się ostatnio w me-
nę”. Na ten między innymi temat roz- że „Krzysztof jest doktorantem kate- diach, to nadal ma wiernych fanów
mawiała z Wolskim w „Gazecie Wy- dry technologii mięsa na Zachodnio- (…) – oznajmił «Super Express». Oka-
borczej” (25.03.2010) red. Agnieszka pomorskim Uniwersytecie Technolo- zuje się, że nasz śliczny Gosiu rozda-
Kublik. Jak satyryk tłumaczy swoje gicznym. Jest specem od dziczyzny je autografy, i to gdzie?! W pizzerii!
niegdysiejsze zaangażowanie (…). Ostatnie dwunaste pytanie W samym centrum Warszawy! Poseł
w struktury PZPR? No jak, bardzo za- – z gry, na jakim instrumencie słynie poszedł do lokalu ze swoimi dziećmi
bawnie, cyt.: „...Tak, byłem I sekreta- Czesław Mozil – otwierało mu bramy na pizzę. Na odchodne został popro-
rzem PZPR w Trójce (zostałem wybra- do bogactwa. Krzysztof się wahał, szony o autograf przez samego wła-
ny przez zespół) do lata 1981 r., czyli próbował rzucać monetą, nie był pe- ściciela pizzerii. Oczywiście nie od-
w czasie rewolucji (...). Byłem jednym wien prawidłowej odpowiedzi. Wresz- mówił”. – Nigdy nie odmawiam niko-
z 3 mln martwych członków, który me- cie zdecydował się odpowiedzieć: mu w tego typu sytuacjach. Bardzo
blował partię... (...) Wstąpiłem do partii akordeon – już było wiadomo, że to często ludzie proszą mnie o autogra-
(w 1975 r. – dop. S i Sz) z powodu pierwszy polski milioner (…)! – Pienią- fy. To jest bardzo miłe. Ten pan powie-
obawy, że mi zniszczą audycję. Więc dze dostanie na konto. Ale podatek dział mi, że nie jest sympatykiem mo-
jak mi otworzyli furteczkę: wstąp do będzie musiał zapłacić sam – powie- jej partii, ale prosi mnie o autograf,
partii, łatwiej ci będzie bronić swojej działa nam Katarzyna Barylak ponieważ mnie szanuje – wyznał
sprawy, to wstąpiłem. W 1975 r. nie by- z TVN-u (…)”. wzruszony Przemysław Edgar Go-
ło jeszcze KOR-u, podziemia. Rok póź-  siewski.
niej pewnie bym do partii nie wstą- „Grzegorzu! Zachowaj w politycz- W „Milionerach” padła wreszcie Zebrała:
pił...”. No masz, wstąpiłby do KOR-u, nej dyskusji standardy, pamiętaj, że główna nagroda Fot. TVN KATARZYNA GORZKIEWICZ
ale go nie było. A PZPR był, więc po
drodze mu było! O Kuroniu, Michniku, *** ***
Modzelewskim i innych nic nie słyszał, Matka mówi do małego synka: – Statek ma 20 łokci długości. Ile łok-
bo był zajęty meblowaniem partii. – Pocałuj ciocię, Maciusiu. ci ma kapitan?
W sierpniu 1980 r. nie rzucił pezet- – Dlaczego? Przecież byłem grzeczny! – Dwa.
peerowskiej legitymacji, bo jeszcze *** ***
nie wiedział, czy przy Wałęsie i „Soli- Ona do niego z pretensją i wyrzutem: – Po czym poznać, że Polacy rozpo-
darności” będą konfitury. Odkrył je – Marian, wiesz, ile moglibyśmy ku- częli swój program kosmiczny?
dopiero w połowie 1981 r. No długo Małe żarty pić rzeczy, gdybyś przestał pić? – Zniknął Wielki Wóz.
trwało, zanim satyryk przejrzał na – Czy ten zegarek chodzi? – pyta – Tak, Łucjo, wiem. Mnie nic, a tobie ***
oczy. I jeszcze jeden fragment: „Red. klient. futro z norek. Mały gołąb pyta mamę:
Kublik – W radiowej Trójce toczy się – Nie, trzeba go nosić – odpowiada *** – Mamo, skąd się biorą gołąbki?
wojna Sobali z zespołem. To dobry sprzedawca. – Zbieraj się, Mariolka, idziemy do – Z kapusty.
moment na powrót? Wolski: – Mam *** teatru. ***
czekać, aż wojna się skończy? Gdzieś – Udała się randka? – Wielkiego? – Skąd się wzięła na świecie pierw-
pracować muszę. Alternatywą jest je- – Pół na pół. – Nie przeżywaj tak, zmieścisz się. sza kobieta?
chać do Holandii i poddać się eutana- – Czyli? *** – Adam ją sobie wyżebrał!
zji...”. Marcin, wyjedź i zrób to! Będzie – Ja przyszedłem, ona nie. – Jaka jest różnica między bogatym ***
to Twoja pierwsza męska i na czasie *** a biednym studentem? – Jaki jest szczyt niezdarności?
decyzja! Aha, i zabierz z sobą Sobalę. Doping – to wtedy, kiedy przyłapali. – Biedny podchodzi do wszystkich – Zaplątać się w telefon bezprzewo-
A dopóki nie przyłapią, to witaminy! egzaminów, a bogaty podjeżdża... dowy. Internet
SOBCZAK i SZPAK Zebrał: R.K.
a1547 spodprasy.qxd 2010-04-02 17:32 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) PROSIMY POWTARZAĆ 47

SPODPRASY
operowy Mariusz Treliński (48 l.). Choć para Rafał zauważył, że Julia ma problemy z utrzyma-
spotyka się już od kilku miesięcy, dopiero teraz niem równowagi. Wziął to pod uwagę w opraco-
postanowili podzielić się swym uczuciem ze świa- wywaniu choreografii – unika zbyt gwałtownych
tem. – Oni mają już dość ciągłego ukrywania się. kroków i obrotów. Ale... – Niedawno, podczas
Sensacja! Nowym menedżerem najbardziej Wspólnie doszli do wniosku, że nie ma to sensu ćwiczeń ognistej rumby, Julia w trakcie obrotu
kapryśnej diwy polskiego show-biznesu Edyty – zdradza znajomy celebrytów. I jak powiedzieli, straciła równowagę i upadła. Naprawdę wygląda-
Górniak (38 l.) została... była menedżerka królo- tak zaczęli robić, zauważają „Gwiazdy”. Ostatnio ło to groźnie – zdradziła „Na żywo” osoba z pro-
wej Dody (26 l.) Maja Sablewska – donosi „Re- Edytę i Mariusza można spotkać w najmodniej- dukcji. Kamińska sprawę zdaje się bagatelizo-
wia”. – Tak, jestem jej menedżerką. Mamy wiele szych warszawskich klubach, gdzie potrafią ba- wać: – Na szczęście nieczęsto wywracam się
planów i mam nadzieję, że teraz to dokonania ar- wić się przez kilka godzin, nie szczędząc sobie na treningach – mówi z uśmiechem.
tystyczne Edyty, a nie jej życie prywatne, będą te- przy tym czułości.   
matem dla mediów – zapowiada Majka, która już    Magda Mołek (34 l.) bardzo pragnie zostać
rozpoczęła testowanie na swojej nowej pod- Julia Kamińska (23 l.) to jedna z faworytek naj- mamą. Ostatnio w jednym z prowadzonych przez
opiecznej sposobów, które tak dobrze sprawdzi- nowszej edycji „Tańca z gwiazdami”. U boku Ra- nią programów wyszło na jaw, że regularnie od-
ły się w przypadku Rabczewskiej, zauważa pu- fała Maseraka (26 l.) serialowa „BrzydUla” roz- wiedza warszawski dom dziecka. – Wiem, że ma-
delek.pl. Panie zaprzyjaźniły się i nie odstępują kwitła i nabrała pewności siebie. Mało kto jednak rzy o dzieciach, ale los jej ich nie daje. Być może
się na krok. Ostatnio wybrały się wspólnie wie, że występując w tanecznym show, aktorka podjęła decyzję o adopcji albo po prostu odwie-
do dentysty, na jogę i na nagranie do telewizyj- bardzo ryzykuje. Kamińska od lat zmaga się z za- dza dzieci, bo chce zrobić dobry uczynek – wy-
nego studia. – Jak spotkałyśmy się z Mają, to ga- burzeniami błędnika. Już na pierwszym treningu znała „Światu&Ludziom” znajoma prezenterki.
dałyśmy aż do rana, chociaż spotkanie miało Mołek już od czasów studiów miała silnie rozwi-
trwać kilkadziesiąt minut – opowiadała podeks- nięty instynkt macierzyński. Zawsze powtarzała,
cytowana Edyta w „Dzień Dobry TVN”. Jak dłu- że natychmiast zostanie mamą, gdy tylko osią-
go potrwa ta wspólna ekscytacja i czy prawdą gnie stabilizację finansową i zawodową. I chyba
okaże się, że panie połączyły siły, aby wspólnie nadszedł ten czas. Podczas rozmowy z Olivierem
dokopać... Dodzie – czas pokaże. Janiakiem, gdy ten opowiadał o synku Fryderyku,
   zaczęła... płakać na wizji. – Magda nie będzie tra-
Tymczasem Doda (26 l.) zdaje się coraz bar- cić czasu na łzy. Jeśli naprawdę chce zostać ma-
dziej zagubiona po utracie menedżerki. Mimo mą, zostanie. Nawet jeśli nie biologiczną – zapew-
butnych zapewnień, że nic sobie nie robi z rozsta- nia koleżanka Mołek.
nia z Mają Sablewską, królowa podejmuje coraz   
gorsze decyzje. Jako jurorka show „Tylko nas Ten mężczyzna żadnej pracy się nie boi! Bezro-
dwoje” znana z ciętego języka diwa nie może być botny Tomasz Kammel (38 l.) wpadł na kolejny
sobą. – Doda ma zapis w kontrakcie, że jeśli od- genialny pomysł, jak podreperować swój ostatnio
waży się poniżyć uczestnika, nie dość, że zostanie mocno nadszarpnięty budżet. Otóż celebryta za-
wyrzucona z programu, to jeszcze grozi jej za to mierza... przygotowywać maturzystów do egza-
kara finansowa – wyjawił „Na żywo” pracownik minów! Chodzi o doradztwo, jak najlepiej zapre-
Polsatu. Dlatego skandalistka znalazła inny spo- zentować się podczas ustnego wystąpienia, do-
sób na zwrócenie na siebie uwagi – ubrania. nosi pudelek.pl. – Zabieram się za dwa projekty,
Ostatnio wystąpiła w stroju, który można nazwać jeden dla dzieci – chodzi o poranki muzyczne,
„koszmarem właściciela sex shopu”, zauważa drugi dla licealistów – chodzi o matury – ogłosił
pudelek.pl. Doda zaprezentowała się w latekso- prezenter. Drugi błyskotliwy pomysł Kammela do-
wo-plastikowym kostiumie, z odsłoniętymi pier- tyczy cyklu zajęć edukacyjnych dla najmłodszych
siami, dziwacznej czapce i wielkich „spawalni- w Mazowieckim Teatrze Muzycznym im. Jana Kie-
czych” okularach. W kuluarach szeptano, że Maj- pury. Spotkania odbędą się w ramach projektu
ka nigdy nie pozwoliłaby swej podopiecznej „Muzyka górą”, nawiązującego tytułem do pro-
na tego typu... stylistyczną masakrę. wadzonego przez niego programu telewizyjnego
   „Dzieciaki górą”.
Edyta Herbuś (29 l.) zakochana! Tym razem Doda w nowej i jak zwykle szokującej
urokowi pięknej tancerki uległ wybitny reżyser kreacji Fot. M. Dławichowski/Forum MAŁGORZATA KOPEĆ

*** od: „Skarbie, muszę dziś zostać – Czuję się podobnie. Może
– Wciąż nie mogę się zdecydo- dłużej w pracy”. chodź do domu, zaparzę herbatkę
wać, czy iść na ten ślub. („Kurier Lubelski” nr 34) i pooglądamy sobie leki...
– A kto cię zaprosił? *** („Miasto. Dziennik Koszaliński” nr 56)
– Moja narzeczona. – Co mówi bezrobotny absol- ***
(„Kontakty” nr 13) went wyższej uczelni do pracują- Po polowaniu główny łowczy
Siedzi turysta na brzegu Nilu *** cego absolwenta? skrupulatnie podlicza upolowaną
i wydłubuje coś spomiędzy zębów. Ojciec i syn pochylają się nad – Frytki i colę proszę! zwierzynę:
– Ciekawe – mówi. – Wszyscy martwym listonoszem: („Kontakty” nr 13) – Dwadzieścia zajęcy, sześć li-
wołają „turysta, turysta”, a smaku- – Pamiętasz, synu, jakie były je- *** sów, trzy dziki i jeden naganiacz.
je jak kurczak. go ostatnie słowa? Gość pyta kelnera: („ABC” nr 22)
(Świeże dowcipy” nr 4) – „Dobry piesek”. – Czy macie dziką kaczkę? ***
*** („Nowa Trybuna Opolska” nr 66) – Nie, ale dla pana możemy roz- Rozmawiają dwie koleżanki:
– Dlaczego na polowaniu strzelał *** wścieczyć domową... – Mój mąż to na islam prze-
pan do kolegi? Córeczka pyta się mamy po wy- („Życie Podkarpackie” nr 9) szedł!
– Wziąłem go za sarnę. słuchaniu bajki: *** – Jak to?
– A kiedy pan zauważył swoją – Mamusiu, czy wszystkie bajki Babcia i dziadek siedzą na ławce – Wracam do domu wczoraj ra-
pomyłkę? zaczynają się od: „Dawno, dawno i rozmawiają: no, a on do mnie „niewierna” i „nie-
– Gdy sarna odpowiedziała temu”? – Wiesz, Marian, trochę czuję się wierna”!
ogniem. – Nie kochanie – odpowiada ma- głupio, siedząc na ławce w parku. („Dziennik Wschodni” nr 13)
(„Nowiny” nr 58) ma. – Niektóre z nich zaczynają się Młodzi tak dziwnie na nas patrzą. Zebrał: R.K.
a1548-49 ploty + Halber.qxd 2010-04-02 18:04 Page 2

48 ŚWIATOWE ŻYCIE ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

ANGORA
NA SALONACH
WARSZAWKI
Prywatne teatry wyrastają w War-
Premiera z premierem u Karolaka
XVIII-wieczny tekst przełożyć na język
szawie jak grzyby po deszczu. To naj- współczesnej sceny i to przełożyć tak
lepszy dowód na to, że aktorzy poszli dobrze, że nawet archaiczne słowa na-
wreszcie po rozum do głowy i zrozu- bierają tu komicznego brzmienia. Jeśli
mieli, że zarobić da się nie tylko we ktoś chce przejrzeć się w krzywym
własnej knajpie, ale i na własnej sce- zwierciadle i nie boi konfrontacji seria-
nie. A ludzie pchają się do prywat- lowego wizerunku Karolaka z jego rolą
nych teatrów drzwiami i oknami. w tym spektaklu, powinien już rezer-
Szczęśliwym posiadaczem prywat- wować bilety do IMKI.
nego teatru został właśnie Tomasz Ka- Po premierze do Aktora Właścicie-
rolak. Na siedzibę wybrał dawny budy- la, a może należałoby raczej powie-
nek organizacji YMCA – zrzeszającej dzieć Ojca Dyrektora, ustawiła się
wiele lat temu młodych mężczyzn długa kolejka chętnych, by składać
chrześcijan, stąd nazwa nowego teatru zasłużone gratulacje. Wyjątkowo czu-
IMKA. Czy u Karolaka też będzie le ściskała go Magda Lamparska,
po chrześcijańsku, to się dopiero oka- ponoć eksnarzeczona. Inna eks,
że, na razie wiadomo tyle, że na pre- a może wciąż nie eks – Magda Bo-
mierze było na bogato. Reflektory czarska – gra również w „Opisie oby-
i czerwony dywan na zewnątrz, zacni czajów”, ale przynajmniej na scenie
goście na widowni i wielki bankiet z je- nie ściska się z Karolakiem. W dziew-
dzeniem prosto z knajpy Piotra Adam- czynach aktora trochę można się po-
czyka. Ale po kolei. gubić, jedno jest pewne – nie było tej,
Na premierę pofatygował się sam Ta- która chyba oficjalnie ma wciąż sta-
deusz Mazowiecki, który swoją pre- tus aktualnej, czyli Violi Kołakow-
mierę jako premier miał już ponad 20 lat skiej. Uff, strasznie to skomplikowa-
temu. I ludzie wciąż mu tę rolę z życzli- ne. Kto się pogubił, niech przeczyta
wością pamiętają. Mazowiecki to jeden ten akapit ze trzy razy.
z tych nielicznych polityków, którzy bu- Dużo prościej było na gali z okazji
dzą głównie sympatię i szacunek. drugiej już edycji konkursu na hotel
Zawitał oczywiście tłumnie świat show- przyjazny dziecku. Tu wszystko od po-
-biznesu. Jako że Karolak właśnie zmienił czątku jest jasne. Hotel musi spełniać
barwy klubowe i porzucił TVN na rzecz określone wymogi, by maluch czuł się
Polsatu, nie było nikogo z TVN-owskich w nim bezpiecznie i wygodnie. Im wię-
władz. Czy nie dostali zaproszeń, czy nie cej różnych udogodnień, tym większa
chcieli przyjść? Nie wiadomo. Była za to szansa na zwycięstwo. W kapitule kon-
sama „Caryca” Nina Terentiew, więc kursu zasiadają znane mamy i tatusio-
o relacje ze stacją Solorza Karolak może wie, m.in. Ewa Gawryluk, Beata Tadla,
być spokojny. Pani prezes (z piękną czer- Dorota Zawadzka – wszystkie z męża-
woną kopertówką od samego Vuittona) mi. Źle nie mają, przez kilka miesięcy
biła brawo i świetnie się bawiła. podróżują po Polsce, odwiedzają hote- Pokaz mody Ewy Minge wyreżyserował sam Janusz Józefowicz
Premierowy spektakl pt. „Opis oby- le, ośrodki, pensjonaty, śpią, jedzą, pły- Fot. East News
czajów III” wyreżyserował Mikołaj wają w basenie i na koniec wystawiają hotelach, gdzie mały gość nie zawsze Apetyczne dziewczyny i całkiem
Grabowski, który też pojawia się surową opinię. Chyba jak zacznę jeź- jest chętnie widziany. Wyniki głosowa- przystojni faceci na naszych oczach
na scenie. To opowieść o Polsce wi- dzić za granicę, to też poproszę nia warto znaleźć w internecie na stro- myli się pod prysznicami – to nie żad-
dzianej oczami cudzoziemca, o Polsce o członkostwo w kapitule. Żarty żarta- nie dzieckowhotelu.pl, bo jest to dobra na przenośnia, naprawdę polewali się
sarmackiej, przedrozbiorowej, ale za- mi, ale kto jest matką lub ojcem, ten ściągawka przy planowaniu rodzinnych tymi żelami, a z góry leciała na nich
grana tak, jakbyśmy słuchali o roku wie, że podróżowanie z dzieckiem to wakacji. Galę prowadziła Joanna Ra- woda. Nad nimi po przezroczystym
2010. Reżyserowi udało się nie lada wyczyn, zwłaszcza w polskich cewicz, która w krótkiej fryzurze nabra- suficie przechadzały się modelki
ła szyku i szlachetności. Największym w sukienkach od Minge. Na koniec
zaskoczeniem był jednak widok Doroty również na nie, tańczące w rytm pio-
Zawadzkiej, chudszej o – uwaga! senki George’a Michaela, polały się
– szesnaście kilogramów. Superniania strumienie deszczu.
mówi, że to jeszcze nie koniec jej walki Jednym z gości pokazu była zaprzy-
o superfigurę. Trzymam kciuki. jaźniona z projektantką Małgorzata
W przypadku modelek o zbędnych Wyszyńska, która właśnie straciła pra-
kilogramach nie może być mowy, tu cę w Wiadomościach. Jej szefowie te-
raczej w grę wchodzi ich niedobór. go samego dnia rano ogłosili, że pre-
Na szczęście na pokazie Ewy Minge zenterka źle wypada w badaniach wi-
dziewczyny nie wyglądały na zabie- zerunkowych. O jej kompetencjach za-
dzone. Może to za sprawą bajecznie wodowych nie będziemy tu dyskuto-
kolorowych sukienek, które przypo- wać, ale salonowy wizerunek ma nie-
minały wiosenne kwiaty. Tym razem zły – czerwona marynarka Ralph Lau-
projektantkę zainspirowały najnow- ren i gigantyczna torba Louis Vuittona
sze żele pod prysznic Palmolive aż krzyczały: „Należymy do kobiety
o apetycznych owocowych zapa- sukcesu”. Teraz tylko pozostaje jej od-
chach. Pokaz wyreżyserowany przez kryć, że istnieje życie bez telewizji.
Janusza Józefowicza zaskoczył na-
Tomasz Karolak otworzył w Warszawie swój teatr Fot. AKPA wet zblazowaną warszawkę. PLOTKARA
a1548-49 ploty + Halber.qxd 2010-04-02 18:04 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) ŚWIATOWE ŻYCIE 49

Jak powstają przeboje(89)

Szparka sekretarka
Zacznijmy poważnie. Od wyjaśnienia zna- wydzwania. Zdarzało mi się, że musiałem napisać
czenia przymiotnika „szparki”. Otóż znaczy on tekst w dwie-trzy godziny. I tak było ze „Szparką se-
tyle co „bystra, żwawa, raźna, żywa, chybka, kretarką”. Zadzwoniła, że potrzebuje kilku lekkich,
wartka, prędka” (wg Słownika języka polskie- fajnych tekścików, które mogłyby „pojechać” (co-
go, tzw. warszawskiego, Jana Karłowicza, kolwiek to znaczy – przyp. A.H.). Trochę mi to by-
Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedz- ło nie w smak, bo najbardziej lubię pisać do goto-
kiego, Warszawa 1915, t. VI, s. 652). wej muzyki. Po prostu jako ostatni twórca piosenki
Skoro mamy jasność, mogę przystąpić do opo- mam pewność, że nikt jej już nie zepsuje. No, chy-
wiadania o piosence, którą Maryla Rodowicz ba że wykonawca, ale Maryla gwarantowała naj-
do dziś śpiewa w finale każdego koncertu. Bo, jak wyższą jakość. W dodatku muzykę miał pisać An-
powiada, „to energetyczny numer, prosto napisa- drzej Korzyński, a to jest majster.
ny, ma nośny, hitowy refren”. – To było po wielkim sukcesie Franka Kimono
Jest pierwsza połowa lat osiemdziesiątych. – wspomina kompozytor. – Maryla przyniosła mi
Warszawskie Bródno, osiedle drewnianych dom- parę tekstów Wołka z propozycją, żebym coś
ków Zacisze. Tam mieszkał Jan Wołek. – To była w stylu Franka dla niej zrobił. Tak powstała
niepowtarzalna, artystyczna enklawa – wspomina. „Gimnastyka”, i to jest muzycznie jakaś tam „ku-
– Mieszkałem przez płot z Haliną Frąckowiak, da- zynka” Franka, oraz „Szparka sekretarka”.
lej przez płot mieszkali Łucja Prus z Ryszardem Dodać trzeba, że tę ostatnią piosenkę artyst-
Koziczem, dalej przez płot był dom Janusza Stro- ka zmieniła. Był to bowiem czas, kiedy Maryla
bla. Dwie uliczki dalej mieszkała Ala Majewska. Rodowicz bardzo chętnie spoglądała w stronę
Jeśli do tego dodać wszystkich wspólnych i od- muzyki country („to muzyka najbliższa mojemu
dzielnych znajomych, jacy nas odwiedzali, można sercu” deklaruje). Jeździła na festiwale do Mrą-
śmiało powiedzieć, że stworzyło się branżowe gowa, a nawet, o czym niewiele osób pamięta,
getto. reprezentowała Polskę na konkursie muzyki
– Rysiek Kozicz był moim menedżerem – opo- country w Nashville. W każdym razie przearan-
wiada Maryla. – Często bywałam u niego w domu, żowała utwór, który teraz rzeczywiście stał się
można powiedzieć, że przesiadywałam na tym Za- pełen energii i żywiołu. Fot. East News
ciszu. No i w takich okolicznościach doszło do bli- Tekst niby banalny. Któż nie zna instytucji se-
skich kontaktów z Wołkami. Ola, Janka żona, była kretarki. Wszechwładnej, wpływowej. Któż się nie Pobiła nawet Marilyn Monroe
moją stylistką, a sam Janek zaczął pisać dla mnie przymilał, nie nosił czekoladek do pani Krysi albo
teksty.
– Z Marylą pracuje się ciężko – opowiada poeta.
– Bo z jednej strony ma silne parcie na przebój,
Zosi, żeby zdobyć jej przychylność. Wołek napi-
sał swój tekst z pozycji takiej pani Krysi lub Zosi,
ale, jak to poeta, stworzył postać megasekretarki,
Joanna Krupa
a jednocześnie, co wydaje się trudne do pogodze-
nia, na rzeczy ambitne. Poza tym Mańka jest taką
osobą, że – powiedzmy – dostaje o dwunastej
gigasekretarki, obsługującej wszystkich szefów
świata i cierpiącej za wszystkie swoje koleżanki.
To jest właśnie ten haczyk, którym utwór zaczepia
najseksowniejszą
w południe jakiejś genialnej idei. Natychmiast
dzwoni do autora z prośbą o „przekucie” tej idei
w byt i jest do tego bardzo niecierpliwa. Pogania,
słuchacza i zostaje przebojem.
– Ta piosenka miała wielkie kłopoty z cenzurą
obyczajową – opowiada autor. – Cenzorzy, choć
kobietą świata!
to byli wykształceni ludzie, nie mogli uwierzyć, że
nie miałem zamiaru nikogo obrażać. Ba, pracow- Nr 74 (29 III). Cena 1,40 zł
nicy cenzury mieli coś takiego, że koniecznie
chcieli się wykazać czujnością. Jak nie było po- Piękna Joanna to najseksowniejsza kobieta
wodów politycznych, żeby się przyczepić, to cho- świata. W najnowszym rankingu „Playboya”
ciaż pilnowali dobrego obyczaju. Na moje dictum, nawet największe symbole seksu nie miały
że chodzi mi o osobę żwawą, sprawną powołali przy niej żadnych szans.
jednak własnego eksperta, który wydał mniej wię- Gdyby ktoś jeszcze wątpił, że polskie kobiety
cej taką opinię: „Przykro nam, ale pan Wołek ma są najpiękniejsze – najnowszy „Playboy” powi-
rację. Oczywiście wszyscy wiemy, o co mu cho- nien uciszyć wszystkich niedowiarków. Słynny
dzi, że świadomie użył takiego przewrotnego magazyn dla panów przygotował specjalny nu-
chwytu, ale z formalnego punktu widzenia piosen- mer, poświęcony setce najseksowniejszych
ka nadaje się do publikacji”. gwiazd, które kiedykolwiek pojawiły się na okład-
Do publikacji doszło w 1986 roku. Album zaty- ce tego czasopisma. Gorące zestawienie bez-
tułowany „Gejsza nocy” przyniósł kilka wspania- apelacyjnie wygrała polska modelka Joanna Kru-
łych przebojów, z których do dziś przetrwały i ma- pa (30 l.). Okazała się lepsza od seksbomby
ją się świetnie „Niech żyje bal” i nasza „Szparka wszech czasów Marilyn Monroe (36 l.), powab-
sekretarka”. nej Pameli Anderson (43 l.), modelki Anny Nico-
– Bardzo mi się podoba ta zbitka w tytule, dosyć le Smith (40 l.), aktorek Drew Barrymore (35 l.)
ryzykowne skojarzenie, ale myślę, że to w tej piosen- i Kim Basinger (57 l.), a nawet słynnych królicz-
ce jest najbardziej rajcujące – śmieje się Maryla. ków „Playboya” Holly Madison (30 l.), Bridget
Marquardt (37 l.) i Kendry Wilkinson (25 l.). We-
ADAM HALBER dług „Playboya” sesje zdjęciowe z Joanną w roli
halber@onet.eu głównej są najseksowniejsze. I nic dziwnego – to
Dźwiękowe wydania felietonów na antenie przecież piękna dziewczyna, która do czerwono-
Gdy twoje żony, piłują szpony... Programu Pierwszego Polskiego Radia w so- ści rozpala mężczyzn na całym świecie. Brawo,
Fot. Andrzej Wiernicki/Forum boty ok. godz. 17.45. Joasiu! OZ
a1550-51 ogrod i janik.qxd 2010-04-02 19:14 Page 2

50 TRZEBA ŁYSYCH... ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Tylko ludzkie włosy nigdy nie przestają rosnąć

Od małpy do fryzjera
Wiosenne 16 III 2010
na jego miejscu zaczyna rosnąć
następca. Dzięki temu futra zwie-
nia mnóstwo energii, a bujne futro
jest kryjówką dla niebezpiecznych
rząt zawsze mają określoną dłu- pasożytów, których wyjątkowo
porządki Bujna czupryna stanowi po-
wód do dumy i radości, o czym
gość, gęstość i kolorystykę. Dzięki
temu lew nigdy nie przydepnie so-
trudno się pozbyć. Na dodatek
człowiek jako gatunek powstał
przekonują nas zazdrosne spoj- bie grzywy, a wydra nie „wyłysie- w rejonach raczej ciepłych, gdzie
i cięcia rzenia, śledzące mijaną na ulicy
osobę o szczególnie zadbanej
je”. W naturze istnieją tylko dwa
wyjątki: człowiek i wół piżmowy.
ważniejsze bywa pozbywanie się
nadmiaru ciepła, niż jego zatrzy-
Najwyższa pora, aby zakończyć grzywie. Wrażenie to podtrzy- Na czym polega różnica? Ludzkie mywanie. Gdzieś w naszej ewolu-
prace porządkowe w ogrodzie. mują również telewizyjne rekla- włosy nigdy nie przestają rosnąć: cyjnej drodze pozbyliśmy się
 Delikatnie usuwamy zeszłorocz- my – piękne włosy, brak łupieżu czy są to brwi, włosy łonowe czy większości owłosienia, choć natu-
ne zeschnięte liście i kwiaty bylin, – to cel człowieka sukcesu. Przy bujne loki na głowie. Szybkość ra zostawiła sobie cebulki „na
aby nie uszkodzić wschodzących tym wszystkim nasuwają mi się również jest stała, około 1,5 cm wszelki wypadek”.
młodych pędów. Przy okazji spulch- pytania. Po co „nagiej małpie”
niamy glebę wokół roślin. włosy akurat na głowie i to ro-
 Można już ocenić, które rośliny snące nieprzerwanie? Czemu
ucierpiały tej zimy. Usuwamy więc wzbudzają one tak silne emo-
przemarznięte, obumarłe i stare pędy cje? No i dlaczego mężczyźni
krzewów. (podobno) wolą blondynki?
 Silnie przycinamy tawuły, pię- Możliwe że nigdy was ten pro-
ciorniki, derenie. blem nie nurtował, ale mnie osobi-
 Wszystkie powojniki przez pierw- ście zaczął. Dlaczego? Cóż, będąc
sze 3-4 lata po posadzeniu tniemy dziecięciem, przeklinałem swoje
ok. 30 cm od ziemi. Usuwamy rów- wyjątkowo gęste i twarde włosy, któ-
nież suche pędy i liście. Powojników re skazywały mnie na fryzurę „na je-
kwitnących wiosną teraz nie tniemy. ża”. Przeklinałem je niemal tak gło-
Clematisy wielkokwiatowe i z grupy śno jak fryzjer, który nie posiadając
Viticella kwitnące latem (na tegorocz- wówczas maszynki elektrycznej,
nych pędach) ścinamy nad 2-3 parą spędzał bitą godzinę z nożyczkami
pąków od ziemi. Odmiany powtarza- w rękach, aby nadać mojej fryzurze
jące kwitnienie skracamy o połowę. jakiś regularny kształt. Dziś moje
Przycięcie zmusza roślinę do roz- włosy są równie gęste, lecz ich za-
krzewiania, a tym samym uzyskamy sięg coraz bardziej się zawęża. Za-
więcej kwiatów. Tniemy ok. 1 cm nad czynało się od „wysokiego czoła”,
parą nabrzmiałych pąków. które dziś nieubłaganie zbliża się do
 Przycinamy wrzosy i wrzośce czubka głowy. A ja zadałem sobie
kwitnące latem oraz strzyżemy la- pytanie: Po co mi właściwie włosy?
wendę.
Włos niepohamowany
 Witam, chciałabym się po-
chwalić moim wiciokrzewem
(na zdjęciu poniżej). Znalazłam dla
Człowiek jest istotą pod wieloma
względami wyjątkową. Oprócz
niego miejsce, jak był malutki (ok. cech, które uczyniły nas gatun-
30 cm wys.), ale tak się rozrósł, że kiem dominującym na Ziemi, ta- Człowiek ma tyle samo włosów, co małpa a... Fot. Corbis
mąż zrobił dla niego drewnianą pod- kich jak przeciwstawny kciuk i wy- miesięcznie. Dlaczego więc nie Bujne włosy pozostały tam,
pórkę. jątkowa inteligencja, nasze ciało możemy zapleść sobie warko- gdzie spełniały określone zada-
Pozdrawiam Anna Nycz, Krosno nosi liczne ślady ślepych uliczek czyków pod pachami? Ponieważ nia: wokół węzłów chłonnych
ewolucji. Takie zbędne dodatki jak ludzkie włosy nie przechodzą i gruczołów zapachowych mamy
kość ogonowa dowodzą, że ojczu- w stan „spoczynku”, ale wypadają owłosienie utrzymujące zapach
lek Darwin miał rację i kształt ludz- po określonym czasie. i temperaturę, wokół oczu chro-
kiego ciała to owoc długiej selekcji Większość włosów na naszej niące je rzęsy i brwi. No i ta nie-
i odrzucania zmian zbędnych. skórze żyje od kilku tygodni do szczęsna grzywa, która obciąża
Skoro tak, to czemu służą nasze kilku miesięcy. Jak łatwo się do- nam głowę. Tylko czemu ona słu-
bujne fryzury, które stanowią w na- myślić, rekordzistami w „długo- ży? Zdaniem naukowców kluczem
turze prawdziwy ewenement? wieczności” są włosy na głowie. do odpowiedzi – po co? – jest py-
Wbrew pozorom, człowiek jest Dobrze traktowany włos może do- tanie – kiedy? Zdaniem jednego
owłosiony równie bujnie co np. żyć nawet szóstych urodzin. Są z niemieckich badaczy ta drobna
szympans. Na naszym ciele jest też ekstremalne wyjątki, jak Chin- zmiana w DNA, która pozbawiła
tyle samo cebulek włosowych co ka Xie Qiuping, która dorobiła się nas większości owłosienia, nastą-
u innych naczelnych, czyli około 5 grzywy długości 5,627 metra, co piła około 240 tys. lat temu. Jest
milionów. Różnica leży w „progra- – jak łatwo obliczyć – wymagało to mniej więcej ten moment w na-
JOLANTA PIEKART-BARCZ mowaniu” działania owych cebu- ponad 31 lat dbania o fryzurę. szej historii, gdy opanowaliśmy
jola.b@angora.com.pl lek. U większości zwierząt włos umiejętność posługiwania się
Przysyłajcie zdjęcia Waszych pięk- rośnie tylko do ściśle zaprogra- Co ma grzywa do ewolucji? ogniem.
nych ogrodów. Podzielcie się swoim
doświadczeniem z innymi Czytelnikami. mowanej długości, potem prze- Włos to dla organizmu ciężka Jeśli rozpalanie ognia było
Najciekawsze listy ze zdjęciami opubli- chodzi w stan „uśpienia”, w któ- sprawa, dosłownie i w przenośni. mniej kłopotliwe, niż posiadanie
kujemy. rym trwa aż do wypadnięcia, gdy Jego wzrost i odżywianie pochła- futra, to ta zmiana szybko roz-
a1550-51 ogrod i janik.qxd 2010-04-02 19:14 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) ...POKRYĆ PAPĄ 51


przestrzeniła się w populacji, gdyż ku innego owłosienia, włosy na
zapewniała przewagę. No tak, po- głowie miały kluczowe znacze- Dotknij włosów blondynki
wiecie, ale gdzie tu miejsce na nie dla podtrzymania więzi spo- Pewnie trudno wam to sobie wy-
bujne loki? Okazuje się, że odpo- łecznej naszych przodków obrazić, oglądając okładki maga-
wiedzi trzeba szukać nie w czystej sprzed 240 tysięcy lat. Ewolucja zynów, ale kiedyś wszyscy ludzie
biologii, lecz w socjologii. Włosy zrobiła swoje, odsiewając gdzieś byli brunetami. Odmienny kolor
na głowie potrzebne nam były dla po drodze zbyt łysych i zbyt włosów zdarzał się czasem jako
zachowania hierarchii i więzów
społecznych.
owłosionych.
Gdy wreszcie nauczyliśmy się
wynik mutacji, lecz przeważała
ciemna karnacja, kolor włosów
Cofka w kotłowni
Spójrz na otaczających cię lu- mówić i formułować złożone ko- i oczu. Na dodatek geny „ciemne” Brak nawiewu powietrza do ko-
dzi, na ich fryzury. Zadbane wło- munikaty, miejsce iskania zajęły są silniejsze od „jasnych” i mogą tłowni, w której zainstalowany jest
sy są oznaką zdrowia i statusu rozmowy, a szczególnie codzien- się objawić np. w drugim czy trze- piec grzewczy z otwartą komorą spa-
społecznego. Świadczą o tym, że ne ploteczki. Stało się to stopnio- cim pokoleniu. Możemy to zaob- lania, przeważnie powoduje cofkę
ich właściciel dba o siebie, jest wo, o czym możesz się przeko- serwować również dziś, gdy spalin poprzez kanał wentylacji gra-
zdrowy i dobrze odżywiony. nać, odwiedzając damskiego fry- dziecko może mieć ciemne włosy, witacyjnej. Najszybciej odczujemy
Zniszczona, skudlona fryzura jest zjera, który jest istnym wehikułem nawet gdy oboje rodzice są urody to, gdy kanały wentylacji i spalinowy
kojarzona z outsiderami i posta- czasu, łącząc funkcję społeczną czysto skandynawskiej. Wbrew są blisko siebie. Piec pobiera wtedy
wami aspołecznymi. Słabe czy i higienę. pozorom, dzisiaj również blon- powietrze i spaliny przez kratkę wen-
przerzedzone włosy są zaś ozna- Włosy spełniały też ważną dynki stanowią niewielki pro- tylacyjną. Przypadek taki przedstawił
ką choroby, starości lub niedoży- funkcję w dobieraniu się par, sta- cent ludzkości, w sumie mniej nam Pan Ryszard Ludwiczak z Ło-
niż 2% całej populacji. Wyjątek dzi. Po 3-godzinnej pracy pieca
od tej reguły stanowi Europa Pół- stwierdził, że ściany i sufit w kotłowni
nocna. Tu zdarzyło się coś nie- pokryły się warstwą sadzy. Po wyko-
spotykanego. Jakieś 11 tysięcy lat naniu otworu o wymiarach 20x20 cm
temu, po ostatniej epoce lodow- w ścianie zewnętrznej, w pobliżu pie-
cowej, „zagęszczenie” blondynek ca, problem zasysania spalin prze-
w populacji gwałtownie skoczyło. stał istnieć. Usunięcie sadzy stanowi-
W niektórych regionach, na przy- ło również bardzo duże wyzwanie.
kład na terenie Skandynawii i po- Użycie mydła malarskiego oraz farby
łudniowo-wschodniego wybrzeża izolującej plamy (renostyl) nie do
Bałtyku, wręcz zdominowały one końca rozwiązało problem. Sufit mu-
liczebnie brunetki (i brunetów). siał być zakryty poprzez zamocowa-
Zdaniem naukowców, zawdzię- nie na stelażu płyt gipsowo-kartono-
czamy to znacznemu przetrzebie- wych.
niu mężczyzn.
Trudy epoki lodowcowej spowo-
dowały, że kobiet, prowadzących
Uchwyt na akcesoria
bezpieczniejsze od swych partne-
rów życie, było znacznie więcej
do myjki
niż mężczyzn. Panowie, mogąc Znaczna różnica w cenach myjek
do woli przebierać wśród partne- wysokociśnieniowych zależy nie tyl-
rek, zwracali uwagę na nietypową ko od parametrów technicznych, ale
urodę blondynek i doczekali się również od dodatkowego wyposaże-
dużej liczby jasnowłosego po- nia w akcesoria oraz uchwytów na
tomstwa. Stan ten utrzymuje się przewody (wieszaki, zwijacze). Para-
po dziś dzień na przykład na Li- metrów technicznych sami nie po-
twie, gdzie statystycznie jest naj- prawimy, ale wieszak możemy zro-
więcej jasnowłosych na świecie. bić. Uchwyt na węże ogrodnicze mo-
Tak więc o szczególnej popular- cujemy bezinwazyjnie do rączki myj-
...małpa tyle samo, co człowiek Fot. Reuters/Forum
ności blondynek wśród mężczyzn ki za pomocą obejm do rur. Kilka mi-
wienia. Tak również dziś postrze- nowiąc ludzki ekwiwalent pawich decyduje ich wyjątkowa rzad- nut pracy, wydatek 20 zł i uzyskuje-
gamy wymowę fryzury, nie zda- piór czy okazałych rogów. Ja- kość... a przynajmniej decydowa- my myjkę z wyższej półki.
jąc sobie sprawy, że jest to ata- kość i bogactwo grzywy to jeden ła do czasu wynalezienia farb do
wizm. To cecha, która łączy nas z najszybszych sposobów oceny włosów. Dziś człowiek nie może
z innymi naczelnymi, a wynika „potencjału” partnera do rozmna- być niczego pewien, więc pewnie
z naszych wspólnych, pierwot- żania. Organizm chory lub wy- z czasem blondynki stracą swoją
nych zachowań stadnych. Jedną czerpany głodem ogranicza przewagę. Znając tempo działania
z podstawowych czynności spo- „zbędne wydatki” i włosy stają natury, już za kilka tysięcy lat. Do
łecznych wśród małp jest wza- się cienkie i rzadkie, a nawet za- tego czasu trzeba sobie jakoś ra-
jemne iskanie się z pasożytów. czynają wypadać. Wie to każda dzić.
To, kto kogo iska i w jakiej kolej- dziewczyna, która przesadziła A tym, którzy tak jak ja mają te-
ności, stanowi wyraźny wyznacz- z odchudzaniem albo przeszła mat włosów coraz bardziej za so-
nik hierarchii grupy. Na szczycie ciężką chorobę. bą, pozostaje się pocieszyć, że
jest szef, do którego ustawiają Nie bez przyczyny też gest ewolucyjnie jesteśmy dalej od na-
się kolejki chcących mu usłużyć. przeczesywania włosów ręką jest szych małpich przodków niż ci
On zdecyduje, kogo do siebie odruchową reakcją wielu kobiet bardziej owłosieni. No i włos nam
dopuścić i komu, w akcie łaska- na pojawienie się przystojnego z głowy spaść nie może. Z braku
wości, odwzajemnić się tym sa- mężczyzny. I vice versa. Wraz grzyw pozostaje nam brylować in-
mym, dając wyraz specjalnym z właściwą postawą prezentacja nymi przymiotami ciała i umysłu.
względom. Ktoś posiadający sku- tej „ozdoby” to element tańca go- A może jednak warto sobie coś
dlone futro musiał więc być na dowego starszy niż gatunek ludz- przeszczepić?
samym dole społecznej drabiny ki. Ale idźmy dalej. Miało być
lub poza nią. Jak widać, przy bra- przecież o blondynkach. JULIUSZ SABAK ALEKSANDER JANIK
janik@angora.com.pl
a1552-53 koprowa + zagadka.qxd 2010-04-02 18:58 Page 2

52 RING WOLNY ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Ukraiński mistrz świata na walce z Albertem Sosnowskim zarobi jako promotor


5 milionów euro, a na ringu 3 miliony

Kliczko szykuje show dla Polaków ma Klitschko Management Group


Nr 63 (31 III).
Cena 2,60 zł (KMG), należąca do Witalija i jego bra-
ta Wołodymira. Szacunkowo KMG
Witalij Kliczko promował we wtorek na walce zarobi ok. 5 mln euro. Po do-
w Warszawie swoją walkę z Albertem daniu do tego gaży Witalija za walkę
Sosnowskim. 29 maja w Gelsenkir- wychodzi wcale niezła sumka.
chen pięściarze zmierzą się o mistrzo- Bracia Kliczko wiedzą, jak zarabiać
stwo świata wagi ciężkiej federacji i inwestować pieniądze. W końcu Wi-
WBC. Obaj nieźle na tym zarobią. talij to najlepiej wykształcony bokser
Na pytanie o budżet walki i zarobki na świecie – jest doktorem filozofii
dla bokserów menedżer Kliczki Bernd na Uniwersytecie w Kijowie. Zapyta-
Boente zasłaniał się tajemnicą. Uchylił ny o to, gdzie inwestuje, odpowie-
jednak jej rąbka, dając do zrozumie- dział wczoraj: – Najlepszą inwestycją
nia, że walka nieprzypadkowo odbę- są moje dzieci. Mam ich trójkę: Igora
dzie się na stadionie Veltins Arena – 10 lat, Lizę – 7 lat i Maksyma – 5 lat.
w Gelsenkirchen. Mam plan, że każde z nich ukończy
Uniwersytet Harvarda, a to kosztuje
Stadion pełen Polaków naprawdę duże pieniądze – zdradził
– W tym mieście, a także w Essen Witalij.
czy w Dortmundzie, mieszka bardzo Witalij Kliczko z Albertem Sosnowskim promują przyszły Tak naprawdę bracia Kliczko inwe-
wielu Niemców polskiego pochodze- pojedynek Fot. Reuters/Forum
stują nie tylko w dzieci. Obaj mają kil-
nia – mówił Boente. – Wystarczy spoj- szliśmy do porozumienia – przyznał. iniec zorganizował walkę na wielkim ka rezydencji w różnych krajach świa-
rzeć na skład grającego na tym stadio- Sosnowski za walkę z Ukraińcem 70-tysięcznym stadionie, licząc na to, ta, m.in. Los Angeles i Hamburgu. Ich
nie Schalke. Jest tam mnóstwo piłka- ma zarobić milion dolarów brutto, czy- że zapełni się on w komplecie polski- domem pozostaje jednak Kijów. Są
rzy z polskimi korzeniami. Tak samo li ok. 600 tys. netto. Takich pieniędzy mi kibicami. Zwykle walki bokserskie tam właścicielami najbardziej eksklu-
jest wśród kibiców. Liczymy, że przyj- polscy bokserzy na co dzień nie zara- organizuje się w halach mieszczących zywnego centrum handlowego w mie-
dą na walkę Witalija z Albertem. Wcze- biają. Kliczko jako wielka gwiazda nie więcej niż 20 tysięcy osób. ście – City Areny. Czteropiętrowy bu-
śniej myśleliśmy o pojedynku z Toma- w Niemczech zarobi więcej – 3 mln eu- Promotorem walki Kliczko-Sosnow- dynek mieści najelegantsze, super-
szem Adamkiem, ale, niestety, nie do- ro. Ale to tylko część zarobków. Ukra- ski jest... sam Kliczko. A konkretniej fir- drogie sklepy w mieście i salony eks-

drzwiczkach do pieca. Coś mnie ciągnęło w stro- zdałam sobie sprawę, że wśród nich mógł zna-
Pić albo nie pić (23) nę ognia. Miałam już tylko jedno w głowie. Ode-
brać swoje ubranie i wyjść z tej pijackiej meliny.
leźć się gość z tą samą przypadłością. – Kurczę!
On by się nie bał! – No, to po kielichu. Za wasze
– Tak, to kotłownia – myślałam. – To właściwe Ta w ciąży płakała i łapała za kolana umorusane- zdrowie! – zaproponowałam. Teraz już naprawdę
słowo dla tego miejsca. Wstałam i zygzakiem po- go typa. Basia odkrywała piersi. A ja, popijając czułam w głowie wir pralki „Frani”. Ledwo dotar-
deszłam do stołu, duszkiem wypiłam szklankę z butelki wódę, dokładałam do pieca. Gołymi rę- łam do łóżka i natychmiast usnęłam.
wódki. Dołożyłam do pieca trochę koksu i zata- koma! Pochylił się nade mną facet. Był młody,
czając się, ruszyłam do pokoju kobiet. Po drodze przystojny i ubrany na biało. Cmoknął mnie we JONA KOPROWA
w łazience obmyłam twarz z kurzu. Była czerwo- włosy. – Co robisz w tym piekle? – zapytał. – Ja...
na i cała w drobnych krostkach. W ustach czu- ja... nie wiem! – A ty? – Jestem salowym w tym
łam smak koksowego pyłu. Pokasływałam. Ran- szpitalu. – Oj! – wytarłam rękę i podałam mu
kiem zobaczyłam pobojowisko, pośród którego na przywitanie. – Czy mogę poprosić cię do tań-
leżały pijane kobiety. Wparowała wymalowana ca? – Prosić możesz, ale ja nie tańczę. – To zapra-
Basia. Budziła panienki do pracy. Wyglądała, jak- szam do stołu. Myśl lotem strusia przetuptała
by nie brała alkoholu do ust. Przysiadła przy przez moją głowę. Może on pomoże mi w ode-
mnie: – Jak się czujesz? – zapytała. Machnęłam braniu ubrań i zegarka. Muszę być milsza. – Jak
ręką: – Wyglądasz, jakby cię osy pogryzły. – Mam masz na imię? – zapytałam. – Marek – otworzy-
uczulenie na kurz. – Wczoraj – kontynuowała, lek- łam usta. – Marek? – powtórzyłam. – Co mogę
ceważąc moje słowa – wybierał się tu taki jeden. dla ciebie zrobić? – zapytał. – Napijmy się – od-
Ale powiedziałam, że jesteś pod moją opieką. powiedziałam.
– Dziękuję – powiedziałam. – Ale on chce, żebyś Po chwili zobaczyłam dwóch Marków. Potrzą-
dziś wieczorem z nim była. On stawia. – Nic z te- snęłam głową. – Oj – pomyślałam – będzie źle.
go! Ja dzisiaj wracam do hotelu. – Nie! – odpo- Co tu robisz? – zapytał. – Jestem! – Masz kłopot?
wiedziała stanowczo, a wychodząc, zamknęła – Był coraz bliżej mojej twarzy. – Mam. Choruję
drzwi na klucz. Pod stołem znalazłam resztkę na syfa! – zamarł w pół drogi do pocałunku. – Co
wódki. Wypiłam ją. Zasypiając, pomyślałam: – Ja masz?! – To, co słyszysz. Syfilis! Piekielną choro-
tu dostanę jakichś robali. Kobiety biegały w tę bę. Chyba niedługo umrę. Przyszła Baśka. Marek
i z powrotem. Mnie już nigdzie nie było spieszno. zapytał: – Czy to prawda, że ona jest chora wene-
W okolicach obiadu młoda, w ciąży, przyniosła rycznie?! – Najprawdziwsza! – odpowiedziała.
mi na talerzu makaron z szarym sosem. Zjadłam A ja pokazałam mu plecy, caluteńkie obsypane
pomaleńku. Wydawało mi się, że jem fasolkę. trądzikiem. Na wszystkich zrobiłam piorunujące
Smakowała. Ponownie sięgnęłam pod stół. Do- wrażenie. – Gdyby ktoś miał ochotę, żeby potem
piłam pozostałość. Wieczorem sytuacja się po- nie było! Ostrzegałam! – Atmosfera w towarzy-
wtórzyła. Kotłownia i pijani pracownicy. Ja przy stwie wyraźnie posmutniała. W tej samej chwili R E K L A M A
a1552-53 koprowa + zagadka.qxd 2010-04-02 18:58 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) RING WOLNY 53


kluzywnych aut – bentleya i lambor- rierę zwycięstwem. Irytacja Kliczki szefa UEFA Michela Platiniego, który szawskim Hiltonie. Wizyta w stolicy
ghini. W City Arenie jest też najdroższa miała drugie dno. Wymarzył on so- zapowiedział, że Ukraina może stra- Polski była dla niego okazją do wspo-
dyskoteka w mieście, w której bie, że karierę zakończy, walcząc cić Euro 2012. mnień. W 1995 r. bracia Kliczko przez
za wstęp trzeba płacić 30 dolarów. na otwarciu Stadionu Olimpijskiego rok mieszkali w Warszawie. Wołody-
w Kijowie – areny modernizowanej
Miłe wspomnienia mir boksował w klubie Gwardia, a Wi-
Tak jak Golden Boy na finał Euro 2012. Na pewno sta- z Warszawy talij studiował na AWF i uprawiał kick-
KMG też jest dość śmiałym pomy- dion też by się zapełnił. Ale to nie Ta wiadomość zapewne smuci tak- -boxing. O wielkiej sławie i pienią-
słem biznesowym. Wcześniej na taką na zwykłych kibicach KMG zarobiło- że Kliczkę polityka. Witalij stoi bo- dzach jeszcze wtedy nie marzyli.
skalę własną firmę promocyjną rozkrę- by najwięcej. Nowy stadion ma mieć wiem na czele partii Kliczko Blok. Je- – Mam stąd same dobre wspo-
cił tylko Oscar de la Hoya. Kiedy wy- kilkadziesiąt lóż VIP-owskich. W Gel- go politycznym celem numer jeden mnienia. Zostawiłem w Warszawie
rwał się spod opieki Dona Kinga, po- senkirchen bilety na takie miejsca jest wygrana w wyborach na mera Ki- wielu przyjaciół. Byłem tu bardzo
stanowił sam być swoim promotorem kosztują 602 euro. Podczas gdy jowa. Wczoraj bokser przyznał, że szczęśliwy – wspominał Witalij.
i założył firmę Golden Boy Promotion. na spotkania Ligi Mistrzów Dynama czas spędzony poza halą treningową Miłych słów nie żałował także So-
Teraz opiekuje się dwudziestką bokse- Kijów za VTP-owskie wejściówki trze- i bokserską niemal w całości poświę- snowskiemu, którego uważa za bar-
rów, a jego firma mieści się w MGM ba było zapłacić po 3 tysiące dola- ca na działania polityczne. dzo utalentowanego boksera.
Grand Hotelu w Las Vegas, gdzie de la rów. I to na przestarzałym obiekcie – Jesteśmy młodym krajem, nie- – On przypomina mnie samego
Hoya organizuje wszystkie walki swo- Dynama. Na walkę Kliczki ceny były- podległym od mniej niż 20 lat. Mamy przed laty. Kiedy stawałem w ringu
ich zawodników i ma spore udziały by na pewno podobne albo i wyższe. jednak gigantyczny potencjał ekono- z Lennoksem Lewisem, też nikt
w tamtejszym kasynie. Zysk z walki w rodzinnym mieście miczny. Euro 2012 może pomóc na- na mnie nie liczył. Dlatego niech nikt
Na wczorajszej konferencji jeden byłby gigantyczny. Teraz okazuje się, szej gospodarce odrobić straty mi już więcej nie mówi, że będę wal-
z dziennikarzy zdenerwował Kliczkę, że stadion w Kijowie przed Euro 2012 do reszty Europy. Sport daje napraw- czył ze słabym bokserem. Ocenimy
pytając go, czy wybrał sobie na ry- może w ogóle nie powstać – budowa dę wielką szansę na zmianę naszego to po walce – zaapelował Kliczko.
wala tak mało znanego zawodnika ma wielomiesięczne opóźnienie. kraju na lepsze – mówił starszy z bra-
jak Sosnowski, żeby zakończyć ka- Kliczko na pewno słyszał irytację ci Kliczków na konferencji w war- ARTUR SZCZEPANIK
ZAGADKA KRYMINALNA NR 25

Wypadek czy morderstwo?


Natarczywy sygnał telefonu przerwał oficero- watywny i nigdy nie chciał
wi dyżurnemu lekturę. Odłożył gazetę i podniósł słuchać o żadnych nowych,
słuchawkę. Zdenerwowany głos młodego męż- mimo że opłacalnych, przed-
czyzny informował o nieszczęśliwym wypadku, sięwzięciach. Przez cały czas
do którego doszło w siedzibie jednej z więk- namawiałem go na fuzję
szych spółek działających w mieście. z pewną firmą, gdyż uważa-
Kilka minut później do starannie odremonto- łem, że takie połączenie dało-
wanej secesyjnej willi, w której mieściły się biu- by nam wiele korzyści.
ra spółki, przyjechał inspektor Nerak w towarzy- W pewnym momencie, kiedy
stwie sierżanta Wrzoska. Przywitał ich młody, ły- się spieraliśmy, wujek wstał
siejący mężczyzna w okularach. zza biurka, podszedł do rega-
– Nazywam się Wiktor Malinowski i to ja po- łu i wdrapał się na szczyt dra-
wiadomiłem policję o śmierci prezesa. Jestem binki, by sięgnąć po segrega-
jego bratankiem i jednocześnie wspólnikiem. To tor z prasowymi wycinkami.
był nieszczęśliwy wypadek. Wujek spadł z dra- Chciał mi pokazać artykuł,
biny i zabił się. Proszę do gabinetu, gdzie roze- w którym były ponoć niepo-
grała się ta tragedia. chlebne informacje o spółce,
Pokój był duży, ponadtrzymetrowej wysoko- o której rozmawialiśmy. Kiedy
ści, a stojące w nim stylowe meble, kosztowny już trzymał segregator w rę-
dywan oraz drogie obrazy tworzyły atmosferę ce, zachwiał się nagle i zleciał
przepychu. Jedna ze ścian była zabudowana z drabiny. Spadając, uderzył
sięgającym aż po sufit regałem pełnym książek głową w metalowy pojemnik
i segregatorów. Obok stała metalowa drabinka, na gazety. Gdy podbiegłem
a tuż przy niej leżały zwłoki prezesa. Inspektor do niego, już nie żył.
dokładnie przyjrzał się nieboszczykowi, który – Nie wierzę w tę historyj-
Rys. Mirosław Stankiewicz
w prawej ręce trzymał niebieski segregator. kę – oznajmił inspektor Ne-
Na lewej skroni denata dostrzegł niewielką ra- rak. – Jestem przekonany, że to pan zabił wuj- Na jakiej podstawie Nerak domyślił się, że
nę, a wokół niezakrzepłą krew. Głowa nieżyją- ka, aby jako jedyny spadkobierca przejąć fir- Malinowski skłamał? Miał ku temu dwa po-
cego leżała tuż obok masywnego, wykutego mę. Sierżancie, proszę temu młodemu czło- wody.
z ciemnego metalu, pojemnika na gazety. Na je- wiekowi założyć kajdanki i odwieźć na ko-
go brzegu było widać kilka kropel krwi. Prezes mendę. WOJCIECH CHĄDZYŃSKI
ubrany był w elegancki garnitur, lecz na nogach
miał skórzane kapcie typu klapki. Widząc Rozwiązanie zagadki za dwa tygodnie. Na Kto porwał Andrzejka?
na twarzy inspektora zdziwienie, Malinowski odpowiedzi Czytelników detektywów czeka- Niania zeznała, że najpierw podbiegła do łó-
szybko wyjaśnił: my do 18 kwietnia. Wśród osób, które udzielą żeczka, a potem do okna, przez które wzywała
– Wujek miał problemy ze stopami i gdy tylko poprawnej odpowiedzi, rozlosujemy nagrodę pomocy. Gdyby tak było istotnie, to na podło-
przychodził do pracy, natychmiast ściągał buty książkową. dze byłyby również ślady jej butów. Skłamała,
i wkładał pantofle. Wszyscy pracownicy byli już Rozwiązanie zagadki prosimy przesyłać więc była w zmowie z kidnaperem.
do tego przyzwyczajeni i nikogo to nie śmieszyło. pod adresem: redakcja@angora.com.pl lub Wpłynęło 12 prawidłowych odpowiedzi
– Czy pan wie, jak doszło do tej tragedii? na kartkach pocztowych: Tygodnik Angora, na kartkach pocztowych i 89 e-mailem.
– spytał Nerak. 90-103 Łódź, ul. Piotrkowska 94. Książkę Jamesa Lee Burke’a „Elektryczna
– Siedzieliśmy w gabinecie i dyskutowaliśmy Rozwiązanie zagadki sprzed dwóch tygo- mgła” wylosowała pani Alina Tatar z Cieszyna.
o nowej strategii firmy. Wujek był zbyt konser- dni: Gratulujemy! Nagrodę wyślemy pocztą.
a1554-55.qxd 2010-04-02 18:42 Page 2

54 SZEWSKA PASJA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Buty trzeba wymyślić na nowo


Rozmowa z dr. ROBERTEM ŚMIGIELSKIM*, ortopedą traumatologiem
czech na medycznej konferencji – Brzmi to tak, jakby sportowe gdy staję mocno na zewnętrznej
o bieganiu, gdzie wszyscy naj- buty były groźniejsze niż szpilki. krawędzi stopy. To działa jak
Nr 71 (25 III). Cena 2 zł
więksi producenci sportowych bu- – Nie są, ale w szpilkach się nie w animowanym filmie „Było sobie
tów mają swoje projektowe labo- biega. Czyli nie wykonuje się ty- życie”: sygnał pędzi jak posłaniec
Po 30 latach ścigania się ratoria. I buty dobrego PR-u tam sięcy silnych cyklicznych uderzeń z wiadomością, że trzeba napiąć
nie miały. Wszyscy na nie strasz- o podłoże. mięsień strzałkowy, bo inaczej się
na kosmiczne technologie nie jechali – że biegaczom szko- Stopy deformują się całe życie. przewrócisz.
ortopedzi ogłosili zwycięstwo dzą, że są winne takiej dużej licz- Malutkim dzieciom, które jeszcze Stopa jest więc fundamentem.
by kontuzji, że upośledzają stopy, nie chodzą, kupuje się buciki. Bo Jeśli jest wykrzywiona, to wszyst-
natury. Chcecie mniej że trzeba wrócić do pierwotnej for- fajnie w nich wyglądają. Zresztą ko powyżej też się wykrzywia
my biegania, którą zatraciliśmy. lekarze nie są bez winy, często – kolana, biodra, kręgosłup. Bie-
kontuzji? Zadbajcie – Czyli jednak boso?! radzą: proszę wkładać buty gacz korzysta ze stóp bardziej niż
o fundament – radzą – Niekoniecznie. Biegajmy w bu- z twardym obcasikiem trzymają- niebiegający. Gdy są słabe, cała
tach, ale szukajmy rozwiązań, któ- cym piętę. A przecież tę piętę jego konstrukcja jest niestabil-
biegaczom. Ta genialna, re będą najbliższe naturalnemu mają trzymać mięśnie! Dzieci po- na. I tak powstają przeciążeniowe
ale zniszczona cywilizacją biegowi, dadzą stopie więcej swo- winny jak najwięcej chodzić boso kontuzje.
body. po piasku, kanapie czy grubym – Myśląc logicznie – ten funda-
konstrukcja wciąż jest Latami zastępy konstruktorów dywanie. Zawsze kiedy stają na ment trzeba wesprzeć, a nie
do uratowania. Oto program pracowały nad butami, które chro- nierównym podłożu, ich mięśnie odzierać go z butów.
nią stopę. Szukały najlepszej pracują. W sztywnym bucie tak – Myślenie projektantów obuwia
„Stopa – reaktywacja”. amortyzacji. Przerabialiśmy w po- nie jest. było logiczne. Gdy ludzie zaczęli
deszwach systemy air, plaster Starsi też noszą sztywne buty masowo biegać po ulicach i przy-
– Naukowe publikacje przeko- miodu i sprężyny. Jednak cokol- i nawet jeśli mieli zdrowe stopy, było kontuzji, winę zwalano na as-
nują, że najzdrowsze jest biega- wiek by się wymyśliło, stopa i tak ich mięśnie się rozleniwiają. falt. Zaczęło się poszukiwanie
nie boso. Korespondentka „Ga- daje o wiele lepszą amortyzację Stopa stworzona jest do działa- amortyzacji. A potem kolejnych
zety” z USA donosi: Ludzie bie- dzięki swojej genialnej konstrukcji nia. To organ czuciowy. Wysyła sy- udoskonaleń chroniących stopę.
gają w pięciopalczastych cicho- – systemowi łuków poprzecznych gnał do układu nerwowego: uwa- Miało to wiele pozytywnych
biegach. O co tu chodzi? Orto- i podłużnych. Ale coraz lepsze bu- ga, nierówność. I wiadomo, jakie skutków. Więcej wiemy o mecha-
pedzi zwariowali? A może to tyl- ty wyłączyły stopę z użycia, zagip- mięśnie mają być w danej chwili nice stopy, bo to były poważne ba-
ko chwilowa moda? sowały ją. Mamy więc świetny na- napięte. To układ sprzężenia dania. Mogłem się im przyglądać,
– Nie, to prawdziwy przewrót. rząd, który przestaje spełniać swo- zwrotnego – jeśli stanę prawidło- bo w butowej rewolucji brał udział
Trzy tygodnie temu byłem w Niem- ją funkcję. wo, napną się inne mięśnie, niż mój dawny szef z kliniki w Szwaj-

Jaką masz stopę?


Zmocz stopę i stań na papierowym ręczniku. Odciśnięty ślad porównaj
ze schematami z rys. 1.
A) Stopa neutralna, prawidłowa. Gratulacje.
B) Pronator. Stopa ucieka ci za bardzo do środka. Masz płaskostopie,
może podłużne, co grozi haluksami. Prawdopodobnie masz niewydolny
mięsień piszczelowy tylny. Twój but powinien być wyprofilowany w środku
– podnosić stopę na środku jej wewnętrznej krawędzi. Mówiąc prościej: Rys. 1 A B C
tam, gdzie stopa A jest elegancko wcięta.
C) Supinator. Stopa nadmiernie wydrążona, czyli stajesz mocno na ze-
wnętrznej krawędzi. Możesz mieć niewydolne mięśnie strzałkowe, albo nie-
stabilny staw skokowy. Twój but powinien lekko podnosić stopę od ze-
wnątrz.
Na rys. 2 widać, jak w biegu stopę stawia pronator (B) i supinator (C).
Między pronacją a supinacją jest cała gama miksów. Wydaje ci się, że
z twoją stopą wszystko jest OK? To jeszcze spójrz na zużyte buty (rys. 3).
Mocno wytarte wewnętrzne krawędzie oznaczają pronatora (A). Ze-
wnętrzne – supinatora (B). Starta niewielka część w okolicy dużego palca Rys. 2 A B C
i przy pięcie to stopa neutralna (C). I znowu: wytarcia na wewnętrznej lub
zewnętrznej krawędzi to znak, że potrzebujesz podparcia. Właśnie w tych
miejscach, gdzie na butach masz największe ślady używania.
Stare buty zabieraj do sklepu i do lekarza. Specjalista wiele z nich wy-
czyta.
Jeśli twoja stopa odbiega od ideału, pomyśl o wkładkach. Nie kupuj go-
towych, bo nic nie dają, muszą być dopasowane do ciebie. Idź do lekarza
po skierowanie albo prosto do zakładu ortopedycznego. Tam zrobią od-
cisk twojej stopy – staniesz na urządzeniu podobnym do wagi, a komputer
zaprojektuje odpowiednie wkładki.
Wkładki mają sens, jeśli będziesz je nosić nie tylko do biegania, ale też
w innych butach. Z czasem mogą „wymodelować” twoje stopy.
Rys. 3 A B C
a1554-55.qxd 2010-04-02 18:42 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) SZEWSKA PASJA 55

Patent niej będą cię bolały nogi, bo zaczną


pracować nieużywane dotychczas

Boso mięśnie. Gdy się przyzwyczaisz,


możesz w pięciopalczatkach biegać
jak zawodowcy – do 40-50 proc. tre-

w praktyce ningów.
Jeśli buty pięciopalczaste to dla
ciebie za duża ekstrawagancja, wy-
Dwa tygodnie temu dział nauka
bierz którąś z par inspirowanych
opublikował tekst Tomasza Ulanow- bieganiem boso (wyglądają jak
skiego „Bosy maratończyk” i się za- zwykłe buty, ale mają cieńsze pode-
częło. Biegacze zarzucają nas pyta- szwy). Mają je w ofercie największe
niami i wątpliwościami: Czy, jeśli firmy (kieruj się opisem – bare-
kim i bezpiecznym podłożu. Druga para będzie na parkową
chcę być trendy, mam wyrzucić bu- foot/natural/free running). Używaj
W praktyce uda ci się to kilka razy czy leśną ścieżkę – buty ochrania-
ty? To chyba dla hardcore’owców! w roku, np. po plaży. Jeśli chcesz cze do biegania à la boso. Przyzwy- jak tych pięciopalczastych – na
Albo mieszkańców wybrzeża z do- naśladować zawodowców, po- czajaj się do nich stopniowo. Naj- miękkim podłożu. Ale te buty nie
stępem do plaży. Jak to w końcu trzebujesz dwóch par butów. Do pierw idź tylko do sklepu albo na dadzą już takiego efektu jak bieg
jest z tym bieganiem boso? biegania po asfalcie, tartanie spacer z psem, potem spróbuj bie- w butach ochraniaczach.
Śmigielski: – Gdy możesz, bie- i bieżni – „normalne” buty z amor- gać – codziennie o kilka minut dłu- Gdy kupujesz „normalne” buty,
gaj bez butów. Ale tylko na mięk- tyzacją. żej. Na początku najprawdopodob- wybierz te z niższą piętą.

carii Bernhard Segesser. Jest pro- grube podeszwy. To one sprawia- zanikały w normalnych butach. * Dr Robert Śmigielski – wice-
jektantem słynnego systemu tor- ją, że zamiast na środku stopy bie- Ustawiają stopę, a to działa potem przewodniczący Polskiego Towa-
sion. Polega on na takiej konstruk- gnący ląduje na pięcie – tak mu na resztę nogi. Wzmacniają się rzystwa Traumatologii Sportowej,
cji podeszwy, że umożliwia nieza- wygodnie. A to oznacza przy każ- mięśnie potrzebne biegaczom: szef komisji medycznej PZPN,
leżny ruch przedniej i tylnej części dym kroku nieprawidłową mecha- strzałkowe, piszczelowy tylny członek zarządu ISAKOS (Między-
stopy. Dzielone podeszwy wpro- nikę ruchu – hamowanie i szarpa- i przedni, zginacze palców i palu- narodowe Towarzystwo Artrosko-
wadził Adidas, a potem swoje wer- nie. I tak ta wybajerzona pode- cha, oraz wszystkie mięśnie krót- pii, Chirurgii Kolana i Ortopedii
sje zaprojektowały kolejne firmy. szwa, która miała chronić przed kie stopy. Biega się zdrowiej Sportowej), były przewodniczący
Pozytywne jest też dostrzeżenie kontuzjami, może stać się ich po- i szybciej. komisji medycznej Polskiego Ko-
potrzeb sportsmenek. Kobiety ma- wodem. Bo gdy stopa nie ustawia Rozmawiała: mitetu Olimpijskiego, współzałoży-
ją inne proporcje ciała niż męż- się na ziemi prawidłowo, nic wyżej KATARZYNA STASZAK ciel kliniki Carolina Medical Center
czyźni, krótsze nogi. Żeby prze- nie ustawia się prawidłowo. Infografika: W. Święcicki/Ag. Gazeta w Warszawie.
biec tyle samo, muszą wykonać Firmy zaczynają się z podeszew
więcej kroków, są bardziej narażo- gigantów wycofywać. Zmienia się
ne na kontuzje, potrzebują lepszej design butów. Już popularne są
ochrony. buty pięciopalczaste, coś jak skar-
– Czyli słusznie kupujemy tak petki do biegania czy buty na wind-
wiele par butów! To nie słabość, surfing. Dają ochronę stopom, ale
tylko intuicyjna dbałość o zdro- używa się w nich własnych mięśni
wie. Można mówić mężowi: ro- – jak w bieganiu boso.
bię więcej kroków, więc należy – Poczujemy, że nasza stopa
mi się więcej butów. nareszcie jest wolna?
– (Śmiech) Chodzi mi raczej – Pierwsze wrażenie może być
o to, żeby kupować buty zaprojek- upiorne. Ból rozrywa nogi, bo mię-
towane dla swojej płci. Od kilku lat śnie, które w normalnych butach
firmy robią specjalne modele dla nie pracują, tu muszą. Trzeba się
kobiet i dla mężczyzn. Uwzględ- do tych ochraniaczy przyzwycza-
niają różnice w budowie ciała. jać stopniowo.
– Mieliśmy mówić o bieganiu Już część zawodowych biega-
boso, a wciąż jesteśmy przy bu- czy robi w nich 40-50 proc. trenin-
tach. gu. I są dane, że poprawili wyniki,
– Bo butologom coś niecoś za- mają mniej kontuzji.
wdzięczamy. W jednym się jednak Buty à la bieganie boso odbudo-
całkiem pomylili – wprowadzili za wują zawodnikowi mięśnie, które

Jak to działa
Jeśli chcesz zrozumieć, co ci
żenia nieprawidłowo się rozkła-
dają. To prosta droga do kontu-
zji.
robi krzywa stopa, pomyśl ***
o windsurferze. Gdy ma stabilną Gdy biegniemy boso, odle-
postawę, zachowuje równowagę głość od środka stawu skoko-
i płynie z napiętym żaglem. Kiedy wego – osi nogi – do miejsca
żeglarzowi brak stabilności, wiatr kontaktu z podłożem jest mała.
szamoce żagiel, a on balansuje W butach wzrasta – im grubsza
na desce, próbując nie wpaść do podeszwa, tym bardziej. Tak
wody. To samo, tylko niewidocz- tworzy się dźwignia, która dzia-
ne gołym okiem, dzieje się z no- ła na stopę i staw skokowy.
gą podpartą na zdeformowanej W biegu boso obciążenia roz-
stopie. Nodze brak stabilności, kładają się bardziej równomier-
bieg nie jest symetryczny, obcią- nie.

R E K L A M A
a1556-57.qxd 2010-04-02 17:31 Page 2

56 KINO ŻEBY POLSKA... ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

„WYSPA TAJEMNIC” 50-lecie działalności artystycznej pana Janka


Pochylam głowę
Akcja psycho-
analitycznego
thrillera „WYSPA
TAJEMNIC ”,
Pietrzakowi wciąż się chce stępowałam. Podziwiałam wtedy – Myśmy się też spierali, ale w tym
najnowszego Janka za sposób, w jaki prowadził te sporze ze starszymi kolegami dojrze-
dzieła Martina wieczory. Był przyjaznym i bardzo waliśmy artystycznie. Natomiast dziś
Nr 14 (2 IV). Cena 3,50 zł
Scorsese roz- otwartym człowiekiem, ale potrafił też panuje zwykła wrogość: młodzi chęt-
grywa się w O zdolnościach organizacyjnych trzymać artystów krótką ręką – opo- nie wykasowaliby starszych, traktu-
1954 r. na jednej Jana Pietrzaka, jego otwartości na wiada Krystyna Janda, która właśnie jąc ich jako niepotrzebną konkuren-
z wysp Zatoki ludzi i łatwości odkrywania talen- rozpoczynała swoją karierę zawodo- cję – twierdzi Pszoniak.
Bostońskiej. tów kabaretowych u osób, które wą. – Przychodziłam tam zmęczona – Pietrzak ukazał specyfikę pol-
Tam właśnie został zbudowany olbrzy- nawet tego u siebie nie podejrze- po pracy na planie filmowym, po skiego poczucia humoru z czasów
mi szpital psychiatryczny dla umysło- wały, mówią wszyscy, którzy zna- spektaklu w teatrze, i w przerwach PRL. Amerykanie śmieją się z głupo-
wo chorych, mających za sobą pa-
leźli się w zasięgu artystycznego między piosenkami zasypiałam na ty, Anglicy z dziwactw, Niemcy ze
skudną kryminalną przeszłość. Do tej
przyciągania Kabaretu pod Egidą. metalowym parapecie, z gitarą Jacka spraw rubasznych, a Polacy śmiali
niezwykłej, silnie strzeżonej placówki
penitencjarno-medycznej przybywa Z tych opowieści wyłania się po- Kaczmarskiego pod głową. A Janek się z tego, co ich przez lata przeraża-
szeryf federalny Teddy Daniels (Leo- stać opiekuńczego lidera, sprawu- tonem sierżanta budził mnie do kolej- ło, ale wydawało się nieuchronne
nardo DiCaprio) i jego partner Chuck jącego rząd dusz z naturalną cha- nych wyjść i na finał: „Żeby Polska – twierdzi Rafał Ziemkiewicz, pro-
Aule (Mark Ruffalo), w celu przepro- ryzmą, zdecydowanego w gestach, była Polską”. zaik i publicysta, który również przez
decyzjach i sformułowaniach, ale kilka lat występował w XXI-wiecznej
wadzenia śledztwa w sprawie zniknię-
zupełnie pozbawionego ciągot au-
Wyrąbywał sobie edycji kabaretu prowadzonego przez
cia jednej z pacjentek. Ich dochodze-
niu przygląda się wnikliwie służba wię- tokratycznych. przestrzeń jubilata.
zienna, personel szpitalny i pacjenci Mądry, dowcipny, inteligentny, – Janek był przenikliwy, trafiał w sa-
przestępcy. Martin Scorsese, ekrani-
Trybun ludowy śmieszny, ale zawsze z przesłaniem. mo sedno, zmierzał do celu najkrót-
zując bestsellerową powieść Dennisa z przesłaniem Tak charakteryzuje Pietrzaka znany szą drogą – precyzuje Krystyna Jan-
Lehane’a, zadbał o to, by nie stracić Na kabaretowej scenie studenckie- aktor Kazimierz Kaczor, który z Kaba- da.
nic z jej tajemniczego i mrocznego du- go teatru Hybrydy, którym Pietrzak retem pod Egidą współpracował po- – W normalnym kraju Pietrzak nie
cha. Żeby wszystko to, co widzimy na kierował w początkach działalności nad 20 lat. byłby satyrykiem, bo przecież wygła-
ekranie, nie dawało się łatwo i jedno- artystycznej, debiutowali m.in. Jo- – Programy zmuszały ludzi do za- szał na scenie śmiertelnie poważne
znacznie zinterpretować. Scorsese nasz Kofta, Adam Kreczmar, Maciej stanawiania się, w jakiej rzeczywisto- rzeczy, np. że socjalizm szybko do-
w „WYSPIE TAJEMNIC” prowadzi Pietrzyk, Wojciech Młynarski, Krzysz- ści przyszło im żyć. Miłość do ojczy- prowadziłby do braku piasku na Sa-
z widzami swoistą grę. Od początku tof Paszek, Piotr Fronczewski. Po zny? Bez wątpienia. Zawsze szło o to, harze, że krajem rządzą głupcy,
do końca filmu wodzi za nos, pokazu- rozwiązaniu kabaretu oskarżanego by coś ważnego powiedzieć o świe- a wszystko jest postawione na głowie
je tropy, które prowadzą donikąd. Tu o wrogość wobec socjalizmu, Pie- cie, ale patriotyzmu na koturnach ni- – uważa Ziemkiewicz. – I co pozosta-
naprawdę nic nie jest takie, jakim się trzak odszedł z Hybryd. Jesienią gdy tam nie było – zapewnia Kazi- wało wtedy Polakom poza ucieczką
wydaje. Wspaniałe, pod każdym 1967 roku powstał legendarny już mierz Kaczor. – Przecież ani Janek, w śmiech?
względem znakomite kino. Pochylam
Kabaret pod Egidą, który mimo prze- ani Włodek Korcz nie zamierzali napi- Jednego z naszych premierów –
głowę przed mistrzem i zachęcam go-
szło 40 lat nieprzerwanej działalności sać trzeciego hymnu. Początkowo już po roku 1989 – który po kilku mie-
rąco do obejrzenia jego dzieła.
„SHUTTER ISLAND”, USA 2010 nie ma w Warszawie swojej stałej sie- piosenka „Żeby Polska była Polską” siącach sprawowania władzy
dziby. była śpiewana tuż przed przerwą. Do- oświadczył, że gdyby wcześniej po-
„JAK WYTRESOWAĆ SMOKA” – Uwielbiałem Egidę, to było na- piero reakcja publiczności zdecydo- znał prawdziwy stan gospodarki, to
prawdę ważne miejsce – wspomina wała o przesunięciu jej do finału. nigdy by się na objęcie teki szefa rzą-
Pod dostatkiem Wojciech Pszoniak, wybitny aktor – Pietrzak był dosadny w swej kry- du nie zdecydował, Pan Janek skwi-
Twórcy z teatralny i filmowy. – Z Jankiem znali- tyce rzeczywistości. Owszem, zda- tował krótko: przecież mógł wcze-
DreamWorks, śmy się jeszcze z czasów studenc- rzały mu się i liryczne teksty, głównie śniej do mnie zadzwonić.
w ramach odpo- kich, gdy udzielałem się w kabarecie do śpiewania, ale gdy wychodził na
czynku od w Gliwicach. Byłem szczęśliwy, gdy scenę z monologiem, to jakby wyrą- Kabareciarz obywatelski
„Shreka” i „Ma- mi zaproponował występy w piwnicy bywał sobie przestrzeń siekierą – Dla Pietrzaka zawsze była ważna
dagaskaru”, zaj- przy ulicy Chmielnej, która wtedy na- – wspomina Krystyna Janda. – Co postawa obywatelska – tłumaczy
rzeli do świata zywała się Rutkowskiego. subtelniejsi artyści trochę wprawdzie Marcin Wolski. – Wprawdzie wszyst-
wikingów i na- – Janek Pietrzak znakomicie wy- wybrzydzali, jednak na publiczność kie kabarety na swój sposób atako-
tychmiast zreali- czuwał audytorium. Potrafił być li- to działało. I ten wpływ na ludzkie wały komunę, ale kładły nacisk na
zowali przeza- ryczny, refleksyjny, delikatny, ale po- myślenie rozciągał się daleko poza formę albo próbowały jakoś swe ata-
bawną komedię, trafił też przemówić do publiczności piwnicę przy Chmielnej. ki oswajać. Janek nigdy nie bawił się
pełną strasznie strasznych smoków językiem trybuna ludowego – anali- w formalizmy, od początku był czło-
i niesamowitych przygód. Dokładnie zuje znakomity aktor Piotr Fron- Chichot PRL-u wiekiem walki, a z upływem lat jesz-
taką komedię, która trafia do widzów czewski. – I ta rozpiętość skali uła- – Za czasów PRL prawie wszystkie- cze ten kurs zaostrzał.
w każdym wieku. Mowa tu oczywiście twiała mu dotarcie do bardzo róż- go brakowało, ale np. „Szpilki” istnia- Wolski twierdzi, że można wręcz
o filmie „JAK WYTRESOWAĆ SMO- nych słuchaczy. ły, a dziś mądrego czasopisma saty- mówić o pewnej szkole Pietrzaka,
KA”. Tej zupełnie nieprzydatnej dziś W czasach najlepszej Egidy, tej rycznego brak – mówi Wojciech sam zresztą – mimo dzielących ich
umiejętności możemy nauczyć się od
z Rutkowskiego, z udziałem Krecz- Pszoniak, który uważa, że Polacy, różnic – uważa się za jego
Czkawki, nastoletniego wikinga, głów-
mara, Kofty, Jana Tadeusza Stani- w przeciwieństwie do Francuzów czy ucznia. I podkreśla wielki talent twór-
nego bohatera bajki. Możemy, ale nie
ma takiego obowiązku. W końcu na fil- sławskiego, prof. Kazimierza Rudz- Anglików nie potrafią się śmiać bez- cy Kabaretu pod Egidą do groma-
my wytwórni DreamWorks idzie się nie kiego oraz ekipy świetnych aktorów, interesownie, życzliwie, po prostu dla dzenia wokół siebie ciekawych indy-
po naukę, a po znakomitą rozrywkę rozmowy o życiu i świecie, prowa- relaksu. Dominuje śmiech szyderczy, widualności.
i zabawę. A tej w „JAK WYTRESOWAĆ dzone po spektaklu przez artystów śmiech jako oręż walki politycznej, – Nie wiem, czy bez Janka Pietrza-
SMOKA” jest pod dostatkiem. oraz część elitarnej widowni, trwały światopoglądowej, nawet międzypo- ka rozbłysnęłyby talenty Kofty i Kacz-
„HOW TO TRAIN YOUR DRAGON”, nieraz do białego rana. koleniowej. Jego zdaniem, widać to marskiego, czy swoje talenty estra-
USA 2010 – Pamiętam Egidę z Chmielnej, wyraźnie choćby we współczesnym dowe odkryliby Gajos i Fronczewski?
BEATA KLAPS później w Melodii sama już z nimi wy- polskim teatrze. – zastanawia się Wolski.
a1556-57.qxd 2010-04-02 17:31 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) ...BYŁA POLSKĄ WARTO POSŁUCHAĆ 57

EUROPE – „THE COLLECTION”


Finałowa kompilacja
W zasadzie powinie-
nem napisać, że hard-
rockowy szwedzki kwin-
tet to grupa jednego
przeboju. Glam metalo-
wy „Final countdown”
okazał się takim megahitem, że żaden ko-
lejny utwór nie potrafił go zdyskontować.
A aspirowały do tego miana melodyjne
„Cherokee”, „Sign of the times”, czy balla-
dy „Carrie” i „Open your heart”. Ponadto
w okresie największego rozkwitu (połowa
lat 80.) muzycy o długich blond włosach
i twarzach cherubinów, złamali niejedno
dziewczęce serce. Nie wytrzymali tylko
presji sukcesu, co prowadziło do wielu
niesnasek i obniżenia lotów. Na szczęście
„Finałowe odliczanie” wciąż trwa, trwa
i trwa. Do kolekcji.
Sony. Cena ok. 30 zł.

CARMEN CUESTA
– „MI BOSSA NOVA”
Plaża i ja
Pół wieku minęło, kie-
dy Antonio Carlos Jobim
Fot. Donat Brykczyński/Reporter skomponował pierwszą
bossa novę. Muzyka
Po latach widać, że Pietrzak wciąż może nie będzie lepiej, ale z pewno- który napisał muzykę do kilku świet- brazylijskiego kompozy-
trwa na posterunku, że mimo róż- ścią śmieszniej”. Gdyby tylko przy nych piosenek – mówi Ryszard Ma- tora doczekała się wielu
nych kolei losu zachowuje witalność tym pozostał, byłby zwycięzcą kowski, kiedyś podpora Kabaretu odtwórców – promotorów z Joao Gilberto
i siłę przyciągania. Zmienia się skład – uważa Fronczewski. OT.TO, który już od blisko dekady i Stanem Getzem na czele. Zafascynowana
osobowy kabaretu, na afiszu poja- Sam zainteresowany swój start wy- śpiewa Pod Egidą. „Pamiętajcie twórczością Jobima hiszpańska wokalistka
wiają się kolejne programy, nowa pu- jaśnia chęcią przetestowania naszej o ogrodach”, „Czy te oczy mogą kła- także uległa jej urokowi. Prawie wszystkie
bliczność przychodzi do zmieniającej młodej demokracji: – Całe życie mó- mać”, „Taki kraj”, „Przesłanie Pana z 11 utworów wyszły spod pióra Mistrza.
wciąż adres Egidy. wiłem o polityce, wydaje mi się, że Cogito”, by wyliczyć choćby te naj- Choć Cuesta Ameryki nie odkryła i jej aran-
Joanna Jeżewska, która przez kil- wiem o niej wszystko, więc chciałem ważniejsze kompozycje w dorobku żacje nie stanowią jakiegoś novum, to trze-
ka lat brawurowo imitowała Pod Egi- na własnym organizmie sprawdzić, Pana Janka. ba jej przyznać kunszt i wyczucie gatunku.
dą charakterystyczną modulację gło- jak to działa od wewnątrz. Gdybym – Pietrzakowi zdarzały się niedo- Kojące dźwięki omal nie doprowadziły mnie
su Jolanty Kwaśniewskiej, na pyta- osiągnął parę procent więcej, to mo- kładne, tzw. żółte rymy, ale ten brak do drogowej kraksy, bo zdecydowanie nie
nie, co stanowi najważniejszy wkład że nawet założyłbym własną partię. puryzmu warsztatowego rekompen- jest to album do słuchania w aucie. Klimat
Pietrzaka w dzieje humoru, satyry – Polityczne diagnozy Pietrzaka sował zawsze umiejętnością znale- południowoamerykańskiego wybrzeża na-
i zdrowego rozsądku w Polsce, od- były zawsze rzetelne – mówi Ewa zienia prostej, nieraz wręcz genialnie leży przeżywać w domowym zaciszu (lub
powiada krótko i bez wahania: – Pio- Dałkowska, wspominając pamiętny prostej formuły, która trafiała w samo na plaży Copacabana).
senka „Żeby Polska była Polską”. czas z lat 1980-81, triumfalne wystę- sedno i zapewniała jego tekstom nie- Sony. Cena ok. 50 zł.
Jeżewska widzi w tym utworze py w największych krajowych amfite- słychaną nośność – tłumaczy Marcin
kwintesencję poglądów Pietrzaka, atrach, wypełnionych po brzegi ludź- Wolski. – Jak Janek to robi, że przy-
ANIA DĄBROWSKA – „ANIA MOVIE”
wyraz jego stosunku do państwa mi złaknionymi słów prawdy oraz kuwa uwagę publiczności na festynie Kulisy białego ekranu
oraz sposobu myślenia o historii. śmiechu dla neutralizacji wiszącego albo dostaje owacje na stojąco od
Ania nie „mówi”,
w powietrzu poczucia zagrożenia. audytorium w karczmie piwnej, pozo-
W cywilu człowiek serio Znana aktorka wspomina, że na stanie miarą i tajemnicą jego talentu.
Ania śpiewa. Filmowe
kawałki. Albowiem, jak
– Janek, postrzegany zwykle jako spektaklach kabaretu spotykała się Przyjaciele z dawnych i nowszych sama przyznała, chcia-
człowiek nad wyraz dowcipny, wręcz wtedy cała Warszawa, że bywali tam lat podziwiają estradowy kunszt, ła nagrać krążek z ulu-
estradowe zwierzę, poza sceną jest przedstawiciele władzy i opozycji, że przenikliwość ocen, odwagę w gło- bionymi piosenkami,
raczej osobą poważną. Myślę, że o wejściówki zabiegali także goście szeniu niepopularnych poglądów a te w większości pochodziły z kina wła-
stąd wziął się jego pomysł zostania z zagranicy. oraz wigor twórczy Pana Janka, który śnie. Uznanie w jej uszach i sposobie in-
prezydentem – mówi Joanna Jeżew- m.in. wyraża się w całkiem praktycz- terpretacji (wyciszonej, ale jednocześnie
ska. – Przez całe życie starał się w ka- Magnetyzm Pana Janka nym zainteresowaniu nowymi tech- momentami ekstatycznej) znalazły m.in.
barecie przekazywać naprawdę waż- – Zresztą Egida do dziś pozostaje nologiami. Jego wideofelietony są „Sound of silence” Simona i Garfunkela
ne rzeczy, toteż w jego decyzji, dla mnie miejscem obywatelskim dostępne w sieci już od kilku lat, ale („Absolwent”), „Suicide is painless” John-
by startować w wyborach prezydenc- – mówi Dałkowska. – Janek, z którym niedawno w autorskiej witrynie Pie- ny’ego Mandela („M.A.S.H.”), czy „Every-
kich, nie było nic z żartu czy wygłupu. jestem zaprzyjaźniona, stale wymaga trzaka pojawiły się coraz popularniej- body’s talkin” Harry’ego Nilsona („Nocny
– Udział Pietrzaka w kampanii z ro- od nas nowych tekstów, świeżych sze teraz „podcasty”, czyli nagrania kowboj”). Artystka, jako jedna z niewielu
ku 1995 odebrałem jako akt despera- pomysłów. To zmusza wprawdzie do audio zamieszczane jako „Kabareto- w branży, potrafi stworzyć nastrój skupie-
cji, jakąś próbę stworzenia alternaty- wysiłku, ale i pozwala odnieść się do wa Alternatywa”. Co oznacza, że mi- nia i medytacji. Czasem tylko zapomina,
wy wobec niezadowalającego Pola- sytuacji odczuwanej jako nieznośna, mo świętowanego właśnie półwiecza że nie śpiewa dla siebie, a dla słuchacza.
ków kształtu sceny politycznej – tłu- na bieżąco wyrazić emocje, upuścić działalności artystycznej Pietrzakowi Tego kontaktu bardzo mi zabrakło.
maczy Ziemkiewicz. trochę złej krwi. nadal się chce! Sony. Cena ok. 50 zł.
– Janek miał fenomenalne hasło – Pietrzak, o czym nie wolno zapo- Wysłuchał:
prezydenckie: „Głosujcie na mnie, minać, jest także kompozytorem, WALDEMAR ŻYSZKIEWICZ PRZEMYSŁAW BOGUSZ
a1558-59-gadomski.qxd 2010-04-02 18:05 Page 2

58 KOBIETA PO PRZEJŚCIACH ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Przeszłam kilka operacji, a jeszcze dwie mam przed sobą...


SALONOWE
BURZE
BOHDANA
GADOMSKIEGO
Wróciłam, by śpiewać
Rozmowa z MARIANNĄ WRÓBLEWSKĄ, wokalistką jazzową
Była jedną z naszych eksporto- pani utrzymanie tak imponującej rianno, pani jest wulkanem, gejze- dom ma kolor brązowy.
wych gwiazd, której głosem, mu- formy? rem, który nagle wybuchł, a my je- – Jak się czuje na wsi światowa
zykalnością i urodą zachwycano – Zawsze dbałam o higienę głosu steśmy tego świadkami!”. Kiedy je- dama, z pochodzenia baronówna?
się na Zachodzie. Ponieważ jej i urodę. Od jedenastu lat nie palę stem na scenie, czuję, jak przepły- – Świetnie! Całe życie marzyłam,
najlepsze lata przypadały na epo- papierosów, co pewnie też ma zna- wają fale pomiędzy mną a publicz- że gdy będę starsza, to posprze-
kę socjalizmu, nie zrobiła świato- czenie. Jednak po recitalu czuję się nością, co dodaje mi skrzydeł. Wte- daję wszystko, co mam, i osiądę
wej kariery, chociaż śpiewała na straszliwie zmęczona, bo należę do dy czuję, że muszę dalej śpiewać. niedaleko Warszawy, ale na wsi.
obu półkulach. Za to do dzisiaj za- tych piosenkarek, które gdy wcho- – Tym bardziej że śpiew to pani Zjeździłyśmy z siostrą prawie 900
chowała status wielkiej damy pol- dzą na scenę, zapominają o wszyst- całe życie... kilometrów wokół stolicy, żeby
skiej wokalistyki jazzowej. Wła- kim, także o chorobach. Zapomi- – Może nie całe, ale duża jego znaleźć odpowiednią posiadłość,
śnie (po jedenastu latach prze- nam, że dawno skończyłam dwa- część. Obok śpiewu i muzyki ko- z której będę mogła swobodnie
rwy) wróciła do show-biznesu. Jej dzieścia lat, że przeszłam ciężkie cham też zwierzęta, naturę, pozna- dostać się do Warszawy, do przy-
powrót odnotowały wszystkie sta- operacje... wanie świata... jaciół, lekarzy.
cje telewizyjne. Recital Marianny – Co za choroby panią dopadły? – Objechała pani z koncertami – Kiedy rozmawialiśmy w 1994 ro-
Wróblewskiej w towarzystwie Ma- – Lista moich schorzeń jest długa. kawał świata. Dlaczego nie zdecy- ku, miała pani napisaną połowę
cieja Zakościelnego i tria jazzowe- Odkleiła mi się rogówka i od piętna- dowała się pani pozostać na stałe książki pt. „Jazzowe życie Marian-
go bardzo się podoba. Kończą go stu lat mam plombę w oku. Groziła za granicą? ny W.”, z której kilka odcinków
przeważnie owacje na stojąco, tak mi nawet utrata wzroku i wstawienie – Zrozumiałam, że mogę żyć tylko drukował „Sztandar Młodych”.
jak w łódzkiej „Przechowalni” czy sztucznego oka. W Polsce źle mnie w Polsce. Miałam przeróżne propo- Czy dokończyła pani jej pisanie?
w warszawskim Teatrze Żydow- leczono, przeszłam poważną ope- zycje zarówno osobiste, jak i zawo- – Zerwałam współpracę ze
skim. rację we Włoszech. Na szczęście dowe, ale wolałam wyjeżdżać do „Sztandarem Młodych” tuż po po-
– Obserwujemy dość niespo- wszystko poszło dobrze i widzę na różnych zagranicznych klubów, wrocie do Polski, gdy przeczytałam
dziewany pani comeback. to oko. Przede wszystkim jednak śpiewać, zbierać komplementy, za- w trzech wydrukowanych odcinkach
– Niespodziewany? Dlaczego? zaatakował mnie artretyzm, reuma- rabiać... Miałam wtedy wszyst- masę nie moich słów i zdań, nawet
– Nie było pani 11 lat na rynku tyzm, przeszłam zapalenie stawów, ko. I chociaż moja mama mieszkała zostały przekręcone nazwiska zna-
muzyczno-estradowym i nic nie kolan, bioder, wszystkiego naraz! w Anglii, to ja za każdym razem wra- nych muzyków, co było dla nich
zapowiadało, że pani wróci. Miałam też usuwane kamienie, całam do Polski. obelgą. W tej sytuacji, zdenerwowa-
– Byłam i jestem, tylko nie wystę- przepuklinę z naciekiem na przełyk, – W PRL-u trudno było piosen- na, przestałam pisać książkę, tylko
powałam. A jeśli już, to sporadycz- chorą trzustkę i inne dolegliwości. karzom zrobić karierę zagranicz- czasami do niej wracałam i coś tam
nie w moich ulubionych klubach Zrozumiałam, że lata lecą i trzeba ną. Pani wyjeżdżała, ale czy zda- dopisywałam. Dwa lata temu, gdy
w Europie Zachodniej i czasem zacząć się reperować. Poddałam rzało się, że odmawiano pani zgo- zaczęłam prowadzić rozmowy z re-
w Polsce. się trzem skomplikowanym opera- dy na wyjazd i blokowano koncer- żyserem Zbigniewem Dzięgielem
– Co działo się z panią przez te cjom, które w ciągu jednego dnia ty na Zachodzie? i aktorem Maciejem Zakościelnym
lata? przeprowadził prof. Tadeusz Wró- – Na początku ograniczano mi wy- w sprawie mojego powrotu i udziału
– Przeszłam kilka operacji i jesz- blewski. To dzięki niemu jestem pra- jazdy i chociaż do PAGART-u przy- w drugiej edycji „Śpiewając jazz”,
cze dwie mam przed sobą. Zmieni- wie jak nowa. chodziły dla mnie kontrakty zagra- dowiedziałam się, że pan Dzięgiel
łam miejsce zamieszkania i przenio- – Jak przy tak wielu schorze- niczne, odpowiadano, że w poda- pisze książkę o wszystkich jazzo-
słam się na wieś, pod Warszawę. niach daje sobie pani radę z pro- nych terminach Marianna Wróblew- wych wokalistach w Polsce. Dałam
Mam prawdziwy wiejski dom wadzeniem i utrzymaniem dużego ska jest zajęta. W zamian propono- mu swoje materiały i w ten sposób
i ogród, który wciąż poprawiam domu? wano inne wokalistki, pozostające informacje o mnie znalazły się w je-
i ulepszam. Od dwóch lat jestem za- – Dom na wsi dał mi spokój, swo- na usługach tej albo innej instytucji. go tekście. Wśród nich był też frag-
angażowana w nowy muzyczno- bodę, nakłonił do refleksji, tu czuję – Ale i tak udało się pani zarobić ment książki pisanej przeze mnie,
-estradowy projekt, który już prezen- się wolna. W jego prowadzeniu po- niezłe pieniądze, jak na tamte cza- uznał go za ciekawą, ale niebez-
tuję w kraju. To druga edycja cyklu magają mi sąsiedzi. Do prac domo- sy, i nieźle się urządzić (dwa pieczną lekturę.
„Śpiewając jazz”, o pierwszej wych, ogrodowych, angażuję ludzi. mieszkania w Warszawie). – Dlaczego niebezpieczną?
– z Carmen Moreno, Anną Serafiń- Mam zawsze gości, bo prowadzę – Nie dwa, tylko pięć mieszkań. – Piszę w niej prawdę, a ona za-
ską i Maciejem Zakościelnym pisał dom otwarty. Z dobrą kuchnią. Nie- W jednym mieszka teraz moja ma- czyna mieszać ludziom w głowach.
pan w ANGORZE. Po reakcjach pu- skromnie mówiąc, jestem dobrą ku- ma, drugie wynajęłam, a trzecie Kilka osób miało już do mnie preten-
bliczności widzę, że nasz projekt charką, bardzo lubię gotować. sprzedałam. Pozostałe straciłam, bo sje, a chodziło im o bzdury. Być mo-
bardzo się podoba i zapowiada się – Leżąc w szpitalu, nie pomyśla- wpadłam w Warszawską Grupę In- że za jakiś czas dokończę tę książ-
jego długi żywot w kilku innych wer- ła pani czasem, że nie będzie już westycyjną, przez którą straciłam kę, jestem przekonana, że zaintere-
sjach, na przykład z moimi dawnymi śpiewała? dużo zaoszczędzonych pieniędzy. suje nie tylko moje pokolenie.
polskimi piosenkami. – Już dawno postanowiłam, że To była głośna sprawa, pokazywana – Sądzi pani, że ludzie wolą dzi-
– Byłem na jednym z pani kon- kończę działalność wokalną, bo w telewizji. Coś nam teraz zwracają, siaj słuchać żywej muzyki?
certów w łódzkiej „Przechowalni” przecież są nowe wokalistki jazzowe, ale bardzo powoli. Kręcili się przy – Zdecydowanie. Po koncertach
i... zaniemówiłem z wrażenia. Pani młode, ładne, zdolne... Niech one te- tym oficerowie ABW, byli też przychodzi do mnie za kulisy wielu
forma wokalna i wizualna jest jak raz śpiewają. Ale później poczułam, u mnie... młodych ludzi. Mówią, że odkąd
przed laty. Zastanawiałem się, pa- że muzyka ciągle jest we mnie, że – Jaki jest ten podwarszawski usłyszeli mnie na żywo, zostali mo-
trząc na panią w młodzieżowym kłębi się i niebawem wybuchnie jak dom? imi fanami i mojej muzyki.
stroju (szczególne wrażenie zro- wulkan. Pierwsze koncerty utwierdzi- – Ma 180 metrów, jest z drewna, – Na rynku pojawiły się nowe
biła koronkowa prawie przezro- ły mnie, że warto dalej śpiewać. Trzy- z tarasami. Kupiłam gotowy, właśnie wokalistki jazzowe. Co pani są-
czysta bluzka bez ramiączek eks- krotne bisy, owacje na stojąco go przemalowuję i urządzam. Zmie- dzio młodszych koleżankach?
ponująca pani wspaniały biust), w warszawskim Teatrze Żydowskim. niam dach ze srebrnej karbowanej – Powiem coś brzydkiego, ale nie
i pomyślałem, ile czasu zabiera Ktoś z widzów powiedział: „Pani Ma- blachy na zieloną dachówkę, bo mój uważam Anny Marii Jopek za wo-
a1558-59-gadomski.qxd 2010-04-02 18:05 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) KOBIETA PO PRZEJŚCIACH 59


– W czasach największej popu-
larności włamano się pani do
mieszkania.
– Dwa razy miałam duże włama-
nia. Ogołocili mi dom, ukradli biżute-
rię. Ale powolutku daję sobie radę
z jej skompletowaniem.
– Ukochanego yorka też pani
ukradziono.
– Dałam wtedy ogłoszenie w „Ku-
rierze Warszawskim”, wyznaczając
nagrodę w wysokości miliona sta-
rych złotych.
– Czy oddali psa?
– Porywacze chcieli mi sprzedać in-
nego. Mojego sprzedali pewnemu
starszemu panu, który zgubił swojego
yorka. Mojego Koko kupił dla schoro-
wanej żony, na wózku inwalidzkim.
Mój ówczesny chłopak Jacek spotkał
go z Koko na smyczy na ulicy. Zawo-
łał Koko, a ten się wyrwał i rzucił w ra-
miona Jacka. To wszystko działo się
zaledwie kilka ulic ode mnie. Pan nie
chciał mi oddać psa, ale zagroziłam
mu policją. Ponadto zaprosiłam go do
domu, żeby zobaczył, jak zachowuje
się Koko, który natychmiast podbiegł
do okna, na ulubiony fotel, wyjrzał na
ulicę i zaczął radośnie szczekać.
– Który to już pani york?
– Czwarty. Poprzedni zmarł, kupi-
łam go z ciężką wadą serca. Moja
obecna yorka też choruje, została
ugryziona przez kleszcza. Na szczę-
Mój anioł podpowiada mi, co mogę, a czego nie powinnam robić Fot. Forum ście miałam obok klinikę weteryna-
ryjną, w której się nią zaopiekowa-
kalistkę jazzową. Nie wyczułam jakim kosztem wszystko to robię. także prywatnie, w moim domu, da- no. Wróciła do domu, ale z chorą
w jej sposobie śpiewania ani odro- – Nie jest pani już młoda i rze- ło mu tyle, ile nauka w szkole mu- wątrobą i sercem. Dzisiaj ma sześć
biny feelingu. Ot, takie sobie piose- czywiście może nie wytrzymać te- zycznej. lat, miewa ataki, ale jest radosna i...
neczki, zaśpiewane ze świetnymi go zawirowania wokół swojej – Uczy go pani jazzowego śpie- żyje!
muzykami. Niedawno słyszałam osoby. wania? – Yorkshire terriery są pani ulu-
w telewizji młodą wokalistkę jazzo- – Właśnie. Ale mój anioł podpo- – Ja tylko mu pewne rzeczy pod- bioną rasą?
wą Agę Zaryan, ale taki śpiew mnie wiada mi, co mogę, a czego nie po- powiadam, śpiewam z nim i on to – Kiedyś miałam spaniela, potem
nie interesuje. Byłam natomiast za- winnam robić. Dzięki tym radom być czuje, prawidłowo odbiera. basseta. Ale mój pierwszy york był
chwycona technicznym śpiewa- może będzie mi dane jeszcze trochę – Nadal lubi pani młodych taki słodki, że pozostałam wierna tej
niem Anny Serafińskiej, wnuczki pośpiewać. chłopców? rasie. To takie malutkie pieski, że
Carmen Moreno. W drugiej edycji – Zapewne ma pani świado- – Kiedyś tak, teraz mam wokół sie- mogłam je wozić samolotami, stat-
„Śpiewając jazz” przedstawiamy mość, że śpiewanie to zajęcie dla bie kilku wybranych fajnych ludzi kami po całym świecie.
młodą wokalistkę Beatę Przybytek, ludzi bardzo młodych? i pieska. To wszystko. – Zastępują pani dzieci?
która śpiewa na bardzo wysokim – Młodzi ludzie, którzy uprawiają – Czyli skoki w bok, wesołe ży- – Opiekuję się 87-letnią matką. Za-
poziomie. ten sam zawód, nie mają tego do- cie to już przeszłość? mierzam sprowadzić do siebie sio-
– Nie było pani długo na rynku świadczenia, które mam ja. W tym – W starszym wieku też można strę, która teraz mieszka w Sopocie.
jazzowym, czy musi pani od nowa moja nad nimi przewaga. spotkać kogoś, kto nas zainspiruje Nie miałam predyspozycji do bycia
budować swoją pozycję? – Przy pani boku objawił swoje lub oczaruje. matką, za to kochałam psy, konie,
– Nie muszę. Mam świetną pro- nowe talenty popularny aktor, ulu- – Pamiętam skandal na festiwa- wszystkie zwierzęta.
mocję koncertów. I wszystko pędzi bieniec publiczności, Maciej Za- lu w Sopocie, gdy prasa rozpisy- – Nie przejmuje się pani upły-
samo niczym lokomotywa... kościelny. Maciej zadziwił mnie wała się nie o pani świetnym wy- wającym czasem?
– No tak, wciąż jest pani pamię- tym, czego nauczył się przy pani. stępie, lecz o piersi, która niespo- – Nie, aczkolwiek chciałabym być
tana i ludzie chcą słuchać pani Jak postrzega pani jego rozwijają- dziewanie wyskoczyła z dekoltu młodsza. Zaczęłam bardziej dbać
śpiewu. To pani wystarcza? Nie cy się w kierunku swingowym cie- sukni na oczach milionów telewi- o wygląd. Może zrobię jakąś drobną
zamierza pani przygotowywać no- kawy, subtelny wokal? dzów... poprawkę twarzy? Od miesiąca je-
wego repertuaru, nagrywać no- – Maciek to szczery i fajny chło- – Ja tylko uniosłam rękę do góry stem na diecie. Jem tylko potrawy
wych płyt? pak, inteligentny, chłonny, bardzo i z gorsetu ukazała się połówka pier- gotowane, na parze lub duszone,
– Przyzna pan, że po tak długiej lubi się uczyć. Zauważyłam, że moje si. Od razu zrobiło się wielkie halo. ograniczyłam wieprzowinę i mleko.
przerwie, to jest naprawdę dużo. uwagi bierze sobie do serca. A przecież w tym samym czasie pio- Chleba też nie jem, może dwie
Najważniejsze, że publiczność – Ma szansę nagrać solową pły- senkarki pokazywały się prawie na- kromki razowca. A poza tym zero al-
wspaniale mnie odbiera. Mam tę i zaistnieć jako wokalista jazzo- gie w „Playboyu” i nikt nie nazywał koholu, zero ulubionego piwa.
w głowie sporo nowych pomysłów, wo-swingujący? tego skandalem. I efekt: schudłam już 3 kilogramy
ale nie wiem, czy na ich realizację – Myślę, że tak. W ciągu roku zro- – Czyli wyszła polska zaścian- 200 gramów.
pozwoli mi zdrowie. Wszyscy wokół bił ogromne postępy. Teraz śpiewa kowość i pruderia? – Gratuluję.
prawią mi komplementy, że świetnie o niebo lepiej. Twierdzi, że współ- – Niestety, dalej jesteśmy zaścian- Rozmawiał:
i zdrowo wyglądam, ale nikt nie wie, praca ze mną, wspólne śpiewanie, kiem. BOHDAN GADOMSKI
a1560-61_witryna.qxd 2010-04-02 18:32 Page 2

60 WITRYNA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Internauci o książce... Wydawcą znakomitej książki o łódzkim getcie jest


Nocnik... Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau i mało kto wie,
...czyli dziennik Andrzeja Żuław-
skiego pisany nocą wywołał skan- gdzie można ją kupić
dal towarzyski, bo cięty język auto-
ra nie oszczędził żadnego zjawiska
i żadnej z opisywanych postaci
świata polityki i kultury. Oberwało
się Żuławskiemu szczególnie
Nawet Eichmann
był wstrząśnięty…
za sportretowanie byłej kochanki
występującej w „Nocniku” pod po-
stacią Esterki, ale również za totalny ekshibicjonizm, „kup-
czenie intymnością” i samouwielbienie. Sam Żuławski
o „Nocniku” powiedział: „Nic tu nie jest nieszczere i nic tu
nie jest oszczerstwem”.
Z przysłowio- W piątek, 8 września 1939 roku – jak opisywał
Nie jestem fanką AŻ, choć zrobił parę dobrych filmów,
wym kwitkiem Jakub Poznański w swoich pamiętnikach
ale swoją skandalizującą książką wpisuje się w klimat ogól-
nego przyzwolenia dla prania własnych brudów w tzw. lite- odejdą ci, którzy – pierwszy zmotoryzowany patrol niemiecki ze
raturze. Nie on jeden leczy swoje rzeczywiste i urojone ra- będą szukać tej szczękiem wpadł do miasta. „Wyglądali znako-
ny, rozdając kopniaki w powieści z kluczem. Nawet jeśli książki w księgar- micie, jak bogowie: dumni, w długich eleganc-
opisanie jakiejś historii miałoby przynieść ulgę, to warto się niach. Żyje ona kich płaszczach, w chełmach, na motocyklach,
czasem zastanowić, czy nie wyrządzamy krzywdy także so- w zupełnie innym z błyszczącymi ryngrafami – wspomina Leo
bie. Ale takie pytania źle starzejącym się narcyzom (nieza- obiegu, choć za- Kowner, obecnie mieszkający w Izraelu.
leżnie od płci) nie przychodzą pewnie do głowy... sługuje na trady- W styczniu 1940 roku rozpoczęło się wysie-
blondynka www.forum.gazeta.pl cyjną sprzedaż, dlanie Żydów z pojedynczych domów
Czytając fragmenty jego nowej książki, można wycią- do której tradycyj- do nieodrutowanego jeszcze getta. A później
gnąć wniosek, że pisał ją stuletni student Sorbony, siedzą- ni czytelnicy są – jak wspomina Regina (Inka) Milichtajch
cy na nocniku, wyciskający, co się wycisnąć jeszcze da przyzwyczajeni. – „z całego miasta ciągnęły jezdnią furmanki,
i wdychający to, co z tego nocnika się wydobywa.... „Europa według dwukółki, dorożki i różnego rodzaju wózki, zała-
www.lansik.pl Auschwitz. Litzman- dowane meblami, pościelą i paczkami. Szli pie-
Nocnik, do którego, jak poranny mocz spływają wszyst- nstadt Getto” to pozycja szczególna. Nikt do tej szo mężczyźni i kobiety, obciążeni tłumokami
kie brudy Żuławskiego. Wstrętna książka. Wbrew pozorom, pory w ten sposób nie opisał tragedii łódzkich bądź maleństwami na rękach. Szły dzieci i star-
nie mówi wcale o przyjaciołach i nieprzyjaciołach Żuławskie- Żydów oraz przedwojennej, wielokulturowej Ło- cy, ci ostatni nierzadko pchani na wózkach. Po-
go, ale o nim, ohydnym, pełnym nienawiści do ludzi, zgorzk- dzi. Na czym polega oryginalność tej książki? lacy stali na chodnikach i patrzyli na ten posęp-
niałym, starzejącym się, zapatrzonym w siebie narcyzie. Przede wszystkim na metodzie jej konstrukcji, ny widok”.
Bebe www.librabooks.osdw.pl opracowanej przez Marka Millera i zespół Labo- Od stycznia 1942 r. mieszkańcy getta byli
Jeden nieustanny słowotok, bez żadnej głębszej reflek- ratorium Reportażu Instytutu Dziennikarstwa stopniowo wywożeni do obozu zagłady
sji, mocno wypromowany przez media. Uniwersytetu Warszawskiego. w Chełmnie nad Nerem. To tam odbywała się
www.wol.pl
To, jak wyjaśnia we wstępie Marek Miller, kro- masowa eksterminacja. Nawet Adolf Eichmann,
Słusznie czy niesłusznie „Żuław” jest zjawiskiem cieka-
nika – reportaż oparta na relacjach i zeznaniach jeden z głównych organizatorów planu ekster-
wym. Trudno nie docenić jego inteligencji i specyfiki cha-
bezpośrednich uczestników wydarzeń – katów, minacji Żydów, był… wstrząśnięty, kiedy przyje-
rakterologicznej. W pewnym sensie (...) przypomina mi mo-
jego ojca z ostatnich lat, kiedy stracił smak na większość te- ofiar i świadków. W taki właśnie sposób zrekon- chał do Chełmna. „To, co tam zobaczyłem, to
go, co nas otacza. Krytyka książek, filmów, osób zatrważa. struowano rzeczywistość łódzkiego obozu „zło- była czysta groza. A moje wyobrażenie, że
Niewiele zostaje z (...) wielkości wielu person (…). Jego żoną ze scen i słów”. Dzięki specyficznej narra- wszystko skończy się podobnie jak minionej je-
rozczarowanie kilkoma osobami (Michnikiem, Miłoszem, cji i dramaturgii powstała epicka opowieść, bę- sieni pod Lublinem, rozbiło się o najokrutniejszą
Wajdą), a przede wszystkim świadomość osiadania establi- dąca ciągle historycznym dokumentem. Piekło rzeczywistość, jaką kiedykolwiek widziałem. Zo-
shmentu w wygodnej tandecie i szmirze (...). O Kwaśniew- żydowskiej dzielnicy jawi się z opowieści tych, baczyłem nagich Żydów i Żydówki, jak wcho-
skim wyraża się dobrze, doceniając jedynie jego talent po- którzy przeżyli, oraz z pamiętników, dzienników, dzili do zamkniętego omnibusa bez okien. Za-
lityczny stracony w alkoholu. O Kaczorach cięte uwagi a także relacji oprawców. Zanim jednak dojdzie mykano drzwi i zapuszczano silnik. Ale spaliny
– bardzo słuszne. O Holoubku – bardzo trafne (...). Spo- do wstrząsającego zapisu tamtejszej codzien- nie wychodziły na zewnątrz, w powietrze, lecz
strzegawczość wobec ludzi Żuław ma. Nie da się ukryć. ności, a później Zagłady, książka zacznie się do wewnątrz samochodu. Jakiś lekarz w białym
Książka pesymistyczna, pisana z rozgoryczeniem starego nostalgicznie. Rozpoczyna ją bowiem fragment fartuchu zwrócił mi uwagę na wizjer koło siedze-
człowieka. Trochę żółci za dużo, ale momentami trafna. wywiadu z Sychą Kellerem, przewodniczącym nia kierowcy, przez który można było zajrzeć
Na koniec nie ulega wątpliwości, że Esterka jest wiadomą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi. do wnętrza, i zaproponował, żebym obejrzał so-
osobą. I że ich romans był jak najbardziej prawdziwy (…). „Prawnuk cadyka z Aleksandrowa przyjeżdża bie zabieg. Tego już nie mogłem”.
W sumie trudno oddzielić z tej książki to, co w miarę rzetel- czasami do naszej gminy żydowskiej w Łodzi 4 września 1942 roku Mordechaj Chaim Rum-
ne i obiektywne, od goryczy i żółci. Ten ton „dowalania” i zawsze płacze. Płacze z tęsknoty za tym, co kowski zwrócił się do mieszkańców getta:
z poczuciem „ja wiem więcej” bywa drażniący. minęło. Tamta Łódź, która żyje we wspomnie- „Na getto spadł ciężki cios. Żądają od nas do-
hipcio-rybcio www.forum.gazeta.pl niach, to ślad tego, jak piękna była, i jak pięk- starczenia rzeczy najdroższej: naszych dzieci
Nocnik to po prostu dobra książka. Nie dajmy się zwa- nieć by mogła, gdyby historia potoczyła się ina- i naszych starców. Nie przypuszczałem nigdy,
riować, nie dajmy się wciągnąć w konflikt byłych kochan- czej”. że moje ręce będą musiały złożyć tę ofiarę.
ków, nie to stanowi o wartości tej pracy. Według relacji ówczesnych mieszkańców, W dniach mojej starości muszę wyciągnąć ręce
www.kacykowo-live.blog.onet.pl
Łódź była wtedy „niepowtarzalnie czarowną, i błagać: Siostry i bracia, oddajcie je nam! Ojco-
Książka świetna, bardzo podobna do Dzienników Tyr-
pulsującą życiem”, z Synagogą Postępową, wie i matki – oddajcie mi swoje dzieci. Wczoraj
manda w narracji i formie. A to, że używa języka takiego
a nie innego... Taki, niestety, 21 wiek. Kto się oburza, to uchodzącą za największą i najpiękniejszą w Eu- otrzymałem rozkaz deportowania z getta ponad
banda pseudofachowców, celebrytów nie wiadomo skąd, ropie, z restauracją „Tivoli” z uroczym ogród- dwudziestu tysięcy Żydów”.
gwiazd i gwiazdeczek. Gratulacje, panie Andrzeju... kiem, gdzie grała orkiestra, ale i ze sklepikami, Rumkowski to do dzisiaj kontrowersyjna po-
mario lajt.onet.pl w których sprzedawano śledzie z beczki, stać. Prezes, pan łódzkiego getta – jak go nazy-
z drewnianymi budkami z wodą sodową i Bału- wano. Sam twierdził, że zrobi z getta… klejnot.
EWA WESOŁOWSKA tami, gdzie kwitło wielkie łobuzerstwo. Ale też Doktorowi Edwardowi Reichertowi mówił tak:
ANDRZEJ ŻUŁAWSKI. NOCNIK 27.11.2007 w Łodzi, podobnie jak w całej Polsce, pod wpły- „Ja teraz będę królem, jeżeli pan woli – prezy-
– 27.11.2008. Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa wem hitleryzmu w Niemczech, narastał antyse- dentem pierwszego państwa żydowskiego
2010. Cena 49,90 zł. mityzm… od dwóch tysięcy lat”. Niewątpliwie kolaborował
a1560-61_witryna.qxd 2010-04-02 18:32 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) WITRYNA 61


z Niemcami, ale też dzięki wzorowo funkcjonują-
cemu przedsiębiorstwu, przynoszącemu korzy-
ści ekonomiczne okupantowi, łódzkie getto prze-
trwało aż do końca sierpnia 1944. Z żadnego in-
Książki, o których nie wiecie
nego w Polsce nie uratowało się tak wielu Ży- Nr 67 (20 III). niejako w kontraście – napojów Bezalko. Plaka-
Cena 3,40 zł
dów. tami reklamowała się inna znana lwowska firma,
Po wojnie plotkowano, że Rumkowski był tak Czy warto pisać o książ- Książnica Atlas. Plakaty informowały o wystawie
szanowany przez Niemców, iż wyjechał ostatnim kach, które praktycznie nie obrony Lwowa 1918-1919 w pałacu Biesiadec-
transportem z Łodzi do Oświęcimia… salonką. istnieją w księgarniach, bo kich na placu Halickim, otwartej 23 listopada
Jakub Poznański wspomina zaś w swoich pa- niewielu dystrybutorów i księ- 1935 r., i o sezonie zimowym w Truskawcu, któ-
miętnikach, że szef getta Hans Biebow odwiózł garzy wie, że się ukazały? ry trwał od 1 grudnia do 1 marca.
Mordechaja Rumkowskiego osobiście na dwo- Oczywiście, bo tylko wtedy
rzec, wyznaczył mu oddzielny wagon i umieścił i oni, i potencjalny czytelnik xxx
w nim jedynie 12 osób spośród najbliższego oto- mają szansę dowiedzieć się Od Truskawca dwa kroki
czenia prezesa. „Pożegnał się z nim nawet bar- o tak znakomitych rzeczach do Borysławia, dawnego
dzo serdecznie. Ale ledwie się odwrócił, stojący jak „Plakat polski” oraz centrum wydobycia ropy naf-
na posterunku policjant Schupo – widocznie „Dawno temu w Karpatach”. towej w Galicji. Zagłębiu,
na polecenie tegoż Biebowa – zaczął kierować „Plakat polski” Anny Agnieszki Szablowskiej zwanemu borysławsko-dro-
do tego właśnie wagonu przybywających i Mariany Seńkiw to dwujęzyczny katalog pre- hobyckim, poświęcona jest
na dworzec wysiedleńców. Tak, że ostatecznie zentujący zbiory ukraińskiego Muzeum Etno- znaczna część pokaźnego
znalazło się tam przeszło 80 osób. Jak twierdzą grafii i Przemysłu we Lwowie, odziedziczone albumu fotografii z lat 1853-
«fachowcy», było to rekordowe wprost zagęsz- w głównej mierze po przedwojennym polskim 1939 „Dawno temu w Karpa-
czenie”. Muzeum Przemysłowym w tym mieście. Jest to tach. Rzecz o polskiej naf-
Ostatni rozdział książki nosi tytuł „Po wojnie”. jedno z wydawnictw departamentu dziedzictwa cie”. Powstał on z inicjatywy ludzi związanych
W nim właśnie zamieszczony został fragment kulturowego MKiDN prezentujących polskie niegdyś z wydobyciem ropy naftowej i ich ro-
wspomnień Racheli Grynfeld: „Przybyłam do ro- zbiory za granicą (w serii „Poza krajem”) i moż- dzin, a dzięki firmie Poszukiwania Nafty i Gazu
dzinnego miasta z nadzieją, że spotkam rodzinę, na je kupić w siedzibie Ministerstwa Kultury. Kraków, do której zgłaszali się, przynosząc zdję-
że przynajmniej Minek czy ojciec przeżyli. Albo Album jest lekcją historii polskiego plakatu cia, dokumenty i inne pamiątki. Także i ten al-
jakiś wujek czy ciocia. Ale nikt nie ocalał. Było to do 1939 roku w tysiąc stu obrazach, bo aż tyle bum wydany przez PNiGK poza dosłownie kil-
okrutne odkrycie (…). Zrozumiałam, że zostałam jest reprodukcji, oraz prezentacją prac znako- koma egzemplarzami nigdy nie trafił do księ-
sama jedna, okrutnie osierocona. Nie miałam mitych grafików, m.in. Stefana Norblina, Ed- garń (nie wykazały zainteresowania!) i był roz-
ochoty żyć”. munda Bartłomiejczyka, Kazimierza Sichulskie- prowadzany głównie wśród ludzi z branży. Wy-
„Nie było tu już nikogo, kto byłby mi bliski” go, Karola Frycza, Władysława Skoczylasa, dawca, jak deklaruje Agnieszka Sioła, rzecznik
– dodaje Leo Kowner, w wywiadzie przeprowa- Marka Żuławskiego i najbardziej znanego firmy, ma jeszcze trochę egzemplarzy do dyspo-
dzonym w 2008 roku. wśród nich twórcy plakatu – Tadeusza Gronow- zycji dla zainteresowanych.
Monografii na temat łódzkiego getta ukazało skiego (autor plakatu „Radion sam pierze”). O ile Ignacy Łukasiewicz i Bóbrka mają trwałe
się wiele, żadna jednak nie jest tak sugestywna Plakat bardziej niż inne gatunki sztuk plastycz- miejsce w naszej pamięci, o tyle dzieje zagłębia
jak ta – mistrzowska dramaturgicznie – kompila- nych jest dokumentem czasu. Na kartach albu- borysławsko-drohobyckiego – za sprawą PRL-
cja relacji stworzonych przez samych mieszkań- mu wchodzimy więc w epokę, w której jeszcze -owskiej cenzury blokującej kresowe tematy – już
ców tej dzielnicy. piwo, jak głosił plakat, korzystnie wpływało nie. Album „Dawno temu w Karpatach” przywra-
na zdrowie i humor („100 lat żyje, kto lwowskie ca więc, także tekstem pióra Leszka Mazana, pa-
xxx piwo pije”), kiedy cukier dawał siłę i wzmacniał mięć o galicyjskiej ziemi obiecanej i gorączce
Trudno sobie wyobrazić, że takiej książki nie kości. Sylwetce sportowca na bieżni z dwoma nafty. Ale też i galicyjskim piekle, jak nazwał Bory-
można kupić przynajmniej w łódzkich księgar- pucharami towarzyszył napis: „Na dzielne wy- sław ze względu na warunki pracy robotników
niach. A trzeba wiedzieć,, że Urząd Miasta Łodzi czyny sportowe mogą się zdobyć tylko ci, co – Stanisław Szczepanowski, jeden z najsłynniej-
sponsorował projekt Laboratorium Reportażu dużo cukru jedzą”. szych polskich nafciarzy. Szczyt wydobycia gali-
i wyłożył na to grube pieniądze. I słusznie. Gorzej Gruźlica i picie denaturatu były wówczas tak cyjskiej nafty to rok 1909 – 2 mln 75 tys. ton.
natomiast wygląda promocja tej publikacji w mie- rozpowszechnione, że walczono z nimi także Na zdjęciach oglądamy nieistniejące krajobra-
ście, gdzie jest pomnik stacji Radegast. Biuro za pomocą plakatów. Zachęcano do „prasowa- zy zdominowane przez las drewnianych wież
Promocji UMŁ dostało oczywiście pulę egzempla- nia elektrycznością”, nie podając wszakże, czy na polach naftowych Borysławia (w roku 1880
rzy „Litzmannstadt Getto”, ale książki zalegają w… jest tańsze albo efektywniejsze. Przechodniów było tam 1375 szybów), pożary z najsłynniej-
szafie. Podobno wysłano „ileś tam sztuk” za gra- atakowały wezwania „Polacy na morze!”, infor- szym z nich – szybie Oil City w 1908 w Tustano-
nicę, część przeznaczono „na nagrody w szko- mowano o Święcie Morza („Budujemy okręty we wicach, robotników przy pracy, pamiątkowe
łach”, a resztę mogą dostać dziennikarze i „każda własnej stoczni”). Plakat propagował używanie zdjęcia wiertaczy na tle wież, fotografie łebaków
instytucja”. Gdyby jednak zgłosił się ktoś „z ulicy”, nawozów sztucznych oraz picie kawy zbożowej. – zbieraczy ropy naftowej, uczniów i nauczycieli
to odejdzie z kwitkiem, ponieważ nie wolno tejże Plakaty reklamowały nieistniejące już marki Krajowej Szkoły Górniczo-Wiertniczej i Państwo-
książki… sprzedawać. Nie bardzo wiadomo jed- i towary, jak Stetysz – samochody polskiej kon- wej Szkoły Wiertniczej w Borysławiu. Wśród po-
nak, kto i dlaczego nie pozwala jej eksponować strukcji, czy mydło Alboril („ W sile pienienia nad 300 zdjęć znajdują się także i te upamiętnia-
pośród innych wydawnictw poświęconych Łodzi. i skuteczności niedoścignione!”), ale także te, jące polskich inżynierów i wiertaczy pracujących
Pracownicy Biura Promocji rozkładają ręce. które przetrwały do dziś, jak powstała w 1929 r. w Rosji, USA, Argentynie i na Sumatrze.
– To wydawca tej publikacji powinien zadbać linia lotnicza LOT, wyroby Wedla, Goplany, my-
o rozpowszechnianie – tłumaczą. Skandal pozo- dło Jeleń.
TOMASZ STAŃCZYK
staje jednak skandalem. Osobna uwaga należy się plakatom związa- ANNA AGNIESZKA SZABLOWSKA. MARIANA
nym z Lwowem. Pierwsza wystawa awiatyczna SEŃKIW. PLAKAT POLSKI. Ze zbiorów Mu-
JACEK BINKOWSKI odbyła się w gmachu Politechniki Lwowskiej we zeum, Etnografii i Przemysłu Artystycznego
MAREK MILLER. EUROPA WEDŁUG AU- wrześniu i październiku 1910 roku, w związku Instytutu Narodoznawstwa Narodowej Akade-
SCHWITZ. LITZMANNSTADT GHETTO. Współ- z pierwszym lotem w tym mieście samolotu kon- mii Nauk Ukrainy we Lwowie. Ministerstwo Kul-
praca: Zofia Kraszewska-Kelcz, Joanna Podol- strukcji inżyniera politechniki – Edmunda Libań- tury i Dziedzictwa Narodowego. Warszawa 2009.
ska. Przy współudziale: Magdaleny Januszew- skiego. Kilkanaście plakatów reklamowało kolej-
skiej, Agaty Koryckiej, Beaty Berezy, Pauliny Or- ne odbywające się we Lwowie w latach między- DAWNO TEMU W KARPATACH. Rzecz o pol-
łowskiej. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birke- wojennych Międzynarodowe Targi Wschodnie. skiej nafcie. Album fotografii z lat 1853-1993.
nau, Oświęcim 2009. (www.ksiegarnia.e-oswie- Plakaty zachęcały do kupowania likierów ze Tekst: Leszek Mazan. Poszukiwania Nafty i Gazu.
cim.pl) Cena 45 zł. słynnej fabryki wódek Baczewskiego, a także, Kraków 2010.
a1562 - tarot.qxd 2010-04-02 17:34 Page 2

62 WIERSZÓWKA ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

kolorowych złudzeń Wtedy nawet. Nie do wiary,


ci co żebrzą o okruchy miłości Kocham ciebie Krzysiu, woła.
i ci, którzy jeszcze
nie pogubili swoich marzeń Kiedy w domu jest optymizm
Łatwiej znieść rządzących harce,
Ale przecież ognia Choć tak często się przebiera
Remedium wystarczy dla wszystkich! W przysłowiowej miarce...
Życie ciągle z nas drwi, kiedy stoisz u drzwi,
albo siedzisz samotnie na progu. VIOLETTA MICHALAK, Hamburg
Zabiegajmy więc kochani
Czasem krzyczysz przez sen, boisz się spojrzeć w cień, By optymizm mieć przy sobie,
dzielisz ludzi na przyjaciół, wrogów. Życie Łatwiej z nim osiągać cele
Jak dobrze je mieć... Czego z serca życzę Tobie...
On tam stał wciąż jak słup, on był głuchy jak pień Gdy w koło ma się tylu ludzi, którzy kochają Cię...
i już nic nie przekazał nikomu. KRZYSZTOF E. IWAŃCZYK, Marcinkowo
Choć przeżyłam swoje,
Że raz krzyczał jak ten, co oszalał przez sen, Nie patrzę na to...
mając wszystkich za swoich wrogów. Idę dalej Burza
Z uśmiechem na ustach Dzisiaj deszczem dzień się obudził
Nie mógł już zrobić nic, umarł już nie chciał żyć. Omijam każdy zły dzień, W błyskawicach schronił się brzask
Nie powiedział też o tym nikomu. Każdy ból. Chmury dęba stanęły na niebie
Że raz kochał jak nikt, życie przegrał to fakt. To wszystko dzięki ludziom, Wypuszczając piorunów trzask
Tajemnicę swą zabrał do grobu. Którzy dają mi nadzieję...
Z nieba wody ciężkie warkocze
STANISŁAW SZCZEPANOWSKI, Toruń Dzięki nim wierzę, że będzie lepiej...
s.szczepanowski@interia.pl Lecą głośno, pośpiesznie i jęczą
DONATA STANKOWSKA, Police Wiatr rozrzuca chmury po niebie
By za chwilę zabłysnąć tęczą.
Ziarno Optymizm MARIA GAWLIKOWSKA, Koprzywnica
Ziarno nadziei Kiedy w domu jest optymizm gawlikom@interia.pl
zasiane przez Ciebie Pusty portfel mniej mnie złości,
rozbłyśnie płomykami Kochani nasi Poeci i Wierszokleci!
Cóż, że w zupie nie ma mięsa Ujawniajcie się (nadsyłając wiersz, uwzględniajcie rozmiary naszej rubryki).
szczęśliwego domu Zupę zrobię dziś... na kości. Najlepsze utwory nagrodzimy publikacją. Nadesłanych wierszy redakcja nie
a przy jego ognisku zwraca. Swoje wiersze możecie zamieszczać także na współpracującym z nami
grzać się będą Kiedy w domu jest optymizm portalu www.mykulturalni.pl. Życzymy weny!
Wybrał: MATEUSZ KOPROWSKI
ci co się włóczą szukając Żona jak ten ptak wesoła,

LEW 23.07. – 22.08. CZWÓRKA PAŁEK STRZELEC 22.11. – 21.12. ÓSEMKA KIELICHÓW
Horoskop z tarotem Finanse, mimo wielkanocnych szaleństw,
nadal mają się nieźle. Trochę gorzej ze
Wielu znajomych widzi w Tobie powiernika
dla własnych kłopotów. Nie odmawiaj po-
BARAN 21.03. – 19.04. PAPIEŻ zdrowiem – może warto zmienić dietę? mocy, z wyjątkiem większych pożyczek.
Sam się zdziwisz, jakim świetnym finanso- W pracy nowe obowiązki okażą się trudniejsze, niż Trudno będzie odzyskać pieniądze. W pracy zważaj
wym strategiem potrafisz być. Papież pod- myślałeś. Poproś o pomoc osobę, która ma wobec na słowa – pod wpływem emocji (a tych Ósemka
powie najlepszy i – ważne – bezpieczny Ciebie dług wdzięczności. Jeżeli planujesz zmiany Kielichów nie poskąpi) możesz powiedzieć za dużo.
sposób ulokowania gotówki. Jakiej? Tej, którą mo- lub remont w mieszkaniu, Czwórka Pałek obiecuje, Dobre dni dla Twoich finansów – możesz zaplano-
żesz znaleźć choćby w grach lub konkursach. że fachowcy nie zawiodą. W miłości trochę melan- wać większy wydatek. Totolotka też nie omijaj.
W pracy atmosfera wprost bajkowa. Otoczony (bez- cholii, jakieś mrzonki i niepokoje. Wiosenne osłabie- W uczuciach, zamiast gadania, znajdź inne środki
interesowną) sympatią kolegów poradzisz sobie nie? wyrazu...
z każdym zadaniem. Jedynie ukochanej osobie nie- PANNA 23.08. – 22.09. PIĄTKA KIELICHÓW KOZIOROŻEC 22.12. – 19.01. KRÓL KIELICHÓW
które jej objawy mogą się nie spodobać... Twoje dolegliwości to, w dużej mierze, Dla zmęczonych świętowaniem Król Kieli-
BYK 20.04. – 20.05. GIERMEK MONET wynik bujnej wyobraźni. Piątka Kielichów chów ma dobrą radę – koniecznie odpocz-
Masz trochę dość rodzinki po świątecz- wróży, że... jesteś zdrowszy, niż Ci się nij przez kilka dni. W pracy już wkrótce ka-
nych spotkaniach? Niestety, Giermek Mo- wydaje. Nie sięgaj więc po „cudowne” medyka- drowa rewolucja. Może Cię ona wynieść na nowe,
net zapowiada, że to nie koniec odwiedzin. menty i unikaj „uzdrowicieli”. Najlepiej im wyj- odpowiedzialne stanowisko. Trzeba więc zawczasu
Ktoś z bliskich oczekuje Twojej pomocy nie tylko dzie... „odchudzenie” Twojego portfela. W pracy zebrać siły i zadbać o zdrowie. Jeżeli przyjaciel za-
słownej, ale i bardziej wymiernej. Jeżeli Cię stać bez zmian. Za to w domu możliwa awaria. proponuje wspólny interes – zastanów się, zanim...
– nie odmawiaj. Gotówki nie braknie – niewyklu- Sprawdź cieknące krany itp. Za kierownicą odmówisz. W sprawach serca ktoś pokaże zmienne
czony szybki i złotodajny interes ze znajomym. Ale ostrożnie! W miłości powrót do chwil, które tylko humorki. Cóż – wytrzymaj...
uwaga – żadnych kantów! Fiskus czuwa... Ukocha- wiosna potrafi rozbudzić...
WODNIK 20.01. – 18.02. WISIELEC
nej osobie należy się podarunek. Podziękowania WAGA 23.09. – 22.10. TRÓJKA MIECZY Chcesz pozbyć się kłopotów? Więc... nic nie
będą gorące... Nie wierz plotkom, a tym, co je roznoszą, rób przez kilka dni. Naprawdę NIC. Poświęć
BLIŹNIĘTA 21.05. – 21.06. KSIĘŻYC zamykaj drzwi przed nosem. Sprawy zawo- więcej czasu na przyjemności, spotkaj się
Tarot zachęca do odpoczynku biznesmenów dowe ułożą się po Twojej myśli. Także port- z przyjaciółmi, poplotkuj... Przy okazji wyślij kilka ku-
i... kierowców. Księżyc nie wróży wielkich zy- fel nie ucierpi, mimo niemałych wydatków na spra- ponów. W pracy nie kryj cudzych pomyłek, bo wina
sków (a nawet małych...). Za kierownicą tak- wy związane z potrzebami młodszego pokolenia. za nie spadnie na Ciebie. Finanse bez zmian, ale
że nie doda Ci refleksu. Za to artyści (i arty- Jeśli masz coś do załatwienia w urzędach – nie „dobre rady” znajomego dotyczące inwestowania
styczne dusze) mogą liczyć na sukcesy przez duże zwlekaj, to doskonały czas na takie działanie. Zdro- pieniędzy mogą spustoszyć Ci konto. W uczuciach
„S”. W pracy, jeżeli nie sposób wziąć urlopu, nie wy- wie znacznie lepsze. Kierowco – drogówka obudzi- pomyśl, zanim obiecasz zbyt wiele...
chylaj się z nowymi pomysłami. W sprawach uczuć ła się z zimowego snu! W miłości okaż... wyrozu-
miałość. RYBY 19.02. – 20.03. TRÓJKA MONET
będziesz mistrzem w uwodzeniu słowem i spojrze- Trzy Monety nie wystarczą, aby zrealizo-
niem. Ukochana osoba może być zazdrosna... SKORPION 23.10. – 21.11. GWIAZDA wać marzenia. Tarot radzi oszczędnie wy-
RAK 22.06. – 22.07. DWÓJKA PAŁEK Nadchodzą zmiany w życiu osobistym dawać gotówkę, nie otwierać portfela dla
Dwójka Pałek to zapowiedź końca zawodo- i zawodowym. Twoja kariera nie jest zagro- znajomych, będących w ciągłej potrzebie. Prze-
wych problemów. Będziesz doceniony, żona, ale może zmienić kierunek. Propo- cież nie jesteś bankierem! Pracującym na własny
chwalony i... otoczony zazdrosnymi współ- zycja nowej pracy warta jest przemyślenia. rachunek Trójka wróży doskonałe interesy i, co
pracownikami. Trzymaj się z daleka od nieformal- W obecności Gwiazdy na pewno podejmiesz niewiarygodne, przychylność urzędników. Skar-
nych układów i unikaj sytuacji, które mogą stworzyć słuszną decyzję. W razie nieporozumień w rodzin- bowych także! Zdrowie niezłe (jak na powielka-
plotki na Twój temat. Finanse wyraźnie zwyżkują i to nym gronie nie wtrącaj się nieproszony. Może Cię nocny tydzień...). W sercu – wiosna, wiosna, wio-
bez pomocy totalizatora. Także zdrowie nie da po- to kosztować mnóstwo czasu, nerwów i... gotówki. sna...
wodów do narzekania. Możliwe spotkanie z dawną Zdrowie OK. W miłości nie braknie nawet Gwiazd- MAŁGORZATA KABAŁA
miłością. I... skończy się na wspomnieniach. ki z nieba! Wróżby spełniają się wyłącznie od 5 do 11 kwietnia 2010 r.
A1563 MALINOWSKI.qxd 2010-04-02 17:40 Page 1

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) OJCZYZNA POLSZCZYZNA PODSTĘPNE SŁÓWKA 63

OBCY JĘZYK Innym razem, inną razą O audiencjach


(425)
POLSKI puszczał tą razą, następną razą jako
oboczność tym razem, następnym razem.
o mnie będziesz z nim mówił, zarazą
mów o Angelice. Dziś, co oczywiste,
i widowniach
Maciej Dzisiaj oczywiście za jedynie popraw- powiemy i napiszemy zarazem. Angielskie przywiązanie do szczegó-
ne uważa się wyłącznie formy tym ra- Ciekawe, że posługując się określe- łu bardzo często objawia się w najmniej
Malinowski oczekiwanych momentach i zastawia
zem, innym razem, drugim razem, na- niami jedną razą, inną razą, tą razą, nie-
na uczniów wiele pułapek. Jedną z ta-
stępnym razem, każdym razem, pierw- którzy dawni autorzy wcale nie mieli na
– Starsza, nobliwa osoba użyła w skle- kich pułapek, jeśli chodzi o słownictwo,
szym razem, tamtym razem. Jest prze- względzie mianownika o brzmieniu ta
pie zwrotu „Kupię to następną razą”. Zdzi- jest świat rozrywki i mediów.
cież w polszczyźnie słowo (ten) raz, raza, inna raza, druga raza, każda raza, Problematyczne staje się słowo au-
wiłam się, bo przecież mówi się i pisze a nie: (ta) raza. tylko ta raz, inna raz, druga raz, każda dience, które w języku prawniczym na-
„następnym razem”. Podzieliłam się ową Spróbujmy się dowiedzieć (z pewno- raz itp. oraz biernik tę raz, inną raz, dru- dal służy do opisywania przesłuchania
kwestią z koleżanką, która studiuje poloni- ścią niektórych z Państwa to zainteresu- gą raz, każdą raz itp. Np. mówiono i pi- przed sądem albo „audiencji” u przed-
stykę, a ona stwierdziła, że... nie jest to ja- je), dlaczego jednak przed wiekami tak sano drugą raz kuję (czyli ‘znowu, po- stawiciela władz (He was given a priva-
kiś wielki błąd. Powiedziała, że na zaję- mówiono i pisano, tzn. sięgano po rze- nownie kuję’) albo za każdą raz to czy- te audience by the Pope). O wiele czę-
ciach z gramatyki historycznej wykładow- czownik rodzaju żeńskiego. nię (tzn. ‘zawsze, za każdym razem to ściej używa się go jednak, by opisać nie
ca wspominał o tym, iż kiedyś wyrażenia Aleksander Brückner w swoim Słow- robię’). Mamy dziś w polszczyźnie par- wydarzenie, a szeroko pojętą widownię,
„inną razą”, „następną razą”, „drugą razą” niku etymologicznym języka polskiego tykułę i przysłówek zaraz (‘tuż obok; od zarówno teatralno-filmowo-muzyczną
uchodziły za poprawne na równi z „innym (Warszawa 1927, s. 454) tłumaczył po- razu’) i ów zrost można interpretować (The audience enjoyed the film), jak
razem”, „następnym razem”, „drugim ra- jawienie się w obiegu formy (tą) razą na dwa sposoby: jako połączenie elip- i przysłowiową, tę, której pragną dzieci
zem”. Czy może się Pan do tego od- wpływem archaicznego przysłówka jed- tyczne za (jeden) raz albo za (jedną) raz. (nierzadko kwitowane przez zniecierpli-
nieść? – prosi (karrni@gmail.com). ną o znaczeniu ‘naraz, nagle’ (do dziś Jak widać, niewiele brakowało, żeby wionych rodziców reprymendą: – Now
Tak, potwierdzam to. Przed wiekami formy jednou, czyli ‘pewnego razu”, weszło do polszczyzny żeńskie słowo you have the audience you wanted!).
były w użyciu formy tą razą, inną razą, używają Czesi). Ponieważ miało ono (ta) raz i upowszechniła się odmiana (tej) Wyjątek stanowią tutaj wydarzenia
drugą razą, następną razą, każdą razą, brzmienie formy narzędnika żeńskiego razy, (tej) razie, (tę) raz, (z tą) razą, (o tej) sportowe, które z zasady oglądają
pierwszą razą, inszą razą, tamtą razą liczebnika jedna, „dostosowano” do razie. Ostatecznie wygrał męski rzeczow- spectators lub fans.
itp., pojawiały się nawet w tekstach lite- niego postać gramatyczną rzeczownika nik (ten) raz, gdyż w takiej postaci rodza- Podobny kłopot sprawi nam próba
rackich (od XV do IX wieku). Stanisław raz i całemu tworowi nadano żeńską jowej upowszechnił się w innych znacze- przekalkowania na angielski słowa po-
Staszic pisał Tą razą byłem świadkiem, postać jedną razą, co następnie rozcią- niach (1. ‘cios, uderzenie’, 2. ‘chwila, mo- chodzącego od tegoż łacińskiego rdze-
Maurycy Mochnacki: Mógł więc i tą ra- gnięto na pozostałe połączenia, czyli in- ment’, 3. ‘w pewnej chwili, kiedyś’). nia – audycja. Angielski audition nie tłu-
zą wypaść z Belwederu, a Ignacy Na- ną razą, tą razą, drugą razą itp. A zatem miejmy na uwadze to, że tak maczy się bowiem na polski jako słucho-
gurczewski, XVIII-wieczny poeta, tłu- Przez jakiś czas funkcjonował nawet bardzo niegramatycznie wyglądające wisko lub program, ale jako... casting
macz i nauczyciel ks. Józefa Poniatow- przysłówek zarazą (‘w tym samym cza- określenie inną razą, charakterystyczne (które notabene samo po angielsku opi-
skiego, przekładając Cycerona: Wspa- sze raczej cały proces doboru cast, czy-
sie, jednocześnie; także’), który powstał głównie dla osób starszych, pochodzą-
niałe miasto, od nagłego pochłonione li obsady, a nie pojedyncze spotkanie)
ze zrośnięcia się członów za i razą. cych z Małopolski, ma rodowód staro-
ognia, inną razą wali się z kretesem. lub przesłuchanie mające na celu znale-
W Słowniku języka polskiego Samuela polski i obecne było w języku literackim. zienie odpowiedniego muzyka. Jeśli bę-
Jeszcze autor Słownika ortoepicznego Lindego (tom szósty, cz. II, Lwów 1860, mlkinsow@angora.com.pl dziemy chcieli opisać po angielsku jakąś
z 1938 r. (s. 416) Stanisław Szober do- s. 871) znajdziemy taki oto cytat: Gdy www.obcyjezykpolski.interia.pl interesującą audycję, lepiej użyjmy sło-
wa broadcast lub programme.
gny, zrodzony z Jagny, czyli Jagusiny.
Poczet nazwisk polskich(267) Choć pochodzenie niezbyt skompliko-
Skoro o radiu i telewizji mowa, warto
pamiętać o archaizacji w języku angiel-

Ostatnia deska ratunku wane, w zasobie nazwisk współcześnie


używanych, opartych na systemie PE-
SEL, jest ich tylko 10.
skim swojsko brzmiącego czasownika
redact, będącego odpowiednikiem pol-
skiego „redagować”, od którego już
Chciałabym Pana poprosić o wyjaśnie- Sztamblewski jest formą odmienną, któ- Szanowny Panie Henryku! Intryguje krok do rzeczownika redactor, który
nie pochodzenia mojego nazwiska ra mogła wyewoluować od czterech zbli- mnie moje nazwisko Lotkowski. W Kiel- jednak zastosowanie ma o wiele rzad-
– Sztamblewska. Na polonistyce, gdy żonych do siebie podstaw. cach to nazwisko występuje tylko trzy razy: sze niż polski „redaktor”. Opisuje on
szukaliśmy pochodzenia nazwisk, moje- Nazywam się Jaguźny i szukam źródeł, rodziców, moje i syna. Kiedy byłem w An- bowiem nie tyle twórcę tekstu bądź pro-
go jako jedynego nie było... Ale inne, po- z których wywodzi się moje nazwisko. glii, nazwisko było przekręcane (Lotofski, wadzącego audycję, co osobę, która
dobnie brzmiące, wołało, że nazwisko Nie mogę liczyć na pomoc członków ro- Lot of ski) zarówno w pracy, jak i w urzę- skrupulatnie śledzi i poprawia błędy
pochodzi od niemieckiego miasta Stan- dziny. Chyba nikt jeszcze nie zadał sobie dach. Pozdrawiam, Henryk Lotkowski. w tekście. Warto jednak pamiętać, że
berg. Czy to właściwy trop? Co ciekawe, trudu w rozwikłaniu tej „zagadki”. Z tego Angielskiej modyfikacji gratuluję, moż- nazwa ta znana będzie tylko anglo-
to nazwisko, choć rzadkie, występuje co mi wiadomo, osób o takim nazwisku na by ją jeszcze pociągnąć: Lucy of the języcznym rozmówcom w sile wieku,
w dużym skupieniu w Koninie, skąd po- jest w Polsce co najwyżej 50. Jest Pan sky (of diament) Beatlesów. Polska pro- lub specjalizującym się w języku me-
chodzi mój ojciec. Podobno w rodzin- ostatnią deską ratunku. Z wyrazami sza- weniencja jest prostsza: nazwisko Pań- diów, gdyż dla szerokiej publiczności
nych annałach krąży informacja, jakoby cunku i pozdrowieniami Wojtek Jaguźny. skie pochodzi od rzeczownika lot i po- teksty poprawia już editor. A naszego
było ono szlacheckie, ponieważ ma swój Jest to nazwisko utworzone od imienia dobnie jak Lotke, Lotkiewicz czy Lotko ulubionego dziennikarza bezpieczniej
herb, choć jego wizerunek zaginął żeńskiego Agnieszka, w którym wystąpi- ma ten sam czysto polski źródłosłów. nazwiemy our favourite reporter lub our
gdzieś w przeszłości. ła prejotacja, czyli „doklejenie się” głoski JAN CHRYZOSTOM favourite journalist.
Natalia Sztamblewska j-. Agnieszka dała z kolei początek Ja- Od editor pochodzi zresztą kolejna
PRZYDOMEK
Pani Natalio, pierwsze skojarzenie ety- gnie, a Jaguźny to przecież potomek Ja- myląca nazwa w świecie gazet – edito-
henryk.martenka@angora.com.pl
mologiczne prowadzi do (jakiegoś) rial, którą Polacy kojarzą liberalnie
Sztamblewa, zaś nazwisko określa jako Skąd się wzięło? Nieścior, nazwisko odimienne, po- z polskim felietonem. Niestety, nie do
odmiejscowe. Skojarzenie to wzmacnia chodzące od Nestora. W użyciu 716 na- końca te znaczenia się pokrywają, gdyż
Książkiewicz, pochodzi od rzeczow-
niewielka (79) frekwencja nazwiska osa- zwisk. editorial to tekst wychodzący tylko spod
nika pospolitego książka. W zasobie
dzona głównie w środkowej Polsce. Całka, XV-wieczna forma utworzona klawiszy editor-in-chief, czyli redaktora
1848 nazwisk.
Ale… nazwiska z podstawą Sztam- ono- od przymiotnika cały. W zasobie 4074. naczelnego. Resztę stałych tekstów
Pucharowski, utworzony od apelaty-
mastycy odnoszą do: Stam, Stąpor, Stę- Gmiter, odimienne nazwisko pocho- i opinii, łącznie z tym, który teraz pań-
wu (rzeczownika pospolitego) puchar,
pa, choć w słowniku „Nazwiska Pola- dzące od Dymitra. W użyciu 306 razy. stwo czytają, nazwiemy raczej column.
czyli naczynia biesiadnego. W użyciu tyl-
ków” K. Rymuta formy takiej jak Pani na- Ładak, utworzone od staropolskiego Nawet wtedy, gdy ich rozmiar przekro-
ko dwa takie nazwiska. czy całą kolumnę tekstu.
zwisko nie znalazłem. Jest tu także od- Reliszka, pochodzi od niemieckiej na- czasownika ładzić, czyli porządkować,
albo wołacza łado, łada. W zasobie 170 MARCIN WILCZEK
notowana forma miejscowa Sztamberg, zwy osobowej Rall. W zasobie 103 na-
nazwisk. (Listening to the audience of an audi-
od której to początek wzięło kilkanaście zwiska. tion)
nazwisk. Trzeba zatem przyjąć, że
a1564-65 listy.qxd 2010-04-02 17:33 Page 2

64 LUDZIE LISTY PISZĄ ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

wania przez pozarządowe organizacje, „A kogo obchodzą siałem się napić piwa, bo ze zdenerwo-
jakimi są m.in. zespoły regionalne, wania nie mogłem otworzyć mieszka-
twórcze, edukacyjne, koła gospodyń
obywatele?” nia. Cały wolny czas będę poświęcał
wiejskich, ochotnicze straże pożarne
itp., jest gigantyczna biurokracja. Aby
Włodarze tu na wybicie Jej z głowy tych idioty-
zmów, które wpoili Jej na kursie, bo
się o tym przekonać, ile jest załączni- nie mieszkają prędzej czy później zabije siebie lub
ków wymaganych do wniosków, wy- Witam. Bardzo mnie zaciekawił list kogoś.
starczy wejść na portal www.malopol- p. Marka O. z nr. 13. ANGORY, pt. I tak, Panie Marku, skończę te moje
skie.pl/ngo. Są tego dziesiątki. I temu, „A kogo obchodzą obywatele?”. Tak żale, a do policji mam tylko jedną proś-
„Rok Kazimierzowski” niestety, osoby i organizacje, do któ- się składa, Panie Marku, że mieszka- bę: nie wciskajcie nam, kierowcom, ki-
rych w założeniu te środki mają być my w tym samym mieście. Tyle że ja tów o niedostosowaniu prędkości do
Żywy portret króla kierowane, nie są w stanie podołać. „bliżej” centrum, tj. w Gołonogu. Do- warunków drogowych, tylko chociaż
W 11. numerze ANGORY przeczyta- Podam przykład z ubiegłego roku. brze wyszkolony miotacz pewnie do- raz przyznajcie, że nasze drogi to
łam artykuł Pana Pietrasa o Roku Kazi- Znany zespół regionalny, chcąc uzy- rzuciłby z górki gołonoskiej do Ząbko- ch..nia z grzybnią i nie tylko nowi kie-
mierzowskim. Mieszkam w Niepołomi- skać dofinansowanie w kwocie ok. wic, więc daleko nie mam. Nie wpadł rowcy mają z nimi problem. A Panu
cach. Pracuję w szkole im. Króla Kazi- 10 tys. złotych na zakup instrumentów Pan na to, że Dąbrowa, mimo że jest Markowi serdecznie życzę, żeby te
mierza Wielkiego w tymże miasteczku. i strojów, zapłacił z własnych składek dosyć licznie zaludniona, jest umiej- oszołomy z GDDKiA wycofali się ze
Nasz patron jest tu oczywiście hołubiony 400 złotych za sporządzenie stosow- scowiona bardzo głęboko tam, gdzie swojego „genialnego” pomysłu, bo
ze wszech miar, nie opowiada się prze- nego wniosku przez biuro doradztwa fi- plecy kończą swoją szlachetną na- inaczej trzeba będzie do banku po kre-
cież dzieciakom o romansach, Esterce nansowego. Niestety, dotacji nie do- zwę? Przecież nie mieszkają tu ludzie, dyt i kupić mały śmigłowiec. Pozdro-
i porywczości króla. Co rok w imieniny stał. Szacowna komisja (tajna, oczywi- którzy codziennie „wyłażą” nam z tele- wienia.
Kazimierza organizujemy Dzień Patrona. ście) znalazła naruszenie jednego wizorni, z gębami pełnymi frazesów: R. KOWALSKI (adres internetowy
Nauczyciel plastyki ma niesamowite po- z dziesiątków regulaminowych uwa- „Zrobię wszystko, co w mojej mocy, do wiadomości redakcji)
mysły. W tym roku, wyjątkowym oczywi- runkowań i wniosek odrzuciła. Ale nie aby moim wyborcom żyło się lepiej”.
ście ze względu na 700-lecie urodzin pa- wahała się przyznać 850 tysięcy zło- Z tego, co widzę na co dzień, nasi „Mecenas”
trona, dokonał dzieła niesamowitego. tych Katolickiemu Centrum Kultury na miejscy włodarze nie mieszkają przy
Z 700 uczniów ułożył portret króla na
kongres pod hasłem „Ludzie i Religie”.
dziurawych ulicach, a okolice ich po- Wyrównać szanse
Prawie milion złotych poszło na spo- W nawiązaniu do tekstów pt. „Mece-
700 metrach kwadratowych. sesji są drogami pierwszej kategorii
tkania, panele i rozjazdy, po których już nas” (nr 9 i 10 ANGORY), gdzie prowa-
A jeśli chodzi o Chopina – to mój ulu- odśnieżania, nawet przed wspomnia-
po kilku dniach nie było ani śladu. A ze- dzona jest rozmowa z adwokatem Ta-
biony kompozytor. W Niepołomicach ną przez Pana gierkówką. A taka swo-
spół regionalny, który wnosi trwały deuszem de Virion, chciałbym przed-
mieliśmy na zamku niejednokrotnie oka- łocz jak ja czy Pan niech sobie kupi
wkład w rozwój kultury ludowej, stracił stawić kilka uwag. Prawo do sprawie-
zję posłuchać Jego przepięknej muzyki. lepszy samochód, bo to nie dziury są
nie tylko własne składkowe pieniądze,
Razem z całym światem również rozpo- za duże, tylko my w pojazdach mamy dliwego osądu, gdzie ważnym elemen-
ale i zaufanie do instytucji o szumnej
częliśmy Rok Chopinowski koncertami za małe koła. Ot co! tem jest zapewnienie możliwości obro-
nazwie „Mecenat”.
na cześć tego kompozytora. Ja mam to A jakby sobie Pan kupił z demobilu ny, jest ważne dla każdego człowieka.
Ciśnie się proste pytanie: czy instytu-
szczęście, że mój syn raczy mnie muzy- czołg T-74, toby Pan nie marudził na Ideałem byłoby, aby kwalifikacje zawo-
cje kontrolne nie powinny zaintereso-
ką Chopina w domu, gdyż (mimo że ma brak wjazdów, boby Pan sobie zrobił dowe oskarżyciela i obrońcy były wy-
wać się działalnością szacownej komi-
dopiero 11 lat) umie przepięknie grać je- swój w dogodnym, wybranym przez równane, bo wówczas istnieje szansa
sji? A przy okazji sprawdzić, co dzieje
go niełatwe utwory. Pozdrawiam ser- siebie miejscu. Policja i tak nic by Panu na wyrok sprawiedliwy. Natomiast an-
się z tonami biurokratycznej makulatu-
decznie. Wierna czytelniczka nie zrobiła, bo po odwiezieniu dzieci gażowanie przez zawodowych prze-
ry, czyli odrzuconych, z trudem i kosz-
ANNA BUCZEK (adres internetowy komendanta i zakupach i tak brakłoby stępców w sprawach karnych superad-
tami przygotowanych ofert i wniosków,
do wiadomości redakcji) jej paliwa, żeby sprawdzić ewentualne wokatów daje im dużą przewagę, co
przez autentycznie potrzebujących po-
doniesienie. Prawda, jakie to proste? nie jest w interesie społeczeństwa. Pan
Mecenas czy skąpiec? mocy. Odrzucone wnioski nie są bo-
Kiedyś zrobiłem prosty ekspery- de Virion twierdzi, że nie odmawiał
wiem zwracane oferentom do ewentu-
Lizaniem cukierka przez szybę moż- alnej korekty. I do kolejnej edycji nale- ment. Udając się samochodem do obrony największych przestępców, po-
na nazwać możliwość dofinansowania ży zaczynać syzyfową pracę od nowa. znajomych do Ząbkowic, dokładnie dobnie jak lekarz nie odmawia ich le-
z budżetu województwa małopolskie- REGIONALISTA (nazwisko i adres zmierzyłem czas i pokonaną drogę. czenia. Zapomina, że lekarze mogą
go składanych ofert – wniosków na re- do wiadomości redakcji) Zrobiłem to zgodnie z obowiązującymi odmówić wykonywania prawnie do-
alizację zadań publicznych w dziedzi- przepisami o ruchu drogowym (pewnie puszczalnego zabiegu, np. przerwania
nie kultury, w ramach corocznych Jakiż to parytet? wszyscy praktykujący kierowcy w tym ciąży, gdy jest to niezgodne z ich świa-
otwartych konkursów „Mecenat Mało- Projekt ustawowego ustalenia liczby momencie posikali się ze śmiechu). Na topoglądem. Dziwne było dla mnie
polski”. Konkursy te mają szczytny cel kobiet na listach wyborczych, tzw. pa- drugi dzień do tych samych znajomych twierdzenie sławnego adwokata, że nie
częściowego wspierania finansowego rytet, przy aktualnie obowiązującej or- udałem się na rowerze, mając w „głę- interesuje go, czy oskarżony jest win-
organizacji pozarządowych, działają- dynacji wyborczej jest bez sensu. Zwo- bokim poważaniu” wszystkie obostrze- ny, czy też nie. Jeśli tak stawiana jest
cych w kulturze na terenie regionu. lennicy parytetu nie biorą pod uwagę nia wprowadzone dla użytkowników sprawa, to można tu mówić jedynie
Na ten cel przeznacza się corocznie faktu, że wyborca, oddający głos na samochodów. Jak myślicie, Panowie o wykonywaniu rzemiosła, polegające-
stosunkowo spore kwoty, np. w 2007 określoną osobę, w rzeczywistości od- Kierowcy, czym dojechałem szybciej go na wykorzystywaniu luk w oskarże-
roku aż 24 025,141 zł. Ale cóż z tego, daje głos na partię, do której należy ta (żaden ze mnie cyklista)? niu na korzyść oskarżonego.
skoro na 774 złożone wnioski dofinan- osoba. Głosy, oddane na poszczegól- Zmienię temat, nadal trzymając się Adwokatura jest wolnym zawodem,
sowanie przyznano tylko 188 na kwotę ne partie, przekładają się na liczbę naszego miasta. Wczoraj odebrałem gdzie – pomimo cennika – praktycznie
3 001,00 zł. Czyli wydano zaledwie mandatów. Zaś mandaty te są obsa- dla żony prawo jazdy. Żeby nie było wysokość opłaty za usługę jest sprawą
12,49% przeznaczonych na ten cel pie- dzane przez przewodniczących partii, nieporozumień, spędziłem z Nią wiele pomiędzy adwokatem a klientem, co
niędzy. W 2008 roku zaplanowano którymi są wyłącznie mężczyźni. godzin, ucząc prowadzić samochód, preferuje klientów bogatych. Aby wy-
kwotę prawie o 4 miliony większą, ale Tak więc, bez względu na to, ile ko- więc doskonale wiem, że dobrze daje grać sprawę, adwokaci stosują różne-
przed trzecią, ostatnią edycją rozpatry- biet figurowałoby na listach wybor- sobie radę za kółkiem. Mimo że obie- go rodzaju triki lub grę na czas, co bar-
wania wniosków na 706 dostarczonych czych, przewodniczący partii mogą ob- całem nie odzywać się ani słowem dzo przedłuża postępowanie i podnosi
w dwóch poprzednich komisja oceniła sadzić „swoje” mandaty nawet samymi podczas Jej pierwszej „legalnej” jazdy, koszty.
pozytywnie tylko 216 na kwotę ogółem mężczyznami. Oznacza to, że wspo- mimowolnie wykrzyknąłem: „Kocha- Reasumując, uważam, że tylko dla
3 950,00 zł, co stanowiło 13,92% pla- mniany projekt, będący przedmiotem nie!!! Jeśli wpadniesz w tę dziurę, na spraw karnych należy utworzyć pań-
nu. Trzecia edycja również niewiele po- wielu dyskusji, jest fikcją mylącą wy- 100% stracimy koło”. Moja Mordka stwową adwokaturę, działającą przy
prawiła „hojność” Mecenasa (...). borców. przyznała, że przez cały okres nauki ograniczonej możliwości wyboru ad-
Dlaczego tak się dzieje? Pierwszą Mgr RYSZARD WYGANOWSKI nie przeżyła bardziej stresującej jazdy. wokata przez oskarżonego. Pozwoli to
barierą, prawie niemożliwą do sforso- (adres do wiadomości redakcji) Ja, po odstawieniu samochodu, mu- na wyrównanie szans oskarżonych
a1564-65 listy.qxd 2010-04-02 17:33 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) LUDZIE LISTY PISZĄ 65

o różnym statusie majątkowym, zdy- Problemem współczesnej gastro- „Reklamowy terror które czytelnikowi niemającemu pro-
scyplinuje działania obrony i przyśpie- nomii jest to, że nie jest traktowana blemu z tym nałogiem, nic nie przeka-
szy załatwianie spraw. Rozwiąże rów- poważnie. Barman czy kelner to czło-
w TVP Polonia” zują. Jeżeli zaś czyta je ktoś naduży-
nież problem, tak bardzo nielubiany wiek na studiach, któremu przez Też mamy dość wający tego płynu, to dojdzie do wnio-
sku, że jego ten problem nie dotyczy.
przez środowisko, adwokatów z urzę- myśl by nie przeszło związać się
du. Jako ustępstwo można by wprowa- z tym na dłużej niż trzy lata. Barman Pragnąłbym odwołać się do listu p. S. Jestem pełna szacunku i podziwu dla
dzić, analogicznie do oskarżyciela po- Kowalskiego z Monachium (ANGORA nr ludzi, którzy potrafią powiedzieć: Je-
to nie zawód, tylko wypełniacz czasu
siłkowego, pojęcie obrońcy posiłkowe- 11), którego zdanie i uzasadnione obu- stem alkoholikiem. Jestem pełna podzi-
pomiędzy maturą a podjęciem praw-
go. Młodzież po studiach prawniczych rzenie podzielamy – a jest nas spora wu i darzę głębokim szacunkiem ludzi
dziwej pracy. Niestety, często odbija
mogłaby wejść do zawodu jako – na grupa – w zupełności. Obiecujemy też, walczących z nałogiem. Tylko jakoś ma-
się to na napiwkach i na pensjach.
początku – asystenci adwokatów pań- że wszyscy, doszczętnie sfrustrowani ło się mówi o tym, co dzieje się z drugiej
Założę się, że każdy zapytany, czy
paskudną taktyką TVP Polonia, zamie- strony kieliszka. Z jednej – alkoholik, pi-
stwowych. zostawia tipy w knajpach, odpowie
rzamy rozpocząć bojkot tej stacji, a na- jący lub nie; z drugiej – ci wszyscy, któ-
Natomiast sprawy cywilne pozosta- „ależ oczywiście”. W rzeczywistości sze oburzenie przekazać innym widzom rych skrzywdził: rodzice, rodzeństwo,
łyby w rękach prywatnych jak dotych- jest inaczej. Z drugiej strony mamy w Skandynawii, aby bojkot wzmógł się żony, dzieci, przyjaciele. Swego czasu,
czas. restauratorów, którzy płacą mało
S.G., Płock (nazwisko i adres
jeszcze bardziej. jako żona alkoholika chodziłam na spo-
(w tej chwili najniższa warszawska Nie tylko mierzi nas bezwzględna, re-
do wiadomości redakcji) stawka, o jakiej wiem, to 5 zł na go- tkania Al – Anon. Dziś, po latach mogę
klamowa dyktatura redakcji TVP Polonia, powiedzieć WSZYSTKIM nadużywają-
dzinę), święcie przekonani, że jeżeli ale drażni jeszcze bardziej fałsz, zawarty
„Lód i piana to zarobek barman jest coś wart, pieniądze zaro- w obłudnej frazeologii pseudopatriotycz-
cym alkoholu: Jesteście wielkimi ego-
bi sobie sam. istami. Przez całe życie myślicie wyłącz-
barmana” nej, którą posługuje się jej zarząd. Otóż, nie o sobie, swoich potrzebach, o tym,
I nie wierzcie Państwo w zapewnie- z jednej strony hasła typu „Polonia łączy
Łyżeczką, a nie chochlą nia, że nie wiedzą nic o wałkach Polaków”, „Kochamy Polskę”, „Chcemy
żeby być zauważonym itp. Przez całe
wasze życie najważniejsze słowo to JA.
Droga redakcjo. Piszę ten list, ponie- w swoich knajpach. Doskonale zbliżyć nasze serca rozproszone po
o wszystkim wiedzą. Powszechne jest Waszemu nałogowi są winni wszyscy,
waż jestem przerażony tym, co niektó- świecie” itp. Z drugiej zaś strony pełna z Panem Bogiem włącznie, bo podobno
rzy piszą w – wydawałoby się – poważ- tzw. ciche przyzwolenie. Oczywiście do pogarda dla inteligencji i oczekiwań tele-
momentu, w którym nie złapią kogoś za chorobę alkoholową odpowiadają
nych gazetach. Pani Anna Krzesińska widzów. Pan Kowalski z Bawarii nazywa geny. Tak więc waszemu pijaństwu win-
pisze w swoim artykule pt. „Lód i piana za rękę. Wtedy – wilczy bilet. to wyraźniej: „Dla nas horror”. ni są też przodkowie! Tylko nie wy. To ta-
to zarobek barmana” o rzeczach, któ- Restauratorzy to generalnie temat Nie, nie jesteśmy naiwni. Jasne, że kie łatwe, sięgnąć po kieliszek, gdy coś
rych nie dopuściłby się żaden barman na osobną dyskusję. Powiem jedynie, coraz obfitsze dochody z reklam piorą nie wychodzi, gdy jest problem. A co
na poważnie myślący o pracy w ga- że swoją pierwszą – i jak do tej pory w TVP Polonii, widoczność i mózgi, nie ma zrobić żona, gdy mąż przepija
stronomii. Zdaję sobie sprawę, że takie jedyną – umowę o pracę podpisałem tylko Bangiem, Vanishem czy Calgo- wszystkie pieniądze i nie ma z czego
zachowania w knajpach (zwykle tych w momencie, w którym awansowano nem. Ale może zamierzony, szeroki żyć?! Też ma pić? (chociaż wtedy nie
gorszych) mają miejsce. Ale po kolei. mnie na menedżera. I nic tu nie po- bojkot tej stacji przez tysiące Polonu- słyszałaby od niektórych instytucji, że
Co do zlewania resztek po go- może żaden PIP, zjawisko jest po- sów pomoże władzom telewizji zrozu- nie należy się jej pomoc, bo – nie pije).
ściach. Jest to ohydne i przez prawdzi- wszechne. mieć, że nawet zachłanność i chciwość Co mają zrobić dzieci wyśmiewane
wych barmanów uważane za niedo- Drodzy Państwo, nie mam zamiaru mają swoje granice? TVP Polonio przez rówieśników? Czy jesteście w sta-
puszczalne. Nieprawdą jest, że najle- gastronomii wybielać, wmawiać ko- – wstydź się! nie zrozumieć rozpacz matek, dla któ-
piej zarabia się na piwie. Tak twierdzą mukolwiek, że jestem w stu procen- Dr ROMAN FREUND, Szwecja
rych zawsze będziecie tymi małymi, ko-
nie barmani, ale zwykli festyniarze. Je- tach uczciwy – nie jestem. Tyle że od
śli chodzi o drinki, zawsze na początku 1997 roku nauczyłem się, że pewnych Niestety, chanymi brzdącami?
Pamiętnikowi p. Koprowej jestem
wrzuca się lód, jest to podręcznikowa rzeczy po prostu robić nie moż- dałam się nabrać w stanie przedstawić pamiętnik żony
praktyka. Co nie znaczy, że trzeba za- na. I zaręczam, że podobnego zdania alkoholika, tylko po co? Co to zmieni
jest wielu moich kolegów. Tylko że to W ostatnim okresie nasza kochana
raz oszczędzać na alkoholu. Taniego w postępowaniu osób już nałogowo pi-
są akurat ci nieliczni, którzy pracę za telewizja publiczna zachęca nas do
alkoholu nie wolno nigdy przelewać jących? Dla nich jest tylko jedna droga
barem traktują poważnie. Swoją dro- wysyłania SMS-ów, obiecując przy tym
do butelek po drogim. To proste: dro- – leczenie. Ale chciałabym zaapelować
całe mnóstwo atrakcyjnych nagród.
gie alkohole piją na ogół goście, któ- gą, jestem ciekaw, czy panowie „bar- do osób często sięgających po alko-
Aby reklamy były bardziej wiarygodne,
rzy się na nich znają, zwykle w postaci mani” z Torunia, oprócz „lodu i pia- hol, narkotyki. Z wódką nie można wy-
firmują je swoimi twarzami ludzie znani
czystej, bez wypełniaczy typu cola, ny...” znają jeszcze inne, równie stare grać, z narkotykami też, tylko narkoma-
z ekranu.
sok, i są w stanie bardzo szybko wy- gastronomiczne powiedzenie – „za- ni umierają szybciej, alkoholicy póź-
Niestety, dałam się na to nabrać
czuć różnicę. Ryzyko jest zbyt duże. wsze łyżeczką, nigdy chochlą”. Cho- niej, natomiast często w samotności,
i bardzo słono przepłaciłam abona-
Co do dopisywania gościom do ra- dzi głównie o zachowanie pewnego opuszczeni przez rodzinę. Kiedyś
ment, a nagrody nie zobaczyłam na
chunku napojów, których nie zama- umiaru i klasy. oczy. Szkoda, że instytucja społeczne- skończy się czas zabaw, szaleństw, nie
wiali – to akurat prawda. Spotkałem Jak już wspomniałem, w gastronomii go zaufania, jaką powinna być telewi- zawsze będzie się czarującym mło-
się z sytuacją, w której menedżer pracuję długo, za samym barem osiem zja, stosuje takie metody. Może łaska- dzieńcem i seksowną panienką z gra-
w dobrej warszawskiej restauracji ka- lat i swoje wymagania mam – minimum wie wytłumaczyłaby się z tego proce- cją pijącą piwo w pubie. Ale dopóki nie
zał kelnerom dobić do rachunku czte- 3 tys. zł miesięcznie. Wydaje się cał- deru przed swoimi widzami, bo nie tę- jest za późno – zanim sięgnięcie po pi-
ry wina po 250 zł od sztuki. Trzeba jed- kiem sporo, prawda? Tylko kto z Pań- dy droga do reperowania budżetu. wo, kieliszek – zastanówcie się. Dosta-
nak zachować pewien umiar – kraść stwa jest w stanie pracować (ciężko) ANNA J. (nazwisko i adres liście od Boga najpiękniejszy dar – ży-
na poziomie 10-15% całego rachunku 16-20 godzin na dobę? A 400 godzin do wiadomości redakcji) cie. Bóg też cały czas daje wam szan-
(...). miesięcznie? Ja akurat jestem w sta- se. Ale nigdy nie wiecie, która z nich
I jeszcze drażniąca kwestia nazew- nie. I chyba nic dziwnego w tym, że „Pić albo nie pić” będzie ostatnią. Z poszanowaniem
nictwa. Ustalmy raz na zawsze, że ga- wściekam się, gdy ktoś twierdzi, że BYŁA ŻONA ALKOHOLIKA (nazwisko
stronomia nigdy nie była, nie jest i nie barman to ten, który dolewa wody do Jesteście wielkimi i dane internetowe
do wiadomości redakcji)
będzie handlem, więc słowo „klient” piwa.
nie ma tu zastosowania (co najdobit- Na koniec – wiecie Państwo, jak egoistami Kolumny opracowała:
niej świadczy o poziomie cytowanych sprawić, aby barman nas nie oszuki- Od pewnego czasu drukowane są BOGDA MADEJ-WŁODKOWSKA
w artykule „barmanów”). Gastronomia wał? Dobrze mu zapłacić. Dobry bar- w ANGORZE najpierw refleksje doty-
Poglądy i opinie wyrażane w listach
jest usługą i jedynym prawidłowym man nigdy nie oszukuje gości, którzy czące walki z nałogiem, a obecnie Czytelników nie zawsze są zgodne z po-
określeniem jest słowo „gość”. Może dobrze płacą. A jeśli barman jest zły, wspomnienia p. Koprowej. Tak jak te glądami redakcji. Ze względu na ograni-
to się niektórym wyda błahe, ale zarę- trzeba po prostu zmienić lokal. Szanu- pierwsze czytałam i rozumiałam ich czoną ilość miejsca prosimy Czytelników
czam, że jest to szczegół, który od po- jący się przekaz, tak w drugim przypadku nie o zwięzłe wypowiedzi (1-1,5 kartki).
czątku determinuje moją pracę, mój potrafię domyślić się celu ich publika- Redakcja zastrzega sobie prawo do skró-
BARMAN z Warszawy (dane internetowe
tów.
profesjonalizm. do wiadomości redakcji) cji. Są to wspomnienia alkoholiczki,
A1566-67 KRZYZ WKI_1.qxd 2010-04-02 17:32 Page 2

66 TYLKO DLA ORŁÓW ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

„Wpływ z kokosowego interesu” Czy krzyżówkę łatwo rozwiązać, czy raczej trudno?
Zaznaczamy stopień trudności. Zobacz oznaczenia.
Krzyżówka z przymrużeniem oka nr 15 Spróbuj swoich sił – rozwiąż. Zapraszamy do zabawy!
Nagroda: SAMOCHODOWA MATA MASUJĄCA Z CHŁODZENIEM! łatwa bardzo trudna
średnio trudna arcytrudna
trudna

POZIOMO: PIONOWO:
A6 ukrywa się w worku – do czasu 1F piłkarze strzelający gole na stole
A17 „łańcuch” z policjanta przy policjancie 2A Ewa Piotrowska – zwana – Pietrzak
B1 poranna... rysa 3F przekazywanie pałeczki w biegu
B11 powiewa nad majtkami 4A pochodowa fasada?
C6 bystry inaczej towarzysz Śnieżki 4M pierwiastek niewątpliwie gastronomiczny
D1 owoce z krtani wyciągnięte? 5I uprzedzenia do kici na drodze
D17 raz i jeszcze raz 6A garnek wśród pisarzy
E6 „witaminki” dla roślinki 7E pogodowy nastrój?
E12 pozłoceni rycerze wsparci na mieczach 7J szczegóły wiedzy jeno znawcom
w nagrodę nieobce
F17 pan uzdrawiacz 9A wpływ z kokosowego interesu
G1 podzielenie się krajem przez 9H pani przed-przedszkolanka
zagranicznych sąsiadów 11A Hadesowa waluta
G10 szachowe blotki 11F pod sołtysowymi rządami
H15 wieściowe nowalijki 13A urzędnik odpowiedzialny... za ściąganie
I1 efekt „starcia” pomidorów 14I określona terminem umowa między
I8 dzieło z Rolandem w roli głównej stroną a stroną
J13 na nie niewierni skaczą? 15A relacje świadczących w sprawie
K7 kura wygotowana do cna 16H ogół zainteresowanych nabyciem
L1 imię kozła globtrotera 17A osoba bliska stanowiska
L12 wicepieniążek 19A zamiast kosza ona od panny
Ł7 żak w sutannie 20E stop... z surówki
M12 wahają się przed podaniem wagi 21A na nie – mniej więcej
N1 ręczne źródło światła 22D upust szału
O8 Dyzio marzyciel w spódnicy Grażyna Anczewska

(D-1, M-1, L-12) (E-2, K-1, Ł-10, E-12) (A-7, A-20, B-16, E-12, E-8, B-3, K-16)

(D-1, K-16, E-2, F-1) (A-7, E-8, G-8, E-14, B-3, B-19, E-2, F-1, E-8, K-16, Ł-10)
Rozwiązanie diagramu nr 12. Poziomo: biodro, wywody, kiełki, komiksy, rżysko, Rozwiązanie krzyżówki nr 12: Logika jest anatomią myślenia. (J. Locke)
zbycie, hak, trans, krosno, dolina, oberżyna, Sianów, ofensywa, krzywa, masło, Wpłynęły:  1403 prawidłowe rozwiązania na kartkach pocztowych.
ozór, zguba, eskulap, kości, uwaga, umiar, jubilat, umorzenie. Pionowo: konkuren-  188 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
cja, niebo, menzurka, płacz, hit, wafle, biret, ring, szpunt, desant, Matuzalem, okoń, Nagrodę, APARAT DO MASAŻU STÓP, wylosowała p. Grażyna Sikorska
miał, emigrant, sześcian, skąpstwo, farbiarze, wychodne, wilk, siły, dym, plaga. z Warszawy.
Znaczenia wyrazów (w zmienionej  nowi wyznawcy chrześcijaństwa
„Panie kochające na planie” kolejności):  ostry – to wiraż
 statek Jazona  Carl, 9-krotny mistrz olimpijski
Jolka nr 215 w sprincie i skoku w dal
 zwierzę z szablami
Nagroda: MASAŻER ANTYCELLULITOWY  określenie partii ekologicznej  silny, chłodny wiatr wiejący
w dolinie Rodanu
 zespół kojarzony ze „Szklaną
 falisty materiał do krycia dachów
pogodą”
 radziecka wyrzutnia rakietowych
 wirusowa choroba dziecięca
pocisków artyleryjskich
z wysypką
 nazywany królem Puszczy
 rura do wzmacniania głosu
Białowieskiej
 selekcja, eliminowanie  było stolicą RFN
 jadalny mięczak morski  zaciskane, by opanować gniew
 imię Krakowskiej, aktorki  Hubert, nieżyjący już trener
 „Konrad...” Adama Mickiewicza siatkarzy
 kwiatek jak cukierek  pławią się w niej pikle
 przemoczy cię do suchej nitki  panie kochające na planie
 o nauczycielce będącej Francuzką  drobny – to geszefciarz
 dba o dobrą słyszalność w czasie  barwi lakmus na czerwono
koncertu  kwadrat, który stracił równowagę?
 boczna część kościoła  13 marca świętuje z Krystyną
 jego królową jest lekka atletyka  karo w kartach
 jeden z satelitów Urana  tkanina ucięta pod kątem ostrym
 pojazd połączony z parowozem W rozwiązaniu należy podać wyrazy
 czułe – szeptane do uszka rozpoczynające się literą L.
 nowożeńcy Adam Sumera
Rozwiązanie jolki nr 212: Wojski, Wszoła
Wpłynęło:  675 prawidłowych rozwiązań na kartkach pocztowych.
 55 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
Nagrodę, WANIENKĘ DO KĄPIELI PARAFINOWYCH, wylosowała p. Krystyna
Gawryś z miejscowości Biały Bór.
A1566-67 KRZYZ WKI_1.qxd 2010-04-02 17:32 Page 3

ANGORA nr 15 (11 IV 2010) TYLKO DLA ORŁÓW 67

„Rzeszoto” „17 poziomo razy 0,75”


Krzyżówka z hasłem nr 115 Plus minus nr 315
Nagroda: KALKULATOR I KSIĄŻKA
Nagroda: TRZY ZESTAWY KOSMETYKÓW FIRMY 1 2

3 4 5

6 7

8 9 10 11

12

13 14 15 16

17 18

19 20

21

POZIOMO: PIONOWO:
1.7 pionowo podzielić 1. 16 pionowo minus
2
przez 15 15 poziomo
3. 5 pionowo plus 6 poziomo 2. 3 poziomo plus 17 pionowo
4. 17 poziomo plus 3. 16 pionowo minus
19 poziomo 13 poziomo
6. 1 poziomo podzielić 5. 14 pionowo podzielić
przez 1,5 przez 3
8. 1 pionowo plus 1 poziomo 7. 12 poziomo razy 0,96
10. 15 poziomo podzielić 8. 2 pionowo minus
przez 3 5 pionowo
4
12. 15 9. (21 poziomo plus 21) minus
13. 8 poziomo minus (6 poziomo plus 6)
17 poziomo 10. 17 poziomo razy 0,75
15. 10 pionowo plus 11. 1 poziomo plus
1 poziomo 10 poziomo
17. 1 poziomo minus 14. 20 poziomo minus
V6 poziomo 17 poziomo
19. 8 pionowo plus 16. 9 pionowo minus
1 poziomo 10 poziomo
20. (3 pionowo plus 17. 18 pionowo minus
10 poziomo) razy 2 17 poziomo
21. (10 pionowo plus 18. 10 pionowo plus
17 pionowo) razy 2 11 pionowo
W rozwiązaniu prosimy podać numer krzyżówki oraz liczbę
„piątek” występujących w diagramie. rk
Uwaga: cyfra „0” nie stoi na początku żadnej liczby.
Rozwiązanie krzyżówki nr 312: Liczba czwórek: 5.
Wpłynęło:  360 prawidłowych rozwiązań na kartkach pocztowych
 42 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
Nagrodę, KALKULATOR I KSIĄŻKĘ, wylosowała p. Jadwiga
Szady z miejscowości Stare Juchy.
Rozwiązanie krzyżówki numer 112: DOBRA WOLA STOI ZA UCZYNEK.
Wpłynęły:  1894 prawidłowe rozwiązania na kartkach pocztowych Nagroda miesiąca
 439 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
Nagrodę, MATĘ MASUJĄCĄ Z NAGRZEWANIEM, wylosowała p. Irena Brajtling ze Szczecina. hak
nr 614
Aby wziąć udział w jej losowa-
Rozwiązania krzyżówek – same hasła – prosimy nadsyłać na kartkach pocztowych do 20 kwietnia 2010 r. pod adresem: niu, należy zgromadzić 4 kolej-
Tygodnik ANGORA, 90-103 Łódź, ul. Piotrkowska 94. Rozwiązania krzyżówek można nadsyłać również SMS-em. Wśród
osób, które nadeślą prawidłowe rozwiązania krzyżówek, rozlosujemy nagrody, które prześlemy pocztą. ne kupony, które zamieszczamy
(Nagrody rzeczowe wysyłamy pocztą w terminie jednego miesiąca od ich ogłoszenia). poniżej. Należy je wyciąć i nade-
Wysyłając rozwiązanie SMS-em, wygrasz więcej! Możesz zwielokrotnić szansę wygranej, wysyłając więcej słać do redakcji do 4 maja 2010 roku wraz z rozwiązaniem dowolnej
niż jeden SMS. Informację, że zostałeś zwycięzcą, otrzymasz wyłącznie SMS-em. W treści SMS-a
znajdziesz numer telefonu, pod który należy zadzwonić w ciągu godziny. krzyżówki. UWAGA!!! Można też przesłać (do 4 maja) rozwiązanie
Aby przesłać hasło krzyżówki, trzeba napisać SMS o treści: KRANG.XXX.HASŁO KRZYŻÓWKI. (W miejsce XXX wpisujemy numer SMS-em. W tym celu należy pod numer 73550 (koszt 3 zł+VAT)
krzyżówki. Uwaga, stosować tylko litery, cyfry i kropki. Wielkość liter nie ma znaczenia). Dla przykładu: jeżeli hasłem krzyżówki jest wysłać SMS z hasłem, na które złożą się cztery litery zamiesz-
nia

„Wesołych świąt”, a numer krzyżówki 37, to SMS będzie wyglądał następująco – KRANG.37.WESOLYCH SWIAT. SMS-y należy czone kolejno w 4 numerach ANGORY, o treści:
iet

wysyłać pod numer 72037 (płatny 2 PLN+VAT). Odpowiedzi przyjmujemy do 20 kwietnia 2010 r.
KRANG.614.hasło
kw

Wśród osób, które nadeślą rozwiązania SMS-em, dodatkowo rozlosujemy


a

TYGODNIOWE WCZASY W POLSCE DLA DWÓCH OSÓB.


od

Dodatkową nagrodę, TYGODNIOWE WCZASY W POLSCE, za rozwiązanie nadesłane SMS-em,


Nagrodą kwietnia jest CYFROWY
gr

APARAT FOTOGRAFICZNY.
2

wylosowała p. Anna Witczak z Łodzi.


Na

Nagrody rzeczowe wysyłamy pocztą w terminie miesiąca. Przesyłkę opłaca redakcja. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nagrody są
obciążone 10-procentowym podatkiem. Wylosowane nagrody nie podlegają zamianie na równowartość w gotówce. Życzymy szczęścia w losowaniu!
druga litera hasła: O
a1568 krzyzowki_2.qxd 2010-04-02 17:40 Page 2

68 NIE TYLKO DLA ORŁÓW ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Sudoku Zadanie nr 515


Nagroda: ALBUM „MIEJSCA PAPIESKIE” 6 7 4 3 4 7
Sudoku to proste i przyjazne puzzle. W grze obowiązuje tylko jed-
na prosta zasada: uzupełnić puste pola diagramu w taki sposób, aby 6 7 9 2 5 1
każdy wiersz, każda kolumna oraz każdy kwadrat 3x3 zawierał wszyst-
kie cyfry od 1 do 9. 4 1 2 3 8
Aby wziąć udział w losowaniu nagrody, wystarczy przepisać na kartkę
pocztową pierwszy od góry wiersz z rozwiązanego diagramu wraz z nume- 4 3 6 7 3 5 1
rem zadania, umieścić swoje dane osobowe i wysłać (można również
SMS-em, np. KRANG.547/01.rozwiązanie) pod adresem redakcji z dopi- 7 6 8 7 2
skiem „Sudoku”. Rozwiązanie dwóch zadań zwiększy szansę na wygraną.
6 5 8 4 9 3 6
Rozwiązanie sudoku numer 512:
512/01 2 9 3 4 5 1 8 6 7 512/02 9 3 5 1 2 8 4 6 7 2 8 6 4 1
Wpłynęło:  698 prawidłowych rozwiązań na kartkach
pocztowych 5 3 4 2 2 7
 56 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
NAGRODĘ, ENCYKLOPEDIĘ „OBYCZAJE, JĘZYKI I LUDY 1 6 5 5 9 4
ŚWIATA”, wylosowała p. Felicja Jasińska ze Zbąszynka. rk Zadanie nr 515/01 Zadanie nr 515/02
Sudoku można też rozwiązywać w komórce! SMS-a wynosi 1 zł + VAT. Podając wraz z pierwszym przesyła- * Wykaz obecnie obsługiwanych telefonów: Nokia: Series 60,
nym rozwiązaniem swoje imię lub pseudonim, zostaniesz auto- Series 40 (ekran 128x128), Series 30 color (ekran 96x65), 3410,
Jeśli Twój telefon obsługuje programy Java*, wystarczy wy- matycznie umieszczony na liście graczy i będziesz mógł spraw- 6310i; Siemens: S55(i), C60, MC60, M55, SL55, M(T)50, C55,
słać SMS o treści ASDK pod numer 71037, a następnie postę- dzać swoją pozycję na liście rankingowej. C65, CX65, M65, S65, CX70; Motorola: T720(i), T722i,V300,
pować zgodnie z otrzymywanymi instrukcjami. Koszt jednego Szczegóły: http://www.angora.com.pl/sudoku/ V500, V525, V600; Sony Ericsson: T610, T630, K700i.

Logiczna układanka
Krzyżówka nr 415
NAGRODA KSIĄŻKOWA
Aby rozwiązać naszą logiczną układankę, należy zaczernić odpowiednie
pola diagramu, w myśl reguł zakodowanych ciągiem cyfr umieszczonych
z jego boku. I tak: przykładowy szereg cyfr „2, 4, 3, 5” w pionie oznacza, że
w odpowiedniej kolumnie należy kolejno zaczer-
nić ciąg – dwóch, czterech, trzech i pięciu pól
(analogicznie postępujemy w wierszach). Oczy-
wiście, liczba zaczernionych pól musi się nam
zgadzać w „pionie i w poziomie”. Utworzony
w ten sposób rysunek stanowi rozwiązanie łami-
główki. Do redakcji wystarczy przesłać nazwę
obrazka.

Rozwiązanie krzyżówki nr 412: antena satelitarna


Wpłynęło:  180 prawidłowych rozwiązań na kartkach pocztowych
 18 odpowiedzi nadesłano SMS-em.
NAGRODĘ KSIĄŻKOWĄ wylosował p. Andrzej Deda z Niemiec. rk

Stanisław Gładys LOTTO w Twojej komórce


Pszczelarz
Jeśli chcesz dostawać wyniki 30 kolejnych losowań
– wyślij SMS o treści:
Nigdy nie grałem
a glotto – wyniki Lotto
w totolotka. Nie inte-
a gmini – wyniki Mini Lotto
resuje mnie hazard
a gmulti – wyniki Multi Multi
w jakiejkolwiek po-
staci. Uważam, że pod numer 79550. Po wysłaniu SMS-a przez 30 kolej-
człowiek do wszyst- nych losowań będziesz otrzymywać wyniki.
kiego musi dojść Chcesz otrzymać wyniki ostatniego losowania?
ciężką pracą. Oczy- – wyślij SMS o treści według opisu umieszczonego wyżej
wiście mam marze- pod numer 71037.
nia i wiem, na co przeznaczyłbym więk-
szy przypływ gotówki. Postawiłbym Jeśli chcesz otrzymać wynik najbliższego losowa-
wspaniałą, nowoczesną pracownię nia, wyślij SMS o treści:
pszczelarską. Projekt takowej mam już a g x lotto – najbliższe losowanie Lotto*
od lat. a g x mini – najbliższe losowanie Mini Lotto*
a g xmulti
xmulti – najbliższe losowanie Multi Multi*
Typuję: 1, 6, 7, 10, 22, 49. pod numer: 71037
*wyniki zakładów zostaną wysłane tuż po losowaniu.
Opłata za SMS wysłany pod numer 71037 wynosi: 1 zł + VAT, pod numer
Notowała i fot.: A. Pacho 79550: 9 zł + VAT.
a1569-71 Peryskop.qxd 2010-04-02 19:16 Page 1

PRZEGLĄD TYGODNIA

PERYSKOP
PRZEGLĄD  Władze Rosji
wznawiają walkę z tzw.
PRASY fałszowaniem historii
II wojny światowej.
ŚWIATOWEJ Wiceminister spraw
zagranicznych Aleksandr Jakowienko
Nr 15. Rok X 11 kwietnia 2010 r. zapewnił, że Rosja nie pogodzi się
z heroizowaniem popleczników faszy-
stów (poplecznikiem III Rzeszy były
Rzadko się zdarza, by jednego dnia wierni wszystkich odłamów Sowiety do 1941 roku! – BM) i po-
mniejszaniem wkładu ZSRR w osta-
chrześcijaństwa jednocześnie zaczynali Wielki Tydzień. A tak było teczne zwycięstwo. Uznał za niedo-
w poniedziałek, 29 marca puszczalne zrównywanie nazistow-
skich Niemiec i ZSSR, co nie budzi

Czy to już wojna?


większych wątpliwości historyków
i politologów, oczywiście poza rosyj-
skimi. Tak to jest, gdy się pije wódkę
zamiast czytać książki.
 714 wyroków śmierci wykonano
w 18 państwach na świecie w 2009 ro-
Rosja ku – obliczyła Amnesty International.
Co najmniej 366 osób zginęło w egze-
kucjach w Iranie, 120 w Iraku
i 52 w USA. Dane te są zaniżone, po-
Dla większości nieważ Chiny traktują takie informacje
jako tajemnicę państwową. Podejrze-
mieszkańców wielkiej wa się, że rocznie wykonuje się tam
Moskwy to był jednak kilka tysięcy wyroków, które grożą
w 68 przypadkach, również za czyny
przede wszystkim dzień bez użycia przemocy, a zeznania
pracy. Rankiem jak zwykle można wymuszać torturami.
 Typowo francuską arogancją po-
setki tysięcy ludzi zjechało pisał się prezydent Sarkozy podczas
ruchomymi schodami gościnnych występów w USA.
W przemówieniu na Uniwersytecie
w głębokie tunele. Columbia „pochwalił” Stany za refor-
Kilkadziesiąt osób mę ochrony zdrowia: – Będę z wami
szczery: z perspektywy Europy, kiedy
ostatni raz. ogląda się debaty amerykańskie o re-
formie ochrony zdrowia, trudno w nie
Pierwszy wybuch nastąpił o godz. uwierzyć. My już rozwiązaliśmy ten
7.56 w składzie pociągu Czerwona problem pół wieku temu. Podejrzewa-
Strzała, który podążał ze stacji Połu- my nieładnie, że bardziej go cieszy gi-
dniowo-Zachodnia w stronę Ulicy gantyczny wzrost deficytu budżeto-
Podbielskiego. W chwilę po tym, jak wego USA, wywołany reformą (koszt
maszynista pociągu zatrzymał się na – 940 mld dolarów).
stacji Łubianka i otworzył drzwi, ko-  Przeciw planom wprowadzenia
bieta, która stała przy wyjściu z dru- edukacji seksualnej od 7. roku życia
giego wagonu, uruchomiła zapalnik. przez rząd Wielkiej Brytanii zaprotesto-
Rozpętało się prawdziwe piekło. wało – na łamach „Sunday Telegraph”
Przerażeni pasażerowie nie potrafili – 640 kierowników szkół, radnych, pro-
się ukryć przed świszczącymi w po- fesorów i przywódców społeczności
wietrzu kawałkami metalu i szkła. religijnych. Uważają, że doprowadzi to
do seksualnych eksperymentów, a po-
Przynajmniej 20 osób, zarówno znaj- nadto zmniejszy wpływ rodziców na
dujących się w wagonie obok samo- Fot. PAP/EPA
wychowanie dzieci. Spod działania
bójczyni, jak i tych, którzy dopiero co ustawy mają być wyłączone szkoły ka-
wyszli na peron, zginęło na miejscu. kiem wybuchowym znajdowała się cyjnej po masakrze w teatrze na Du- tolickie, anglikańskie, żydowskie i mu-
Fala uderzeniowa właściwie oderwa- wtedy między stacjami Frunzenskaja browce, z podziwem obserwowali zułmańskie. Skądinąd rząd labourzy-
ła głowy tym, którzy siedzieli albo sta- i Park Kultury. O godz. 8.39, kiedy śmigłowce lądujące na słynnym pla- stów ma specyficzne zainteresowania
li obok terrorystki. Pozostałych raziły skład dotarł do Parku Kultury, maszy- cu Łubiańskim. Jednymi schodami w sytuacji kryzysu gospodarczego,
odłamki. Zginął nawet mężczyzna nista ogłosił, że pociąg dalej nie poje- wychodzili z podziemi zszokowani z którym sobie nie bardzo radzi.
w następnym, trzecim wagonie dzie i poprosił pasażerów o opusz- ocaleni, a z przeciwnej już na miejsce  Nie potwierdzają się opinie, że
– ośmiomilimetrowy fragment bomby czenie wagonów, nastąpił wybuch katastrofy biegli ratownicy, strażacy ceny złota są kolejną bańką spekula-
przebił mu czaszkę. drugiej żywej bomby. Tutaj – dzięki te- i milicjanci. cyjną. Ba, będą prawdopodobnie ro-
Jak później stwierdzono, w mo- mu, że część osób już znajdowała się sły za sprawą Chin. W ubiegłym roku
mencie pierwszego zamachu druga na peronie – ofiar było mniej. Jednak Kto to zrobił? Państwo Środka zakupiło kruszec
samobójczyni już jechała linią Sokol- w sumie w obu eksplozjach zginęło – Śledztwo mogło się również rozpo- o wartości ponad 14 miliardów (skok
niczeską w tym samym kierunku, kil- łącznie z tymi, które zmarły później cząć bardzo szybko, szczególnie na o 20% w stosunku do 2008 roku).
ka składów dalej. Natychmiast po w szpitalach – 39 osób, a 70 odniosło stacji Łubianka, która znajduje się Przewiduje się, że popyt na złoto ule-
pierwszym wybuchu zatrzymano obrażenia, niektóre bardzo poważne. bezpośrednio pod dawną siedzibą gnie tam podwojeniu w ciągu 10 lat.
Chiny mają problem z zagospodaro-
ruch wszystkich znajdujących się na Świadkowie zgodnie podkreślali, KGB, a dzisiaj Federalnej Służby Bez-
waniem 2-bilionowej rezerwy waluto-
linii pociągów „z przyczyn technicz- że akcja ratunkowa została przepro- pieczeństwa. Niemal natychmiast za- wej. Jednym z obiektów lokacyjnych
nych”. A potem pociągi powoli dojeż- wadzona nadzwyczaj sprawnie. Mo- łożono w pewnym sensie oczywisty jest złoto.
dżały do najbliższych stacji, żeby wy- skwianie, którzy mieli jeszcze
70  BOHDAN MELKA
sadzić pasażerów. Kobieta z ładun- w oczach obraz katastrofy organiza-
a1569-71 Peryskop.qxd 2010-04-02 19:16 Page 2

70 AKTUALNOŚCI ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Czy to już wojna? cach, do których zwożono ofiary


śmiertelne, rozgrywały się drama-
tyczne sceny. Szereg takich rozdzie-
– My nawet nie jesteśmy stąd...
Przyjechałyśmy do przyjaciół na kilka
dni, pospacerować po Moskwie, od-
Gniew
Długo nie trzeba było czekać na
 69 rających serce obrazów zanotowali począć... No i odpoczęłyśmy! – zano- odwet. Już wieczorem w poniedzia-
„czeczeński” ślad. Ciała kobiet śled- reporterzy gazety „Moskiewski Kom- si się szlochem. – Dlaczego nie by- łek w metrze jakiś pasażer zaatako-
czy byli zmuszeni mozolnie układać somolec”. łam z nią?! Jak ją zawiozę rodzicom?! wał dwie muzułmanki. Dosłownie wy-
z fragmentów, niby koszmarne puz- Przed kostnicą nr 4 spotkały się Cała rodzina przyjechała, by zi- rzucił je z wagonu. Nikt nie stanął
zle. Obraz, jaki uzyskali, był w obu matki dwóch moskiewskich uczennic dentyfikować Gennadija Kolcowa. w ich obronie. W Moskwie odnotowa-
przypadkach podobny. Właściwie – 17-letniej Wali Jegieazarian i rok Córka jest wysoką śliczną blondyn- no fakt, że tzw. czarni, czyli przyby-
w całości pozostały tylko głowy i dol- młodszej Daszy Antonowej. Nieroz- ką. Szlocha na ramieniu męża. – Ma- sze z Kaukazu, przestali się pokazy-
ne kończyny. Obie samobójczynie łączne przyjaciółki spieszyły się do ma nie uwierzy, że tata umarł dopóty, wać na ulicach. Wcześniej też nie
miały około 20-25 lat, charakteryzo- szkoły, prestiżowego college’u przy dopóki sama go nie zobaczy! Kobie- mieli tu łatwego życia. Zaczepiani,
wały się kaukaskim typem urody, by- Plechanowskiej Akademii Gospodar- ta, chowając rozpacz pod ciemnymi upokarzani przez pilnujących po-
ły ubrane na czarno. Jedna z nich no- ki Narodowej, były już spóźnione. okularami, trzyma się przy dzieciach rządku milicjantów ciągle musieli się
siła szerokie spodnie, a druga spód- Zwykle wsiadały z tyłu, do 6. lub 7. jak może. wykupywać łapówkami. Bo przedsta-
nicę, rajstopy i pantofle bez obcasów. wagonu, by mieć bliżej do przesiadki Aleksandr Makarowskij był szefem wiciele organów ścigania, których za-
Ładunki, które zdetonowały kobiety, ze stacji Łubianka na Kuznieckij działu komputerowego jednej ze sto- daniem było nie dopuścić do tego ty-
zawierały silny materiał wybuchowy most. W ostatniej chwili wskoczyły łecznych firm. W wolnym czasie inte- pu ataków, głównie skupiali się na
– heksogen, ale miały stosunkowo jednak do tego, który wybrała jedna resował się piłką nożną, namiętnie ki- wyławianiu z tłumu ludzi o podejrza-
niewielką moc – ok. 1,5 kg trotylu. z samobójczyń. Antonowa zginęła na bicował Spartakowi. Zostawił dwulet- nym wyglądzie, by ich oskubać z pie-
Dla większego efektu rażenia zostały miejscu, Walę jeszcze próbowano ra- niego syna i żonę. Tego ranka przed niędzy. A przecież kaukaska muzuł-
jednak wypełnione fragmentami ar- tować w szpitalu. Bezskutecznie. Le- wyjściem do pracy jak zawsze poca- manka może mieć blond włosy i nie-
matury, gwoździami i kulkami łoży- karzom nie udało się pozszywać po- łował malca. bieskie oczy. Na kobietę o takiej apa-
skowymi. Następnego dnia w prasie szarpanej aorty. 19-letni Maksim Mariejew w ten nie- rycji najbystrzejszy sierżant nie zwró-
i telewizji pojawiły się „listy gończe” Przy ogrodzeniu do słuchawki tele- szczęsny poranek jechał na uczelnię. ci uwagi. Podobnie jak na mężczyznę
– fotografie oderwanych głów obu fonu szlocha młoda dziewczyna. We- Z pośpiechu zapomniał telefonu ko- w milicyjnym mundurze. Jak wielki to
samobójczyń. dług listy ofiar, w kostnicy czeka ją mórkowego. – Powrót po wyjściu z do- błąd, przekonano się już dwa dni
Według doniesień niektórych ga- spotkanie z 30-letnią siostrą Julią Ko- mu przynosi pecha, mógł jechać bez później w Dagestanie.
zet, organy ścigania miały już wcze- waluk. Może rozmawiać tylko z psy- telefonu... Jakieś trzy minuty uratowały-
śniej informacje o szykującym się za- chologiem: by mu życie – rozpaczają rodzice. Tragedia w Kizlarze
grożeniu. Obserwowano wzmożoną Dwa potężne wybuchy wstrząsnęły
aktywność milicjantów z psami, in- dagestańskim miastem Kizlar. Znowu
tensywnie kontrolujących podejrzane ofiary śmiertelne i wielu rannych. Tym
osoby. Jednak te, o które chodziło, razem zamachy były skierowane
wspierane przez dwie inne kobiety przeciwko miejscowym funkcjonariu-
o „słowiańskich” rysach i mężczyznę szom milicji.
(został nawet wylegitymowany przez W środę rano milicyjny samochód
milicjantów), bez trudu minęły wyjechał na patrol. W mieście był
wszystkie kontrolne posterunki. spokój, nic nie wskazywało na to, że
Początkowo media gubiły się w do- coś może im grozić. Stróże porządku
mysłach, kto może stać za zamacha- zwrócili jednak uwagę na podejrzaną
mi. Zarówno prezydent Miedwiediew, ładę niwę, krążącą w pobliżu komisa-
jak i premier Putin powrócili do starej riatu. Zatrzymali ją do kontroli i w tym
retoryki o „topieniu” czy też „wydoby- momencie terrorysta samobójca uru-
waniu terrorystów nawet z kanaliza- chomił zapalnik ładunku wybucho-
cji”. Powróciło znane wcześniej okre- wego. Eksplozja była potężna. Po-
ślenie „czarne wdowy”, czyli Cze- wstał lej o rozmiarach 2 na 6 metrów.
czenki, które w wyniku działań rosyj- Zginęli dwaj milicjanci, rany odnieśli
skich władz utraciły swoich bliskich przypadkowi przechodnie.
i teraz, szukając zemsty, decydują się Na miejscu zdarzenia zaczęli się
na samobójstwo w tłumie niewier- zbierać koledzy poległych, opatrywa-
nych. Podobno zlikwidowany jakiś no rannych, pracę rozpoczęła grupa
czas temu komendant polowy Said operacyjno-śledcza. Mniej więcej 20
Buriatski zwerbował i wyszkolił już minut po pierwszym wybuchu rozległ
30 takich gotowych na wszystko de- się kolejny – w tłum w milicyjnych
speratek. Inny trop wiódł w stronę mundurach wszedł osobnik w unifor-
tzw. Emiratu Kaukaskiego i jego przy- mie porucznika milicji i zdetonował
wódcy, byłego prezydenta Republiki ładunek, który miał przy sobie. Zginę-
Iczkerii Doku Umarowa. Ten począt- ło jeszcze 9 osób, w tym naczelnik ki-
kowo stanowczo zaprzeczył oskarże- zlarskiej komendy, pułkownik Witalij
niom, oskarżając władze Rosji o pro- Wiediernikow. W sumie śmierć po-
wokację, by już w środę przyznać się niosło 12 osób, w tym obaj zama-
do odpowiedzialności. Oświadczył, chowcy.
że zamachy w metrze są odwetem za – Byliśmy w pracy, dosłownie
masakry ludności cywilnej na pół- 300 metrów od miejsca wybuchu
nocnym Kaukazie. Zapowiedział jed- – opisywał zdarzenie naoczny świa-
nocześnie kontynuowanie ataków na dek. – Pierwsza eksplozja była potęż-
terytorium Rosji. na, dosłownie pospadaliśmy z krze-
seł. Wszyscy wybiegli na ulicę. Z po-
Ofiary bliskiej szkoły wyleciały wszystkie szy-
Gdy w szpitalach trwała drama- by. Na miejscu byliśmy pierwsi, jesz-
tyczna walka o życie rannych, cze przed przyjazdem milicji. Samo-
w miejskich prosektoriach i kostni- W metrze rozpętało się prawdziwe piekło Fot. PAP/EPA chód niwa rozleciał się na kawałki,
a1569-71 Peryskop.qxd 2010-04-02 19:16 Page 3

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) AKTUALNOŚCI 71


szczątki porozrzucało w promieniu
200 metrów. Milicjanci jechali żyguli,
buch na stacji Łubianka spowodo-
wała 17-letnia Dżennet Abdurachma-
przypuszczenia, że drugą „czarną
wdową” może być Czeczenka Mar-
Hit internetu
które spłonęło całkowicie. Powiedzia-
łem dzieciom, żeby lepiej odeszły, bo
może jeszcze się coś zdarzyć. Nie
nowa, wdowa po pochodzącym
z Dagestanu Umalacie Magomiedo-
wie, zabitym przez wojska rosyjskie
cha Ustarchanowa.
W moskiewskim szpitalu zmarł
51-letni mężczyzna, czterdziesta ofia-
Twój sąsiad
zdążyliśmy wrócić do pracy, jak zno-
wu usłyszeliśmy wybuch, kiedy samo-
w ubiegłym roku. Według „Moskiew-
skiego Komsomolca” odnaleziono
ra zamachów. jest mordercą
Amerykański serwis criminalsear-
bójca w milicyjnym mundurze wysa- jej list, napisany w języku arabskim, ANDRZEJ BERESTOWSKI
dził się w tłumie. Widziałem karetkę w którym obiecuje nieżyjącemu mę- Na podst.: Izwiestii, Moskiewskiego
ches.com używa hasła: „Czy naprawdę
pogotowia, która przyjechała tam po żowi, że „spotkają się w niebie”. Są Komsomolca, Kommiersanta
wiesz, kim są ci ludzie?”. Sąsiadka, nia-
drugim wybuchu. Była cała w krwi, nia twojego dziecka, chłopak córki?
jakby przeszedł krwawy deszcz. Znasz nazwiska, adres, wygląd, ale co
Na razie udało się zidentyfikować wiesz o ich przeszłości? Możesz bez
zamachowca przebranego za po- obaw wpuścić ich do domu? Strona
rucznika milicji. To 22-letni mieszka- Criminalsearches, czyli „poszukiwania
niec Kizlaru Daud Dżabraiłow. Nicze- przestępców”, ma rozwiać wątpliwości.
Jest to stale uzupełniana baza danych
go na razie nie wiadomo o drugim
pochodzących z kryminalnych archi-
samobójcy.
wów 50 stanów, 3500 hrabstw w USA.
Co dalej? Złoczyńcę można namierzyć na dwa
sposoby – wyszukując go według na-
W tym samym Dagestanie kilkana-
zwiska bądź lokalizując na mapie. Wi-
ście godzin później nastąpiła eksplo-
tryna informuje na przykład, że twój
zja samochodu, w której śmierć po-
ogrodnik o nazwisku, powiedzmy, Ja-
niosło dwóch mężczyzn, prawdopo-
mes Johnson, urodzony w 1939 r., wca-
dobnie przewożących materiały wy-
le nie jest dobrodusznym staruszkiem,
buchowe. Rodzi się refleksja, że Ro-
lecz facetem skazanym kiedyś za nar-
sja właśnie zaczyna przypominać
kotyki oraz piratem drogowym. I tu po-
Irak albo północny Pakistan. A za
jawiają się problemy podkreślane przez
cztery lata igrzyska olimpijskie. W So-
wszystkich krytyków Criminalsearches.
czi. U stóp Kaukazu.
Pierwszy – czy to na pewno ten James
*** Johnson? Serwis nie zamieszcza zdjęć.
Piątkowy dziennik „Kommiersant”
Drugi – czy James Johnson był dilerem,
doniósł, że prawdopodobnie ziden- Moskwa w żałobie. Mieszkańcy składają kwiaty na stacji metra
ćpunem, czy złapano go w czasie jego
tyfikowano obie samobójczynie. Wy- Park Kultury Fot. PAP/ITAR-TASS
pierwszej i ostatniej próby palenia traw-
ki? Spowodował wypadek w alkoholo-
Czytelnicy PERYSKOPU debatują o współczesnej polskiej emigracji wym upojeniu czy tylko nieznacznie
przekroczył prędkość? Criminalsear-

Wracać? Wyjeżdżać? Oto są pytania… ches nie dostaje aż tak dokładnych da-
nych z amerykańskich sądów. Ale


ogrodnika wyrzucamy z pracy. Na
Kryzys na świecie daje się grubo ponad sześć złotych, minęły, rzeczywistości, kumple gdzieś roz-
wszelki wypadek. Obrońcy prywatności
we znaki. Nie ominął tak- ale – jak się okazuje – niektórym pierzchli się, nie ma pracy na miarę
podnosili właśnie te kwestie, lecz prze-
że krajów, do których trudności wyszły na dobre i potwier- ambicji. Wtedy rodzi się myśl:
grywali ze zwolennikami witryny, twier-
chętnie wyjeżdżaliśmy w ostatnich dziły prawdę, że Polak potrafi się „wszędzie, tylko nie tutaj” i decyzja
dzącymi, że: „Niewiedza może być
latach po lepsze jutro. W naszym zmobilizować. Jedna z koleżanek o kolejnym wyjeździe.
szczęściem, ale poczucie bezpieczeń-
kraju podobno jest dobrze (jakimś dorabia jako opiekunka, inny kole- Praca jest ciężka, wielogodzinna, stwa zyskane dzięki ignorancji to nie
dziwnym trafem), zatem emigranci, ga poważnie zajął się nauką języka, do tego dochodzi stres związany jest dobra strategia”. Wielkie kontrower-
którzy wyjechali w ubiegłych latach jeszcze inny dokształca się w swo- z nowym krajem, inną kulturą itd. sje wzbudziła też opcja wyszukiwania
– powinni lawinowo powracać na im zawodzie, aby utrzymać stanowi- Ale znam dziewczynę, która w kraju kryminalistów na podstawie mapy.
łono Ojczyzny. sko, a może awansować. Nawet była kompletnie zagubiona, a teraz Przyjmijmy, że mieszkamy w San Fran-
Trąbiły o tym media, zachęcali gdy nie ma pracy, to z zasiłku moż- pracuje na Wyspach i odnalazła cisco na Mission Street. Z mapy wynika,
politycy, grzmiały reklamy. na spokojnie przeżyć i przeczekać sens życia. Jej bracia wyjechali że w najbliższej okolicy natkniemy się
Jakoś tego nie widzę, chociaż gorszy czas. Można też zmienić kraj wcześniej, a kiedy urządzili się, na 7 przestępców seksualnych i 3 dro-
obserwuję, słucham, czytam, roz- pobytu, z jednego zachodniego na sprowadzili siostrę i wiedzie im się gowych. Wystarczy, żebyśmy wpadli
mawiam… Pytam – dlaczego tak inny lub skandynawski. nieźle. W naszym kraju cała trójka w paranoję, wynajęli dla dzieci ochro-
niewiele osób wraca, skoro tam jest Młodzi na emigracji pobierają się, borykała się z ogromnymi proble- niarza, nie opuszczali mieszkania po
tak źle, a u nas tak dobrze? rodzą im się dzieci. Niektórzy spro- mami. Tam nie boją się kryzysu, nie zmroku oraz nabawili się lęku przed
Gazety straszą, że będzie jeszcze wadzają rodzinę z kraju. Rzadko myślą o powrocie, mają dużo siły przechodzeniem przez jezdnię. Mapa
gorzej, funt straci na wartości, pra- kiedy wracają, bo jednak tam jest i satysfakcję, że potrafili się wydo- przestępczości wzbudziła gorące prote-
cę będzie można znaleźć, np. na im lepiej. A ci, którym się nie udało stać na powierzchnię… Coś, ktoś sty wśród pośredników mieszkanio-
Wyspach – tylko w mało atrakcyj- lub popadli w tarapaty, nie chcą się im to umożliwił – dlaczego w ob- wych. Kto kupi lokal na ulicy, gdzie
nych zawodach. Ale co mam do tego przyznać i… też zostają. cym kraju, a nie w Ojczyźnie? – według Criminalsearches – roi się od
w swoim kraju? Trudno o pracę, W moim kręgu nie znam nikogo ta- Po co piszę to wszystko? Otóż przestępców? Jeden z komentatorów
a jeśli już jest, to słabo płatna. A jak kiego, ale wiem, że takie przypadki sam jestem w wielkiej rozterce – nie witryny napisał: „To jedyne miejsce, któ-
długo mam mieszkać z rodzicami się zdarzają i nawet na tych łamach tyle czy wracać (bo ciągle żyję re jednocześnie kocham i nienawidzę.
i liczyć na ich pomoc? Kiedy mam o nich czytałem, a także oglądałem w tym kraju), a raczej czy jeszcze Z jednej strony nie chcę wiedzieć, że
założyć rodzinę i za co ją utrzy- w „Londyńczykach”. Do powrotu warto wyjeżdżać? Znam trochę ję- mieszkam w otoczeniu pełnym zbrod-
mać? skłaniają zazwyczaj sprawy rodzin- zyk, pracy się nie boję, więc może niarzy (…), z drugiej – gdybym szukał
Wielu moich kolegów i wiele kole- ne lub zdrowotne. Często powrót warto zaryzykować? współlokatora, opiekunki do dzieci (…)
żanek wyjechało za granicę i …jak do kraju po kilku latach nieobecno- Waldemar będzie to pierwsze miejsce w sieci, do
dotąd nie wróciło do Polski. Ow- ści okazuje się trudny i rozczarowu- Na listy Czytelników czekam pod adre- którego zajrzę”.
szem, tłuste lata, kiedy funt był wart je. Nie można dostosować się do sem: henryk.martenka@angora.com.pl
EWA WESOŁOWSKA
a1572-73.qxd 2010-04-02 17:11 Page 2

72 ŻYCIE NA SAKSACH ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Szwedzi cenią polskich lekarzy w Skandynawii jako pracę o charakte-


rze sezonowym. Także oferujący Pola-

Zdrowa konkurencja
kom zatrudnienie nie wymagają od
nich znajomości szwedzkiego. Wy-
starcza znajomość angielskiego, któ-
rym szwedzcy przedstawiciele środo-
Korespondencja własna wiska medycznego posługują się bie-
gle. Choć czasami nieznajomość
6 tys. lekarzy. Zresztą ze względu na wydłużonym czasem pracy. W City szwedzkiego może budzić lekką iryta-
Szwecja rozbudowany system opieki społecz- Dental przyjmuje się pacjentów przez cję. Opowiadano mi o przypadku pol-
nej w Szwecji chyba zawsze brakowa- 7 dni w tygodniu, a lekarze pracują na skiego anestezjologa asystującego
ło lekarzy, z czym Szwedzi próbują dwie zmiany po sześć godzin. O ile ta- przy operacji, że lekarz dokonujący
sobie radzić w różny sposób. Jednym ki system pracy zyskał uznanie zabiegu dopiero w trakcie operacji
Niedawno w polskich mediach z nich jest właśnie „import” lekarzy w oczach pacjentów, to szwedzcy le- zrozumiał, że anestezjolog nic a nic
pojawiła się informacja, że polski z zagranicy. karze uznali to za nieuczciwą konku- nie rozumie z tego, co się do niego
lekarz ginekolog pracujący w Szwe- Nabór lekarzy z Polski zaczął się na rencję. Przyznaje to bez ogródek mówi po szwedzku.
cji zwyciężył w głosowaniu przepro- przełomie lat 80. i 90., kiedy wraz ze w rozmowie ze mną Matias Santes- Polacy nie garną się też do tutej-
wadzonym przez największy zmianą ustroju zwiększyły się możli- son, założyciel i właściciel kliniki. Za- szych związków zawodowych. Zresz-
szwedzki portal dla pacjentów Dok- wości wyjazdów przedstawicieli pol- rzuty, jakie pojawiały się w mediach tą dotyczy to również przedstawicieli
torsguiden.se na najlepszego leka- skiej służby zdrowia do pracy za gra- wobec kliniki, były rzeczywiście ab- innych nacji. Według przedstawiciela
rza Szwecji. nicą. Ale największa fala przyjazdów surdalne. Szwedzcy lekarze zarzucali szwedzkiego związku lekarzy, cudzo-
Trudno natomiast było znaleźć in- nastąpiła po przystąpieniu Polski do Santessonowi m.in. to, że... za mało ziemcy są nieufni wobec związków
formację, że mniej więcej w tym sa- UE. Zwłaszcza że Szwecja była tym płaci pracującym w klinice lekarzom. zawodowych. Można się domyślać,
mym czasie, gdy pochodzący z Łodzi krajem Unii, który jako jeden z pierw- W dziennikach szwedzkich pojawiły że ta nieufność wynika z różnic kultu-
dr Adam Szeląg – bo tak nazywa się szych otworzył dla Polaków swój ry- się artykuły o kolejkach oczekujących rowych.
najlepszy ginekolog pracujący nek pracy. i bałaganie przy rejestracji pacjentów. W Szwecji pozycja związków jest
w Szwecji – zdobywał swój laur, W organizowaniu przyjazdów pol- Polskich dentystów oskarżano o naru- bardzo silna, znacznie silniejsza niż
w programie 1. szwedzkiej telewizji skich medyków były i są głównie zain- szanie szwedzkich standardów w le- w krajach dawnego bloku wschodnie-
pojawiła się informacja o innej naszej go. Poza tym na pracę poza granica-
rodaczce, Renacie Nowak-Edin, która mi Polski decydują się z reguły osoby
– prowadząc klinikę dentystyczną bardziej zaradne, które nie odczuwają
– doprowadziła do zniszczenia całego potrzeby pozyskiwania dodatkowej
uzębienia jednej ze swoich pacjentek. opieki ze strony związków. Trzeba też
Jak widać, lubimy się chwalić. pamiętać, że przyjeżdżający do pracy
Z przyznaniem do porażki jest już go- lekarze
rzej. Na szczęście pani Renata to
uzyskują dużą pomoc
jednak wyjątek. od swego szwedzkiego pracodaw-
Na ogół polscy lekarze, a ocenia cy. Pomaga on im np. w znalezieniu
się, że w tej chwili w Szwecji jest ich mieszkania.
ok. 500 i stanowią największą grupę Jednak obraz byłby niepełny, gdyby
narodowościową lekarzy spoza Skan- nie wspomnieć, że istnieje wśród nie-
dynawii, cieszą się wśród pacjentów wielkiej części Szwedów doza niechę-
dobrą opinią. ci, czy raczej braku zaufania do cu-
Wysoko oceniany jest także poziom Rys. Paweł Wakuła dzoziemców, w tym polskich lekarzy.
kształcenia medyków w Polsce. Dość teresowane władze lokalne, w których czeniu uzębienia. Jednak dotych- Znajoma zaniosła do swojej firmy, zna-
powiedzieć, że na polskich uczel- gestii leży zapewnienie opieki zdro- czasowe kontrole szwedzkiego mini- nej sztokholmskiej piekarni, zwolnie-
niach medycznych studiuje obecnie wotnej obywatelom. Dobrym przykła- sterstwa zdrowia nie potwierdziły tych nie lekarskie wystawione przez lekarza
około 600 studentów ze Szwecji. I nie dem jest tu działająca od 10 lat firma zarzutów. Z zarzutami nie zgadzają o polsko brzmiącym nazwisku. Trzeba
są oni pierwszymi szwedzkimi studen- Kalmena Rek AB, w której 50% udzia- się też pacjenci. Jak twierdzi Santes- dodać, że jest to lekarz, który mieszka
tami w Polsce. Według oficjalnych da- łów do końca 2009 roku miało miasto son, według ankiety przeprowadzonej w Szwecji od 17. roku życia. Jakież by-
nych (socialstyrelsen/NPS databas), Kalmar. Nie wiedzieć czemu w poło- wśród pacjentów City Dental, aż 95% ło jej zdumienie, gdy szef zaczął głoś-
w latach 1994-2007 prawo wykonywa- wie grudnia ub.r. pojawiła się w pol- z nich jest zadowolonych z wykonanej no i w niewybredny sposób kwestio-
nia zawodu lekarza w Szwecji uzyska- skich mediach informacja, jakoby fir- usługi. Obecnie klinika zatrudnia 35 nować zwolnienie, wyrażając w ten
ło 465 osób, którzy wykształcenie me- ma zaprzestała działalności z powodu lekarzy, z czego 13 z nich to Polacy. sposób swój brak zaufania do lekarzy
dyczne zdobywali w Polsce. W roku braku chętnych do wyjazdu, ale – jak Polacy mają również swoje gabinety niebędących Szwedami. Koleżanka
2008 takich osób było 112. Erik Erics- zapewnił mnie dyrektor firmy Aza Bre- w Polsce, pracują na przemian jeden opinie szefa nagrała na dyktafon
son-Ahl, Szwed studiujący w Polsce, nannder – jest to wiadomość niepraw- miesiąc w Polsce i jeden w Szwecji. i obecnie lekarz zastanawia się nad
na pytanie reportera szwedzkiej tele- dziwa. Firma działa i nadal prowadzi Trzech z nich postanowiło na stałe skierowaniem sprawy do rzecznika ds.
wizji: Czy studia medyczne w Polsce rekrutację polskich lekarzy do pracy przenieść się do Szwecji. Pacjentom walki z dyskryminacją imigrantów.
są warte 500 tys. skr (około 200 tys. w Szwecji, choć rzeczywiście odczu- nie przeszkadza to, że zatrudnieni Obecność lekarzy z Polski budzi
zł) odpowiedział bez wahania: – Tak, walny jest spadek zainteresowania w klinice lekarze cudzoziemcy z regu- wśród części szwedzkiego środowi-
ta suma to jest dobra inwestycja pracą. ły nie znają szwedzkiego. Większość ska medycznego pewną niechęć, ale
w moją przyszłość. Faktem jest jed- Zanim Adam Szeląg został najlep- pacjentów zna angielski, a poza tym jest to spowodowane chyba głównie
nak, że na szwedzkich wydziałach szym – w ocenie pacjentek – gineko- na miejscu pracują również szwedz- tym, że na rynku usług medycznych
medycznych limity przyjęć są mocno logiem Szwecji, o polskich lekarzach kie pielęgniarki, które służą pomocą pojawiła się konkurencja. Jednak, jak
ograniczone. I tak w Karolinska Insty- zrobiło się głośno około 2005 roku, w przypadku trudności pokazuje przykład dr. Szeląga czy kli-
tut o miejsce w 2009 roku starało się kiedy w Sztokholmie otwarto klinikę niki City Dental, taka konkurencja tyl-
ponad 5 tys. osób, przyjęto zaś... 153. dentystyczną City Dental, w której za-
w porozumieniu z klientem. ko wychodzi na zdrowie pacjentom.
Jednocześnie, według ostatnich pro- trudnienie znaleźli głównie lekarze Faktem jest, że polscy lekarze ra- Przynajmniej szwedzkim.
gnoz tutejszego związku lekarzy z Polski. Klinika od początku przycią- czej nie uczą się szwedzkiego. Wyni-
w szwedzkiej służbie zdrowia gnęła klientów przede wszystkim niż- ka to chyba z tego, że zdecydowana ALDONA ERIKSSON
w 2020 roku będzie brakowało około szymi niż gdzie indziej cenami oraz większość z nich traktuje pracę Sztokholm
a1572-73.qxd 2010-04-02 17:11 Page 3

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) POPRAWIANIE URODY 73


zabieg adresowany do młodych ma-

Wenus spod skalpela jedna czwarta wszystkich zgłaszają- które mają już za sobą pierwsze po-
tek i reklamowany jako „mommy ma-
keover”. – Zwiotczała skóra na brzu-
chu i zdeformowany biust nie muszą
być nieodłącznym atrybutem macie-
rzyństwa – mówi Krystyna, Polka, która
USA cych się do niego pań. prawki urody. Dziś wypełnianie zmarsz- po porodzie skorzystała z tego zabie-
Według doktora, Polki w Chicago czek to jak koloryzacja siwych włosów gu. – Mam czterdzieści lat, czuję się,
nie różnią się niczym od Amerykanek – podsumowuje. – Sama raz w miesią- jakbym miała trzydzieści. Granica psy-
w podejściu do zabiegów i operacji cu zapraszam do swojego salonu chi- chologiczna wieku obecnie przesunę-
W Ameryce ciągle spełniają się plastycznych. – W Stanach istnieje du- rurga plastyka, który oferuje moim ła się. Chcę wyglądać tak, jak się czu-
marzenia. – Być piękną, młodą i bo- ża akceptacja społeczna dla wszelkich klientkom zabiegi wygładzania zmarsz- ję, młodo.
gatą! – wzdycha niejedna emigrant- zmian w wyglądzie. Chirurgia plastycz- czek – dodaje. Poza osobami młodymi dużą grupą
ka. Z bogactwem, wskutek panoszą- na jest tematem często poruszanym Karolina Nawrocki – masażystka zainteresowaną poprawą wyglądu są
cego się kryzysu, różnie bywa, ale przez media. Przestała też być dostęp- w jednym z salonów spa – mówi, że co panie walczące z kompleksami wyni-
o wieczną młodość w nowej ojczyź- na jedynie dla osób bardzo zamoż- jakiś czas organizowane są w nim kającymi z naturalnych defektów uro-
nie Polkom nietrudno. Szczególnie nych. Większość moich pacjentek po- spotkania chirurgów plastyków z pa- dy lub te broniące się przed fizyczny-
jeśli nie boją się skalpela. Jak wyni- chodzi z klasy średniej. Polki asymilują niami reklamowane jako „Botox Par- mi oznakami starości. W ich wypadku
ka z najnowszych statystyk, kobiety się szybko z tutejszym społeczeń- ty”. W czasie takiego spotkania panie swoje zadanie spełnia skalpel.
w USA bardziej niż nóż przerażają stwem, docierają do nich te same in- mogą zlikwidować zmarszczki, płacąc
zmarszczki na twarzy i niedoskona- formacje – mówi. 12 dolarów za dawkę botoksu. Klien- Na duży odsetek Polek,
łości ciała. Emigrantki z Polski mieszkające tek nie brakuje. które podejmują w Chicago decyzję
Według raportu Global Industry w USA najczęściej poddają się opera- Co motywuje kobiety do wizyt u chi- o poddaniu się zabiegom czy opera-
Analysts, do roku 2012 w Stanach cjom powiększania biustu oraz kory- rurga plastyka? Polki, szczególnie cjom plastycznym, ma też wpływ
Zjednoczonych obrót na rynku opera- gowania kształtu nosa. – Wynika to w drugim pokoleniu, urodzone lub wy- czynnik ekonomiczny.
cji plastycznych wyniesie ponad z typu urody Polek, które zazwyczaj są chowane w USA, tak jak Amerykanki Cena poprawiania urody u chirurga
15 miliardów dolarów. Najbardziej szczupłe i mają niewielkie piersi – wy- utożsamiają dobry wygląd z sukce- plastyka w USA jest wprawdzie wyższa
obiecująco wygląda rozwój nieinwa- jaśnia doktor Turowski. – Tym nasze sem zawodowym. Dbanie o siebie to w porównaniu do cen w Polsce, ale
zyjnych technik medycyny estetycznej rodaczki różnią się od Amerykanek, nie oznaka próżności, ale styl życia wyższe są też zarobki. Do tego banki
(botox czy kolagen), za pomocą któ- które często poddają się zabiegowi i wymóg czasów – mówi Marta, 35-let- w Ameryce udzielają pożyczek na ope-
rych można zlikwidować bruzdy odsysania tłuszczu oraz mają tenden- nia chicagowianka pochodząca z Kra- racje plastyczne, tak jak udzielają ich na
i zmarszczki bez użycia skalpela. Zda- cję do powiększania piersi z dużych na kowa, asystentka w firmie prawniczej. kupno domu czy samochodu. W banku
niem raportu, operacje chirurgiczne jeszcze większe. Podobnie jak ona myśli jedna na dzie- MB Financial, po zakwalifikowaniu się
nadal pozostaną jednak podstawą W środowisku polonijnym operacje sięć kobiet ze 115-milionowej grupy do wzięcia pożyczki, można otrzymać
medycyny estetycznej; rekordowo plastyczne cieszą się największą po- czynnych zawodowo pań, które – we- do 10 tysięcy dolarów na wydatki zwią-
wzrośnie liczba zabiegów wstawiania pularnością wśród dług ankiety Amerykańskiego Towa- zane z operacjami plastycznymi. Wy-
implantów, czyli rzystwa Chirurgów Plastyków – stwier- starcza to w zupełności na opłacenie
młodszego pokolenia. dziły, że poddałyby się operacji pla- poprawy wyglądu biustu. Wstawienie
plastyka piersi. 20-30-letnie Polki poprawę wyglądu stycznej w celu dostania lepszej pracy. implantów przez chirurga plastyka
Polki mieszkające w Ameryce wpa- traktują jako inwestycję w siebie. Szokujące 3%, czyli 3,5 miliona kobiet kosztuje w USA średnio 7-8 tysięcy do-
sowują się w te statystyki. Duże zapo- Ewa Wojtyga – właścicielka salonu już taką operację przeszło. larów. Część operacji, takich jak na
trzebowanie na zabiegi i operacje pla- fryzjerskiego w Chicago odwiedzane- Polki przyjeżdżające do Stanów, przykład rekonstrukcja piersi po ma-
styczne wśród przedstawicielek Polo- go przez młode, zadbane Polki – mó- szczególnie te reprezentujące młodą stektomii, pokrywa ubezpieczenie. Jest
nii amerykańskiej potwierdza doktor wi, że wizyty u chirurga plastyka są emigrację, nie mają też to regulowane ustawą rządową. To
Grzegorz Turowski, jedyny Polak spo- częstym tematem rozmów jej klientek. wszystko sprawia, że wiele zabiegów
śród 200 chirurgów plastyków prowa- – Dziewczyny opowiadają o różnych kulturowego obciążenia w gabinecie chirurga plastyka jest do-
dzących praktykę w Chicago. Kiedy zabiegach, którym się poddają. Wśród mitem matki Polki, umęczonej ży- stępnych właściwie na każdą kieszeń.
dziesięć lat temu otwierał klinikę, 10% pań, które do mnie przychodzą, są ciem i poświęcającej się dzieciom. Hi-
jego pacjentek stanowiły Polki. Dziś to osoby w wieku dwudziestu paru lat, tem w klinice doktora Turowskiego jest ELŻBIETA GOŁĘBIEWSKA
Wiktora Fedorowicza i Nikołaja Janowi- a tylko były okupowane. Wszystkie sta-
Polskie rodowody ukraińskiego prezydenta cza nie przed wyborami prezydenckimi re inskrypcje na grobach przodków Ja-
i premiera tylko po nich. nukowycza w białoruskiej wsi Januki są
Dziadek nowego premiera Ukrainy po polsku, a nieliczni dziś mieszkańcy

Szlacheckie korzenie w tym nic dziwnego! Propaganda cza-


nazywał się Robert Polko, zaś ojciec
– Jan Polko. Pochodzili z Łotwy, która
przed rewolucją 1917 roku, tak jak i Pol-
ska – wchodziła w skład Imperium Ro-
są katolikami. Nie ulega wątpliwości, że
i dziadek, i pradziadek Azarowa (Pol-
ko), będąc polskimi Łotyszami, raczej
nie byli chrzczeni w cerkwi, tylko w ko-
Ukraina sów stalinowskich, aby usprawiedliwić
wkroczenie na terytorium Polski
syjskiego. Rosyjskie nazwisko Nikołaj
Azarow przyjął po babci, która go wy-
ściele. Mamy jeszcze jeden ważki do-
wód na to, że korzenie rodowe Azaro-
w 1939 roku, na tyle zatruła świado- chowała. Decyzja ta jeszcze raz po- wa są polskie: Polko nie ma nic wspól-
mość obywateli ZSRR antypoloni- twierdza fakt, że również on, jak i wielu nego z nazwiskami łotewskimi.
Ledwie miesiąc upłynął od zatwier- zmem, że nawet dziś wielu ukraińskich Polaków radzieckich, aby nie być oso- Dla Ukraińców po wyborach miało
dzenia przez Radę Najwyższą Ukra- wyborców mogłoby nie głosować za bą niepożądaną we własnym kraju, od- już nie mieć znaczenia, czy Januko-
iny Nikołaja Azarowa na stanowisku Janukowyczem, wiedząc, że miał w ro- stąpił od nazwiska ojców, rozwiązując wycz jest Polakiem, czy Białorusinem.
premiera. Tymczasem, jak się dowia- dzinie Polaków. Julia Tymoszenko tak główny radziecki problem egzy- Czy Azarow jest Polakiem czy Łoty-
dujemy, korzenie genealogiczne te- w walce o prezydencki fotel utraciła stencjalny: być albo nie być. szem. W każdym z nich płynie już czy-
go człowieka, podobnie jak i prezy- niejeden tysiąc głosów „dzięki” temu, Ukraińcy mają dziś prezydenta o wy- sta krew rosyjska, obaj są prawosławni
denta Wiktora Janukowycza, sięgają że prasa, przede wszystkim izraelska, raźnie polskim nazwisku i premiera i wszystko, czego możemy po nich
w głąb polskich dziejów. odkryła w niej halachiczną żydówkę… z polskim ojcem. Mają tyle wspólnego, oczekiwać, to mądre i dobre czyny.
Jednocześnie obaj nie spieszą się Akurat w tym przypadku Polacy oka- że przodkowie ich pochodzą z terenów,
z publicznym oświadczeniem, że w ich zali się mądrzejsi od Żydów, zaczęli bo- które historycznie nigdy nie należały WALERIJ LUBCZENKO
żyłach płynie polska krew. Nie ma wiem mówić o polskich korzeniach ani do carskiej Rosji, ani do ZSRR, Dniepropietrowsk
a1574-75.qxd 2010-04-02 17:08 Page 2

74 ŻAŁOSNE AMATORSTWO? ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Specjalnie dla Czytelników PERYSKOPU komentuje Krzysztof Mroziewicz


J. Rolke-Forum

Polska nuklearna, ale podzielona


Po co prezydent Barack Obama także człowiek, jeśli włoży pod mary- przyczyny został po powrocie dyrek- dzy państwami. Terroryści się nie bo-
zaprosił premiera Donalda Tuska narkę głowicę taktyczną (przymaj- torem Kubańskiego Instytutu Energii ją, bo nie ma ich gdzie i w co ude-
na szczyt nuklearny do USA? Być strowaną do pocisku haubicy) i wej- Atomowej. Białoruś może sobie przy- rzyć karnie.
może dlatego, że polscy fizycy (In- dzie z nią do kawiarni w centrum wiel- pomnieć – pod rządami Łukaszenki, Na konferencję zaproszono pre-
feld, Trautman, Sołtan, Wilhelmi) kiego miasta, gdzie czy kogoś jeszcze gorszego – co to miera, a nie prezydenta RP, co jest ko-
wiedzieli, jak skonstruować bombę znaczy dysponować arsenałem ato- lejną przyczyną dąsów. Można zało-
atomową na początku lat 60., a woj- odpaliwszy ładunek, mowym. To samo dotyczy Ukrainy – żyć, że jeśli ambasador RP w Wa-
skowi inżynierowie (Kaliski) budo- spowoduje „Hiroszimę” na sporym która ma nową władzę – i Kazachsta- szyngtonie, o ile taki jest, dowiedział
wali polską tarczę antyrakietową obszarze. Jeśli „narzeczone Allaha” nu. Wszystkie kraje mówią o potrze- się o konferencji, musiał zabiegać
w latach 70. wzięły „ślub” w moskiewskim metro bie przechodzenia na energię atomo- o zaproszenie dla prezydenta. Ale
Jedni i drudzy mają swoich wybit- 29 marca, mając za pasem 400-gra- wą, nawet prozachodni Irańczycy, ale Amerykanie zapytali swego ambasa-
nych, znanych także w USA, uczniów, mowe ładunki, to będą mogły tam różnica między pokojowym a wojen- dora w Warszawie, z kim rozmawiać,
choć dziś nawet tylko przeciętnie schować także głowicę. Konferencja nym wykorzystaniem energii zależy jeśli chce się rozmawiać o kwestiach
uzdolniony fizyk majsterkowicz może u Obamy musi również dotyczyć tego tylko od celu. Póki kontrolę nad arse- strategicznych, to znaczy takich,
zbudować bombę sposobem chałup- wariantu, bo terroryzm, zwłaszcza nałem sprawują demokratycznie wy- o których nie trzeba rozmawiać co
niczym, tak jak to zrobili specjaliści spod znaku Al Kaidy, nie folguje. brane władze, które działają zgodnie trzy miesiące z każdą ze zmieniają-
z RPA w warsztatach technikum me- Ale groźniejsze są próby niszcze- z porozumieniami międzynarodowy- cych się ekip. Polska jest ważnym so-
chanicznego. Dziś broń jądrową mo- nia świata przeprowadzane, jak mi, póty nic nie wybucha. Jeśli jed- jusznikiem USA, kiedy ma świetne
że skonstruować każde państwo przed premierą w teatrze, w dwu nak do władzy i kontroli dochodzi stosunki z Niemcami i co najmniej po-
w Europie, może z wyjątkiem Albanii państwach, z których jedno marzy w imieniu jakiejś prawne stosunki z Rosją, Ameryka-
i Watykanu, byleby tylko miało uran, o końcu świata (Iran), a drugie nim nom bowiem nie jest potrzebny part-
(Polska ma), dostępny na czarnym straszy (KRLD). Ponadto w każdej zdeterminowanej grupy ner kłótliwy, chimeryczny i skonflikto-
rynku. I musi mieć wirówkę, którą chwili można spodziewać się kolej- jedna osoba, wtedy wszystko mo- wany. Wiadomo, że jeden z dwu czo-
można kupić w Holandii (lub Pakista- nych szaleńców, którzy mogą dojść że się zdarzyć. Na przykład w Paki- łowych polityków polskich ma dobre
nie i Korei Północnej). Bomba to jed- do władzy tu czy ówdzie. Syn Fidela stanie. Kto ma kody do broni jądro- stosunki z Niemcami, a drugi chłod-
nak nie wszystko – ważne są środki Castro, Fidelio, nie bez przyczyny zo- wej tego kraju? Nie wiadomo. Prezy- ne, i że jeden utrzymuje poprawne
przenoszenia, czyli rakiety i samoloty. stał posłany do Moskwy na studia dent Asif Zardari? Generał Musharraf stosunki z Rosją, a drugi – fatalne.
Ale środkiem przenoszenia może być w zakresie fizyki jądrowej i nie bez by mu nie przekazał. Amerykanie? Wiadomo także ambasadorowi USA
Jeśli tak, to dawno już uporaliby się w Warszawie, że ten pierwszy ma
z talibami na Terytorium Wolnych znacznie większe szanse na utrzyma-
Plemion Pusztuńskich. A jeśli to wła- nie ciągłości w polityce, a ten drugi
śnie talibowie podchodzący już pod – minimalne. Jeśli go pytano, kogo
Islamabad są o krok od zdobycia ko- zaprosić, wiadomo, kogo wskazał.
dów? Ile trzeba tarcz antyrakieto- Wiadomo więc, kto tam pojedzie,
wych, żeby uchronić od katastrofy a kto powinien zostać w domu. Po-
region? A co oznaczają pogróżki nadto wiadomo, że
Kim Dzong Ila? Powiedział on, żeby
nikt nie próbował zmieniać ustroju w kwestiach strategicznych
KRLD. W odwecie może użyć rakiety politycy niezależnie od orientacji
o zasięgu 7 tys. km i uderzyć głowi- powinni mówić jednym głosem. Nie
cą w Kalifornię. Dlatego każdy incy- do pomyślenia jest sytuacja, która
dent w rejonie Półwyspu Koreańskie- polega na tym, że urzędnik, dziś wy-
go odnotowywany jest z niepokojem soki rangą, może mieć taką prze-
jako – być może – casus belli. Choć- szłość jak konkretna osoba, wtedy
by niedawna katastrofa południowo- z MSZ, która będąc zastępcą amba-
koreańskiego okrętu wojennego, sadora RP w jednej z najważniej-
który zatonął z powodu nagłej wyrwy szych stolic, donosi na swego szefa.
w burcie. Mówi się, że to nieszczęśli- Tak to poirytowało Amerykanów, że
wy wypadek poza wszelką polityką. poprosili ówczesnego ministra SZ,
Chyba że KRLD ma już tajemniczą Bronisława Geremka, żeby go odwo-
broń, która topi okręty i rozpływa się łał, co uczyniono. Odwołany pojechał
bez śladu. Kiedy mowa o zagrożeniu do jednego z krajów nieobliczalnych
jądrowym, ważny jest każdy przewi- i przekazał tam informacje, których
dywalny wariant, nawet ten niepraw- żadną miarą nie wolno mu było ujaw-
dopodobny. Jeśli nowa doktryna wo- nić. Cofnięto go do kraju, a po zmia-
jenna Rosji dopuszcza możliwość nie rządu nagrodzono funkcją wice-
użycia broni nuklearnej przeciwko si- ministra. Na złość sojusznikom skie-
łom taktycznym, gdyby najechały te- rowano go na odcinek kontaktów,
rytorium Federacji, to znaczy, że każ- gdzie mógł tylko zaszkodzić. A teraz,
dy ruch Gruzinów, a nawet Inguszów kolejny raz dowartościowany, doma-
czy Czeczenów, może wywołać od- ga się od premiera, żeby mu pokaza-
powiedź za pomocą głowicy taktycz- no… oryginał zaproszenia od Oba-
nej. Najgorszym wariantem jest jed- my. Czy ten poziom żałosnego ama-
nak użycie broni atomowej przez ko- torstwa w dyplomacji skończy się
goś z rozmytych sił partyzanckich; w Polsce kiedyś?
nie działa bowiem czynnik odstra-
szania, tak istotny w napięciach mię- KRZYSZTOF MROZIEWICZ
R E K L A M A
a1574-75.qxd 2010-04-02 17:08 Page 3

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) PO UPADKU HUSAJNA 75

Bagdad w siódmym roku amerykańskiej interwencji Saddama, ma olbrzymią oglądal-


ność. – Zobaczymy, co wyniknie

Test z demokracji
z tych wyborów. Najciekawsze jest,
jaki okaże się nowy rząd. Demokra-
cja jest dla nas jak eksperyment
– nie wiadomo, jaki będzie jego re-
zultat. Idziemy do przodu, ale nie
i restauracje znów są otwarte. Nad plakatów. Przed wyborami parla- wiemy dokładnie dokąd – komentu-
Irak brzegami Tygrysu całe rodziny wie- mentarnymi były ich setki – przed- je obecną sytuację dr Qadim. W za-
20.03.10. Cena 1,50 euro czorami jadają kolację, przy świetle stawiały twarze kandydatów – szy- dymionej sali, za barem, w telewizji
z generatorów. Przy ulicy Arasat, itów w białych turbanach, sunnitów lecą debaty polityków. – Amerykanie
w luksusowej dzielnicy Karada, z wąsami i w garniturach, kobiety przegrali wszystkie partie rozgrywki
Ochronne mury i afisze wybor- sklepy gromadzą sprzęt AGD i mar- w chustach lub z odkrytymi od czasu inwazji w Iraku. Wszystkie
cze. W ciągu siedmiu lat od inwa- kowe stroje. Można już też kupić głowami. oprócz jednej – udało im się wpro-
zji amerykańskiej fizjonomia Bag- luksusowe samochody – Porsche Na placu Ferdus, gdzie 8 kwietnia wadzić demokrację. Trzymają się te-
dadu głęboko się zmieniła. Pod Cayenne i Lexusy, których nie było 2003 roku amerykański czołg prze- go, jednak problem tkwi w tym, że
beżowym od piaskowych burz w kraju wrócił pomnik Saddama Husajna, jest to bardziej spektakl polityczny
niebem olbrzymia aglomeracja plakaty tworzą zbitą strukturę – nie- niż prawdziwa przemiana. Nie zajęli
nad Tygrysem nosi stygmaty do- od czasów embarga, mal labirynt, prawie tak skompliko- się zupełnie tworzeniem nowego
świadczenia o podwójnym cha- które – choć zrujnowało kraj – nie wany jak tworzenie się nowego rzą- państwa. Dr Qadim uważa, że „na-
rakterze: demokracji pod okupa- obaliło jednak Saddama. du. Pomnik Saddama został zastą- sza państwowość jest ciągle słaba.
cją i brutalnej wyznaniowej wojny. Niewiele osób żałuje tego brutal- piony dziwną gipsową konstrukcją, Szyici sądzą, że nie dostali niczego
Ochronne mury były wielokrotnie nego dyktatora, którego militarne która miała symbolizować nowy Irak, przez ostatnie 35 lat, więc chcą zy-
zamalowywane historycznymi sce- zachcianki wciągnęły kraj w niekoń- a zaczyna się już rozpadać. Wysokie skać jak najwięcej. Poza tym nie są
nami – związanymi z Babilonem lub czącą się wojnę z Iranem, a później sylwetki hoteli Palestyna i Ishar są to tylko irackie wybory – mieszają
z Asyrią. Jednak te wysokie betono- pogrążyły go w nędzy i zamknęły, w stanie opłakanym. Jeden z nich się do nich wszystkie sąsiedzkie
we konstrukcje, które widać nakładając embargo. Jego upadek został już zamknięty, a Palestyna nie- kraje. Al-Maliki, al-Hakim i Moqtada
wszędzie na horyzoncie, są wciąż wzniecił jednak inne ruchy – rzuca- dawno straciła część okien al-Sadr są – każdy na swój sposób
odbierane jako symbol nieprzyja- jąc przeciwko sobie różne grupy – przyporządkowani Iranowi. Allaoui
znych wysłanników amerykańskich wyznaniowe i etniczne Iraku i do- wskutek wybuchu otrzymał wsparcie Arabii Saudyj-
w Mezopotamii. prowadzając po raz pierwszy w hi- u jej wejścia samochodu-pułapki. skiej i Egiptu, jednak nie jest on de-
Wojna wyznaniowa, która rozdar- storii współczesnego świata arab- Tylko pokoje od północnej strony są mokratą – to wzrastający dyktator...
ła miasto, została już zażegnana. skiego do władzy szyitów. – To, co udostępnione. Recepcjonista za- Test z demokracji będzie trwał
Amerykanie od zeszłego roku pozo- zaszło w 2003 roku, było wielkim znacza: – Płaci się z góry. I tylko go- jeszcze długo. Iyad Allaoui, który
stają w swoich bazach i oprócz wydarzeniem – mówi Ali Abou Fati- tówką. wrócił niedawno na scenę politycz-
przelatującego czasami helikoptera ma, kontemplując grube pliki bank- Parę metrów stąd Klub Alwiyah ną, wydaje się silnym rywalem dla
nie widać ich na co dzień. Zielona notów w swoim kantorze. – To było wygląda tak, jakby zatrzymał się odchodzącego premiera. – Nie zgo-
strefa w centrum miasta – z betono- jak rewolucja francuska, całe społe- w czasie. Instytucja ta została zało- dzimy się, by znów w pośpiechu
wymi murami otaczającymi czeństwo się zmieniło. Wiele osób żona przez poszukiwaczkę przygód utworzono rząd, który doprowadził-
zginęło, ale nie na marne. Gospo- i miłośniczkę świata arabskiego by kraj to takiej ruiny jak przez ostat-
kompleks pałacowy darka rusza do przodu, bezpieczeń- Gertrudę Bell – żeńską wersję T.E. nie cztery lata – powiedział niedaw-
jest ciągle obszarem zamkniętym. stwo wzrasta. Możemy w końcu my- Lawrence’a, doradczynię wysokie- no Allaoui. – Nie będziemy akcepto-
Została jednak oddana irackim wła- śleć o przyszłości. Jednak nie go komisarza brytyjskiego sir Per- wali władzy jednego człowieka i jed-
dzom. Dyplomaci amerykańscy wszyscy są takimi optymistami. cy’ego Coksa, później króla Faysa- nej partii. (msz)
przeprowadzili się do nowej, wypo- – Boimy się. W tym roku rząd zabro- la. Brytyjska przygoda z perspekty-
sażonej w bunkry ambasady. Legio- nił chrześcijanom świętowania Bo- wy czasu wygląda tak samo jak dzi- ADRIEN JAULMES
ny imperium szykują się do przenie- żego Narodzenia w kościele – mówi siejsza historia. Prokonsulat brytyj- © Figaro Syndication, 2010
sienia w afgańskie góry, gdzie umie- Awataf Ismaël Abdullah, chrześci- ski stojący na czele nowo stworzo-
ra się częściej niż między Tygrysem janka z dzielnicy Karada. – Mój ku- nego Iraku – państwa zamieszkane-
a Eufratem. zyn wyjechał do Kurdystanu, a wie- go przez sunnitów, szyitów, Kurdów
Wojna wyznaniowa została zaże- lu przyjaciół wyemigrowało. Sytu- oraz mniejszości chrześcijańskie
gnana, ale niecałkowicie. Na każ- acja jest trudna. i turkmeńskie – został zaskoczony
dym skrzyżowaniu, wzdłuż każdej Pomimo nacjonalistycznych dys- przez ogólnopaństwowe powstanie.
szerszej ulicy, na każdym moście, kusji kandydatów, sprzeczności po- Anglicy musieli znaleźć rozwiązanie
żołnierze i policjanci irakijscy wypo- między różnymi społecznościami dla tego rujnującego wydarzenia,
sażeni w amerykański sprzęt prze- pozostają głębokie. Sunnici, laiccy szukając przywódcy państwa i wy-
szukują każdy samochód. Samo- szyici i chrześcijanie głosowali na cofując wojska do swoich baz. Grób
chody-pułapki eksplodują mimo Iyada Allaoui, człowieka dążącego tej zakochanej w Iraku kobiety znaj-
wszystko co jakiś czas w różnych do pojednania. Inni szyici byli za duje się na chrześcijańskim cmen-
dzielnicach miasta. Nocą nikogo nie premierem Nourim al-Malilim, chcą- tarzu w Bagdadzie, a klub jej fanów
dziwią już przerwy w dostawie prą- cym utrzymać wciąż działa. Nie gra się w nim jed-
du, które pogrążają całe dzielnice nak w krykieta ani nie pije dżinu
w kompletnej ciemności. Co chwila szyicką dominację, z tonikiem, tylko litrami przelewa się
w zamachach ktoś ginie, wobec lub na przedstawicieli religijnych whisky. W zadymionej sali siedzą
czego nikt nie zamierza świętować zgromadzonych w przeciwnej koali- mężczyźni, którzy wydają się prze-
kolejnej rocznicy tej inwazji, która cji. Jednak demokracja iracka, po- niesieni prosto z lat 80. z epoki par-
pogrążyła kraj w chaosie, z którego mimo zagranicznej inwazji i rozdar- tii Bass i dyktatury cygar Saddama
nie może się otrząsnąć. cia z powodu wojny domowej, jest Husajna.
Mimo wszystko lepiej się jednak faktem. Plakaty wyborcze są wi- Doktor Qadim al-Mokdadi od lat
oddycha niż w latach terroru docznym skutkiem amerykańskiej należy do klubu Alwiyah. Jego pro-
– 2006-2007, kiedy szyickie eskadry bytności w Iraku. Mury dzielące gram w kanale telewizyjnym al-Bag-
śmierci i zamachowcy z al Kaidy miasto na religijne dzielnice stały dadiya, który jako jeden z wielu roz-
przemierzali ulice Bagdadu. Sklepy się teraz olbrzymimi tablicami dla winął się z sukcesem po upadku
R E K L A M A
a1576-77.qxd 2010-04-02 17:05 Page 2

76 NIESZCZĘŚCIE W SZCZĘŚCIU ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

pukał komornik, nie udało mu się

Wredne miliony obcasy. Roztoczyła opiekę nad cofnąć czas, tobym podarł ten los.
odzyskać ani centa z długu. 1 mln
dolarów w prezencie od szczęścia
sprawił, że Ken Proxmire nie musiał
dłużej obsługiwać maszyny w sta-
nie Michigan. Wybył do Kalifornii
robić biznes. 5 lat potem – bankruc-
USA mamoną Abrahama. Sprzedał jej Chciał dobrze: dał 15 mln na budo- two i powrót do maszyny. Willie
swój nowy dom – za 665 tys. wę dwóch kościołów, planował ofia- Hurt – 3,1 mln dol. Przerobił je
dolarów. rowanie żywności, ubrań dzieciom. w 2 lata (rozwód plus kokaina
Potem Shakespeare zniknął. Był Zasypały go tysiące listów, poczta crack), teraz jest oskarżony o mor-
Żeby się zwać Shakespeare, kwiecień 2009 r. Zaginięcia nie nie mogła tego doręczać, założył derstwo. Charles Riddle: 1 mln
zgłoszono do listopada. Matka, biuro do ich czytania. Ludzie chcieli dolarów, rozwód, kilka spraw sądo-
będąc analfabetą, trzeba u której Abraham pomieszkiwał, by- nowych dywanów, elektroniki, hum- wych, kokaina. Janite Lee – 18 mln
mieć szczęście. Imię ła pewna, że zwiał przed nachalną merów, prosili o kupno domów. dolarów. Poszła w filantropię. 8 lat
– jakby wyniosłości było hołotą i wygrzewa się na Kara- Whittaker rozdał co najmniej 50 mln potem bankructwo; na koncie 700
ibach. Tak mówiła Moore... Brat tak- dolarów. – Gdziekolwiek się pojawi- dolarów. Para z południa USA, naj-
mało – Abraham. że wierzył, że Abe wyjechał, by zgu- łem, ciągnęli do mnie, chcieli pie- pierw wzbogacenie o loteryjne 4,2
Ten potwierdziłby tezę bić pogoń: mówił, że żałuje, że wy- niędzy. Wydał ponad 3 mln na obro- mln dolarów, potem jazda w dół.
grał, tak był zaszczuty pazernością nę przed indywiduami, które wnosi- Hieny rodzinne, domy, auta, zbytki.
o przewrotnej naturze bliźnich. Moore, oszustka z krymi- ły przeciw niemu sprawy do sądów, W końcu rozwód. 11 lat po szczę-
szczęścia. Gdyby mógł. nalną przeszłością, zapewniała po- a było ich ponad 400. Zaczął tęgo ściu ona w minidomku, on kątem
licję i dziennikarzy: – On miał już pić. Wieczorami objeżdżał bary u dzieci.
Szczęście przyszło doń w 2006 dosyć, zaszył się, nie powiem z aktówką pękatą od studolarówek. – Dla wielu ludzi nagłe pieniądze
roku, w Frostproof na Florydzie. W gdzie, ale sama mu pomagałam. Wszystkich nie obdarował, więc oznaczają katastrofę – stwierdza
mieścinie z dala od szykownych Wszystko by przyschło, lecz nad- stracił znajomych. Zawiść zaowoco- doradczyni podatkowa Susan Bra-
brzegów morskich, wypełnionej szedł anonim: poszukajcie pod be- wała ostracyzmem. Rodzina, obda- dley, założycielka Sudden Money
Murzynami, Latynosami i inną mize- tonem za domem w Plant City – do- rowana domami, samochodami Institute (pomaga dotkniętym mi-
rią. Jackpot. Najwyższa wygrana. radzał życzliwy. Po trzech dniach i gotówką, wpadła w tarapaty. Uko- lionami). – Kiedy deszcz pieniędzy
31 milionów dolarów. Shakespeare kopania, pod koniec stycznia chana wnuczka została narkoman- spada na rodzinę, szybko przeko-
do finału podstawówki dotrwać nie 2010 r., policja natrafiła na ciało. Li- ką; jej ciało znaleziono na śmietni- nuje się, że kreują one tyle samo
zdołał, w przerwach między wyro- nie papilarne zdradziły: to śp. Abra- sku zawinięte w folię. – Moja wnucz- problemów, co rozwiązują. Craig
kami (włamania, pobicie, niepłace- ham Shakespeare. ka umarła przez te pieniądze – Whit- Wallace z firmy, która kupuje milio-
nie alimentów) taker kiwa głową. – Nie znoszę Jac- nowe losy i wypłaca szczęśliwcom
Dom, gdzie ka Whittakera. Nie znoszę tego, kim o połowę mniejsze kwoty, ale za-
zarabiał marnie zakopano zwłoki, się stałem. raz. – Bankructwa są powszechne,
jako sezonowy robotnik, poma- należał do przyjaciela panny William Post z Pensylwanii – dziś zwłaszcza tych, którzy wygrywają
gier kierowcy ciężarówki. Nagle Moore, ona zaś zdążyła przelać po- może się poskarżyć tylko Abraha- nie tak dużo. Im się wydaje, że są
– multimilioner! nad milion z konta denata na wła- mowi Shakespeare’owi, milionerami. Kupują domy, samo-
Zaraz zrobiło się z tego 16,9 mln sne. W obliczu sukcesu wykopalisk chody, zanim się zorientują, tracą
dolarów, bo wziął do ręki całą sumę, zarzuciła wersję o słodkim życiu
jeśli istnieje kontrolę nad sytuacją. Wierzą w ilu-
zamiast rocznych rat, a potem 11 w tropikach. – Jestem winna ukry- życie pozagrobowe. zoryczne wizerunki: Loteria w New
mln, bo podatki. Wciąż sporo. Ręce wania jego śmierci – wyznała gaze- Uśmiech szczęścia opiewał na Jersey manipuluje wyobraźnią gra-
po forsę Abrahama wyciągnął kie- cie „Lakeland Ledger”. – Pójdę do 16,2 mln dolarów w 1988 roku. Na jących, każdy wygrany jest fotogra-
rowca, któremu asystował Shake- więzienia i udowodnię swą niewin- dzień dobry ekskochanka sądownie fowany z czekiem półtora metra na
speare, twierdząc, że ukradł mu ku- ność. To nie ja pociągnęłam za cyn- wyrwała mu połowę loteryjnego łu- metr, w towarzystwie wystrzałowe-
pon! Proces. Po roku szarpaniny mi- giel. Potem, na konferencji praso- pu. Brat wynajął płatnego morder- go kociaka. Napis: „Następny mi-
liony udało się uratować. Chwilowo. wej, którą zorganizowała na scho- cę, licząc na spadek. Rodzina krzy- lioner”.
Żółtodzioby milioner miał dobre ser- dach domu przed aresztowaniem czała o pieniądze, jak najwięcej, jak Co robić? Napierw myśleć, zda-
ce, głupią głowę, szeroki gest. Gdy 2 lutego, jeszcze raz, siorbiąc i po- najszybciej. Zanim zdążył – niedaw- niem Susan Bradley z Instytutu Na-
sam się obkupił (rolex, bmw i inne chlipując, zapewniała: – Nie boję no – umrzeć, został ogolony do ze- głych Pieniędzy. Ludzie nie przy-
pojazdy, dom na strzeżonym osiedlu się iść do więzienia za morderstwo, ra, zadłużony na milion. Kiedy przy- zwyczajeni do dużych kwot są na-
koło Tampy za 1,3 mln dolarów itd.), bo nie ma takiej ławy przysięgłych, szedł komornik, wypalił doń z pisto- rażeni na niebezpieczeństwa, inni
ogłosił: – Nie jestem materialistą. Mi- która by mnie skazała. letu nad głową. Więzienie i bankruc- czyhają na ich fortunę albo i życie.
liony mnie nie odmieniły. Założę fun- Poszukiwała kogoś czekającego na two. Ostatnie lata wegetował, Nie kupować co popadnie, zniknąć,
dację pomocy biednym. Ludzie, wyrok śmierci, kto za 50 tys. weźmie korzystając z 450-dolarowej emery- wynająć doradców, oswoić się
zwabieni wonią szmalu, ciągnęli doń na siebie dodatkowo zamordowanie tury plus kartki na jedzenie.
jak ćmy do świecy. Płacił za pogrze- Abrahama ze Smith&Wessona. Do Evelyna Adamsa szczęście z nowym wcieleniem.
by, rozdawał zwitki banknotów zna- Nad losem Shakespeare’a może przyszło dwukrotnie: na loterii Ale nie: wszyscy natychmiast ku-
jomym. I nieznajomym: ogromną pokiwać głową Jack Whittaker, któ- w New Jersey wygrał w latach 1985 pują ogromne domy. Potem się
kwotę, ponoć milion, dostał jakiś fa- rego szczęście też nieźle urządziło. i 1986. W sumie 5,4 mln dolarów. To okazuje, ile kosztuje ich utrzyma-
cet. Abraham nie był w stanie powie- Główna wygrana w loterii Powerball. był koszmar – mówi – wszyscy nie. Zdaniem Bradley sytuacja dzie-
dzieć o nim nic więcej ponad to, że W Boże Narodzenie 2002 roku Whit- chcieli mojej forsy – a ja nigdy nie ci fortuny generalnie nie jest godna
zwano go Big Man. taker stał się o 315 mln dolarów za- nauczyłem się słowa „nie”. Czego pozazdroszczenia: albo zachowują
Namierzyła go szybko Dee Dee możniejszy. Wraz z żoną i wnuczką nie rozdrapali ludzie, przegrał w ka- pieniądze, a tracą rodziny i przyja-
Moore. Taka forsa w rękach 43-let- chełpił się darem losu w 8 telewi- synach w Atlantic City. Bez grosza ciół, albo odwrotnie. Często tracą
niego Murzyna to przesada, musia- zjach. Skutki były opłakane. – Chci- żyje w przyczepie kempingowej. i jedno, i drugie.
ła pomyśleć. – Chcę napisać książ- wość ludzka nie zna granic – ubole- Suzanne Mullins – uśmiech za Niektórzy, jak Evelyn Adams, po-
kę o twym życiu – oznajmiła. Dwa wał w obliczu tsunami próśb, żą- 4,2 mln dolarów, loteria w Wirginii, trafią się pocieszyć: – Niektórzy wy-
tygodnie później nie miała już mę- dań, szantaży, pozwów sądowych, rok 1993. Miliony nie przeszkodziły grani zbankrutowali w 6 miesięcy.
ża, wózka inwalidzkiego (po „cięż- które zwaliło mu się na głowę: – Je- jej w pożyczaniu pieniędzy od reki- Mnie przynajmniej zajęło to kilka lat...
kim” wypadku samochodowym), śli masz coś, zawsze znajdą się tacy, nów. W drenażu ofiarnie pomagała
miała hummera, corvettę i wysokie którzy będą to chcieli. Gdybym mógł rodzina. Kiedy przed półrokiem za- CEZARY STOLARCZYK
a1576-77.qxd 2010-04-02 17:05 Page 3

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) TERAPIA GENOWA 77

Przypadek, odrobina szczęścia i naukowe ze zdobyciem funduszy na badania,


gdyż nasz zespół nie specjalizował
przekłuwane w uszach, jednak za-
miast okrzyku „eureka!” częściej na-
zacięcie. Tyle wystarczy, żeby to, co wydawało się w tej dziedzinie. Jednak cieszę rzekali oni na to, że mają dodatkową
się, że przetrzymaliśmy początkowe pracę, robiąc je ponownie. Sądzę,
się niemożliwe, stało się faktem trudności, to naprawdę się opłaciło. że zdawali sobie sprawę, że to coś
Odkrycie zespołu profesor Heber- niezwykłego, jednak skoncentrowani

Cud regeneracji sich uszach” potraktowała jako na-


-Katz rodzi kolejne pytania. Czym
dokładnie steruje gen p21? Czy ko-
mórki są w stanie powrócić do stanu
niezróżnicowanego bez niego? Po-
tencjalne możliwości terapeutyczne
na swoich doświadczeniach nie za-
stanawiali się nad tym dłużej – po-
wiedziała.
Wiele z uznanych i ważnych odkryć
początkowo nie było wcale
USA ukowe hobby i pozostała wierna z czasowego wyłączenia genu p21
celem badawczym
dziedzinie, w której odnosiła sukce- zdają się być niezwykle obiecujące.
sy. Jednak ona czuła, że przez przy- Badacze od lat ze zmiennym powo- ich odkrywców. Wystarczy wspo-
padek dokonała bardzo ważnego dzeniem szukali sposobów na rege- mnieć penicylinę, cisplatynę (lek sto-
Czy lekarze będą musieli na no- odkrycia i postanowiła poświęcić się nerację ludzkich tkanek. W prasie sowany w terapii nowotworów) czy
wo zdefiniować, jak leczyć zawał badaniu jego istoty. – Miałam świa- popularnej na wiadomość o odkry- nawet viagrę. W takiej sytuacji to cie-
serca, udar mózgu, przerwanie domość, że nie wiem nic na temat ciu profesor Heber-Katz pojawiły się kawość i dociekliwość badacza po-
rdzenia kręgowego? Czy trzeba mechanizmów gojenia się ran – po- głośne tytuły, mówiące o nowym le- zwala często wyznaczyć nowe kierun-
będzie z medycznego słownika wiedziała Heber-Katz. – Podczas czeniu zawałów serca, udarów mó- ki w dziedzinach, nad którymi inne ze-
wykreślić słowo „nieodwracalne”? spotkania ze specjalistą w tej dziedzi- zgu, o chorych wracających do peł- społy pracują bez powodzenia przez
Zapewne jeszcze nie dziś, ale nie dowiedziałam się, że „to niemoż- nej sprawności po amputacji koń- całe lata.
w niedalekiej przyszłości wydaje liwe, by dziury w uszach ssaków go- czyny. Jednak droga z laboratorium Gen p21 to pierwszy element ukła-
się to bardzo prawdopodobne. iły się bez śladu”. Wtedy wiedziałam do praktyki klinicznej nie jest taka danki, odkrycie wszystkich jej skła-
Ellen Heber-Katz, badaczka pra- już, że jestem na tropie czegoś bar- prosta. Geny regulują liczne procesy dowych może całkowicie zmienić
cująca w The Wistar Institute w Fila- dzo ważnego. i potrzeba jeszcze wiele pracy, by oblicze współczesnej i przyszłej me-
delfii, zajmowała się badaniami Niektóre organy ssaków, jak na przy- ocenić bezpieczeństwo wpływania dycyny, jednak aby tak się stało, na-
układu odpornościowego u myszy, kład wątroba, mają zdolność regenera- na cykl komórkowy. ukowcy poza świetnie opracowany-
jednak niespodziewanie coś zakłó- cji. Inne, jak serce czy mózg, nie są Eksperyment profesor Heber-Katz mi projektami badawczymi będą też
ciło planowane eksperymenty. By w stanie zastąpić utraconych lub znacznie przybliżył nas do ery tera- potrzebowali odrobiny szczęścia.
rozróżnić zwierzęta z poszczegól- pii genowej i tak jak wiele innych od-
nych grup, naukowcy przekłuwali uszkodzonych komórek. kryć w dużej mierze był dziełem TOMASZ ŁUGOWSKI
im uszy (ten zabieg nie jest dla W ich miejsce powstaje blizna. Jed- przypadku. – Inni naukowcy także Na podst. Proceedings of the National
zwierząt bolesny), jednak kiedy nak proces zachodzący u badanych dostrzegli, że w ich badaniach nie- Academy of Sciences
przygotowywali się do oceny uzy- przez profesor Heber-Katz myszy którym grupom myszy znikały otwory oraz ScientificAmerican
skanych wyników ze zdumieniem przypominał nie typowe dla ssaków
odkryli, że po zrobionych otworach mechanizmy regeneracyjne, a te za-
nie ma nawet śladu. Profesor He- chodzące m.in. u salamandry. Żeby
ber-Katz w pierwszej chwili podej- znaleźć rozwiązanie zagadki, posta-
rzewała, że to jej doktorantka zapo- nowiła porównać komórki „terapeu-
mniała o swoich obowiązkach, jed- tyczne” w grupie badanych myszy
nak ona utrzymywała z przekona- i „nieterapeutyczne” w grupie kontrol-
niem, że oznakowała zwierzęta. nej. Znalazła kilka istotnych różnic. Te
Wspólnie ponownie oznaczyły „lecznicze” były niezróżnicowane
i wielojądrowe, wszystkie też miały
grupę badanych myszy jedną charakterystyczną cechę: brak
i stwierdziły, że zrobione otwory aktywności jednego genu: p21.
z dnia na dzień stawały się mniejsze, Żeby sprawdzić, czy to właściwy
aż w końcu zniknęły. – Na skórze nie trop, badacze metodami inżynierii ge-
pozostała żadna blizna, powstała netycznej stworzyli myszy z wyłączo-
tkanka była idealna – powiedziała ną aktywnością genu p21. Przebili im
profesor Heber-Katz. – Miałyśmy uszy i… zgodnie z oczekiwaniami
świadomość, że odkrycie, co jest otwory zniknęły, nie pozostawiając
przyczyną tej reakcji, pozwoliłoby blizn. Pod mikroskopem naukowcy
nam poszukiwać nowych sposobów z zespołu profesor Hener-Katz stwier-
leczenia ran – dodała. dzili, że za niezwykłe zdolności rege-
W świecie zwierząt zdolność rege- neracyjne odpowiada blastema, czyli
neracji tkanek nie jest czymś niezwy- zespół niezróżnicowanych, zdolnych
kłym, każdy słyszał o tym, że odcięty do szybkiego wzrostu komórek.
ogon salamandry odrasta (tak samo 15 lat od przypadkowego odkry-
jak jej inne organy: górna i dolna cia profesor Heber-Katz opublikowa-
szczęka, soczewka, siatkówka, jelita). ła wyniki badań na łamach prestiżo-
Podobne zdolności mają niektóre wego pisma Proceedings of the Na-
gąbki, stułbie, ryby czy ślimaki. U ssa- tional Academy of Sciences. Dziś
ków to jednak duża rzadkość. cieszy się z podjętej wówczas decy-
Profesor Heber-Katz chciała nie- zji, by zawierzyć przeczuciu i porzu-
zwłocznie zająć się badaniem stwier- cić badania nad układem odporno-
dzonego zjawiska, jednak koledzy ściowym na rzecz regeneracji tka-
radzili jej, by nie marnowała do- nek, o której nie miała pojęcia.
świadczenia zdobytego w bada- – Każdego dnia odkrywaliśmy w la-
niach nad odpornością i przyczyna- boratorium coś nowego, to było jak
mi odrzucania przeszczepów. Pro- fascynująca, niezwykła przygoda
ponowali, by „znikające dziury w my- – powiedziała. – Mieliśmy trudności
R E K L A M A
a1578-79 turystyka.qxd 2010-04-02 16:58 Page 2

78 POZNAĆ I ZROZUMIEĆ ŚWIAT ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Most na Amurze w okolicach Chabarowska Fot. PAP/ITAR-TASS

Na falach Amuru
runku ruszyła motorówka. Po chwili
nasze łódki zrównały się i ujrzałem sie-
dzących w motorówce trzech mundu-
rowych. Mijałem właśnie jedną z nie-
wielkich nadamurskich wsi. – Dzień
z przyjemnością przystałem na propo- dobry. Dokumenty poproszę – usły-
Wielka rzeka...
Rosja Czas spędzony na Amurze był wy-
zycję. Pokonałem sto metrów dzielące
mnie od brzegu i po chwili witając się,
szałem zaskoczony. Sięgnąłem do
wodoszczelnego woreczka przypięte-
starczająco długi, aby poznać ogrom ściskałem ciepłe dłonie dwóch ob- go u pasa. W tym momencie jeden
tej rzeki, która nie rozpieszczała mnie cych, przyjaznych mi ludzi. Byli to An- do mężczyzn skierował w moją stronę
od samego początku spływu. Kiedy driej i Jurij – emerytowani wojskowi, swój dokument. – Czyta pan po rosyj-
Dawniej Nanajowie określali tę w połowie szóstego dnia przecisną- mieszkający w Komsomolsku. Zasie- sku? – zapytał. – To proszę czytać.
rzekę słowem Mongmu, oznacza- łem się przez gęste zgrupowanie kilku dliśmy przy turystycznym stoliczku na – Urząd Spraw Wewnętrznych... Mili-
jącym „wielką rzekę” lub „silną dużych wysp, ujrzałem ogromną taflę kamienistym brzegu Amuru. Spędzi- cja... – odczytałem na legitymacji, wyj-
wodę”. Chociaż dziś najczęściej otwartej wody i, podskakując jak spła- łem około godziny, rozmawiając z mo- mując jednocześnie paszport.
mówi się o niej, używając słowa wik na grzbietach fal, poczułem silne imi dobroczyńcami i posilając się zupą Milicjant obejrzał pierwszą stronę,
Amur, to nie sądzę, aby straciła uderzenie wiatru. Amur miał w tym rybną, czyli rosyjską uchą. – Dawny a następnie przekartkował dokument,
cokolwiek ze swojej potęgi. Wi- miejscu ponad pięć kilometrów szero- system upadł – mówił Andriej, podając zatrzymując się gdzieś w głębi, za-
działem to na własne oczy. kości! Długo walczyłem z silnym wia- mi kieliszek jabłkowej nalewki – i w za- pewne na wizie. – A gdzie pozwolenie
Wybierając się na wyprawę, wie- trem i falami, mijając kolejne wysepki. sadzie dobrze się stało. Kto by jednak na przemieszczanie się po Komso-
działem, że muszę być przygotowany Chwilami intensywne wiosłowanie po- 20 lat temu pomyślał, że ja teraz będę molskim Rejonie? – padło pytanie.
na solidne opady, które są tu najinten- zwalało jedynie na utrzymanie pozycji, mógł tu stanąć z obywatelem obcego Moje zaskoczenie było niemałe. Nic
sywniejsze pod koniec lata. Dzieje się tak aby nie zostać zepchniętym w gó- kraju i swobodnie rozmawiać naprze- o obowiązku posiadania takiego do-
tak ze względu na wilgotny, monsu- rę rzeki. Mój kajak był idealny na dużą ciwko fabryki, gdzie produkują nasze kumentu nie słyszałem. Wiedziałem
nowy klimat. Niezbędny okazał się za- falę – trudny do zalania i wywrócenia, myśliwce... O, tam je robią... poważnie o konieczności jego posiadania, ale
kup solidnej, nieprzemakalnej odzie- niemalże kleił się do powierzchni wo- – wskazał dłonią przeciwległy brzeg w celu poruszania się po mieście
ży. Środkiem transportu miał być ka- dy. Ze względu jednak na płaskie dno, rzeki, gdzie powstają słynne myśliwce Komsomolsku, nie natomiast po rejo-
jak, nadmuchiwany – wariant opty- czyli brak wypukłego kadłuba, był bar- Suchoj, zwane Su. – Ale teraz jest de- nie. – Jaki jest cel pana podróży? – Je-
malny podczas transportu. Nieco gor- dzo podatny na działanie wiatru, okrę- mokracja i nikt nie robi z tego tajemni- stem ornitologiem i prowadzę obser-
szy na wodzie, przede wszystkim wol- canie i zwiewanie, któremu nie stawiał cy – dodał. Nie wdawałem się w szcze- wacje ptaków wzdłuż Amuru – wyja-
ny – chociaż, jak się później okazało, wręcz żadnego oporu. góły rosyjskiej „demokracji”. śniłem, mijając się nieznacznie
miał także pewne zalety. Po długim i intensywnym wiosłowa- Amur, od Komsomolska począw- z prawdą. Ornitologiem jestem, ob-
Klimat nie zwlekał z pokazaniem niu zbliżyłem się w końcu do brzegu. szy, zdecydowanie zmienił swój cha- serwacje ptaków to jednak tylko je-
swojej monsunowości. Już pierwsze- Potem jeszcze dwa razy ugrzęzłem rakter. Wzgórza, widniejące do tej po- den z wielu pociągających aspektów
go dnia – w ciągu pierwszych kilku- w objęciach wielkich amurskich fal ry gdzieś w oddali na horyzoncie, po- skłaniających mnie ku podróżom.
dziesięciu minut po zejściu na wodę, i porywistego wiatru. Były to jednak jawiły się u brzegu rzeki, porządkując – To proszę pokazać dokument po-
jeszcze w granicach miasta Chaba- chwile, kiedy czułem, że możliwości jej bieg i ograniczając zwykle do jed- twierdzający, że jest pan ornitologiem.
rowska, skąd rozpoczynałem swój mojego kajaka w opieraniu się wiel- nego koryta. Rzecz jasna, rzeka two- Naturalnie dokumentu takiego nie po-
spływ – zostałem ochrzczony przez kiej fali doszły do kresu. Jedynym, ale rzyła jeszcze miejscami trudną do siadałem. – A w ogóle, to jak to możli-
potężną nawałnicę. Większą część jednak niewielkim pocieszeniem był ogarnięcia plątaninę starorzeczy i ar- we, że spływa pan sam, bez eskorty?
mojego spływu – 40 dni i tysiąc kilo- dla mnie fakt posiadania kamizelki ra- chipelagów wysp, jednak poprzez Powinien z panem ktoś płynąć. Nie
metrów z nurtem rzeki – spędziłem tunkowej. stałą bliskość wzgórz dochodziło do wierzyłem własnym uszom. – Proszę
pod niebem zasnutym chmurami. Jak – Dawaj do nas, zupa się gotuje...! tego rzadko, a krajobraz stał się bar- za nami – zarządził kierownik załogi,
okazało się już na miejscu – dzięki – wołał, przywołując mnie ręką jeden dziej różnorodny, a przez to ciekaw- wskazując brzeg.
wywiadom wśród miejscowej ludno- z dwóch mężczyzn krzątających się na szy i weselszy. Zostałem posadzony przy biurku
ści – trafiłem na wyjątkowo deszczo- brzegu wokół ogniska. Wyglądało na w budynku administracji wsi. Mundu-
wy rok. Oczywiście bywały również to, że mój spływ wzdłuż Komsomolska Wewnętrzne sprawy Rosji... rowy zasiadł przy drugim jego końcu.
i dni słoneczne, będące niczym opa- zostanie chwilowo przerwany. Wyzię- – O, kolejni ciekawscy – pomyśla- – A teraz przedstawię sprawę komso-
trunek na zbolałe rany. biony, w ten ponury i chłodny dzień łem, kiedy niespiesznie w moim kie- molskiemu FSB – zakomunikował mi-
a1578-79 turystyka.qxd 2010-04-02 16:58 Page 3

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) POZNAĆ I ZROZUMIEĆ ŚWIAT 79


licjant, chwytając słuchawkę telefo- Połów łososi na własny użytek jest tykane regularnie, w miarę postępu
nu. Odbył kilka rozmów telefonicz- w Rosji oficjalnie zakazany. Taryfą spływu i upływającego czasu nie po-
Książka w plecaku
nych. – To co..., to my w ogóle nie ulgową w tej kwestii cieszą się rdzen- wodowały już tak wyraźnego odczu- Dorsz przez rok
mamy już nic robić, tak...? – z irytacją ne narody od setek lat zamieszkujące cia niepokoju jak podczas pierwszych Portugalia od kilku
kierował pytanie do słuchawki pod- tereny obecnej Federacji Rosyjskiej dni wyprawy. Pod koniec mojego po- lat wśród polskich
czas kolejnej już rozmowy. Po chwi- – Nanajowie, Ulczowie, Udechejcy bytu nad Amurem świadomość dzie- urlopowiczów stała
li... – To w takim razie ja go wypusz- i inni. Na głowę przysługuje im pięć- lenia się wspólną przestrzenią życio- się modną i mocno
czam... – zakończył rozmowę zrezy- dziesiąt kilogramów łososia rocznie. wą stała się chlebem powszednim obleganą destynacją.
gnowany. Udaliśmy się z powrotem Rosjanom, w powszechnym tego sło- i coraz bardziej powątpiewałem w fi- To przede wszystkim
w kierunku rzeki. wa znaczeniu, grożą za ten proceder zyczne spotkanie z tym drapieżni- efekt masowej tury-
– Ale ty się na nas nie obrażasz, co? kary. Ale tylko oficjalnie. Na co dzień kiem. styki czarterowej, któ-
– zapytał nieco zakłopotany główno- władza przymyka na to oko. W dobie Pozostało jeszcze tylko kilka dni, ra umożliwiła Pola-
dowodzący. – Skądże! – odparłem bezrobocia sięgającego w tym rejo- niecały tydzień, które – jak szacowa- kom poznanie atrak-
– przecież to wasza praca. – Siądźmy nie 20-40% rygorystyczne egzekwo- łem – powinny wystarczyć na ukoń- cji głównie Algarve, czyli południowe-
więc i napijmy się – zarządzili po chwi- wanie przepisów byłoby zgubne dla czenie spływu i dotarcie do Nikoła- go, subtropikalnego regionu Portu-
li jednogłośnie mundurowi. – Może lokalnej ludności. Największy zysk jewska nad Amurem, miasta w ujściu galii. Drugim popularnym w Polsce
zatrzymasz się u nas na parę dni? pochodzi ze sprzedaży łososiowej rzeki. Był wieczór, zdążyłem już roz- celem jest sanktuarium maryjne
– otrzymałem zaproszenie od jedne- ikry, a w zasadzie kawioru, po jej bić namiot i oporządzić świeżego ło- w Fatimie, chętnie i licznie odwiedza-
go z milicjantów. – Odpoczniesz so- wcześniejszym i odpowiednim zaso- sosia otrzymanego od spotkanego ne przez pielgrzymów podróżują-
bie, nakarmimy cię... leniu. rybaka. Część dzwonków leżała na cych po Półwyspie Iberyjskim (doty-
brzegu rzeki, a kilka piekłem już nad czy też hiszpańskiej Composteli).
Uwaga, keta idzie... Kawioru ci u nas dostatek... ogniskiem. Obozowałem na skraju Niemniej kraj, który leży na skraju na-
Mój spływ Amurem zbiegł się ideal- – Dzień dobry – krzyknąłem, dryfu- otwartej, płaskiej doliny rzecznej po- szego kontynentu, wart jest odwie-
nie z jesienną wędrówką łososia jąc kilkanaście metrów od brzegu rośniętej wysoką trawą, sięgającą do dzin z wielu względów. Położenie, hi-
w górę dalekowschodnich rzek i stru- w kierunku niewielkiej grupki osób pasa. Brzeg rzeki porastał przerywa- storia, zabytki, klimat, kulinaria, wina
mieni. – Ty uważaj... Teraz keta poszła, patroszących ryby na skraju wsi. ny rząd wierzbowych zarośli. Dni sta- i wspaniałe obiekty związane ze
na wodzie sam kryminał się zbiera... W rzeczywistości dzień był daleki od ły się już wyraźnie krótsze i do kola- współczesnością czynią z Portugalii
W ogóle tam na dole, to inny naród dobrego, było zimno, szaro i mżyło cji zasiadłem o zachodzie słońca. miejsce, w którym można się zrelak-
mieszka – ostrzegano mnie, kiedy po od samego rana. – A ty skąd? – zapy- W pewnej chwili z krzewów po mo- sować, nauczyć i przeżyć artystycz-
trzech dniach opuszczałem „milicyj- tała jedna z kobiet. Wyjaśniłem jej prawicy dobiegł trzask łamanych ne uniesienia.
ną” wioskę, schodząc ponownie na w dwóch zdaniach, co i skąd mnie tu gałęzi. W odległości około trzydzie- Przewodnik napisany dla krakow-
wodę. – U nas ludzie dobrzy, ale tam sprowadza. Wywołało to falę zdumie- stu metrów wyłoniła się sylwetka du- skiego wydawcy jest jednym z kilku
uważaj... Nie zachodź w gości do każ- nia i entuzjazmu wśród zgromadzo- żego, kudłatego zwierza o wielkim obecnych na rynku. Nie ogarnia on
dego. Okres ten to istne żniwa dla nej grupki osób. Posypał się grad py- łbie i zaokrąglonych uszach. Wszyst- całości kraju, opisuje za to szczegó-
ludności zamieszkującej doliny tutej- tań. ko działo się bardzo szybko. To były łowo miejsca, które przeciętny pol-
szych rzek. Keta to nazwa najliczniej- Na niewielkim pomoście znajdowa- sekundy. Najpierw ogarnęło mnie ski turysta może zwiedzić podczas
szego podgatunku łososia, występu- ło się kilka osób, z sołtysem Nataszą przerażenie i poczucie bezradności. dwutygodniowego urlopu. Mamy tu
jącego w tym rejonie Dalekiego włącznie. Ludność wsi stanowili głów- Zwierzę wybiegło jednak na łąkę, więc dokładne opisanie Lizbony,
Wschodu. Niemal każdy posiadacz nie Nanajowie, tej narodowości była w stronę otwartej przestrzeni. Wtedy którą należy poznać obowiązkowo,
łodzi motorowej woduje ją w tym również dziarska i energiczna pani napięcie lekko opadło. – Hej, on się a potem, od Fatimy na południe,
okresie na Amurze i uzbrojony w sie- sołtys. – No, to za spotkanie – wznie- mnie przestraszył, ucieka – pomyśla- możemy poznać pozostałe atrakcje.
ci korzysta z jego naturalnego bogac- siono toast i wręczono mi kieliszek łem, kucając na ugiętych nogach Także miejsca o ciekawych trady-
twa – ławic łososi, kierujących się wę- utworzony z uciętej szyjki plastikowej z waty. Nie był to jednak zdecydowa- cjach ludowych (Villa Franca de
drówkowym instynktem na przekór butelki z nakrętką. – Masz aparat? ny sprint w ferworze ucieczki, a seria Xira, Festa dos Flores), zwyczajach
nurtom rzek. – zapytał ktoś z grupy. – Sfotografuj- dużych susów, przy których zwierzę świątecznych (Santos Populares,
my się... Pokażesz w Pol- co chwila zwracało łeb w moim kie- Festa de Tabuleiros) oraz imprezy
sce, jak wyglądają rosyj- runku. Nie byłem pewien, czy dra- festiwalowe ściągające tłumy tury-
scy kłusownicy – tu nastą- pieżnik nie zmieni swoich zamiarów. stów: Festiwal Czekolady w Obidos,
piła salwa śmiechu. Kiedy zniknął w wysokiej trawie, Estoril Jazz, Festiwal Muzyki Kla-
Uchwyciłem pozowany chwyciłem za garnek oraz łyżkę i za- sycznej w Evorze, Targi Rękodzieła
kadr ze skrzyneczką świe- cząłem energicznie stukać w jego i wiele innych. Sama Lizbona przy-
żej ikry uniesioną przez spód niczym w bębenek, powodując ciąga unikatowymi zabytkami, ale
jednego z tubylców. metaliczny jazgot, tak nieprzyjemny i ogromnymi przestrzeniami po
Pstryk. – Teraz ty – podano i niezwykły dla zielonej głuszy. To Expo, wspaniale zagospodarowany-
mi skrzynkę z czerwoną sprawdzona metoda działająca od- mi, pełnymi muzeów i ludzi.
ikrą. Pstryk. – Też pój- straszająco na te miłujące spokój A zatem warto pojechać do Portu-
dziesz siedzieć – śmiech. zwierzęta. Pragnąłem, aby niedź- galii, poleżeć na białych plażach Co-
W tym przypadku niele- wiedź pozostał w przeświadczeniu, sta Alentejana, ale warto też na sta-
galny proceder polegał na że nie opłaca się zaglądać do obo- rej lizbońskiej Alfamie posłuchać fa-
odławianiu jesiotra i kaługi zowiska tej dwunożnej istoty. Zadzia- do, w tawernach na wybrzeżu Atlan-
– dwóch przedstawicieli łało. tyku spróbować caril de camarao,
z kilku gatunków występu- Na kilka dni przed końcem wrze- czyli curry z krewetkami, i podelek-
jących w Rosji ryb jesiotro- śnia zakończyłem spływ w Nikołajew- tować się o zmroku zielonym winem
z Setubal. Nie musimy jeść wszech-
watych, których pozyski- sku, maleńkim, upadającym mia-
obecnego tu dorsza. Wystarczy, że
wanie na własne potrzeby steczku w ujściu Amuru. Żal, że to już
Portugalczycy robią to na okrągło
jest surowo wzbronione, koniec podróży. Radowało jednak
przez cały rok.
niezależnie od narodowej szczęśliwe dotarcie do celu. Serdecz-
przynależności obywateli. ność i nierzadko nieoceniona pomoc Ł. Azik
okazana przez niezwykłych miesz- ANNA PAMUŁA, FREDERICO
Niedźwiedź łyżki kańców tej krainy uczyniła spływ ła- KUHL DE OLIVEIRA. PORTUGALIA.
się boi... twiejszym i barwnym. Wydawnictwo Bezdroża, Kraków
Największy zysk pochodzi ze sprzedaży Ślady bytności niedź- 2010. Cena 24,90 zł.
łososiowej ikry Fot. autor wiedzi, choć obecne i spo- KAROL KUSTUSCH
a1580 nauka.qxd 2010-04-02 16:56 Page 2

80 WIEDZA I ŻYCIE ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Proszę wstać! Nauka idzie!


badania pokazują, że młodzi panowie
mają bardziej pesymistyczne nasta-
wienie do życia niż ich ojcowie
i dziadkowie. Uczeni pokazywali
Podejrzany: renta i korzystając z jego „nieuwagi”, sącza się witaminą E, która uwalniając dwóm grupom mężczyzn (w wieku
zapłodnić samicę. (MK) się, dociera do chorej tkanki, hamując 19-31 i 61-80 lat) serie zdjęć. Następ-
pamiętliwy relaks Orzeczenie: Siłacz czy inteligent? rozwój choroby. (MAT) nie poprosili, aby zapamiętali jak naj-
Kobiety żuki też mają ten dylemat. Orzeczenie: Tylko jak z soczewkami więcej tych, które przedstawiały mo-
poradzą sobie ludzie starsi, najczęściej menty smutne i szczęśliwe. W trakcie
Pod lupą: cierpiący na jaskrę? eksperymentu badacze monitorowali
wybujałość pomidora Na tropie: aktywność mózgu ochotników. Oka-
zało się, że część mózgu odpowie-
całunu turyńskiego dzialna za przetwarzanie pozytyw-
nych emocji była bardziej aktywna
u ludzi w podeszłym wieku, podczas
gdy emocje negatywne przetwarzane
były tak samo u młodszych, jak
i u starszych. Na tej podstawie na-
ukowcy wysnuli wniosek, że wiekowi
mężczyźni są bardziej skłonni zapa-
Przedmiot sprawy: Naukowcy miętywać szczęśliwe chwile niż ich
z Kalifornii dokonali przełomowego młodsi koledzy. (ZK)
odkrycia i wyjaśnili, dlaczego mamy Orzeczenie: Oskarżenia o zrzędli-
lepszą pamięć w stanie relaksu. Oka- wość oddalone!
zało się, że komórki nerwowe w mó-
zgu, związane z zapamiętywaniem, Przedmiot sprawy: W wyniku
Dealerzy:
są pobudzane synchronicznie z fala- skrzyżowania dwóch daleko spokrew- bary szybkiej obsługi
mi mózgowymi typu theta. Fale te nionych odmian roślin można otrzy- Przedmiot sprawy: Naukowcy
pojawiają się m.in. podczas relaksu, mać odmianę o znacznie lepszych ce- z Teksasu opracowali nową metodę da-
przed zapadnięciem w sen i uczest- chach produkcyjnych niż jej rodzice. towania zabytkowych przedmiotów,
niczą w powstawaniu pamięci. Dzięki Badając genetyczne podłoże tego zja- która ma pomóc w rozwikłaniu tajemni-
tym odkryciom możliwe będzie sku- wiska u pomidora, naukowcy z USA cy słynnego całunu turyńskiego. Do-
teczniejsze opracowanie terapii dla i Izraela odkryli, że może je wywoły- tychczasowe techniki datowania bazują
osób mających problemy z ucze- wać mutacja już jednego genu! Wyko- na określeniu zawartości rzadkiego izo-
niem się lub cierpiących na demen- rzystali do tego „bibliotekę mutantów” topu węgla (C14) w badanym przed-
cję. Wystarczy skoordynować naukę – kolekcję liczącą 5 tys. odmian pomi- miocie. W tym celu konieczne było po-
z falami mózgowymi theta. (KR) dorów, z których każda miała mutację branie próbki przeznaczonej do całko-
Orzeczenie: Czyżby koniec kłopo- w innym genie. Każdego z tych mutan- witego spalenia (do dwutlenku węgla).
tów z zapamiętywaniem? tów skrzyżowali z odmianą wyjściową Wykluczało to ich zastosowanie w przy-
(bez mutacji). Niektóre z uzyskanych padku wyjątkowo starych i cennych
Nieczyste sprawki: roślin dawały wyższy plon niż ich ro- rzeczy. Nowa metoda nie wymaga po-
żuków leśnych dzice, a najlepiej spisywała się odmia- bierania próbek, bo przedmiot jest Przedmiot sprawy: Najnowsze ba-
na z mutacją w genie florigenu (białko umieszczany w komorze wypełnionej dania na szczurach pokazują, że wyso-
regulujące kwitnienie). Jej plon był naładowanym elektrycznie gazem (po- kotłuszczowe, kaloryczne jedzenie
o 60% większy, a pomidory bardziej dobnym do używanych w telewizorach uzależnia podobnie jak narkotyki. Co
słodkie i soczyste. (JC) plazmowych). Gaz stopniowo i łagod- więcej, dzieje się to za pośrednictwem
Orzeczenie: A łyżka na to... pomi- nie utlenia powierzchnie przedmiotu, tych samych mechanizmów! W bada-
dor! uwalniając CO2 bez uszkodzenia bada- niach zastosowano dietę przypomina-
nego materiału. (SS) jącą ludzką, składającą się z wysoko-
Poszukiwane: Orzeczenie: Czy zakończą się spory kalorycznych potraw. Ku zdumieniu
soczewki na jaskrę badaczy i teologów zajmujących się naukowców szczury zawsze wybierały
całunem? wysokoenergetyczny pokarm, pochła-
niając dwa razy więcej kalorii. Gdy po
Oczyszczeni z zarzutów: kilku tygodniach wprowadzono im „bar
mężczyźni w sile wieku sałatkowy”, odmawiały jedzenia, gło-
dząc się nawet przez dwa tygodnie.
Przedmiot sprawy: Odmiana żuka W mózgach szczurów zaobserwowa-
leśnego (Onthophagus taurus) zosta- no identyczne zmiany, jak u zwierząt
ła okrzyknięta siłaczem wśród insek- uzależnionych od narkotyków: spadek
tów. Potrafi on udźwignąć ciężary liczby receptorów dopaminowych D2,
ważące 1141 razy więcej niż on sam. powiązany z dysfunkcją układu nagro-
To tak jakby przeciętny człowiek pod- dy i nieustannym dążeniem do zaspo-
nosił 80 ton. Żuczek żyje pod „ważą- kojenia „głodu”. (KAW)
cymi swoje” warstwami gnoju i od- Orzeczenie: Czy nie moglibyśmy
chodów zwierzęcych. Co ciekawe, si- uzależnić się od czegoś, co nas nie za-
ła jest mu potrzebna do kojarzenia Przedmiot sprawy: Soczewki kon- bije...?
się w pary. Samice kopią w gnoju tu- taktowe używane dotychczas jedynie
nele, w których czekają na najsilniej- do korekcji wad wzroku lub ze wzglę- RAFAŁ GUTAKER
szych samców. Jeśli spotka się dów estetycznych będą miały nowe i Naukowy Wydział Śledczy
dwóch rywali, rozpoczyna się walka, zastosowanie. Zespół pod kierownic- Przedmiot sprawy: Naukowcy nauka@angora.com.pl
ale nie zawsze wygrywa ją mocniej- twem Anuj Chauhan wpadł na pomysł, sprzeciwili się popularnemu przeko- Źródła: Nature Neuroscience, Telegraph,
szy. Słabsze osobniki wykazują się by wykorzystać je w leczeniu jaskry. naniu, że im mężczyzna jest starszy, Science Daily, ABC Science,
sprytem – potrafią wyminąć konku- Specjalnie spreparowane soczewki na- tym bardziej zrzędliwy. Najnowsze Reuters/Nature
a1581 eroskop.qxd 2010-04-02 16:56 Page 1

ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010) W GŁOWIE SIĘ (NIE) MIEŚCI 81

EROSKOP

Rys. Tomasz Wilczkiewicz


a1582 turkiewicz.qxd 2010-04-02 16:55 Page 2

82 HIGH LIFE ZNAD SEKWANY ANGORA – PERYSKOP nr 15 (11 IV 2010)

Ricky Martin Paryski nie-co-dziennik


Kamień z serca
Po latach ukry-
wania się i życia
w kłamstwie laty-
Freuda nagość monstrualna
– To, co mnie naprawdę interesuje, grawiur Freuda. Nagość jest w nich goś, kto prowadząc samochód, gra
noski piosenkarz
zdobył się na od- to zwierzęca strona ludzi; dlatego lu- wszechobecna. Rzuca nowe światło w ruletkę. Ma opinię artysty despotycz-
wagę i przyznał bię ich obnażać. I nie jest to obnaża- na sztukę aktu i portretu. Wydobywa nego, manipulującego według swoich
przed całym nie psychiczne na jakiejś psycho- z malowanych postaci rodzaj napięcia kaprysów wszystkimi, którzy mu pozu-
światem do swo- analitycznej kozetce, ale wprost między ich stroną biologiczną i spo- ją, wymagającego od nich wielogo-
jego homoseksu- – cieleśnie na wielkoformatowych łeczną, co dla widza staje się niezno- dzinnej dyspozycyjności w dzień
alizmu – donosi dziennik The Daily obrazach, ponieważ nie o Zygmunta śne, wręcz prowokacyjne w swej swo- i w nocy bez słowa skargi. Sam latami
Telegraph. Martin zamieścił specjalne Freuda tu chodzi, a o jego wnuka, istej agresywności. Jak w obrazie Da- podążał za cieniem Francisa Bacona
oświadczenie na swoim blogu: – Je- malarza Luciana Freuda, jednego vid i Eli, gdzie obnażone ciało Davida nie tylko po londyńskiej dzielnicy Soho,
stem dumny i szczęśliwy, ponieważ z ostatnich wielkich monstrów będące w pozycji biernie erotycznej ale i po jego twórczości. Przyjaźnili się
jestem homoseksualnym mężczyzną XX wieku. Centrum Pompidou odda- zredukowane jest do seksualności. od 1945 roku do lat 70.
– wyznał. Muzyk przyznał, że był już je hołd świętemu potworowi brytyj- Jego genitalia są bardziej wyekspo- Właśnie w studiach ludzkiego ciała
zmęczony życiem w kłamstwie. Oba- skiego ekscentryzmu retrospektywą nowane niż twarz w tradycyjnym por- można się dopatrzyć wpływu Bacona
wiał się jednak, że szczere wyznanie – „Lucian Freud, atelier”. trecie. na Freuda. Ten pierwszy dokonał swo-
może zniszczyć jego karierę. Fanka- W tytule paryskiej wystawy słowo Obok niego leży suka Eli, równie istego gwałtu na ciele, przedstawiając
mi Ricky’ego są przede wszystkim „atelier” znalazło się nieprzypadkowo, amorficzna jak jej pan. Nagość Freuda je jako ideę ludzkiego mięsa. Na jego
kobiety. Dotychczas wszystkie pyta- bo Lucian Freud należy do artystów, jest totalna, bezceremonialna, surowa. obrazach człowiek lśni różowością
nia dotyczące życia osobistego po- takich jak Giacometti, Brancusi czy Ba- Penetruje zewnętrzność modela ni- obrzęku i szpetotą seksualnego parok-
zostawiał bez odpowiedzi. con, dla których pracownia ma znacze- czym żywy organiczny twór. Obnaża syzmu. Fascynuje i napawa lękiem, od-
Phil Collins nie strategiczne w procesie twórczym. go i wystawia w zamkniętej przestrzeni pycha i przyciąga zarazem. Torturowa-
Maluje tylko w atelier, nie opuszcza go płótna bez jakiejkolwiek psychologicz- ny, deformowany, rozgniatany osiąga
Z chorą ręką prawie nigdy. Przypomina ono szpital-
Brytyjski mu- ny pokój, gdzie rodzi się i dojrzewa styl
zyk ma poważne nazywany „realizmem intymnym”, któ-
problemy zdro- rym oswaja napięcie między światem
wotne – czytamy wewnętrznym i zewnętrznym, co jest
na stronach por- najważniejsze w obrazach Freuda. Pra-
talu rollingsto-
cuje on jedynie z żywymi modelami,
ne.com. Collins
osobami, które dobrze zna, a jego pej-
ma uszkodzone
nerwy dłoni, co zaże to widoki z okna pracowni.
nie pozwala mu na swobodną grę Anegdota mówi, że pewnego razu,
na perkusji. Podczas koncertów mu- gdy wracał z obiadu, na którym oma-
si mieć przyklejone pałeczki perku- wiał warunki namalowania portretu na
syjne do dłoni, ponieważ nie mógłby zamówienie, wdał się w sprzeczkę
ich utrzymać. Nie jest także w stanie z szoferem. Skończyło się wielkim siń-
zagrać koncertu bez zażycia silnych cem pod okiem artysty. Zamiast do le-
środków przeciwbólowych. – Mam karza natychmiast pojechał do atelier,
także problemy z utrzymaniem by namalować swoją nabrzmiałą twarz.
sztućców, otwieraniem drzwi samo- Tak powstał Autoportret z podbitym
chodu i wieloma innymi codziennymi okiem, pierwszy finansowy sukces
czynnościami – wyznał Collins. Freuda. Ta miniatura olejna (18x14 cm) Lucian Freud Big Sue Fot. PAP/EPA
osiągnęła cenę kilku milionów funtów. nej ekspresji czy społecznej maski, by wymiar wstrząsającego szyderstwa,
Lady Gaga
Malarz zaczął być rozchwytywany za- mocniej i brutalniej odsłonić jego wymiar tajemnej, samotniczej zwierzę-
Nie gwiazdorzy równo przez kolekcjonerów malarstwa uprzedmiotowioną intymność ciała. cości, jaka tkwi w każdym przedstawi-
Ekscentryczna dawnego, jak i współczesnego. Jednak Ciała kobiet i mężczyzn o ziarnistej cielu homo sapiens.
piosenkarka za- apogeum przyszło 30 lat później. Pew- fakturze, w tonacji bladego różu, ochry A Lucian Freud? On tak oto sumuje
chowuje się dzi- nego majowego dnia 2008 roku został i piasku są ciężkie, zmęczone, dyskret- swoją twórczość: Zadaniem artysty jest
wacznie jedynie najdroższym żyjącym artystą świata. Je- nie zdeformowane. Tworzą efekt niepo- wstrząsać i zakłócać spokój istoty ludz-
w blasku fleszy go akt Sue Tilley zwany Big Sue, przed- kojącej próżni, jakby same były na kiej. Drażnić dziełem wabiącym nie-
– donosi portal stawiający monstrualne ciało kobiety świecie, dotknięte jakimś postępują- uświadomioną alchemią, niczym my-
malextra.com. Za rozlewające się na powierzchni całej ka- cym rodzajem entropii. Jest w nich śliwski pies podejmujący trop. Lecz
kulisami jest zwy- napy, zakupił Roman Abramowicz za swoisty melanż przyciągania i odpy- pies nie jest wolny, może tylko wywę-
czajną dziewczy- 33 mln dolarów. Dziś prawie wszystkie chania, fascynacji i wstrętu. Ta nagość szyć trop – instynkt zrobi resztę.
ną, która nie wykorzystuje swojej dzieła Freuda znalazły się w kolekcjach poniewiera nagością klasyczną, wpisu- Czy nie pobrzmiewa w tym dalekie
gwiazdorskiej pozycji, nie pomiata echo wielkiego dziadka? Nie wiem. Ale
prywatnych, omijając najbogatsze na- jąc się w kontekst szczególny pracy ar-
ludźmi i nie wybrzydza, kiedy przy-
wet narodowe muzea. Bardzo szybko tysty z modelem. – Ja i moje modele jest jeszcze czas, by to lepiej obwą-
chodzi do zamawiania jedzenia. Do
bowiem stał się zbyt drogi dla instytucji uprawiamy malarstwo, nie miłość. chać. Do połowy lata można w Cen-
ulubionych dań Gagi należą kurczak
z rożna i żółte sery, podawane za- publicznych, tym bardziej że jego obra- Chce, żeby te obrazy stały się ciałem. trum Pompidou podążać tropem wnu-
wsze z białym pieczywem, oraz zy są trudno dostępne, bo maluje mało: Lucian Freud, mimo swych 88 lat, ka Zygmunta Freuda.
miód. Zamiast alkoholu gwiazda za- od trzech do pięciu płócien rocznie. jest w pełni twórczy, ba, czym starszy,
wsze prosi o wodę niegazowaną, ka- Wystawa w Pompidou zgromadziła tym bardziej odważny i bezkompromi- LESZEK TURKIEWICZ
50 najważniejszych obrazów i tuzin sowy. Mówi o sobie, że przypomina ko- turkiewicz@free.fr
wę bezkofeinową lub zwykłą czarną
herbatę. Takie zachowanie w świecie Korespondenci: Łukasz Jackiewicz (Berlin), Aneta Kubas (Dublin), chorwacki), Katarzyna Merska (litewski), Danka Michalczyk (duński),
celebrytów jest bardzo rzadkie. Ma- Daniel Kestenholz (Bangkok), Walerij Lubchenko (Kijów), Agnieszka Tomasz Ługowski (angielski), Lidia Solarek (niemiecki), Anna Soluch
riah Carey, gdziekolwiek się pojawi, Nowak (Rzym), Cezary Stolarczyk (Miami), Leszek Turkiewicz (Paryż). (niderlandzki), Magdalena Szkulmowska (francuski), Marcin
żąda szampana za minimum 750 do- Kierownik działu zagranicznego: HENRYK MARTENKA
Tłumacze: Andrzej Berestowski (rosyjski), Wojciech Filipiak (angielski, Szymański (angielski), Robert Szymański (ukraiński), Patryk K.
larów i wyłącznie wody Evian. ZW niemiecki), Cezary Goliński (białoruski), Magdalena Urbaniak (niemiecki).
henryk.martenka@angora.com.pl
Sekretarz działu: JACEK BINKOWSKI Herman-Milenkowska (serbski), Jarosław Jeżdzikowski (portugalski, Przegląd funkcjonuje na podstawie umowy z wydawcami zagranicznymi.
Fot. PAP(3)
A1583 AP BOSS.qxd 2010-04-02 14:47 Page 1

R E K L A M A
a1584.qxd 2010-04-02 18:44 Page 2

84 DLA TYCH, CO NIE LUBIĄ CZYTAĆ ANGORA nr 15 (11 IV 2010)

Rys. Tomasz Wilczkiewicz

Rys. Mirosław Stankiewicz

Rys. Mirosław Stankiewicz

A NAS ZALEWA ŻÓŁĆ. Chińczycy przejęli produkcję samocho-


dów Volvo, a Hindusi Jaguara i Land-Rovera.

Rys. Katarzyna Zalepa

ZAPROSZENIE NA POKŁAD. Lech Kaczyński nie odmówi generałowi Jaruzelskiemu pomocy


w podróży do Moskwy na obchody rocznicy zwycięstwa nad Niemcami – czytaj str. 12.
Rys. Piotr Rajczyk
Tygodniówka

BEZPIECZNY PARKING. W poznańskiej galerii handlowej


powstał pierwszy w Polsce parking samochodowy tylko dla pań.

Rys. Paweł Wakuła


Rys. Katarzyna Zalepa
MILION W „MILIONERACH”. Wreszcie padła główna nagroda
PRZERWA NA REKLAMĘ... w teleturnieju „Milionerzy” – czytaj str. 38.
Kolumnę opracowała: JOLANTA PIEKART-BARCZ