Eco-topia: een eco-nomie utopie.

Jan Willem de Wit doet een voorstel om met één systeem zowel recht te doen aan de gelijkheid van mensen als aan onze verantwoordelijkheid voor onze leefomgeving. Erfrecht. Op dit moment maakt het veel uit waar je wordt geboren en wie je ouders zijn. Een baby in Afrika heeft veel mindere vooruitzichten dan eentje in Europa. Als kind erf je de welvaart van je ouders. Hier botsen twee rechten: het recht voor ouders om hun welvaart met hun kinderen te delen en het recht op gelijke kansen in het leven voor alle kinderen. Kun je van ouders verwachten dat ze hun welvaart verdelen over alle kinderen in de wereld? Dezelfde grens voor iedereen. Vanuit mijn gevoel van rechtvaardigheid vind ik dat iedereen evenveel recht heeft om het milieu te belasten. Ongeacht rijkdom of afkomst. Langzaam (te langzaam!) dringt het tot ons door dat we over de grens zijn gegaan van hoe zwaar we het milieu kunnen belasten. Met de toename van welvaart en de groeiende wereldbevolking is het nodig om grenzen te stellen. Iedereen heeft hetzelfde recht om onze wereld te belasten. De grens aan hoeveel je als individu het milieu mag belasten wordt daarmee bepaald door wat de natuur kan dragen, gedeeld door het aantal mensen op aarde. Dit wordt ook wel de ‘ecologische voetafdruk’ genoemd. Op dit moment belasten we de aarde zoveel dat de gemiddelde mens 2,2 hectare nodig heeft om van te leven, terwijl er maar 1,8 hectare per persoon beschikbaar is. Voor de Nederlandse levensstandaard is zelfs 4,7 hectare nodig (om nog maar te zwijgen over de Amerikaanse). Het boek “De heerlijke keuken. Biodiversiteit op tafel” geeft hier goed inzicht in, met name wat betreft het koken. ECO’s Als voorvechter van keuzevrijheid vind ik dat je het aan de persoon zelf moet laten hoe hij deze ‘milieubestedingsruimte’ benut: Ga je met de auto naar het werk en lokaal op vakantie? Of ga je op de fiets naar je werk en vlieg je naar de andere kant van de wereld? Om deze vrijheid te creëren kan je het beste met een budget werken. We introduceren eco’s en bij alles wat je koopt, moet je naast de prijs in euro’s ook een prijs in eco’s betalen. De ecoprijs ligt vast aan de hand van de milieubelasting van dat product. Iedereen krijgt per maand een vast budget van bijvoorbeeld 200 eco’s uitgedeeld. Gewoon, omdat je mens bent. Het idee van eco’s heeft al eerder in de Spino gestaan, maar dan als systeem om na te gaan hoeveel je het milieu belast met de dingen die je dagelijks doet.

Marktwerking De marktwerking doet de rest. Een zak aardappelen kost 2 euro en 1,50 eco, een zak biologische aardappelen 3 euro en 1 eco. Als je krap zit in je eco’s worden milieuvriendelijke producten vanzelf steeds interessanter. Subsidies op milieuvriendelijke of energie besparende producten zijn niet alleen onnodig, maar zelfs ongewenst: je verstoort het systeem ermee. De marktwerking zorgt ervoor dat milieuvriendelijke producten zichzelf bewijzen: je moet voldoende eco’s kunnen besparen als je ergens meer euro’s voor moet neertellen. Zo zal er een soort fictieve koers ontstaan, hoeveel euro is mij een eco waard? Deze koers wordt bepaald door de schaarste aan eco’s oftewel de maximum belasting voor de natuur. Vrije handel Niet iedereen zal zijn of haar eco’s opmaken. Mensen met weinig of geen inkomen zullen wellicht iedere maand eco’s overhouden omdat ze simpelweg geen geld hebben om producten aan te schaffen. Een zakenman met privéjet zal echter na één dag al door zijn budget heen zijn. Beiden hebben ze last van een beperkte bestedingsruimte, de een op gebied van euro’s, de ander eco’s. Maar het staat mensen vrij om hun eco’s te verhandelen. De zakenman betaalt de werkeloze om een deel van diens eco’s over te nemen. Zo krijgen ze beiden meer bestedingsruimte. Conclusie Door de invoering van dit eco-systeem kunnen we de belasting van het milieu nauwkeurig afstemmen op wat de natuur kan dragen. Door iedereen evenveel eco’s te geven doen we recht aan de gelijkheid van mensen en geven we mensen gelijkere kansen onafhankelijk van hun afkomst. Het systeem maakt mensen bewust van de invloed van producten op het milieu. Ik zou zeggen: Tijd voor eco-topia! Indien je meer wilt weten over hoe we eco-topia kunnen bereiken, lees dan ook het artikel: “Eco-topia: de praktijk”, op www.jonghv.nl/spino.