Eco-topia: de praktijk

Dit artikel is een vervolg op “Eco-topia: een eco-nomie utopie” elders in deze Spino. In “de praktijk” gaat Jan Willem de Wit verder in op de mogelijkheden van een praktische uitvoering van deze eco-utopie. Is de eco-topia uitvoerbaar of inderdaad een utopie?
In “Eco-topia: een eco-nomie utopie” doe ik een voorstel hoe we door het invoeren van een tweede betalingssysteem op basis van eco’s recht kunnen doen aan de gelijkheid van mensen en kunnen voorkomen dat we het milieu te zwaar blijven belasten. In dit artikel wil ik daar een andere implementatie tegenoverstellen en de voor- en nadelen van beiden op een rijtje zetten. Nadelen eco-systeem Het grootste nadeel van de eco-topia is het tweede betalingssysteem zelf. Dit betekent twee soorten valuta in je portemonnee, twee bankrekeningen en meer administratie. Van ieder product zal moeten worden vastgesteld hoe zwaar dit het milieu belast. Er zal een handel ontstaan tussen het eco- en het gewone eurosysteem. De wisselkantoren, die door de komst van de euro voor een deel zijn verdwenen, zullen weer terug komen. Zo ontstaat er een wisselkoers tussen de euro en de eco. Deze koers zal vooral bepaald worden door hoeveel we er voor over hebben om het milieu meer te vervuilen dan dat ons deel is. Basisuitkering en eco-tax Uitgaande van een wisselkoers tussen eco’s en euro’s kan je iedereen zijn eco’s uitkeren in euro’s (een soort basisuitkering voor iedereen). En zo kan ook de betaling van de milieubelasting (een soort eco-tax) in euro’s. Dit beiden omgerekend aan de hand van een vastgestelde koers. De eco is dan als extra betaalmiddel overbodig geworden. De euro doet tevens dienst als eco. Het duidelijke voordeel hiervan is de eenvoud bij betalingen. Het nadeel van de basisuitkering/eco-tax oplossing is dat de harde koppeling tussen wat de aarde aankan en wat we kunnen besteden er niet is. Bij het ecosysteem kunnen we eenvoudigweg de natuur niet te zwaar belasten. Bij het basisuitkering/eco-tax systeem kunnen bestaande kapitalen misbruikt worden voor een te zware belasting van het milieu. Je beseft ook wat minder de effecten van milieuvriendelijkheid van producten. Koers kiezen. De grote uitdaging zit hem in het vaststellen van de koers. Bij het ecosysteem is de uitkering en de eco-prijs van producten aan de hand van milieuanalyse vast te stellen. De koers tussen de eco en de euro kan (moet) je vrij laten. De hoogte van de basisuitkering en de hoogte van de eco-tax zijn moeilijker te bepalen. Een methode zou kunnen zijn de eco-tax te bepalen aan de hand van wat het kost om de milieuschade van een product op te heffen of te herstellen. Iets dergelijks gebeurt reeds bij projecten die door het planten van bomen de CO2 uitstoot van bijvoorbeeld een vliegticket compenseren. Maar hoe bereken je het

gebruik van beperkte bronnen zoals landbouwoppervlak? En waar gaan we het geld vandaan halen voor de basisuitkering als we het via de eco-tax geïnde geld direct gebruiken voor milieutechnische compensatie? Oplossing We zullen in principe de eco-tax moeten gebruiken om de basisuitkering te bekostigen. De verhouding tussen de basisuitkering en de eco-tax voor de verschillende producten kan aan de hand van dezelfde berekeningen als voor het ecosysteem. De milieucompensatiewaarde is dan nog wel steeds geschikt om de wisselkoers naar euro’s te berekenen. Dit is vooral nuttig als men het milieu te zwaar belast door gebruik van het bestaande kapitaal. Dit zal dan resulteren in ecotax-inkomsten die hoger zijn dan de basisuitkeringskosten. Het overschot kan dan alsnog voor dan noodzakelijke milieucompensatie worden gebruikt en zo blijven zowel het milieu als de financiën op orde. Kinderen Het krijgen van kinderen is de meest milieuonvriendelijke daad die je maar kunt verzinnen. Het veroorzaakt een milieubelasting die kan doorgaan tot in de eeuwigheid. Gaan we hier een zeer hoge eco-tax op heffen? Of krijgen de ouders meteen vanaf de geboorte de basisuitkering van het kind als een extra kinderbijslag? Voor mijzelf is dit een heet hangijzer. De overbevolking in de wereld heeft ook een flinke invloed op mijn eigen wel aanwezige kinderwens. In het kader op deze pagina staat een theoretisch zuivere oplossing voor dit probleem en een probleem dat dit weer opwerpt. Daarom stel ik een eenvoudiger oplossing voor. De uitkering begint pas als je twaalf bent met één zesde van de uitkering en groeit ieder jaar tot je bij je achttiende de volledige uitkering krijgt.

De theoretisch zuiverste oplossing.
De basisuitkering wordt bij invoering afgestemd op het aantal mensen dat er nu is. Als je kinderen krijgt, dan betaal je hierover geen eco-tax, maar 1/3 van jouw uitkering en 1/3 van die van je partner vormen samen de uitkering voor je kind. Je krijgt alle drie 2/3 van de oorspronkelijke uitkering. Of in het geval van 2 kinderen krijgt iedereen 2/4. Bij overlijden wordt jouw uitkering verdeeld over je kinderen. De uitkering hangt dan netjes af van je voortplantingsdrift. Bij overlijden van kinderloze mensen kan de vrijgekomen uitkering worden gebruikt voor vondelingen of verdeeld worden over de rest van de bevolking. Hoewel theoretisch juist vanuit de ouders geredeneerd, krijgen we nu wel weer het probleem terug dat je afkomst je uitkering bepaalt. Kinderen uit een groot gezin moeten daarvoor boeten met een lagere uitkering en dat is niet gewenst.

Koers uitzetten Ik heb niet de illusie dat we volgend jaar in de gehele wereld een basisuitkering en eco-tax gaan invoeren. Maar het lijkt me op langere termijn zeker haalbaar. We hebben reeds enkele uitkeringen zoals de WW. Deze zouden we kunnen uitbreiden dan wel vervangen door een basisuitkering. Dit is al meerder malen in de politiek voorgesteld. De eco-tax is op sommige punten zelfs al ingevoerd, bijvoorbeeld de verwijderingsbijdrage op elektrische apparatuur. Milieusubsidies kunnen worden stopgezet. De eco-tax en de basisuitkering moeten elkaar opheffen zodat het met een voor de overheid gesloten beurs kan. Dit kan nog worden uitgebreid met het geld dat nu gaat naar uitkeringen en subsidies. Ook de economie heeft niet te lijden onder dit nieuwe systeem. De verhoogde prijzen

ten gevolge van de eco-tax worden deels gecompenseerd door de basisuitkering die mensen ontvangen. Op den duur zal dit meer in evenwicht komen wanneer er meer milieuvriendelijkere producten komen. De wijziging van het systeem zal een extra stimulans zijn voor het milieuvriendelijker maken van producten, en daarmee zelfs de economie stimuleren. Nieuwe wijn in oude zakken? Zowel de basisuitkering als de eco-tax zijn al bekende begrippen, dus wat is er nou voor nieuws onder de zon? Het nieuwe is de juiste combinatie van beiden. Zowel aan de financiële kant als vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid, versterken de ideeën elkaar en sluiten ze goed op elkaar aan. De beargumentering dat iedereen evenveel recht heeft om de natuur te belasten, kan helpen bij de acceptatie van een basisuitkering. Hoewel dit verband in de ecosysteemoplossing duidelijker is. Lees nog maar eens de eerste paragraaf van het eerste artikel, dan weet je weer waar het eigenlijk om begon.