Druk nr 433

Warszawa, 26 lutego 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja

Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 235 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. ni"ej podpisani pos!owie wnosz# projekt ustawy:

- o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upowa"niamy pana pos!a Sebastiana Karpiniuka.

(-) Pawe! Arndt; (-) Urszula Augustyn; (-) Tadeusz Aziewicz; (-) Andrzej Biernat; (-) Jacek Brzezinka; (-) Andrzej Bu!a; (-) Renata Butryn; (-) Marek Cebula; (-) Zbigniew Chlebowski; (-) Janusz Cicho$; (-) Leszek Cie%lik; (-) Andrzej Czerwi$ski; (-) Grzegorz Dolniak; (-) Ewa Drozd; (-) Artur Dunin; (-) Zenon Durka; (-) Janusz Dzi&cio!; (-) Jerzy Feliks Fedorowicz; (-) Arkady Fiedler; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Stanis!aw Gaw!owski; (-) Magdalena G#sior-Marek; (-) Artur Gierada; (-) Tomasz G!ogowski; (-) Cezary Grabarczyk; (-) Pawe! Gra%; (-) Rafa! Grupi$ski; (-) Agnieszka Hanajczyk; (-) Jolanta Hibner; (-) Stanis!aw Huskowski; (-) Micha! Jaros; (-) Danuta Jaz!owiecka; (-) Roman Kaczor; (-) Grzegorz

Karpi$ski; (-) Ma!gorzata Kidawa-B!o$ska; (-) Magdalena Kochan; (-) Witold Kochan; (-) Ewa Kopacz; (-) Tadeusz Kope'; (-) Jacek Kozaczy$ski; (-) Agnieszka Koz!owska-Rajewicz; (-) Adam Krupa; (-) Jacek Krupa; (-) Marek Krz#ka!a; (-) Jan Kulas; (-) Tomasz Kulesza; (-) Izabela Leszczyna; (-) El"bieta (ukacijewska; (-) Antoni M&"yd!o; (-) Konstanty Miodowicz; (-) Aldona M!y$czak; (-) Czes!aw Mroczek; (-) Jan Musia!; (-) Stefan Niesio!owski; (-) S!awomir Nitras; (-) S!awomir Nowak; (-) Miros!awa Nykiel; (-) Marzena Ok!a-Drewnowicz; (-) Danuta Olejniczak; (-) Pawe! Olszewski; (-) Danuta Pietraszewska; (-) Jaros!aw Pi&ta; (-) Julia Pitera; (-) S!awomir Preiss; (-) Norbert Raba; (-) Grzegorz Raniewicz; (-) Ireneusz Ra%; (-) Tadeusz Ross; (-) Jan Rzyme!ka; (-) Wojciech Sa!uga; (-) Krystyna Skowro$ska; (-) Joanna Skrzydlewska; (-) Micha! Stuligrosz; (-) Adam Szejnfeld; (-) Grzegorz Sztolcman; (-) Jakub Szulc; (-) Krystyna Szumilas; (-) Bo"ena Szyd!owska; (-) Iwona )ledzi$ska-Katarasi$ska; (-) Irena Tomaszak-Zesiuk; (-) Cezary Tomczyk; (-) (ukasz Tusk; (-) Krzysztof Tyszkiewicz; (-) Cezary Urban; (-) Piotr van der Coghen; (-) Monika Wielichowska; (-) Jaros!aw Wa!&sa; (-) Piotr Wa%ko; (-) Wojciech Wilk; (-) Ewa Wolak; (-) Marek Wójcik; (-) Adam Wykr&t; (-) Renata Zaremba; (-) Stanis!aw *mijan.

Projekt Ustawa z dnia ……2008 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 z pó!n. zm.)

Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319 oraz z 2006 r. Nr 200, poz. 1471) w art. 105 uchyla si& ust. 2 , 3 i 4. Art. 2 Ustawa wchodzi w "ycie po up!ywie 3 miesi&cy od dnia og!oszenia.

UZASADNIENIE Z mocy Konstytucji pos!owie i senatorowie obj&ci s# szczególn# ochron# prawn# immunitetem. Taki przywilej ma zapewni' parlamentarzystom pe!n# niezale"no%' w wykonywaniu ich obowi#zków. Chodzi te" o to, by uchroni' ich przed ewentualnymi nadu"yciami ze strony w!adzy politycznej lub administracji. Pose! lub senator reprezentuj#cy swoich wyborców, mo"e prowadzi' swoj# dzia!alno%' bez obawy, "e zostanie zatrzymany, aresztowany czy oskar"ony. Niestety w ostatnich latach ten przywilej jest coraz cz&%ciej nadu"ywany. Parlamentarzy%ci wykorzystuj# go, by unikn#' odpowiedzialno%ci za przest&pstwa pospolite, takie jak np. prowadzenie samochodu po pijanemu, czy zwyk!e oszustwa. Zdarza!y si& te" sytuacje, w których osoby podejrzane o !amanie praw uzyskiwa!y mandat parlamentarny dzi&ki partyjnym uk!adom, a immunitet zapewnia! im bezkarno%'. Opisywane wielokrotne nadu"ywanie tego przywileju sprawia, "e polityków postrzega si& jako kast& stoj#c# ponad prawem, jako grup& uprzywilejowan# i przywilejów nadu"ywaj#c#. To obra"a poczucie sprawiedliwo%ci i przyzwoito%ci. Czyni z polityków grup& z gruntu podejrzan#. Wzmacnia nieufno%' wobec nich i tworzy poczucie przepa%ci mi&dzy wybra$cami a reszt# spo!ecze$stwa, mi&dzy „nimi” i „nami”. W ten sposób powraca znany z czasów PRL podzia! na „my” i „oni”, i utwierdza w przekonaniu, "e nie tak wiele zmieni!o si& w demokracji, "e w!adza oznacza przywileje, korzy%ci, a rzadko kiedy s!u"b& i obowi#zki. Immunitet w obecnym kszta!cie stawia pos!ów ponad prawem. Tym samym obni"a si& presti" parlamentu, w %lad za tym coraz gorzej oceniany jest ca!y system demokratyczny. W pa$stwie prawa nie ma potrzeby stosowania tak szerokich form uprzywilejowania polityków. Zdaniem wnioskodawców zmiany w przysz!o%ci powinny i%' w odwrotnym kierunku – zwi&kszenia odpowiedzialno%ci prawnej osób pe!ni#cych funkcje publiczne, tak aby w przypadku przest&pstw spad!y na nich surowsze kary ni" na innych obywateli. Immunitet parlamentarny (formalny) nie jest potrzebny, skoro tak wyra+nie narusza podstawow# zasad&, która mówi, "e ka"dy obywatel powinien w ten sam sposób odpowiada' za swoje post&powanie, a kiedy !amie prawo – ponosi' tego konsekwencje. Parlamentarzy%ci, tak jak wszyscy inni obywatele, powinni korzysta' z uprawnie$, które daje nam obecny porz#dek prawny. Domniemanie niewinno%ci, jawno%' "ycia publicznego, wolno%' s!owa i sumienia z pewno%ci# wystarcz#, by pe!ni' funkcje pos!a lub senatora, bez wsparcia nadmiernymi przywilejami.

Wnioskodawcy wnosz# projekt zmiany ustawy zasadniczej, który zak!ada zniesienie w ca!o%ci tzw. immunitetu formalnego w zakresie procesowym. Oznacza on zakaz poci#gni&cia do odpowiedzialno%ci pos!a do odpowiedzialno%ci karnej i administracyjnej. Jest to tzw. Ujemna przes!anka procesowa – dopóki immunitet nie zostanie uchylony b#d+ pose! sam nie wyrazi zgody na poci#gni&cie go do odpowiedzialno%ci nie jest dopuszczalne wszcz&cie lub kontynuowanie post&powania przeciwko osobie posiadaj#cej immunitet. Dokonanie przez ustawodawc& niniejszych zmian warunkuje dokonanie zmian w ustawach zwyk!ych, które wychodz# naprzeciw wyra"anym od lat oczekiwaniom spo!ecznym. OCENA SKUTKÓW RERGULACJI Projekt ustawy pozostaje poza zakresem regulacji prawa Unii Europejskiej. Wej%cie w "ycie ustawy nie spowoduje konsekwencji dla bud"etu pa$stwa.

Warszawa, 5 marca 2008 r. BAS-WAEM-522/08

Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Opinia prawna w sprawie zgodno"ci z prawem Unii Europejskiej poselskiego projektu ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (przedstawiciel wnioskodawców: pose# Sebastian Karpiniuk)
Na podstawie art. 34 ust. 9 uchwa!y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca! 1992! r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2002 r. Nr 23, poz. 398,! ze zmianami) sporz#dza si& nast&puj#c# opini&:

1. Przedmiot projektu ustawy Przedstawiony projekt ustawy zak!ada uchylenie ust&pów 2–4 w art. 105 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319 oraz z 2006 r. Nr 200, poz. 1471), reguluj#cych immunitet formalny przys!uguj#cy pos!om. Uchylane przepisy ustanawiaj# obowi#zek wyra"enia zgody odpowiednio przez Sejm albo Senat, samego pos!a albo senatora na poci#gni&cie do odpowiedzialno%ci karnej, a tak"e przewiduj# mo"liwo%' "#dania przez Sejm albo Senat zawieszenia post&powania karnego wszcz&tego wobec osoby przed dniem jej wyboru na pos!a albo senatora (art. 105 ust. 2–4 w zwi#zku z art. 108 Konstytucji). Proponowana ustawa ma wej%' w "ycie po up!ywie 3 miesi&cy od dnia og!oszenia. 2. Stan prawa Unii Europejskiej w materii obj$tej projektem ustawy Kwestie stanowi#ce przedmiot projektu ustawy nie s# regulowane prawem Unii Europejskiej.

2 3. Analiza przepisów projektu pod k%tem ustalonego stanu prawa Unii Europejskiej Prawo Unii Europejskiej nie reguluje kwestii zawartych w przepisach opiniowanego projektu. 4. Konkluzja Przedmiot projektu ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. nie jest obj&ty prawem Unii Europejskiej. Sporz!dzi": Akceptowa": Zespó" Prawa Europejskiego Dyrektor Biura Analiz Sejmowych

Micha" Królikowski

Deskryptory Bazy REX: Konstytucja, post#powanie karne, pose", projekt ustawy, przest#pczo$%, senator, Unia Europejska

Warszawa, 5 marca 2008 r. BAS-WAEM-523/08

Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Opinia prawna w sprawie stwierdzenia – w trybie art. 95a ust. 3 Regulaminu Sejmu – czy poselski projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (przedstawiciel wnioskodawców: pose# Sebastian Karpiniuk) jest projektem ustawy wykonuj%cej prawo Unii Europejskiej Przedstawiony projekt ustawy zak!ada uchylenie ust&pów 2–4 w art. 105 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319 oraz z 2006 r. Nr 200, poz. 1471), reguluj#cych immunitet formalny przys!uguj#cy pos!om. Uchylane przepisy ustanawiaj# obowi#zek wyra"enia zgody odpowiednio przez Sejm albo Senat, samego pos!a albo senatora na poci#gni&cie do odpowiedzialno%ci karnej, a tak"e przewiduj# mo"liwo%' "#dania przez Sejm albo Senat zawieszenia post&powania karnego wszcz&tego wobec osoby przed dniem jej wyboru na pos!a albo senatora (art. 105 ust. 2–4 w zwi#zku z art. 108 Konstytucji). Przedmiot projektu ustawy nie jest obj&ty prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. nie jest projektem ustawy wykonuj%cej prawo Unii Europejskiej. Sporz!dzi": Akceptowa": Zespó" Prawa Europejskiego Dyrektor Biura Analiz Sejmowych Micha" Królikowski

Deskryptory Bazy REX: Konstytucja, post#powanie karne, pose", projekt ustawy, przest#pczo$%, senator, Unia Europejska