Druk nr 179

Warszawa, 23 stycznia 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-44060-2(4)/08 Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marsza!ku. Przekazuj" przyj"ty przez Rad" Ministrów dokument:

- Informacja Rz!du na temat stanu wykorzystania "rodków Unii Europejskiej.
Jednocze#nie informuj", $e Rada Ministrów upowa$ni!a Ministra Rozwoju Regionalnego do reprezentowania Rz%du w tej sprawie w toku prac parlamentarnych.

Z wyrazami szacunku (-) Donald Tusk

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO

INFORMACJA RZ&DU RP
NA TEMAT WYKORZYSTANIA 'RODKÓW UE (W RAMACH FUNDUSZY STRUKTURALNYCH I FUNDUSZU SPÓJNO'CI)

WARSZAWA, STYCZE( 2008 R.

DEPARTAMENT KOORDYNACJI I ZARZ!DZANIA PODSTAWAMI WSPARCIA WSPÓLNOTY 1

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Informacja Rz!du na temat stanu wykorzystania "rodków Unii Europejskiej
I. Wykorzystanie "rodków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójno"ci w ramach Narodowego Planu Rozwoju 2004 – 2006 Na realizacj" dzia!a) wdra$anych w ramach Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006 Polsce zosta!a przyznana !%czna kwota ponad 12,8 mld euro, w tym 8,6 mld euro w ramach funduszy strukturalnych oraz 4,2 mld euro w ramach Funduszu Spójno#ci. Ze #rodków funduszy strukturalnych w ramach NPR 2004-2006 wspó!finansowanych jest 7 programów operacyjnych oraz 2 Inicjatywy Wspólnotowe: - Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR) – 2,97 mld euro, - Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjno"ci Przedsi#biorstw (SPO WKP) – 1,25 mld euro, - Sektorowy Program Operacyjny Transport (SPOT) – 1,16 mld euro, - Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL) – 1,47 mld euro, - Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora $ywno"ciowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich (SPO Restrukturyzacja) – 1,19 mld euro, - Sektorowy Program Operacyjny Rybo!ówstwo i Przetwórstwo Ryb (SPO Rybo!ówstwo) – 201,8 mln euro, - Program Operacyjny Pomoc Techniczna (POPT) – 28,3 mln euro, - programy IW Interreg III A, - IW Equal. Ponadto, w ramach NPR 2004-2006 realizowane s% projekty wspó!finansowane z Funduszu Spójno#ci, wspieraj%cego najwi"ksze inwestycje w dziedzinie #rodowiska i transportu (kwota #rodków z Funduszu Spójno#ci na lata 2004-2006 to ok. 4,2 mld euro). 1. Wykorzystanie "rodków z funduszy strukturalnych w ramach Narodowego Planu Rozwoju 2004 – 2006 Do ko)ca 2007 r. w ramach 7 programów operacyjnych i programów dwóch Inicjatyw Wspólnotowych wyp!acono na rzecz beneficjentów ok. 21,86 mld z! ze #rodków funduszy strukturalnych, co stanowi 69,8% alokacji na lata 2004-2006, przy czym najwy#szych p$atno"ci w skali 2007 roku dokonano w grudniu – na kwot% ponad 1,33 mld z$ (wobec #redniomiesi"cznych p!atno#ci w pozosta!ych miesi%cach 2007 r. na poziomie ok. 900 mln z! oraz szacowanego poziomu #redniomiesi"cznych p!atno#ci niezb"dnych do wykorzystania ca!o#ci alokacji na lata 2004-2006 w wysoko#ci ok. 824 mln z!). Jednocze#nie nale$y zauwa$y*, i$ w grudniu 2007 r. odnotowano wysoki wzrost p!atno#ci w ramach programów dotychczas mniej zaawansowanych pod wzgl"dem finansowym, tj. w ramach SPO Transport (p!atno#ci w grudniu to 306 mln z!), SPO Wzrost konkurencyjno"ci przedsi#biorstw (203 mln z!) oraz IW Interreg III A (ok. 83 mln z!). Najmniej zaawansowanym programem pod wzgl"dem finansowym pozostaje SPO Rybo!ówstwo i przetwórstwo ryb, gdzie dotychczasowe p!atno#ci na rzecz beneficjentów wyczerpuj% nieco ponad 51% #rodków z Finansowego Instrumentu Wspierania Rybo!ówstwa. Poni$sza tabela pokazuje p!atno#ci od pocz%tku uruchomienia programów do ko)ca 2007 r.

2

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

PROGRAM

WARTO&' P(ATNO&CI OD URUCHOMIENIA PROGRAMU DO KO)CA 2007

% ALOKACJI NA LATA 2004-2006

Wzrost konkurencyjno"ci przedsi%biorstw Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego Transport Rozwój zasobów ludzkich Restrukturyzacja i modernizacja sektora #ywno"ciowego oraz rozwój obszarów wiejskich Rybo$ówstwo i przetwórstwo ryb Pomoc Techniczna Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL Programy Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA OGÓ(EM

2 604 052 605 8 346 310 152 2 773 928 215 3 806 517 895

57,08% 77,10% 65,38% 71,00%

3 225 847 864

74,17%

376 270 563 58 720 228 282 224 307 384 015 544 21 857 887 372

51,12% 56,89% 57,78% 59,46% 69,80%

Do ko)ca 2007 r. zakontraktowano blisko 105% alokacji na lata 2004-2006 (poziom ten wynika z zastosowania mechanizmu nadkontraktacji, zgodnie z którym dodatkowe projekty finansowane b"d% z pojawiaj%cych si" oszcz"dno#ci). Stan realizacji poszczególnych programów (grudzie) 2007 r.) obrazuje poni$szy wykres:

3

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Wykres 1. Warto"% z!o&onych wniosków, podpisanych umów o dofinansowanie oraz p!atno"ci zrealizowanych z funduszy strukturalnych w ramach programów operacyjnych oraz IW EQUAL i INTERREG IIIA jako procent realizacji zobowi'za( na lata 2004-2006, wg stanu na koniec grudnia 2007 r. (zastosowany kurs: 1 euro = 3,6468 PLN).

400%

382,43%

350%

300%

275,19% 235,15% 188,68% 155,56% 165,02% 121,31% 160,91% 123,25% 104,40% 96,30% 51,12% 56,89% 116,08% 108,28% 100,23% 57,78% 59,46%

250%

200%

150% 103,07% 100% 57,08% 50% 105,18% 77,10% 98,00% 65,38% 108,25% 71,00% 110,28%

104,99% 69,80%

74,17%

0%
SPO Wzrost konkurencyjno!ci przedsi"biorstw Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego SPO Transport SPO Rozwój SPO SPO Rybo$ówstwo zasobów ludzkich Restrukturyzacja i i przetwórstwo ryb modernizacja sektora #ywno!ciowego oraz rozwój obszarów wiejskich PO Pomoc techniczna IW EQUAL IW INTERREG IIIA OGÓ%EM

warto!& wniosków z$o#onych od uruchomienia programu jako procent realizacji zobowi'za( na ca$y okres programowania 2004-2006 warto!& umów (decyzji) o dofinansowanie zawartych od pocz'tku uruchomienia programu jako procent realizacji zobowi'za( na ca$y okres programowania 2004-2006 warto!& p$atno!ci dokonanych z kont programowych od pocz'tku uruchomienia programu jako procent realizacji zobowi'za( na ca$y okres programowania 2004-2006

+%cznie od pocz%tku uruchomienia programów operacyjnych 2004-2006 do ko)ca 2007 r. skierowano do KE wnioski o refundacj" na kwot" 4,91 mld EUR (57,1% alokacji), natomiast KE przekaza!a tytu!em p!atno#ci po#rednich kwot" 4,48 mld EUR (52,1% alokacji). Realizacja zobowi!za* w kontek"cie zasady n+2 w 2007 r. Zgodnie z zasad% n+2 wymagany poziom wydatków certyfikowanych wykazanych we wnioskach do KE do ko)ca 2007 r. w poszczególnych programach operacyjnych powinien wynie#* co najmniej 41% alokacji na lata 2004 – 2006 (alokacja na lata 2004 – 2005 pomniejszona o p!atno#* zaliczkow% przekazan% przez KE), za wyj%tkiem tych programów IW Interreg III A, w których KE nie przekazywa!a zaliczki. Do ko)ca grudnia 2007 r. w przypadku wszystkich programów certyfikowano wymagan% warto#* wydatków, a w niektórych znacznie ten poziom przekroczono, co obrazuj% poni$sza tabela i wykres:

4

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Tabela 2: Warto"% wniosków o refundacj# przekazanych przez instytucj# p!atnicz' do KE oraz przekazanych przez KE p!atno"ci po"rednich w ramach poszczególnych programów wg stanu na koniec grudnia 2007 r. (euro)
Warto!& wniosków z IP do KE (EUR) PROGRAM OPERACYJNY SPO WKP ZPORR (ERDF) ZPORR (ESF) SPO Transport SPO RZL SPO Restrukturyzacja SPO Rybo!ówstwo PO PT IW EQUAL Polska-MeklemburgiaPomorze Przednie/Brandenburgia Polska-Brandenburgia Polska-Saksonia Polska-S$owacja* Polska-Czechy Polska-Litwa-Rosja (obwód kaliningradzki) Polska-Bia$oru!-Ukraina OGÓ!EM Warto!& wniosków z IP do KE jako % alokacji 2004-06 Warto!& refundacji z KE (EUR) Warto!& refundacji z KE jako % alokacji 2004-06

596 323 324 1 681 488 743 181 385 634 511 874 745 922 395 706 742 193 223 84 493 313 13 840 472 64 673 787

47,70% 566 242 155 66,50% 1 484 308 156 41,40% 178 192 027 44,00% 62,70% 62,20% 41,90% 48,90% 48,30% 509 763 928 838 239 183 704 361 053 59 290 587 13 840 471 64 659 193

45,30% 58,70% 40,60% 43,80% 57,00% 59,10% 29,40% 48,90% 48,30%

18 353 248 20 688 970 18 823 091 12 696 330 8 822 110

61,30% 68,90% 70,70% 63,50% 49,00%

12 134 595 11 507 543 5 959 392 8 218 130 4 508 770

40,50% 38,30% 22,40% 41,10% 25,00%

12 425 106 20 722 670 4 911 200 472

51,40% 54,80%

4 652 060 17 069 147

19,30% 45,10% 52,10%

57,10% 4 482 946 391

5

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Wykres 2: Warto"% wniosków o refundacje przekazanych w ramach programów2004-2006 przez stron# polsk' do KE jako procent alokacji na lata 2004 - 2006 (stan na koniec grudnia 2007 r.)

80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
SPO WKP ZPORR (ERDF) ZPORR SPO SPO RZL SPO Rolny SPO Ryby (ESF) Transport PO PT IW EQUAL Pol.-Mek. Pol.-Bran. Pol.-Sak. Pol.-S$ow . Pol.Czechy Pol.-Lit.- Pol.-Bia$.Ros. Ukr. 47,7% 66,5% 62,7% 62,2% 61,3% 68,9% 70,7%

9,3% 1,7%

11,2% 63,5% 17,5%
49% 54,8% 51,4%

25,7% 6,9%
41,4% 44%

22,0% 0,6% 3,2%

21,5%
41,9%

48,9%

48,3%

1,1%

8,1%

7,5%

5,4%

2,7% 11,2%

59,6% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8% 40,8%

59,6%

59,6% 45,9% 43,6% 48,7% 43,6%

Minimalny poziom p$atno!ci niezb"dny by spe$ni& zasad" N+2

Warto!& p$atno!ci powy#ej niezb"dnego poziomu wynikaj'cego z zasady N+2

Zagro#enia w realizacji programów na lata 2004-2006 Nale$y zauwa$y*, i$ w dotychczasowej realizacji NPR 2004-2006 nie mia!y miejsca problemy skutkuj%ce faktyczn% utrat% #rodków z tytu!u zastosowania zasady n+2 b%d, zwrotem #rodków przez stron" polsk% z powodu nieprawid!owo#ci przy realizacji programów. O ile zaistnia!y na koniec pa,dziernika 2007 r. poziom wykorzystania #rodków - ni$szy od zak!adanego w prognozie Rady Ministrów na 2007 r. (tj. ok. 60% alokacji na lata 2004-2006, w tym wydatki w okresie stycze) – pa,dziernik 2007 r. wynios!y ok. 9 mld z! wobec prognozy RM zak!adaj%cej wydatkowanie w 2007 r. 16 mld z!) oznacza konieczno#* bardzo intensywnych prac nad rozliczaniem programów w ostatnim roku ich realizacji, o tyle nale$y uzna*, $e w ramach cz"#ci programów nie powinno by* trudno#ci z wykorzystaniem ca!o#ci alokacji. Wg stanu na koniec 2007 r., po znacz%cych p!atno#ciach w grudniu, do wydatkowania w skali wszystkich programów pozostaje 30%, a poziom ten jest zró$nicowany w zale$no#ci od programu. Nale$y stwierdzi*, i$ zagro$enie pe!nego wykorzystania #rodków nie ma miejsca w odniesieniu do takich programów, jak ZPORR (w cz"#ci EFRR), SPO Restrukturyzacja…, SPO RZL. Natomiast konieczne jest przyspieszenie wydatkowania w ramach pozosta!ych programów, co de facto zosta!o ju$ odnotowane w grudniu 2007 r. Na podstawie aktualnego wykorzystania #rodków oraz obserwowanej dynamiki wdra$ania nale$y stwierdzi*, i$ programem, w którym #rodki s% zagro$one jest SPO Rybo!ówstwo…, gdzie od po!owy 2006 r. widoczny by! znaczny spadek dynamiki realizacji, spowodowany niew!a#ciwym zaprogramowaniem m.in. jednego z priorytetów (tj. Priorytetu 2, na skutek niedostosowania wsparcia do potrzeb beneficjentów w Polsce) oraz opó,nieniem w reagowaniu IZ na pojawiaj%ce si" problemy. Cz"ste zmiany organizacyjne w umiejscowieniu Instytucji Zarz%dzaj%cej SPO Rybo!ówstwo… zwi%zane zarówno z utworzeniem Ministerstwa Gospodarki Morskiej, jak i b"d%cymi tego konsekwencj% zmianami wewn%trz MRiRW, spowodowa!y w konsekwencji niedobór kadrowy i trudno#ci organizacyjne w strukturach realizuj%cych zadania w ramach IZ SPO Rybo!ówstwo…. 6

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

W okresie od lipca do grudnia 2007 r. IZ SPO Rybo!ówstwo…, przej#ciowo znajdowa!a si" w Departamencie Rozwoju Obszarów Wiejskich, odpowiedzialnym za realizacj" SPO Restrukturyzacja i modernizacja sektora &ywno"ciowego oraz rozwój obszarów wiejskich. W tym okresie IZ podj"!a dzia!ania w celu odblokowania przekazywania refundacji #rodków UE przez Komisj" Europejsk%, przygotowania kolejnych wniosków o refundacj" do KE, zapewnienia bie$%cego finansowania realizacji Programu i w zwi%zku z tym zapobie$enia utracie #rodków UE w wyniku zasady n+2, a tak$e wspólnie z ARiMR przygotowano plan dzia!a) naprawczych zmierzaj%cych do jak najwi"kszego wykorzystania #rodków UE w tym programie i zmniejszenia niezgodno#ci w stosunku do bazy SFC. Od pocz%tku 2008 r. rol" Instytucji Zarz%dzaj%cej SPO Rybo!ówstwo…, przej%! Departament Rybo!ówstwa utworzony ponownie w MRiRW. Jednak$e, trzeba z ca!% #wiadomo#ci% stwierdzi*, $e cz"#* zaleg!o#ci zaistnia!ych w 2006 i 2007 r. mo$e okaza* si" nie do nadrobienia na obecnym etapie realizacji perspektywy 2004-2006. Ponadto, analizuj%c potencjalne zagro$enia dla realizacji programów wspó!finansowanych z funduszy strukturalnych w 2008 r. mo$na wskaza* pewne kwestie o charakterze horyzontalnym, wynikaj%ce z wcze#niejszego przebiegu realizacji programów, z zaistnia!ych niekorzystnych okoliczno#ci lub maj%ce w zasadzie od pocz%tku realizacji NPR charakter systemowy i uzale$niony od ogólnych uwarunkowa) prawnych w Polsce. Do wspomnianych kwestii problemowych: 1. Problemy instytucjonalne spowodowane cz"stymi zmianami struktur administracyjnych oraz niedoborami kadrowymi, wp!ywaj%cymi na tempo rozlicze), nasilonymi w cz"#ci instytucji przez zwi"kszaj%cy si" zakres zada) zwi%zanych z przygotowaniem programów na lata 2007-2013, a tak$e wynikaj%ce ze zbyt niskiego poziomu wynagrodze). Nale$y podkre#li*, i$ w sytuacji równoleg!ej realizacji dwóch perspektyw finansowych, zasoby kadrowe instytucji uczestnicz%cych w polskim systemie wdra$ania s% wci%$ niewystarczaj%ce i w kontek#cie kwoty wsparcia przypadaj%cej na urz"dnika znacznie odbiegaj%ce od standardów w innych krajach UE oraz od zalece) KE w tym obszarze. 2. Bariery administracyjne i prawne, m.in. w zakresie prawa zagospodarowania przestrzennego oraz prawa ochrony #rodowiska. budowlanego,

3. D!ugotrwa!y proces inwestycyjny, wynikaj%cy m.in. z konieczno#ci stosowania procedur ustawy Prawo Zamówie( Publicznych. 4. Niewystarczaj%cy potencja! firm budowlanych i wzrastaj%ce koszty us!ug na rynku budowlanym, zwi"kszaj%ce koszty przyj"tych do dofinansowania inwestycji. 5. Opó,nianie procesu wnioskowania o p!atno#ci przez beneficjentów - znaczna cz"#* wydatków poniesionych na realizacj" projektów nie przekszta!ca si" w p!atno#ci z kont programowych. Przyczyn% takiego stanu rzeczy jest odk!adanie przez beneficjentów momentu sporz%dzania wniosków o p!atno#*, w szczególno#ci w przypadku beneficjentów instytucjonalnych, którzy maj% zapewnione #rodki na dalsz% realizacj" projektów (np. w bud$etach) i nie s% uzale$nieni od refundacji; 6. Trudno#ci zwi%zane z realizacj% du$ych projektów z zakresu informatyzacji administracji, czego wyrazistym przyk!adem jest niepowodzenie w realizacji na przestrzeni lat 2006-2007 projektu Przebudowa i integracja systemu rejestrów pa(stwowych (PESEL2), wdra$anego przez MSWiA, o warto#ci stanowi%cej pocz%tkowo blisko 50% warto#ci dzia!ania 1.5 w SPO WKP. 7. Mo$liwo#* zawieszenia przez Komisj" Europejsk% p!atno#ci we wszystkich programach finansowanych ze #rodków EFRR. Zgodnie z wyra$onym stanowiskiem, Komisja Europejska oczekuje, i$ strona polska przeka$e na prze!omie stycznia i lutego 2008 r., w ramach wszystkich programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, kompletn% list" projektów wraz z odpowiadaj%cymi im wnioskami o p!atno#* (wed!ug stanu 7

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

na koniec 2007 r.). Nale$y zauwa$y*, i$ z uwagi na zaleg!o#ci w zakresie rejestracji danych o projektach w systemach informatycznych, nawarstwiaj%ce si" w niektórych programach we wcze#niejszych latach, na obecnym etapie w cz"#ci programów przedmiotowe zestawienia nie funkcjonuj% w pe!nym zakresie i przedstawienie ww. danych w wymaganym formacie i w na!o$onym przez KE terminie mo$e okaza* si" niewykonalne. Dzia$ania podejmowane przez Rz!d w odniesieniu do zaistnia$ych problemów: 1. W zwi%zku z zagro$eniem realizacji zobowi%za) w 2007 r. w ramach SPO Rybo!ówstwo… oraz cz"#ci programów IW Interreg IIIA, w okresie listopad - grudzie) 2007 r. prowadzone by!y intensywne prace w celu po#wiadczenia i przekazania do Komisji Europejskiej wniosków o p!atno#ci po#rednie w kwocie wystarczaj%cej dla unikni"cia utraty #rodków. Cel ten zosta! zrealizowany, o czym jest mowa we wcze#niejszych paragrafach niniejszego materia!u. 2. Weryfikacja w listopadzie 2007 r. stanu wdra$ania poszczególnych programów w porozumieniu z Instytucjami Po#rednicz%cymi (w!a#ciwe resorty) w celu podj"cia pilnych dzia!a) zwi%zanych z rozliczeniami w ramach programów – pierwszym efektem wspomnianej mobilizacji by! znacz%cy wzrost #redniomiesi"cznej p!atno#ci, odnotowany w grudniu (ponad 1,33 mld z! wobec wcze#niejszego poziomu #redniomiesi"cznych p!atno#ci ok. 900 mln z!). 3. Wprowadzono praktyk" regularnych spotka) (co 2 tygodnie) Instytucji Zarz%dzaj%cych i kluczowych Instytucji Po#rednicz%cych oraz przedstawicieli Ministerstwa Finansów w celu bie$%cej analizy realizacji programów obu perspektyw, a tak$e wypracowywania dzia!a) zaradczych w przypadku identyfikowania problemów. W chwili obecnej dobiegaj% ko)ca prace nad wydaniem Zarz%dzenia Prezesa Rady Ministrów powo!uj%cego Mi"dzyresortowy Zespó! pod przewodnictwem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, które nada ramy proceduralne wspomnianym cyklicznym spotkaniom. Jednocze#nie zostanie uchylone Zarz%dzenie PRM powo!uj%ce Komitet Monitoruj%cy do Spraw Wykorzystania Funduszy ze 'rodków UE utworzony w lipcu 2006 r., którego formu!a, oparta na spotkaniach wy!%cznie ministrów lub wiceministrów nie sprawdzi!a si" w praktyce. 4. Obecnie trwaj% prace nad opracowaniem prognoz wydatkowania #rodków w ramach obu perspektyw finansowych – przyj"cie przez Rad" Ministrów ww. prognoz planowane jest na luty –marzec br. 5. W celu wzmocnienia zdolno#ci instytucjonalnej w systemie wdra$ania prowadzona jest aktualizacja Planu dzia!a( na rzecz zwi#kszenia potencja!u administracyjnego jednostek zaanga&owanych w realizacj# Programów Operacyjnych w Polsce w latach 2007-2013 w celu jak najbardziej optymalnego alokowania posiadanych i planowanych zasobów kadrowych oraz zapewnienia stabilnego i motywuj%cego systemu wynagradzania. 6. Kontynuowana jest #cis!a wspó!praca z beneficjentami, w szczególno#ci w odniesieniu do projektów o wysokiej warto#ci w celu zapewnienia p!ynno#ci procesu rozlicze) finansowych (m. in. efekty tej bie$%cej wspó!pracy uwidoczni!y si" w grudniu 2007 r. w postaci wzrostu p!atno#ci). 7. Od listopada 2007 r. trwaj% intensywne prace w zakresie uzupe!niania informatycznych baz danych w poszczególnych programach, tak by by!o mo$liwe wywi%zanie si" na prze!omie stycznia i lutego br. z zobowi%za) na!o$onych prze KE w zakresie przed!o$enia elektronicznych zestawie) danych o projektach. 8. Odnotowano post"p w zakresie realizacji projektów opó,nionych dotychczas w zwi%zku z kwestiami dotycz%cymi konieczno#ci wype!niania warunków #rodowiskowych oraz uzyskiwania decyzji KE (w okresie listopad 2007 r. – stycze) 2008 r. KE odblokowa!a kolejnych 5 projektów finansowanych z Funduszu Spójno#ci (w tym projekty: 2004/PL/16/P/PT/016 Modernizacja linii kolejowej E-30 na odcinkach W#gliniec-Zgorzelec 8

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 15 stycznia 2008 i W#gliniec-Bielawa Dolna oraz 2003/PL/P/PE/045 Zaopatrzenie w wod# i oczyszczenie "cieków w Tarnowie) oraz wyda!a decyzj" potwierdzaj%c% poziom dofinansowania dla projektu SPOT/2.1/13/04 „Przebudowa drogi krajowej nr S22 na odcinku Elbl'gGrzechotki” - podpisanie umowy o dofinansowanie planowane jest na luty 2008 r. Ponadto, 6 grudnia 2007 r. zawarta zosta!a umowa o dofinansowanie projektu SPOT/1.1.3/182/07 „Budowa I linii metra odcinek od szlaku B20 do stacji A23 M!ociny wraz z torami odstawczymi i w#z!a komunikacyjnego M!ociny”). 2. Wykorzystanie Funduszu Spójno"ci na lata 2004-2006 Poziom wykorzystania 'rodki z Funduszu Spójno#ci wykorzystywane s% do wspó!finansowania du$ych projektów z zakresu ochrony #rodowiska i infrastruktury transportowej. Obecnie z Funduszu Spójno#ci wspó!finansowanych jest 130 projektów, w tym 90 projektów w sektorze #rodowiska, 38 projektów w sektorze transportu i 2 projekty pomocy technicznej.
Tabela 3: Warto"% wniosków o p!atno"% przekazanych do KE (EUR) Warto!" wniosków Warto!" wniosków o p#atno!" o p#atno!" Dofinansowanie z przekazanych do KE przekazanych do FS KE od pocz$tku w okresie 01.12. - 31.12.2007 realizacji programu 2 2 850 516 602 2 782 541 500 5 633 058 102 3 10 095 976 24 462 912 34 558 888 4 909 157 145 1 314 108 027 2 223 265 172 % wnioskowania w miesi$cu w stosunku do alokacji FS 5=3/2 0,35% 0,88% 0,61% % wnioskowania od pocz$tku realizacji w stosunku do alokacji FS 6=4/2 31,89% 47,23% 39,47%

Sektor

1 %rodowisko Transport RAZEM

Tabela 4: Warto"% p!atno"ci z KE (EUR) Warto!" p#atno!ci z KE w okresie 01.12. - 31.12.2007 3 18 194 222 66 916 565 85 110 787 Warto!" p#atno!ci z KE przekazanych od pocz$tku realizacji programu 4 862 259 232 1 223 721 955 2 085 981 187 % refundacji w miesi$cu w stosunku do alokacji FS 5=3/2 0,64% 2,40% 1,51% % refundacji od pocz$tku realizacji programu w stosunku do alokacji FS 6=4/2 30,25% 43,98% 37,03%

Sektor

Dofinansowanie z FS 2 2 850 516 602 2 782 541 500 5 633 058 102

1 %rodowisko Transport RAZEM

Wype$nianie zasad m+12, m+24 a) zasada m+24 W chwili obecnej $aden projekt nie jest zagro$ony naruszeniem zasady m+24. b) zasada m+12 W chwili obecnej $aden projekt nie jest zagro$ony naruszeniem zasady m+12.

9

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warunki pe$nego wykorzystania alokacji Funduszu Spójno"ci ! Wype"nienie warunków #rodowiskowych na"o$onych na projekty

15 stycznia 2008

Warunki #rodowiskowe zosta!y na!o$one na projekty przez KE a ich wype!nienie warunkuje refundacj" poniesionych przez Beneficjentów wydatków. Bie$%cy monitoring wype!niania warunków prowadzony jest od 2004 r. Warunki #rodowiskowe warunkuj%ce p!atno#ci zaliczkowe i po#rednie ze #rodków FS na!o$one zosta!y przez KE na 49 projektów: 38 1 w sektorze #rodowiska (z czego 21 projektów z roku 2004) i 11 2 w sektorze transportu (w przypadku 1 projektu raport powinien by* przekazywany do KE corocznie, w 1 projekcie warunek zosta! uznany za wype!niony pod warunkiem regularnego przekazywania do KE uzgodnionych raportów). Wed!ug stanu na 31 grudnia 2007 r. w sektorze #rodowiska warunki #rodowiskowe wype!nione zosta!y dla 31 projektów. W przypadku 5 projektów dokumentacja dotycz%ca oceny oddzia!ywania na #rodowisko zosta!a ju$ przekazana do KE. Dokumentacja potwierdzaj%ca wype!nienie ww. warunków dla kolejnych projektów jest w fazie przygotowania. Prace nad wype!nianiem ww. warunków s% zaawansowane, sukcesywnie dokumentacja przekazywana jest do KE, maleje zatem ryzyko niewykorzystania #rodków FS. W sektorze transportu wymagana dokumentacja na temat oceny oddzia!ywania na #rodowisko zosta!a przekazana do KE dla wszystkich 11 projektów, na które KE na!o$y!a warunki szczególne. Dla 1 projektu (2004/PL/16/C/PT/004 A-4, odcinek: Zgorzelec – Krzy&owa) KE nie potwierdzi!a wype!nienia warunków #rodowiskowych. Dla 10 projektów warunki zosta!y uznane przez KE za wype!nione, dla 2 projektów 2004/PL/16/C/PT/007 Przebudowa DK nr 2, odc. Siedlce – Terespol (granica pa(stwa) i 2004/PL/16/C/PT/002 Budowa drogi ekspresowej S8, odc. Radzymin – Wyszków, wraz z obwodnic% miasta Wyszkowa warunki zosta!y uznane przez KE za cz"#ciowo wype!nione, natomiast dla jednego projektu na!o$ony warunek dotyczy p!atno#ci ko)cowej.
Tabela 5: Stan wype!nienia warunków "rodowiskowych w projektach FS na 31 grudnia 2007 r.

Sektor

Liczba warunków 38 11* 49

Liczba projektów, Liczba dla których wype$nionych dokumentacja oo" zosta$a przes$ana warunków do KE 31 10** 41 5 2 7

Liczba projektów, dla których dokumentacja oo" jest w trakcie przygotowania 4* Modernizacja DK 2, odc. Siedlce – Terespol w obszarze adm. woj. mazowieckiego 4

&rodowisko Transport Razem

* w tym 1 warunek na!o$ony na p!atno#* ko)cow% w projekcie ** w tym dla 6 projektów wype!nione ca!kowicie, dla 2 projektów wype!nione cz"#ciowo, dla 1 projektu warunek dotyczy p!atno#ci ko)cowej

+%czna warto#* dofinansowania ze #rodków Funduszu Spójno#ci dla projektów obarczonych warunkami #rodowiskowymi wynosi 3,35 mld euro. W wyniku wype!nienia w latach 2005 2007 r. 41 warunków #rodowiskowych odblokowano #rodki na sum" 2,7 mld euro. Warto#* projektów, których dotycz% pozosta!e warunki #rodowiskowe (8) opiewa na sum" blisko 650 mln euro.
1 2

w tym 1 projekt, dla którego warunek dotyczy p!atno#ci ko)cowej. w tym 1 projekt, dla którego warunek dotyczy p!atno#ci ko)cowej.

10

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Dzia!ania zaradcze:

15 stycznia 2008

Dla przyspieszenia wype!niania warunków #rodowiskowych okre#lony zosta! harmonogram ich wype!niania monitorowany przez wszystkie instytucje. Warunki realizowane s% stopniowo przez beneficjentów, co znacz%co wp!ywa na podniesienie poziomu wydatkowania i wnioskowania o #rodki do KE, a co za tym idzie otrzymywane p!atno#ci. ! Realizacja pe"nego zakresu rzeczowego projektów okre#lonego w Decyzjach KE o przyznaniu dofinansowania w sytuacji niedoboru #rodków

Bior%c pod uwag" niedobór #rodków w projektach zagro$enie wykorzystania pe!nej alokacji (przy spe!nieniu warunków #rodowiskowych i kwalifikowalno#ci kosztów) nie jest zagro$one. Istnieje jednak potencjalne zagro$enie wykonania pe!nego zakresu rzeczowego w terminie okre#lonym w decyzjach o dofinansowaniu. Wi%$e si" to przede wszystkim z konieczno#ci% powtarzania procedur przetargowych, co wp!ywa na wyd!u$enie czasu realizacji kontraktów. Dzia!ania zaradcze: Organizowane s% indywidualne spotkania z beneficjentami, podczas których wypracowywane s% rozwi%zania (m.in. zmiany w procedurze przetargowej, modyfikacje projektów) zapewniaj%ce terminow% realizacj" projektów z zapewnieniem wype!nienia oczekiwanego efektu ekologicznego. ! Przekroczenia kosztów projektów

Warto#* przekrocze) w projektach sektora #rodowiska i transportu zgodnie ze stanem na 30.11. 2007 r.

Sektor

Warto"+ przekrocze* (w mln Euro) 1 136 556

% kosztów

&rodowisko Transport Koleje

27% 39%

Drogi Razem

280 1 972

13% 25%

Tendencja przekrocze) warto#ci projektów post"puje szczególnie w sektorze #rodowiska, w odniesieniu do posiadanych przez MRR danych za wrzesie) 2007 r., nast%pi! wzrost wynosz%cy ok. 300 mln Euro. Przekroczenia w sektorze transportu utrzymuj% si" na sta!ym poziomie. W#ród g!ównych przyczyn tego stanu rzeczy, wymienia si" wzrost cen na rynku budowlanym, niedoszacowania warto#ci projektu w fazie aplikowanie o wsparcie z FS, niestabilno#* polskich norm prawnych, nieodpowiedni zakres projektów. Na pocz%tku 2008 r. nale$y si" spodziewa*, i$ KE uko)czy opracowanie wytycznych dotycz%cych post"powania w przypadku przekrocze) w projektach.

11

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Tabela 6: Zestawienie warunków koniecznych pe"nego wykorzystania alokacji Funduszu Spójno#ci.

Lp.

Problem

Liczba i warto"+ dofinansowania projektów, których dotyczy problem

Komentarz

1

Uzyskanie kompromisu z KE w zakresie okre#lenia dzia!a) kompensacyjnych dla obszarów NATURA 2000

Budowa autostrady A-4, odcinek: Zgorzelec – Krzy&owa

202,8 mln euro

Prace nad wype!nieniem wymogów KE w toku.

+%cznie KE na!o$y!a warunki na 49 projektów Wype!niono 41 warunków 2 Wype!nienie warunków #rodowiskowych na!o$onych na projekty 8 0,6 mld euro

3,4 mld euro. 2,7 mld euro

3

Finansowanie wykazywanego w projektach FS niedoboru #rodków Realizacja pe!nego zakresu rzeczowego projektów okre#lonego w Decyzjach KE o przyznaniu dofinansowania w sytuacji niedoboru #rodków Przyspieszenie tempa prac w projektach FS wobec zbli$aj%cej si" ko)cowej daty kwalifikowalno#ci wydatków – 31.12.2010

73

4 mld euro

4.

56

3,5 mld euro

5.

Wszystkie projekty

Wymagan% dokumentacj" 0,7 mld przekazano do KE dla 7 euro projektów W przygotowaniu pozostaje 0,1 mld dokumentacja dla 4 euro projektów Szacunkowa warto#* przekrocze) kosztów kwalifikowanych w projektach FS to ok. 1,97 mld euro, co stanowi ok. 25% warto#ci kosztów kwalifikowanych projektów. Wobec wykazywanych przekrocze) warto#ci kosztów kwalifikowanych projektów FS realizacja za!o$onego zakresu finansowego projektów nie jest zagro$ona. Wzrost kosztów inwestycji mo$e natomiast wp!yn%* na jej wykonanie rzeczowe. A$ 80 spo#ród 130 projektów FS planuje zako)czenie realizacji na rok 2010. Ewentualne dalsze opó,nienia gro$% wykroczeniem poza ostateczn% dat" kwalifikowalno#ci wydatków.

12

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Problemy systemowe ! Podr%czniki procedur instytucji odpowiedzialnych za realizacj% po"rednicz!cych

15 stycznia 2008

oraz

Podmiotów

Kwestia aktualizacji podr"cznika procedur dla Ministerstwa Transportu zosta!a rozwi%zana, Podr"cznik Procedur Ministerstwa 'rodowiska zosta! przekazany do Instytucji Zarz%dzaj%cej 15 pa,dziernika 2007 r. z jednoczesn% informacj%, $e w zwi%zku z ko)cowym etapem prac nad uproszczeniami systemu, niezw!ocznie po ich zako)czeniu zostanie przekazany zaktualizowany Podr"cznik (uaktualniony podr"cznik zosta! przes!any do MRR w dniu 5 grudnia 2007 r., fakt ten zostanie odnotowany w nast"pnej Informacji o stanie realizacji Funduszu Spójno"ci). Aktualizacja ww. podr"czników jest szczególnie istotna, gdy$ daje IZ uzasadnion% pewno#*, i$ przekazane zadania s% realizowane prawid!owo, za# Instytucji P!atniczej informacj", $e raporty z post"pów w realizacji projektów (przygotowywane w oparciu o zaktualizowane w lutym 2007 r. wytyczne) przekazywane w za!%czeniu do wniosków o p!atno#* s% sporz%dzane i weryfikowane w sposób prawid!owy. Wnioski i rekomendacje W nawi%zaniu do kwestii oraz problemów poruszonych w niniejszym materiale: ! Umowy

Ministerstwo 'rodowiska powinno potwierdzi* podpisanie wszystkich umów o dofinansowanie dla projektów zatwierdzonych w 2006 r. i przekaza* ich kopie do IZ. ! Niska warto"+ p$atno"ci z KE

a. Ministerstwo 'rodowiska odpowiednio w zakresie swoich kompetencji powinno nadal podejmowa* wszelkie niezb"dne dzia!ania maj%ce na celu wype!nienie przez Beneficjentów warunków szczególnych zawartych w decyzjach. b. Nale$y usprawni* proces realizacji prognoz wnioskowania. ! Problemy systemowe

a. Ministerstwo 'rodowiska powinno zapewni* aktualizacj" podr"czników procedur. b. Ministerstwo 'rodowiska powinno zapewni* aktualizacj" podr"cznika NFO'iGW i po zaopiniowaniu/zatwierdzeniu przekaza* podr"cznik do IZ. c. Ministerstwo 'rodowiska oraz Ministerstwo Infrastruktury powinny zapewni* w zakresie swoich kompetencji przyspieszenie prac nad weryfikacj% i aktualizacj% raportów w systemie SIMIK. Wytyczne opracowane do systemu SIMIK s% ca!y czas aktualizowane przez Instytucj" Zarz%dzaj%c% i ulegaj% niezb"dnym modyfikacjom zgodnie ze zg!aszanymi problemami przez instytucje zaanga$owane we wdra$anie Funduszu Spójno#ci.

13

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego II.

15 stycznia 2008

Informacja o realizacji programów operacyjnych w ramach perspektywy finansowej 2007-2013

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia to podstawowy dokument przygotowywany przez ka$dy kraj cz!onkowski UE, okre#laj%cy krajowe priorytety, na które b"d% przeznaczone unijne fundusze w okresie programowania 2007 – 2013. Przedstawia on ponadto analiz" sytuacji spo!eczno-gospodarczej kraju i jego regionów, formu!uje najwa$niejsze wyzwania w perspektywie kolejnych lat oraz okre#la cele zmierzaj%ce do osi%gni"cia spójno#ci spo!ecznogospodarczej i terytorialnej z krajami i regionami Wspólnoty. NSRO zosta!y przygotowane przez polski rz%d na podstawie wytycznych Unii Europejskiej okre#laj%cych g!ówne cele polityki spójno#ci UE. Dokument uwzgl"dnia jednocze#nie zapisy Strategii Rozwoju Kraju na lata 2007-2015 oraz Krajowego Programu Reform na lata 2005-2008, odpowiadaj%cego na wyzwania zawarte w „odnowionej” Strategii Lizbo)skiej. Dokument ten zosta! formalnie zaakceptowany przez KE w dniu 7 maja 2007 r. Cele strategiczne NSRO oraz cele horyzontalne zostan% osi%gni"te za pomoc% programów operacyjnych krajowych i regionalnych, realizowanych w ramach celów Konwergencja oraz Europejska Wspó!praca Terytorialna. W okresie programowania 2007 – 2013 Polska b"dzie najwi"kszym beneficjentem unijnej polityki spójno#ci. Spo#ród 347 mld euro przeznaczonych na ten cel, ponad 67,3 mld euro zosta!o przyznane Polsce (blisko 1/5 bud$etu UE na polityk" spójno#ci). +%cznie z wspó!finansowaniem krajowym, kwota ta wynosi ok. 85,6 mld euro.
Wykres 3. Podzia! "rodków polityki spójno"ci dla Polski

16 Regionalnych Propgramów Operacyjnych 25% PO Pomoc Techniczna 1%

Programy EWT 1%

Rezerwa 2%

PO Infrastruktura i !rodowisko 42%

PO Rozwój Polski Wschodniej 3% PO Innowacyjna Gospodarka 12%

PO Kapita" Ludzki 14%

14

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

W listopadzie i grudniu 2007 r. dobiega! ko)ca proces zatwierdzania programów operacyjnych przez Komisj" Europejsk%. W dniu 7 grudnia 2007 r. zosta!a wydana decyzja KE zatwierdzaj%ca najwi"kszy z programów operacyjnych na lata 2007-2013, PO Infrastruktura i )rodowisko, b"d%cy jednocze#nie najwi"kszym programem wspó!finansowanym z funduszy unijnych w historii polityki spójno#ci UE. W dniu 21 grudnia 2007 r. zatwierdzony zosta! ostatni program regionalny - Regionalny Program Operacyjny Województwa )wi#tokrzyskiego. Prowadzone s% prace nad programami Celu 3 Europejska Wspó!praca Terytorialna (do dn. 21 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdzi!a nast"puj%ce programy: Program Operacyjny Wspó!pracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska, Program Wspó!pracy Transgranicznej Polska – Litwa, Program Wspó!pracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika S!owacka, Program Operacyjny Wspó!pracy Transgranicznej Polska – Saksonia, Program Europa 'rodkowa oraz INTERREG IV C). Zatwierdzenie pozosta!ych programów planowane jest w I kwartale 2008 r. Finalizowany jest równie$ etap tworzenia systemu instytucjonalnego, co umo$liwi przyst%pienie w najbli$szym czasie do audytu zgodno#ci, wymaganego przepisami Rozporz%dzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Poni$ej przedstawiono informacje o realizacji poszczególnych programów 3 : PO Infrastruktura i %rodowisko Negocjacje Programu Operacyjnego Infrastruktura i )rodowisko trwa!y od maja do wrze#nia 2007 r. W ramach negocjacji odby!y si" dwie formalne rundy negocjacyjne oraz szereg spotka) o charakterze technicznym. W dniu 7 grudnia 2007 r. zosta!a podpisana decyzja KE zatwierdzaj%ca program do realizacji. Do ko)ca listopada 2007 r. zako)czy! si" proces tworzenia systemu instytucjonalnego Programu. Instytucja Zarz%dzaj%ca podpisa!a porozumienia ze wszystkimi Instytucjami Po#rednicz%cymi, a te z kolei zawar!y stosowne porozumienia z Instytucjami Po#rednicz%cymi II stopnia. Obecnie trwaj% prace nad aneksem porozumienia mi"dzy Ministrem Infrastruktury a Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Aneks b"dzie dotyczy! wdra$ania przez CUPT Dzia!ania 7.2 „Rozwój transportu morskiego” w ramach Osi priorytetowej VII - Transport Przyjazny )rodowisku (wcze#niej przypisanego Ministerstwu Gospodarki Morskiej). Równolegle trwaj% prace nad Szczegó!owym opisem priorytetów PO Ii' oraz nad projektami Instrukcji wewn"trznych dla poszczególnych instytucji uczestnicz%cych w systemie wdra$ania Programu. W dniu 14 grudnia 2007 r. KE przekaza!a przys!uguj%c% Polsce zaliczk" w ramach Programu w wysoko#ci 669 155 444 EUR (w tym 114 746 600 EUR w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz 554 408 844 EUR w ramach Funduszu Spójno#ci, co stanowi odpowiednio 2% oraz 2,5% alokacji przewidzianej w ramach poszczególnych funduszy na Program.

3

Na podstawie Informacji miesi!cznej „Wykorzystanie "rodków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójno"ci w ramach NPR 2004-2006 oraz NSRO 2007-2013” wg stanu na koniec listopada 2007 r.; w przypadku dysponowania bardziej aktualnymi danymi, zosta#y one w materiale uwzgl!dnione.

15

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego PO Kapita" Ludzki

15 stycznia 2008

Bud$et PO KL wynosi ponad 11,4 mld EUR, z czego ponad 9,7 mld EUR to wspó!finansowanie UE, a ok. 1,7 mld EUR to wk!ad krajowy (jest to najwi"kszy program w Unii Europejskiej wspó!finansowany przez Europejski Fundusz Spo!eczny). PO KL zosta! oficjalnie przekazany do Komisji Europejskiej (KE) w dniu 12 grudnia 2006 r. Rozmowy mi"dzy stron% polsk% a przedstawicielami KE trwa!y od 21 marca 2007 r. - w ramach negocjacji odby!y si" trzy formalne rundy negocjacyjne, które zako)czono 11 czerwca 2007 r. PO KL zosta! zatwierdzony przez KE do realizacji w dniu 28 wrze#nia 2007 r. Szczegó!owy opis Priorytetów Programu Operacyjnego Kapita! Ludzki 2007-2013 zosta! opracowany i zatwierdzony w dniu 18 wrze#nia 2007 r. Ogólne kryteria wyboru projektów dla PO KL oraz szczegó!owe kryteria dla projektów realizowanych w trybie pilota$owym zosta!y przyj"te przez Pre-komitet Monitoruj%cy PO KL w dniu 18 wrze#nia 2007 r. Szczegó!owe kryteria wyboru projektów dla operacji finansowych w 2008 roku zosta!y zatwierdzone przez Komitet Monitoruj%cy w dniach 21-22 listopada 2007 r. w ramach 69 Planów dzia!ania (5 dla Priorytetów I–V oraz 64 dla Priorytetów VI–IX w 16 województwach). W II po!owie pa,dziernika br., uruchomiono pierwsze nabory wniosków w ramach konkursów pilota$owych w Priorytetach: VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich - poddzia!anie 6.1.1 Wsparcie osób pozostaj%cych bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy, VIII Regionalne kadry gospodarki - poddzia!anie 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsi"biorstw, oraz IX Rozwój wykszta!cenia i kompetencji w regionach, dzia!anie - 9.5 Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich. Województwo podkarpackie jako pierwsze og!osi!o nabór wniosków w dniu 17 pa,dziernika 2007 r. Do ko)ca pa,dziernika 2007 r. w ramach ww. priorytetów nabór wniosków og!osi!y jeszcze województwa: dolno#l%skie (22.10 2007 r. - za wyj%tkiem dzia!ania 9.5), warmi)sko-mazurskie (29.10.2007r) oraz opolskie (30.10.2007r). Budowa systemu instytucjonalnego dla PO KL zosta!a zako)czona. Rol" Instytucji Po#rednicz%cych dla Priorytetów realizowanych w ramach komponentu centralnego pe!ni%: Ministerstwo Pracy i Polityki Spo!ecznej (Priorytet I oraz II), Ministerstwo Edukacji Narodowej (Priorytet III), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy$szego (Priorytet IV). W ramach Priorytetu V, dla którego nie wyznaczono Instytucji Po#rednicz%cej, odpowiedni% koordynacj" dzia!a) zapewnia IZ w Departamencie Zarz%dzania EFS, MRR. Priorytety VIIIX PO KL s% realizowane w ramach tzw. komponentu regionalnego i tu Instytucjami Po#rednicz%cymi s% samorz%dy województw, które okre#laj% system wdra$ania komponentu regionalnego w ramach danego województwa. Do ko)ca 2007 r. 23 Instytucje Po#rednicz%ce oraz Instytucja Zarz%dzaj%ca z!o$y!y deklaracje gotowo#ci do audytu zgodno#ci. W dniu 7 listopada 2007 r. wp!yn"!y, w ramach p!atno#ci zaliczkowej, #rodki z Komisji Europejskiej w kwocie 194,1 mln EUR. Do ko)ca grudnia 2007 r. zawarte zosta!y 3 umowy o dofinansowanie w ramach Priorytetu VII, a wg stanu na 14 stycznia 2008 r. w ramach programu zarejestrowano ponad 1 100 wniosków o dofinansowanie spe!niaj%cych kryteria formalne.

16

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego PO Rozwój Polski Wschodniej

15 stycznia 2008

W realizacj" Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej na lata 2007-2013 zostanie zaanga$owanych niemal 2,68 mld EUR, w tym ponad 2,27 mld EUR ze #rodków Unii Europejskiej. Negocjacje PO Rozwój Polski Wschodniej zosta!y zako)czone we wrze#niu 2007 r., natomiast Komisja Europejska podpisa!a decyzj" w sprawie przyj"cia PO RPW w dniu 1 pa,dziernika 2007 r. Szczegó!owy opis priorytetów zosta! poddany konsultacjom spo!ecznym i obecnie znajduje si" w ko)cowej fazie opracowywania. System instytucjonalny Programu ukszta!towa! si" ostatecznie w czerwcu 2007 r., po podpisaniu porozumienia z jedyn% Instytucj% Po#rednicz%c% w ramach PO RPW – Polsk% Agencj% Rozwoju Przedsi"biorczo#ci. Obecnie trwaj% prace nad projektami Instrukcji wewn#trznych dla Instytucji Zarz%dzaj%cej Programem oraz Instytucji Po#rednicz%cej. W dniu 30 pa,dziernika 2007 r. Komisja Europejska przekaza!a p!atno#* zaliczkow% dla PO Rozwój Polski Wschodniej w wysoko#ci 45 475 875 EUR w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. PO Innowacyjna Gospodarka Negocjacje PO Innowacyjna Gospodarka trwa!y od stycznia do wrze#nia 2007 r. W ramach negocjacji odby!a si" jedna formalna runda negocjacyjna oraz szereg spotka) o charakterze technicznym. Decyzja Komisji Europejskiej przyjmuj%ca do realizacji Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka zosta!a podpisana w dniu 1 pa,dziernika 2007 r. Nast"pnie, wynegocjowany Program zosta! przyj"ty przez Rad" Ministrów w dniu 30 pa,dziernika 2007 r. System instytucjonalny w ramach PO Innowacyjna Gospodarka zosta! ustalony dla wszystkich osi priorytetowych. Instytucja Zarz%dzaj%ca PO IG podpisa!a porozumienia dotycz%ce realizacji osi priorytetowych I-VII z w!a#ciwymi Instytucjami Po#rednicz%cymi (MNiSW, MG, MSWiA) ju$ w maju 2007 r., jednak w zwi%zku z modyfikacj% osi priorytetowej 7 i dodaniem osi priorytetowej 8, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej zg!oszonymi w trakcie negocjacji, zawarcie stosownego aneksu do porozumienia z MSWiA zosta!o zaplanowane na stycze) 2008 r. Dotychczas zawarte zosta!y 3 porozumienia Instytucji Po#rednicz%cych z Instytucjami Po#rednicz%cymi II stopnia (w tym jedna wymaga aneksowania), natomiast zawarcie brakuj%cych dwóch przewidywane jest w ci%gu najbli$szych dwóch miesi"cy. Obecnie trwaj% prace nad ostatecznym kszta!tem Szczegó!owego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, który zostanie zatwierdzony w styczniu 2008 r. Kryteria wyboru projektów w ramach PO IG zosta!y zatwierdzone przez Komitet Monitoruj%cy PO IG w dniu 30 listopada 2007 r. Uruchomienie pierwszych konkursów planowane jest ju$ na I kwarta! 2008 r. W dniu 29 pa,dziernika 2007 r. wp!yn"!y, w ramach p!atno#ci zaliczkowej, #rodki z Komisji Europejskiej w kwocie 165,1 mln EUR.

17

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego PO Pomoc Techniczna

15 stycznia 2008

Wielko#* #rodków unijnych zaanga$owanych w realizacj" programu wynosi 516,7 milionów EUR. Bud$et ca!ego programu, !%cznie z wk!adem krajowym to ponad 607,8 milionów EUR. Negocjacje Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna trwa!y od kwietnia do czerwca 2007 r. W ramach negocjacji odby!y si" dwie formalne rundy negocjacyjne (2 kwietnia 2007 r. oraz 20 czerwca 2007 r.). Ostatecznie, Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2007-2013 zosta! zatwierdzony przez Komisj" Europejsk% w dniu 25 lipca 2007 r. W ramach systemu wdra$ania Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 wyst"puje jedynie Instytucja Zarz%dzaj%ca (IZ), zlokalizowana w Departamencie Programów Pomocowych i Pomocy Technicznej w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Brak jest natomiast Instytucji Po#rednicz%cych, oraz Instytucji Po#rednicz%cych II stopnia/Instytucji Wdra$aj%cych. Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2007-2013 zosta! przyj"ty uchwa!% Rady Ministrów z dnia 18 wrze#nia 2007 r., za# Szczegó!owy opis priorytetów Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 zosta! zatwierdzony przez Ministra Rozwoju Regionalnego w dniu 31 pa,dziernika 2007 r. W dniu 14 sierpnia 2007 r. wp!yn"!y, w ramach p!atno#ci zaliczkowej, #rodki z Komisji Europejskiej w kwocie 10 334 000 EUR. Nabór wniosków o dofinansowanie projektów w ramach PO PT 2007-2013 trwa od pocz%tku listopada 2007 r. i ma charakter ci%g!y. Wed!ug stanu na koniec grudnia 2007 r. wp!yn"!o !%cznie 18 wniosków o dofinansowanie zatwierdzonych do realizacji opiewaj%cy na kwot" 167 398 097,57 z!, co stanowi 8,88 % realizacji zobowi%za) UE na lata 2007-2013. W okresie od uruchomienia Programu do dnia 31 grudnia 2007 r. wydano 12 decyzji o dofinansowanie o warto#ci #rodków UE równej 163 041 116,86 z!, tj. 8,65% alokacji dost"pnej dla PO Pomoc Techniczna 2007-2013. Regionalne Programy Operacyjne Spotkanie inauguruj%ce negocjacje regionalnych programów operacyjnych z Komisj% Europejsk% odby!o si" w dniu 22 maja 2007 r. Natomiast pierwsza runda negocjacji z Komisj% Europejsk% w 16 regionach mia!a miejsce w dniach 23 maja – 19 czerwca 2007 r. Do ko)ca 2007 r. Komisja Europejska zatwierdzi!a wszystkie regionalne programy operacyjne. Alokacja na regionalne programy operacyjne wynosi ponad 16,5 mld EUR, co stanowi oko!o 25% #rodków przyznanych Polsce na lata 2007-2013. Wg stanu na 15 stycznia 2008 r. Polska otrzyma!a p!atno#ci zaliczkowe z Komisji Europejskiej w ramach wszystkich programów regionalnych, z wyj%tkiem RPO dla Województwa 'wi"tokrzyskiego. Warto#* otrzymanych zaliczek wynosi 316 596 138 EUR. W dniu 29 grudnia 2007 r. rozpocz"to nabór wniosków o dofinansowanie w ramach 2 dzia!a) RPO Województwa 'l%skiego.

18

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Programy Europejskiej Wspó"pracy Terytorialnej

15 stycznia 2008

W latach 2007-2013 wspó!praca w wymiarze transgranicznym, transnarodowym i mi"dzyregionalnym jest realizowana w ramach odr"bnego celu polityki spójno#ci Unii Europejskiej – Cel 3 Europejska Wspó!praca Terytorialna (EWT). Polska alokacja na realizacj" programów EWT wyniesie 557,8 mln EUR. Dodatkowe 173,3 mln EUR zostanie przeznaczonych przez Polsk" na wspó!prac" transgraniczn% z pa)stwami nie nale$%cymi do Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Instrumentu S%siedztwa i Partnerstwa (EISP). Polska b"dzie uczestniczy!a w nast"puj%cych programach operacyjnych w ramach poszczególnych komponentów Europejskiej Wspó!pracy Terytorialnej: Wspó!praca transgraniczna:
! ! ! ! ! ! !

Polska (Województwo Zachodniopomorskie) - Niemcy (Meklemburgia/Pomorze Wschodnie-Brandenburgia) Polska (Województwo Lubuskie) - Niemcy (Brandenburgia), Polska (Województwo Lubuskie i Województwo Dolno#l%skie) - Niemcy (Saksonia) Polska – Republika Czeska Polska – Republika S!owacka Polska – Litwa Polska – Szwecja – Dania - Litwa - Niemcy (Po!udniowy Ba!tyk)

Wspó!praca transnarodowa:
!

!

Region Morza Ba!tyckiego [ang. akronim BSR] - oprócz Polski w tym programie uczestnicz%: Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, +otwa, Niemcy (wybrane regiony), Szwecja oraz 3 pa)stwa spoza Unii Europejskiej: Bia!oru# (wybrane regiony), Norwegia i Rosja (wybrane regiony) Europa 'rodkowa - oprócz Polski w tym programie uczestnicz%: Austria, Czechy, Niemcy (wybrane regiony), S!owacja, S!owenia, W"gry, W!ochy (wybrane regiony), Ukraina (wybrane regiony).

Program wspó$pracy mi%dzyregionalnej obejmuj%cy ca!e terytorium UE – INTERREG IV C. Program jest zarz%dzany przez stron" francusk%: najwa$niejsze Instytucje: Zarz%dzaj%ca, Certyfikuj%ca, Audytowa oraz Wspólny Sekretariat Techniczny s% ulokowane we Francji. W celu zapewnienia lepszego kontaktu z obecnymi i potencjalnymi beneficjentami programu z ró$nych stron Europy, pa)stwa cz!onkowskie zdecydowa!y o utworzeniu czterech Punktów Informacyjnych: w Lille, Rostocku, Walencji i Katowicach 4 . W ramach wi"kszo#ci programów negocjacje z Komisj% Europejsk% zosta!y ju$ zako)czone b%d, s% finalizowane. Do dn. 21 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdzi!a nast"puj%ce programy: Program Operacyjny Wspó!pracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska, Program Wspó!pracy Transgranicznej Polska – Litwa, Program Wspó!pracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika S!owacka, Program Operacyjny Wspó!pracy Transgranicznej Polska – Saksonia, Program Europa 'rodkowa oraz INTERREG IV C. Zatwierdzenie pozosta!ych programów planowane jest w I kwartale 2008 r.

Inauguracja Punktu Informacyjnego w Katowicach dla Programu INTERREG IV C odby#a si! 10 grudnia 2007 r. Punkt zosta# powo#any, by zapewni$ pomoc i porad! beneficjentom, osobom aplikuj%cym z Austrii, Republiki Czeskiej, W!gier, Polski, S#owacji, S#owenii, Bu#garii i Rumunii.

4

19

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

15 stycznia 2008

Strona polska (Ministerstwo Rozwoju Regionalnego) b"dzie pe!ni* funkcj" Instytucji Zarz%dzaj%cej dla trzech programów: Po!udniowy Ba!tyk, Polska S!owacja oraz Polska – Brandenburgia. Obecnie trwaj% intensywne prace nad dokumentami programowymi oraz kryteriami wyborów projektów. Planowany termin z!o$enia przez IZ deklaracji poddania si" audytowi zgodno#ci przypada na I kwarta! 2008 r. Jest on uzale$niony od decyzji Ministerstwa Finansów w sprawie finansowania zada) Wspólnego Sekretariatu Technicznego, którego funkcj" ma pe!ni* Fundacja Fundusz Wspó!pracy, w formie dotacji rozwojowej. Projekty kluczowe na lata 2007-13 Listy projektów indywidualnych dla programów operacyjnych Innowacyjna Gospodarka i Infrastruktura i 'rodowisko (z wyj%tkiem sektora #rodowiska) zosta!y opublikowane w dniu 5 pa,dziernika 2007 r. w Dzienniku Urz"dowym RP „Monitor Polski” oraz w dniu 14 listopada 2007 r. dla programu operacyjnego Infrastruktura i 'rodowisko wraz z sektorem #rodowiska. W stosunku do niektórych projektów indywidualnych znajduj%cych si" na tych listach zachodz% obawy odno#nie ich strategicznego charakteru i spójno#ci z programem operacyjnym, poniewa$ listy projektów indywidualnych by!y tworzone w momencie braku zaakceptowanych przez Komitety Monitoruj%ce kryteriów wyboru projektów. Ponadto, na listach znalaz!o si" wiele projektów, które w swojej skali i prognozowanym oddzia!ywaniu na rozwój spo!eczno-gospodarczy budz% w%tpliwo#* co do zasadno#ci nadania statusu indywidualnego i z za!o$enia powinny by* realizowanie w procedurze konkursowej. W%tpliwo#ci budz% równie$ kwestie finansowania projektów w zwi%zku z faktem, i$ alokacja finansowa projektów umieszczonych na listach w ramach poszczególnych priorytetów w wielu przypadkach znacz%co przekracza alokacj" finansow% dost"pn% dla danego priorytetu oraz programu operacyjnego. Ponadto, w przypadku wielu z projektów znajduj%cych si" na dotychczasowych listach horyzont czasowy przewidywanej realizacji wykracza poza ramy funkcjonowania programu operacyjnego. Powy$sze kwestie mog% skutkowa* problemami w realizacji projektów indywidualnych na pó,niejszym etapie, a tym samym b"d% stanowi!y zagro$enie dla absorpcji przez Polsk" funduszy europejskich. Maj%c to na wzgl"dzie instytucje po#rednicz%ce zosta!y zobowi%zane przez MRR do dokonania ponownej weryfikacji i oceny projektów indywidualnych pod k%tem zgodno#ci z doprecyzowanymi i uszeregowanymi kryteriami strategicznymi oraz mo$liwo#ci ich realizacji w okresie 2007-2015. Zweryfikowane listy projektów indywidualnych wraz z uzasadnieniem wprowadzonych zmian s% obecnie przekazywane do MRR. Urealnione listy projektów indywidualnych zostan% po procesie oceny przez MRR i ostatecznych konsultacji z Instytucjami Po#rednicz%cymi skierowane do akceptacji Minister Rozwoju Regionalnego oraz przekazane do publikacji w „Monitorze Polskim” w lutym br.

20