Druk nr 219

Warszawa, 31 stycznia 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-8-08 Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

-o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz o zmianie innych ustaw wraz z projektami
aktów wykonawczych.
W za!"czeniu przedstawiam tak#e opini$ proponowanych regulacji z prawem Unii Europejskiej. dotycz"c" zgodno%ci

Jednocze%nie uprzejmie informuj$, #e do prezentowania stanowiska Rz"du w tej sprawie w toku prac parlamentarnych zosta! upowa#niony Minister Sprawiedliwo%ci.

(-) Donald Tusk

Projekt

USTAWA z dnia

o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz o zmianie innych ustaw1)

Art. 1. W ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149, poz. 703, z pó!n. zm.2)) wprowadza si" nast"puj#ce zmiany: 1) w art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Ustawa reguluje ustanawianie zastawu rejestrowego, prawa i obowi#zki zastawcy i zastawnika, zaspakajanie zastawnika oraz prowadzenie rejestru zastawów.”; 2) w art. 2: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Do ustanowienia zastawu rejestrowego jest wymagana umowa o ustanowienie tego zastawu (umowa zastawnicza) mi"dzy osob# uprawnion# do rozporz#dzania przedmiotem zastawu (zastawc#) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz wpis do rejestru zastawów.”, b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Do ustanowienia zastawu rejestrowego zabezpieczaj#cego wierzytelno$ci z tytu%u d%u&nych papierów warto$ciowych emitowanych w serii, zamiast umowy, o której mowa w ust. 1, jest wymagana

2

umowa zastawnicza mi"dzy zastawc# i administratorem zastawu, o którym mowa w art. 4 ust. 3.”; 3) w art. 3: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Umowa zastawnicza powinna by' pod rygorem niewa&no$ci zawarta na pi$mie. Do umów o ustanowienie zastawu rejestrowego na wierzytelno$ciach i prawach nie stosuje si" przepisów o formie pisemnej szczególnej okre$lonej w odr"bnych przepisach.”, b) w ust. 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie: „4) wierzytelno$' zabezpieczon# zastawem – przez oznaczenie stosunku prawnego, z którego ta wierzytelno$' wynika lub mo&e wynika', oraz najwy&szej sumy zabezpieczenia.”, c) uchyla si" ust. 3; 4) art. 4 otrzymuje brzmienie: „Art. 4. 1. W razie zabezpieczenia wierzytelno$ci z tytu%u wspólnego udzielenia kredytu, po&yczki pieni"&nej, gwarancji lub akredytywy przez dwóch lub wi"cej wierzycieli, a tak&e przeniesienia cz"$ci wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem rejestrowym na inn# osob", albo wierzytelno$ci obj"tej uk%adem w post"powaniu upad%o$ciowym lub naprawczym, jeden z wierzycieli wskazany w umowie zawartej z pozosta%ymi wierzycielami rejestrowym lub w uk%adzie mo&e by' upowa&niony do zabezpieczenia zastawem wierzytelno$ci przys%uguj#cych pozosta%ym wierzycielom i do wykonywania we w%asnym imieniu, ale na ich rachunek, praw

3

i obowi#zków zastawnika wynikaj#cych z umowy zastawniczej i przepisów prawa (administrator zastawu). 2. Zastaw zabezpieczaj#cy wierzytelno$ci z tytu%u d%u&nych papierów warto$ciowych emitowanych w serii mo&e by' ustanowiony na rzecz wszystkich wierzycieli bez imiennego ich wskazania. 3. W przypadku zastawu, o którym mowa w ust. 2, jest obowi#zkowe ustanowienie administratora zastawu, na podstawie umowy mi"dzy emitentem i administratorem zastawu. Administrator zastawu nie musi by' wierzycielem z tytu%u d%u&nych papierów warto$ciowych emitowanych w serii.”; 5) uchyla si" art. 6; 6) w art. 7: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Przedmiotem zastawu rejestrowego mog# by' rzeczy ruchome i zbywalne z wyj#tkiem: 1) wierzytelno$ci i praw mog#cych by' przedmiotem hipoteki, 2) statków morskich oraz statków w budowie mog#cych by' przedmiotem hipoteki morskiej.”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Zastaw rejestrowy mo&e by' ustanowiony tak&e wówczas, gdy zastawca nab"dzie przedmiot zastawu w przysz%o$ci. Obci#&enie zastawem prawa maj#tkowe,

4

rejestrowym takiego przedmiotu zastawu staje si" skuteczne z chwil# jego nabycia przez zastawc".”; 7) w art. 9: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Je&eli rzecz ruchoma obci#&ona zastawem rejestrowym sta%a si" cz"$ci# sk%adow# nieruchomo$ci, zastaw rejestrowy wygasa. Je&eli rzecz ruchoma wchodz#ca w sk%ad zbioru rzeczy ruchomych, obci#&ona zastawem rejestrowym, sta%a si" cz"$ci# sk%adow# nieruchomo$ci, zastaw rejestrowy wygasa w stosunku do tej rzeczy.”, b) dodaje si" ust. 4 w brzmieniu: „4. Przepisy ust. 1-3 stosuje si" odpowiednio do sk%adników statku w budowie obci#&onych zastawem rejestrowym po wpisaniu statku w budowie do rejestru okr"towego.”; 8) w art. 14 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. W razie zbycia lub obci#&enia przedmiotu zastawu rejestrowego wbrew zastrze&eniu, o którym mowa w ust. 1, zastawnik mo&e &#da' natychmiastowego zaspokojenia wierzytelno$ci zabezpieczonej tym zastawem.”; 9) art. 17 otrzymuje brzmienie: „Art. 17. 1. Przeniesienie zastawu rejestrowego mo&e by' dokonane tylko wraz z przeniesieniem wierzytelno$ci zabezpieczonej tym zastawem. Przeniesienie zastawu rejestrowego jest skuteczne od daty wpisu nabywcy do rejestru zastawów.

5

2. Przeniesienie zastawu przys%uguj#cego administratorowi zastawu jest skuteczne od chwili wpisu nowego zastawnika upowa&nionego do pe%nienia funkcji administratora zastawu zgodnie z art. 4 ust. 1.”; 10) art. 18 otrzymuje brzmienie: „Art. 18. 1. Wyga$ni"cie wierzytelno$ci zabezpieczonej

zastawem rejestrowym powoduje wyga$ni"cie zastawu, z zastrze&eniem ust. 2. 2. Zastaw rejestrowy nie wygasa, je&eli umowa zastawnicza tak stanowi i okre$la co najmniej: 1) stosunek prawny, z którego wynika lub mo&e wynika' nowa wierzytelno$', 2) termin, w którym powinien powsta' nowy stosunek prawny, nie d%u&szy jednak ni& 6 miesi"cy od dnia wyga$ni"cia wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem, 3) najwy&sz# sum" zabezpieczenia dla nowej wierzytelno$ci, przy czym suma ta nie mo&e by' wy&sza od ujawnionej w rejestrze. 3. Je&eli w terminie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie powstanie stosunek prawny, z którego wynika nowa wierzytelno$' zabezpieczona zastawem rejestrowym, zastaw rejestrowy wygasa z up%ywem tego terminu, a zastawnik ma obowi#zek niezw%ocznego dokonania czynno$ci do wykre$lenia zastawu z rejestru zastawów. 4. W przypadku okre$lonym w ust. 3, wniosek o wykre$lenie zastawu mo&e z%o&y' zastawnik lub zastawca, który jest obowi#zany z%o&y'

6

pisemne o$wiadczenie zastawnika o wyra&eniu zgody na wykre$lenie zastawu.”; 11) po art. 18 dodaje si" art. 18a w brzmieniu: „Art. 18a. Zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykre$leniu z rejestru zastawów po up%ywie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba &e strony postanowi# o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, nie d%u&szy ni& dziesi"' lat, i do rejestru zastawów zostanie z%o&ona zmiana umowy zastawniczej. S#d dokonuje wykre$lenia z urz"du.”; 12) art. 19 otrzymuje brzmienie: „Art. 19. 1. W przypadku wyga$ni"cia zastawu reje-

strowego podlega on wykre$leniu z rejestru zastawów. 2. Wykre$lenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów powoduje wyga$ni"cie zastawu, o ile zastaw nie wygas% wcze$niej. 3. Zastaw rejestrowy podlega wykre$leniu z rejestru zastawów na wniosek: 1) zastawnika, 2) zastawcy, który do%#cza ni"ciu wierzytelno$ci do wniosku pizabezpieczonej

semne o$wiadczenie zastawnika o wyga$zastawem rejestrowym lub zrzeczeniu si" tego zabezpieczenia albo prawomocny wyrok s#du ustalaj#cy wyga$ni"cie zastawu rejestrowego, 3) osoby, która naby%a przedmiot zastawu rejestrowego i która do%#czy%a do wniosku:

7

a) o$wiadczenie zastawnika o wyra&eniu zgody na wykre$lenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów albo b) za$wiadczenie komornika lub innego organu egzekucyjnego zastawu o nabyciu przedmiotu rejestrowego

w post"powaniu egzekucyjnym, albo c) za$wiadczenie s"dziego komisarza

o nabyciu przedmiotu zastawu rejestrowego w post"powaniu upad%o$ciowym, albo d) prawomocne orzeczenie stwierdza-

j#ce nieistnienie zastawu rejestrowego lub wskaza%a jego oznaczenie, gdy nie by%a stron# w sprawie.”; 13) art. 20 otrzymuje brzmienie: „Art. 20. Wierzytelno$' zabezpieczona zastawem rejestrowym podlega zaspokojeniu z przedmiotu tego zastawu z pierwsze(stwem przed innymi wierzytelno$ciami, chyba &e przepis szczególny stanowi inaczej.”; 14) po art. 21 dodaje si" art. 21a w brzmieniu: „Art. 21a. Od chwili zaj"cia przedmiotu zastawu rejestrowego przez komornika lub inny organ egzekucyjny zastawnik nie mo&e podejmowa' czynno$ci maj#cych na celu zaspokojenie na podstawie przepisów art. 22-27.”; 15) w art. 22: a) w ust. 1: – pkt 3 otrzymuje brzmienie:

8

„3) przedmiotem zastawu rejestrowego s# rzeczy, wierzytelno$ci i prawa lub zbiory rzeczy lub praw stanowi#ce ca%o$' gospodarcz#, a strony w umowie zastawniczej $ci$le oznaczy%y warto$' przedmiotu zastawu albo okre$li%y sposób ustalenia jego warto$ci dla zaspokojenia zastawnika,”, – dodaje si" pkt 4 w brzmieniu: „4) przedmiotem zastawu rejestrowego jest wierzytelno$' z rachunku bankowego.”, b) w ust. 2 w pkt 2 kropk" zast"puje si" przecinkiem i dodaje si" pkt 3 w brzmieniu: „3) pobrania przez zastawnika prowadz#cego rachunek bankowy $rodków znajduj#cych si" na tym rachunku w przypadku okre$lonym w ust. 1 pkt 4.”; 16) w art. 24 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Minister Sprawiedliwo$ci okre$li, w drodze rozporz#dzenia, warunki, tryb i koszty przeprowadzenia sprzeda&y, o której mowa w ust. 1, maj#c na uwadze przedmiot zastawu rejestrowego, interesy zastawnika i zastawcy oraz bezpiecze(stwo obrotu.”; 17) w art. 25 dodaje si" ust. 4 i 5 w brzmieniu: „4. Je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego jest zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowi#cy ca%o$' gospodarcz#, a wierzytelno$' zabezpieczona sta%a si" wymagalna, zastawnik mo&e w pisemnym zawiadomieniu &#da' od zastawcy zabezpieczenia roszcze( przez przeprowadzenie spisu z natury sk%adników maj#tkowych przedmiotu zastawu rejestrowego, w sposób okre$lony przez strony umowy zastawniczej.

9

5. Od chwili zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i 4, zastawca nie mo&e bez zgody zastawnika rozporz#dza' przedmiotem zastawu ani jego sk%adnikami maj#tkowymi.”; 18) art. 27 otrzymuje brzmienie: „Art. 27. 1. Je&eli zastaw rejestrowy ustanowiono na

zbiorze rzeczy lub praw, stanowi#cym ca%o$' gospodarcz#, a umowa zastawnicza dopuszcza zaspokojenie zastawnika z dochodów przedsi"biorstwa zastawcy, przedsi"biorstwo to mo&e by' przej"te w zarz#d. W umowie zastawniczej nale&y okre$li' wymogi, jakie powinien spe%nia' zarz#dca stawnika. 2. Je&eli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, do zarz#du nad przedsi"biorstwem zastawcy stosuje si" odpowiednio przepisy Kodeksu post"powania cywilnego o egzekucji przez zarz#d przymusowy, przy czym zastawnik jest odpowiedzialny solidarnie z zarz#dc# za szkody wyrz#dzone zastawcy przez zarz#dc". 3. Przedsi"biorstwo, o którym mowa w ust. 1, mo&e by' na &#danie zastawnika wydzier&awione w celu zaspokojenia jego wierzytelno$ci z czynszu, je&eli umowa zastawnicza tak stanowi. W umowie zastawniczej mo&na zastrzec, &e do zawarcia umowy dzier&awy jest potrzebna zgoda zastawnika. Je&eli na podstawie umowy zastawniczej do zawarcia umowy dzier&awy upowa&niony jest zastawnik, przed zawarciem umowy dzier&awy powinien takiego przedsi"biorstwa. Zarz#d mo&e by' równie& wykonywany przez za-

10

on

udost"pni'

zastawcy

projekt

umowy

dzier&awy. Zastawnik jest odpowiedzialny solidarnie z dzier&awc# za szkody wyrz#dzone zastawcy przez dzier&awc".”; 19) uchyla si" art. 28; 20) uchyla si" rozdzia% 7; 21) w art. 36: a) po ust. 1 dodaje si" ust. 1a w brzmieniu: „1a. W sprawach o wpis do rejestru zastawów wed%ug przepisów ustawy jurysdykcja krajowa jest wy%#czna.”, b) uchyla si" ust. 2; 22) w art. 39: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. S#d dokonuje wpisu do rejestru zastawów na wniosek zastawnika lub zastawcy, chyba &e przepis szczególny umow", z przewiduje której wpis z urz"du. Do wniosku nale&y do%#czy' umow" zastawnicz# albo wynika nabycie przedmiotu zastawu wraz z zastawem rejestrowym, albo nabycie udzia%u we wspó%w%asno$ci przedmiotu zastawu, albo nabycie wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem rejestrowym lub jej cz"$ci lub inny dokument stanowi#cy podstaw" wpisu.”, b) po ust. 2 dodaje si" ust. 2a w brzmieniu: „2a. Wnioski sk%adane drog# elektroniczn# powinny by' opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomoc# kwalifikowanego wa&nego certyfikatu. W aktach przechowuje si" wydruk tych wniosków i za%#czniki

11

dokumentów wraz ze wskazaniem osób, które je podpisa%y.”, c) dodaje si" ust. 5 w brzmieniu: „5. Urz"dowe formularze s# udost"pniane w siedzibach s#dów oraz na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwo$ci.”; 23) w art. 40: a) w ust. 1: – pkt 2 otrzymuje brzmienie: „2) imi" i nazwisko (nazw"), w%a$ciwy powszechny numer identyfikacyjny oraz miejsce zamieszkania (siedzib") i adres zastawcy, zastawnika oraz d%u&nika nieb"d#cego zastawc#; w przypadku gdy zastawca, zastawnik lub d%u&nik posiada miejsce zamieszkania (siedzib") poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wpisuje si" ponadto adres dla dor"cze( w Polsce,”, – pkt 4 otrzymuje brzmienie: „4) oznaczenie najwy&szej sumy zabezpieczenia i waluty, w której jest wyra&ona,”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Rozpoznaj#c wniosek o wpis, s#d bada jedynie tre$' i form" wniosku oraz dokumentów stanowi#cych podstaw" wpisu w zakresie danych podlegaj#cych wpisowi. S#d oddala wniosek o wpis, je&eli tre$' dokumentów stanowi#cych jego podstaw" oczywi$cie narusza prawo.”; 24) w art. 41: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

12

„2. Wpis do rejestru zastawów polega na wprowadzeniu do rejestru danych zawartych w postanowieniu s#du niezw%ocznie po jego wydaniu. Jednak wykre$lenie zastawu rejestrowego nast"puje po uprawomocnieniu si" postanowienia, chyba &e wniosek o wykre$lenie z%o&y% zastawnik.”, b) po ust. 2 dodaje si" ust. 2a i 2b w brzmieniu: „2a. W przypadku okre$lonym w art. 18 ust. 2 oraz w razie z%o&enia umowy ustanawiaj#cej administratora zastawu lub innych umów i dokumentów niezwi#zanych ze zmian# danych w rejestrze – s#d rejestrowy na podstawie postanowienia za%#cza dokumenty lub dane do w%a$ciwych akt. 2b. Postanowienie w przedmiocie wpisu s#d dor"cza na adres zamieszkania (siedziby) lub adres dla dor"cze( ujawniony w rejestrze. O zmianie adresu nale&y zawiadomi' s#d, o czym s#d poucza przy pierwszym dor"czeniu. W razie braku powiadomienia s#du o zmianie adresu, o którym mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2, dor"czenie dokonane w sposób okre$lony w zdaniu pierwszym uwa&a si" za skuteczne.”; 25) po art. 41 dodaje si" art. 41a w brzmieniu: „Art. 41a. W razie dokonania wpisu zastawu rejestrowego na cywilnym statku powietrznym lub prawach w%asno$ci przesy%a przemys%owej, do organu s#d niezw%ocznie rejestr prowadz#cego

cywilnych statków powietrznych lub organu prowadz#cego rejestr danego prawa w%asno$ci przemys%owej odpis postanowienia o wpisie zastawu rejestrowego wraz z nadanym numerem pozycji rejestru zastawów, celem

13

ujawnienia tego zastawu we w%a$ciwym rejestrze.”; 26) w art. 42: a) po ust. 2 dodaje si" ust. 2a w brzmieniu: „2a. Centralna informacja o zastawach rejestrowych mo&e równie& udziela' informacji, wydawa' odpisy i za$wiadczenia z rejestru zastawów drog# elektroniczn#.”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Odpisy i za$wiadczenia wydane w formie papierowej przez centraln# informacj" o zastawach maj# moc dokumentów urz"dowych wydawanych przez s#d.”, c) po ust. 4 dodaje si" ust. 4a w brzmieniu: „4a. Skarb Pa(stwa, pa(stwowe jednostki organizacyjne, jednostki samorz#du terytorialnego oraz zwi#zki mi"dzygminne i zwi#zki powiatów, których zadanie nie polega na prowadzeniu dzia%alno$ci gospodarczej, nie ponosz# op%at, o których mowa w ust. 4.”; 27) po art. 43 dodaje si" art. 43a w brzmieniu: „Art. 43a. Minister niczne Sprawiedliwo$ci warunki sk%adania okre$li, i w drodze

rozporz#dzenia,

organizacyjno-techza%#czników,

wniosków

udzielania informacji, wydawania odpisów i za$wiadcze( drog# elektroniczn#, a tak&e dor"czania t# drog# pism i dokumentów przez s#d oraz centraln# informacj" rejestru zastawów, kieruj#c si" potrzeb# u%atwienia i upowszechnienia dost"pu do rejestru zastawów.”.

14

Art. 2. W ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo w%asno$ci przemys%owej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z pó!n. zm.3)) wprowadza si" nast"puj#ce zmiany: 1) w art. 67 dodaje si" ust. 4 w brzmieniu: „4. Ustanowienie zastawu rejestrowego na patencie jest skuteczne z chwil# wpisu do rejestru zastawów i podlega ujawnieniu w rejestrze patentowym.”; 2) w art. 162 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Prawo ochronne na znak towarowy jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Przepisy art. 67 ust. 2-4 stosuje si" odpowiednio.”.

Art. 3. W ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696, z pó!n. zm.4)) w art. 38 wprowadza si" nast"puj#ce zmiany: 1) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Z zastrze&eniem ust. 1a, okoliczno$' podlegaj#ca wpisowi do rejestru statków jest skuteczna wobec osób trzecich, gdy zosta%a wpisana do rejestru.”; 2) po ust. 1 dodaje si" ust. 1a w brzmieniu: „1a. Zastaw rejestrowy na statkach powietrznych jest skuteczny z chwil# wpisu do rejestru zastawów i podlega ujawnieniu w rejestrze statków.”.

Art. 4. 1. W post"powaniu o wpis do rejestru zastawów wszcz"tym przed dniem wej$cia w &ycie ustawy stosuje si" przepisy dotychczasowe.

15

2. Umowy o ustanowienie zastawu rejestrowego zawarte przed dniem wej$cia w &ycie niniejszej ustawy b"d# stanowi' podstaw" wpisu do rejestru zastawów wraz z wnioskiem z%o&onym po dniu jej wej$cia w &ycie, po dostosowaniu do przepisów niniejszej ustawy.

Art. 5. Ustawa wchodzi w &ycie po up%ywie 3 miesi"cy od dnia og%oszenia.

_________________
1)

Niniejsz# ustaw# zmienia si" ustawy: ustaw" z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo w%asno$ci przemys%owej i ustaw" z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze. Zmiany wymienionej ustawy zosta%y og%oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 769, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 48, poz. 554 i Nr 60, poz. 702, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 oraz z 2007 r. Nr 112, poz. 766. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta%y og%oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 33, poz. 286, z 2005 r. Nr 10, poz. 68, Nr 163, poz. 1362 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i 1218 i Nr 208, poz. 1539 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 662 i Nr 136, poz. 958. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta%y og%oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1008, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1829 oraz z 2007 r. Nr 50, poz. 331 i Nr 82, poz. 558.

2)

3)

4)

22-01-aa

UZASADNIENIE

I.

Niniejszy projekt zmian ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów stanowi konsekwencj" dwojakiego rodzaju do$wiadcze(. Z jednej strony proponowane zmiany wynikaj# z oceny rezultatów ponad o$mioletniego funkcjonowania ustawy. Co do zasady, uchwalone w 1996 r. i wprowadzone w 1998 r. nowe instytucje prawne – zastaw rejestrowy, jako posta' ograniczonego prawa rzeczowego powstaj#cego na podstawie przepisów prawa cywilnego oraz s#dowy rejestr zastawów, znakomicie przyj"%y si" w polskim systemie prawa i potwierdzi%y swoj# ogromn# przydatno$' dla wspierania i ochrony umownych stosunków maj#tkowych. Niektóre szczegó%owe rozwi#zania by%y jednak krytykowane ze wzgl"du na niedostosowanie do zasad prawa europejskiego, b#d! nieskuteczne, d%ugotrwa%e lub zbyt kosztowne dzia%anie. Dlatego zmiany przepisów zawarte w projekcie maj# na celu usuni"cie barier dla pe%nego wykorzystania zastawu rejestrowego w praktyce. Proponuje si" zniesienie ogranicze( podmiotowych po stronie wierzycieli zabezpieczonych, uproszczenie zasad okre$lania wierzytelno$ci zabezpieczonej, przedmiotu zastawów i doprecyzowanie niektórych regu% zaspokojenia zastawnika. Przede wszystkim jednak projekt ma na celu uproszczenie post"powania rejestrowego przez ograniczenie s#dowego badania wniosków o wpis. Usprawnienie funkcjonowania rejestru zastawów jest niezb"dne, gdy& wyst"puj#ce w praktyce trudno$ci interpretacyjne tre$ci przepisów nie odpowiadaj# potrzebom obrotu i realizacji postulatu szybkiego i pewnego post"powania rejestrowego. Z drugiej strony projekt uwzgl"dnia tre$' art. 58 ustawy z dnia 18 wrze$nia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z pó!n. zm.), który wymaga, aby w okre$lonym terminie organy w%adzy publicznej umo&liwi%y odbiorcom us%ug certyfikacyjnych wnoszenie poda( i wniosków oraz innych czynno$ci w postaci elektronicznej w przypadkach, gdy przepisy prawa wymagaj# sk%adania ich w okre$lonej formie lub wed%ug

2

okre$lonego wzoru. Zmiany proponowane w art. 42 i 43a ustawy maj# zapewni' drog" elektroniczn# dla skutecznego sk%adania przez uczestników post"powania wniosków do wydzia%ów rejestru zastawów s#du rejonowego oraz sk%adania wniosków do centralnej informacji o wydanie odpisów, za$wiadcze( i informacji, jak równie& przesy%ania w formie elektronicznej zarz#dze(, postanowie( i wszelkiej innej korespondencji z s#du oraz dokumentów i informacji z centralnej informacji rejestru zastawów. II. Uzasadnienie szczegó%owe proponowanych w projekcie zmian przepisów ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Uzasadnienie zmiany art. 1 ust. 1: Proponowana zmiana polega na usuni"ciu dotychczasowej zamkni"tej listy wierzycieli uprawnionych do zaspokojenia swoich wierzytelno$ci zastawem rejestrowym i przyj"ciu, &e uprawnienie takie przys%uguje ka&demu wierzycielowi. W zamian wprowadza si" krótki przepis okre$laj#cy przedmiot ustawy. Powy&sza zmiana art. 1 ust. 1 uwzgl"dnia tak&e wej$cie Polski do Unii Europejskiej oraz wynikaj#c# z przepisów unijnych zasad" swobody przep%ywu $rodków pieni"&nych i zwi#zanych z nim p%atno$ci. W $wietle za%#cznika nr I, pkt IX do dyrektywy 88/361 (która zosta%a zast#piona przez obowi#zuj#ce dzisiaj regulacje w art. 56-60 TWE), swoboda przep%ywu kapita%u obejmuje swobod" ustanawiania prawa zastawu przez podmiot, który ma miejsce zamieszkania (siedzib") na terytorium jednego z pa(stw cz%onkowskich – na rzecz podmiotu z terytorium innego pa(stwa cz%onkowskiego. Obecnie obowi#zuj#cy przepis budzi% te& powa&ne w#tpliwo$ci w praktyce orzeczniczej s#dów polskich (patrz uchwa%a S#du Najwy&szego z dnia 23.02.2005 r., sygn. akt III CZP 88/04, OSNCP 2006/1/5). Tymczasem dziewi"cioletni okres funkcjonowania ustawy i praktyka s#dów rejestrowych pozwalaj# odrzuci' obawy, które towarzyszy%y autorom ustawy z 1996 r., &e zbytnie otwarcie nieznanej dobrze instytucji na wszystkie podmioty uczestnicz#ce w obrocie spowoduje „zalanie” s#dów zbyt wielk# ilo$ci# wniosków o wpis. Utrzymywane ograniczenia dotyczy%y w gruncie rzeczy

3

ju& tylko kilku kategorii podmiotów (g%ównie osób fizycznych nieprowadz#cych dzia%alno$ci gospodarczej oraz podmiotów zagranicznych nieb"d#cych instytucjami kredytowymi). Aktualnie nie ma podstaw do twierdzenia, &e liczba wniosków o wpis pod rz#dami proponowanych przepisów radykalnie wzro$nie i spowoduje wyd%u&enie post"powania rejestrowego. Przeciwnie, mo&na oczekiwa', &e zasadnicza zmiana zakresu s#dowego badania wniosków o wpis spowoduje znaczne skrócenie okresu tego post"powania. Uzasadnienie zmian w art. 2: Zmiana w art. 2 ust. 1 ma jedynie charakter redakcyjny. Je&eli chodzi o nowe brzmienie ust. 4, to ma on na celu usuni"cie zapisu, który praktycznie nie pozwala% na ustanowienie przez osob" trzeci# zastawu rejestrowego zabezpieczaj#cego wierzytelno$' z tytu%u obligacji, gdy& w#tpliwo$ci budzi%o wyra&enie „organ w%a$ciwy emitenta”. W proponowanym obecnie przepisie usuni"ty zosta% zwrot „uchwa%a w%a$ciwego organu emitenta”, a jednocze$nie rozszerzono zakres przedmiotowy zastawu zgodnie z innymi ustawami o papierach warto$ciowych. Tak&e zaproponowane przepisy ustawy, np. art. 4 ust. 2 i 3, oraz dotychczasowa praktyka nie pozwalaj# na inne rozwi#zanie ni& zawarcie umowy z ustanowionym administratorem zastawu. Proponowana zmiana jest spójna ze zmian# art. 4 ust. 3 ustawy. Uzasadnienie zmiany art. 3 ust. 1: Zmiana art. 3 ust. 1 ustawy wynika z konieczno$ci zapewnienia spójno$ci systemu prawa i unikni"cia w#tpliwo$ci interpretacyjnych, jakie powsta%y w zwi#zku z brzmieniem art. 180 ustawy z dnia 15 lipca 2000 r. – Kodeks spó%ek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z pó!n. zm.), który dla powstania zastawu rejestrowego na udziale w spó%ce z ograniczon# odpowiedzialno$ci# wymaga formy szczególnej, tj. formy pisemnej z podpisami notarialnie po$wiadczonymi. Podobne w#tpliwo$ci budzi%o stosowanie przewidzianego w art. 329 § 1 K.c. wymogu nadania daty pewnej umowie o ustanowienie zastawu rejestrowego na prawach.

4

Proponowane rozwi#zanie jest konsekwencj# art. 2 ustawy, zgodnie z którym zastaw rejestrowy jest ustanowiony dopiero z chwil# wpisu do rejestru zastawów, za$ umowa zastawnicza powinna zosta' z%o&ona do akt w s#dzie rejestrowym. Podobne rozwi#zanie, co do formy umowy zastawniczej, zawarto w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych (Dz. U. Nr 91, poz. 871 oraz z 2005 r. Nr 83, poz. 719 i Nr 183, poz. 1538). Uzasadnienie zmiany art. 3 ust. 2 pkt 4: Dotychczasowy przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy przewidywa% dwa sposoby okre$lenia wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem: wierzytelno$' w okre$lonej wysoko$ci oraz wierzytelno$' „przysz%# lub warunkow# o wysoko$ci nieustalonej w chwili zawarcia umowy zastawniczej”, dla której wskazuje si" „najwy&sz# sum" zabezpieczenia”. Stanowi%o to nawi#zanie do rozró&nienia hipoteki zwyk%ej oraz hipoteki kaucyjnej. Dodatkowo obecna tre$' art. 3 ust. 2 pkt 4 budzi%a w#tpliwo$ci interpretacyjne w $wietle art. 6 i art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy. To zadecydowa%o o przyj"ciu jednolitego sposobu okre$lenia wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem przez wpisywanie do rejestru najwy&szej sumy zabezpieczenia. Proponowane rozwi#zanie pozwoli tak&e innym wierzycielom na uzyskanie informacji o rzeczywistym zad%u&eniu zastawcy. Uzasadnienie uchylenia art. 3 ust. 3: W celu usprawnienia procedury wpisu zastawu do rejestru s#dowego zrezygnowano z ograniczenia stron jednomiesi"cznym terminem na z%o&enie wniosku o rejestracj" zastawu, tym bardziej &e – zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy – z%o&enie wniosku zastaw rejestrowy powstaje dopiero w momencie rejestrowego, z dotychczasowej tre$ci przepisu dokonania wpisu do rejestru zastawów. Oprócz usuni"cia terminu na przeniesiono do art. 39 ust. 1 ustawy (reguluj#cego tryb post"powania rejestrowego) okre$lenie kr"gu osób uprawnionych do z%o&enia tego wniosku. Skoro o pierwsze(stwie zastawu rejestrowego decyduje data wpisu do rejestru – zastawnik sam jest zainteresowany szybkim z%o&eniem

5

wniosku, a nawet jedno-, dwudniowe opó!nienie powodowa%o odmow" wpisu. Proponowana zmiana stanowi usuni"cie jednej z barier do szerszego stosowania instytucji rejestru zastawów. Uzasadnienie zmian art. 4: Proponowana zmiana wynika z faktu wykre$lenia ograniczenia

podmiotowego w art. 1 ust. 1, gdy& nieaktualny sta% si" zwrot o „wierzycielach, z których przynajmniej jeden jest uprawniony do zabezpieczenia swoich wierzytelno$ci zastawem rejestrowym”. Wyznaczenie administratora zastawu wydaje si" ponadto konieczne, gdy kredyt udzielony przez jeden podmiot sta% si" kredytem wspólnym wskutek przelewu cz"$ci wierzytelno$ci. Potrzeby obrotu bankowego przemawiaj# za tym aby tak# mo&liwo$' dopu$ci'. Dodatkowo, instytucja administratora zastawu okazuje si" by' przydatna w przypadku restrukturyzacji zobowi#za( w post"powaniu uk%adowym. Je&eli uk%ad z wierzycielami ma polega' na zabezpieczeniu ich wierzytelno$ci zastawem rejestrowym na maj#tku upad%ego, to celowym jest u&ycie w tej sytuacji administratora i ustanowienie jednego zastawu na zabezpieczenie wszystkich wierzytelno$ci obj"tych uk%adem. W innym wypadku nale&a%oby ustanowi' tyle zastawów, ilu jest wierzycieli. Konieczno$' umownego porozumienia si" wierzycieli wybieraj#cych administratora zastawu wspiera prawdopodobie(stwo powodzenia uk%adu. Nie s# te& znane przypadki nadu&ycia tej instytucji przez wierzycieli, pokrzywdzenia d%u&nika, itp. Uzasadnienie uchylenia art. 6: Uchylenie dotychczasowej tre$ci art. 6 jest konsekwencj# ujednolicenia opisu wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem rejestrowym w art. 3 ust. 2 pkt 4. W sytuacji gdy zasad# jest zabezpieczanie wierzytelno$ci do wysoko$ci najwy&szej sumy zabezpieczenia, utrzymywanie obecnego art. 6 pozostawa%oby w sprzeczno$ci z innymi przepisami ustawy. Uzasadnienie zmiany w art. 7 ust. 1: Zgodnie z ustaw# z dnia 18 wrze$nia 2001 r. – Kodeks morski (Dz. U. Nr 138, poz. 1545, z pó!n. zm.) rejestr okr"towy obejmuje nie tylko statki

6

morskie, ale i statki w budowie (art. 23 § 4 K.m. i art. 25 K.m.). Cz"$ci sk%adaj#ce si" na statek w budowie mog# jednak stanowi' przedmiot zastawu rejestrowego jako zbiór rzeczy ruchomych stanowi#cy ca%o$' gospodarcz#. Uzasadnienie zmiany w art. 7 ust. 3: W odniesieniu do rzeczy lub praw przysz%ych spotykamy liczne w#tpliwo$ci i rozbie&n# praktyk" co do poj"cia „zbioru rzeczy ruchomych i praw, które zostan# dopiero nabyte w przysz%o$ci”. Przepis obecnie proponowany precyzuje zakres przedmiotowy tego zbioru, co jest zgodne z ogóln# zasad# mo&liwo$ci obj"cia zastawem rejestrowym rzeczy i praw przysz%ych z chwil# ich obj"cia przez zastawc". Uzasadnienie zmian w art. 9: Proponowana zmiana, która %#czy si" ze zmian# art. 7 ust. 1 ustawy, ma na celu usuni"cie rozbie&no$ci praktyki w odniesieniu do sk%adników „statków w budowie”, takich jak np. silniki, które sta%y si" elementami statków wpisanych do rejestru okr"towego (patrz uwagi do zmiany art. 7 ust. 1), oraz gdy przedmiotem zastawu jest rzecz ruchoma wchodz#ca w sk%ad zbioru rzeczy ruchomych obci#&ona zastawem rejestrowym, która sta%a si" nast"pnie cz"$ci# sk%adow# nieruchomo$ci. Uzasadnienie zmiany w art. 14 ust. 3: Wprowadzona zmiana przepisu ma charakter redakcyjny i polega na zast#pieniu zwrotu „przedmiotu obci#&onego zastawem rejestrowym” zwrotem „przedmiotu zastawu rejestrowego”, który wyst"puje w innych miejscach ustawy. Uzasadnienie zmian w art. 17: Proponowana zmiana brzmienia ust. 1 i 2 oraz wykre$lenie ust. 3 wynikaj# z usuni"cia ograniczenia kr"gu podmiotów uprawnionych do ustanowienia zastawu z tre$ci art. 1 ust. 1 ustawy. W art. 17 ust. 1 wykre$lono cz"$' zdania, w którym nawi#zywano do przeniesienia wierzytelno$ci „na inny podmiot uprawniony”. Zrezygnowano z dotychczasowej tre$ci ust. 2, który dotyczy% przeniesienia wierzytelno$ci na osob" nieuprawnion#, a ta zmiana

7

wymaga%a wykre$lenia ust. 3, który okre$la% skutki naruszenia zakazu przewidzianego w ust. 2. Nowa tre$' ust. 2 (przeniesienie zastawu wskutek przeniesienia wierzytelno$ci dotychczasowego administratora) stanowi konsekwencj" zmian art. 4 ustawy. W okresie istnienia zabezpieczenia zastawnik b"d#cy administratorem zastawu mo&e zby' swoj# wierzytelno$' bez negatywnych skutków dla innych wierzycieli, jednak samo przej$cie praw wynikaj#cych z istniej#cego zastawu dla tego nabywcy nast#pi z chwil# wpisania w rejestrze tej zmiany. Propozycja ta ma zapewni' d%u&nikowi aktualn# informacj" o osobie administratora, który musi by' znany nie tylko wybieraj#cym go wierzycielom. Nale&y unika' sytuacji gdy d%u&nik dokonuje sp%aty na r"ce administratora gdy& nie wie o jego zmianie. Proponowana zmiana powoduje, &e nowy wierzyciel i zastawnik b"d# równie& zainteresowani ujawnianiem zmiany w rejestrze co do osoby administratora. Uzasadnienie zmian w art. 18: Dotychczasowa tre$' art. 18 ustawy stanowi jeden z ustawowych wyj#tków od zasady akcesoryjno$ci zastawu rejestrowego. Proponowane obecnie brzmienie tego przepisu ma na celu wyra!ne okre$lenie ustawowych kryteriów dla dalszego istnienia zastawu rejestrowego pomimo wyga$ni"cia zabezpieczonej nim wierzytelno$ci. Dotychczasowa tre$' umo&liwia%a sk%adanie do akt rejestrowych umowy stron o przeniesieniu wpisanego zastawu na zabezpieczenie nowej, wy&szej wierzytelno$ci. Ta luka prawna narusza%a usprawiedliwione interesy pozosta%ych wierzycieli. Pogl#dy w tym zakresie zosta%y przedstawione w uzasadnieniu postanowienia S#du Najwy&szego z dnia 9.04.2002 r. w sprawie III CKW 806/99 oraz licznych glosach do tego orzeczenia. Obecne zmiany bior# pod uwag" wol" stron, ale musz# zosta' spe%nione enumeratywnie wymienione kryteria wskazane w ust. 2, który wprowadza wyra!ne ograniczenie co do wysoko$ci sumy zabezpieczenia przyj"tej dla nowego stosunku prawnego (mo&e by' ni&sza lub taka sama jak kwota pierwotna) oraz ograniczenie czasowe (6 miesi"cy). Natomiast w ust. 3

8

oraz ust. 4 przewiduje si" sposób post"powania stron, które nie chcia%y kontynuowa' wspó%pracy. Uzasadnienie dodania nowego art. 18a: Istotn# nowo$ci# w ustawie jest wprowadzenie mo&liwo$ci dzia%ania s#du rejestrowego z urz"du wobec nowej tre$ci art. 39 ust. 1 ustawy. Art. 18a przewiduje dzia%anie s#du z urz"du po up%ywie ustawowego terminu wyga$ni"cia zastawu rejestrowego. Termin 20 lat zosta% przyj"ty po ustaleniu, &e w praktyce najwi"ksza liczba umów zastawniczych dotyczy okresu 60 miesi"cy (5 lat) i s# one przed%u&ane w trybie art. 18 o dalsze 5 lat. Tak wi"c dzia%anie s#du z urz"du, po okresie 20 lat od chwili wpisu zastawu w rejestrze, ma na celu uporz#dkowanie rejestru zastawów, a zw%aszcza elektronicznej bazy danych z wpisów, co do których strony nie wykazuj# &adnego zainteresowania, a brak jest skutecznych narz"dzi do wymuszenia z%o&enia stosownego wniosku o wykre$lenie zastawu. Przyj"to zasad", &e maksymalnie zastaw rejestrowy b"dzie figurowa% w rejestrze przez okres 30 lat. Mo&liwo$' wcze$niejszego wykre$lenia zastawu na wniosek stron reguluje art. 19 ustawy. Uzasadnienie zmian art. 19: Proponowane zmiany maj# charakter porz#dkowy. Tre$' nowego ust. 2 zosta%a przeniesiona z dotychczasowego art. 18 ust. 2 w ten sposób, aby jeden przepis obejmowa% regulacje dotycz#ce wykre$lenia zastawu na wniosek stron. W tre$ci ust. 3 pkt 3 lit. b, oprócz komornika, przewidziano tak&e „inny organ egzekucyjny”, który mo&e wyda' za$wiadczenie o nabyciu przedmiotu zastawu, co uwzgl"dnia przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o post"powaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z pó!n. zm.). Uzasadnienie zmiany w art. 20: Dotychczasowe brzmienie art. 20 ustawy by%o sprzeczne z przepisami Kodeksu post"powania cywilnego obowi#zuj#cymi po 2005 r. (np. art. 1025 K.p.c). Proponowana obecnie tre$' przepisu utrzymuje regu%" pier-

9

wsze(stwa zaspokojenia wierzytelno$ci zabezpieczonej zastawem rejestrowym, który zosta% wpisany z dat# wcze$niejsz#, a tak&e dostosowuje przepisy ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów do obowi#zuj#cych ustaw, w szczególno$ci do art. 41 i 42 ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z pó!n. zm.). Uzasadnienie dodania art. 21a : Proponowane rozwi#zanie ma rozstrzyga' w#tpliwo$ci powstaj#ce na podstawie obecnie obowi#zuj#cych przepisów, po wprowadzeniu do polskiego systemu prawa pozaegzekucyjnych sposobów zaspokojenia zastawnika. Ograniczono prawo zastawnika z prawa korzystania z uprawnie( z art. 22-27 ustawy, gdy inni wierzyciele podejmuj# czynno$ci maj#ce na celu zaspokojenie przys%uguj#cych im wierzytelno$ci, w drodze post"powania egzekucyjnego prowadzonego wed%ug przepisów Kodeksu post"powania cywilnego. Proponowany przepis pe%ni rol" przepisu kolizyjnego. Zastawnik musi zg%osi' swoje uprawnienia do organu prowadz#cego egzekucje w trybie okre$lonym w Kpc. Uzasadnienie zmian w art. 22: Zmiany art. 22 ustawy id# w kilku kierunkach. Z jednej strony pojawi%y si" w#tpliwo$ci interpretacyjne odnosz#ce si" do ust. 1 pkt 3, co do mo&liwo$ci przej"cia przedmiotu zastawu w postaci zbioru rzeczy ruchomych lub praw, gdy strony umowy zastawniczej okre$li%y $ci$le warto$' takiego przedmiotu zastawu. Z drugiej strony przewidziane w art. 22 ust. 1 pkt 3 „$cis%e oznaczanie warto$ci przedmiotu zastawu” mia%o (zdaniem autorów projektu ustawy z 1996 r.) prowadzi' do wskazania kwoty wyra&onej w pieni#dzu, aby unikn#' mi"dzy stronami sporu o warto$' przejmowanego przedmiotu zastawu. Praktyka jednak od samego pocz#tku ignoruje tak# interpretacj", przyjmuj#c w umowach zastawniczych lub odr"bnych porozumieniach rozmaite formy waloryzacji i dlatego nowa tre$' art. 22 ust. 1 pkt 3 dopuszcza mo&liwo$' „umownego sposobu ustalenia warto$ci przedmiotu” dla celów jego przej"cia.

10

Kolejna zmiana w art. 22 polega na dodaniu pkt 4 w ust. 1 oraz pkt 3 w ust. 2, które dotycz# zaspokojenia zastawnika w przypadku ustanowienia zastawu rejestrowego na wierzytelno$ci z tytu%u umowy rachunku bankowego. Dotychczas banki pos%uguj# si" rozmaitymi rozwi#zaniami typu pe%nomocnictwo do rachunku lub przelew praw. )adne z nich nie jest jednak jawne publicznie, jak zastaw rejestrowy. Wprowadzone rozwi#zanie zosta%o ograniczone tylko do przypadków, gdy zastawnikiem jest bank jednocze$nie prowadz#cy rachunek bankowy na rzecz zastawcy. Uzasadnienie zmiany w art. 24 ust. 2: Zmiana w art. 24 ust. 2 ma na celu okre$lenie kryteriów dla realizacji przez Ministra Sprawiedliwo$ci wytycznych co do wydania rozporz#dzenia wykonawczego, którego tre$' powinna bra' pod uwag" przedmiot zastawu rejestrowego, interesy zastawnika i zastawcy oraz bezpiecze(stwo obrotu. Rozporz#dzenie powinno równie& okre$la' tryb i koszty (notariusza i komornika) przeprowadzonego przetargu, uwzgl"dniaj#c przedmiot przetargu. Uzasadnienie zmian w art. 25: W prawie polskim zbli&ona instytucja szczegó%owego ustalania przedmiotu zastawu zosta%a wprowadzona w odniesieniu do zastawu skarbowego (art. 45 Ordynacji podatkowej). Podobne regu%y wprowadzono do zastawu rejestrowego, aby uniemo&liwi' zmniejszanie sk%adników maj#tkowych przez nierzetelnych zastawców, zanim zastawnik by% w stanie skutecznie dokona' wszystkich czynno$ci niezb"dnych dla zaspokojenia jego wierzytelno$ci. Art. 25 nie prowadzi bezpo$rednio do zaspokojenia zastawnika, a jedynie do uchronienia sk%adników maj#tkowych przedmiotu zastawu przez dokonanie spisu z natury w sposób okre$lony przez strony umowy zastawniczej i zakaz rozporz#dzania sk%adnikami. Uzasadnienie zmian w art. 27: Potrzeba zmian w art. 27 ustawy wynika z faktu, &e uprawnienie zastawnika do uruchomienia procedury maj#cej na celu zaspokojenie z dochodu osi#gni"tego w wyniku dzia%a( zarz#dcy w praktyce okazuje si" faktycznie bezskuteczne, gdy& ustalenie tych zasad nie jest mo&liwe na negocjowania umów zastawniczych . etapie

11

Nowy art. 27 ust. 1 wype%nia istniej#c# luk" prawn# i odsy%a do obowi#zuj#cych ju& przepisów Kodeksu post"powania cywilnego o zarz#dzie przymusowym nad przedsi"biorstwem lub gospodarstwem rolnym (np. art. 10641 i nast"pne K.p.c.) z odpowiednimi modyfikacjami. Ograniczono ryzyko pokrzywdzenia zastawcy, wprowadzaj#c zasad" solidarnej odpowiedzialno$ci zastawnika i zarz#dcy (w ust. 2) oraz zastawnika i dzier&awcy (w ust. 3) za szkody wyrz#dzone zastawcy. Brak stosownej regulacji umo&liwia% ocen", &e wyznaczenie zastawnika jako zarz#dcy stanowi obej$cie prawa. Uzasadnienie uchylenia art. 28 oraz art. 29-35 (rozdzia%u 7): W opinii ekspertów z zakresu post"powania cywilnego oraz prawa bankowego regulacje zawarte w art. 28 oraz w art. 29-35 s# ca%kowicie martwe i nie ma potrzeby dalszego utrzymywania ich w nowelizowanej ustawie. Uzasadnienie zmian w art. 36: Zaznaczenie wy%#czno$ci jurysdykcji krajowej w sprawach o wpis do rejestru zastawów wydaje si" konieczne (dodany ust. 1a) dla wyra!nego okre$lenia, &e do polskiego rejestru publicznego wpisy mog# by' dokonywane tylko na podstawie orzecze( s#dów polskich, bez mo&liwo$ci uznania orzecze( s#dów zagranicznych. *#cznikiem jurysdykcji wy%#cznej b"dzie wpis do rejestru wed%ug przepisów ustawy, czyli polskiej ustawy o zastawie rejestrowym. Doda' nale&y, &e w opracowanym przez Komisj" Kodyfikacyjn# projekcie zmian przepisów dotycz#cych tzw. mi"dzynarodowego post"powania s#dowego zamieszczono regulacj" w proponowanym art. 11091 § 1 K.p.c.: „Do wy%#cznej jurysdykcji krajowej nale&# sprawy z zakresu post"powania rejestrowego dotycz#ce rejestru publicznego prowadzonego w Polsce”. W motywach do tej propozycji podkre$lono, &e przepis ten daje wyraz zasadzie, &e sprawy o wpis do rejestru publicznego w Polsce mog# by' rozstrzygane tylko przez s#dy polskie.

12

Propozycja wykre$lenia ust. 2 wynika z faktu, &e jest on ca%kowicie nieaktualny, a dodatkowo sprzeczny z przepisami wydanymi po 2000 r. Przepis art. 36 ust. 2 okre$la w%a$ciwo$' s#dów rejestrowych odwo%uj#c si" do miast wojewódzkich i obszarów województwa. Tak wi"c uchylenie art. 36 ust. 2 wydaje si" by' konieczne i zasadne. Uzasadnienie zmian w art. 39: Dla potrzeb usprawnienia post"powania o wpis zastawu do rejestru, a tak&e dla unikni"cia w#tpliwo$ci interpretacyjnych, zmieniono art. 39 ust. 1. Dotychczasowy przepis przewiduje jedynie sk%adanie do rejestru wniosku oraz umowy zastawniczej. Tymczasem podstaw# wpisu, zgodnie z projektowanymi przepisami (zob. proponowane nowe brzmienie art. 4), a tak&e obowi#zuj#cymi przepisami innych ustaw, mog# by' inne dokumenty (np. w sytuacjach spadkobrania, podzia%u albo %#czenia spó%ek). Do tre$ci art. 39 ust. 1 przeniesiono równie& okre$lenie podmiotów uprawnionych do z%o&enia wniosku o wpis zastawu, który by% w skre$lonym art. 3 ust. 3 ustawy. Dodatkowo wprowadzono mo&liwo$' dzia%ania s#du rejestrowego z urz"du w wypadkach $ci$le okre$lonych w ustawie (nowy art. 18a). W nowym ust. 2a projekt uwzgl"dnia mo&liwo$' sk%adania wniosku o wpis w rejestrze w postaci papierowej lub drog# elektroniczn# – zgodnie z wyborem wnioskodawcy. Przyj"te w obecnym projekcie rozwi#zanie jest zgodne z nowymi przepisami przyj"tymi w projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze S#dowym (KRS) i równie& odwo%uje si" do wymogów ustawy z dnia 18 wrze$nia 2001 r. o podpisie elektronicznym. Dodany ust. 5 wyra!nie okre$la, gdzie s# dost"pne urz"dowe formularze z post"powania rejestrowego. Uzasadnienie zmian w art. 40 ust. 1 pkt 2 i 4: Zmiana art. 40 ust. 1 pkt 2 jest zwi#zana ze zmian# art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy. Propozycja uwzgl"dnia nowy zakres kognicji s#du rejestrowego z art. 40 ust. 3 (s#d bada tylko tre$' umowy w zakresie danych podlegaj#cych wpisowi do rejestru).

13

Wobec zmiany art. 3 ust. 2 pkt 4 – do rejestru b"dzie wpisywana jedynie najwy&sza suma zabezpieczenia obejmuj#ca kwot" g%ówn# i inne dopuszczone prawem kwoty. Ponadto wpis obejmuje adres dla dor"cze( w Polsce. Uzasadnienie zmiany w art. 40 ust. 3: Celem usprawnienia post"powania o wpis zastawu do rejestru zastawów jest ograniczenie zakresu s#dowego badania wniosku o wpis. Proponuje si", aby w trakcie rozpoznawania wniosku o wpis s#d bada% jedynie tre$' i form" wniosku oraz dokumentów stanowi#cych podstaw" wpisu i to w ograniczonym zakresie – tylko w odniesieniu do danych podlegaj#cych wpisowi. Oprócz tego wprowadza si" dodatkowy standard uzasadniaj#cy odmow" wpisu przez s#d – naruszenie prawa stwierdzone przy rozpoznawaniu wniosku musi by' oczywiste, inne b%"dy powinny zosta' usuni"te w trybie post"powania brakowego. Uzasadnienie zmian art. 41: W propozycji zmiany ust. 2 przyj"to prawnicz# zasad" volenti fit iniuria (chc#cemu nie dzieje si" krzywda). W sytuacji, gdy sam wierzyciel zabezpieczony zastawem sk%ada wniosek o wykre$lenie zastawu (wykre$lenie to z mocy art. 19 ust. 2 ustawy skutkuje wyga$ni"ciem zastawu) to nale&y przyj#', &e taka jest w%a$nie wola stron. Nowa regulacja pozwoli znacznie przyspieszy' post"powanie rejestrowe bez ryzyka naruszenia ochrony uprawnionego wierzyciela, który sam z%o&y wniosek o wykre$lenie zastawu. Dodany ust. 2a przede wszystkim uzupe%nia przepisy ustawy dotycz#ce dzia%a( s#du w przypadku z%o&enia do akt dokumentów, które nie wymagaj# z%o&enia nowego formularza ani te& zmiany danych w samym rejestrze. Projekt nawi#zuje do analogicznego przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o KRS, który nakazuje wydanie postanowienia s#du o przyj"ciu dokumentów, które nie stanowi# za%#cznika dla wniosku o wpis zmian danych w rejestrze. Dokumenty takie wymagaj# merytorycznej oceny s#du i nie powinny by' automatycznie za%#czane do akt.

14

Dodany ust. 2b ma na celu uproszczenie obiegu korespondencji (przyjmuj#c priorytet adresu wpisanego w rejestrze zastawów), analogicznie do rozwi#za( przyj"tych w przepisie art. 139 Kodeksu post"powania cywilnego, który odnosi si" tylko do rejestru KRS i ewidencji dzia%alno$ci gospodarczej. Nadal decyduj#cym b"dzie ka&dy adres wskazany przez strony (nawet je&eli nie zosta% wpisany do rejestru), gdy& przepis przewiduje skutek dla samego faktu „powiadomienia” s#du. Proponowana zmiana znacznie przyspieszy post"powanie s#dowe, gdy& brak stosownego przepisu sankcjonowa% praktyk" stron braku powiadamiania s#du o zmianie adresu po wpisaniu zastawu. Uzasadnienie dodania nowego art. 41a: Przedmiotem zastawu rejestrowego mog# by' samoloty [(statki powietrzne podlegaj#ce wpisowi do rejestru cywilnych statków powietrznych – art. 34 i nast. ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696, z pó!n. zm.)]. Do rejestru statków wpisywane s# tak&e „prawa rzeczowe ustanowione na statku powietrznym” (art. 36 ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego), przy czym okoliczno$' podlegaj#ca wpisowi do rejestru cywilnych statków powietrznych jest skuteczna wobec osób trzecich, gdy zostanie wpisana do rejestru statków (art. 38 ust. 1). W przypadku statku powietrznego obci#&onego zastawem rejestrowym – zastaw powstaje z chwil# wpisu do rejestru zastawów (art. 2 ustawy o rejestrze), ale nie jest skuteczny a& do chwili ujawnienia go w rejestrze statków powietrznych (art. 38 Prawa lotniczego). Proponowana zmiana pozwoli usun#' sprzeczno$' przepisów obu ustaw). Nowy art. 41a uwzgl"dnia, &e przedmiotem zastawu rejestrowego mog# by' tak&e prawa w%asno$ci przemys%owej, dla których s# prowadzone rejestry zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo w%asno$ci przemys%owej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z pó!n. zm. – art. 53 i 149). Proponowany obowi#zek dzia%ania s#du rejestrowego z urz"du wynika z przekonania, &e tylko taka zasada zapewni zgodno$' wymienionych

15

rejestrów, a jednocze$nie nie b"dzie stanowi' zbytniego obci#&enia s#du w zwi#zku z ma%# liczb# wpisów tego rodzaju. Uzupe%nieniem wprowadzenia art. 41a s# proponowane zmiany w art. 2 i 3 niniejszej ustawy. Uzasadnienie zmiany w art. 42: Dodawany ust. 2a i nowa tre$' ust. 3 dotycz# nowej mo&liwo$ci udzielania informacji, wydawania odpisów i za$wiadcze( z rejestru zastawów drog# elektroniczn#. Wnioski do centralnej informacji rejestru zastawów sk%ada si" na urz"dowych formularzach – zgodnie z tre$ci# art. 39 ust. 4 ustawy. Wnioski te b"d# mog%y by' sk%adane tak&e drog# elektroniczn# (zob. proponowany art. 43a). Odpisy i za$wiadczenia wydawane przez Centraln# Informacj" o zastawach rejestrowych w formie papierowej b"d# jednak mia%y moc dokumentów urz"dowych wydawanych przez s#d, wobec braku przepisów o elektronicznej piecz"ci w ustawie o podpisie elektronicznym. W tre$ci dodanego przepisu ust. 4a w art. 42 ustawy proponuje si" zwolni' z op%at za udzielanie informacji oraz wydawanie odpisów i za$wiadcze( Skarb Pa(stwa i instytucje pa(stwowe, których zadanie nie polega na dzia%alno$ci gospodarczej (np. s#dy, prokuratur", Policj"). Zosta%o przyj"te rozwi#zanie obowi#zuj#ce od kilku lat przy wydawaniu odpisów i informacji z Krajowego Rejestru S#dowego. Uzasadnienie dodania art. 43a: Proponowany przepis zawiera upowa&nienie ustawowe dla Ministra Sprawiedliwo$ci do wydania aktu wykonawczego, aby okre$li' regulacje techniczne maj#ce ujednolici' sposób przesy%ania pism i dokumentów, które b"d# mog%y by' wysy%ane drog# elektroniczn#. Proponowane rozwi#zanie przeniesienia kwestii organizacyjno-technicznych do aktu wykonawczego wynika z szybkiego rozwoju techniki i jest analogiczne do rozwi#zania przy KRS.

16

Uzasadnienie dla art. 2 ustawy: Art. 67 ustawy – Prawo w%asno$ci przemys%owej przewiduje, &e przeniesienie patentu jest skuteczne wobec osób trzecich dopiero z chwil# wpisu tego przeniesienia do rejestru patentowego, jednak nie okre$la relacji tego rejestru z danymi o ograniczonym prawie rzeczowym wpisanymi do rejestru zastawów. Celem wype%nienia luki w przepisach, zgodnie z obowi#zuj#cymi prze-

pisami o rejestrach, przewidziano, &e ustanowienie zastawu rejestrowego na patencie jest skuteczne z chwil# wpisu do rejestru zastawów. Regu%a ta b"dzie mia%a odpowiednie zastosowanie tak&e do innych praw, o których stanowi Prawo w%asno$ci przemys%owej (np. prawa ochronnego na znak towarowy). Na s#d dokonuj#cy wpisu do rejestru zastawów na%o&ono obowi#zek zawiadomienia z urz"du o dokonanym wpisie organu prowadz#cego rejestr danego prawa w%asno$ci przemys%owej (nowy art. 41a ustawy o rejestrze zastawów). Uzasadnienie dla art. 3 ustawy: Przedmiotem zastawu rejestrowego mog# by' statki powietrzne

podlegaj#ce wpisowi do rejestru cywilnych statków powietrznych (art. 34 i nast. ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze). Do rejestru statków s# wpisywane tak&e „prawa rzeczowe ustanowione na statku powietrznym” (art. 36 ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego), przy czym okoliczno$' podlegaj#ca wpisowi do rejestru statków jest skuteczna wobec osób trzecich, gdy zostanie wpisana do rejestru statków (art. 38 ust. 1). Proponowana zmiana ma na celu usuni"cie sprzeczno$ci obu ustaw, uzale&niaj#c skuteczno$' wpisu w rejestrze statków od dokonania wpisu w rejestrze zastawów. Równocze$nie na%o&ono na s#d dokonuj#cy wpisu w rejestrze zastawów obowi#zek zawiadomienia z urz"du o dokonanym wpisie organu prowadz#cego rejestr statków powietrznych (nowy art. 41a projektu).

17

Uzasadnienie dla art. 4 ustawy: Art. 4 projektu zawiera niezb"dne przepisy przej$ciowe dotycz#ce przepisów post"powania oraz umowy zastawniczej . W art. 4 ust. 1 projektu zawarto regulacje o stosowaniu przepisów dotychczasowych w sprawach, w których wnioski zosta%y z%o&one przed dniem wej$cia w &ycie ustawy. W przypadku z%o&enia wniosku po tej dacie, ale wraz z umow# zastawnicz# podpisan# przed dniem wej$cia w &ycie ustawy przyj"to, &e brak jest podstaw do uznania umów za niewa&ne i wskazano konieczno$' ich aktualizacji (art. 4 ust. 2 projektu). Uzasadnienie dla art. 5 ustawy: Wej$cie w &ycie ustawy po up%ywie 3 miesi"cy od daty jej og%oszenia jest konieczne ze wzgl"du na potrzeb" dostosowania systemów informatycznych do ostatecznego kszta%tu ustawy. Jest to minimalny czas, niezb"dny do wdro&enia tych systemów w wydzia%ach rejestru zastawów i w centralnej bazie danych rejestru, pozwalaj#cy tak&e na wprowadzenie zmienionych formularzy wniosków rejestrowych oraz umo&liwiaj#cy zainteresowanym osobom dostosowanie si" do nowych rozwi#za( (np. przez uzyskanie podpisu elektronicznego gwarantuj#cego elektroniczny dost"p do s#dów prowadz#cych rejestr zastawów i centralnej informacji). przepisów materialnych, istotnych dla stron

18

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

Wskazanie podmiotów, na które oddzia%uje akt normatywny Projekt oddzia%uje na podmioty zabezpieczaj#ce swoje wierzytelno$ci zastawem rejestrowym oraz na zastawców, czyli podmioty uprawnione do rozporz#dzenia przedmiotem zastawu. Ustawa znacz#co poszerza kr#g podmiotów mog#cych zabezpieczy' swoj# wierzytelno$' zastawem rejestrowym. Zmiany ustawy w obszarze elektronicznego dost"pu do wydzia%ów Rejestru Zastawów (RZ) i Centralnej Informacji o zastawach rejestrowych obejmuj#: – – – Wydzia%y Gospodarcze Rejestru Zastawów w s#dach rejonowych, osoby sk%adaj#ce wnioski i dokumenty do wydzia%ów Rejestru Zastawów, osoby korzystaj#ce z us%ug Centralnej Informacji o zastawach rejestrowych.

Wyniki przeprowadzonych konsultacji Projekt regulacji zosta% przes%any do wszystkich resortów, Rady Legislacyjnej, Narodowego Banku Polskiego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego i Zwi#zku Banków Polskich. Ponadto projekt by% konsultowany z: S#dem Najwy&szym, Naczelnym S#dem Administracyjnym, Krajow# Rad# S#downictwa, Stowarzyszeniem S"dziów Polskich IUSTITIA, Krajow# Rad# Radców Prawnych, Naczeln# Rad# Adwokack#, Krajow# Rad# Notarialn#, Krajow# Rad# Komornicz#, Business Centre Club, Krajow# Izb# Gospodarcz#, Polsk# Konfederacj# Pracodawców Prywatnych, Konfederacj# Pracodawców Polskich, Zwi#zkiem Rzemios%a Polskiego, Zwi#zkiem Banków Polskich, Bankiem +wiatowym oraz Krajow# Spó%dzielcz# Kas# Oszcz"dno$ciowo-Kredytow#. Ww. podmioty pozytywnie oceni%y zaproponowane zmiany. Projekt zosta% zaopiniowany przez Komisj" Wspóln# Rz#du i Samorz#du Terytorialnego. Zosta% równie& udost"pniony w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronach podmiotowych Ministra Sprawiedliwo$ci zgodnie z ustaw# z dnia 7 lipca 2005 r. o dzia%alno$ci lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. Nr 169,

19

poz. 1414). Nikt nie zg%osi% zainteresowania pracami nad projektem w trybie art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Cel regulacji G%ównym celem regulacji jest usuni"cie barier i pe%ne wykorzystanie zastawu rejestrowego w praktyce. W tym celu znosi si" ograniczenia podmiotowe po stronie wierzycieli zabezpieczonych, upraszcza post"powania rejestrowe oraz ogranicza s#dowe badania wniosków o wpis. Wp%yw na rynek pracy Projektowane przepisy nie maj# wp%ywu na rynek pracy. Wp%yw na sytuacj" i rozwój regionalny Wej$cie w &ycie proponowanych rozwi#za( u%atwi dost"p do Wydzia%ów Gospodarczych Rejestru Zastawów i do dokumentów wydawanych przez Centraln# Informacj" o zastawach rejestrowych wszystkim zainteresowanym, którzy przebywaj# w miejscach oddalonych od s#dów i ekspozytur Centralnej Informacji oraz zakresie. Wp%yw regulacji na konkurencyjno$' wewn"trzn# i zewn"trzn# gospodarki Wej$cie w &ycie projektowanych zmian b"dzie mia%o pozytywny wp%yw na konkurencyjno$' wewn"trzn# i zewn"trzn# gospodarki. Projektowane zmiany ustawy wp%yn# na zwi"kszenie bezpiecze(stwa obrotu przez unowocze$nienie instytucji zastawu rejestrowego i tym samym cz"stsze wykorzystywanie tej formy zabezpieczenia rzeczowego. Powy&szy czynnik powinien przyczyni' si" do zwi"kszenia pewno$ci obrotu gospodarczego podmiotami krajowymi jak i zagranicznymi. Wp%yw regulacji na dochody i wydatki bud&etu oraz sektora publicznego Wej$cie w &ycie znowelizowanych przepisów spowoduje skutki dla bud&etu pa(stwa. Ca%kowity koszt zaproponowanych zmian ustawy zosta% oszacowany na kwot" 2 100 tys. z%. na obszarze RP mi"dzy usprawni i przyspieszy post"powanie rejestrowe w tym

20

Na powy&szy koszt sk%adaj# si" nast"puj#ce wydatki zwi#zane z modyfikacj# systemów informatycznych: 1) przystosowanie wykorzystywanych w wydzia%ach rejestrowych systemów informatycznych do mo&liwo$ci elektronicznego sk%adania wniosków („e-dost"p”) oraz uzyskiwania drog# elektroniczn# informacji z Centralnej Informacji. Koszty zwi#zane z zakupem urz#dze( do sk%adania podpisu elektronicznego dla wydzia%ów RZ oraz samej funkcjonalno$ci „e-dost"pu” zosta%y obj"te bud&etem na budow" systemu portalowego, 2) dostosowanie systemów informatycznych eksploatowanych w wydzia%ach Rejestru Zastawów do zmian merytorycznych wprowadzonych niniejsz# ustaw#, wypracowanych przez zespó% roboczy powo%any wspólnie przez Ministerstwo wprowadzenia: – dodatkowego adresu dla dor"cze( w przypadku osoby, która posiada miejsce zamieszkania (siedzib") poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, – – – zmiany zakresu danych wprowadzonych do rejestru, kontroli terminów, po up%ywie których s#d z urz"du powinien wykre$li' zastaw z rejestru, implementacji przepisów pozwalaj#cych na dokonywanie w rejestrze zastawów wpisów z urz"du, które dotychczas nie wyst"powa%y w tym post"powaniu, – wspomagania kontroli informowania wskazanych instytucji o wpisaniu zastawu rejestrowego na okre$lonych rodzajach przedmiotów. W ramach bud&etu na rok 2007 na realizacj" niniejszego zadania zosta%a wydatkowana kwota 400 tys. z%, która sfinansowa%a realizacj" elektronicznego dost"pu do wydzia%ów Rejestru Zastawów oraz Centralnej Informacji rejestru zastawów. Pozosta%e zadania wynikaj#ce z projektu, oszacowane na kwot" Sprawiedliwo$ci i Narodowy Bank Polski, w zakresie

1 700 tys. z%., zostan# zrealizowane w ramach $rodków zaplanowanych w ustawie bud&etowej na rok 2008 (cz"$' 15 – s#dy powszechne).
23-01-aa

Projekt Rozporz!dzenie Ministra Sprawiedliwo"ci z dnia

w sprawie warunków, trybu i kosztów przeprowadzenia sprzeda#y przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego Na podstawie art. 24 ust.2 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149 poz. 703, z pó!n. zm.1)) zarz#dza si", co nast"puje: § 1. Rozporz#dzenie okre$la warunki, tryb i koszty przeprowadzenia sprzeda&y przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego. § 2. Ilekro' w rozporz#dzeniu jest mowa o: 1) ustawie - rozumie si" przez to ustaw" o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, zwan# dalej „ustaw#"; 2) umowie zastawniczej - rozumie si" przez to umow", o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy; 3) przetargu - rozumie si" przez to przetarg publiczny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy; 4) przeprowadzaj#cym przetarg - rozumie si" przez to notariusza lub komornika przeprowadzaj#cych przetarg; 5) nabywcy - rozumie si" przez to uczestnika przetargu, który zaoferowa% najwy&sz# cen" a przeprowadzaj#cy przetarg udzieli% mu przybicia. § 3.1. Je&eli umowa zastawnicza nie okre$la miejsca przeprowadzenia przetargu, przetarg powinien by' przeprowadzony w miejscowo$ci, w której wed%ug umowy zastawniczej znajduje si" przedmiot zastawu rejestrowego. W braku takich postanowie( w umowie zastawniczej przetarg przeprowadza si" w miejscowo$ci, w której przedmiot zastawu rejestrowego si" znajduje albo w innej miejscowo$ci po%o&onej w obszarze w%a$ciwo$ci s#du rejonowego, w którym znajduje si" przedmiot zastawu rejestrowego, a gdy tym przedmiotem jest prawo maj#tkowe - w obszarze w%a$ciwo$ci s#du rejonowego, w którym wed%ug umowy zastawniczej zastawca ma miejsce zamieszkania lub siedzib". 2. Na wniosek zastawnika i za zgod# zastawcy mo&na przeprowadzi' przetarg w innej miejscowo$ci ni& okre$lona w ust. 1, je&eli mo&e to da' korzystniejszy wynik. Zgoda zastawcy nie jest potrzebna, je&eli przedmiot zastawu, wbrew umowie zastawniczej, znajduje si" w innej miejscowo$ci, ni& okre$lono w tej umowie. § 4. Wybór przeprowadzaj#cego przetarg nale&y do zastawnika. § 5.1. Przeprowadzaj#cy przetarg odmówi przeprowadzenia przetargu, je&eli istniej# okoliczno$ci, na podstawie których mo&na przypuszcza', &e do przedmiotu zastawu rejestrowego zosta%a skierowana egzekucja.
1)

Zmiany wymienionej ustawy zosta!y og!oszone w Dz. U. Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 121, poz. 769, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 48, poz.. 554 i Nr 60, poz. 702, Nr 114, poz. 1193, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 oraz z 2007 r. Nr ..., poz. ...

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si", je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego jest towar ulegaj#cy szybkiemu zepsuciu. § 6. Przeprowadzaj#cy przetarg mo&e odmówi' przeprowadzenia przetargu tak&e z przyczyn, które wed%ug przepisów kodeksu post"powania cywilnego uzasadniaj# wy%#czenie s"dziego lub z innych wa&nych przyczyn uniemo&liwiaj#cych przeprowadzenie przetargu w terminie okre$lonym w art. 24 ust. 1 ustawy. § 7.1. O odmowie przeprowadzenia przetargu i jej przyczynach przeprowadzaj#cy przetarg niezw%ocznie zawiadamia zastawnika. 2.Na &#danie zastawnika przeprowadzaj#cy przetarg wydaje mu dokument stwierdzaj#cy poniesione przez zastawnika koszty. § 8. Koszty przetargu, stanowi# koszty przeprowadzenia sprzeda&y przedmiotu zastawu rejestrowego i obejmuj# wynagrodzenie dla przeprowadzaj#cego przetarg, oraz zwrot wydatków. § 9. Do wydatków, o których mowa w §9, zalicza si" w szczególno$ci: 1) koszty og%osze( o przetargu; 2) koszty indywidualnych zawiadomie(; 3) koszty wynaj"cia lokalu na przeprowadzenie przetargu, je&eli zachodzi taka potrzeba; 4) wynagrodzenie rzeczoznawcy powo%anego przez przeprowadzaj#cego przetarg do wyceny przedmiotu zastawu rejestrowego. § 10.1. Je&eli zastawca i zastawnik nie postanowi# inaczej, koszty przetargu ponosz# po po%owie. 2. Przepis ust.1 stosuje si" odpowiednio w razie nie doj$cia przetargu do skutku. § 11.1. Sprzeda& przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu nast"puje na wniosek zastawnika. 2. We wniosku, zastawnik powinien wskaza': 1) imi" i nazwisko (nazw"), miejsce zamieszkania (siedzib") i adres zastawnika, zastawcy oraz d%u&nika, je&eli nie jest on zastawc#; 2) przedmiot zastawu rejestrowego podlegaj#cy sprzeda&y; 3) warto$' przedmiotu zastawu rejestrowego, zwan# dalej „warto$ci# szacunkow#", je&eli zosta%a ona okre$lona w umowie zastawniczej albo pó!niej uzgodniona przez zastawnika i zastawc"; 4) w czyim posiadaniu i gdzie si" znajduje przedmiot zastawu rejestrowego, a je&eli jest nim rzecz ruchoma - tak&e czy i kiedy mo&na ja ogl#da'. 3. We wniosku zastawnik mo&e równie& wskaza' dzie(, w którym nale&y dokona' og%oszenia o przetargu, a tak&e &#da', aby og%oszenie o przetargu zosta%o

2

zamieszczone nie tylko w dzienniku poczytnym w miejscowo$ci, w której przeprowadzony b"dzie przetarg, lecz tak&e w innym dzienniku albo zosta%o podane do publicznej wiadomo$ci w inny sposób przez zastawnika wskazany. Zastawnik mo&e równie& &#da' wys%ania indywidualnych zawiadomie( o przetargu do podmiotów wskazanych we wniosku. § 12. Do wniosku zastawnik obowi#zany jest do%#czy': 1 )po$wiadczony przez zastawnika odpis umowy zastawniczej, z której wynika uprawnienie zastawnika do zaspokojenia wierzytelno$ci przez sprzeda& przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego; 2) odpis postanowienia s#du o wpisie zastawu rejestrowego do rejestru zastawów lub odpis z rejestru zastawów; 3)odpis pisma zastawnika do zastawcy, wraz z dowodem dor"czenia lub dowodem nadania, zawiadamiaj#cego zastawc" o zamiarze sprzeda&y przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego; 4) inne dokumenty, je&eli s# potrzebne do przeprowadzenia przetargu. § 13.1. Sk%adaj#cy wniosek zastawnik obowi#zany jest z%o&y' zaliczk" na pokrycie wydatków, o których mowa w §10. 2.Wysoko$' zaliczki i termin jej z%o&enia ustala przeprowadzaj#cy przetarg. 3. W przypadku nieuiszczenia zaliczki w terminie przetarg uwa&a si" za niedosz%y do skutku. § 14. Przeprowadzaj#cy przetarg og%asza o przetargu przez obwieszczenie. § 15. W obwieszczeniu nale&y okre$li': 1) miejsce i czas przetargu; 2) przedmiot sprzeda&y i jego warto$' szacunkow#; 3) je&eli przedmiotem sprzeda&y jest rzecz ruchoma - miejsce i czas, w którym mo&na j# ogl#da'; 4) wysoko$' r"kojmi oraz sposób i termin jej z%o&enia; 5) sposób i termin zap%aty ceny nabycia. § 1 6 . Obwieszczenie nale&y, najpó!niej na trzy dni przed terminem przetargu, zamie$ci': 1) w dzienniku poczytnym w miejscowo$ci, w której przetarg ma si" odby' oraz, je&eli zastawnik o to wnosi%, w innym dzienniku wskazanym przez zastawnika; 2) w widocznym miejscu na budynku, w którym ma si" odby' przetarg. § 17. Je&eli zastawnik o to wnosi%, nale&y og%osi' o przetargu tak&e w inny sposób przez niego wskazany. § 18. Przetarg nie mo&e si" rozpocz#' pó!niej ni& godzin" po czasie oznaczonym w obwieszczeniu. § 19. Przetarg mo&e si" odby', je&eli przynajmniej jedna osoba zg%osi%a si" do przetargu.

3

§ 20. W przetargu nie mog# uczestniczy': zastawnik, zastawca, d%u&nik, przeprowadzaj#cy przetarg, ich ma%&onkowie, jak równie& ich wst"pni i zst"pni oraz osoby pozostaj#ce z nimi w stosunku przysposobienia, a tak&e osoby obecne na przetargu w charakterze urz"dowym. § 21.1. Zg%aszaj#cy si" do przetargu obowi#zany jest z%o&y' r"kojmi" w wysoko$ci 10% warto$ci szacunkowej. 2. R"kojmi" sk%ada si" w gotówce, a za zgod# zastawnika - czekiem, wekslem albo w inny sposób. 3. R"kojmi" nale&y z%o&y' najpó!niej w chwili rozpocz"cia przetargu. § 22. Je&eli warto$' szacunkowa nie jest w umowie zastawniczej okre$lona, ani nie ustalili jej zgodnie zastawca z zastawnikiem, ustala si" j# na podstawie opinii rzeczoznawcy powo%anego przez prowadz#cego przetarg. Warto$' szacunkow# mo&e ustali' tak&e inna osoba, na któr# zgodz# si" zastawnik i zastawca. § 23.1. Je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego jest wierzytelno$', warto$' szacunkowa jest równa nominalnej wysoko$ci tej wierzytelno$ci wraz z odsetkami wymagalnymi w dniu przetargu. 2. Warto$' wierzytelno$ci, która okre$lona jest w walucie obcej, ustala si" w z%otych po przeliczeniu na podstawie $redniego kursu danej waluty, og%oszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w dniu poprzedzaj#cym przetarg. § 24. Je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego s# prawa z papierów warto$ciowych § 24 stosuje si" odpowiednio. Jednak w przypadku papierów warto$ciowych dopuszczonych do publicznego obrotu warto$' szacunkow# ustala si" wed%ug kursu tych papierów z ko(ca dnia poprzedzaj#cego dzie( z%o&enia wniosku przez zastawnika, a je&eli w tym dniu nie notowano tych papierów warto$ciowych wed%ug kursu z ko(ca dnia ostatniego ich notowania. § 25. Je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego jest zbiór rzeczy lub praw, stanowi#cy ca%o$' gospodarcz# warto$' szacunkow# ustala si" dla ca%o$ci zbioru. Je&eli jednak zastawnik i zastawca tak ustalili, oprócz warto$ci szacunkowej ca%ego zbioru ustala si" warto$' poszczególnych jego sk%adników. § 26. Przetarg odbywa si" ustnie. § 27. Przeprowadzaj#cy przetarg rozpoczyna go od og%oszenia ceny wywo%ania. § 28.1. Je&eli zastawnik i zastawca nie postanowili inaczej, cena wywo%ania wynosi po%ow" warto$ci szacunkowej, a w wypadku przedmiotów ze z%ota, platyny i srebra 75% warto$ci szacunkowej. 2. Je&eli przedmiotem zastawu rejestrowego s# papiery warto$ciowe dopuszczone do publicznego obrotu, cena wywo%ania wynosi 85% ich warto$ci szacunkowej, obliczonej w sposób wskazany w §25.

4

§ 29.1. Post#pienie nie mo&e wynosi' mniej ni& jeden procent ceny wywo%ania, z zaokr#gleniem wzwy& do pe%nego z%otego. 2. Zaoferowana cena przestaje wi#za' uczestnika przetargu, gdy inny uczestnik zaoferowa% cen" wy&sz#. § 30. Je&eli zastawnik i zastawca nie postanowili inaczej, zbiór rzeczy lub praw stanowi#cych ca%o$' gospodarcz# podlega sprzeda&y w ca%o$ci. § 31. Przeprowadzaj#cy przetarg udzieli przybicia nabywcy, je&eli po trzykrotnym wezwaniu do dalszych post#pie(, &aden z uczestników przetargu nie zaoferowa% wy&szej ceny. § 32.1. Po udzieleniu przybicia nabywcy, pozosta%ym uczestnikom przetargu zwraca si" niezw%ocznie z%o&one przez nich r"kojmie. 2. R"kojmi" z%o&on# przez nabywc" w gotówce zalicza si" na poczet ceny nabycia. R"kojmi" z%o&on# w innej formie zwraca si" nabywcy po zap%aceniu ca%ej ceny nabycia. § 33. Do zawarcia umowy sprzeda&y dochodzi z chwil# zap%aty ceny nabycia. Je&eli jednak zastawnik wyrazi% zgod" na pó!niejszy termin zap%aty ni& okre$lony w §37-38, do zawarcia umowy sprzeda&y dochodzi z chwil# przybicia. § 34. Je&eli zastawnik nie okre$li% sposobu i terminu zap%aty ceny nabycia, stosuje si" przepisy §36-38. § 35. Zap%ata ceny nabycia nast"puje gotówk# lub, za zgod# zastawnika, w inny sposób. § 36.1. Je&eli cena nabycia nie przekracza równowarto$ci sze$'dziesi"ciu przeci"tnych miesi"cznych wynagrodze(, nabywca obowi#zany jest zap%aci' cen" nabycia natychmiast po udzieleniu mu przybicia. 2. Nabywca, który w terminie okre$lonym w ust. 1 nie zap%aci ceny nabycia, traci r"kojmi" oraz prawa wynikaj#ce z przybicia i nie mo&e uczestniczy' w dalszym przetargu, który si" niezw%ocznie wznawia. § 37.1. Je&eli cena nabycia przekracza równowarto$' sze$'dziesi"ciu przeci"tnych miesi"cznych wynagrodze(, nabywca jest obowi#zany wp%aci' na poczet ceny nabycia, natychmiast po udzieleniu mu przybicia, co najmniej równowarto$' sze$'dziesi"ciu przeci"tnych miesi"cznych wynagrodze(, a reszt" - do godziny dwunastej dnia nast"pnego. 2. Nabywca, który w terminie okre$lonym w ust. 1 nie zap%aci% reszty ceny nabycia, traci r"kojmi" i wp%acon# cz"$' ceny nabycia oraz prawa wynikaj#ce z przybicia. W takim wypadku przetarg b"dzie uznany za niedosz%y do skutku.

5

§ 38. Z cz"$ci ceny wp%aconej przez nabywc" oraz r"kojmi, utraconych w my$l § 37 ust. 2 i § 38 ust. 2, przeprowadzaj#cy przetarg zaspokaja nale&no$' z tytu%u kosztów przetargu; reszt" przekazuje niezw%ocznie zastawnikowi. § 39.1. Nabywca, który zap%aci% ca%# cen" nabycia, powinien natychmiast odebra' rzecz nabyt#. 2. Je&eli zastawnik wyrazi% zgod" na pó!niejszy, ni& okre$lony w §37-38 termin zap%aty ceny nabycia, nabywca powinien odebra' rzecz nabyt# z chwil# udzielenia mu przybicia, chyba &e zastawnik okre$li% inny termin odbioru rzeczy nabytej. § 40. Przeprowadzaj#cy przetarg obowi#zany jest niezw%ocznie po zawarciu umowy wystawi' nabywcy za$wiadczenie stwierdzaj#ce nabycie przedmiotu zastawu rejestrowego, a w razie potrzeby przekaza' tak&e inne dokumenty. § 41. Przeprowadzaj#cy przetarg sporz#dza z jego przebiegu protokó%, który zawiera: 1) oznaczenie miejsca i czasu przetargu; 2) imi" i nazwisko (nazw") zastawnika, zastawcy oraz d%u&nika, je&eli nie jest zastawc#; 3) oznaczenie przeprowadzaj#cego przetarg; 4) oznaczenie przedmiotu zastawu rejestrowego i wysoko$' ceny wywo%ania; 5) oznaczenie najwy&szej ceny zaoferowanej za przedmiot zastawu rejestrowego; 6) imi" i nazwisko (nazw") oraz miejsce zamieszkania (siedzib") nabywcy; 7) okre$lenie sposobu i terminu zap%aty ceny nabycia; 8) oznaczenie sumy, jak# nabywca ui$ci% na poczet ceny nabycia; 9) informacj" o sposobie ponoszenia kosztów przetargu; 10) wnioski i o$wiadczenia osób uczestnicz#cych w przetargu; 11) wzmiank" o odczytaniu protoko%u w obecno$ci uczestników przetargu; 12) podpis przeprowadzaj#cego przetarg oraz podpis nabywcy albo wzmiank" o przyczynie braku podpisu. § 42. W protokole nale&y zamie$ci' wzmiank", czy nabywca ui$ci% reszt" ceny nabycia w terminie okre$lonym w §38 ust.1. Je&eli w tym terminie reszta ceny nabycia nie zostanie uiszczona, w protokole nale&y ponadto zaznaczy', &e przetarg z tego powodu nie doszed% do skutku. § 43. Przeprowadzaj#cy przetarg dor"cza odpis protoko%u zastawnikowi, zastawcy oraz d%u&nikowi, je&eli nie jest on zastawc#. § 44. Rozporz#dzenie wchodzi w &ycie ... Minister Sprawiedliwo$ci

24-01-aa

6

Uzasadnienie

Projekt rozporz#dzenia w sprawie sprzeda&y przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze publicznego przetargu stanowi wykonanie delegacji zawartej w art. 24 ust.2 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Przewidziany w powo%anym przepisie ustawy przetarg publiczny ma na celu pozaegzekucyjne zaspokojenie zastawnika z przedmiotu zastawu rejestrowego. Rozporz#dzenie odwo%uje si" do legalnych poj"' wyst"puj#cych ustawie (§ 2). Okre$lone jest miejsce przeprowadzania przetargu oraz sposób okre$lania osoby przeprowadzaj#cej przetarg. Szczegó%owo okre$lono wymogi formalne wniosku zastawnika o dokonanie sprzeda&y przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego. Okre$lono sposób ponoszenia kosztów zwi#zanych ze sprzeda&# przedmiotu zastawu w tym trybie. Wprowadzono rozwi#zania maj#ce s%u&y' w%a$ciwej formie og%aszania o przetargu. Zawarta w rozporz#dzeniu regulacja przetargu publicznego zapewni zbycie przedmiotu zastawu bez mo&liwo$ci pokrzywdzenia zastawnika lub zastawcy. Ma temu s%u&y' przede wszystkim publiczny charakter przetargu, a zw%aszcza obowi#zek publicznych obwieszcze( w prasie o jego prowadzeniu (§14-17). Od udzia%u w przetargu wy%#czone zosta%y osoby zainteresowane jego wynikiem (§ 20). Zg%aszaj#cy si" do przetargu musi z%o&y' r"kojmi" w wysoko$ci 10% warto$ci szacunkowej. Uregulowano dalszy tryb post"powania z r"kojmi#, zale&ny od wyników przeprowadzonego przetargu. Przyj"ta regulacja ma zapewni', aby warto$' szacunkowa przedmiotu przetargu ustalona zosta%a w sposób zobiektywizowany (§ 22-24). Wprowadzono ustn# form" jako w%a$ciw# dla przeprowadzenia przetargu oraz okre$lono sposób wyznaczania ceny wywo%ania poprzez odwo%anie do ceny szacunkowej. Okre$lono sposób dokonywania przybicia oraz chwil" zawarcia umowy. Dokumentacj" przeprowadzenia przetargu zapewnia § 41-43.

31-01-aa

PROJEKT ROZPORZ!DZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWO"CI z dnia

w sprawie warunków organizacyjno-technicznych sk#adania wniosków i za#$czników, udzielania informacji, wydawania odpisów i za%wiadcze& drog$ elektroniczn$, a tak'e dor(czania t$ drog$ pism i dokumentów przez s$d oraz centraln$ informacj( o zastawach rejestrowych

Na podstawie art. 43a ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. Nr 149, poz. 703, z pó&n. zm. 1) ) zarz"dza si$, co nast$puje: § 1. Rozporz"dzenie okre%la warunki organizacyjno -techniczne dotycz"ce: 1) formy wniosków i dokumentów oraz ich sk!adania do s"du drog" elektroniczn"; 2) formy wniosków o wydanie odpisów, za%wiadcze' i udzielenie informacji oraz ich sk!adania do centralnej informacji o zastawach rejestrowych; 3) formy orzecze' i pism s"dowych dor$czanych wnioskodawcom drog" elektroniczn" przez s"d; 4) formy odpisów, za%wiadcze' i informacji dor$czanych przez centraln" informacj$ o zastawach rejestrowych drog" elektroniczn"; § 2. Ilekro( w rozporz"dzeniu jest mowa o: 1) ustawie - rozumie si$ przez to ustaw$ z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, zwan" dalej „ustaw"”; 2) s"dzie - rozumie si$ przez to s"d prowadz"cy rejestr zastawów;

1)

Zmiany wymienionej ustawy zosta!y og!oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 121, poz. 769, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 48, poz. 554, Nr 60, poz. 702, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 oraz z 2007 r. Nr..

3) podpisie elektronicznym - rozumie si$ przez to bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy wa#nego kwalifikowanego certyfikatu zgodnie z ustaw" z dnia 18 wrze%nia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z pó&n. zm. 2) ); 4) zarejestrowanym u#ytkowniku - rozumie si$ przez to osob$, której zosta! przydzielony unikalny adres internetowy powi"zany z niepowtarzaln" nazw" i has!em oraz wa#nym kwalifikowanym certyfikatem u#ytkownika; 5) systemie teleinformatycznym -rozumie si$ przez to system teleinformatyczny w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o %wiadczeniu us!ug drog" elektroniczn" (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 oraz z 2004 r., Nr 96, poz. 959 i Nr 173, poz. 1808). § 3. 1. Sk!adanie wniosków i dokumentów, o których mowa w § 1 pkt 1-2, mo#e by( dokonane jedynie za po%rednictwem systemu teleinformatycznego przez zarejestrowanego u#ytkownika. W przypadku wniosków sk!adanych do s"du zarejestrowanym u#ytkownikiem powinna by( osoba uprawniona do dzia!ania w imieniu wnioskodawcy przed s"dem. 2. Adres systemu teleinformatycznego jest dost$pny na stronach podmiotowych Ministerstwa Sprawiedliwo%ci w Biuletynie Informacji Publicznej. § 4. Wnioski wraz z za!"cznikami, o których mowa w § 1 pkt 1-2, wype!nia si$ na urz$dowych formularzach dost$pnych pod adresem okre%lonym w § 3 ust. 2 oraz opatruje podpisem elektronicznym. § 5. Dokumenty sk!ada si$ w jednym z formatów wskazanych w przepisach o minimalnych wymaganiach dla systemów teleinformatycznych i opatruje si$ podpisami elektronicznymi osób uprawnionych do ich podpisania. § 6. Odpisy, za%wiadczenia i informacje z rejestru zastawów oraz orzeczenia i pisma s"dowe s" dor$czane drog" elektroniczn" w formacie .pdf (Portable Dokument

2)

Zmiany wymienionej ustawy zosta!y og!oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152 i Nr 217, poz. 2125, z 2004 r Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 64, poz. 565 oraz z 2006 r. Nr 145, poz. 1050. 2

Format) i opatrzone podpisem elektronicznym uprawnionego pracownika centralnej informacji o zastawach rejestrowych lub s"du rejestrowego. § 7. System teleinformatyczny potwierdza zamieszczenie odpisów, za%wiadcze', informacji z rejestru zastawów, orzecze' oraz pism s"dowych pod adresem, o którym mowa w § 3 ust. 2, ze wskazaniem daty zamieszczenia. § 8. Rozporz"dzenie wchodzi w #ycie ...

MINISTER SPRAWIEDLIWO)CI

3

UZASADNIENIE Niniejszy projekt przygotowano ze wzgl$du na projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z dnia 19 grudnia 1996 r. Nr 149, poz. 703 z pó&n. zm.) wprowadzaj"cy nowy art. 43a. zawieraj"cy delegacj$ dla Ministra Sprawiedliwo%ci do okre%lenia, w drodze rozporz"dzenia, warunków organizacyjno -technicznych sk!adania wniosków i za!"czników, udzielania informacji, wydawania odpisów i za%wiadcze' drog" elektroniczn", a tak#e dor$czania t" drog" pism i dokumentów przez s"d oraz centraln" informacj$ rejestru zastawów, kieruj"c si$ potrzeb" u!atwienia i upowszechnienia dost$pu do rejestru zastawów. Projekt niniejszy jest analogiczny do ju# obowi"zuj"cego rozporz"dzenia Ministra Sprawiedliwo%ci z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie warunków organizacyjno-technicznych dotycz"cych formy wniosków i dokumentów oraz ich sk!adana do s"dów rejestrowych i Centralnej Informacji Krajowego Rejestru S"dowego drog" elektroniczn", a tak#e orzecze', odpisów, wyci"gów, za%wiadcze', informacji i kopii dokumentów dor$czanych wnioskodawcom drog" elektroniczn" przez s"dy rejestrowe i Centralna Informacj$ (Dz. U. Nr 247 poz. 1813) i w du#ej mierze powtarza jego tre%(. Projekt uwzgl$dnia równie# wymóg art. 58 ustawy z dnia 18 wrze%nia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 z pó&n. zm.), który wymaga, by w terminie do dnia 1 maja 2008 r. organy w!adzy publicznej umo#liwi!y odbiorcom us!ug certyfikacyjnych wnoszenie poda' i wniosków oraz innych czynno%ci w postaci elektronicznej, w przypadkach gdy przepisy prawna wymagaj" sk!adania ich w okre%lonej formie lub wed!ug okre%lonego wzoru. Projekt ma oparcie w tre%ci art. 78 § 2 kc, który zrównuje o%wiadczenia woli z!o#one w formie pisemnej i w formie elektronicznej, jak i art. 125 § 2 kpc, dopuszczaj"cym mo#liwo%( wnoszenia pism procesowych na elektronicznych no%nikach informatycznych, oraz w odnosz"cym si$ bezpo%rednio do post$powania rejestrowego art. 6943 § 3-§ 5 kpc, a tak#e w projektowanych ustaw" o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów zmianach tej#e ustawy - dodanym do art. 39 ust. 2a i art. 42 ust. 2a.

4

Projekt okre%la warunki organizacyjne i techniczne dotycz"ce formy wniosków i dokumentów, które wnioskodawcy b$d" sk!ada( do s"dów rejestrowych prowadz"cych rejestr zastawów lub centralnej informacji o zastawach rejestrowych drog" elektroniczn" (§ 3-5 rozporz"dzenia). Jednocze%nie projekt w § 6-7, okre%la form$ orzecze', pism s"dowych, odpisów, za%wiadcze' i informacji dor$czanych wnioskodawcom przez s"dy rejestrowe lub centraln" informacj$ o zastawach rejestrowych, w!"cznie z potwierdzeniem zamieszczenia tych pism pod adresem systemu teleinformatycznego i wskazaniem daty ich zamieszczenia. W zawartym w § 2 projektu s!owniku konieczne sta!o si$ zamieszczenie definicji poj$cia „s"d” tak by nie by!o w"tpliwo%ci, wobec ogólnego sformu!owania zawartego w tytule rozporz"dzenia, #e w rozporz"dzeniu chodzi o s"d prowadz"cy rejestr zastawów. Istot" nowej regulacji jest proponowane w § 3 projektu rozporz"dzenia rozwi"zanie, by komunikacja elektroniczna z s"dem prowadz"cym rejestr zastawów oraz centraln" informacj" o zastawach rejestrowych odbywa!a si$ jedynie za po%rednictwem systemu teleinformatycznego, a adres systemu dost$pny by! na stronach podmiotowych Ministerstwa Sprawiedliwo%ci w Biuletynie Informacji Publicznej. Redakcja § 5 jest odmienna ni# w przypadku analogicznego rozporz"dzenia dotycz"cego KRS, a to celem unikni$cia ewentualnych w"tpliwo%ci, #e przepis ten nakazuje sk!adanie do wniosków z!o#onych drog" elektroniczn" za!"czników wy!"cznie w postaci elektronicznej. W my%l ustale' dopuszczalne bowiem b$dzie z!o#enie do wniosków elektronicznych za!"czników w postaci papierowej i odwrotnie. Przepis § 5 dotyczy wszystkich dokumentów sk!adanych drog" elektroniczn". W § 5 u#yto liczby mnogiej „podpisami elektronicznymi osób uprawnionych do ich podpisania”, jako #e dokumenty stanowi"ce podstaw$ dokonania wpisu w rejestrze zastawów s" zazwyczaj podpisywane przez dwie strony, a tym samym co najmniej dwie osoby. Orzeczenia i pisma s"dowe oraz odpisy, za%wiadczenia i informacje z rejestru wydawane przez centraln" informacj$ o zastawach rejestrowych przesy!ane b$d" drog" elektroniczn" wy!"cznie w formacie .pdf - Portable Document Format (§ 6 projektu). Zarówno nazwy skróconej jak i oryginalnej pe!nej nazwy standardu u#yto zgodnie z tabel" stanowi"c" za!"cznik nr 2 do rozporz"dzenia Rady Ministrów z dnia 11

5

pa&dziernika

2005

r.

w

sprawie

minimalnych

wymaga'

dla

systemów

teleinformatycznych (Dz. U. Nr 212, poz. 1766). W § 1 pkt 3), w § 6 i w § 7 jako dokumenty dor$czane przez s"d prowadz"cy rejestr zastawów wymieniono orzeczenia i pisma s"dowe, co powtarza sformu!owanie zawarte wart. 694 (3) § 4 i 5 kpc reguluj"cy kwesti$ dor$cze' drog" elektroniczn" w post$powaniach rejestrowych. Zawarty w § 8 projektu termin wej%cia w #ycie rozporz"dzenia zosta! powi"zany z przewidywanym terminem wej%cia w #ycie zmian ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów - vide art. 5 projektowanej ustawy zmieniaj"cej. Termin ten jest uzasadniony z uwagi na niezb$dne przygotowanie organizacyjno -techniczne rejestru zastawów.

6

OCENA SKUTKÓW REGULACJII

Wskazanie podmiotów na które oddzia#uje akt normatywny Projekt oddzia!uje na wszelkie podmioty zainteresowane uzyskaniem wpisu zastawu rejestrowego do rejestru zastawów, a przede wszystkim liczne podmioty zainteresowane uzyskaniem informacji z centralnej informacji o zastawach rejestrowych. Wej%cie w #ycie rozporz"dzenia w znacznym stopniu usprawni post$powanie o wpis do rejestru zastawów, zw!aszcza w wypadku podmiotów profesjonalnych oraz upowszechni elektroniczny dost$p do s"dów i centralnej informacji o zastawach rejestrowych, a tym samym u!atwi dost$p w ogóle i przyspieszy uzyskanie informacji. Tym samym przyczyni si$ do poprawy warunków prowadzenia dzia!alno%ci gospodarczej i zagwarantuje wi$ksze bezpiecze'stwo obrotu. Wyniki przeprowadzonych konsultacji Projektowane zmiany rozporz"dzenia wynikaj" z projektu zmian ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, który to projekt zosta! poddany szeroki konsultacjom. Szczegó!y organizacyjno -techniczne stanowi"ce przedmiot niniejszego rozporz"dzenia by!y konsultowane m.in. na seminariach z udzia!em Przewodnicz"cych Wydzia!ów Rejestru Zastawów i przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwo%ci. Cel regulacji G!ównym celem regulacji praktyczna realizacja nowelizacji ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów -umo#liwienie elektronicznego dost$pu do s"du prowadz"cego rejestr zastawów i centralnej informacji o zastawach rejestrowych. Wp#yw regulacji na dochody i wydatki bud'etu i sektora publicznego Ca!kowity koszt wej%cia w #ycie przedmiotowej regulacji zawiera si$ w kosztach regulacji zmiany ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów na który sk!ada si$: ! modyfikacje systemu informatycznego wspomagaj"cego prac$ wydzia!ów rejestru zastawów,

7

! dostosowanie

systemu

portalu

dost$powo-informacyjnego

umo#liwiaj"cego

elektroniczny dost$p do Niemniej, proponowane przepisy rozporz"dzenia spowoduj" na!o#enie na wydzia!y rejestrowe i central$ centralnej informacji rejestru zastawów konieczno%( zakupu bezpiecznego podpisu elektronicznego oraz urz"dze' do sk!adania tego podpisu na dokumentach w formie elektronicznej. Szacunkowy koszt zakupu certyfikatów i urz"dze' wynosi 0,13 mln PLN. Pozosta!e %rodki finansowe wynikaj"ce z regulacji zosta!y zaplanowane w tegorocznym bud#ecie. Wp#yw regulacji na rynek pracy Nie przewiduje si$ bezpo%redniego wp!ywu rozporz"dzenie na rynek pracy. Wp#yw regulacji na konkurencyjno%) wewn(trzn$ i zewn(trzn$ gospodarki Wej%cie w #ycie proponowanych zmian przepisów rozporz"dzenia u!atwi i przyspieszy post$powanie rejestrowe oraz uzyskanie informacji z centralnej informacji o zastawach rejestrowych, co umo#liwi szybsze ustanowienie zabezpieczenia rzeczowego czy pozyskanie informacji gospodarczej, co w sposób oczywisty wp!ynie korzystnie na obrót gospodarczy. Wp#yw projektu na sytuacj( i rozwój regionalny Brak wp!ywu.

25-01-aa

8