Druk nr 635

Warszawa, 10 czerwca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-44060-21(4) 08

Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Przekazuj" przyj"ty przez Rad" Ministrów dokument:

-

Sprawozdanie z realizacji w roku 2007 Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast!pstw Palenia Tytoniu w Polsce.

Jednocze#nie informuj", $e Rada Ministrów upowa$ni!a Ministra Zdrowia do reprezentowania stanowiska Rz%du w tej sprawie w toku prac parlamentarnych.

(-) Donald Tusk

SPIS TRE"CI Podstawa prawna realizacji Programu __________________________________________ 3 Ogólne za!o"enia Programu: __________________________________________________ 3 CHARAKTERYSTYKA SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ I SPO#ECZNEJ ZWI$ZANEJ Z PALENIEM TYTONIU W POLSCE ______________________________ 4 SPRZEDA% I SPO%YCIE WYROBÓW TYTONIOWYCH W POLSCE_______________ 11 ZADANIA PROGRAMU I ICH REALIZACJA W 2007 ROKU _____________________ 13 Zadanie 1. ________________________________________________________________ 13 Dalsza zmiana klimatu spo!ecznego i zachowa& w stosunku do palenia tytoniu poprzez wielop!aszczyznowe populacyjne dzia!ania edukacyjno-interwencyjne oraz szkoleniowe. _ 13
WYBRANE INICJATYWY WOJEWÓDZKIE I INNE W KRAJU: ___________________ 13
Dolno'l(skie _____________________________________________________________________ Kujawsko-Pomorskie ______________________________________________________________ Lubelskie _______________________________________________________________________ Lubuskie________________________________________________________________________ #ódzkie _________________________________________________________________________ Ma!opolskie _____________________________________________________________________ Mazowieckie_____________________________________________________________________ Opolskie ________________________________________________________________________ Podkarpackie ____________________________________________________________________ Podlaskie _______________________________________________________________________ Pomorskie_______________________________________________________________________ )l(skie _________________________________________________________________________ )wi*tokrzyskie ___________________________________________________________________ Warmi&sko-mazurskie _____________________________________________________________ Wielkopolskie ____________________________________________________________________ Zachodniopomorskie ______________________________________________________________ 13 17 19 20 22 24 25 26 27 28 30 32 34 35 35 37

DZIA#ANIA INICJOWANE I KOORDYNOWANE PRZEZ PA$STWOW% INSPEKCJ& SANITARN% W RAMACH OBCHODÓW „"WIATOWEGO DNIA BEZ TYTONIU”___ 39 DZIA#ANIA INICJOWANE I KOORDYNOWANE PRZEZ PA$STWOW% INSPEKCJ& SANITARN% W ZAKRESIE REALIZACJI AKCJI „RZU' PALENIE RAZEM Z NAMI 81 DZIA#ALNO"' WYDAWNICZA, PRZYGOTOWANIE KAMPANII SPO#ECZNEJ ___ 83 KREOWANIE LOKALNYCH LIDERÓW DZIA#A$ ______________________________ 83 MI&DZYRESORTOWY ZESPÓ# KOORDYNACYJNY____________________________ 84
Ministerstwo Edukacji Narodowej ______________________________________________________ Ministerstwo Finansów _______________________________________________________________ Ministerstwo Obrony Narodowej _______________________________________________________ Ministerstwo Pracy i Polityki Spo!ecznej _________________________________________________ Ministerstwo Sportu i Turystyki ________________________________________________________ Ministerstwo Spraw Wewn"trznych i Administracji_________________________________________ Ministerstwo Sprawiedliwo#ci _________________________________________________________ Ministerstwo &rodowiska _____________________________________________________________ 84 86 87 88 89 89 91 91

INNE INICJATYWY WSPIERANE PRZEZ G#ÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W ZAKRESIE DZIA#ALNO"CI ANTYTYTONIOWEJ: ____________ 91

Zadanie 2. ________________________________________________________________ 94
Prowadzenie bada& monitoringowych i urz*dowej kontroli zawarto'ci substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobach tytoniowych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.________________________________________________________ 94

Zadanie 3. ________________________________________________________________ 95

1

Przeprowadzanie bada& stopnia efektywno'ci oddzia!ywa& prozdrowotnych, zmiany postaw spo!ecze&stwa i wska+ników zdrowotnych na poziomie krajowym. _______________________ 95

ROZLICZENIE OTRZYMANYCH )RODKÓW FINANSOWYCH, WG. ZADA, _____ 100 PODSUMOWANIE _______________________________________________________ 101

2

Podstawa prawna realizacji Programu Program Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce realizowany jest na podstawie ustawy z dnia 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10 poz. 55, z pó'n. zm.) Ogólne za(o)enia Programu: Cel Programu: Zmniejszanie zachorowa(, inwalidztwa zdrowotnego i zgonów wynikaj%cych z palenia tytoniu (choroby uk!adu kr%$enia i oddechowego, nowotwory, zdrowie dzieci itp.) poprzez zmniejszenie ekspozycji na dym tytoniowy (aktywne i bierne palenie) poprzez: - zwi"kszenie odsetka osób, które nigdy nie wypali!y $adnego papierosa
!" !"

u dzieci z najm!odszej grupy wiekowej - grupa docelowa 8#10 lat, z 80% do 90% dzieci, które nie eksperymentuj% z papierosami # grupa docelowa 13#15-lat z 70% do 80% nie rozpoczynaj%cych palenia w momencie wchodzenia w doros!e $ycie # grupa docelowa 20#29 lat
o o

!"

m"$czyzn z 61% do 70% kobiet z 75% do 80%

- zmniejszenie odsetka codziennych palaczy tytoniu w tempie 1%#2% rocznie, we wszystkich grupach wieku (20 lat i wi"cej), szczególnie kobiet z grupy najwi"kszego ryzyka (roczniki 1940#60)
!" !"

doros!ych m"$czyzn (w wieku 20 lat i wi"cej) z 43% do 30% doros!ych kobiet (w wieku 20 lat i wi"cej) z 26% do 20%

- zmniejszenie odsetka kobiet pal%cych w czasie ci%$y do 10%#12% - zmniejszenie odsetka dzieci, na których doro#li wymuszaj% palenie bierne (obecnie 60%#70%) - zmniejszenie liczby osób eksponowanych na szkodliwe czynniki dymu tytoniowego w miejscach publicznych, w miejscu pracy, tak$e w barach i restauracjach (obecnie 40%)

3

- zmniejszenie zawarto#ci toksycznych substancji w papierosach sprzedawanych na polskim rynku.

CHARAKTERYSTYKA

SYTUACJI

EPIDEMIOLOGICZNEJ

I

SPO#ECZNEJ

ZWI%ZANEJ Z PALENIEM TYTONIU W POLSCE1 Styl $ycia bez papierosa to pochodna szerszej kultury i zasad funkcjonowania spo!ecze(stwa na wszystkich p!aszczyznach. Palenie tytoniu stanowi od lat najwi"ksz%, pojedyncz%, lecz mo$liw% do prewencji przyczyn" umieralno#ci doros!ej ludno#ci Polski. &wiatowa Organizacja Zdrowia szacuje, $e w 2000 r. palenie tytoniu by!o przyczyn% ok. 69 tys. zgonów w Polsce (57 tys. u m"$czyzn i 12 tys. u kobiet), z czego ok. 43 tys. (37 tys. u m"$czyzn i 6 tys. u kobiet) stanowi!y zgony przedwczesne (w wieku 35-69 lat). Proporcja przedwczesnych zgonów odtytoniowych by!a szczególnie wysoka w#ród m"$czyzn. W ca!ej populacji m"$czyzn w wieku 35-69 lat zgony na wszystkie schorzenia odtytoniowe stanowi!y w tym czasie 38% wszystkich zgonów w tej kategorii wieku, przy czym w przypadku raka p!uca proporcja ta wynosi!a 95%, wszystkich nowotworów – 55%, nie nowotworowych chorób uk!adu oddechowego – 63%, chorób uk!adu kr%$enia – 37%, a innych schorze( – 21%. W#ród kobiet, odsetek zgonów odtytoniowych jest wci%$ znacznie ni$szy ni$ u m"$czyzn. W 2000 r. przedwczesne zgony odtytoniowe (w wieku 35-69 lat) u kobiet si"ga!y 13% wszystkich zgonów w tym wieku, w tym 71% zgonów na raka p!uca, 33% zgonów na nienowotworowe choroby p!uc, 15% zgonów z powodu chorób uk!adu kr%$enia.

Na podstawie opracowa(: „Raport na temat rozpowszechnienia palenia tytoniu w Polsce”, WHO, 2008; „Zdrowie subiektywne, styl $ycia i #rodowisko psychospo!eczne m!odzie$y szkolnej w Polsce”, Raport techniczny z bada( HBSC 2006, Instytut Matki i Dziecka, 2007;

1

4

M"$czy'ni Przyczyna zgonu Nowotwory z!o#liwe p!uca Nowotwory z!o#liwe ogó!em Choroby Uk!adu kr%$enia Choroby uk!adu oddechowego Inne choroby 35-69 9.5 95% 15 55% 13 37% 2.2 63% 6.2 21% Wszystkie choroby 37 38% 70+ 5.5 93% 8.2 41% 7.2 15% 3.1 46% 1.8 12% 20 23% 35+ 15 94% 23 49% 21 25% 5.3 51% 8 18% 57 31% 35-69 1.7 71% 2.2 12% 2.2 15% 0.5 33% 1 10% 5.9 13%

Kobiety 70+ 1 59% 1.4 8% 2.8 4% 0.9 14% 0.7 3% 5.8 5% 35+ 2.7 67% 3.6 10% 5 5% 1.5 19% 1.7 5% 12 7%

Ogó!em 35+ 17.7 89% 26.6 32% 26 15% 6.8 38% 9.7 12% 69 19%

Tabela: Liczba (w tys.) i odsetek zgonów spowodowanych paleniem tytoniu wg przyczyn, 2000 r.

W 2004 r. na nowotwory z!o#liwe p!uca, schorzenie prawie wy!%cznie zwi%zane z inhalacj% dymu tytoniowego, zachorowa!o 20359, a zmar!o 21206 osób w Polsce. U m"$czyzn nowotwory te s% najcz"stsz% przyczyn% zachorowa( i zgonów nowotworowych. W roku 2004, co czwarty przypadek zachorowania (25,2%) i co trzeci zgon (32,3%) na nowotwór z!o#liwy dotyczy! raka p!uca. Zachorowania i zgony na ten nowotwór dominuj% u m"$czyzn we wszystkich doros!ych grupach wieku (20+). U m!odych m"$czyzn (20-44) zgony na raka p!uca stanowi% 15,6% wszystkich zgonów nowotworowych, u m"$czyzn w #rednim wieku (45-64 lata) – 36%, a u starszych m"$czyzn (powy$ej 65 r.$.) – 31%. W 2004 r. na nowotwór p!uca zachorowa!o w Polsce 15741, a zmar!o 16565 m"$czyzn. Standaryzowany wspó!czynnik zachorowalno#ci na ten nowotwór wynosi! w tym czasie 60/100 000, a wspó!czynnik umieralno#ci 65,7/100 000. W populacji kobiet rak p!uca stanowi! w 2004 r. 7,8% wszystkich zachorowa( i 12% wszystkich zgonów nowotworowych. Najwy$szy odsetek zachorowa( (9%) i zgonów (16%) na raka p!uca u kobiet obserwuje si" u kobiet w #rednim wieku (45-64 lata), gdzie nowotwór ten, podobnie jak w ca!ej populacji kobiet, jest drug% przyczyn% zgonów nowotworowych. Tak$e u kobiet powy$ej 65 r.$. nowotwory z!o#liwe p!uca wyst"puj% cz"sto (8% zachorowa(, 11% zgonów nowotworowych) plasuj%c si" 5

w strukturze zachorowa( i zgonów na trzecim miejscu. W 2004 r. na raka p!uca zachorowa!o 4618, a zmar!o 4641 kobiet. Standaryzowane wspó!czynniki zachorowalno#ci i umieralno#ci na raka p!uca u kobiet wynosi!y za# odpowiednio 13,9 i 13,4/100 000. Od po!owy lat pi")dziesi%tych liczba zgonów odtytoniowych wzros!a w Polsce wielokrotnie. W ca!ej populacji m"$czyzn liczba zgonów wynikaj%cych z palenia zwi"kszy!a si" mi"dzy 1955 a 1995 r. z 7.7 tys. do 61 tys. rocznie. W 2000 r. zaobserwowano po raz pierwszy spadek liczby zgonów odtytoniowych w#ród m"$czyzn (57 tys.). U m"$czyzn w #rednim wieku (35-69 lat) liczba przedwczesnych zgonów odtytoniowych wzros!a natomiast z 6,4 w 1955 r. do 45 tys. w 1990 r., po czy zacz"!a spada) (do 43 tys. w 1995 r. i 37 tys. w 2000 r.). W tym okresie rós! tak$e odsetek zgonów odtytoniowych po#ród ogó!u zgonów. W#ród m"$czyzn w #rednim wieku zgony te w 1955 r. stanowi!y 13%, podczas gdy w 1985 r. ju$ 42%. Potem nast%pi!o najpierw zahamowanie przyrostu zgonów odtytoniowych (42% w 1990 r.), a nast"pnie ich spadek (do 38% w 2000 r.). Do po!owy lat 60-tych zgony odtytoniowe, w#ród kobiet wyst"powa!y bardzo rzadko, cho) notowano ich sta!y przyrost (z 300 w 1955 r. do 700 w 1965 r.). W kolejnych latach nast%pi! bardziej gwa!towny wzrost liczby tych zgonów obserwowany a$ do ko(ca analizowanego okresu (12 tys. w 2000 r.). Podobnie, jak u m"$czyzn tak$e u kobiet zdecydowana wi"kszo#) zgonów odtytoniowych wyst"powa!a u osób w #rednim wieku (35-69 lat). W 1955 r. jedynie 200 kobiet w tym wieku zmar!o z powodu palenia tytoniu, w 2000 r. ju$ 5.9 tys. Odsetek zgonów odtytoniowych rós! liniowo zarówno w#ród ogó!u kobiet, jak i u kobiet w #rednim wieku. U kobiet w wieku 3569 lat proporcja zgonów odtytoniowych po#ród ogó!u zgonów w tym wieku wzros!a z 0.6% w 1955 r. do 13% w 2000 r. Inaczej ni$ u m"$czyzn, w populacji kobiet nie zaobserwowano do 2000 r. zahamowania tendencji wzrostowych dotycz%cych liczby i odsetka zgonów odtytoniowych.

6

50 45 40
Liczba zgonów odtytoniowych w tys.

45 43

M!"czy#ni Kobiety
37 37

35
31

30 25 20 15 10
6,4 9,6 5,1 5,6 5,9 19

23

13

5 0 1950
0,2 0,3 0,5 0,9 1,6

2,8

3,8

1955

1960

1965

1970

1975

1980

1985

1990

1995

2000

2005

Rycina. Liczba przedwczesnych (w wieku 35-69 lat) zgonów na choroby odtytoniowe (w tys.) w populacji m"$czyzn i kobiet w Polsce, 1955-2000;]

Epidemiologiczna analiza trendów czasowych umieralno#ci na nowotwory z!o#liwe p!uca jest traktowana jako podstawowy model do oceny rozwoju epidemii palenia tytoniu w skali populacji. Dane dotycz%ce Polski pokazuj%, $e w ostatnich 20-25 latach obserwuje si" spadek umieralno#ci na raka p!uca u m"$czyzn i w niektórych grupach wieku kobiet. Spadek odsetka codziennie pal%cych m"$czyzn oraz wzrost odsetka m"$czyzn nigdy niepal%cych i rzucaj%cych palenie notowany w ostatnich dwóch dekadach stanowi prawdopodobnie g!ówn% przyczyn" spadku umieralno#ci na nowotwory z!o#liwe p!uca w populacji m!odych doros!ych m"$czyzn i m"$czyzn w #rednim wieku. W populacji m!odych m"$czyzn (20-44 lata) notuje si" najwi"kszy proporcjonalnie spadek wspó!czynników umieralno#ci na nowotwory z!o#liwe p!uca. Zahamowanie trendu wzrostu umieralno#ci na raka p!uca w tej grupie m"$czyzn nast%pi!o ju$ na pocz%tku lat 80-tych, kiedy zacz%! rosn%), cho) z bardzo niskiego poziomu, odsetek nigdy niepal%cych m"$czyzn (18% w 1974 r., 26% w 1980 r.), a wyra'ny spadek umieralno#ci obserwuje si" od pocz%tku lat 90tych (od 1993 roku roczne tempu spadku umieralno#ci wspó!czynników tej grupie wieku wynosi 5,47%).

7

Spadek wspó!czynników umieralno#ci na raka p!uca nast%pi! równie$ u m"$czyzn w #rednim wieku (45-64 lata). Obserwowany jest on od pocz%tku lat 90-tych i zwi%zany g!ównie ze spadkiem cz"sto#ci codziennego palenia (65% w 1982 r., 51% w latach 1990-1994). Roczne tempo spadku umieralno#ci na raka p!uca w tej grupie wieku m"$czyzn wynosi od 1991 roku 2%. Spadek umieralno#ci na raka p!uca u m"$czyzn w m!odym i #rednim wieku mia! wp!yw na obserwowane od pocz%tku lat 90. zahamowanie wzrostu, a nast"pnie niewielki spadek umieralno#ci (roczne tempo spadku od 1988 roku wynosi 0,3%) na ten nowotwór w ca!ej populacji m"$czyzn. Niestety, w najstarszej grupie wieku m"$czyzn (65 lat i wi"cej) umieralno#) na raka p!uca stale ro#nie, co jest niekorzystnym zjawiskiem, gdy$ utrzymuj%ca si" od lat wysoka umieralno#) na raka p!uca w tej grupie wieku decyduje o liczbie zgonów na raka p!uca w ca!ej populacji m"$czyzn. Wydaje si" jednak, $e roczne tempo wzrostu umieralno#ci w ostatniej dekadzie (1,21%) nie jest obecnie tak du$e, jak w latach ubieg!ych. Gwa!towny spadek cz"sto#ci codziennego palenia tytoniu przez m!ode kobiety w latach 80tych (u kobiet w wieku 20-29 lat z 48% w 1982 r. do 28% w latach 1990-1994) jest g!ówn% przyczyn% zahamowania od pocz%tku lat 90-tych wzrostu umieralno#ci na raka p!uca w najm!odszej wiekowo (20-44 lata) grupie kobiet. Od 1991 roku roczne tempo spadku umieralno#ci na raka p!uca w tej grupie wieku kobiet wynosi 0,9%. W pozosta!ych grupach wieku kobiet (45-64 lata, 65 lat i wi"cej), a tak$e w ca!ej populacji kobiet umieralno#) na raka p!uca nadal ro#nie, a tempo tego wzrostu nie uleg!o zasadniczym zmianom. wiek 0+
90 80 wsp. standaryzowane standardized rates 70 60 50 40 30 20 10 0 1962 1969 1976 1983 1990 rok/year 1997 2004 wsp. standaryzowane standardized rates 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 1962 1969 1976 1983 rok/year 1990 1997 2004

wiek 20-44

8

wiek 45-64
250

wiek 65+
600 500 400 300 200 100

wsp. standaryzowane standardized rates

150

100

50

0 1962 1969 1976 1983 1990 rok/y ear 1997 2004

wsp. standaryzowane standardized rates

200

0 1962

1969

1976

1983 1990 rok/year

1997

2004

5 0 ,0 0 ,0 1960 1980 2000 2020

m!"czy #ni/males zgony /mortality

kobiety /f emales zgony /mortality

Rycina. Trendy umieralno#ci na nowotwory z!o#liwe p!uca w latach 1965-2004 wed!ug p!ci i wieku;

Prognoza umieralno*ci na choroby odtytoniowe W opracowanym w po!owie lat 90-tych we wspó!pracy ze &wiatow% Organizacj% Zdrowia modelu HECOS szacowano, $e je#li obserwowane w tym okresie w Polsce wska'niki palenia nie ulegn% zmniejszeniu to w najbli$szych 20 latach na choroby odtytoniowe umrze oko!o 12% (1,2 mln) obecnie pal%cych Polaków, g!ównie na przewlek!% obturacyjn% chorob" p!uc, choroby sercowo-naczyniowe, astm" oskrzelow%, udar mózgu i raka p!uca. Zamieszczona w niniejszym raporcie statystyka, dotycz%ca zmniejszenia cz"sto#ci palenia i umieralno#ci na raka p!uca, przede wszystkim w populacji m"$czyzn i m!odych kobiet, wskazuje, $e rzeczywista liczba zgonów odtytoniowych mo$e by) mniejsza. Potwierdzaj% to równie$ obserwacje dotycz%ce zmniejszaj%cej si" od lat 90-tych liczby tych zgonów w populacji m"$czyzn, a tak$e prognoza umieralno#ci z powodu nowotworów z!o#liwych p!uca, uwzgl"dniaj%ca modelowe zmiany w postawach wobec palenia w Polsce. Korzystne zmiany w umieralno#ci na choroby odtytoniowe nast%pi% jednak$e pod warunkiem, $e w kolejnych latach konsumpcja tytoniu b"dzie si" nadal w Polsce zmniejsza). Kontynuowany tak$e w ostatnich latach spadek cz"sto#ci palenia w#ród m"$czyzn przemawia za optymistycznym wariantem ww. prognozy, jednak w populacji kobiet mo$e si" on nie sprawdzi), gdy$ w#ród m!odych kobiet obserwujemy pierwsze symptomy zahamowania gwa!townego spadku cz"sto#ci palenia, który nast%pi! w latach 80-tych i 90-tych.

9

Badania epidemiologiczne wskazuj%, $e wdychanie dymu tytoniowego przez osoby niepal%ce („bierne palenie”) stanowi w Polsce jedn% z g!ównych przyczyn przedwczesnej umieralno#ci doros!ych. Ostro$ne szacunki z 2002 r. pokaza!y, $e z powodu biernego palenia zmar!o w tym czasie co najmniej 1826 niepal%cych Polaków, z czego 933 na niedokrwienn% chorob" serca, 692 na udar mózgu, 128 na raka p!uca, a 73 na przewlek!% nie nowotworow% chorob" uk!adu oddechowego. Zdecydowana wi"kszo#) tych zgonów wynika z biernej ekspozycji na dym tytoniowy w #rodowisku domowym (1716), ale niema!o dotyczy tak$e nara$enia w miejscu pracy i miejscach publicznych (110). 27% zgonów u niepal%cych wynikaj%cych z zanieczyszczenia dymem tytoniowym #rodowiska domowego to zgony przedwczesne (przed 65 r.$.). W Polsce przeprowadzono wiele bada( klinicznych i epidemiologicznych obrazuj%cych zdrowotne nast"pstwa biernego palenia tytoniu przez dzieci, m.in. wzrost ryzyka ni$szej masy urodzeniowej, zaka$e( dróg oddechowych, upo#ledzenia funkcji p!uc, nawracaj%cych chorób ucha, ataków astmy, #mierci !ó$eczkowej. W ostatnich latach brak jest jednak bada( populacyjnych umo$liwiaj%cych ocen" skali szkód zdrowotnych wywo!anych u dzieci w Polsce biernym nara$eniem na dym tytoniowy. Bior%c pod uwag" wyniki cytowanych wy$ej bada( ankietowych z 2007 r. na temat skali nara$enia dzieci i kobiet w ci%$y na bierne wdychanie dymu tytoniowego szacuje si", $e co roku 75 tys. noworodków rodzi si" po dziewi"ciomiesi"cznej intoksykacji dymem tytoniowym, cz"sto z objawami zespo!u uzale$nienia od tytoniu. Najnowsze dane statystyczne wskazuj%, $e liczba ludno#ci Polski na koniec 2007 wynosi!a 38 115 000 osób. Szacuje si", $e w Polsce obecnie pali tyto( ok. 9 milionów ludzi, co stanowi 29% doros!ej populacji. Wyniki przeprowadzonych w 2007 r. ogólnopolskich bada( ankietowych pokazuj%, $e w populacji m"$czyzn odsetek codziennie pal%cych wynosi! 34%, w populacji kobiet za# – 23%. Wyniki bada( z lat 1974-2004 dotycz%cych postaw wobec palenia tytoniu w doros!ej populacji Polski wskazuj% na stopniowe ograniczenia tego zjawiska, jednak w ostatnich latach obserwuje si" zmniejszenie tempa spadku cz"sto#ci palenia u m"$czyzn oraz zahamowanie trendu spadkowego u m!odych doros!ych kobiet. W!a#nie m!ode kobiety, w tym kobiety w ci%$y i m!ode matki, to grupy, gdzie palenia tytoniu stanowi szczególnie powa$ny problem.

10

Niepokoj%ce jest spo!eczne rozwarstwienie zjawiska palenia tytoniu w Polsce. Osoby o niskim statusie materialnym i wykszta!ceniu pal% znacznie cz"#ciej (np. bezrobotni m"$czy'ni w ok. 70%) ni$ osoby bogatsze z wy$szym wykszta!ceniem (w#ród m"$czyzn w ok. 30%). Najnowsze badania wskazuj% na du$y odsetek pal%cych nastolatków. W grupie 15-latków, do eksperymentowania z tytoniem przyznaje si" 58,9 % badanych, natomiast 12,4 % przedstawicieli tej grupy jest regularnymi palaczami. Na uwag" zas!uguje tak$e fakt, i$ spo#ród aktywnych palaczy w omawianej grupie taki sam jest odsetek osób chc%cych rzuci) palenia w najbli$szym czasie, jak osób nie zamierzaj%cych zerwa) z na!ogiem. Sytuacja niniejsza, niezwykle zatrwa$aj%ca i brzemienna w zdrowotnych skutkach dla tak m!odych ludzi #wiadczy o konieczno#ci zintensyfikowania dzia!a( prewencyjnych skierowanych do tej grupy, przede wszystkim poprzez realizacj" skutecznej, celowanej kampanii spo!ecznej. Powa$nym problemem jest zjawisko biernego palenia – 25% niepal%cych doros!ych biernie pali w domu (odpowiednio: 29% i 20% niepal%cych kobiet i m"$czyzn). W miejscach pracy na dym tytoniowy nara$onych jest 19% niepal%cych Polaków (24% m"$czyzn i 14% kobiet). Na bardzo podobnym poziomie, co w miejscach pracy, utrzymuje si" bierna ekspozycja na dym tytoniowy w miejscach publicznych. Niepal%cy najcz"#ciej nara$eni s% na wdychanie dymu tytoniowego w barach i pubach (32%), dyskotekach i klubach muzycznych (25%), kawiarniach (22%) i restauracjach (17%), najrzadziej natomiast w placówkach s!u$by zdrowia i obiektach kulturalnych (2%), centrach handlowych (5%) i szko!ach (8%). SPRZEDA+ I SPO+YCIE WYROBÓW TYTONIOWYCH W POLSCE2 G!ównym tytoniowym wyrobem konsumpcyjnym w Polsce s% papierosy produkowane w ilo#ci ponad 110 mld sztuk, przy czym na rynku krajowym sprzedawane jest ok. 74 mld, a pozosta!e na innych rynkach (w krajach Unii Europejskiej i eksportowane poza Uni"). Oprócz tych wyrobów na legalnym rynku sprzedaje si" ok. 4,7 mld papierosów w postaci tytoniu luzem, który jest przerabiany na papierosy przez konsumentów w!asnor"cznie. Sprzeda$ tytoniu luzem do sporz%dzania skr"tów ro#nie od kilku lat wraz z podnoszeniem akcyzy i wzrostem cen papierosów gotowych. W ten sposób niwelowana jest za!o$ona regulacyjna funkcja podatku – nie zmniejsza on popytu i konsumpcji tytoniu w oczekiwanym stopniu, a jedynie przenosi popyt na ta(sze wyroby tytoniowe. Szkodliwo#) tego zjawiska
2

Na podstawie opracowania: „Raport na temat rozpowszechnienia palenia tytoniu w Polsce”, WHO, 2008

11

pog!"bia fakt, $e tyto( luzem nie jest obj"ty regulacj% dopuszczalnej zawarto#ci substancji smolistych, nikotyny i tlenku w"gla w dymie papierosowym. Inne wyroby tytoniowe – tyto( fajkowy, cygara, cygaretki – stanowi% w Polsce margines konsumpcji i pochodz% g!ównie z importu. Podzia! rynku wyrobów tytoniowych wg deklaracji producentów jest w zasadzie stabilny. Niewielkie zmiany w walce konkurencyjnej powstaj% w wyniku wojen cenowych wywo!ywanych obecn% struktur% podatku akcyzowego (wysoki udzia! stawki procentowej) oraz wprowadzania na rynek innych ni$ papierosy gotowe wyrobów tytoniowych (np. tyto( do „skr"tów”). Sprzeda$ i spo$ycie papierosów zacz"!y w Polsce gwa!townie rosn%) po II wojnie #wiatowej i osi%gn"!y punkt szczytowy pod koniec lat 70. Od 1949 roku do ko(ca lat 70-tych sprzeda$ papierosów wzros!a prawie ponad 4-krotnie, a spo$ycie papierosów per capita 3-krotnie. Dost"pne od pocz%tku lat 60. dane o spo$yciu papierosów na doros!ego (powy$ej 15 r.$.) mieszka(ca Polski, pokazuj% równie$ istotny wzrost spo$ycia papierosów w tej grupie Polaków. Porównanie danych mi"dzynarodowych wskazuje, $e spo$ycie papierosów w latach 70. i 80. nale$a!o w Polsce do najwy$szych na #wiecie, osi%gaj%c poziom oko!o 3600 papierosów na doros!ego Polaka.
4000

3500

3000

LICZBA PAPIEROSÓW

2500

PER CAPITA NA OSOB& W WIEKU 15+

2000

1500

1000

500

0 1915 1920 1925 1930 1935 1940 1945 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005

ROK

Rycina. Spo$ycie papierosów w Polsce w latach 1923-2004

12

ZADANIA PROGRAMU I ICH REALIZACJA W 2007 ROKU Zadanie 1. Dalsza zmiana klimatu spo!ecznego i zachowa& w stosunku do palenia tytoniu poprzez wielop!aszczyznowe populacyjne dzia!ania edukacyjno-interwencyjne oraz szkoleniowe. W zwi%zku z powierzeniem przez Ministra Zdrowia w 2007 r. koordynacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce G!ównemu Inspektorowi Sanitarnemu, który w roku sprawozdawczym koordynowa! dzia!ania zwi%zane z kampani% organizowan% przez stacje sanitarno-epidemiologiczne z okazji „&wiatowego dnia bez Tytoniu” – 31.05.2007 r. i „&wiatowego Dnia Rzucania Palenia” – 15.11.2007 r. na poziomie krajowym poprzez Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia. Koordynacja i zarz%dzanie Programem w 16 województwach, zgodnie ze struktur% Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej (zajmuj%cej si" urz"dowo zdrowiem publicznym w kraju) zosta!a powierzona 16 Pa(stwowym Wojewódzkim Inspektorom Sanitarnym, którzy zatrudniaj% interdyscyplinarne zespo!y specjalistów zajmuj%cych si" promocj% zdrowia. Nast"pnie na poziomie lokalnym/powiatowym koordynacj% programu zawiaduje 318 Pa(stwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych, którzy dla potrzeb realizacji dzia!a( z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia zatrudniaj% specjalistów w tym zakresie. Ogó!em w tych 334 tych instytucjach rz%dowych na poziomach: wojewódzkim i powiatowym zatrudnionych jest 600 pracowników, którzy inicjuj%, organizuj%, monitoruj% i oceniaj% efekty prowadzonych dzia!a( prozdrowotnych, w tym antytytoniowych. Pa(stwowa Inspekcja Sanitarna inicjowa!a antytytoniowe kampanie edukacyjnointerwencyjne dla spo!eczno#ci lokalnych z udzia!em stacji sanitarno-epidemiologicznych, zak!adów opieki zdrowotnej, szkó!, w!adz samorz%dowych, organizacji pozarz%dowych i innych, które realizowano na poziomie wojewódzkim i lokalnym, w ca!ym kraju;

WYBRANE INICJATYWY WOJEWÓDZKIE I INNE W KRAJU: Dolno'l(skie !"Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej we Wroc!awiu - Oddzia! O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia zorganizowa!a konferencj" nt. realizacji programu oraz 13

ustalenia wspólnej strategii dzia!a( dla przedstawicieli lokalnych w!adz samorz%dowych oraz pozosta!ych pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej z województwa dolno#l%skiego; !"Oddzia! O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia przy wspó!pracy

z Dolno#l%skim Centrum Onkologii oraz Polskim Towarzystwem O#wiaty Zdrowotnej zorganizowa! dwudniowe szkolenie w Karpaczu dla koordynatorów Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast!pstw Palenia Tytoniu z terenu woj. Dolno#l%skiego; !"Z inicjatywy Oddzia!u O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia zamówiono projekt kurtek oraz gad$ety w kszta!cie misiów odblaskowych z nadrukiem antytytoniowym, które zostan% wykorzystane w realizacji programu wojewódzkiego skierowanego do dzieci w wieku przedszkolnym na terenie woj. Dolno#l%skiego; !"Pracownicy Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w województwie, w ramach realizacji programu zorganizowali szkolenie dla pracowników kontroluj%cych przestrzeganie zakazu palenia tytoniu w miejscach okre#lonych zapisem ustawy z dn. 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych, dotycz%ce Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem – Ograniczanie Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu; !"Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Lwówku &l%skim, w ramach wspó!pracy ze Starostwem Powiatowym podj"!a wspólne dzia!ania dot. realizacji programu, np. przekazywano informacje dla ca!ej spo!eczno#ci ca!ego powiatu o mo$liwo#ciach otrzymania pomocy i porady nt. zerwania z na!ogiem palenia tytoniu; !"W Lwówku &l%skim zaplanowano wraz z zarz%dem PCK zorganizowanie konkursu plastycznego dla uczniów kl. VI szkó! podstawowych pod has!em „Papieros w oczach dziecka”; !"Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne we Wroc!awiu, Legnicy, Wa!brzychu oraz Jeleniej Górze realizowa!y program lokalny zainicjowany przez Dolno#l%skie Centrum Onkologii we Wroc!awiu – Wojewódzki O#rodek Koordynuj%cy Programy Profilaktyczne finansowane ze #rodków Ministerstwa Zdrowia. W programie w Legnicy udzia! wzi"!o 235 uczniów z Zespo!u Szkól Medycznych, VII Liceum Ogólnokszta!c%ce i Zespó! Szkó! Ekonomicznych, we Wroc!awiu uczniowie 3 placówek- IV LO, VII LO, Zespó! Szkó! nr 19- 207 uczniów, Wa!brzych 217 uczniów z 3 wytypowanych szkó!, natomiast w Jeleniej Górze uczniowie 2 szkó!. Zorganizowano 3 narady dotycz%ce inauguracji programu z udzia!em dyrektorów szkó! ponadgimnazjalnych oraz 3 narady dotycz%ce

14

organizacji realizacji ró$nych form z udzia!em dyrektorów szkó! ponadgimnazjalnych oraz szkolnych realizatorów programu - 9 osób; !"Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Jeleniej Górze wspólnie

z Dolno#l%skim Centrum Onkologii zorganizowa!a szkolenie dla szkolnych realizatorów programu. Realizatorzy otrzymali pakiet materia!ów edukacyjnych, skrypt dla pedagogów. Na podstawie tre#ci przekazanych na szkoleniu oraz materia!ów w szko!ach zosta!y przeprowadzone zaj"cia warsztatowe; !"W Jeleniej Górze w#ród uczniów bior%cych udzia! w programie przeprowadzono badanie ankietowe, przed i po zaj"ciach - ankiet" opracowali pracownicy pionu o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia woj. dolno#l%skiego. Dodatkowo przeprowadzono ankietyzacj" pozosta!ych uczniów w szko!ach, ankieta sk!ada!a si" z wersji dla pal%cych i niepal%cych. Uzyskane wyniki pos!u$% do diagnozy i planowania dalszych dzia!a( w #rodowisku szkolnym; !"Dolno#l%skie Centrum Onkologii organizowa!o konkurs plastyczny, w konkursie wzi"li udzia! ch"tni uczniowie szkó! bior%cych udzia! w programie. Nast"pnie we Wroc!awskim kinie Helios odby!o si" podsumowanie programu i konkursu, które po!%czone by!o z akcj% „Rzu) Palenie Razem z Nami”; !"Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Wa!brzychu realizowali nast"puj%ce programy lokalne: #" „Promocja zdrowia w sztuce teatralnej dzieci"cej i m!odzie$owej - Wybieram Zdrowie”. Celem programu by! dostarczenie wiedzy dzieciom i m!odzie$y na temat zdrowego stylu $ycia oraz kszta!towanie umiej"tno#ci podejmowania racjonalnych decyzji w zakresie zdrowia; #" „Zdrowe #rodowisko dla dzieci”. Celem programu by!o wskazanie dzieciom korzy#ci p!yn%cych ze zdrowego stylu $ycia oraz kszta!towanie u opiekunów dzieci #wiadomo#ci dotycz%cej szkodliwo#ci biernego palenia. Grup% docelow% programu by!y dzieci przedszkolne 5,6 – letnie, rodzice oraz opiekunowie dzieci. Realizatorzy programu otrzymali opracowane scenariusze zaj"). „Listy od rodziców”, materia!y o#wiatowo-zdrowotne do wykorzystania w realizacji dzia!a( oraz regulamin konkursu plastycznego: „Stop przy mnie nie pal”, który by! elementem programu. Na konkurs wp!yn"!y 42 prace plastyczne z 7 przedszkoli. Prace wykonywa!y dzieci wraz z rodzicami. Podsumowanie realizacji programu oraz konkursu odby!o si" w trakcie imprezy integracyjnej, któr% zorganizowano w Przedszkolu „Stokrotka”

15

w Wa!brzychu. Imprezie towarzyszy!a pokonkursowa wystawa prac plastycznych oraz plakatów dot. profilaktyki tytoniowej. Dzia!a! punkt informacyjno - edukacyjny z materia!ami o#wiatowymi na temat problemów zdrowotnych wynikaj%cych z palenia tytoniu; #" „Razem przeciw zagro$eniom” – program zak!ada edukacj" uczniów wa!brzyskich gimnazjów mi"dzy innymi w zakresie przeciwdzia!ania uzale$nieniom. Fina!em programu jest turniej mi"dzyszkolny. Odby!y si" 3 imprezy pó!fina!owe i fina!owe z udzia!em zwyci"skich zespo!ów- uczestniczy!o 300 osób oraz konkurs, w którym uczestniczy!o 76 uczniów i 12 opiekunów. Miar% sukcesu by! poziom przyswajania wiedzy przez uczniów, sprawdzany w trakcie turnieju mi"dzygimnazjalnego. Uczniowie wykazali si" dobr% znajomo#ci% problematyki zwi%zanej z profilaktyk% uzale$nie(, co wskazuj% na to, $e cel zosta! osi%gni"ty; #" „Dzie( Profilaktyki” - festyny rodzinne w ramach profilaktyki uzale$nie( i promowania zdrowego stylu $ycia organizowane przez Miejski O#rodek Pomocy Spo!ecznej w ramach projektu Urz"du Miejskiego w Wa!brzychu. W trakcie festynów dzia!a!y punkty informacyjno - edukacyjne prowadzone przez pracowników Sekcji O#wiaty Zdrowotnej w i Promocji Zdrowia Powiatowej Stacji SanitarnoEpidemiologicznej Wa!brzychu. Prowadzono poradnictwo, rozdawnictwo

materia!ów informacyjno-edukacyjnych oraz przeprowadzano badania profilaktyczne, np. mierzono ci#nienie t"tnicze krwi; !"Urz%d Miasta Pi!awa Górna podj%! dzia!ania maj%ce na celu wyeliminowanie zjawiska sprzeda$y papierosów osobom nieletnim. Wystosowano apel do sprzedawców wyrobów tytoniowych o przestrzeganiu zakazu sprzeda$y papierosów osobom poni$ej 18 roku $ycia. Opracowano ulotki „Jak odmawia)” i „Techniki wspomagaj%ce asertywn% odmow"”, które przekazano do punktów wyrobów tytoniowych; !"Urz%d Gminy Dzier$oniów zorganizowa! happening pod has!em „Mamo, tato nie pal” oraz Gminny Turniej Pi!ki No$nej pt. „Wakacje na weso!o w miejscu zamieszkania z dala od na!ogów”- program realizowano w 7 wsiach, celem dzia!a( profilaktycznych by!o przekazanie wiedzy o skutkach zdrowotnych palenia tytoniu, wykszta!cenie umiej"tno#ci organizowania konstruktywnych form sp"dzania wolnego czasu oraz odreagowanie napi"), leków i negatywnych emocji. Uczestniczy!o 280 osób; !"Urz%d Miasta Pieszyce opracowa! dla szkó! programy promuj%ce zdrowy styl $ycia bez na!ogów. Jedn% z wa$niejszych akcji by!o przedsi"wzi"cie pt. „Jab!ko zamiast papierosa”. W centrach handlowych w widocznych miejscach wyeksponowano informacje

16

o zakazie sprzeda$y tytoniu osobom nieletnim. Stra$ Miejska monitorowa!a okolice szkó! interweniuj%c w przypadkach palenia papierosów przez dzieci i m!odzie$; !"Starostwo Powiatowe zainicjowa!o program pt. „ Profilaktyka uzale$nie( i promocja zdrowia w#ród m!odzie$y” w ramach, którego zorganizowano festyn „Witaminy zamiast nikotyny”; !"Wydzia! Zdrowia Urz"du Miejskiego Wroc!awia sfinansowa! projekt pt. „M!odzie$owy Punkt Antytytoniowy” prowadzony przez Fundacj" „Sanus per aquam”. Projekt ten obejmowa! konsultacje lekarskie (987 porad), spotkania pedagoga ze szkolnymi liderami zdrowia (20 spotka(), prowadzenie zaj") edukacyjnych z zakresu profilaktyki tytoniowej (dla grupy 640 uczniów), konkurs wiedzy o uzale$nieniach i konkurs plastyczny (179 uczestników), zaj"cia aquaaerobiku i doskonalenie p!ywania dla m!odzie$y korzystaj%cej z porad i konsultacji w punkcie antytytoniowym (816 osób) - 26 osób skutecznie rzuci!o palenie; !"Instytut Zdrowia Publicznego przeprowadzi! program finansowany przez Gmin" Wroc!aw, podczas którego wy!oniono i sfinansowano w drodze konkursu punkty antytytoniowe dla doros!ych w 4 zak!adach opieki zdrowotnej we Wroc!awiu (333 osoby obj"te programem); !"Samorz%d Gminy Lubin poprzez dzia!alno#) statutow% Miejskiego O#rodka Profilaktyki i Wczesnej Terapii Uzale$nie( w Lubinie, realizowa! uchwalony przez Rad" Miejsk% Lubin program profilaktyki uzale$nie(, w ramach, którego zorganizowano i przeprowadzono: edukacj" rodziców uczniów na temat „ Jak przeciwdzia!a) uzale$nieniom”, ankietyzacj" „Bezpieczna Szko!a” pozwalaj%ca na zdiagnozowanie sytuacji w zakresie palenia tytoniu w szko!ach, dla uczniów szkó! podstawowych i gimnazjalnych prowadzono treningi - B%d' asertywny!, przygotowano i przeprowadzono prezentacje przedstawie( pt. „Na!ogom Mówimy Stop” oraz inscenizacji „Elegancka Dziewczyno, nie Pachnij Nikotyn%”; !"W powiecie k!odzkim wprowadzono ca!kowity zakaz palenia tytoniu, który obowi%zuje w zak!adach s!u$by zdrowia, w placówkach nauczania i wychowania, przedszkolach, na przystankach PKS i dworcach PKP; Kujawsko-Pomorskie !"Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej w Bydgoszczy – Oddzia! Metodyczny Dzia!u O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia wspólnie z Polskim Towarzystwem O#wiaty Zdrowotnej Oddzia!em Terenowym w Bydgoszczy oraz Urz"dem Miasta Bydgoszczy przeprowadzi! szkolenie dla studentów pedagogiki, pedagogów szkolnych,

17

wychowawców przedszkolnych i nauczycieli. Zakres szkolenia obejmowa! problematyk" tytoniow% i mia! za zadanie przygotowanie do realizacji interwencji nieprogramowej pt. „*ycie wolne od na!ogów – profilaktyka tytoniowa” oraz realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu. +%cznie przeszkolono 103 osoby; !"Wojewódzka Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna koordynowa!a realizacj" wojewódzkiej interwencji nieprogramowej pt. „"ycie wolne od na#ogów”, która powsta!a z my#l% o odbiorcy m!odym, wolnym od uzale$nie(. Ma na celu dostarczenie uporz%dkowanej wiedzy dostosowanej do mo$liwo#ci percepcyjnych odbiorcy, która w za!o$eniu ma pomóc mu w dokonywaniu zachowa( zdrowotnych. Interwencja na terenie woj. kujawsko-pomorskiego jest realizowana od wrze#nia 2007 do czerwca 2008. Adresatami s% uczniowie klas I-III szko!y podstawowej. Nauczyciele realizuj%cy interwencj" otrzymali scenariusze zaj") skierowanych dla klas I-III. Dzia!aniem wzmacniaj%cym jest konkurs literacko-plastyczny pn. „Album Rodzinny – Rodzina przeciw uzale$nieniom”. W 2007 roku konkurs realizowa!y 2 stacje (PSSE Rypin, PSSE Mogilno). Na konkurs powiatowy wp!yn"!o 77 prac, 17 prac zosta!o nagrodzonych i wyró$nionych. Sponsorem nagród by!y lokalne firmy i PPIS w Rypinie; !"W Brodnicy gm. Zbiczno – Fundacja „Zgodnie z natur% i tradycj%” pozyska!a fundusze na realizacj" w!asnego programu pt. „Razem !atwiej”, który realizuje wspólnie z trzema o#ciennymi gminami. W ramach programu zorganizowano: szkolenie dla cz!onków w!adz samorz%dowych, dyrektorów szkó!, kuratorów s%dowych, policjantów, pracowników GOPS, nauczycieli i rodziców oraz zorganizowano 2 festyny integracyjne dla mieszka(ców 3 gmin w powiecie brodnickim i debat" uczniowsk% z udzia!em w!adz samorz%dowych, przedstawicieli policji oraz lokalnych #rodków masowego przekazu; !"Urz%d Miasta Bydgoszczy przekaza! 50.000 PLN na realizacj" programów

w zakresie profilaktyki tytoniowej. Pieni%dze otrzyma!y 3 placówki s!u$by zdrowia oraz 2 organizacje pozarz%dowe: Polskie Towarzystwo O#wiaty Zdrowotnej Oddzia! Terenowy w Bydgoszczy oraz Fundacja „Oddech Nadziei” – dzia!aj%ca przy Centrum Pulmonologii. PTOZ O/T w Bydgoszczy w ramach przyznanych funduszy przeprowadzi!: 2 konkursy (plastyczny i literacki) – prace laureatów tych konkursów zamieszczono w kalendarzu na rok 2008, szkolenia dla realizatorów i animatorów przedsi"wzi") antytytoniowych, opracowanie i wydruk materia!ów wizualnych z zakresu problematyki tytoniowej (zak!adka, kolorowanka); !"Urz%d Miasta Inowroc!awia we wspó!pracy z fundacj% „Oddech Nadziei”

z Bydgoszczy w listopadzie 2007 r. wprowadzi! do realizacji program edukacyjny 18

pt. „Uwolnijmy dzieci od dymu tytoniowego”. W Inowroc!awiu w programie uczestniczy oko!o 1000 dzieci z 4 szkó! podstawowych. Inicjatorzy akcji licz%, $e uda si" stworzy) w mie#cie sie) szkó! wolnych od dymu tytoniowego; !"Urz%d Marsza!kowski woj. kujawsko-pomorskiego, w ramach wojewódzkiej kampanii pt. „Przeciw uzale$nieniom - to nasza wspólna sprawa" przeprowadzono dzia!ania profilaktyczne, informacyjne, interwencyjne, szkoleniowe, edukacyjne. Wa$nym elementem powy$szych dzia!a( opaski na r"k" z has!ami kampanii pt. „Nie pij" alkoholu", „Nie pal"", „Nie bior" narkotyków". Kampania trwa!a przez trzy ostatnie miesi%ce 2007 r. Pa'dziernik by! miesi%cem przeciwdzia!ania narkomanii, listopad miesi%cem rzucania palenia, grudzie( miesi%cem przeciwdzia!ania alkoholizmowi; !"W ramach kampanii pt. „Nie pij" alkoholu" w TVP Bydgoszcz ukaza! si" cykl 10 odcinków programu pt. „Wyprzedzi) chorob"", po#wi"conych profilaktyce uzale$nie(, w tym profilaktyce palenia tytoniu. Ponadto przez trzy miesi%ce w TVP Bydgoszcz i Internecie pojawi!y si" spoty, w których do $ycia bez alkoholu, tytoniu i narkotyków namawia!y znane osoby z regionu: Tomasz Gollob, Maciej Konacki, +ukasz Przybytek; !"W ramach otwartych konkursów ofert og!aszanych przez Zarz%d Województwa Kujawsko - Pomorskiego organizacje pozarz%dowe realizowa!y dzia!ania z zakresu przeciwdzia!ania paleniu tytoniu. W ramach zada( zleconych organizacjom pozarz%dowym prezentowane by!y w miastach województwa kujawsko-pomorskiego billboardy o tematyce antytytoniowej, organizowano konkursy plastyczne, quizy na temat uzale$nie( w #rodowisku szkolnym;

Lubelskie !"Szko!y nale$%ce do sieci Szkó! Promuj%cych Zdrowie, których w województwie jest 182 (10 % ogó!u szkó!) z liczb% uczniów 53 578 (14 % ogó!u uczniów) realizuj%ce programy autorskie takie jak: „Nikotynie NIE!”, „Nikotynizm drog% do innych uzale$nie(”, „Ka$dy papieros niszczy Twoje zdrowie”, „Papieros to nie dla mnie”; !"Alert Ekologiczno Zdrowotny – w programie zainicjowanym przez Wojewódzk% Stacj" Sanitarno – Epidemiologiczn% bra!o udzia! 146 placówek nauczania i wychowania. W ramach tego organizowane by!y m.in. happeningi, imprezy, inscenizacje, konkursy i olimpiady oraz warsztaty, konkursy wiedzy i konkursy plastyczne; !"Wojewódzka i powiatowe stacje sanitarno – epidemiologiczne przekaza!y do placówek nauczania i wychowania, zak!adów opieki zdrowotnej wytyczne i kierunki dzia!a( a do

19

w!adz samorz%dowych pisma z pro#b% o tworzenie miejsc pracy wolnych od dymu tytoniowego oraz o wspieranie lokalnych inicjatyw zwi%zanych z tematyk% antytytoniow%; !"W!adze samorz%dowe w powiecie zamojskim podj"!y interwencj" w formie legitymowania osób nieletnich pal%cych papierosy w miejscach publicznych, na przystankach autobusowych i w pobli$u szkó!; Lubuskie !"Wojewódzka Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Gorzowie Wielkopolskim opracowa!a i zrealizowa!a Wojewódzki Program Profilaktyki Tytoniowej „ Propagujemy mod" na niepalenie”: zorganizowano konferencj" pod has!em: „Jak rozmawia) z uczniami o na!ogu palenia” dla nauczycieli, wychowawców klas, pedagogów szkolnych, piel"gniarek #rodowiska nauczania i wychowania ze szkó! gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych województwa lubuskiego z udzia!em przedstawicieli Kuratorium O#wiaty i Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej. W trakcie konferencji metodycy z Wojewódzkiego O#rodka Metodycznego zaprezentowali g!ówne zasady i metody u!atwiaj%ce prac" z uczniami w zakresie profilaktyki tytoniowej, przedstawili przyk!adowe scenariusze zaj") o tematyce tytoniowej. Ponadto omówiono medyczne aspekty palenia tytoniu, czynniki biologiczne i #rodowiskowe powstania uzale$nienia; !"Og!oszono konkursy z zakresu profilaktyki tytoniowej dla nauczycieli, pedagogów i piel"gniarek pracuj%cych w szko!ach gimnazjalnych na terenie województwa lubuskiego na scenariusz zaj") edukacyjnych pt „Porozmawiajmy o uzale$nieniu”; dla dzieci klas I – III szkó! podstawowych z terenu województwa lubuskiego na prac" plastyczn% pt „ Tato, mamo nie pal”. Rozstrzygni"cie konkursów nast%pi w 2008 r.; !"Przeprowadzono w#ród nauczycieli, pedagogów, dyrektorów szkó! sonda$ nt. plakatów eksponowanych podczas konferencji pt. „ Jak rozmawia) z uczniami o na!ogu palenia”; !"Zorganizowano kampani" medialn%: cykl audycji radiowych przy wspó!pracy z lokalnym Radiem porady); !"Przeprowadzono wywiady i porady ekspertów w dziedzinie leczenia uzale$nienia od tytoniu dla Radia Zachód, Radia Plus; !"Urz%d Marsza!kowski w Zielonej Górze przekaza! #rodki finansowe na zakup aparatów do analizy st"$enia tlenku w"gla we wydychanym powietrzu (smokerlyzerów i ustników) wykorzystywanych w trakcie kampanii antytytoniowych, realizowanych w ramach Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu oraz na zakup sprz"tu Eska, z udzia!em uczniów szkó! ponadgimnazjalnych, specjalistów z Wojewódzkiego O#rodka Metodycznego, ekspertów medycznych (reporta$e, wywiady,

20

sportowego w celu zredukowania niezdrowotnych zachowa( m!odzie$y ( m.in. palenia tytoniu); !"Przeprowadzono cykl prelekcji dla poborowych z powiatów gorzowskiego i strzeleckodrezdeneckiego; !"Prowadzono rozmowy zwi%zane ze szkodliwo#ci% palenia tytoniu z ci"$arnymi, w Punktach Konsultacyjno – Diagnostycznych w Zielonej Górze i Gorzowie Wlkp; !"Przeprowadzono cykl warsztatów dla m!odzie$y pi"ciu szkó! ponadgimnazjalnych w Gorzowie Wlkp. z elementami nabywania umiej"tno#ci asertywnego zachowania wobec nacisków grup rówie#niczych (m.in. inicjacja tytoniowa, palenie bierne i aktywne); !" Zorganizowanie w trakcie Dnia Otwartego Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej punktów informacyjno – edukacyjnych i medycznych, w których udzielano palaczom porad jak rzuci) palenie, wykonywano pomiary: poziomu cukru we krwi, tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, tkanki t!uszczowej, ci#nienia t"tniczego krwi; !"Urz%d Miasta w Gorzowie Wlkp. cyklicznie organizowa! Miejsk% Kampani" Przeciwko Uzale$nieniom pod has!em „Obud' si"”, której celem by!o ograniczenie zasi"gu i skutków uzale$nie(. Adresatami kampanii by!y dzieci i m!odzie$, wychowawcy, nauczyciele i terapeuci, rodzice, spo!eczno#) lokalna. W ramach kampanii organizowane s% konferencje, spektakle teatralne, projekcje filmów, imprezy sportowo-rekreacyjne, konkursy plastyczne, konkursy na programy w zakresie profilaktyki tytoniowej skierowane do rodziców, raporty o kontaktach m!odzie$y z narkotykami, alkoholem, nikotyn% i sterydami przygotowane przez Oddzia! Terenowy PTZN w Gorzowie Wlkp. na podstawie sonda$u w miejscowych szko!ach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych; !"Urz%d Wojewódzki w Gorzowie Wlkp., Urz%d Miasta Nowa Sól i Urz%d Gminy Sk%pe finansowa!y badania ankietowe dotycz%ce zachowa( zdrowotnych w#ród uczniów gimnazjów i szkó! ponadgimnazjalnych (powiat gorzowski, nowosolski, #wiebodzi(ski); !"Urz%d Miasta i Gminy w Drezdenku, Urz%d Gminy w Zwierzyniu, Starostwo Powiatowe w Strzelcach Kraje(skich (powiat strzelecko - drezdenecki), Urz%d Miasta w Rzepinie (powiat s!ubicki), Urz%d Gminy w Krzeszycach, Urz%d Miasta w Torzymiu, Urz%d Miasta w Sul"cinie (powiat sul"ci(ski) wspó!organizowa!y i finansowa!y programy autorskie z zakresu profilaktyki tytoniowej w szko!ach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych oraz w #wietlicach socjoterapeutycznych (m.in. olimpiady wiedzy, konkursy, imprezy prozdrowotne, warsztaty, pogadanki, prelekcje);

21

#ódzkie !"W zakresie walki z paleniem tytoniu w Polsce Rada Miasta +odzi podj"!a uchwa!" w sprawie ustalenia w granicach administracyjnych miasta +odzi, by miejsca przeznaczone do u$ytku publicznego jako stref wolnych od dymu tytoniowego, tj. przystanki komunikacji miejskiej na terenie Miasta +odzi, tereny wyznaczone na place zabaw dla dzieci; !"W ramach udzia!u w XV Finale Wielkiej Orkiestry &wi%tecznej Pomocy w Szkole Podstawowej nr 113 zorganizowano medyczny punkt konsultacyjny w zakresie profilaktyki chorób odtytoniowych i promocji prawid!owego od$ywiania. Uczestnicy mogli skorzysta) z pomiaru ci#nienia t"tniczego krwi, wagi i wzrostu oraz zawarto#ci tkanki t!uszczowej, porad indywidualnych dot. sposobów zerwania z paleniem tytoniu oraz zasad $ywienia zgodnych z Piramid% Zdrowia (ok. 100 osób w ró$nym wieku); !"W XXI Liceum Ogólnokszta!c%cym w +odzi odby!a si" ca!odniowa akcja dla 100 osób: pogadanki na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu, rozmowy indywidualne, stoisko informacyjno- edukacyjne z pomiarami ci#nienia t"tniczego, wska'nika masy cia!a-BMI; !"Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w +odzi w ramach Akcji Letniego Wypoczynku przeprowadzili cykl spotka( z dzie)mi (200 dzieci i m!odzie$y w wieku 6-15 lat). Prowadzono pogadanki, konkursy wiedzy, rozwi%zywanie rebusów, emisje filmów, pomiary ci#nienia t"tniczego po wykonaniu )wicze(, aby pokaza), $e ruch ma wp!yw na organizm; !"Podczas do$ynek w Szczukwinie (gm. Tuszyn) przeprowadzono akcj" antytytoniow% pt. „Zdrowa Rodzina – wolna od dymu tytoniowego”. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w +odzi - pionu o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia oraz pionu epidemiologii zorganizowali dla uczestników do$ynek stoisko informacyjnoedukacyjne z pomiarami ci#nienia t"tniczego, poradami dotycz%cymi szkodliwo#ci palenia, zerwania z na!ogiem oraz poradami $ywieniowymi (250 osób); !"Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w +odzi przy wspó!pracy z Urz"dem Miasta w +odzi przeprowadzi!a akcj" antytytoniow% pt. „Mamo, Tato nie pal” (dla 300 osób), Akcja by!a 3 – etapowa: zaj"cia warsztatowe z dzie)mi, konkursy dla rodziców i dzieci, happening osiedlowy, przemarsz ulicami miasta, impreza podsumowuj%ca z wr"czeniem nagród; !"Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w +odzi w!%czy!a si" w coroczny Jarmark Wojewódzki – stoisko informacyjno – edukacyjne (badanie smokolyzerem, filmy edukacyjne, rozdawnictwo materia!ów);

22

!"Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej w Skierniewicach podczas do$ynek w miejscowo#ci *elazna zorganizowa!a stoisko informacyjne, rozdawnictwo ulotek oraz gad$etów; !"W +owiczu w Zespole Szkó! Zawodowych Nr 3 zorganizowano happening, w ramach, którego zorganizowano wyk!ad prowadzony przez lekarza alergologa na temat skutków palenia tytoniu oraz przeprowadzono badania zawarto#ci tlenku w"gla we wydychanym powietrzu ( 200 bada( w#ród nauczycieli i uczniów), rozstrzygni"to konkurs plastyczny na plakat oraz zorganizowano teatr przygotowany przez m!odzie$ (scenki rodzajowe „Palenie jest niezdrowe”, satyryczny monolog); !"W ramach wspó!pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Skierniewicach z MZK oznakowano nalepkami zakazu palenia wszystkie autobusy komunikacji miejskiej oraz uzgodniono wydzielenie stref wolnych od dymu tytoniowego na przystankach MZK i ich oznakowanie nalepkami zakazu palenia; !"W Rawie Mazowieckiej zorganizowano konkurs plastyczny – we wspó!pracy z Urz"dem Miasta Rawa Mazowiecka oraz konkurs wiedzy na has!o w#ród m!odzie$y szkolnej i konkurs dla mieszka(ców miasta oraz wieloletnich palaczy, którzy rzucili palenie. !"Na terenie Rawy Mazowieckiej, w kawiarni mieszcz%cej si" w Miejskim Domu Kultury wprowadzono ca!kowity zakaz palenia tytoniu; !"W Be!chatowie, w gminie Szczerców realizowano programy profilaktyczne: „Stop uzale$nieniom”, „Zero tolerancji” oraz warsztaty z udzia!em pedagogów. M!odzie$ uczestniczy!a w spektaklu profilaktycznym omawiaj%cym negatywne skutki palenia tytoniu, pt. ” Badania Pana Kleksa”. W Publicznym Gimnazjum w Szczercowie dyrektor szko!y wyda! zarz%dzenie w sprawie zakazu palenia tytoniu. Zgodnie z zaleceniami zlikwidowano palarni" dla nauczycieli i pozosta!ych pracowników; !"Na terenie powiatu be!chatowskiego prowadzono badania przez lekarzy specjalistów z Wojewódzkiego Zespo!u Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia i Rehabilitacji Chorób P!uc w +odzi. W wyniku akcji prowadzonej w kierunku wykrycia POChP przebadano 13211 mieszka(ców powiatu be!chatowskiego; !"W +owiczu funkcjonowa!y dwa lokale gastronomiczne, w których istnieje ca!kowity zakaz palenia tytoniu. Zakaz ten jest wynikiem negocjacji pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej z w!a#cicielami tych$e lokali, burmistrzem miasta +owicza i radnymi; !"Podczas imprez dla studentów rozdawane by!y ulotki dot. szkodliwo#ci palenia tytoniu; !"Z okazji Dnia Dziecka, w czasie imprezy plenerowej odby! si" etap powiatowy dla przedszkoli II Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki o Zdrowiu. Dzieci i nauczyciele

23

z przedszkoli miejskich wystosowali pismo do Burmistrza Miasta +owicza z pro#b% o wyznaczenie miejsc wolnych od dymu tytoniowego w +owiczu; !"W Piotrkowie Trybunalskim zosta! przeprowadzony 5-cio dniowy Kurs Rzucania Palenia prowadzony przez pastora Adwentystów Dnia Siódmego „Rzu)my palenie w 5 dni”; . Ma!opolskie !"Na terenie województwa, w roku sprawozdawczym funkcjonowa!y nast"puj%ce strefy wolne od dymu tytoniowego: !"Rada Miasta Tarnowa podj"!a uchwa!" dotycz%c% ustalenia, jako stref wolnych od dymu tytoniowego przystanków autobusowych, placów zabaw dla dzieci oraz terenu Ogródka Jordanowskiego w Parku Strzeleckim; !"Urz%d Miasta w Bochni wprowadzi! strefy wolne od dymu tytoniowego na przystankach komunikacji miejskiej (3 najwi"ksze przystanki) oraz bezwzgl"dny zakaz palenia tytoniu na skwerkach przyszkolnych i deptakach prowadz%cych do szkó!; !"Stary S%cz - od 2007 r obowi%zuje uchwa!a o zakazie palenia wyrobów tytoniowych na przystankach autobusowych; !"Urz%d Miasta Gorlice zorganizowa! kampani" „Miesi%c odpowiedzialnej sprzeda$y” w ramach, której przeprowadzone zosta!y szkolenia dla sprzedawców wyrobów tytoniowych; !"Na terenie miasta Gorlice prowadzona by!a kontrola przestrzegania zakazu palenia tytoniu w punktach sprzeda$y przez funkcjonariuszy Policji oraz Stra$y Miejskiej; !"W miejscowo#ci Lipniki zamówiono tablice informacyjne o zakazie palenia w obiektach sportowych i miejscach publicznych oraz zobowi%zano instytucje na terenie gminy do przegl%du warunków w istniej%cych palarniach; !"W gminie Boles!aw realizowano kampani" wojewódzk% pt. „B%d' odpowiedzialnym sprzedawc%”; !"W gminie Wolbrom realizowano kampani" „Stop sprzeda$y nieletnim” – w ramach, której zorganizowano szkolenie dla sprzedawców wyrobów tytoniowych; !"W mie#cie Mszana Dolna (gm. Limanowa) realizowano kampani" „Miesi%c odpowiedzialnej sprzeda$y Ma!opolska 2007” zorganizowan% przez Zarz%d Województwa Ma!opolskiego; !"Rozpocz"to badania odbioru plakatów zakupionych w ramach realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce. Wst"pne ustalenia poczynione ze specjalistami pracuj%cymi z m!odzie$% pozwoli!y stwierdzi), $e

24

przygotowane plakaty s% bardzo dobrym materia!em edukacyjnym trafiaj%cym do m!odzie$y jako adresata planowanej kampanii; Mazowieckie !"Powiatowa Stacja Sanitarno–Epidemiologiczna w Ciechanowie realizowa!a program „Czyste powietrze wokó! nas” w wi"kszo#ci przedszkoli na terenie powiatu; !"Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Grodzisku Mazowieckim realizowa!a akcj" „Przy mnie nie pal”, przy wspó!udziale Medycznej Wy$szej Szko!y Policealnej w Podkowie Le#nej i harcerzy w trakcie, którego realizatorzy propagowali w#ród uczestników zdrowy styl $ycia; !"Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w +osicach zorganizowa!a imprez" sportowo – quizow% pt. „Sport doskonali nasze zdrowie”, przy wspó!udziale szkó!, Burmistrza oraz Starosty +osickiego ; !"Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w +osicach zorganizowa!a konkurs plastyczny pt. „Dzi"kuj" – nie pal"” przeznaczony dla uczniów gimnazjów; !"Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Siedlcach zorganizowa!a wystawy o tematyce antytytoniowej, m.in. „Kobiety i dzieci a tyto(”, „&wiat bez tytoniu”, „Profilaktyka nikotynizmu”, „Palenie jest bez sensu”, „Nie zaczynaj pali), bo trudno przesta)”, które s% eksponowane w ró$nych placówkach na terenie powiatu; !"Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej w Szyd!owcu przeprowadzi!a „Powiatowe Igrzyska M!odzie$y Szkolnej Szyd!owiec 2007” – wspó!organizowane przez Wydzia! Edukacji, Zdrowia, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Szyd!owcu; !"W Warszawie zorganizowano Festyn Rodzinny „Dni Zdrowia i Urody” - organizowany przez Urz%d Dzielnicy Bielany m.st. Warszawa przy wsparciu Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej, Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie i innych w trakcie, którego zorganizowano stoisko konsultacyjno – pomiarowe, prowadzono rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych oraz przeprowadzono konkurs plastyczny dla dzieci na temat wp!ywu palenia tytoniu na urod"; !"Zorganizowano Festyn Rodzinny na terenie gminy Warszawa Ochota w trakcie, którego dzia!a!o stoisko konsultacyjno – pomiarowe, prowadzone przez Powiatow% Stacj" Sanitarno-Epidemiologiczn% w Warszawie; !"Przeprowadzono konkurs plastyczny dla gimnazjalistów „Nie Palisz – Wzmacniasz Zdrowie Swoje i Innych” organizowany przez Powiatow% Stacj" SanitarnoEpidemiologiczn% we wspó!pracy z Pa!acem M!odzie$y w Warszawie;

25

Opolskie !"W Zespole Gimnazjalno–Szkolno–Przedszkolnym w Paw!owiczkach – w dniu 3.12.2007 r. odby! si" V Gminny Przegl%d Teatralny nt. uzale$nie(, przebiegaj%cy pod has!em „Wybór drogi $yciowej zale$y ode mnie”, zawieraj%cy w swych za!o$eniach tematyk" antytytoniow%. Dyrekcja szko!y wspó!pracowa!a z policj% i urz"dem gminy w sprawie kontroli sklepów pod k%tem dost"pu u$ywek dla nieletnich. Prowadzono rozmowy indywidualne z uczniami w w/w zakresie; !"W Zespole Gimnazjalno-Szkolno–Przedszkolnym w Polskiej Cerekwi – zorganizowano konkurs plastyczny dotycz%cy profilaktyki uzale$nie( (w tym równie$ palenia tytoniu). Edukacj% obj"tych zosta!o ok. 290 uczniów; !"W Zespole Szkó! Miejskich nr 3 w K"dzierzynie–Ko'lu – w szkole realizowany by! program „Profilaktyka uzale$nie( w#ród dzieci i m!odzie$y” we wspó!pracy ze Stra$% Miejsk%. Zaj"cia odbywa!y si" w klasach gimnazjalnych. Przeprowadzono równie$ prelekcje dla rodziców i nauczycieli. Program dotyczy! problematyki narkotykowej, ale porusza! równie$ zagadnienia dotycz%ce mechanizmu powstawania uzale$nie(. Realizowano równie$ projekt „Pal%cy problem”, adresowany do uczniów szko!y podstawowej i gimnazjum (edukacj% obj"to ok. 296 uczniów), rodziców i nauczycieli; !"Publiczne Gimnazjum w Gogolinie – we wspó!pracy z Urz"dem Miasta Gogolin, Ma!opolskim Centrum Profilaktyki w Krakowie oraz Stowarzyszeniem „To cz!owiek” i Poradni% Psychoterapeutyczn% w Opolu przeprowadzi!o zaj"cia edukacyjne dla rodziców na temat ochrony dzieci i m!odzie$y przed uzale$nieniami oraz wyg!oszono prelekcj" na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu; !"W Publicznym Gimnazjum i Zespole Szkó! Zawodowych w Zdzieszowicach – we wspó!pracy z Krakowskim Biurem Promocji i Kultury oraz O#rodkiem Profilaktyki i Wspierania Rodziny w Zdzieszowicach zorganizowano spektakl dotycz%cy profilaktyki uzale$nie(;

!"W mie#cie G!ubczyce organizowano akcj" pt. „Dzie( Odpowiedzialnej Sprzeda$y” w ramach programu „STOP – 18!”, której celem by!o ograniczenie dost"pu m!odych ludzi do wyrobów tytoniowych w punktach sprzeda$y;

26

!"Stra$ Miejska w Opolu realizowa!a ogólnopolski program „STOP – 18!” skierowany do sprzedawców wyrobów tytoniowych poprzez szkolenia sprzedawców i kontrol" sprzeda$y wyrobów tytoniowych, natomiast w ramach obowi%zków ustawowych Stra$ Miejska kontrolowa!a przestrzeganie uchwa!y Rady Miasta Opola o zakazie palenia wyrobów tytoniowych na przystankach komunikacji publicznej (miejskiej); !"Samodzielny Specjalistyczny Zespó! Opieki nad Matk% i Dzieckiem w Opolu (szpital ginekologiczno–po!o$niczy oraz przychodnie specjalistyczne dla kobiet i dzieci) prowadzi! pilota$owe dzia!ania w zakresie profilaktyki tytoniowej wobec kobiet w wieku prokreacyjnym oraz w ci%$y;

Podkarpackie !"Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Rzeszowie realizowa!a „Program wdra$ania szkolnych programów edukacji antytoniowej w zak!adach nauczania i wychowania”, przeznaczony dla dzieci przedszkolnych, uczniów szkó! podstawowych i gimnazjów oraz m!odzie$y gimnazjalnej; realizowano go w oparciu o nast"puj%ce komponenty: #" program „Czyste powietrze wokó! nas” dla sze#ciolatków, #" program „Nie pal przy mnie, prosz"” dla uczniów klas I-III, #" program „Znajd' w!a#ciwe rozwi%zanie” – dla uczniów starszych klas szkó! podstawowych i gimnazjów, #" program „Zadbaj o swoja przysz!o#)” dla uczniów szkó! ponadgimnazjalnych; Uzupe!nieniem wspomnianych dzia!a( by!y kompleksowe szkolenia dla nauczycieli obejmuj%ce swym zakresem problematyk" zachowa( zdrowotnych, kszta!towania postaw i szeroko poj"tej profilaktyki palenia tytoniu. Na podstawie prowadzonego przez pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej monitoringu wynika, $e ogó!em w województwie dzia!aniami zwi%zanymi z realizacj% programów edukacji antytytoniowej obj"to 305 placówek nauczania i wychowania, 31568 uczniów, 1202 nauczycieli i 14347 rodziców; !"W roku 2007 rozpocz"to dzia!ania maj%ce na celu zaanga$owanie #rodowisk lokalnych do dzia!a( zwi%zanych z profilaktyka palenia tytoniu. Pierwszym krokiem do tego celu by!o zorganizowanie dwóch, z cyklu konferencji po#wieconych popularyzacji Programu

27

Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu. Do udzia!u w pierwszej konferencji zaproszono wszystkich pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej, pionu higieny dzieci i m!odzie$y oraz o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia w województwie. Do udzia!u w drugiej konferencji zaproszono pracowników powiatowych centrów pomocy rodzinie, miejskich o#rodków pomocy spo!ecznej z terenu województwa podkarpackiego, a tak$e przedstawicieli Regionalnego O#rodka Polityki Spo!ecznej oraz #rodowiska studenckie z rzeszowskich uczelni; !"Pracownicy Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej – g!ównie pionu o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia organizuj%cy na terenie województwa dzia!ania zwi%zane z profilaktyk% palenia tytoniu zawsze dbali o dostarczanie wszystkim wspó!partnerom i wspó!organizatorom dzia!a( kompletów niezb"dnych materia!ów. Ponadto wszystkie powiatowe stacje na terenie województwa podkarpackiego na przestrzeni ostatnich lat zosta!y zaopatrzone w filmy edukacyjne pt. „Palenie a fizjologia palenia” oraz „Nikotyna – legalny narkotyk”, które wykorzystuj% w podejmowanych dzia!aniach; Podlaskie !"Wojewódzka Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Bia!ymstoku w porozumieniu z Bia!ostockim Centrum Onkologii, Podlaskim Centrum Zdrowia Publicznego, Urz"dem Miejskim w Bia!ymstoku zorganizowa!a 3 narady po#wi"cone wspó!realizacji zada( w zakresie profilaktyki tytoniowej w województwie podlaskim. Celem wyst%pie( by!o podkre#lanie znaczenia oraz roli poszczególnych podmiotów bior%cych udzia! w procesie edukacji wybranych grup odbiorców oraz motywowanie i zach"canie do wspó!uczestnictwa w realizacji wybranych zada( programowych; !"Szko!y powiatu bia!ostockiego, suwalskiego, !om$y(skiego, wysokomazowieckiego i grajewskiego realizowa!y autorskie programy prozdrowotne w ramach których podejmowano dzia!ania zmierzaj%ce do wyeliminowania b%d' ograniczenia palenia tytoniu zarówno w#ród m!odzie$y jak i ich rodziców. Uczniów szkó! w/w powiatów obj"to ca!orocznymi dzia!aniami w zakresie profilaktyki palenia tytoniu poprzez wdra$anie projektów uwzgl"dniaj%cych spotkania m!odzie$y z zapraszanymi przez szko!" prelegentami, projekcje filmów, warsztaty, sesje plakatowe, konkursy, zaj"cia psychoedukacyjne, treningi odmawiania, happeningi, inscenizacje, udzia! w zawodach sportowych. Realizowano autorskie programy m.in.: „Kto pali papierosy – nie my#li, kto

28

my#li nie pali” i „Nikotynizm drog% do uzale$nie(”, „Dlaczego warto papierosom powiedzie) NIE”; !"W gimnazjach powiatu bia!ostockiego, we wspó!pracy z Powiatowa Stacj% Sanitarno – Epidemiologiczn% w Bia!ymstoku zaj"cia z m!odzie$% prowadzili studenci zrzeszeni w Mi"dzynarodowym Stowarzyszeniu Studentów Medycyny IFMSA Oddzia! w Bia!ymstoku. Zaj"cia z zakresu profilaktyki palenia tytoniu oraz nowotworów tytoniozale$nych przygotowywane by!y i prowadzone w oparciu o scenariusze opracowane przez studentów; !"Do realizacji dzia!a( kierowanych do m!odzie$y szkolnej w!%czy! si" Bezp!atny Punkt Poradnictwa Antytytoniowego, którego pracownicy systematycznie prowadzili zaj"cia edukacyjne w zainteresowanych placówkach nauczania i wychowania z terenu miasta Bia!egostoku. W maju 2007 roku zako(czono realizacj" programu „Mój wybór zdrowie czy papieros” zainicjowanego przez ten Punkt, którego wspó!realizatorem by!a Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Bia!ymstoku; !"Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w +om$y w porozumieniu z Podlaskim Centrum Zdrowia Publicznego, Komend% Miejsk% Policji, Polskim Czerwonym Krzy$em inicjowa!a dzia!ania edukacyjne w szko!ach. Ró$norodno#) stosowanych form przekazu w znacz%cym stopniu wp!yn"!a na zasi"g przedsi"wzi"cia, o czym #wiadczy) mo$e du$a liczba uczestników do których kierowano dzia!ania. Pracownicy tej$e stacji (Sekcji Promocji Zdrowia i Sekcji Higieny Pracy) w zwi%zku z nadzorem nad przestrzeganiem ustawy o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych obj"li dzia!aniami z zakresu profilaktyki palenia tytoniu pracowników trzech zak!adów pracy (RUSATOL w Gie!czynie, MEBLE RUMI,SKI w +om$y, +om$y(ska Fabryka Mebli). Uczniowie szkó! powiatu suwalskiego w ramach „Programu Odpowiedzialnej Sprzeda$y STOP 18 !„ - rozpropagowali w#ród swoich rodziców list motywuj%cy do rzucenia na!ogu palenia tytoniu oraz ulotk" antytytoniow% opracowan% przez Miejsk% Komisj" Rozwi%zywania Problemów Alkoholowych; !"W roku sprawozdawczym, 16 podlaskich miast ( Bra(sk, Choroszcz, Ciechanowiec, D%browa Bia!ostocka, Drohiczyn, Goni%dz, Kleszczele, Knyszyn, Lipsk, Nowogród, Sejny, Stawiski, Suchowola, Sura$, Tykocin, Zab!udów) przyst%pi!o do Polskiego Projektu 400 Miast. Po!o$ne województwa podlaskiego w ramach tego programu realizuj%

29

modu! interwencji antytytoniowej w zakresie biernego palenia tytoniu skierowany do kobiet planuj%cych macierzy(stwo, b"d%cych w ci%$y i m!odych matek; !"Na terenie województwa podlaskiego funkcjonowa!y nast"puj%ce strefy bezdymne: - we wszystkich placówkach nauczania i wychowania oraz zak!adach opieki zdrowotnej, w powiatach: siemiatyckim, augustowskim, i grajewskim, we wszystkich urz"dach administracji pa(stwowej w Hajnówce, w firmie BALT – YACHT Koz!owscy SP.J. w Augustowie, w wi"kszo#ci zak!adów pracy powiatu grajewskiego;

!"W roku sprawozdawczym stworzono lokalne grupy przedstawicieli organizacji i instytucji do realizacji w/w programu. We wszystkich powiatach województwa podlaskiego i na szczeblu wojewódzkim opracowano list" liderów dzia!a( antytytoniowych w szko!ach i w #rodowisku akademickim;

Pomorskie !"W roku sprawozdawczym, na terenie miasta Gda(ska obowi%zywa! zakaz palenia tytoniu na przystankach autobusowych i tramwajowych. Pó'niej wprowadzono kolejn% stref" dla niepal%cych, któr% obj"to tereny gda(skiego mola, pi") strze$onych k%pielisk, parki (Oliwski, Ku'niczki, Millenium przy ul. Leszczy(skich na Zaspie), place zabaw oraz boiska i tereny przyleg!e do szkó!. Podobnie miasto Sopot powi"kszy!o swoj% stref" dla niepal%cych o teren mola i przystanków autobusowych;

!"W Gda(sku Urz%d Miasta realizowa! w latach 2005 - 2007 roku program dotycz%cy wy!%cznie problematyki palenia tytoniu: 3-letni „Program interwencji antytytoniowej skierowanej do przysz!ych matek i kobiet w wieku rozrodczym”, w ramach którego prowadzone by!o indywidualne poradnictwo dla pacjentek przez lekarzy i po!o$ne; !"Problemy zwi%zane z u$ywaniem tytoniu poruszane by!y w roku sprawozdawczym w wi"kszo#ci programów dotycz%cych profilaktyki chorób p!uc. W Gda(sku Urz%d Miasta realizowa! „Program diagnostyczny w kierunku wykrywania gru'licy”, w Starogardzie Gda(skim realizowano „Powiatowy Program Profilaktyki Gru'licy P!uc

30

i Wykrywania Nowotworów Uk!adu Oddechowego”, w Pruszczu Gda(skim realizowano program „Profilaktyka chorób p!uc”; !"W Sopocie we wspó!pracy Urz"du Miejskiego, Wojewódzkiego Szpitala

Reumatologicznego i Fundacj% Profilaktyki Chorób Cywilizacyjnych – „Sylwetka Trójmiasta” odby!a si" impreza zdrowotna. Uczestnicy mogli skorzysta) z bezp!atnych porad lekarskich i bada(. W trakcie imprezy pracownicy Powiatowej Stacji SanitarnoEpidemiologicznej w Gda(sku prowadzili poradnictwo i rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych m.in. dotycz%ce szkodliwo#ci palenia. W licznych konkursach poruszana by!a tematyka dot. palenia tytoniu. Akcja by!a wspó!finansowana przez Ministerstwo Sportu; !"W Cz!uchowie zosta!a zorganizowana powiatowa impreza, dla osób niepe!nosprawnych i ich rodzin oraz spo!eczno#ci lokalnej, której organizatorem by!o Starostwo Powiatowe, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna i Polskim Towarzystwem O#wiaty Zdrowotnej. W ramach festynu udzielano porad zwi%zanych ze zdrowym stylem $ycia oraz prowadzono rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych dotycz%cych m.in. profilaktyki palenia tytoniu; !"Akademia Medyczna w Gda(sku - Studenckie Ko!o Naukowe Piel"gniarstwa Chirurgicznego, Urz%d Miejski i Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna zorganizowa!y „Piknik na Zdrowie”. Uczestnicy mogli skorzysta) z wielu konsultacji lekarskich i wykona) bezp!atnie badania. W namiocie „Palenie jest niemodne” by!y rozdawane materia!y edukacyjne dot. profilaktyki palenia tytoniu; !"W miesi%cu czerwcu roku sprawozdawczego pracownicy wszystkich pionów Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gda(sku uczestniczyli w festynie pod has!em: „Zielony Weekend – Ekologiczna Sobota”, organizowanym przy wspó!pracy z Wydzia!em &rodowiska Urz"du Miasta Gda(ska. W namiocie wystawienniczym by!y wykonywane badania oraz rozdawane materia!y dotycz%ce profilaktyki tytoniowej; !"W S!upsku odby! si" dwudniowy festyn zdrowotny „Trzymaj Form"”, którego organizatorami byli: Polskie Towarzystwo Spo!eczno-Sportowe „Sprawni-Razem”, Urz%d Miasta, PSSE w S!upsku, Starostwo Powiatowe w S!upsku, Oddzia! Polskiego Towarzystwo O#wiaty Zdrowotnej w S!upsku. Festyn organizowany by! w ramach XIV

31

mistrzostw Polski w Lekkiej Atletyce m!odzie$y niepe!nosprawnej. W trakcie imprezy prowadzono badania biometryczne oraz poradnictwo w zakresie metod zrywania z na!ogiem palenia tytoniu; !"Stra$ Miejska w Gda(sku zorganizowa!a konferencj" prasow% w ramach obchodów Ogólnopolskiego Dnia Odpowiedzialno#ci Sprzeda$y Wyrobów Tytoniowych. Spotkanie dotyczy!o problemu dost"pu nieletnich do wyrobów tytoniowych a wzi"li w nim udzia! przedstawiciele wszystkich zaanga$owanych w problematyk" instytucji i organizacji w regionie; !"Urz%d Miejski w Gdyni we wspó!pracy z Pomorskim Towarzystwem Przeciwtytoniowym, przeprowadzi! program edukacyjny „Papierosy - zawsze szkodz%” w szko!ach ponadgimnazjalnych;

!"W pa'dzierniku roku sprawozdawczego Wojewódzki O#rodek Medycyny Pracy w Gda(sku we wspó!pracy z Instytutem Medycyny Pracy w +odzi rozpocz%! realizacj" programu: „Zak!ad pracy wolny od dymu tytoniowego”. W ramach programu przeprowadzony by! cykl zaj") edukacyjnych „*ycie bez na!ogu”. Podczas warsztatów uczestnicy nabyli umiej"tno#ci radzenia sobie z sytuacji, w których najcz"#ciej si"gali po papierosa (np. stresem) oraz walczenia ze skutkami g!odu nikotynowego oraz prawid!owego od$ywania si". )l(skie !"Podczas obchodów Dni Bielska-Bia!ej, w dniach 2-3.06.2007 r. przeprowadzono akcj" edukacyjno-informacyjn% ”Punkt promocji zdrowia” (dystrybucja materia!ów informacyjnych i poradnictwo w zakresie walki z na!ogiem palenia tytoniu); w BielskuBia!ej realizowano równie$ w roku szkolnym 2006/2007 w 11-u szko!ach (110 klas) „&rodowiskowy Program Zdrowotny w Szkole”, zawieraj%cy tre#ci zwi%zane z uzale$nieniem od tytoniu, opracowany przez Katedr" i Zak!ad Piel"gniarstwa Spo!ecznego Wydzia!u Piel"gniarskiego Akademii Medycznej w Lublinie; !"W Zespole Szkó! w Skoczowie, w dniu 15.03.2007 r. zorganizowano akcj" edukacyjn% ”Zadbaj o swoje zdrowie”, która po#wi"cona by!a profilaktyce chorób nowotworowych, w tym odtytoniowych. Przeprowadzono tak$e imprez" plenerow%: „Czantoria dla twojego

32

zdrowia” w dniu 17.06.2007 r. nt. profilaktyki chorób nowotworowych, a zw!aszcza raka p!uc, chorób cywilizacyjnych i oty!o#ci. Podczas imprezy prowadzona by!a dystrybucja materia!ów o#wiatowych dot. m.in. szkodliwo#ci palenia tytoniu i sposobów zerwania z na!ogiem; !"W Chorzowie, w ramach Festynu w Skansenie, który organizuje dyrekcja Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie zorganizowano konkurs dla dzieci dot. wiedzy o zdrowiu, w tym z zakresu szkodliwo#ci palenia tytoniu. Odby!a si" tak$e akcja edukacyjno - informacyjna w ramach Chorzowskiego Dnia Promocji Zdrowia, w trakcie której przeprowadzano rozmowy motywuj%ce do zaprzestania palenia tytoniu, udzielano porad metodycznych dot. sposobu zerwania z na!ogiem i kierowano do Poradni Antytytoniowej w Chorzowie; !"W Cz"stochowie przeprowadzono III Powiatowy Konkurs w Zakresie Profilaktyki Uzale$nie( od Tytoniu, od marca do 31 maja odbywa!y si" zaj"cia edukacyjne dla m!odzie$y zako(czone widowiskow% imprez% w Sali Sesyjnej Urz"du Miasta w Cz"stochowie; !"W Myszkowie pracownicy Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzili szkolenie po!%czone z wyk!adem pt. „Zamiast papierosa – 5x dziennie warzywa i owoce”, podczas obchodów &wiatowego Dnia Zdrowia, przeznaczone dla dyrektorów szkó! i nauczycieli: Przeprowadzono tak$e akcj" edukacyjn% pt. „Palenie tytoniu jest przyczyn% wielu nowotworów” przy wspó!pracy Samodzielnego Publicznego Zak!adu Opieki Zdrowotnej w Myszkowie i Niepublicznego Zak!adu Opieki Zdrowotnej w Kozieg!owach, w trakcie której przeprowadzano badania spirometryczne, udzielano specjalistycznych porad dotycz%cych metod zrywania uczestnicz%cych na!ogiem palenia tytoniu. Równie$ z okazji &wiatowego Dnia Zdrowia w Zespole Szkó! Publicznych Nr 5 w Myszkowie zaprezentowano inscenizacj" pt. „S%d nad papierosem”; !"W Raciborzu, pod patronatem Pa(stwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzono Mi"dzygimnazjalny Festiwal pt. „Stop uzale$nieniom” - 23.11.2007 r.;

33

)wi*tokrzyskie !"W roku sprawozdawczym, na terenie województwa, Wojewódzka Stacja SanitarnoEpidemiologiczna w Kielcach zorganizowa!a konkurs na prezentacj" multimedialn% pt. „Gimnazjalisto! Wybierz zdrowe $ycie bez na#ogów” adresowany do m!odzie$y gimnazjalnej woj. #wi"tokrzyskiego, zorganizowano go w szerokim partnerstwie takich instytucji, jak: &wi"tokrzyskiego Urz"du Wojewódzkiego w Kielcach, Pe!nomocnika Wojewody ds. Rodziny i Uzale$nie(, Starostw Powiatowych, Urz"dów Miast i Gmin, &wi"tokrzyskiego Centrum Monitorowania Ochrony Zdrowia, Kuratorium O#wiaty w Kielcach, Polskiego Czerwonego Krzy$a, &wi"tokrzyskiego Centrum Profilaktyki i Edukacji, Komendy Miejskiej Policji w Kielcach, poradni psychologicznopedagogicznych, o#rodków kultury, organizacji pozarz%dowych, firm prywatnych i lokalnych mediów, a fina! przedsi"wzi"cia przewidziano na maj 2008 r. podczas obchodów &wi"tokrzyskich Dni Profilaktyki; !"W Zespole Szkó! Technicznych i Ogólnokszta!c%cych w Busku Zdroju zorganizowano akcj" propaguj%c% profilaktyk" tytoniow%. M!odzie$ sama wykreowa!a przekaz o tematyce antytytoniowej i wystawi!a inscenizacj" pt. „W krainie palaczy”. Ponadto na terenie szko!y uczniowie przygotowali stoisko z propozycjami zdrowotnych przek%sek „Mniej palenia a wi"cej warzyw i owoców jedzenia”. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Busku Zdroju przedstawili prezentacj" multimedialn% pt. „Pali) nie pali) oto jest pytanie” oraz prowadzili dystrybucj" materia!ów informacyjnoedukacyjnych. Natomiast w ramach Pierwszego Tygodnia Bezpiecze(stwa Ruchu Drogowego Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna zorganizowa!a akcj" „Jab!ko i cytryna”, podczas której prowadzono dystrybucj" ulotek z zakresu profilaktyki palenia tytoniu („Palenie powoduje wypadki samochodowe’, „Jak si" powstrzyma) od palenia podczas jazdy”; !"W Starachowicach zorganizowano plenerow% imprez" pod has!em „*yj Kolorowo – *yj Motylowo”, której celem by!o wskazanie alternatywnych form sp"dzania czasu wolnego i prowadzenia zdrowego trybu $ycia wolnego od uzale$nie(; !"Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Staszowie przeprowadzi!a konkurs na najlepsz% ulotk" pt. „Nie pal" i zdrowie sobie chwal"!”, który by! adresowany do szkó! gimnazjalnych powiatu. Nagrodzone ulotki by!y wymieniane mi"dzy szko!ami, powielane oraz rozprowadzane w#ród uczniów i rodziców;

34

Warmi&sko-mazurskie !"Rada Miasta Olsztyna podj"!a decyzj" o wprowadzeniu zakazu palenia tytoniu na cmentarzach, obowi%zywa! równie$, wprowadzony wcze#niej zakaz palenia tytoniu na przystankach komunikacji miejskiej. W mie#cie funkcjonuje równie$ Poradnia dla Osób Uzale$nionych od Tytoniu; !"W E!ku we wspó!pracy Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej z Ko#cio!em Adwentystów Dnia Siódmego polegaj%ca m.in. na organizowaniu kursów dla osób chc%cych rzuci) palenie tytoniu i innych lokalnych przedsi"wzi"ciach, wspó!pracowano równie$ z placówkami kultury, m.in. z Miejsk% Bibliotek% Publiczn% w E!ku oraz prezydentem tego miasta, w ramach, której zorganizowano akcje informacyjne nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu; !"W Gi$ycku wyst"powa!a wspó!praca Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej z Ko#cio!em Adwentystów Dnia Siódmego, w zakresie poradnictwa i wsparcia dla osób chc%cych rzuci) palenie i ich rodzin;

Wielkopolskie !"W Chodzie$y przeprowadzono akcj" pt.„Tydzie( Dla Serca”, w ramach której utworzono bezp!atne punkty informacyjne, w których dokonywano pomiaru ci#nienia t"tniczego krwi, obliczano wska'nik masy cia!a, prowadzono poradnictwo z zakresu profilaktyki palenia tytoniu i chorób uk!adu kr%$enia oraz prowadzono rozdawnictwo tematycznych ulotek i broszur; !" Czarnkowie, we wspó!pracy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej ze W Starostwem Powiatowym przeprowadzono konkursy nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu we wszystkich szko!ach powiatu, wybranych gimnazjach i szko!ach ponadgimnazjalnych; !" W miejscowo#ci Zbierak, Ko!o Gospody( Wiejskich oraz miejscowa jednostka Ochotniczej propagowanie Stra$y Po$arnej stylu zorganizowa!y $ycia. festyn, którego za!o$eniem by!o zdrowego Przeprowadzono rozmowy indywidualne,

rozdawnictwo ulotek, broszur dotycz%cych szkodliwo#ci palenia tytoniu, konkursy dla dzieci, m!odzie$y i spo!eczno#ci lokalnej;

35

!"Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kole wspólnie z Urz"dem Miasta i Starostwem Powiatowym zorganizowa!y Szkolne Dni Profilaktyki pt. ”Jestem wolny nie uzale$niam si"” dla uczniów gimnazjów oraz ”Mamo, Tato nie pal tyle” dla uczniów szkó! podstawowych, natomiast z okazji Dnia Powiatu i Miasta zorganizowano festyn zdrowotny, podczas którego prowadzono punkty informacyjne, w których propagowano styl $ycia wolny od na!ogów; !"W Pile uruchomiono punkty porad zdrowotnych w miejscach publicznych (apteki, urz"dy pocztowe) oraz przeprowadzono konkurs radiowy pt. ,,Mamo, Tato – nie pal”. Zorganizowano równie$ w centralnym punkcie miasta Pi!y imprez" pod has!em „Uwolnijmy kul" ziemsk% od dymu tytoniowego”. Przygotowano tak$e „listy do pal%cego s%siada”, które rozwieszone by!y w klatkach schodowych pilskich spó!dzielni mieszkaniowych; !"W miejscowo#ciach Ci%$e( i Ostrowite zorganizowano festyny rodzinne w szko!ach podstawowych, podczas których utworzono 2 punkty informacyjne gdzie propagowano ide" $ycia w #wiecie wolnym od tytoniu. Przeprowadzono tak$e szkolenia w formie warsztatów dla m!odzie$owych animatorów edukacji ekologicznej i prozdrowotnej w O#rodku Edukacji Przyrodniczej w L%dzie pt. „Nikotynizm – pu!apka na!ogu”; !"Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Pleszewie, we wspó!pracy ze Starostwem Powiatowym zorganizowa!a imprez" pod nazw%. „VII Wielkopolskie Dni Stop Uzale$nieniom” dla uczniów szkó! ponadgimnazjalnych; !"W Poznaniu, Pa(stwowa Inspekcja Sanitarna wspólnie z Klubem Mi!o#ników Pojazdów Szynowych zorganizowa!a festyn dla dzieci przedszkolnych tzw. Tramwajad" – bezp!atny przejazd tramwajem ulicami miasta w, trakcie którego organizowano konkursy i zabawy o tematyce antytytoniowej. W listopadzie natomiast przeprowadzono akcj" „Tramwaj nikotynowy”, podczas której do ruchu miejskiego w!%czy!y si" dwa zabytkowe tramwaje, które je$d$%c ulicami Poznania popularyzowa!y has!a i materia!y o tematyce antytytoniowej; !"Zarz%d Rejonowy Polskiego Czerwonego Krzy$a w Poznaniu i grupa 38 Spo!ecznych Instruktorów M!odzie$owych zorganizowa!y akcj" uliczn% w centrum Poznania, w czasie

36

której rozdawano materia!y o tematyce antytytoniowej, opracowane i wydane przez Zarz%d Rejonowy PCK w Poznaniu; !"W szko!ach podstawowych w Lutomiu i +owyniu zorganizowano festyny zdrowotne z udzia!em uczniów, rodziców i spo!eczno#ci lokalnej (350 osób), prezentuj%ce dokonania szkó! w zakresie promowania zdrowego stylu $ycia; !"W szkole podstawowej w Tarnówce odby!a si" impreza podsumowuj%ca powiatowy konkurs (pow. z!otowski) „Pali) nie pali)…” w trakcie której zaprezentowano przedstawienie teatralne pod tytu!em ”Zwyci"stwo, czyli sekret gromadzenia ma!ych osi%gni") w jeden wielki sukces”.

Zachodniopomorskie !"Podczas trwania regat „The Tall Ships` Races 2007” (04-06.08.2007 r.) w ramach organizacji stoiska edukacyjnego pracownicy Wojewódzkiej Stacji SanitarnoEpidemiologicznej w Szczecinie - Dzia!u O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia prowadzili poradnictwo merytoryczne nt. profilaktyki tytoniowej. Podczas realizacji przedsi"wzi"cia kolportowano ulotki informacyjne i inne materia!y oraz udzielano stosownych porad i instrukcji dotycz%cych sposobów zrywania z na!ogiem palenia tytoniu, zarówno w#ród mieszka(ców regionu, jak i licznie przyby!ych na imprez" turystów z kraju i zagranicy; !"W trakcie Mi"dzynarodowych Targów Szczeci(skich (16-18.11.2007 r.) pracownicy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej zorganizowali stoisko edukacyjne z mo$liwo#ci% wykonania bada( biometrycznych (m.in. spirometrii), ponadto prowadzono poradnictwo dotycz%ce szkodliwo#ci palenia oraz instrukta$ dot. metod rzucania palenia, a tak$e dystrybucj" materia!ów edukacyjnych; !"W roku sprawozdawczym, na terenie województwa w dzia!alno#), w zakresie profilaktyki palenia tytoniu zaanga$owa!y si" 22 zak!ady opieki zdrowotnej w, których edukacj% obj"to ok. 56 tys. osób; !"W powiecie drawskim rodzice i uczniowie gimnazjów wystosowali listy intencyjne, które wydrukowano w postaci plakatów do wszystkich sklepów spo$ywczych, prowadz%cych

37

sprzeda$ wyrobów tytoniowych z pro#b% o uniemo$liwienie ich sprzeda$y osobom niepe!noletnim; !"Zespó! ds. Promocji Zdrowia Regionalnego Szpitala w Ko!obrzegu, w ci%gu ca!ego roku sprawozdawczego realizowa! program profilaktyki tytoniowej przebiegaj%cy pod has!em ,,Papieros czy zdrowie – wybór nale$y do Ciebie”, dla pacjentów przebywaj%cych w oddzia!ach szpitala. Prowadzone by!y rozmowy indywidualne z pacjentami i ich rodzinami przez personel lekarsko-piel"gniarki; natomiast na spotkaniach w Szkole Rodzenia kobiety ci"$arne by!y regularnie informowane przez personel o skutkach palenia w ci%$y; !"W Uzdrowisku Ko!obrzeg S.A personel medyczny podczas spotka( z kuracjuszami informuje o negatywnych skutkach palenia tytoniu oraz stylu $ycia opartym na nieuleganiu na!ogom, w tym uzale$nieniu od tytoniu poprzez pogadanki, rozmowy indywidualne, formy wizualne, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych. We wszystkich obiektach uzdrowiska, w miejscach dost"pnych dla pracowników i kuracjuszy wywieszone by!y plakaty informuj%ce o szkodliwo#ci palenia tytoniu; !"W ramach wspó!pracy Pa(stwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w +obzie ze szko!ami, Policj% i Poradni% Pedagogiczn%, na terenie powiatu realizowane by!y ró$ne formy dydaktyczne, których celem by!o upowszechnianie mody na niepalenie tytoniu. Do rodziców i nauczycieli skierowano Forum Dyskusyjne, a do uczniów programy „Szko!a bez przemocy” oraz „Uzale$nieniom mówimy NIE”. Wykorzystywano ró$ne formy aktywizuj%ce uczniów m.in teatralne, literackie, plastyczne; !"W Zespole Placówek O#wiatowych w Chociwlu przygotowano uroczysto#) z okazji „Ogólnopolskiego Dnia Odpowiedzialnej Sprzeda$y Wyrobów Tytoniowych:”, w któr% w!%czyli si" przedstawiciele szkó!, w!adz samorz%dowych, sprzedawców, lokalnych sportowców i innych osób;

38

DZIA#ANIA

INICJOWANE

I

KOORDYNOWANE

PRZEZ

PA$STWOW%

INSPEKCJ& SANITARN% W RAMACH OBCHODÓW „"WIATOWEGO DNIA BEZ TYTONIU” – 31 MAJA 2007 R., POD HAS#EM: „+YJMY W "WIECIE WOLNYM OD DYMU TYTONIOWEGO”, PRZEPROWADZONE W SZEROKIEJ WSPÓ#PRACY "RODOWISKOWEJ W CA#YM KRAJU:

WOJEWÓDZTWO Dolno#l%skie

MIASTO Wroc!aw

ORGANIZATORZY DZIA#A$ Wojewódzka Stacja SanitarnoEpidemiologiczna we Wroc!awiu

FORMA DZIA#A$ Zorganizowano punkt informacyjnokonsultacyjny na terenie Pasa$u Grunwaldzkiego we Wroc!awiu. Klientom Pasa$u udzielano informacji nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu i mo$liwo#ciach zerwania z na!ogiem oraz nt. bezp!atnych punktów antytytoniowych na terenie miasta Wroc!awia. Pracownicy OZ i PZ WSSE we Wroc!awiu rozdawali materia!y edukacyjne dotycz%ce profilaktyki nikotynizmu i zdrowego od$ywiania oraz kupony konkursowe wraz z informacjami o warunkach jakie nale$y spe!nia) aby wzi%) udzia! w konkursach og!oszonych przez Fundacj" Promocji Zdrowia. Ponadto zainteresowanym klientom mierzono ci#nienie t"tnicze krwi Dodatkowo pozyskano od firmy Maspex (partnera „Jedz 5 razy dziennie warzywa i owoce”) soki, którymi cz"stowano osoby odwiedzaj%ce punkt w celu zach"cenia ich do regularnego spo$ywania warzyw i owoców w ramach interwencji "Jedz 5 razy dziennie warzywa i owoce”, Punkt odwiedzi!o 300 osób. Zorganizowano punkty informacyjno- edukacyjne w 3 aptekach w centrum miasta. W 2 punktach pracownice OZ i PZ rozdawa!y materia!y o#wiatowe dotycz%ce szkodliwo#ci palenia tytoniu, promuj%ce zdrowy styl $ycia wolny od dymu tytoniowego, udzielano porad na temat sposobów rzucenia palenia oraz miejsc, w których mo$na szuka) pomocy i wsparcia. W 3 punkcie na pytania odpowiada! farmaceuta. Udzielono 70 porad.

Boles!awiec

Powiatowa Stacja SanitarnoEpidemiologiczna

39

Dzier$oniów

PSSE, PCK

PSSE, NZOZ Placówki o#wiatowo wychowawcze

Punkt informacyjny obs!ugiwany przez pracownika ds. OZ i PZ; udzielono 30 indywidualnych instrukta$y, 2 punkty pomiaru poziomu cukru we krwi obs!ugiwane przez pracowników Pogotowia Ratunkowego; wykonano 120 pomiarów ci#nienia t"tniczego krwi; ekspozycje plakatów, rozdawnictwo ulotek, popularyzacja Telefonicznej Poradni Pomocy Pal%cym. Wykonywanie bezp!atnej pirometrii. W szko!ach z inicjatywy PSSE odby!y si" akcje antytytoniowe, ekspozycje plakatów, rozdawnictwo ulotek, pogadanki, instrukta$e.

Placówki Podstawowej Opieki Zdrowotnej Zak!ady pracy Bielawa Placówki o#wiatowo – wychowawcze PSSE w Dzier$oniowie PSSE Kamienna Góra, Apteka „Panaceum” w Kamiennej Górze

Ekspozycje plakatów, rozdawnictwo ulotek. Ekspozycje plakatów, rozdawnictwo ulotek. Akcje antynikotynowe: ekspozycje plakatów, filmy rozdawnictwo ulotek, pogadanki, instrukta$e. Punkt informacyjny w Aptece „Panaceum” w Kamiennej Górze (rozmowy instrukta$owe, rozdawnictwo materia!ów o#wiatowych – 25 osób.

Kamienna Góra

PSSE Kamienna Góra

Formy wizualne- ekspozycja materia!ów edukacyjnych. Ekspozycja materia!ów edukacyjnych, rozdawnictwo ulotek petentom i pracownikom PSSE. Festyn- 80 uczestników, punkt poradnictwa (pomiar ci#nienia t"tniczego krwi i poziomu cukru), konkurs plastyczny. Konkurs rysunkowy, pogadanki, ma!e formy teatralne, happening, który zako(czy! dzia!ania profilaktyczne pt. „Zachowaj trze'wy umys!- zamie( papierosa na kabanosa”. W trakcie happeningu m!odzie$ skandowa!a has!a o tre#ci antynikotynowej i spali!a w ognisku papierosy i paczki z papierosami. Zaanga$owano ca!% spo!eczno#) szko!y- uczniów i nauczycieli 155 osób.

K!odzko

PSSE K!odzko

Legnickie Pole

PSSE Legnica Starostwo Powiatowe Legnica

Luba(

PSSE w Lubaniu, Poradnia PsychologicznoPedagogiczna w Lubaniu

40

Le#na

PSSE w Lubaniu , Gimnazjum

Lubin

Miejski O#rodek Profilaktyki i Terapii Wczesnych Uzale$nie( PSSE w Lubinie,

Odby! si" uroczysty apel, na którym nagrodzono uczniów za najlepsze prace na temat szkodliwo#ci palenia – komiks, historyjka obrazkowa oraz odczytano najciekawsze listy do rodziców i nauczycieli na temat zdrowia i uzale$nie(. Punkt informacyjny, porady, konsultacje, rozmowy, indywidualne.

PSSE w Lubinie

Ekspozycja materia!ów o#wiatowych.

Placówki Opieki Zdrowotnej PSSE w Lubinie -2 placówki Polkowice PSSE w Polkowicach , placówki o#wiatowowychowawcze, lokalne w!adze samorz%dowe oraz placówki zak!adów opieki zdrowotnej

Pomiary pirometryczne.

Przemków

PSSE w Polkowicach, Placówki o#wiatowowychowawcze,

Pogadanki dla uczniów szkó! podstawowych i gimnazjalnych, konkursy dla uczniów szkó! podstawowych oraz gimnazjalnych,. 3 imprezy : -„Szkolny Dzie( Promocji Zdrowia” dla dzieci i rodziców klas IV- ok. 120 osób - „W zdrowiu bez na!ogów” dla m!odzie$y gimnazjalnej klas I-III – ok. 700 osób - „Uciekaj przed na!ogiem” – bieg na 400 metrów dla uczniów szkó! podstawowych, gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych gminy Polkowice- ok. 200 osób, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych nt. profilaktyki nikotynizmu oraz zdrowego od$ywiania., audycje przez szkolne radiow"z!y. Test wiedzy dla klas I gimnazjalnych- ok. 180 osób. Pogadanki, wystawiennictwo materia!ów edukacyjnych nt. profilaktyki nikotynizmu oraz zdrowego od$ywiania, projekcje filmów. Pogadanki dla uczniów szkó! podstawowych i gimnazjalnych, ekspozycja materia!ów edukacyjnych nt. profilaktyki nikotynizmu oraz zdrowego od$ywiania, projekcje filmów.

Chocianów

ZOZ PSSE w Polkowicach, Pacówki o#wiatowowychowawcze

41

Strzelin

Komenda Policji, PSSE w Strzelinie, Zespó! Szkó! Ponadgimnazjalnych

Impreza plenerowa, pokazy artystyczne, og!oszono wyniki konkursu plastycznego, wr"czenia nagród laureatom podczas happeningu, wyst"py zespo!ów tanecznych i muzycznych, pantomima, scenki tematyczne, wystawa prac plastycznych dzieci na temat szkodliwo#ci palenia, quizy dla dzieci i m!odzie$y uczestnicz%cej w happeningu, punkt konsultacyjny, w ramach, którego przeprowadzono badania spirometryczne, pomiaru tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, porady psychologa, pulmonologa i kardiologa., udost"pniono informacje o innych zak!adach opieki zdrowotnej na terenie Wroc!awia, które prowadz% przez ca!y rok tego typu badania i porady Zorganizowano happening dla szkó! gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych (uczestniczy!o 6 placówek o#wiatowych), wyst%pi!y 2 grupy artystyczne przedstawiaj%ce sztuki teatralne nawi%zuj%ce do problematyki uzale$nie(– ilo#) uczestników 500 osób, prowadzono dystrybucj" materia!ów edukacyjnych oraz udzielano porad dotycz%cych zerwania z na!ogiem Konkurs wiedzy oraz konkurs plastyczny nt. zagro$e(, jakie niesie za sob% palenie tytoniu dla uczniów szkó! ponadgimnazjalnych, rozdawnictwo materia!ów edukacyjno- informacyjnych oraz ekspozycja materia!ów o#wiatowych. Piel"gniarka szkolna, pracownik OZ i PZ, nauczyciel, dwie uczennice wchodzili do ka$dej klasy i omawiali szkodliwe zwi%zki toksyczne papierosa, u#wiadamiano m!odzie$ o skutkach zdrowotnych jakie niesie za sob% palenie, m!odzie$ czynnie bra!a udzia! w dyskusji, odpowiada!a na zadawane pytania, ka$dy z uczniów otrzymywa! jab!ko z do!%czonym has!em, ,,B%d' s!odki, nie pal papierosów”, rozdawano ulotki, dla ka$dej klasy wr"czono balony z ró$nymi has!ami oraz plakaty otrzymane z PSSE w Z!otoryi w przedmiotowym temacie, zosta! utworzony punkt konsultacyjny w gabinecie lekarskim , gdzie piel"gniarka szkolna ch"tnym uczniom, nauczycielom i personelowi pomocniczemu szko!y mierzy!a ci#nienie t"tnicze krwi pomiar wykonano 56 osobom, w ramach akcji ka$da z klas wykona!a prace plastyczne pod has!em ,,Jak zdrowo $y)?”, które wyeksponowano w bibliotece szkolnej.

Z%bkowice &l%skie

Pracownik OZ i PZ PSSE, Gimnazjum w Kamie(cu oraz Z%bkowicach &l%skich

Zgorzelec

PSSE w Zgorzelcu, Placówki o#wiatowo-wychowawcze,

Z!otoryja

Specjalny O#rodek SzkolnoWychowawczy w Z!otoryi

42

&wierzawa

Gimnazjum w &wierzawie Powiatowa Stacja SanitarnoEpidemiologiczna Sekcja O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w Z!otoryi

Kujawsko-pomorskie

Zespó! Szkó! nr 2 w Che!mnie, PSSE Che!mno Zespó! Szkó! nr 1 w Che!mnie, PSSE Che!mno

Akcja zosta!a przygotowana przez klasy I i II wraz z wychowawcami na sali gimnastycznej, pedagog szkolny oraz dwóch narratorów z klasy I i II wyg!osi!o prelekcj" na temat szkodliwo#ci palenia wyrobów tytoniowych, ka$da z klas przygotowa!a prezentacj" w formie hase!, piosenek, rymowanek i scenek, uczniowie wykonali plakaty, rekwizyty, transparenty z has!ami. Pogadanki, projekcje filmów, oplakatowanie gmachu szko!y, rozdawnictwo ulotek.

pogadanki, wykonanie przez uczniów plakatów i gazetek klasowych, rozdawnictwo ulotek

Che!mno ZOZ-y, PSSE 7 wsi na terenie powiatu: Unis!aw, Kijewo, Stolno, Robakowo, Dolne Wymiary, Papowo, Lisewo ZOZ-y, PSSE utworzenie 2 punktów edukacyjnoinformacyjnych dla pacjentów na terenie ZOZ

utworzenie 7 punktów edukacyjnoinformacyjnych dla pacjentów na terenie zoz

Zespó! Szkó! w Robakowie i Stolnie, PSSE

pogadanki, oplakatowanie szko!y, wykonanie gazetek, rozdawnictwo ulotek

43

PSSE Gimnazjum nr 1 w Brodnicy Zespó! Szkó! nr 1 w Brodnicy SP nr 1, SP nr 4, I LO w Brodni-cy Brodnicki Dom Kultury Urz%d Miejski w Brodnicy

Brodnica

Opracowanie scenariusza happeningu, zaprosze(, pisma do Burmistrza Miasta Brodnicy, dystrybucja materia!ów inf.-eduk., nawi%zanie wspó!pracy z dyrektorami szkó! miejskich i zaproszenie do udzia!u w happeningu, nawi%zanie wspó!pracy z Samorz%dem Uczniowskim przy I LO w Brodnicy i usta-lenie dzia!a(, nawi%zanie wspó!pracy ze szkolnymi realizatorami akcji, poinformowanie s!u$b porz%dkowych o realizowanym happeningu (policji, stra$y miejskiej), wystosowanie pisma ze zgod% na happening do Powiatowego Zarz%du Dróg publicznych w Brodnicy, zaproszenie lokalnych mediów na happening, Przygotowanie przez. multim .inf. o tre#ci antytytoniowej i propaguj%cych aktywny styl $ycia, przygotowanie merytoryczne dzieci i m!odzie$y do konkursów (na has!o antytytoniowe, na najciekawsze przebranie - antyreklam" palenia), pomoc organizacyjna w happeningu, Przygotowanie prezentacji, przygotowanie dzieci i m!odzie$y do konkursów o tre#ci jw., poprowadzenie konkursów i zabaw sprawno#ciowych, zaprezentowanie bardzo ciekawej formy ta(ca sportowego w grupie ok. 60 osób Szko!y podstawowe przygotowa!y 20 min. prezentacje antytytoniowe, M!odzie$ I LO przedstawi!a ciekaw% form" dramatyczn% pt. „Palisz, tracisz". Pomoc organizacyjno-techniczna w happeningu, wyasygnowanie funduszy na realizacj" happeningu (400,00 z!), udzia! przedstawiciela UM w Brodnicy w happeningu.

Bydgoszcz

PSSE

Przygotowanie i przekazanie 5 SP materia!ów info.-eduk. wraz z broszurami „5 razy dziennie warzywa i owoce”, wyeksponowanie ulotek i plakatów.

44

Inowroc!aw

PSSE, Gimnazjum nr 3 w Inowroc!awiu

Wykonanie gazetki tematycznej na podstawie materia!ów dostarczonych przez PSSE, stoisko informacyjne w holu szko!y, audycja antytytoniowa w szkolnym radiow"'le, ekspozycja materia!ów na korytarzach szkolnych, emisja filmu „Nikotyna legalny narkotyk” podczas godzin wychowawczych. Pogadanki tematyczne w 8 klasach oraz formy wizualne na korytarzach szko!y

PSSE, SP nr 2 w GolubiuDobrzyniu

Szko!y podstawowe: P!onne, Radomin, Soko!owo, Wielkie – Rychnowo, ,Dulsk, Ru$e, Mlewo

Golub-Dobrzy(

Przygotowanie imprezy szkolnej ,, Rzu) palenie’’: wyk!ad otwarty lek. med. Anny +"ckiej na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu i innych uzale$nie(, kabaret , scenki profilaktyczne dotycz%ce zagro$e( wynikaj%ce z palenia tytoniu, konkurs wiedzy, plastyczny, rymowanki, impreza gminna „Je#li nie chcesz by) swoim wrogiem ,nie zaprzyja'niaj si" z na!ogiem’’: wyk!ad otwarty, konkurs literacki i plastyczny,

SP w Radzyniu Che!mi(skim, PSSE, Zak!ad Karny nr 1 w Grudzi%dzu, PSSE, szko!y w Lipnie, Karnkowie i T!uchowie

Grudzi%dz

Happening pod has!em „Chcemy miasta wolnego od dymu tytoniowego”, odezwa do mieszka(ców, aby zaprzestali pali) papierosy i zatroszczyli si" o siebie i swoich bliskich, dzieci rozdawa!y ulotki informacyjne o sk!adnikach i dzia!aniu papierosów oraz broszury zach"caj%ce do rzucenia palenia, zaj"cia profilaktyczne w klasach IVVI dotycz%ce skutków palenia papierosów, konkurs plastyczny pod has!em „ *yjmy w #wiecie wolnym od dymu tytoniowego”, konkurs na has!o lub wiersz zniech"caj%cy do palenia papierosów, a zach"caj%cy do zdrowego stylu $ycia, gazetka #cienna dla dzieci i rodziców Konkurs - „Dlaczego palisz papierosy?, Dla-czego rzuci!a# papierosy?” - krótkie opowiadania historii palenia i rzucenia palenia, bardzo wzruszaj%ce i zarazem bardzo wymowne, test wiedzy,

45

rozdawnictwo materia!ów, anonimowa ankieta na temat palenia tytoniu w#ród uczniów, zaj"cia edukacyjne nt. szkodliwo#ci palenia papierosów na lekcjach wych., spotkania z osobami, które rzuci!y palenie, apele szkolne o tematyce antytytoniowej, festyny, happeningi na Placu Dekerta pod Urz"dem Miasta, pogadanki i prelekcje piel"gniarki szkolnej, ekspozycje materia!ów info.-edu., konkursy plastyczne o tematyce antytytoniowej, projekcja filmów o tematyce „Nikotyna szkodzi”, gazetka szkolna „Wolni od papierosów”, rozgrywki sportowe propaguj%ce zdrowy styl $ycia, pobór krwi. Porady metodyczne w zak!adach pracy, w!%czenie w obchody %wiatowego Dnia Bez Tytoniu gminnej kampanii „Zachowaj trze'wy Umys!”, Dzie( Sportu promuj%cy aktywno#) fizyczn% i $ycie wolne od na!ogów, udost"pniano spo!ecze(stwu poradniki „Jak rzuci) palenie” oraz zaznajamiano ze skutkami biernego palenia, zorganizowano konkurs plastyczny na plakat, w ramach akcji „Zachowaj trze'wy umys!” Stra$ Miejska, PSSE i Komenda Powiatowa Policji podczas wspólnych dzia!a(, podzieleni na trzy zespo!y, kontrolowali placówki handlowe oferuj%ce alkohol i wyroby tytoniowe, do udzia!u w przedsi"wzi"ciu w!%czono m!odzie$ z gimn w Mogilnie i Bielicach, sprzedawcy i kierowcy otrzymali profilaktyczne materia!y informacyjne. Konkurs ”Dbam o swoje zdrowie” opracowany przez pracownika PSSE, prace konkursowe wyeksponowano podczas szkolnej „majówki” dnia 02.06.07r. gdzie lokalna spo!eczno#) mia!a mo$liwo#) zapozna) si" z materia!ami edukac. dotycz%cymi szkodli-wo#ci palenia tytoniu, bezp!atne badanie spirometryczne, z których skorzysta!o 45 osób.

Mogilno

PSSE, Komenda Powiatowa Policji w Mogilnie, Stra$ Miejska

PSSE, SP nr 2 w Nakle NZOZ „Medicus” w Nakle Nak!o

46

Radziejów

PSSE

Dystrybucja materia!ów dotycz%cych szkodli-wo#ci palenia tytoniu na terenie szkó!, zak!a-dów pracy i placówek s!u$by zdrowia przy wspó!pracy Sekcji N.HD i N.HP, pogadanki organizowane przez pedagogów szkolnych dla uczniów szkó! ponadgimn., przekazanie pracownikowi PCK materia!ów informacyjno - edukacyjnych z pro#b% o rozpropagowanie na zebraniach SK PCK. Dystrybucja materia!ów o#wiatowych, ekspozycja plakatów Akcja „Prezent na Dzie( Dziecka”, skierowana g!ównie do rodziców, którzy odbieraj%c dzieci z przedszkola lub oddzia!u zerowego otrzymywali ulotki dotycz%ce szkodliwo#ci palenia tytoniu Fundacji „Promocja Zdrowia” pt. „Nie wymuszaj na dziecku biernego palenia”, w przedszkolach wystosowano apel do rodziców ph. „Nie palcie papierosów” i przygotowano stoiska antytytoniowe, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, dotycz%cych szkodliwo#ci palenia w zak!adach pracy, Dystrybucja materia!ów edukacyjnych, spotkania indywidualne z przedstawicielami plac. o#wiatowo-wychowawczych, ekspozycje wizualne na terenie szkó!, zaj"cia edukacyjne w szko!ach ponadgimn., happening, organizowany przez m!odzie$ Szko!y Ponadgimn. w &wieciu Utworzenie punktu informacyjnego na terenie szpitala, udzielanie porad Jak rzuci& palenie, informacji na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu i palenia biernego oraz umo$liwienie osobom ch"tnym zmierzenia ci#nienia t"tniczego i wagi cia!a, ekspozycja i dystrybucja materia!ów edukacyjnych dla m!odzie$y, rodziców i pacjentów.

Rypin

PSSE, ZOZ-y, 4 SP

PSSE, 4 przedszkola oraz 15 SP oddzia!y zerowe, Zak!ady pracy S"pólno Kraje(skie

PSSE, &wiecie SP i Ponadgimn.

PSSE, Wojewódzki Szpital Zespolony w Toruniu Toru( *!obki, przedszkola, szko!y, domy studenckie, ZOZ-y Centrum Informacji M!odzie$y

47

PSSE, Gimnaz. nr 1 w Tucholi Przedszkole Nr 1 w Tucholi

Miejskie Centrum Lekarskie i 6 ZOZ-ów

Tuchola

Uroczysty apel z udzia!em Kierownika Spraw Obywatelskich Urz"du Gminy, rymowanki o tematyce antytytoniowej, gazetka okoliczno#ciowa - poruszaj%ca problem nikotynizmu, konkurs na plakat, wystawa prac, indywidualne wr"czanie przez dzieci listów swoim rodzicom z pro#b% o niepalenie i infor-macj% o skutkach czynnego i biernego palenia, Indywidualne rozmowy z piel"gniarkami dotycz%ce Obchodów &wiatowego Dnia Bez Tytoniu efektem realizacji by!y w poradniach gazetki tematyczne, Poradnia Diabetologiczna MCL zorganizowa!a pogadank" dla 45 osób pt. „Czy leczenie diabetyka powinno obejmowa) zalecenie rzucania palenia papierosów?” Kampania prozdr. „Tydzie( dla Zdrowia” propaguj%ca zdrowy styl $ycia (16-20.04), akcja informacyjna dla uczniów (formy wizu-alne, pogadanki) na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu, kampania prozdrowotna „Tydzie( dla Zdrowia” propaguj%ca zdrowy styl $ycia, akcja informacyjna dla uczniów (formy wizualne, pogadanki) na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu, przeprowadzenie warsztatów edukacyjnych dotycz%cych szkodliwo#ci palenia tytoniu (16.04.2007 r.) – w zaj"ciach wzi"!o udzia! 5 klas – oko!o 100 osób Kampania informacyjno-edukacyjna prowadzona w placówkach: szkolenie dla personelu medycznego placówek POZ nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu, prowadzenia MIA (minimalnej interwencji antytytoniowej), pogadanki i prelekcje dla uczniów szkó! gimn. i ponadg., zorganizowanie szkolnej akcji z okazji &wiatowego Dnia Bez Tytoniu, badania pirometryczne, ekspozycja plakatów, dystrybucja ulotek i broszur, rozmowy indywidualne z pacjentami, Konkurs na prezentacj" multimedialn% nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu dla studentów, Seminarium dla m!odzie$y nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu z okazji &wiatowego Dnia Bez Tytoniu (w seminarium wzi"!o udzia! 141 uczniów. W programie seminarium znalaz!y si" m.in. prelekcje z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych oraz projekcje spotów TV)

Szko!a Podstawowa nr 2 W%brze'no Gimnazjum nr 1, Zespó! Szkó! Zawodowych, Liceum Ogólnokszta!c%ce Przedszkole i SP w Ksi%$kach Gimnazjum, Liceum Ogólnokszta!c%ce PSSE -pracownik OZ i PZ, N.HD

PSSE, 9 POZ PSSE, 4 szko!y ponadgimn. PSSE, 3 szko!y ponadgimn.

W!oc!awek

48

PSSE, *nin Zespó! Szkó! Ponadgimn. w G%sawie

Happening, prezentacja programu artystycznego, quiz wiedzy nt. szkodliwo#ci palenia tytoniu pytania opracowano wykorzystuj%c informacje zawarte na ulotkach oraz korzystaj%c ze strony internetowej Fundacji Promocji Zdrowia, szkolny konkurs plastyczny zwi%zany tematycznie z Has!em 31 maja. Przeprowadzenie 10 pogadanek nt. skutków palenia tytoniu oraz 10 emisji filmów edukacyjnych, w których uczestniczy!o ok. 200 osób Organizowano szkolenia, spotkania robocze koordynatorów, narady w sprawie pozyskania partnerów i organizacji akcji, przes!ano pisemn% informacj" do szkó!, praktyk lekarzy rodzinnych o za!o$eniach tegorocznej akcji, do Urz"du Miasta, Studium Medycznego, mediów oraz administracji osiedli, w której przedstawiono propozycje kierunków dzia!a(, nawi%zano wspó!prac" z Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej, prowadzono rozmowy z dyrekcj% uczelni wy$szych, szkó! oraz wyst%piono do zak!adów opieki zdrowotnej w celu ich aktywnego uczestnictwa w akcji, organizacji punktów mierzenia parametrów zdrowotnych i porad o zdrowiu, przygotowaniu prelekcji w szko!ach, organizacji ekspozycji wizualnych. Przygotowano ulotki, nawi%zano wspó!prac" z Mi"dzynarodowym Stowarzyszeniem Studentów Medycyny przy AM w Lublinie, z dyrekcj% PKS i PKP, ZRPCK, oraz KUL delikatesów i E.Leclerc, kierownikami delikatesów jak równie$ lokalnymi mediami. Wprowadzenie tematyki antytytoniowej na festyn „Bia!a Niedziela” i „Festyn Rodzinny. Organizowano spotkania robocze koordynatorów, narady w sprawie pozyskania partnerów i organizacji akcji, przes!ano pisemne informacje do szkó!, praktyk lekarzy rodzinnych o za!o$eniach tegorocznej akcji, do Urz"dów Miast, Urz"dów Gmin, Starostw Powiatowych, Studium Medycznego, mediów, w której przedstawiono propozycje kierunków dzia!a(. prowadzono rozmowy z dyrekcj% szkó! oraz wyst%piono do zak!adów opieki zdrowotnej w celu ich aktywnego uczestnictwa w akcji, organizacji punktów.

PSSE, Aleksandrów Kujawski Lubelskie Zespó! Szkó! Nr 2 w Aleksandrowie Kujawskim

Lublin

Bia!a Podlaska, Bi!goraj, Che!m, Hrubieszów, Janów Lubelski, Krasnystaw, Kra#nik, Lubartów, Lublin, +"czna, +uków, Opole Lubelskie, Parczew, Pu!awy, Radzy( Podlaski, Ryki, &widnik, Tomaszów Lubelski, W!odawa, Zamo#)

49

Lubuskie

Drezdenko

PSSE w Drezdenku, Powiatowa Komisja Poborowa, Miejski O#rodek Kultury w Drezdenku, Centrum Integracji Spo!ecznej, Urz%d Miasta i Gminy w Drezdenku, Muzeum Puszczy Drawie(skiej i Noteckiej, Komenda Powiatowa Policji, Market SMAK

Wyk!ad dla osób zrzeszonych w Centrum Integracji Spo!ecznej, narady z przedstawicielami szkó! i Urz"du Miasta, pogadanki dla poborowych, instrukta$e dla organizatorów dzia!a( w podleg!ych placówkach, happening uliczny z udzia!em przedszkolaków, uczniów szkó! ró$nych typów oraz spo!eczno#ci lokalnej, oplakatowanie miasta oraz wykonanie gazetki #ciennej w PSSE, nag!o#nienie tematyki w lokalnej prasie, dystrybucja materia!ów.

Gorzów Wlkp.

WSSE, PSSE w Gorzowie Wlkp. Zespó! Szkó! Technicznych i Ogólnokszta!c%cych, Lubuskie Centrum Zdrowia Publicznego, Centrum Sportowo – Rekreacyjne „S!owianka”, Prywatna Praktyka Piel"gniarska M. Cybula, Stowarzyszenie Pomocy Wzajemnej “Bratek”.

Krosno Odrza(skie

PSSE Krosno Odrz., Zak!ady Opieki Zdrowotnej, Szko!y podstawowe i ponadgimnazjalne, Opiekunowie szkolnych kó! PCK. PSSE w Kro#nie Gminny O#rodek Uzale$nie( w Gubinie.

Impreza z okazji obchodów &wiatowego Dnia bez Tytoniu zorganizowana przez Centrum Sportowo – Rekreacyjne„S!owianka”,w ramach obchodów: punkty poradnictwa z udzielaniem porad jak rzuci) palenie, jak zdrowo si" od$ywia), pomiar poziomu cukru we krwi, tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, tkanki t!uszczowej, wyznaczanie BMI,punkt edukacyjno-informacyjny na terenie Zespo!u Szkó! Technicznych i Ogólnokszta!c%cych, nag!o#nienie w mediach, dystrybucja edukacyjnych, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych i kart konkursowych „Rzu) palenie razem z nami” oraz „5x dziennie warzywa i owoce”. Oplakatowanie najwa$niejszych punktów miasta, rozdawnictwo materia!ów przez uczniów na terenie szkó! i zak!adów pracy, pomiar ci#nienia t"tniczego krwi na terenie Szpitala w Kro#nie, dystrybucja materia!ów. Korowód uliczny z udzia!em dzieci i m!odzie$y, rozdawnictwo ulotek w zak!adach pracy, pogadanki, apele, konkursy plastyczne w szko!ach podstawowych, Impreza plenerowa na terenie Gminy Bie$yce. Wyk!ad dla pacjentów ZLR w Pszczewie, punkt konsultacyjno informacyjny w Gabinecie Medycyny Biofizykalnej, dystrybucja materia!ów.

Gubin

Mi"dzyrzecz

PSSE, Gabinet Medycyny Biofizykalnej IMPULS”, Zespó! Lekarzy Rodzinnych w Pszczewie, Liceum Ogólnokszta!c%ce i Zespó! Szkó! Ekonomicznych w Mi"dzyrzeczu.

50

Nowa Sól

PSSE, Urz%d Miejski, Centrum Handlowe „Manhattan”. PSSE, Centrum Handlowe „Galeria”, Piekarnia Matex, S!ubicki Miejski O#rodek Kultury

Impreza plenerowa zaplanowana jest na dzie( 23.06. – obchody „Dni Nowej Soli”. dystrybucja materia!ów.

S!ubice

Punkt edukacyjno-informacyjny w Centrum Handlowym „Galeria”, miting zorganizowany we wspó!pracy z Urz"dem Miasta i Centrum Pomocy Spo!ecznej (pomiar ci#nienia t"tniczego i poziomu glukozy), nag!o#nienie tematyki w lokalnych mediach, ekspozycja plakatów w centralnych punktach miasta. Punkt informacyjno-edukacyjny z pomiarem poziomu cukru we krwi, tlenku w"gla w powietrzu wydychanym i ci#nienia t"tniczego, impreza plenerowa z udzia!em dzieci z przedszkola nr 1 i 2 w Sul"cinie, dystrybucja materia!ów.

Sul"cin

PSSE, N ZOZ „Hipokrates” i NZOZ „Medyk”, Market Netto i Biedronka, PKS, Komanda Powiatowa Policji, SOKSiR PSSE, Publiczna Szko!a Podstawowa w Chociulach, Centrum Profilaktyki Uzale$nie( w &wiebodzinie. PSSE, Szko!y ponadgimnazjalne, Market Intermarche, Kina Wenus i Nysa PSSE, Gimnazjum nr 1 i 2 w *aganiu

&wiebodzin

Festyn integracyjny „Zachowaj Trze'wy Umys!” (rola PSSE - punkt konsultacyjny z pomiarem ci#nienia t"tniczego, rozdawnictwo ulotek, konkurs plastyczny dla dzieci pt. „Papterosiaki – Straszaki”). Akcja edukacyjno-informacyjna w kinach (ekspozycja plakatów, dystrybucja materia!ów), ekspozycja wizualna w PSSE, dystrybucja materia!ów. Pogadanki w szko!ach wszystkich typów, nag!o#nienie w lokalnej prasie, konkursy plastyczne, dystrybucja materia!ów. Porady specjalistyczne w Poradni, konferencja prasowa w dniu 31.05.2007 r., poradnictwo metodyczne, dystrybucja materia!ów. Dystrybucja materia!ów otrzymanych z Centrum Onkologii w Krakowie. Przygotowanie informacji na stron" internetow% i zamieszczenie jej w dniu 31 maja, zbieranie i analiza materia!ów i wycinków prasowych dot. ograniczania palenia w krajach Unii Europejskiej oraz prowadzonych dzia!a( w Polsce przy udziale Rzecznika Prasowego Stacji, opracowanie listu otwartego do pracowników Stacji, który zosta! odczytany na odprawie dla Kierowników w dniu 31 maja, na terenie Stacji przygotowano ekspozycje wizualne oraz „stoliki edukacyjne z materia!ami o#wiatowymi.

Zielona Góra

*aga(

*ary, Lubsko

PSSE, O#rodek i Poradnia Terapeutyczna w Lubsku.

Ma!opolskie

Kraków

WSSE

51

Limanowa

PSSE, N -ZOZ-y

Proszowice

PSSE, Wójt Gminy Pa!ecznica,

Szkolenie dla piel"gniarek i po!o$nych w bibliotece pedagogicznej w Limanowej, Ekspozycja wizualna w PSSE Limanowa, oplakatowanie miasta, ekspozycje w witrynach sklepowych, stoisko w rejonowej Spó!dzielni w Limanowej. Konkursy plastyczne dla m!odzie$y szkó! podstawowych, projekcje filmów o tematyce antytytoniowej. Ekspozycja na terenie budynku Stacji. Opracowanie artyku!u edukacyjnego dla dziennikarzy lokalnych mediów, udzia! pracownika OZ i PZ w konferencji prasowej zorganizowanej przez Starostwo Powiatowe w dniu 21 maja - w trakcie której zaprezentowano cel i idee obchodów &wiatowego Dnia Dystrybucja materia!ów edukacyjnych. 31 maja na rynku odby! si" happening pod has!em” *yjmy w #wiecie wolnym od Dymu Tytoniowego”, w trakcie imprezy rozstrzygni"to konkurs ‘’ *ycie bez dymka”, zwyci"zcom zosta!y wr"czone rzeczowe nagrody., dzi"ki staraniom PPIS wykonywano bezp!atnie spirometri", du$ym zainteresowaniem cieszy! si" bezp!atny pomiar ci#nienia, rozdawano owoce oraz materia!y edukacyjne, w imprezie wzi%! udzia! przedstawiciel WSSE w Krakowie. Instrukta$e metodyczne, dystrybucja materia!ów o#wiatowo-zdrowotnych, konkursy w szko!ach, pomoc w zorganizowaniu imprezy plenerowej dla dzieci przedszkolnych . 31 maja na Rynku w Nowym S%czu studenci promocji zdrowia rozdawali bezp!atne materia!y edukacyjne, wykonano bezp!atne pomiary ci#nienia u 150 osób., na terenie Uzdrowiska Krynica-*egiestów zorganizowano stoisko informacyjnoedukacyjne, prowadzono poradnictwo jak rzuci) palenie., wykonano 100 pomiarów poziomu cukru. Placówki nauczania i wychowania otrzyma!y od pracowników Oddzia!u materia!y edukacyjne. Ekspozycja na terenie Stacji, dystrybucja materia!ów edukacyjnych. Pracownik Oddzia!u przeprowadzi! w dniu 25.04.07 szkolenie dla piel"gniarek koordynuj%cych dzia!alno#) o#wiatowo-zdrowotn%.

Zakopane

Dyrektorzy Szkól PSSE

Chrzanów

PSSE, Starostwo Powiatowe

Wadowice

PPIS, PSSE, Starostwo Powiatowe- Wydzia! Edukacji i Promocji Zdrowia, Kuratorium O#wiaty delegatura w Wadowicach.

Kraków

PSSE, Dom Kultury Podgórze

Nowy S%cz

PSSE, Uzdrowisko Krynica*egiestów

Sucha Beskidzka

PSSE

52

My#lenice

PSSE,

Wieliczka

PSSE

Olkusz

PSSE

Tarnów

PSSE

Dystrybucja do wszystkich placówek ochrony zdrowia na terenie powiatu materia!ów z Centrum Onkologii, ekspozycja na terenie Stacji, pomoc szko!om w organizowaniu apeli pod has!em „ *yjmy w &wiecie wolnym od dymu tytoniowego”. Dystrybucja materia!ów edukacyjnych, poradnictwo metodyczne, ekspozycja na terenie Stacji. Dystrybucja materia!ów edukacyjnych, poradnictwo metodyczne, ekspozycja na terenie Stacji., szkolenie o tematyce antytytoniowej dla Pracowników Stacji przeprowadzone w dniu 31 maja. Ekspozycje plakatowe na terenie Stacji, konkursy plastyczne dla m!odzie$ szkó! podstawowych, dostarczenie materia!ów edukacyjnych. Wystosowanie pisma o obchodach &wiatowego Dnia do wszystkich placówek ochrony zdrowia oraz nauczania i wychowania na terenie powiatu, na terenie PSSE wyeksponowano has!o tegorocznych obchodów. Dystrybucja materia!ów- do aptek, placówek ochrony zdrowia, szkó!, nawi%zanie wspó!pracy z MZK w Nowym Targu, które zaowocowa!o zamieszczeniem plakatów w autobusach, w 10 placówkach na terenie których realizowany jest program „ Wolno#) Oddechu” prowadzono akcj" informacyjnoedukacyjn%. Dnia 05.06. w Szkole Podstawowej nr 7 w Bochni zorganizowano konkurs plastyczny dla klas I i II zwi%zany z tematyka &wiatowego Dnia. Udzia! wzi"!o 100 uczniów, w SP ZOZ W Bochni realizowany jest program profilaktyczny „Wczesne rozpoznawanie przewlek!ej obturacyjnej choroby p!uc”, w zwi%zku z akacja odby!y si" nieodp!atne badania i konsultacje lekarzy rodzinnych, wykonano badania pirometryczne dla pacjentów z grupy ryzyka, w trakcie tych dzia!a( pracownik OZ i PZ przeprowadza! w#ród pacjentów przychodni pogadanki o szkodliwo#ci palenia, zaprezentowano tak$e metody rzucania palenia.

Miechów

PSSE,P Placówki ochrony zdrowia

Nowy Targ

PSSE

Bochnia

PSSE, Szko!y Podstawowe, SP ZOZ Bochnia

53

Brzesko

PSSE, Miejski O#rodek Kultury, Gminne O#rodki Kultury, Urz%d Miasta w Brzesku

D%browa Tarnowska

PSSE, Gminna Komisja ds. rozwi%zywania Problemów Alkoholowych w Boles!awiu i Gr"boszowie.

Gorlice

PSSE, Starostwo Powiatowe w Gorlicach, Pa(stwowa Stra$ Po$arnaGorlice

PSSE w Brzesku wspó!uczestniczy!a w zorganizowaniu konkursu plastycznego, który odby! si" w dniu 31 maja w O#rodku Kultury, dostarczono materia!y pomocne w zorganizowaniu prezentacji s!owno-muzycznej w Gimnazjum w Jadownikach, na terenie Gimnazjum nr 1 Brzesku koordynator szkolny przeprowadzi! anonimow% ankiet" pt. „ Palenie a uzale$nienie”, do szkól dostarczono materia!y edukacyjne które zosta!y wykorzystane w apelach zorganizowanych w dniu 31 maja. Dostarczenie materia!ów edukacyjnych, które zosta!y wykorzystane w trakcie Pikniku Rodzinnego w D%browie Tarnowskiej, piknik zosta! zorganizowany przez Gimnazjum nr 1, w jego trakcie mo$na by!o bezp!atnie zmierzy) ci#nienie , degustowa) owoce. Dystrybucja materia!ów edukacyjnych, pomoc w realizacji akcji informacyjno-edukacyjnych na terenie o#rodków zdrowia.

Mazowieckie

Fundacja „Promocja Zdrowia”; Warszawa WSSE Warszawa PSSE Warszawa

Happening na Pl. Konstytucji w Warszawie, wspó!organizacja festynu „Dni Zdrowia i Urody”, organizacja stoiska informacyjno – medycznego, (udzielanie porad, pomiary ci#nienia t"tniczego krwi, pomiary CO w wydychanym powietrzu, dystrybucja materia!ów edukacyjnych), ekspozycja wizualna w holu WSSE, udost"pnianie materia!ów o tematyce antytytoniowej podleg!ym placówkom nauczania i wychowania oraz zak!adów opieki zdrowotnej, wystosowanie pism informuj%cych do placówek lecznictwa otwartego i zamkni"tego. Rozmowy indywidualne i rozdawnictwo materia!ów, pogadanki, ekspozycje wizualne, badania spirometryczne.

PSSE Bia!obrzegi, Bia!obrzegi Kierownicy zak!adów opieki zdrowotnej, Placówki o#wiatowowychowawcze PSSE Gostynin, Gostynin Placówki o#wiatowowychowawcze PSSE Ciechanów, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Ciechanów Mazowieckie Centrum Zdrowia Publicznego Oddzia! w Ciechanowie

Pogadanki z uczniami, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych. Punkt informacyjno – medyczny na Festynie prozdrowotnym w Ciechanowie, Dni Zdrowia w Go!otczy'nie i starostwie powiatowym (pomiar zawarto#ci CO w wydychanym powietrzu, pojemno#ci wydechowej p!uc i ci#nienia t"tniczego krwi) rozmowy i porady indywidualne, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych.

54

PSSE Garwolin, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Garwolin Placówki s!u$by zdrowia, PKS w Garwolinie, Komenda Powiatowa w Garwolinie

PSSE Gostynin, Gostynin &wietlica miejsko – parafialna w Gostyninie

PSSE Grodzisk Maz., Grodzisk Maz. Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Lokalne w!adze samorz%dowe

PSSE Grójec, Grójec Placówki o#wiatowo – wychowawcze PSSE Kozienice, Kozienice Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Kierownicy zoz PSSE Legionowo, Legionowo Placówki o#wiatowowychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, PSSE Lipsko, Lipsko Placówki o#wiatowowychowawcze,

Pogadanki, rozmowy indywidualne skierowane do uczniów, konkursy plastyczne, wystawy plakatów, konkursy wiedzy, informacje w radiow"z!ach szkolnych, oplakatowanie autobusów PKS, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, scenki teatralne, badania spirometryczne pacjentów , korzystaj%cych w dniu 31 maja z zozów, impreza prozdrowotna, na której by!o zorganizowane stoisko informacyjno – medyczne, pomiar ci#nienia t"tniczego krwi, tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, porady indywidualne, dystrybucja materia!ów edukacyjnych. Impreza prozdrowotna, na której by!o zorganizowane stoisko informacyjno – medyczne, pomiar ci#nienia t"tniczego krwi, tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, porady indywidualne, dystrybucja materia!ów edukacyjnych. Spotkania robocze ze wspó!organizatorami imprez prozdrowotnych, stoisko informacyjno-medyczne, pomiar ci#nienia t"tniczego krwi, tlenku w"gla w wydychanym powietrzu, porady indywidualne, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, ekspozycja plakatów na terenie PSSE , dworcu PKP oraz autobusach komunikacji miejskiej, s!upach og!oszeniowych w mie#cie, witrynach niektórych sklepów, Ekspozycja wizualna w holu PSSE, apele szkolne, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, oplakatowanie placówek o#wiatowowychowawczych Przemarsz ulicami miasta z ulotkami i plakatami, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, apele szkolne, rozmowy indywidualne. Pismo inicjuj%ce dzia!ania do placówek medycznych, placówek o#wiatowo-wychowawczych, dystrybucja materia!ów edukacyjnych. Dystrybucja materia!ów edukacyjnych, konkursy, quizy, pomiar ci#nienia krwi , masy cia!a i okre#lanie wska'nika BMI, pomiar cukru we krwi, apel szkolny, projekcje filmów, punkt konsultacyjno – informacyjny.

55

PSSE +osice, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, PKS

+osice

PSSE M!awa, M!awa Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia PSSE Maków Maz., Maków Maz. Placówki o#wiatowowychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia PSSE Mi(sk Maz., Mi(sk Maz. Placówki o#wiatowo – wychowawcze, PSSE Nowy Dwór Mazowiecki Placówki o#wiatowowychowawcze, Zak!ady opieki zdrowotnej, Stra$ Miejska, Policja PSSE Ostrów Maz., Ostrów Maz. Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia PSSE Otwock, Placówki o#wiatowokulturalne, Otwock Placówki s!u$by zdrowia, W!a#ciciele prywatnej linii autobusowej

Pismo inicjuj%ce dzia!ania do placówek s!u$by zdrowia, placówek o#wiatowowychowawczych, lokalnych w!adz samorz%dowych i +osickiego Domu Kultury, dystrybucja materia!ów do placówek s!u$by zdrowia, +osickiego Domu Kultury, szkó!, projekcje filmów, konkursy plastyczne, przedstawienia teatralne, ekspozycje wizualne, plakatowanie autobusów, rozmowy indywidualne z pacjentami, badania spirometryczne. Dystrybucja plakatów, ulotek, wypo$yczanie filmów edukacyjnych, dostarczenie materia!ów do lokalnej prasy, pismo inicjuj%ce dzia!ania do placówek o#wiatowowychowawczych i placówek s!u$by zdrowia. Testy z zakresu tematyki tytoniowej, bieg marato(ski pt. „Uciekaj przed na!ogiem”, scenki dramowe, cykl gier i zabaw pod has!em „Bez papierosa na sportowo” pogadanki, ekspozycje wizualne, rozdawnictwo materia!ów. Punkt konsultacyjny dla mieszka(ców powiatu, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, realizacja programu tytoniowego „nie pal przy mnie prosz"”, badania spirometryczne, rozmowy indywidualne.

Nowy Dwór Mazowiecki

Happening w Nowym Dworze Mazowieckim, Nasielsku, Zakroczmiu

Apele, ekspozycje wizualne na terenie PSSE i miasta, komunikaty podawane przez radiow"ze!, konkursy plastyczne, organizacja punktów konsultacyjno pomiarowych (mierzenie ci#nienie krwi, wagi cia!a, zawarto#ci tlenku w"gla),rozdawnictwo materia!ów, pogadanki, projekcje filmów, rozdawnictwo materia!ów Kolporta$ ulotek informacyjnych przy kasach biletowych, rozmowy indywidualne, pogadanki, plakatowanie prywatnej linii autobusowej.

56

PSSE Piaseczno, Piaseczno Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia

P!ock

PSSE P!ock

PSSE P!o(sk, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, Komenda Powiatowa Policji

P!o(sk

Oplakatowanie autobusów PKS, dystrybucja materia!ów edukacyjnych do placówek o#wiatowo-wychowawczych i zak!adów opieki zdrowotnej, realizacja zagadnie( profilaktyki tytoniowej w #cie$kach mi"dzyprzedmiotowych w placówkach nauczania. Przekazanie materia!ów tematycznych do lokalnych mediów, Kurii Biskupiej, Kuratorium O#wiaty z pro#b% o nag!o#nienie problemu, Udzielenie wywiadu dla lokalnej telewizji, oplakatowanie dworca PKS, PKP, autobusów, wy!o$enie ulotek i kart konkursowych przy kasach biletowych, ekspozycje wizualne na terenie PSSE, konkursy wiedzy na !amach lokalnej prasy, wspó!organizacja imprezy prozdrowotnej „Ja Kobieta”. Pismo inicjuj%ce dzia!ania do dyrektorów zoz - ów, placówek o#wiatowo-wychowawczych, lokalne w!adze samorz%dowe, narada z piel"gniarkami i nauczycielami przedmiotu przygotowania do $ycia w rodzinie, oplakatowanie miasta, prezentacja multimedialna po!%czona z pokazem lalki Sue dla m"$czyzn pracuj%cych przy robotach drogowych i nauczycieli, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, przemarsz ulicami miasta, emisje filmów video, ekspozycje wizualne, prelekcja na temat respektowania ustawy z dn. 9 listopada 1995 r. po!%czona z pokazem lalki Sue dla mieszka(ców internatu. Festyn prozdrowotny, rozmowy indywidualne z uczniami i pacjentami, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, kspozycje wizualne Narada dla pracowników s!u$by zdrowia po!%czona z przekazaniem materia!ów edukacyjnych, konkurs plastyczny na plakat antynikotynowy, pogadanki po!%czone z pokazami szkodliwo#ci palenia tytoniu na lalce Sue. Organizacja punktu informacyjno – medycznego ( bezp!atny pomiar ci#nienia krwi, poziomu glukozy we krwi i cholesterolu), pogadanki, rozmowy indywidualne z uczniami i pacjentami, ekspozycje wizualne.

PSSE Pruszków, Pruszków Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Zak!ady opieki zdrowotnej PSSE Przasnysz, Przasnysz Placówki o#wiatowo wychowawcze

Przysucha

PSSE Przysucha, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia

57

PSSE Pu!tusk OZiPZ , Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Starostwo i Urz%d Gminy w Pu!tusku, Pu!tusk Spó!dzielnia mieszkaniowa, Komenda Powiatowa Policji, Stra$ miejska, P olski Zwi%zek Lekkiej Atletyki, M!odzie$owy Klub Sportowy PSSE Radom, Radom Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia PSSE Siedlce Urz%d Miasta, P lacówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, Poczta Polska Pisma inicjuj%ce akcje do placówek nauczania i wychowania i Komendy Policji, narady, powiatowy festyn ludowy, przemarsz ulicami miasta, IV biegi Ireny Siewi(skiej pt. „Uciekajmy przed na!ogiem”, happening, stoisko informacyjno – medyczne, dystrybucja materia!ów, apele szkolne, konkursy wiedzy, plastyczne, na najpi"kniejsze has!o antytytoniowe

Siedlce

Sierpc

PSSE Sierpc, PKS, NZOZ „Profil-Med.”

Soko!ów Podl.

PSSE Soko!ów Podl. Placówki s!u$by zdrowia, Placówki o#wiatowowychowawcze PSSE Sochaczew Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia PSSE Szyd!owiec, Placówki o#wiatowowychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, Lokalne w!adze samorz%dowe

Stoiska informacyjno – medyczne, dystrybucja materia!ów, popularyzacja konkursu „Rzu) palenie Razem z Nami” w lokalnych mass-mediach, ekspozycje wizualne, badania spirometryczne Punkty informacyjno - konsultacyjne, ekspozycje wizualne, wizytacje w placówkach o#wiatowowychowawczych, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, rozmowy indywidualne, wyk!ady, prelekcje, pogadanki dla uczniów, warsztaty psychologiczne z wi"'niami na temat rzucania palenia, konkursy plastyczne, projekcje filmów, teatrzyki szkolne Akcja na dworcu PKS w Sierpcu (oplakatowanie budynku dworca, projekcje filmu antytytoniowego, pomiary ci#nienia t"tniczego krwi i poziomu cukru we krwi, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, rozmowy indywidualne), opublikowanie informacji w lokalnych czasopismach Punkt informacyjno-konsultacyjny podczas rodzinnego festynu, pogadanki, ekspozycje wizualne, rozmowy indywidualne, konkursy plastyczne, projekcje filmów po!%czone z dyskusj%, miniwarsztaty. Pogadanki, rozmowy indywidualne z uczniami, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, ekspozycje wizualne. Powiatowe Igrzyska M!odzie$y Szkolnej Szyd!owiec 2007, stoisko informacyjno – medyczne, dystrybucja materia!ów, konkursy plastyczne, quizy, ekspozycje wizualne, rozmowy indywidualne szkolnej s!u$by zdrowia i pedagogów z uczniami, przemarsze uczniów ulicami miasta z transparentami. Pogadanki, rozmowy indywidualne z uczniami, rozwi%zywanie krzy$ówek o tematyce prozdrowotnej, konkursy plastyczne, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, ekspozycje wizualne.

Sochaczew

Szyd!owiec

Warszawa Zachód

PSSE Warszawa Zachód, Placówki o#wiatowowychowawcze

58

W"grów

PSSE W"grów, Placówki o#wiatowowychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia, Lokalne w!adze samorz%dowe, W"growski O#rodek Kultury

Wo!omin

PSSE Wo!omin,

Wyszków

PSSE Wyszków, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia

#" PSSE Zwole(

#" Stra$ Po$arna w Zwoleniu Zwole( Placówki o#wiatowowychowawcze

Placówki zak!adów opieki zdrowotnej PSSE *uromin, Lokalne w!adze samorz%dowe PSSE *yrardów, Placówki o#wiatowo – wychowawcze, Placówki s!u$by zdrowia WSSE

*uromin

Rozmowy instrukta$owe, propagowanie konkursu „Rzu) Palenie Razem z nami”, konkursy plastyczne, ekspozycja wizualna i rozdawnictwo materia!ów w W"growskim O#rodku Kultury, projekcje filmów, rozmowy indywidualne z uczniami i pacjentami. Organizacja punktu informacyjno – edukacyjnego (pomiar ci#nienia krwi, pomiar poziomu glukozy we krwi, masy cia!a), rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, kart konkursowych, rozmowy indywidualne. Organizacja punktu informacyjno – edukacyjnego (pomiar ci#nienia krwi, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, kart konkursowych, rozmowy indywidualne), akcja plakatowa na terenie miasta, ekspozycje wizualne Organizacja punktu informacyjno – edukacyjnego (pomiar ci#nienia krwi, BMI, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych, kart konkursowych, rozmowy indywidualne, propagowanie zasad zdrowego od$ywiania) Edukacja m!odzie$y i spo!eczno#ci lokalnej w zakresie pierwszej pomocy przedlekarskiej – )wiczenia na fantomie. Pogadanki, prelekcje, rozmowy indywidualne, wy#wietlanie filmów edukacyjnych, reklamowanie akcji przez radiow"ze! szkolny, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych. Rozmowy indywidualne piel"gniarek, lekarzy z pacjentami, rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych Dystrybucja materia!ów edukacyjnych w Centrum Kultury, aptekach, ekspozycje wizualne Apele szkolne, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, pogadanki antytytoniowe w szkole Wytyczne, narady, szata graficzna, dystrybucja materia!ów , poradnictwo, informacja w internecie, punkt informacyjny

*yrardów Podlaskie Bia!ystok

59

PSSE

Wytyczne, szkolenia, narady, informacja w internecie, dystrybucja materia!ów.

PSSE, Urz%d Miejski, Bezp!atny Punkt poradnictwa Antynikotynowego

Realizacja programu edukacyjnego, konkurs na komiks, konkurs na ulotk", inscenizacje

PROMED SCHYL, M!odzie$owy Dom Kultury, WSSE, PSSE, Urz%d Miejski, Bezp!atny Punkt , Poradnictwa Antynikotynowego, PROMED SCHOL Bia!ostockie Centrum Onkologii, Podlaskie Centrum Zdrowia Publicznego

Konferencja, festyn prozdrowotny

Akcje profilaktyczne Zak!ady Opieki Zdrowotnej Augustów PSSE, Gimnazjum Nr 2, Szko!a Podstawowa Inspirowanie dzia!a(, informacja w internecie, dystrybucja materia!ów, konkursy, guizy, zawody, spotkania z m!odzie$%

60

Bielsk Podlaski

PSSE, Dworzec PKP, Dworzec PKS, SP ZOZ, Komenda Hufca ZHP, Komitet Rozwi%zywania Problemów Alkoholowych, K Komenda Policji, Urz%d Miasta, Bia!ostockie Centrum Onkologii

Wystawy, ekspozycje plakatów, telefon zaufania, happening

Grajewo

PSSE

Wyst%pienia do placówek, informacja w telewizji kablowej. dystrybucja materia!ów.

Placówki o#wiatowowychowawcze

Konkursy wiedzy.

Hajnówka

PSSE, SP ZOZ

Impreza prozdrowotna.

Kolno (Ma!y P!ock, Borkowo, Zabiele)

PSSE

Wyst%pienia do placówek. Narady, poradnictwo, dystrybucja materia!ów.

PSSE, Szpital, Szko!a Podstawowa Nr 1 i 2

Pogadanki, testy, konkurs literacki, happening.

Gimnazjum

Konkurs na logo akcji, konkurs recytatorski, konkurs plastyczny, inscenizacja, prezentacje multimedialne, apel.

Szko!a Podstawowa

Konkurs wiedzy, konkurs plastyczny

Zespó! Szkó! Samorz%dowych

Apel

61

+om$a

PSSE, Szko!a Policealna Ochrony Zdrowia

Wystawa prac plastycznych

Festyn rodzinny, s%d nad papierosem Szko!a Podstawowa

Mo(ki

PSSE

Wyst%pienia do placówek, opracowanie folderu, szkolenia, strybucja materia!ów, formacja w internecie

Knyszyn Placówki o#wiatowo – wychowawcze Goni%dz Sejny PSSE, NZOZ PSSE, Przedszkole Nr 1 i 3, Zespó! Szkó!, NZOZ, Sokó!ka Zespó! Szkó! Rolniczych PSSE

Konkurs plastyczny

Badania profilaktyczne, konkursy plastyczne, apele Narady, dystrybucja materia!ów, spektakl teatralny, konkurs plastyczny, wystawa, impreza plenerowa, konkurs na has!o, imprezy rekreacyjno – sportowe, badania ankietowe.

Siemiatycze

Suwa!ki

PSSE Centrum Aktywno#ci Spo!ecznej, Urz%d Miejski, Stra$ Miejska, NZOZ

Akcja plakatowa w mie#cie, opracowanie artyku!u do lokalnej prasy, inspirowanie dzia!a( realizowanych przez zak!ady opieki zdrowotnej oraz placówki wychowania i nauczania, formy wizualne. Wyst%pienia do placówek, warsztaty dla dzieci i m!odzie$y, dystrybucja materia!ów, prowadzenie bada( profilaktycznych, instrukta$, kolporta$ kart konkursowych, festyn, badania profilaktyczne

62

Wysokie Mazowieckie

PSSE, Szko!a Podstawowa Nr 1, Szko!a Podstawowa, Gimnazjum, Zespó! Szkó!

Wyst%pienia do placówek, opracowanie informacji na stron" internetow%, spotkania ze szkolnymi koordynatorami akcji, poradnictwo, kolporta$ kart konkursowych, dystrybucja materia!ów, konkurs plastyczny, konkurs wiedzy, wystawa prac, konkurs na plakat, happening uliczny, spektakl teatralne, konkurs na has!o, konkurs plastyczny, inscenizacje, konkurs plastyczny, konkurs graficzny, prezentacja referatów przygotowanych przez uczniów, konkurs plastyczny, wystawa, warsztaty dydaktyczne. Szkolenia, dystrybucja materia!ów, informacje do mediów, narady

Zambrów

PSSE, Starostwo, Urz%d Miejski, Gminny, Przedsi"biorstwo PKS, Komenda Policji, Szpital Miejski

Pomorskie

Cz!uchów

Zespó! Szkó! Ponadgimnazjalnych w Cz!uchowie. Liceum Ogólnokszta!c%ce w Cz!uchowie. Zespó! Szkó! Agrobiznesu w Cz!uchowie, PSSE Zespó! Szkó! Ponadgimnazjalnych w Czarnem, PSSE Cz!uchów

Punkt pomocy pal%cym z materia!ami edukacyjnymi na temat szkodliwo#ci palenia tytoniu, zdrowego od$ywiania - poradnictwo w zakresie zdrowego od$ywiania i stosowania diet, w halach sportowych i na boisku szkolnym odby!y si" turnieje sportowe i mecze pi!karskie. Przeprowadzono warsztaty na temat uzale$nie(, chorób cywilizacyjnych, roli samorz%du szkolnego, skutków palenia tytoniu i zasad zdrowego od$ywiania, stoisko z warzywami i owocami jako alternatywy palenia tytoniu, zawody sportowe w pi!k" siatkow%, konkurs plastyczny na temat uzale$nie(, dystrybucja materia!ów edukacyjnych na temat palenia tytoniu. Pogadanki o tematyce antytytoniowej, formy wizualne, gry i zabawy, rozmowy indywidualne

Czarne

Chojnice

PSSE, Zespó! Szkó! Rytel, Gimnazjum Brusy, Szko!a Podst. Brusy, Szko!a Podst. Kosobudy PSSE, Przychodnia Wiejska Gminy Chojnice

Ekspozycje wizualne

63

Gda(sk

Sekcja OZiPZ PSSE, Dzia! Przeciwepidemiczny, Gda(skie Centrum Profilaktyki Uzale$nie( od Alkoholu, Fundacja Profilaktyki Nadwagi i Oty!o#ci ,,Sylwetka Trójmiasta”, Narodowy Fundusz Zdrowia oddzia! Gda(sk,

Zorganizowano punkt informacyjny w Centrum Handlowym Manhattan w którym: wykonywano pomiary poziomu glukozy we krwi, ci#nienia t"tniczego krwi i pomiaru tlenku w"gla w wydychanym powietrzu z p!uc oraz pomiaru masy cia!a a tak$e udzielano porad i prowadzono dystrybucj" materia!ów o#wiatowozdrowotnych z zakresu profilaktyki antytytoniowej.

Gdynia

C.H. Manhattan PSSE, Ko#ció! Adwentystów PSSE, MZK

Zorganizowano 4-dniowy kurs „Rzucenia Palenia”. Wyeksponowano plakaty w komunikacji miejskiej, przygotowano informacje i materia!y, umieszczono je na gazetce #ciennej PSSE w#ród uczniów przeprowadzono anonimowe ankiety nt. uzale$nie(, rozdawano ulotki tematyczne. Wyeksponowano materia!y w autobusach miejskich. W ramach obchodów „Dni *u!aw” zorganizowano punkt informacyjny, w którym wykonywano pomiary poziomu glukozy we krwi, ci#nienia t"tniczego krwi i pomiaru tlenku w"gla w wydychanym powietrzu z p!uc oraz pomiaru masy cia!a a tak$e udzielano porad i prowadzono dystrybucj" materia!ów o#wiatowozdrowotnych z zakresu profilaktyki antytytoniowej. Zorganizowano konkurs na komiks dla uczniów II klas gimnazjalnych W ramach IV edycji konkursu wiedzy o zdrowiu pt.: „W Zdrowym Ciele, Zdrowy Duch”, przygotowano w testach dla m!odzie$y du$o pyta( dot. szkodliwo#ci palenia tytoniu, przyczyn powstawania raka p!uc i innych schorze( wywo!anych paleniem, ka$da ze szkó! bior%cych udzia! w konkursie przygotowa!a na miejscu plakaty zwi%zane z has!em konkursowym, zawieraj%ce informacje dotycz%ce min. szkodliwo#ci palenia tytoniu.

Ko#cierzyna

L"bork

PSSE, MZK

Nowy Dwór Gda(ski

PSSE NZOZ, Starostwo Powiatowe, Urz%d Miasta i Gminy

Pruszcz Gda(ski

PSSE, Starostwo Powiatowe

Sopot

Urz%d Miasta, Poradnia PsychologicznoPedagogiczna, Poradnia Uzale$nie(, PSSE

64

Starogard Gda(ski

PSSE, Starostwo Powiatowe, Szko!y ponadgimnazjalne, Specjalny O#rodek SzkolnoWychowawczy, SP ZOZ „Przychodnia lekarska”, Stra$ Miejska, Komenda Policja, Spó!dzielnia Inwalidów„Pomorzanka”, Zwi%zek Hodowców Go!"bi Pocztowych

S!upsk

PSSE, Klinika Salus, Firma Farmaceutyczna

Impreza odby!a si" na terenie dwóch szkó! : w Zespole Szkó! Ekonomicznych by!a cz"#) artystyczna, inscenizacje, konkurs plastyczny, konkurencje sportowe, prezentacje multimedialne, natomiast w drugiej, s%siaduj%cej szkole Zespole Szkó! Zawodowych zorganizowane by!y punkty, w których mo$na by!o wykona) badania profilaktyczne (poziom cholesterolu i glukozy we krwi, ci#nienia, spirometri", poziom tlenku w"gla w wydychanym powietrzu i pomiar masy cia!a ), zosta!y wyeksponowane materia!y tematyczne, mo$na by!o porozmawia) z przedstawicielem policji, dodatkowo zosta! zorganizowany rajd rowerowy w Parku Miejskim, oplakatowano autobusy MZK. Udzia! w imprezie plenerowej „Majówka ze Zdrowiem” na terenie Parku Kultury i Wypoczynku, zorganizowano punkt informacyjnokonsultacyjny, gdzie zosta!y wyeksponowane materia!y z Centrum Onkologii, rozdawano balony z has!em „Nie pal"”, podczas imprezy by!a mo$liwo#) skorzystania z bezp!atnych specjalistycznych konsultacji medycznych oraz wykonania badania: pomiaru poziomu glukozy we krwi, ci#nienia t"tniczego krwi i pomiaru tlenku w"gla w wydychanym powietrzu z p!uc, w imprezie wzi"!a udzia! Alicja Bachleda-Curu# wspieraj%ca akcj" przeciwnowotworow%.

O#rodek Szkolno Wychowawczy w S!upsku, PSSE

Tczew

PSSE PCK Tczewski Dom Kultury Szko!y Podstawowe

Uczestnictwo w imprezie na temat palenia, na której zaprezentowa! si" kabaret z udzia!em m!odzie$y szkolnej z o#rodka, organizowano pogadank" na temat negatywnego wp!ywu palenia papierosów na zdrowie, dodatkowo uczestniczono w jury konkursu plastycznego „Nie pal" i nie b"d" pali) !”. Zorganizowano konkurs plastyczny pod has!em : „Ka$dy Papieros Niszczy Twoje Zdrowie” dla klas V i VI szko!y podstawowej oraz wystaw" prac plastycznych, pozyskano fundusze na nagrody, oplakatowano autobusy komunikacji miejskiej i pozamiejskiej

65

Podkarpackie

PSSE Brzozów Dyrekcja i nauczyciele ze szkó! podstawowych i gimnazjów Dyrekcja i pracownicy Brzozowskiego Domu Kultury Media lokalne Brzozów

PSSE D"bica PSSE D"bica oraz - Dyrekcja i nauczyciele Zespo!u Szkól nr 4 w D"bicy PSSE D"bica oraz - Dyrekcja i nauczyciele Gimnazjum nr 2 w D"bicy PSSE D"bica oraz - Kierownicy sklepów „Lidl”, „Kaufland”, „Sezam” D"bica

Zorganizowanie narady dla dyrektorów i nauczycieli, og!oszenie dwóch konkursów : rysunkowego dla uczniów klas III szkó! podstawowych i literackiego dla uczniów gimnazjów, wspó!organizacja imprezy w Brzozowskim Domu Kultury w dniu 31 maja , w której uczestniczy!o ok.200 osób. W ramach imprezy przedstawiane by!y inscenizacje przygotowane przez dzieci z przedszkoli w Brzozowie, Humniskach, Starej Wsi, Grabownicy, Niebocku, Nozdrzcu i Golcowej ; podsumowanie i wr"czenie nagród w konkursie plastycznym i literackim, z prac nades!anych na konkurs plastyczny przygotowano okoliczno#ciow% wystaw" w PSSE w Brzozowie, na bie$%co prowadzone by!y instrukta$e dla realizatorów dzia!a(,w sposób ci%g!y prowadzona by!a dystrybucja materia!ów. Narady dotycz%ce pozyskania partnerów, w których uczestniczyli dyrektorzy i pedagodzy szkolni, kierownicy sklepów, przedstawiciele lokalnych mediów, dystrybucja materia!ów, przygotowanie zaprosze( do dyrektorów 8 szkó! w D"bicy, Pil'nie, Pustkowie, Czarnej, Jod!owej , *yrakowie, Staszówce, Bobrowej, na trenie ZS nr 4 w dniu 31 maja zorganizowano stoisko informacyjno-edukacyjne, w którym wykonywano pomiary ci#nienia t"tniczego krwi, obliczano BMI, udzielano porad i rozdawano ulotki o tematyce antytytoniowej; w czasie rozmów z kadr" pedagogiczn% i uczniami informowano o szkodliwo#ci palenia i zach"cano do zerwania z na!ogiem, ka$da osoba , której udzielano porady otrzymywa!a jab!ko – symbol zdrowia; ogó!em z porad skorzysta!o 160 osób.w dniu 2 czerwca w Gimnazjum nr 2 zorganizowano imprez" „Kopernikalia”, w trakcie której organizowane by!y konkursy pod has!em „*yjmy w #wiecie wolnym od na!ogów” oraz prowadzono rozdawnictwo ulotek ; w imprezie wzi"!o udzia! ok. 600 uczniów oraz zaproszeni go#cie – ok. 100 osób. w dniu 31 maja przy kasach wymienionych sklepów wy!o$one by!y ulotki o tematyce antytytoniowej.

66

PSSE Jaros!aw Miejskie Przedszkole nr 9 w Jaros!awiu Bursa Mi"dzyszkolna Zespó! Szkó! Budowlanych Zespó! Szkó! Technicznych Zespó! Szkó! Licealnych Zespó! Szkó! Ekonomicznych Dyrekcje Szkó!: SP 10,SP 7, SP 6, Zespó! Szkó! Ekonomicznyc, Zespó! Szkó! Technicznych, Zespó! Szkól Spo$ywczych w Jaros!awiu oraz SP w Wi%zownicy, Ro'wienicy, Dobkowicach, Mo!odyczu, Tapinie, Szewsku, Makowisku, Morawsku Mulinie Gimnazjum nr 1 w Raymnie i Muninie Jaros!aw

Impreza w Miejskim Przedszkolu nr 9, w której uczestniczyli: dzieci, rodzice oraz personel przedszkola ; ramach imprezy przedstawione by!y inscenizacje w wykonaniu dzieci , prelekcja pracownika PSSE do rodziców , udzielano informacji o szkodliwo#ci u$ywania tytoniu, wykonywano pomiary RR oraz zawarto#ci CO w wydychanym powietrzu, cz"stowano jab!kami ; w imprezie wzi"!o udzia! ok. 60 osób. Dla wszystkich zainteresowanych dost"pne by!y ulotki o tematyce antytytoniowej, impreza z okazji &wiatowego Dnia bez Tytoniu , która przebieg!a zgodnie z przyj"tym przez wspó!organizatorów programem; w ramach imprezy przedstawiono program artystyczny w wykonaniu uczniów, prezentacje multimedialn% dotycz%c% epidemiologii chorób odtytoniowych, prelekcj" lekarza nt zdrowotnych nast"pstw palenia tytoniu oraz porady jak rzuci) palenie.; w imprezie wzi"!o udzia! 500 osób; Na podstawie informacji zebranych przez koordynatora powiatowego w placówkach tych przeprowadzono: pogadanki dla 788 uczniów, og!oszono 2 konkursy, w których uczestniczy!o 90 uczniów, przygotowano formy wizualne (gazetki, wystawki), które obejrza!o ok.4000 osób, w uroczystym apelu wzi"!o udzia! 100 uczniów, w pojedynczych szko!ach edukacj% obj"to rodziców uczniów, przeprowadzono 4 narady dotycz%ce organizacji obchodów &wiatowego Dnia Bez Tytoniu w Przedszkolu nr 9, dla przedstawicieli szkó! ponadgimnazjalnych oraz 1 narad" dotycz%c% pozyskania partnerów, udzielono 14 konsultacji dla realizatorów dzia!a(, do 8 zak!adów opieki zdrowotnej oraz do Podkarpackiej Sieci Szkó! Promuj%cych Zdrowie – Rejon Jaros!aw przes!ano komplety materia!ów dotycz%cych &wiatowego Dnia bez Tytoniu

67

PSSE Jas!o - Zespó! Szkó! Budowlanych, - Szko!a Podstawowa nr 8 - Przedszkole Miejskie nr 3 - Przedszkole Miejskie nr 11

Jas!o

Przygotowanie okoliczno#ciowych apeli, opracowanie gazetek tematycznych, rozdawnictwo ulotek; dzia!aniami obj"to ok. 770 uczniów, impreza podsumowuj%ca dzia!ania zwi%zane z realizacj% programu „Czyste powietrze wokó! nas”, w czasie której prezentowano prace plastyczne dzieci oraz zaprezentowano program artystyczny; w imprezie wzi"!o udzia! 100 osób, opracowanie listu do rodziców na temat szkodliwo#ci palenia , udost"pnienie materia!ów dotycz%cych szkodliwo#ci palenia , informacj% obj"to ok. 150 osób, przygotowano komplety materia!ów dotycz%cych &wiatowego Dnia bez Tytoniu i przes!ano je do zak!adów nauczania i wychowania, zak!adów opieki zdrowotnej oraz zak!adów pracy, na bie$%co udzielano informacji realizatorom dzia!a( na terenie miasta i powiatu.

68

PSSE Krosno I LO w Kro#nie PCK , Policja, Stra$ Po$arna, Stra$ Miejska, Automobilklub Ma!opolski, Urz%d Miasta Sanatorium Stomil w Rymanowie Szko!a Podstawowa nr 5 oraz PSSE Krosno MKS Krosno, PKS Krosno

Krosno

PSSE Le$ajsk Szko!a Podstawowa Hucisko Szko!a Podstawowa Biedaczów Le$ajsk

Impreza w dniu 31 maja pod has!em „Nie –nikotynie” podczas której przeprowadzono quiz z nagrodami, przedstawiono spektakl wg scenariusza przygotowanego przez uczniów, przeprowadzono „szkoln% burz" mózgów” oraz zaproszono do bezp!atnych bada( RR i zawarto#ci CO w wydychanym powietrzu; w imprezie wzi"!o udzia! ok.270 osób, w czasie zorganizowanych Mistrzostw I Pomocy Przedmedycznej zorganizowano stoisko informacyjno-edukacyjne , przy którym pracownicy PSSE udzielali bezp!atnych porad dotycz%cych zdrowego stylu $ycia , prowadzili bezp!atne badania RR, zawarto#ci CO w wydychanym powietrzu - z bada( i porad skorzysta!o oko!o 60 osób, akcja antytytoniowa w dniu 13 maja w #rodowisku kuracjuszy sanatorium „Stomil” – 20 osób wys!ucha!o prelekcji oraz skorzysta!o z bezp!atnych bada( ,impreza prozdrowotna w dniu 1 czerwca pod has!em „Mamo, tato.. nie pal”, w której uczestniczy!o ok. 150 uczniów wraz z rodzicami; w ramach imprezy przeprowadzono konkursy wiedzy, zabawy zr"czno#ciowe, konkurs piosenki, wspólne redagowanie listu dla pal%cych rodziców oraz wykonanie znaczków „Nie pal przy mnie, prosz"”; dla najaktywniejszych uczestników przygotowano drobne nagrody, we wszystkich (60) autobusach rozwieszono plakaty propaguj%ce ide" &wiatowego Dnia bez Tytoniu przez okres 2 miesi"cy (maj, czerwiec), zorganizowano szkolenie dla piel"gniarek z publicznych i niepublicznych zak!adów opieki zdrowotnej w którym uczestniczy!o 43 osoby, Wojewódzki Szpital Podkarpacki w Kro#nie wspólnie z PSSE przygotowuje akcje propaguj%c% zdrowy styl $ycia (w tym $ycie bez na!ogów) w dniu 15 czerwca, przeprowadzono 6 narad dla wspó!partnerów dzia!a( na bie$%co udzielano instrukta$y i konsultacji dla realizatorów dzia!a(. Organizacja konkursu muzycznego na piosenk" o tematyce antytytoniowej na zako(czenie, którego odby!a si" impreza fina!owa z udzia!em ca!ej szko!y – ok. 100 uczestników, konkurs plastyczny na plakat o tematyce antytytoniowej , na zako(czenie którego zorganizowano imprez" z udzia!em ca!ej spo!eczno#ci szko!y ok.170 uczestników, przygotowanie kompletów materia!ów dla wszystkich wspó!realizatorów dzia!a(, wystawa pokonkursowa z prac plastycznych w budynku PSSE.

69

PSSE +a(cut Medyczna Szko!a Policealna

+a(cut

PSSE Mielec

Mielec

PSSE Nisko Ni$a(skie Centrum Kultury „Sokó!” Dyrekcje 6 szkó! ponadgimnazjalnych

Nisko

W dniu 28 maja w budynku PSSE zorganizowano akcj" bada( i porad profilaktycznych - wykonywano badania RR, poziomu cukru we krwi, masy cia!a i BMI oraz poziom CO w wydychanym powietrzu, prowadzono porady profilaktyczne nt. zdrowego stylu w tym zdrowego $ywienia, znaczenia aktywno#ci fizycznej, szkodliwo#ci palenia tytoniu zarówno dla palaczy jak i niepal%cych, badaniami, informacj% i edukacj% obj"to ok. 300 osób, przeprowadzono szkolnie dla pracowników PSSE w +a(cucie nt. znaczenia i przes!ania kampanii antytytoniowych, przeprowadzono 5 narad dla wspó!organizatorów dzia!a( oraz 1 narad" dla piel"gniarek #rodowiska szkolnego i piel"gniarek z zak!adów opieki zdrowotnej , przygotowano komplety materia!ów wraz z zaproszeniem do popularyzacji kampanii antytytoniowej do dyrektorów zak!adów opieki zdrowotnej i proboszczów parafii rzymskokatolickich w +a(cucie. Organizacja punktu informacyjnego w PSSE, w którym wykonywano pomiary RR, obliczano BMI, wykonywano pomiar zawarto#ci CO w wydychanym powietrzu, zorganizowano szkolenie dla pracowników zak!adów opieki zdrowotnej i piel"gniarek #rodowiska szkolnego, zorganizowano wystaw" prac dzieci z Przedszkola nr 8 w Mielcu wykonane na zako(czenie programu edukacyjnego „Czyste powietrze wokó! nas”. Impreza z okazji &wiatowego Dnia bez Papierosa w której uczestniczyli uczniowie i nauczyciele z ni$a(skich szkó!, w trakcie imprezy odby!a si" debata m!odzie$y na temat szkodliwo#ci palenia, przedstawiono prezentacj" na temat uzale$nienia od nikotyny, ma!e formy teatralne w wykonaniu m!odzie$y z Zespo!u Szkó! w Nowosielcu, a tak$e dokonano uroczystego podsumowania konkursu plastycznego pod has!em „*yjmy w #wicie wolnym od dymu tytoniowego” ( na konkurs wp!yn"!o 25 prac), z nades!anych prac wykonano wystaw" w Ni$%(skim Centrum Kultury „Sokó!”, przeprowadzono 5 narad dla wspó!realizatorów dzia!a(, zorganizowano 6 apeli po#wi"conych problematyce palenia i jego wp!ywu na m!ody organizm.

70

PSSE Przemy#l Urz%d Miasta Przemy#la Dyrekcje szkó!

Przemy#l

PSSE Przeworsk

Przeworsk

PSSE Ropczyce Dyrekcja Szko!y Podstawowej w Borku Wielkim

Ropczyce

Organizacja happeningu w Centrum Kulturalnym w Przemy#lu dla dzieci i m!odzie$y ze szkól z terenu miasta Przemy#la, zorganizowano happening w którym wzi"!y udzia! delegacje nauczycieli i m!odzie$y z 8 szkó! podstawowych, 8 szkól ponadgimnazjalnych i 5 szkól ponadgimnazjalnych, w happeningu wzi"!o udzia! oko!o 200 osób, w ramach happeningu podsumowano konkurs literacki – na wiersz , w którym wzi"li udzia! uczniowie z 10 szkó!, w dniu 2 czerwca zorganizowano piknik prozdrowotny , którym uczestniczyli nauczyciele, uczniowie i rodzice; w czasie pikniku zorganizowano konkursy : literackie, plastyczne, i in. Atrakcje, w trakcie pikniku popularyzowano równie$ kampani" „5 razy dziennie warzywa i owoce”, uczestnicy pikniku otrzymywali jab!ka ufundowane przez Gospodarstwo Sadownicze w *urawicy i jogurty - ze Spó!dzielni Mleczarskiej w Sanoku , w pikniku wzi"!o udzia! oko!o 800 osób, do parafii rzymsko i greckokatolickich przekazano apel po#wiecony idei &wiatowego Dnia bez Tytoniu, który zosta! odczytany w 30 parafiach . Organizacja narady dla piel"gniarek #rodowiska szkolnego, dystrybucja materia!ów dotycz%cych &wiatowego Dnia bez Tytoniu poprzez pracowników komórek organizacyjnych PSSE , materia!y dostarczono do 45 placówek nauczania i wychowania , 20 zak!adów opieki zdrowotnej SPOZ w Przeworsku oraz 7 zak!adów pracy . W Szkole Podstawowej w Borku Wielkim zorganizowano imprez" prozdrowotn% , w czasie której wyg!oszona by!a prelekcja na temat wp!ywu nikotyny na organizm m!odego cz!owieka oraz przedstawiono inscenizacje w wykonaniu uczniów, przeprowadzono narad" dla wspó!organizatorów dzia!a(, przygotowano pismo do dyrektorów szkó! wraz z kompletem materia!ów dotycz%cych &wiatowego Dnia bez Papierosa do wykorzystania w czasie spotka( z rodzicami i w dzia!aniach z m!odzie$%, z prac przygotowanych przez m!odzie$ przygotowano wystaw" prac plastycznych pod has!em „Zapobieganie na!ogom”.

71

WSSE Rzeszów PSSE Rzeszów NFZ Rzeszów , Specjalistyczny Zespó! Gru'licy i Chorób P!uc, Szpital Wojewódzki nr2 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny

Rzeszów

Narada dla pracowników pionu o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia, Organizacja punktów informacyjno –edukacyjnych w wymienionych placówkach w dniu 31 maja, w których udzielano porad jak rzuci) palenie oraz wykonywano pomiary RR, spirometri", pomiar CO w wydychanym powietrzu oraz prowadzono rozdawnictwo materia!ów, Organizacja konkursu plastycznego dla uczniów w Szkole Przyszpitalnej przy SW nr 2, Organizacja wystawy z prac plastycznych na korytarzach szpitalnych, Organizacja 8 narad dla wspó!partnerów i wspó!realizatorów podejmowanych dzia!a(.

PSSE Sanok Szko!a Podstawowa nr 1 Gimnazjum nr 1 w Sanoku PPHU Sanok

Sanok

PSSE Stalowa Wola Gimnazjum nr 6 Szko!a Podstawowa nr 9 Stalowa Wola ZHP, Policja

PSSE Tarnobrzeg Dyrekcja Szko!y Podstawowej nr 10 Tarnobrzeg

Wspó!organizacja imprezy prozdrowotnej w szkole podstawowej oraz akcji informacyjno-edukacyjnej w gimnazjum, w szkole podstawowej w ramach imprezy przedstawiono inscenizacje pt. „Pinokio ma k!opoty” oraz zorganizowano bieg marato(ski „Uciekaj przed na!ogiem”, d;a uczniów gimnazjum zorganizowano cykl wyk!adów dotycz%cych profilaktyki antytytoniowej prowadzonych przez s!uchaczy i nauczycieli Medycznej Szko!y Policealnej, organizacja akcji informacyjno-edukacyjnej w zak!adzie pracy, organizacja 4 narad dla wspó!organizatorów zaproszonych do dzia!a(. D!ugofalowa kampania oparta o prelekcje, pogadanki , prezentacje multimedialne, której podsumowanie nast%pi!o w dniu 31 maja, wspó!órganizacja Pikniku Rodzinnego dla uczniów , rodziców i nauczycieli ,na którym promowano zdrowy styl $ycia wolny od dymu tytoniowego, rozdawnictwo ulotek o tematyce antytytoniowej w miejscach pracy, dla kierowców oraz w restauracjach i barach. Organizacja narady dla realizatorów i koordynatorów kampanii antytytoniowej, dystrybucja materia!ów do zak!adów nauczania i wychowania oraz do zak!adów opieki zdrowotnej, wsp!organizacja imprezy o#wiatowo-zdrowotnej po#wi"conej obchodom &wiatowego Dnia bez Papierosa, w ramach której podsumowano konkurs plastyczny „*yjmy w #wiecie wolnym od dymu tytoniowego”.

72

PSSE Ustrzyki Dolne i wspó!organizatorzy

Ustrzyki Dolne

Zachodniopomorskie

WSSE w Szczecinie, wojewódzki koordynator akcji (Katarzyna Szczepa(czyk) PSSE Szczecin NZOZ Szkolmed, piel"gniarki w placówkach nauczania i wychowania NZOZ Szkolmed, piel"gniarki w placówkach nauczania i wychowania Rada Osiedla Warszewo

Szczecin

Akcja informacyjna po!%czona z rozdawnictwem materia!ów w czasie imprezy plenerowej w Ustrzykach Dolnych, konkurs recytatorski i wokalny dla uczniów szkó! podstawowych z Ustrzyk Dolnych, ponadto narady organizacyjna dla partnerów, poradnictwo i konsultacje dla realizatorów, dystrybucja materia!ów. Opracowanie planu interwencji, dnia 08.05.2007 r. wojewódzki koordynator akcji przeprowadzi! szkolenie dla powiatowych koordynatorów w celu przekazania za!o$e( i zada( tegorocznego Dnia Bez Tytoniu, wojewódzki koordynator przekaza! cele &wiatowego Dnia bez Tytoniu do realizacji Pa(stwowym Powiatowym Inspektorom Sanitarnym wraz z wytycznymi ustalonymi podczas szkolenia, wystosowano listy intencyjne (51) informuj%ce o tegorocznej akcji do: - Wojewody Zachodniopom. - Prezydenta Miasta Szczecina, - Zachodniopom. Kuratora O#wiaty, - Dyrektora Biura ds. Uzale$nie( Urz"du Marsza!kowskiego, - Dyrektora Departamentu Kultury, Edukacji i Sportu Urz"du Marsza!kowskiego, - Dyrektora Zachodniopom. Centrum Organizacji i Promocji Zdrowia, - Marsza!ka Województwa Zachodniopom. - Prezesa Zachodniopom. Oddzia!u Wojewódzkiego Kolegium Lekarzy Rodzinnych, - Niepublicznego Zak!adu Opieki Zdrowotnej, ASTMED - pubów, dyskotek, kawiarni korporacji taksówkarskich Nawi%zano wspó!prac" z korporacj% taksówkarsk% (Taxi Prawobrze$e sp.zo.o. oraz pubami i kawiarniami w Szczecinie (Cafe Praga, London Pub, Irish Pub Dublin, Pub Ego), w celu rozdawnictwa materia!ów edukacyjnych udokumentowanych w rozdzielnik materia!ów. +%cznie przekazano 4500 ulotek, 20 plakatów i 4 ksi%$eczki. W pubach i kawiarniach zorganizowano stoliki przeznaczone dla osób niepal%cych, umieszczono inf. w Internecie na stronie WSSE w Szczecinie 29.05.2007 r.,WSSE w Szczecinie, Dzia! OZiPZ zorganizowa! konferencj" prasow% w celu przekazania za!o$e( &wiatowego Dnia bez Tytoniu mieszka(com woj. zachodniopomorskiego, przeprowadzono profilaktyczne badania spirometryczne podczas Dni Otwartych WSSE w Szczecinie. Opracowanie planu

73

interwencji , organizacja happeningu ulicznego, organizacja i przeprowadzenie konkursu na has!o, przebranie i baner antyreklamowy w trakcie przemarszu, opracowanie i wr"czenie petycji zawieraj%cej postulaty z pro#b% o zaostrzenie sankcji zwi%zanych z paleniem tytoniu, w!adzom miasta., akcje skierowane zosta!y do dzieci, m!odzie$y ucz"szczaj%cych do szczeci(skich placówek o#wiatowo- wychowawczych oraz ich rodziców, opiekunów i nauczycieli. Realizatorkami by!y piel"gniarki #rodowiska nauczania i wychowania, zatrudnione w strukturach NZOZ Medycyny Szkolnej „SZKOLMED” w Szczecinie.. W czasie dzia!a( wykorzystano nast"puj%ce formy zaj"): pogadanki, rozmowy indywidualne, plakaty, ulotki, gazetki, filmy, wystawki, ankiety, dyskusje, referaty, konkursy rysunkowe. W akcji wzi"!y udzia! nast"puj%ce placówki: 40 szkó! podstawowych, 30 gimnazjów, 20 szkó! ponadgimnazjalnych. Ogólna liczba osób obj"tych interwencja wynosi ok. 30000. Rozdawnictwo ulotek i Plakatów, wypo$yczenie sprz"tu g!o#nomówi%cego Koszalin PSSE Koszalin Szko!a Podstawowa Integracyjna nr 21 w Koszalinie, Specjalistyczny Zespó! Gru'licy i Chorób P!uc w Koszalinie, Opracowanie planu interwencji , przes!anie pism informacyjnych do lokalnych w!adz samorz%dowych, lokalnych mediów oraz placówek s!u$by zdrowia, informowanie dyrektorów placówek o celach i za!o$eniach „&wiatowego Dnia Bez Tytoniu” na prowadzonych w kwietniu i maju wizytacjach dzia!alno#ci OZiPZ, organizacja 1 szkolenia dla pracowników PSSE w Koszalinie 11.05.2007r, organizacja konkursu plastycznego o tematyce antynikotynowej pt. „Palisz – tracisz” dla uczniów klasy II i III w Szkole Podstawowej Integracyjnej nr 21 w Koszalinie, Wszystkie prace dzieci zosta!y wyeksponowane w holu szko!y. Fundatorem nagród by!a PSSE w Koszalinie, wspó!organizacja wystawki o tematyce antynikotynowej na koszali(skich Targach Zdrowia zorganizowanych w Hali Gwardii w Koszalinie. Opracowanie planu interwencji ,dystrybucja materia!ów

&winouj#cie

PSSE &winouj#cie

74

PSSE Bia!ogard

PSSE Choszczno PSSE Choszczno Miejsko Gminna Biblioteka w Choszcznie PSSE Drawsko Pomorskie NZOZ „Zdrowie”

Opracowanie planu interwencji ,dystrybucja materia!ów edukacyjnych w placówkach szkolno-wychowawczych, publicznych i niepublicznych zak!adów opieki zdrowotnej, poradnictwo metodyczne dla realizatorów w szko!ach i placówkach ochrony zdrowia, ekspozycja wizualna i kolporta$ materia!ów edukacyjnych dla pracowników i petentów PSSE. Opracowanie planu pracy, ekspozycja plakatów na s!upach og!oszeniowych, ekspozycja plakatów w bibliotece, rozdawnictwo ulotek Opracowanie planu pracy, wystosowanie listów intencyjnych do placówek o#wiatowo – wychowawczych oraz Urz"dów Miasta i Gmin, zamieszczenie artyku!u dot. &wiatowego Dnia bez Tytoniu w lokalnej prasie, dystrybucja materia!ów edukacyjnych w marketach Biedronka i Polo, zorganizowanie stoiska informacyjnego dla mieszka(ców powiatu oraz dystrybucja materia!ów edukacyjnych podczas „Biegu Trze'wo#ci” w Parku Chopina, 29 maja odby!o si" szkolenie dla piel"gniarek Opracowanie planu pracy, dystrybucja materia!ów O#wiatowych, opracowanie i wys!anie listów intencyjnych, przygotowanie materia!ów i wykonanie ekspozycji sta!ej w holu PSSE, opracowanie i umieszczenie na stronie internetowej informacji

PSSE Goleniów

75

PSSE Gryfice Gimnazjum Nr 2 w Gryficach

Opracowanie planu pracy, wystosowano pisma do dyrektorów placówek o#wiatowych, dodatkowo PPIS w Gryficach zwróci! si" z pro#b% o uj"cie w edukacji zdrowotnej zagadnie( zwi%zanych z tematyk% biernego palenia tytoniu, opracowano List Intencyjny PPIS w Gryficach skierowany do spo!eczno#ci powiatu nawi%zuj%cy do zagro$e( wynikaj%cych z „biernego palenia tytoniu”. List skierowano do Starosty Powiatu Gryfickiego, Burmistrzów / Wójtów Gmin oraz kierowników zak!adów opieki zdrowotnej. Umieszczono List Intencyjny na samorz%dowych tablicach informacyjnych dost"pnych dla lokalnej spo!eczno#ci, wystosowano pismo do Kierowników zak!adów opieki zdrowotnej, w którym przedstawiono cele &wiatowego Dnia bez Tytoniu. PPIS w Gryficach zwróci! si" z pro#b% o w!%czenie si" w tematyk" &wiatowego Dnia bez Tytoniu i umieszczenie na tablicach informacyjnych w zak!adach opieki zdrowotnej Listu Intencyjnego skierowanego do lokalnej spo!eczno#ci, Prowadzono rozdzielnictwo materia!ów o#wiatowo – zdrowotnych otrzymanych z Centrum Onkologii - Instytut w Warszawie. Rozdzielnictwem obj"to 16 placówek o#wiatowych, prowadzono poradnictwo metodyczne, uczniowie klas III przygotowali prelekcje / rymowanki / has!a dla swoich kole$anek i kolegów z klas m!odszych na nast"puj%ce tematy: „*yjmy w #wiecie wolnym od dymu tytoniowego”, szkodliwo#ci palenia tytoniu oraz „biernego” wymuszonego wdychania dymu. Przygotowany materia! zosta! przedstawiony na apelu szkolnym. Organizatorem przedsi"wzi"cia by! pedagog szkolny z zaanga$owan% piel"gniark% #rodowiska szkolnego. Poradnictwo Inspekcji Sanitarnej opiera!o si" na merytorycznej pomocy w przygotowaniu tekstów pod wzgl"dem szkodliwo#ci zdrowotnej palenia tytoniu oraz rozdawnictwie materia!ów o#wiatowych. Opracowanie planu interwencji,szkolenie dla piel"gniarek, narada dla piel"gniarek, dystrybucja materia!ów edukacyjnych

PSSE Gryfino

76

PSSE Kamie( Pomorski Liceum Ogólnokszta!c%ce w Kamieniu Pomorskim

PSSE Ko!obrzeg

Oracowanie planu interwencji , nag!o#nienie akcji poprzez Internet oraz lokalne media (gazety „Pomorzanin” oraz „Dziennik Kamie(ski”), ekspozycja materia!ów w Bibliotece Publicznej oraz na terenie PSSE, rozpropagowanie idei konkursu „Rzu) Palenie Razem z Nami” w powiecie, wspó!uczestnictwo w imprezie zorganizowanej w LO Kamie( Pom., dystrybucja materia!ów o#wiatowych, przedstawienie prezentacji przez pracownika PIS, emisja filmu Nikotyna – legalny narkotyk, ekspozycja materia!ów na stoisku informacyjnym . Opracowanie planu Interwencji, krótka informacja do prasy lokalnej dot. skutków palenia, wystosowano listy intencyjne dot. podj"cia wspó!pracy do Prezydenta Miasta oraz Starosty Powiatowego, dyrektorów placówek wychowania i nauczania oraz placówek s!u$by zdrowia- NZOZ, ISPL, sanatoriów, dystrybucja materia!ów edukacyjnych do placówek nauczania i wychowania, indywidualnych praktyk lekarskich oraz sanatoriów, przeprowadzenie 5 narad dla Dyrektorów szkó! oraz pedagogów, prowadzono rozmowy indywidualne z realizatorami akcji.

77

PSSE My#libórz SP Nr 1 w D"bnie, SP Nr 2 w My#liborzu, Gimnazjum w My#liborzu, O#rodek Sportu i Rekreacji w My#liborzu, Przedszkole NR1 w Barlinku, Szko!a Podstawowa w Barnówku OHP-Rów

PSSE Police Urz%d Gminy w Policach, Organizacje Pozarz%dowe, NZOZ Medika

Opracowanie planu Interwencji, wystosowanie listów intencyjnych do podleg!ych placówek, udzia! pracownika PSSE w pracach komisji konkursowej, przekazanie nagród rzeczowych dla laureatów konkursów organizowanych przez szko!y, przy wspó!pracy z PSSE, instrukta$e nt. podejmowanych dzia!a( edukacyjnych dla realizatorów akcji, szko!y realizuj% projekcje filmowe korzystaj%c z filmoteki PSSE, odby!y si" konkursy plastyczne pod has!em: ”*yjmy Zdrowo bez Na!ogów,” oraz wystawy tych prac w szko!ach i w O#rodku Sportu i Rekreacji. Ponadto SP NR2 zorganizowa!a konkurs na inscenizacj" teatraln% lub piosenk" pod has!em: ”Nasze Zdrowie” – „ Zdrowo i antypapierosowo – 31 maja dniem bez papierosa.”, podczas „Festynu Rodzinnego,” zorganizowano punkt informacyjny z dystrybucj% materia!ów. W Szkole Podstawowej w Barnówku podczas „Festynu Rodzinnego” prowadzono dystrybucj" materia!ów edukacyjnych oraz zorganizowano ekspozycj" plakatu, prelekcje, projekcje filmowe, opracowanie planu interwencji, przes!anie listów intencyjnych do placówek o#wiatowo-wychowawczych oraz placówek ochrony zdrowia, dystrybucja materia!ów edukacyjnych, organizacja wystawek tematycznych w szko!ach, placówkach ochrony zdrowia, organizacja konkursu propaguj%cego niepalenie tytoniu, narada dot. dofinansowania nagród z jednostkami samorz%du terytorialnego, umieszczenie informacji o konkursie na stronach internetowych jednostek samorz%du lokalnego, Piknik Organizacji Pozarz%dowych – w jego ramach konkursy i quizy dla dzieci o tematyce antynikotynowej „Nie pal" – swobodnie oddycham”

78

PSSE Pyrzyce

Opracowanie planu Interwencji, przygotowano listy intencyjne, opracowano tre#ci artyku!ów w celu publikacji w lokalnych #rodkach masowego przekazu, przekazano materia!y o#wiatowo – zdrowotne do podleg!ych placówek z uwzgl"dnieniem rozdzielnika, opracowano informacj" dotycz%c% &wiatowego Dnia Bez Tytoniu, na gazetk" #cienn%. Opracowanie planu interwencji, przeprowadzono 5 narad z przedstawicielami placówek szkolnych. Poinformowano o celach akcji oraz przedstawiono propozycj" podj"cia dzia!a( w szko!ach ( np. na plakatach „Rzu) Palenie razem z Nami”, na których du$o jest wolnego miejsca uczniowie wed!ug w!asnych pomys!ów pisali argumenty dlaczego warto rzuci) palenie lub narysowa) rysunek. Wykorzystano ulotki otrzymane z PSSE do wykonania w!asnych materia!ów edukacyjnych przez uczniów, przeprowadzono szkolenie dla pracowników PSSE na którym przestawiono cele, za!o$enie akcji, szkodliwo#) nikotyny oraz terapie antynikotynowe, wystosowano listy intencyjne do szkó!, Pogotowia opieku(czego, ZOZ-ów z informacj% o mo$liwo#ci pobrania materia!ów edukacyjnych w PSSE. Do listów intencyjnych do!%czono slajdy dot. szkodliwo#ci nikotyny w celu wykorzystania podczas prowadzenia edukacji w szko!ach i urz"dach. W listach do ZOZ-ów zawarto wytyczne i zalecenia z zakresu konsekwencji przestrzegania zakazu palenia na terenie ka$dego o#rodka.Na podstawie materia!ów z Internetu opracowano gazetk" humorystyczn% ”Hej Ma!olaty, Palenie To Same Straty”, w dniach 28-31 maj w budynku PSSE w S!awnie punkt dystrybucji materia!ów o#wiatowo – edukacyjnych. Na tablicy PSSE zamieszczono informacje dot. celów i za!o$e( akcji, opracowano po 2 artyku!y i przekazano do publikacji w ‘Dzienniku Ba!tyckim” i obserwatorze Lokalnym”, opracowano i przekazano inf. dot. akcji w celu zamieszczenia na stronie Internetowej

PSE S!awno

79

PSSE Stargard Szczeci(ski

PSSE +obez

Opracowanie planu interwencji, 31 maja w siedzibie PSSE, zorganizowano punkt informacyjny wraz z dystrybucj% materia!ów, w ramach III Powiatowego Tygodnia Walki z Rakiem koordynator akcji zorganizowa! Pawilon Promocji Zdrowia Opracowanie planu Interwencji, w ramach „Niebieskiej niedzieli” zorganizowano stoisko has!em *yjmy w &wiecie Wolnym od Dymu Tytoniowego, na którym prowadzone by!o rozdawnictwo materia!ów edukacyjnych oraz pokaz I-szej pomocy przedmedycznej Opracowanie planu Interwencji, zorganizowanie wystawki tematycznej na terenie Stacji , opracowanie inf. dot.„&wiatowego Dnia bez Tytoniu” i umieszczenie jej na tablicy og!osze( w Stacji, koordynator udzieli! wywiadu do TV Gawe!, rozdawnictwo materia!ów o#wiatowych wg. Rozdzielnika, przemarsz dzieci ulicami miasta. Dzieci skandowa!y has!a, nios!y transparenty, a na g!owach mia!y umieszczone opaski z symbolami zakazu palenia, opracowanie listów intencyjnych do rodziców, olimpiada szkó! podstawowych o zdrowiu. Opracowanie planu Interwencji, przeprowadzono szkolenie dla koordynatorów akcji oraz prowadzono rozmowy indywidualne Opracowanie planu pracy, organizacja happeningu na terenie miasta. dla osób pal%cych by!y przygotowane ulotki i plakaty mówi%ce o szkodliwo#ci palenia, natomiast osoby niepal%ce w nagrod" otrzymywa!y lizaki. Happening zako(czy! si" na placu przy Urz"dzie Miasta scenk% ró$nicow% pomi"dzy osobami pal%cymi a niepal%cymi.

PSSE Szczecinek Niepubliczne Przedszkole „Mi#” ZR PCK Szczecinek

PSSE &widwin

PSSE Wa!cz

80

DZIA#ANIA

INICJOWANE

I

KOORDYNOWANE

PRZEZ

PA$STWOW%

INSPEKCJ& SANITARN% W ZAKRESIE REALIZACJI AKCJI „RZU' PALENIE RAZEM Z NAMI – 15 LISTOPADA 2007 R. PRZEPROWADZONE W SZEROKIEJ WSPÓ#PRACY "RODOWISKOWEJ, W CA#YM KRAJU: W dniu 15.11.2007 r. Pa(stwowa Inspekcja Sanitarna po raz kolejny przeprowadzi!a, wraz z Zak!adem Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii – Instytutu w Warszawie, akcj" pt. „Rzu) palenie razem z nami”, która w tym roku przebiega!a pod has!em: „"yjmy w 'wiecie wolnym od dymu tytoniowego”. Akcja pt. „Rzu) palenie razem z nami” przeprowadzona by!a we wszystkich województwach. Dzia!aniami edukacyjnymi obj"to wszystkie grupy spo!eczne i zawodowe. Pracownicy wojewódzkich i powiatowych stacji sanitarno – epidemiologicznych w ca!ym kraju: #" byli zaanga$owani w popularyzacj" zada( programowych na terenie powiatów, #" udzielali szko!om pomocy w realizacji dzia!a( antytytoniowych, #" wspó!pracowali z przedstawicielami w!adz lokalnych i samorz%dowych oraz licznymi partnerami w ramach wspó!pracy. Partnerami akcji byli: #" wojewódzkie centra onkologii, #" dyrektorzy placówek o#wiatowo – wychowawczych, #" w!adze lokalne i samorz%dowe, #" media, #" PKP, #" PKS, #" Poczta Polska, #" Policja, #" stra$ miejska, #" organizacje pozarz%dowe i wyznaniowe, #" PCK, W ramach przygotowania realizatorów zaj") edukacyjnych w zakresie profilaktyki palenia tytoniu wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno – epidemiologiczne zorganizowa!y i przeprowadzi!y 119 szkole( dla 3 433 osób oraz 606 narad z udzia!em 2 489 osób, które wzi"!y udzia! w realizacji przedsi"wzi"cia.

81

Do realizacji akcji przygotowano: #" nauczycieli, #" pedagogów, #" psychologów, #" terapeutów, #" piel"gniarki #rodowiska nauczania i wychowania, #" pracowników o#rodków kultury, #" personel medyczny, #" przedstawiciele mediów. W ramach dzia!a( edukacyjnych w placówkach o#wiatowo – wychowawczych przeprowadzono: #" 162 wyk!ady dla 8 087 osób, #" 896 prelekcji dla 49 837 odbiorców, #" 5 381 pogadanek dla 147 271 osób, #" 3 886 instrukta$y dla 7 977 odbiorców, #" 259 pokazów dla 11 460 osób, #" 147 )wicze( dla 2 965 odbiorców, #" 897 projekcji filmów edukacyjnych dla 30 282 uczniów. W ramach profilaktyki palenia tytoniu Pa(stwowa Inspekcja Sanitarna we wspó!pracy z ró$nymi partnerami, a przede wszystkim z w!adzami lokalnymi i fachowym personelem medycznym z lokalnych zak!adów opieki zdrowotnej zorganizowa!a ró$norodne i ogólnodost"pne spotkania informacyjno – edukacyjne w #rodowiskach lokalnych: #" 567 imprez dla 104 825 mieszka(ców, #" 8 163 przedstawie( teatralnych, wystaw, dram, #" 723 konkursów dla 90 823 osób, #" 44 gier i zabaw edukacyjnych. W zwi%zku z realizacj% zada( programowych w zakresie przeciwdzia!ania paleniu tytoniu pracownicy wojewódzkich i powiatowych stacji sanitarno – epidemiologicznych w ca!ym kraju wspó!pracowali z mediami regionalnymi i krajowymi w zwi%zku, z czym ukaza!o si": #" 185 artyku!ów w prasie, #" 100 audycji w radiu, #" 68 migawek i programów telewizyjnych, #" 194 informacji w Internecie, w wi"kszo#ci na stronach stacji.

82

Ponadto przy wspó!pracy z lokalnymi zak!adami opieki zdrowotnej przeprowadzono badania profilaktyczne (spirometryczne, pomiaru ci#nienia t"tniczego, glukozy we krwi, st"$enia tlenku w"gla, BMI) dla 4 025 mieszka(ców, za# studenci uczelni medycznych wspierali realizacj" dzia!a( poprzez pomoc w organizacji stoisk i punktów informacyjnych podczas festynów i imprez lokalnych oraz na uczelniach.

DZIA#ALNO"' WYDAWNICZA, PRZYGOTOWANIE KAMPANII SPO#ECZNEJ G!ówny Inspektorat Sanitarny wznowi! najpopularniejszy polski plakat zdrowotny „Papierosy s% do dupy” autorstwa Andrzeja P%gowskiego oraz przygotowa! trzy nowe plakaty o tematyce antytytoniowej, przeznaczone do realizacji kampanii spo!ecznej w kolejnych latach, w które zaopatrzy!y si" stacje sanitarno-epidemiologiczne. Nast"pnie dystrybuowano materia!y o#wiatowo-zdrowotne dla wszystkich zainteresowanych instytucji i organizacji za po#rednictwem stacji sanitarno-epidemiologicznych w ca!ym kraju; KREOWANIE LOKALNYCH LIDERÓW DZIA#A$ G!ówny Inspektorat Sanitarny poczyni! starania do wykreowania liderów lokalnych dzia!a( na rzecz #rodowiska (szkolnego, zawodowego itd.) wolnego od dymu tytoniowego – przeprowadzono szkolenia (w Kazimierzu Dolnym, +odzi i Kamieniu &l%skim) dla pracowników Wojewódzkich i Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych celem przygotowania merytorycznego i metodycznego do prowadzenia profesjonalnych kampanii antytytoniowych oraz budowania lokalnych koalicji prozdrowotnej z udzia!em lokalnych polityków, mened$erów, administratorów, dzia!aczy samorz%dowych, nauczycieli, duszpasterzy, katechetów itd. zaanga$owanych w dzia!ania przeciwtytoniowe. Przygotowano tak$e kierowników Dzia!ów/Oddzia!ów O#wiaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia 16tu Wojewódzkich Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych do opracowania wojewódzkich Programów Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu. W trakcie spotkania nast%pi!a wymiana regionalnych do#wiadcze( i okre#lone zosta!y priorytety do dzia!ania w zakresie ograniczania palenia tytoniu w nast"pnych latach;

83

MI&DZYRESORTOWY ZESPÓ# KOORDYNACYJNY W zwi%zku z szerokim zakresem zada( i konieczno#ci% wielokierunkowej wspó!pracy na poziomie krajowym, Prezes Rady Ministrów, Zarz%dzeniem nr 3 z 12.01.2004 r. powo!a! Mi"dzyresortowy Zespó! Koordynacyjny, w sk!ad, którego wchodz% przedstawiciele w!a#ciwych ministerstw i innych instytucji zaanga$owanych w prace nad popraw% zdrowia Polaków, w zakresie ograniczania palenia tytoniu. G!ówny Inspektor Sanitarny, który przej%! koordynacj" Programu w 2007 roku wznowi! obrady powy$szego gremium. Pierwsze posiedzenie odby!o si" 31.10.2007 r., w trakcie, którego omawiano zakres dzia!a( antytytoniowych podejmowanych przez poszczególne resorty oraz okre#lono kierunki i standardy dzia!a( na przysz!y rok. Zaanga$owane ministerstwa, we w!asnym zakresie i wed!ug swoich kompetencji prowadz% dzia!alno#) antytytoniow%, która w roku sprawozdawczym przedstawia si" nast"puj%co: Ministerstwo Edukacji Narodowej Ministerstwo Edukacji Narodowej w roku sprawozdawczym kontynuowa!o program dzia!a( w zakresie przeciwdzia!ania uzale$nieniom, mi"dzy innymi od tytoniu, zgodnie z obowi%zuj%cymi regulacjami prawnymi. Zadaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej by!o tworzenie podstaw prawnych dzia!alno#ci profilaktycznej oraz warunków do realizacji przez szko!y profilaktyki systemowej, w tym umo$liwianie placówkom nauczania i wychowania realizacji zada( zawartych w krajowych programach sposób najlepiej odpowiadaj%cy potrzebom spo!eczno#ci szkolnej. Prawodawstwo okre#la mi"dzy innymi tre#ci kszta!cenia zwi%zane z kszta!towaniem postaw neguj%cych zjawiska mog%ce mie) wp!yw na ryzykowne zachowania uczniów, zadania wychowawców i kadry szkolnej, w zakresie: - tworzenia warunków wspomagaj%cych rozwój uczniów; - utrzymywania kontaktów z rodzicami uczniów; - rozpoznawania indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowani przyczyn niepowodze( szkolnych; - okre#lania form i sposobów udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej; - podejmowania dzia!a( profilaktyczno-wychowawczych wynikaj%cych ze szkolnego programu wychowawczego szko!y;

84

Wszelkie dzia!ania podejmowane w szkole, w zakresie zapobiegania zachowaniom problemowym w tym tak$e zwi%zane z paleniem tytoniu opiera!y si" na tre#ciach zawartych w podstawie programowej kszta!cenia ogólnego. W!%czenie tych tre#ci do procesu nauczania i wychowania istotnie wp!ywa na obni$enie stopnia nasilenia zachowa( negatywnych uczniów na terenie szko!y i poza ni%. Zgodnie z rozporz%dzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dn. 31.01.2002 r. zmieniaj%cym rozporz%dzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola i publicznych szkó!, wszystkie szko!y obligatoryjnie realizuj% szkolny program profilaktyki problemów dzieci i m!odzie$y oparty na wnikliwej diagnozie potrzeb i problemów #rodowiska, zintegrowany z programem wychowawczym szko!y. Za jego wdra$anie i realizacj" odpowiadali dyrektorzy szkó!, natomiast kuratorzy o#wiaty monitorowali i oceniali realizacj" zada( w szko!ach w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego. Na stronie internetowej Centrum Metodycznego Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej prowadzono bank rekomendowanych programów profilaktycznych, stale aktualizowany i uzupe!niany. W roku sprawozdawczym zrealizowano w zakresie profilaktyki uzale$nie( liczne dzia!ania o zasi"gu centralnym, którymi zostali obj"ci m.in. wizytatorzy kuratoriów o#wiaty, nauczyciele, pedagodzy szkolni, psychologowie szkolni oraz pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych. problemowe: - promocj" zdrowia i profilaktyk" chorób, w tym odtytoniowych, - skuteczn% realizacj" szkole( programu profilaktyki problemów dzieci i m!odzie$y, - umiej"tno#ci wychowawcze i profilaktyczne nauczycieli. W ramach w/w obszarów tematycznych zorganizowano liczne konferencje i szkolenia w ca!ym kraju. Ministerstwo opublikowa!o liczne materia!y w postaci broszur, poradników i artyku!ów prasowych dotycz%ce problematyki uzale$nie( kontek#cie wychowania. Przeprowadzono ogólnopolskie badania ewaluacyjne programu profilaktyki zintegrowanej Archipelag Skarbów w zakresie ograniczania przemocy i zachowa( problemowych m!odzie$y. W szko!ach, nale$%cych do sieci Szkó# Promuj(cych Zdrowie realizowanych jest wiele autorskich programów profilaktycznych dostosowanych do lokalnych potrzeb, warunków i mo$liwo#ci, m.in. w ramach projektu Szko#y wolnej od dymu tytoniowego. Dzia!ania obejmowa!y m.in. nast"puj%ce obszary

85

Ministerstwo, w roku sprawozdawczym og!osi!o otwarty konkurs ofert na realizacj" zada( publicznych w zakresie promowania zdrowego stylu $ycia w#ród dzieci i m!odzie$y i zapobiegania agresji i przemocy poprzez propagowanie pozytywnych wzorców w spo!ecze(stwie oraz aktywizowania dzieci i m!odzie$y w dzia!ania na precz spo!ecze(stwa .W konkursach dofinansowano !%cznie 73 projekty. +%czny koszt realizacji zada( zwi%zanych z promocj% zdrowia i profilaktyk% uzale$nie( poniesiony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w roku sprawozdawczym wyniós! 2 537 000 z!. Ministerstwo Finansów Podczas szkole( prowadzonych w S!u$bie Celnej podejmowano tematyk" zagro$e(, wynikaj%cych ze zwi"kszonej poda$y wyrobów tytoniowych na rynku krajowym i wspólnotowym, b"d%cej nast"pstwem przemytu lub nielegalnego obrotu produktami tej grupy towarowej. Problematyka ta omawiana by!a w szerokim zakresie (tzn. pod k%tem zarówno strat finansowych dla bud$etu pa(stwa z tytu!u nie pobranych nale$no#ci podatku akcyzowegom, utraty miejsc pracy w legalnym sektorze tytoniowym, jak i zagro$e( dla zdrowia spo!ecze(stwa). W ramach szkole(: podstawowych (zasadniczych kursów dla funkcjonariuszy celnych), specjalistycznych, przemys!owej, prowadzonych pod k%tem zwalczania pod przest"pczo#ci zwalczania zwi%zanej przemytu z naruszeniami przepisów dotycz%cych ochrony praw w!asno#ci intelektualnej i w!asno#ci specjalistycznych, prowadzonych k%tem i nielegalnego obrotu wyrobów tytoniowych, w tym na kursach dla przewodników psów s!u$bowych, szkolonych do wykrywania papierosów. S!u$ba Celna koncentruje swoje wysi!ki na ograniczaniu poda$y na rynku tytoniowym wyrobów pochodz%cych z nielegalnych 'róde!, tzn. na zwalczaniu przemytu i nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi. Wysok% skuteczno#) dzia!ania organów celnych w tym zakresie potwierdzaj% dane statystyczne, wykazuj%ce z roku na rok rosn%c% zarówno liczb" ujawnie(, jak i ilo#ci ujawnionych i zaj"tych wyrobów tytoniowych, przede wszystkim papierosów. Ilustruje to tabela: 2005 2006 2007 Liczba Ilo#) zaj"tych Liczba Ilo#) zaj"tych Liczba Ilo#) zaj"tych papierosów ujawnie( papierosów ujawnie( papierosów ujawnie( (w tys. szt.) (w tys. szt.) (w tys. szt.) 86

114.635

425.068

140.963

472.014

121.984

565.366

Ministerstwo Obrony Narodowej Realizacja w 2007 roku Programu Ograniczenia Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce w si!ach zbrojnych jest kontynuacj% profilaktyki tytoniowej prowadzonej nieprzerwanie w cyklicznych modu!ach od roku 1997. Inspektorat Wojskowej S!u$by Zdrowia realizacj" profilaktyki tytoniowej na szczeblu jednostek wojskowych nadzorowa! i nadzoruje od wielu lat. Lekarze jednostek prowadzili (i prowadz%) w ramach szkolenia sanitarnego $o!nierzy s!u$by zasadniczej pogadanki i prelekcje o tematyce dotycz%cej szkodliwo#ci stosowania u$ywek, a zw!aszcza palenia tytoniu, wp!ywu nikotyny i pozosta!ych substancji toksycznych wchodz%cych w sk!ad dymu tytoniowego. Akcj% t% obj"to nowowcielanych $o!nierzy - tj. ponad 56 000 osób. W miar" posiadanych zapasów materia!ów prowadzona jest akcja plakatowa dotycz%ca ograniczenia (zniech"cenia) do konsumpcji tytoniu przez $o!nierzy. W jednostkach i instytucjach wojskowych, w powi%zaniu z ogólnopolskimi akcjami zorganizowano „Dni bez Tytoniu”, w których udzia! brali $o!nierze, ich rodziny, a tak$e pracownicy resortu Obrony Narodowej z rodzinami. W czasie przeprowadzanych kontroli w jednostkach i instytucjach ministerstwa Obrony Narodowej rygorystycznie zwracano uwag" na przestrzeganie zakazu palenia tytoniu, zgodnie z rozporz%dzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2000 r. w sprawie okre'lenia zasad dopuszczalno'ci u$ywania wyrobów tytoniowych, na terenie obiektów podleg#ych Ministrowi Obrony Narodowej. Zadanie to by!o realizowane przez Wojskow% Inspekcj" Sanitarn%, Wojskow% S!u$b" Medycyny Pracy oraz w czasie kontroli realizowanych przez instytucje centralne MON. Dzia!ania te by!y realizowane w ramach zada( s!u$bowych, bez dodatkowych #rodków finansowych. W ostatnich latach dzia!ania profilaktyczne ukierunkowane s%, niezale$nie od tego, czy chcemy zapobiega) narkomanii, problemom nikotynowym lub alkoholowym, na przygotowanie m!odych ludzi do dokonywania wyborów wspieraj%cych ich zdrowie fizyczne, psychiczne i spo!eczne. K!adzie si" nacisk na promowanie zdrowego stylu $ycia wolnego od alkoholu, narkotyków i tytoniu. Z powy$szych wzgl"dów, Departament Wychowania i Promocji Obronno#ci w 2007 roku realizowa! zaj"cia edukacyjne z zakresu ograniczania zdrowotnych nast"pstw palenia tytoniu w ramach zaj") i warsztatów po#wi"conych problemom uzale$nie(.

87

Tematyka zaj") seminaryjnych dla $o!nierzy szeregowych i zawodowych realizowana jest obligatoryjnie i przewiduje 2-godzinne zaj"cia edukacyjne po#wi"cone problemom spo!ecznym, w tym uzale$nieniom. Program kszta!cenia obywatelskiego $o!nierzy zasadniczej s!u$by wojskowej zak!ada realizacj" zaj") po#wi"conych #rodkom psychoaktywnym. Tematyka palenia tytoniu poruszana by!a w ramach warsztatów szkoleniowych dla $o!nierzy zasadniczej s!u$by wojskowej „Narkotyki i alkohol – to nie Twój wybór” – w roku 2007 przeszkolono 1100 $o!nierzy. Dowódcy i oficerowie spo!eczno-wychowawczy obj"ci byli szkoleniami z zakresu profilaktyki uzale$nie( – w roku 2007 w warsztatach szkoleniowych uczestniczy!o 727 osób. Zorganizowano tak$e w wybranych jednostkach wojskowych 66 warsztatów edukacyjnych dla ok. 4 tys. $o!nierzy s!u$by zasadniczej po#wi"conych tematyce uzale$nie(. Konsultanci dowódców ds. psychoprofilaktyki i oficerowie spo!eczno – wychowawczy przeprowadzili w jednostkach wojskowych kilkaset pogadanek o szkodliwo#ci u$ywania wszelkich u$ywek, a zw!aszcza narkotyków, alkoholu i tytoniu, w których uczestniczy!o kilkana#cie tysi"cy $o!nierzy s!u$by zasadniczej. Prowadzono szkolenia pracowników wojskowej s!u$by zdrowia w trakcie kursów specjalizacyjnych, kursów tematycznych i odpraw s!u$bowych w zakresie profilaktyki i leczenia uzale$nie( od u$ywek, w tym tytoniu. Koszty organizacyjne wymienionych przedsi"wzi") w roku 2007 wynios!y 268 170 PLN. Propagowanie zdrowego stylu $ycia w#ród pracowników resortu obrony narodowej i prowadzona edukacja zdrowotna w zakresie ograniczenia ryzyka zachorowania na choroby odtytoniowe w wymienionej grupie jest kolejnym z zada( realizowanych w resorcie. W gabinetach medycznych jednostek wojskowych, a tak$e w trakcie konferencji, odpraw s!u$bowych i na poligonach personel medyczny wojskowej s!u$by zdrowia prowadzi! dzia!ania edukacyjne. Edukacj" prowadzono równie$ w trakcie kursów specjalizacyjnych, kursów tematycznych, odpraw s!u$bowych itp. Planowane jest opracowanie i wydanie materia!ów informacyjnych w formie plakatu i ulotek dotycz%cych profilaktyki palenia tytoniu w resorcie Obrony Narodowej. Wojskowa s!u$ba zdrowia zadania zwi%zane z Programem realizuje w ramach zada( s!u$bowych. Ministerstwo Pracy i Polityki Spo(ecznej

88

W celu ochrony zdrowia osób niepal%cych przed dzia!aniem dymu tytoniowego – w 2002 r. w rozporz%dzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpiecze(stwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z pó'n. zm.), wprowadzono przepisy dotycz%ce wydzielania w zak!adach pracy odpowiednio przystosowanych do palenia tytoniu pomieszcze( (palarni), okre#laj%c jednocze#nie wymagania jakie powinny spe!nia) takie pomieszczenia. Obecnie, zgodnie z tymi przepisami, w pomieszczeniach zak!adów pracy palenie tytoniu jest dopuszczalne wy!%cznie w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach (palarniach). Powy$sze przepisy wprowadzono w zwi%zku z potrzeb% zapewnienia spójno#ci z przepisami w/w ustawy, a szczególnie z jej art.5. W styczniu 2007 r. w budynku Ministerstwa Pracy i Polityki Spo!ecznej przy ul. Nowogrodzkiej 1/3/5 zainstalowano specjalistyczn% kabin" dla osób pal%cych celem eliminacji wp!ywu nast"pstw u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych na otoczenie. Ministerstwo Sportu i Turystyki W obszarze kultury fizycznej i sportu zapis ustawy z dn. 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych, realizowany jest poprzez dzia!ania maj%ce na celu propagowanie w spo!ecze(stwie aktywno#ci sportowej i zdrowego stylu $ycia. „Aktywne i sprawne spo!ecze(stwo” to g!ówny cel strategiczny przyj"tego przez Rz%d RP dokumentu „strategia Rozwoju Sportu w Polsce do roku 2015”. Zadania priorytetu I „Promocja Sportu dla wszystkich” dotycz%ce obszarów dzia!ania „Sprawno#) fizyczna dzieci i m!odzie$y” oraz „Aktywno#) fizyczna spo!ecze(stwa” ukierunkowane s% na promocj" aktywno#ci fizycznej dla zdrowia oraz zwi"kszenie powszechnej aktywno#ci sportowej naszego spo!ecze(stwa. Zadanie te Ministerstwo Sportu i Turystyki realizuje we wspó!pracy z organizacjami pozarz%dowymi min. poprzez udzielanie dotacji wspieraj%cych realizacj" zada( z zakresu rozwoju sportu dzieci i m!odzie$y oraz upowszechniania sportu w ró$nych grupach spo!ecznych, w szczególno#ci w #rodowisku akademickim i wiejskim. Ministerstwo Spraw Wewn!trznych i Administracji Program Ograniczania Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce realizowany by! w 2007 roku przez 25 Zak!adów Opieki Zdrowotnej MSWiA, w tym bezpo#rednio przez poradnie zdrowia psychicznego, i psychologów. 89 poradnie medycyny pracy, piel"gniarki ds. promocji zdrowia

+%cznie z bud$etu MSWiA w ramach udzielonej dotacji bud$etowej dla ZOZ MSWiA na realizacj" zada( Programu wydatkowano #rodki w wysoko#ci 134 147,04 z!. Dzia!aniami obj"to ponad 7 250 osób. W ramach realizacji Programu prowadzono dzia!ania szkoleniowe, edukacyjne i pomocowe, adresowane do ró$nych grup odbiorców: doros!ych, dzieci i m!odzie$y, funkcjonariuszy oraz personelu medycznego. Zadania realizowane w ramach Programu: #" jednodniowe konferencje szkoleniowe - w 4 konferencjach uczestniczy!o 125 osób: funkcjonariusze resortu spraw wewn"trznych i administracji oraz personel medyczny zak!adów. Konferencje po#wi"cone by!y zagadnieniom metod pomocy osobom uzale$nionym od tytoniu. #" szkolenia wewn%trzzak!adowe, maj%ce na celu zwi"kszenie kompetencji personelu oraz podniesienie jako#ci prowadzonych dzia!a( z zakresu ograniczania nast"pstw palenia tytoniu. +%cznie zorganizowano 36 szkole( dla grupy 526 pracowników zak!adów opieki zdrowotnej. Przyk!adowe tematy szkole(: #" rola personelu piel"gniarskiego w edukacji pacjentów uzale$nionych od tytoniu, #" RTS - alternatywna droga zaprzestania palenia (od ograniczenia do zaprzestania), #" dost"pne #rodki farmakologiczne pozwalaj%ce zwalczy) na!óg, #" miejsce pracy bez papierosa – wymierne korzy#ci, #" metody rzucenia palenia tytoniu, #" rodzinny problem tytoniowy – strategia dzia!ania piel"gniarki rodzinnej. #" pogadanki, prelekcje i wyk!ady dla dzieci i m!odzie$y – zorganizowano 71 ww. form edukacyjnych , uczestniczy!o w nich 1 395 uczniów ró$nych typów szkó!. Przyk!adowe tematy prelekcji i wyk!adów: #" szkodliwo#) dymu tytoniowego dla m!odego organizmu, #" jakie korzy#ci mo$na osi%gn%) rzucaj%c palenie, #" problemy zdrowotne wynikaj%ce z palenia tytoniu, #" nikotynizm drog% do innych uzale$nie(, #" tyto( a zdrowie i sprawno#) fizyczna, #" objawy zwi%zane z zerwaniem na!ogu, #" powik!ania pooperacyjne u pacjentów pal%cych, #" uzale$nienie od tytoniu – objawy, leczenie, szkodliwe nast"pstwa, #" tyto( jako g!ówny czynnik chorób uk!adu kr%$enia,

90

#" zasady

post"powania

w

wychowaniu

m!odzie$y

w

kulturze

zdrowotnej

przeciwtytoniowej, #" zdrowie kobiety a palenie tytoniu, #" ekonomiczne aspekty nikotynizmu, #" skuteczne sposoby zerwania z na!ogiem oraz radzenia sobie z g!odem nikotynowym. Dzia!ania pomocowe w formie: #" terapii wspieraj%cej indywidualnej - skorzysta!o z niej 276 osób, #" terapii w grupie wsparcia – w spotkaniach uczestniczy!o 179 osób, #" poradnictwa - udzielono 1 496 porad. #" tematyczne sesje plakatowe - na terenie zak!adów opieki zdrowotnej MSWiA zorganizowano 23 tego rodzaju sesje. Ministerstwo Sprawiedliwo*ci W ramach dzia!a( Centralnego Zarz%du S!u$by Wi"ziennej – Biura S!u$by Zdrowia przeprowadzono nast"puj%ce dzia!ania: #" interwencje w zakresie ograniczania zdrowotnych nast"pstw palenia tytoniu dla osób pozbawionych wolno#ci oraz funkcjonariuszy i pracowników s!u$by wi"ziennej: „&wiatowy Dzie( bez Tytoniu” - podczas akcji kolportowano materia!y edukacyjno – informacyjne, nadawano audycje radiowe o tematyce antytytoniowej oraz „Rzu) palenie razem z nami” – podczas akcji promowano konkurs na rzucenie palenia tytoniu. #" realizowano wytyczne zawarte w rozporz%dzeniu Ministra Sprawiedliwo#ci z dnia 26 listopada 1996 r. w sprawie okre#lenia zasad dopuszczalno#ci u$ywania wyrobów tytoniowych w obiektach zamkni"tych podleg!ych Ministrowi Sprawiedliwo#ci. Ministerstwo "rodowiska Resort nie podejmowa! dzia!a( w zakresie dzia!alno#ci antytytoniowej.

INNE

INICJATYWY

WSPIERANE

PRZEZ

G#ÓWNEGO

INSPEKTORA

SANITARNEGO W ZAKRESIE DZIA#ALNO"CI ANTYTYTONIOWEJ: 1. Zorganizowano szkolenia dla liderów i koordynatorów przedsi"wzi") antytytoniowych w kraju:

91

!"szkolenie w dn. 7-9.11.2007 r.. pt. „Dzia!ania profilaktyczne w zakresie chorób oddtytoniowych” w Kazimierzu Dolnym dla 141 pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej, z udzia!em wyk!adowców z Instytutu Gru'licy i Chorób P!uc w Warszawie; !"szkolenie w dn. 12-14.12.2007 r. w +odzi, pt. „Ograniczanie Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu” dla 76 pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej, m.in. kierowników Dzia!ów Higieny *ywno#ci, *ywienia i Przedmiotów U$ytku, którzy b"d% koordynowa) zadanie programu, jakim jest urz"dowa kontrola zawarto#ci substancji zawarto#ci substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobach tytoniowych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; !"szkolenie w dniach: 30.01-01.02 2008 r. (prze!o$one z grudnia poprzedniego roku) w Kamieniu &l%skim dot. wypracowania wojewódzkich programów ograniczania zdrowotnych nast"pstw palenia tytoniu na lata 2008-2011 dla kierowników dzia!ów/oddzia!ów o#wiaty zdrowotnej i promocji zdrowia wojewódzkich stacji sanitarnoepidemiologicznych w ca!ym kraju, w szkoleniu uczestniczy!o 21 pracowników wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych i G!ównego Inspektoratu Sanitarnego; !"wspó!organizacja X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej im. Prof. Franciszka Venuleta „Tyto( albo zdrowie” w dn. 29-30.11.2007 r. G!ównym organizatorem by! Instytut Ochrony Zdrowia Pa(stwowej Wy$szej Szko!y Zawodowej w Ciechanowie. Konferencja zgromadzi!a 215 uczestników z ca!ego kraju, przedstawicieli wielu dziedzin nauki i zawodów: lekarzy, piel"gniarek, specjalistów zdrowia publicznego, farmaceutów, pedagogów, socjologów, psychologów, terapeutów, ksi"$y, polityków, samorz%dowców, ekonomistów, dziennikarzy, nauczycieli akademickich i studentów. W trakcie konferencji przedstawiono wyniki najnowszych bada( zwi%zanych z problematyk% palenia tytoniu w ró$nych regionach kraju oraz przedstawiono inicjatywy podejmowane w ró$nych #rodowiskach prowadz%ce do ograniczania u$ywania tytoniu i tworzenia #rodowiska wolnego od dymu tytoniowego; !"szkolenie dla partnerów lokalnych kampanii „Lokal bez Papierosa” (Wroc!aw, Katowice, Kraków, Warszawa, Trójmiasto, +ód') organizowane przez Stowarzyszenie Manko w dn. 25.01.2008 r., w Krakowie. Celem szkolenia by!o zaprezentowanie idei kampanii i przekazanie do#wiadcze( Stowarzyszenia Manko w przeprowadzaniu kampanii nowym partnerom przedsi"wzi"cia.

92

2. Opracowano wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie efektywnej interwencji antytytoniowej przez Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Opracowane zasady interwencji odnosz% si" do pal%cych, jak i niepal%cych pacjentów lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Wytyczne zawieraj% zalecenia zaakceptowane przez krajowego konsultanta w zakresie medycyny rodzinnej. 3. Zakupiono projekty 3 plakatów oraz wznowiono wydawnictwo 1 plakatu autorstwa Andrzeja P%gowskiego. Sfinansowano przygotowanie, wydanie i transport nak!adu w/w plakatów na potrzeby realizacji kampanii spo!ecznej do wszystkich wojewódzkich i powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych oraz G!ównego Inspektoratu Sanitarnego. 4. We wspó!pracy ze Stowarzyszeniem Manko sfinansowano wydanie materia!ów informacyjnych, w formie broszur, ulotek i naklejek do realizacji kampanii spo!ecznej „Lokal bez Papierosa”. Du$e znaczenie ma równie$ wspó!praca z organizacjami harcerskimi w ca!ym kraju (Zwi%zek Harcerstwa Polskiego i Zwi%zek Harcerstwa Rzeczypospolitej) oraz stowarzyszeniami studenckimi, których cz!onkowie, najcz"#ciej jako wolontariusze wspieraj% wydarzenia organizowane przez stacje sanitarno-epidemiologiczne i innych inicjatorów.

93

Zadanie 2. Prowadzenie bada& monitoringowych i urz*dowej kontroli zawarto'ci substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobach tytoniowych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W celu przygotowania pracowników Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej do realizacji programu, w roku 2007 przeprowadzono wst"pne szkolenie dla kierowników Dzia!ów Higieny *ywno#ci, *ywienia i Przedmiotów U$ytku wszystkich wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych w kraju. W niewielkim stopniu doposa$ono równie$ Laboratorium ds. Krajowej Kontroli Substancji Szkodliwych w Wyrobach Tytoniowych dzia!aj%cego przy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w +odzi.

94

Zadanie 3. Przeprowadzanie bada& stopnia efektywno'ci oddzia!ywa& prozdrowotnych, zmiany postaw spo!ecze&stwa i wska+ników zdrowotnych na poziomie krajowym. Dotychczasowe badania nad zró$nicowaniem i dynamik% postaw wobec palenia tytoniu pozwoli!y ustali) ich g!ówne determinanty oraz wp!yw na charakter i kierunki zmian sytuacji zdrowotnej w kraju. Wyniki tych bada( s% podstaw% modyfikacji za!o$e( programu i punktem wyj#cia bada( zmian zachodz%cych za spraw% programów wdra$anych w przysz!o#ci. Dzi"ki temu planowane przedsi"wzi"cia programowe (!%cznie z monitorowaniem ich efektów) opieraj% si" na przes!ankach naukowych, umo$liwiaj%cych m.in. dokonywanie analiz na szerszym tle bada( epidemiologicznych oraz porówna( mi"dzynarodowych. Palenie tytoniu oraz opinie na temat polityki zdrowotnej w Polsce w 2007 r.3 W dniach 22-26 listopada 2007 r. Centrum Onkologii#Instytut w Warszawie we wspó!pracy z TNS OBOP przeprowadzi! ogólnopolskie badania ankietowe na temat palenia tytoniu i innych czynników ryzyka nowotworów z!o#liwych oraz wybranych elementów polityki zdrowotnej ograniczaj%cej palenie. Przeprowadzono je metod% wywiadu kwestionariuszowego na reprezentatywnej 1004-osobowej próbie ludno#ci Polski powy$ej 15 r.$. Operat losowania stanowi! rejestr zasobów mieszkaniowych GUS. Dobór osób w gospodarstwie domowym zosta! dokonany przy u$yciu liczb losowych metod% Lesley Kish. W cz"#ci dotycz%cej palenia tytoniu problematyka badania obejmowa!a nast"puj%ce zagadnienia: cz"sto#) i intensywno#) palenia, behawioraln% i spo!eczno-demograficzn% charakterystyk" postaw wobec palenia, bierne nara$enie na dym tytoniowy w domu, miejscu pracy i miejscach publicznych, opinie o wprowadzeniu zakazu palenia w miejscach publicznych, opinie o wprowadzeniu obrazkowych ostrze$e( zdrowotnych na paczkach papierosów, a tak$e opinie o wprowadzeniu ca!kowitego zakazu sprzeda$y i produkcji wyrobów tytoniowych. Wyniki badania pokazuj%, $e w populacji m"$czyzn odsetek codziennie pal%cych wynosi! w 2007 r. 34%, okazjonalnie pal%cych 2%, ekspalaczy 19%, a nigdy niepal%cych 45%. W populacji kobiet 23% pali!o codziennie, 3% okazjonalnie, 10% stanowi!y ekspalaczki, a 64% osoby nigdy niepal%ce. W porównaniu z ostatnimi latami (np. 2000#2004)
Zato(ski, W., Przewo'niak, K., materia! przekazany G!ównemu Inspektorowi Sanitarnemu celem wykorzystanie w niniejszym sprawozdaniu
3

95

w populacji m"$czyzn nadal spada odsetek codziennie pal%cych (z 40% do 34%) i okazjonalnie pal%cych (z 5% do 2%), wzrasta natomiast odsetek nigdy niepal%cych (z 35% do 45%)(rys.1). Odsetek ekspalaczy utrzymuje si" na podobnym poziomie (ok. 20%), co w latach ubieg!ych. Niepokoj%ca jest utrzymuj%ca si" od paru lat tendencja wzrostu cz"sto#ci codziennego palenia w#ród m!odych (20-29 lat) doros!ych kobiet (z 23% w latach 1995-1999 do 32% obecnie). W ca!ej populacji kobiet cz"sto#) palenia nie spada od po!owy lat 80. Badanie z 2007 r. wskazuje równie$ na g!"bokie spo!eczne rozwarstwienie zjawiska palenia tytoniu w Polsce. Najbiedniejsi, niewykszta!ceni Polacy pal% znacznie cz"#ciej (np. bezrobotni m"$czy'ni w ok. 70%) ni$ osoby bogatsze z wy$szym wykszta!ceniem (w#ród m"$czyzn w ok. 30%).

Rys.1 Odsetek codziennie pal%cych w Polsce, wiek 20+, m"$czy'ni i kobiety, 1974-2004

-ród!o: Zato(ski W., Przewo'niak K., Gumkowski J. Palenie tytoniu w Polsce – obraz zjawiska, nowe trendy i wyzwania. W: Jaworski R., red. Palenie tytoniu – aspekty medyczne, psychiczne i duchowe. P!ocki Instytut Wydawniczy, P!ock: 111-120

Polacy ci%gle pal% du$o papierosów dziennie (m"$czy'ni #rednio 18 papierosów, kobiety # 13 papierosów), czyni%c tak przez wiele lat (#rednio ok. 23 lata zarówno

96

u m"$czyzn, jak i kobiet). Zaprzestanie palenia nast"puje stosunkowo pó'no – u m"$czyzn w 39 r.$., a u kobiet nawet w 43 r. $.. 69% m"$czyzn i 53% kobiet wypali!o w swoim $yciu przynajmniej 1 papierosa, przy czy 56% m"$czyzn i 51% kobiet eksperymentuj%c z tytoniem w okresie dzieci(stwa lub m!odo#ci potem nie kontynuowa!o palenia. Bierna ekspozycja na dym tytoniowy jest ci%gle zjawiskiem powszechnym. 80% pal%cym zdarza si" lub zdarza!o pali) w obecno#ci osób niepal%cych, 48% w obecno#ci dzieci, 27% w obecno#ci kobiet w ci%$y. Przy czym odsetek pal%cych w obecno#ci dzieci i kobiet w ci%$y wykazuje w ostatnich latach tendencj" spadkow% (odpowiednio 54% i 33% w 2006 r.). 25% niepal%cych Polaków twierdzi, $e nara$onych jest na bierne palenie w domu, a 8% w zak!adzie pracy przebywaj%c w tym samym pomieszczeniu z osob% pal%c%. Równie$ i te odsetki s% ni$sze ni$ w roku ubieg!ym (33% i 12%). Na biern% ekspozycj" na dym tytoniowy w jeszcze wi"kszym stopniu nara$eni s% sami palacze - w domu w 73%, a w pracy w 28% i w tym zakresie nie obserwuje si" zmian na lepsze. Powa$nym problemem jest ekspozycja na dym tytoniowy w miejscach publicznych. W barach i pubach 32% niepal%cych klientów zmuszona jest do biernego palenia tytoniu, w dyskotekach i klubach muzycznych 25%, w kawiarniach 22%, w restauracjach 17%. W dyskotekach, barach i pubach najcz"#ciej nara$one na dym tytoniowy s% osoby m!ode (w wieku 15-19 i 20-29 lat). Mimo restrykcyjnych przepisów dotycz%cych palenia w szko!ach, 8% niepal%cych twierdzi, $e nara$onych jest na bierne palenie w szko!ach. Bierne palenie nie stanowi natomiast powa$nego problemu w placówkach s!u$by zdrowia oraz zamkni"tych obiektach kulturalnych i sportowych oraz urz"dach. Rys.2 Zwolennicy i przeciwnicy wprowadzenia ca!kowitego zakazu palenia tytoniu w domu, miejscach publicznych i zak!adach pracy, Polska 2007

97

100 90 80 72 70 60 50 40 31 30 20 10 0 8 8 11 12 19 23 26 26 36 35 69 66 89 88 85

84

64 60 55 54 zwolennicy przeciwnicy

%

zd ro w ia ob ec no %c id zi ec ob i ie w kt sz y !d ku zi lu e, ra ln gd e zi e s& ni ep al &c y m ie js ca pr ac po y dc za re s pr st au ow ra ad cj ze e ni a sa m oc ho du

(s zk o$ y)

in st yt uc je

-ród!o:

W.

Zato(ski,

w

K.

Przewo'niak

2007;

ogólnopolskie

dy ba sk r/p ot ek ub a/ kl ub m uz yc zn y

ed uk ac

pl ac ów ki

s$ u" by

yj ne

do m

u

w

ka w

ia rn ia

badania

sonda$owe

przeprowadzone w dn. 22-26.11.2007 r. na reprezentatywnej 1004-osobowej próbie ludno#ci Polski powy$ej 15 r.$. Wprowadzenie zakazu palenia w zak!adach pracy i miejscach publicznych spotyka si" z akceptacj% wi"kszo#ci doros!ych Polaków (rys.2). Najwi"cej Polaków opowiada si" za wyeliminowaniem palenia w szko!ach i innych placówkach edukacyjnych (89%), w placówkach s!u$by zdrowia (88%) i obiektach kulturalnych (84%). W tym przypadku pal%cy i niepal%cy s% niemal zgodni w swoich opiniach. Poparcie dla zakazu palenia w innych miejscach publicznych jest nieco mniejsze, cho) zwolennicy zakazu stanowi% zdecydowan% wi"kszo#), w szczególno#ci w#ród niepal%cych. 69% Polaków chcia!oby wprowadzi) ca!kowity zakaz palenia w miejscu pracy, 66% w restauracji, 60% w kawiarni, 55% w barze lub pubie, a 54% w dyskotekach i klubach muzycznych. Wysoki jest równie$ stopie( poparcia dla zakazu palenia w miejscach uznawanych za prywatne. 85% (89% niepal%cych i 76% pal%cych) zakaza!oby ca!kowicie palenia w domu w obecno#ci dzieci, a 64% (70% niepal%cych i 50% pal%cych) podczas prowadzenia samochodu. 72% Polaków (79% niepal%cych i 55% pal%cych) uwa$a, $e palenia nale$y zakaza) wsz"dzie tam, gdzie przebywaj% niepal%cy. W badaniu zapytano po raz pierwszy Polaków czy w najbli$szym czasie nale$a!oby w ogóle zakaza) produkcji i sprzeda$y tytoniu i wyrobów tytoniowych. Dyskusja na ten temat wróci!a ponownie na forum publiczne, a niektóre kraje, np. Nowa Zelandia rozwa$aj% wprowadzenie prohibicji tytoniowej w ci%gu najbli$szych kilku lat. W Polsce za prohibicj% 98

tytoniow% opowiedzia!o si" 30% Polaków (13% zdecydowanie popiera tak% inicjatyw"), cz"#ciej niepal%cych (36%) ni$ pal%cych (19%). Przeciwników dzia!a( prohibicyjnych jest w Polsce jednak wi"cej (56%) i w wi"kszo#ci s% to osoby pal%ce (76%). Warto jednak zaznaczy), $e relatywnie du$a jest grupa Polaków, którzy nie maj% jeszcze wyrobionego zdania w tej sprawie i $e w zdecydowanej wi"kszo#ci s% to osoby niepal%ce (17%), grupa cz"#ciej optuj%ca za wprowadzeniem zakazu produkcji i sprzeda$y tytoniu i wyrobów tytoniowych.

99

ROZLICZENIE OTRZYMANYCH "RODKÓW FINANSOWYCH, WG ZADA$ 1. Dalsza zmiana klimatu spo(ecznego i zachowa, w stosunku do palenia tytoniu poprzez wielop(aszczyznowe populacyjne dzia(ania edukacyjno-interwencyjne, szkoleniowe. W ramach realizacji zadania otrzymane #rodki finansowe wydatkowano nast"puj%co: - przeprowadzono szkolenie w Kazimierzu Dolnym, - przeprowadzono szkolenie w Kamieniu &l%skim, - dofinansowano przeprowadzenie X Konferencji im. Franciszka Venuleta, - dofinansowano realizacj" kampanii spo!ecznej „Lokal bez papierosa”, - sfinansowano koszty osobowe, koszty obs!ugi, itd. - sfinansowano opracowanie wytycznych dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w ramach minimalnej interwencji antytytoniowej przez Kolegium Lekarzy Rodzinnych, - przygotowanie ogólnopolskiej kampanii spo!ecznej, w tym opracowano, przygotowano, wydrukowano, rozdysponowano i dostarczono do stacji sanitarno-epidemiologicznych w ca!ym kraju 4 wersje plakatów o tematyce antytytoniowej - zorganizowano lokalne szkolenia, konferencje, w tym koszty osobowe i obs!ugi - zakupiono materia!y edukacyjne, gad$ety do celów promocyjnych i wystawowych - zakupiono smokolizery, spirometry, ci#nieniomierze i inn% aparatur" medyczn% do wykorzystania podczas akcji organizowanych przez stacje sanitarno-epidemiologiczne w ca!ym kraju RAZEM ZADANIE NR 1 Kwota [z!]

149 935,98 46 200,00 395 566,11

62 756,90 241 022,84 18 172,11 913 653,94

W/w dzia!ania koordynowane by!y na poziomie krajowym przez G!ówny Inspektorat Sanitarny – Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia, na poziomie wojewódzkim przez Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne (16), a na poziomie lokalnym przez Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne (318), w ramach bie$%cych obowi%zków s!u$bowych.
2. Prowadzenie bada, monitoringowych i urz!dowej kontroli zawarto*ci substancji

szkodliwych dla zdrowia w wyrobach tytoniowych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ramach realizacji zadania otrzymane #rodki finansowe wydatkowano nast"puj%co: - zorganizowano szkolenie dla kierowników pionu Higieny *ywno#ci, *ywienia i Przedmiotów Uzytku wszystkich wojewódzkich stacji sanitarnoepidemiologicznych w kraju - doposa$ono Laboratorium do Spraw Krajowej Kontroli Substancji Szkodliwych w Wyrobach Tytoniowych w +odzi RAZEM ZADANIE NR 2 Kwota [z!] 39 358,06 48 652,47 88 010,53

100

3. Przeprowadzanie bada, stopnia efektywno*ci oddzia(ywa, prozdrowotnych, zmiany postaw spo(ecze,stwa i wska-ników zdrowotnych na poziomie krajowym Zadanie realizowano przez Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie, w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych w Polsce ***

+%cznie, w ramach dzia!a( Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej, na realizacj" Programu wydano 1 001 664,47,- (jeden milion jeden tysi%c sze#)set sze#)dziesi%t cztery z!ote 47/100). Istotnym jest, i$ zgodnie z zapisami ustawy z dn. 9.11.1995 r. o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych (art. 4 wspomnianej ustawy) kwota na realizacj" programu wynosi) powinna równowarto#) 0,5% podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych, która to kwota w roku 2007 opiewa!a na sum": 67 415 125,27 z!

PODSUMOWANIE Program Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu w Polsce, w 2007 roku by! kolejnym etapem jego realizacji, która trwa od 1997 r. Stanowi on realizacj" polityki zdrowotnej, spo!ecznej i ekonomicznej Rz%du Rzeczypospolitej Polskiej, której celem jest ochrona ludno#ci przed nara$eniem na skutki inhalowania dymem tytoniowym. Do dzia!alno#ci w tym zakresie zobowi%zuj%: - ustawa z dn.. 9.11.1995 r. z pó'n. zm o ochronie zdrowia przed nast"pstwami u$ywania tytoniu i wyrobów tytoniowych,
- Ramowa Konwencja &wiatowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu U$ycia Tytoniu,

ratyfikowana przez Polsk" w 2006 r. Realizacja tego Programu jest najskuteczniejsz% i najbardziej efektywn% ekonomicznie drog% powstrzymania narastaj%cej od lat epidemii przewlek!ych chorób niezaka'nych, w tym odtytoniowych. Efektem dotychczasowych szerokich dzia!a( edukacyjnych i motywuj%cych do nie rozpoczynania palenia oraz porzucenia na!ogu jest zmiana postaw i zachowa( ludno#ci w kraju. Nast%pi! istotny spadek cz"sto#ci palenia w#ród m"$czyzn (z 55% w 1990 r. do 39% w 2002 r. i 37% w 2006 r.), a tak$e nast%pi!a poprawa sytuacji w populacji kobiet (29% codziennie pal%cych w 1990 r. do 24,6% w 2002 r. i 23% w 2006 r.). Odsetek nigdy niepal%cych m"$czyzn zwi"kszy! si" w tym czasie z 27% w 1990 r. do 37% w 2002 r. i 39% w 2006 r.

101

Jeszcze szerszych dzia!a( wymaga sytuacja dotycz%ca obni$ania si" granicy wieku rozpoczynania palenia przez m!odych ludzi. W 2006 r. w grupie 15-latków do eksperymentowania z tytoniem przyzna!o si" 58,9% badanych, natomiast 12,4% przedstawicieli tej grupy by!o ju$ regularnymi palaczami. Nale$y zaznaczy), $e w roku 2007 uda!o si" w!%czy) w dzia!ania mi"dzysektorowe i wielop!aszczyznowe przedstawicieli ró$nych resortów, instytucji i organizacji pozarz%dowych, harcerskich, #rodków masowego przekazu, a tak$e w!adz lokalnych oraz samorz%dowych w ca!ym kraju. G!ówny Inspektor Sanitarny wykorzystuj%c istniej%c% struktur" Pa(stwowej Inspekcji Sanitarnej zobowi%za! Pa(stwowych Wojewódzkich Inspektorów Sanitarnych (16) i Pa(stwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych (318) do koordynacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Nast"pstw Palenia Tytoniu, odpowiednio we wszystkich województwach i powiatach na terenie ca!ego kraju. Do wspó!pracy z Pa(stwow% Inspekcj% Sanitarn%, w ramach Programu zaproszeni zostali przedstawiciele instytucji, organizacji i w!adz lokalnych, którzy tworz% lokalne koalicje do dzia!a( na rzecz ograniczania palenia tytoniu. G!ówny Inspektor Sanitarny opracowa! kolejny wieloletni Program na lata 2008-2011, który zak!ada m.in.: - przeprowadzenie kampanii spo!ecznych do wybranych grup docelowych (np. m!odzie$y szkó! ponadgimnazjalnych, studentów, kobiet w ci%$y i m!odych matek), - wprowadzenie programu edukacyjnego skierowanego do dzieci w wieku przedszkolnym, ich rodziców i opiekunów, - wspó!dzia!anie z Narodowym Funduszem Zdrowia i Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, w zakresie powszechnego wprowadzenia w praktyce lekarza rodzinnego „minimalnej interwencji antytytoniowej” w#ród pal%cych pacjentów, - organizowanie ró$norodnych imprez i przedsi"wzi") prozdrowotnych na poziomie centralnym i regionalnym, wed!ug potrzeb, mo$liwo#ci i kreatywno#ci liderów, itd.

102