Druk nr 688

Warszawa, 13 czerwca 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja

Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 33 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały:

- w 70. rocznicę akcji burzenia świątyń na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie.
Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Eugeniusza Czykwina.

(-) Bartosz Arłukowicz; (-) Marek Balicki; (-) Anna Bańkowska; (-) Marek Borowski; (-) Andrzej Celiński; (-) Eugeniusz Czykwin; (-) Marian Filar; (-) Witold Gintowt-Dziewałtowski; (-) Henryk Gołębiewski; (-) Izabela Jaruga-Nowacka; (-) Ryszard Kalisz; (-) Witold Klepacz; (-) Jan Kochanowski; (-) Sławomir Kopyciński; (-) Bożena Kotkowska; (-) Kazimierz Kutz; (-) Bogdan Lis; (-) Krystyna Łybacka; (-) Wacław Martyniuk; (-) Zbigniew Matuszczak; (-) Jarosław Matwiejuk; (-) Krzysztof Matyjaszczyk; (-) Henryk Milcarz; (-) Tadeusz Motowidło; (-) Artur Ostrowski; (-) Janusz Palikot; (-) Grzegorz Pisalski; (-) Stanisława Prządka; (-) Joanna Senyszyn; (-) Izabella Sierakowska; (-) Elżbieta StrekerDembińska; (-) Wiesław Andrzej Szczepański; (-) Jolanta Szymanek-Deresz; (-) Jan Widacki; (-) Stanisław Wziątek; (-) Ryszard Zbrzyzny; (-) Janusz Zemke; (-) Józef Zych.

Projekt

UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2008 r. w 70. rocznicę akcji burzenia świątyń na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie Przed 70-laty, między majem a lipcem 1938 roku, na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie decyzją władz administracyjnych zburzono ponad sto prawosławnych świątyń - według nadzorującego akcję wojewody lubelskiego Jerzego A. de Tramencourta było ich 121, według współczesnych historyków 146. W czasie burzenia świątyń, w tym wielu zabytkowych, dochodziło dodatkowo do profanacji świętych ikon, a nawet najświętszego sakramentu. Protesty miejscowej ludności brutalnie tłumiono, a protesty części opinii publicznej ignorowano. Inicjatorzy i wykonawcy tej haniebnej i niezgodnej z polską tradycją akcji przekonani byli, że działają w imię polskiej racji stanu, że umacniają w ten sposób polskość, wzmacniają państwo. Skutki były zupełnie odwrotne od zamierzonych. Ucierpiał autorytet Polski na arenie międzynarodowej, zaostrzyły się stosunki wewnętrzne, wzrosły antagonizmy polsko-ukraińskie. Dostrzegając potrzebę zachowania pamięci także o tragicznych wydarzeniach naszej historii Sejm RP wyraża żal z powodu mających miejsce 70 lat temu tragicznych wydarzeń na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie. Pamięć o tych wydarzeniach niech posłuży umacnianiu zasad praworządności, tolerancji i wolności.

Uzasadnienie

Wydarzenia sprzed 70 lat stanowią jedną z ciemnych kart historii Polski. Ogół społeczeństwa nie ma nawet świadomości, że takie wydarzenia miały miejsce natomiast dla części obywateli polskich wyznania prawosławnego wydarzenia te są wciąż niezaleczoną traumą. Historia jest nauczycielką życia - mawiali Rzymianie, a Józef Szujski dodawał, że fałszywa historia jest mistrzynią fałszywej polityki. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w tej sprawie ma po wielokroć sens. Przyznanie się do win sprzed lat jest dowodem wielkości i wielkoduszności Narodu i jego przedstawicielstwa jakim jest Sejm. Zamyka ten przykry i wciąż traumatyczny dla obywateli polskich wyznania prawosławnego rozdział historii. Potwierdza przywiązanie Polski do tradycji tolerancji religijnej. Jest przestrogą na przyszłość. Przypominając wydarzenia sprzed lat 70 pokazuje, do czego może doprowadzić bezrozumne, fałszywe pojęcie patriotyzmu, bezwzględne przekonanie o swojej racji, i o swoim monopolu na rozumienie polskiej racji stanu. Jest wskazaniem, że tylko pełna, prawdziwa i niewyidealizowana historia, może być prawdziwą nauczycielką życia i prawdziwą mistrzynią dzisiejszej polityki.