You are on page 1of 3

Druk nr 688

Warszawa, 13 czerwca 2008 r.


SEJM
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
VI kadencja

Pan
Bronisław Komorowski
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 33 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą


projekt uchwały:

- w 70. rocznicę akcji burzenia świątyń


na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie.

Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały


upoważniamy pana posła Eugeniusza Czykwina.

(-) Bartosz Arłukowicz; (-) Marek Balicki; (-) Anna Bańkowska; (-) Marek
Borowski; (-) Andrzej Celiński; (-) Eugeniusz Czykwin; (-) Marian Filar;
(-) Witold Gintowt-Dziewałtowski; (-) Henryk Gołębiewski; (-) Izabela
Jaruga-Nowacka; (-) Ryszard Kalisz; (-) Witold Klepacz; (-) Jan
Kochanowski; (-) Sławomir Kopyciński; (-) Bożena Kotkowska;
(-) Kazimierz Kutz; (-) Bogdan Lis; (-) Krystyna Łybacka; (-) Wacław
Martyniuk; (-) Zbigniew Matuszczak; (-) Jarosław Matwiejuk; (-) Krzysztof
Matyjaszczyk; (-) Henryk Milcarz; (-) Tadeusz Motowidło; (-) Artur
Ostrowski; (-) Janusz Palikot; (-) Grzegorz Pisalski; (-) Stanisława Prządka;
(-) Joanna Senyszyn; (-) Izabella Sierakowska; (-) Elżbieta Streker-
Dembińska; (-) Wiesław Andrzej Szczepański; (-) Jolanta Szymanek-Deresz;
(-) Jan Widacki; (-) Stanisław Wziątek; (-) Ryszard Zbrzyzny; (-) Janusz
Zemke; (-) Józef Zych.
Projekt

UCHWAŁA
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 2008 r.
w 70. rocznicę akcji burzenia świątyń na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie

Przed 70-laty, między majem a lipcem 1938 roku, na Chełmszczyźnie i


Lubelszczyźnie decyzją władz administracyjnych zburzono ponad sto prawosławnych
świątyń - według nadzorującego akcję wojewody lubelskiego Jerzego A. de
Tramencourta było ich 121, według współczesnych historyków 146. W czasie
burzenia świątyń, w tym wielu zabytkowych, dochodziło dodatkowo do profanacji
świętych ikon, a nawet najświętszego sakramentu. Protesty miejscowej ludności
brutalnie tłumiono, a protesty części opinii publicznej ignorowano.
Inicjatorzy i wykonawcy tej haniebnej i niezgodnej z polską tradycją akcji
przekonani byli, że działają w imię polskiej racji stanu, że umacniają w ten sposób
polskość, wzmacniają państwo.
Skutki były zupełnie odwrotne od zamierzonych. Ucierpiał autorytet Polski na
arenie międzynarodowej, zaostrzyły się stosunki wewnętrzne, wzrosły antagonizmy
polsko-ukraińskie.
Dostrzegając potrzebę zachowania pamięci także o tragicznych wydarzeniach
naszej historii Sejm RP wyraża żal z powodu mających miejsce 70 lat temu tragicznych
wydarzeń na Chełmszczyźnie i Lubelszczyźnie. Pamięć o tych wydarzeniach niech
posłuży umacnianiu zasad praworządności, tolerancji i wolności.

Uzasadnienie
Wydarzenia sprzed 70 lat stanowią jedną z ciemnych kart historii Polski. Ogół
społeczeństwa nie ma nawet świadomości, że takie wydarzenia miały miejsce natomiast dla
części obywateli polskich wyznania prawosławnego wydarzenia te są wciąż niezaleczoną
traumą.
Historia jest nauczycielką życia - mawiali Rzymianie, a Józef Szujski dodawał, że
fałszywa historia jest mistrzynią fałszywej polityki.
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w tej sprawie ma po wielokroć sens.
Przyznanie się do win sprzed lat jest dowodem wielkości i wielkoduszności Narodu i jego
przedstawicielstwa jakim jest Sejm.
Zamyka ten przykry i wciąż traumatyczny dla obywateli polskich wyznania
prawosławnego rozdział historii. Potwierdza przywiązanie Polski do tradycji tolerancji
religijnej. Jest przestrogą na przyszłość.
Przypominając wydarzenia sprzed lat 70 pokazuje, do czego może doprowadzić
bezrozumne, fałszywe pojęcie patriotyzmu, bezwzględne przekonanie o swojej racji, i o
swoim monopolu na rozumienie polskiej racji stanu. Jest wskazaniem, że tylko pełna,
prawdziwa i niewyidealizowana historia, może być prawdziwą nauczycielką życia i
prawdziwą mistrzynią dzisiejszej polityki.