You are on page 1of 49

^FGTHPIG

<

^£βρα06υθΗ ÛDDO T M S ΑκαίΗμία* ΧΟΗμοομ και τ ο υ €p Παρισίοΐ5
Ο υ λ Λ ο γ ο υ ODpòs βμίσχυσιμ TOO μ "(ΕλλΗμικοδμ Οασουδοδμ.

TOMOC λ Η '

^©HNfll 19Τ1

ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Β Υ Ζ Α Ν Τ Ι Ν Ω Ν ΣΠΟΥΔΩΝ
Annuaire de l'Association d'Études Byzantines (Grèce)

Διευθυντής ό κ α θ η γ η τ ή ς Ν ι κ ό λ α ο ς Β. Τ ω μ α δ ά κ η ς
(οδός "Ηλιδος 13, Αθήναι 608)
Directeur : Prof. Dr. Ν. Β. Τ ο m a d a k i s (Rue Iiidos 13, Athènes 608)

Δ ι α χ ε ι ρ ι σ τ ή ς ό κ α θ η γ η τ ή ς Γ ε ώ ρ γ ι ο ς Κ. Σ π υ ρ ι δ ά κ η ς
(οδός Κρέσνας 16- 18, Αθήναι 708)
Administration : Prof. Dr. G. Κ. Spyridakis (Rue Kresnas 16- 18, Athènes 708)

Έ π ε μ ε λ ή θ η σ α ν της εκδόσεως:

Των τόμων A ' - IB' : Κων. Δυοβουνιώτης - Φ. Κ ο υ κ ο ύ λ ε ς
» ΙΓ' - I H ' : Κων. Δυοβουνιώτης - Φ. Κουκούλες - Δ. Α. Ζ α κ υ θ η ν ό ς
Τ ο υ τόμου ΙΖ' : Φ. Κουκούλες
Των τόμων 10' - K B ' : Φ. Κουκούλες - Ν . Β. Τωμαδάκης
» Κ Γ ' - Λ ΐ ' : Ν. Β. Τωμαδάκης
Των τόμων Α Ζ ' , A H ' : Ν. Β. Τωμαδάκης - Σ. Τ. Κ ο υ ρ ο ύ σ η ς
Τ ο υ Ευρετηρίου των τόμων Α' - Γ σ υ ν τ ά κ τ η ς : Ε. Γ. Κριαρας
» » » ΙΑ' - Α' σ υ ν τ ά κ τ η ς : Ν. Παναγιωτάκης

Γραφεία : Αριστείδου 8, όγδοος όροφος
Bureau : Rue Aristidou 8/8, Athènes 122-Grèce
Τηλ. 3237 -173

Τα άνταλλασσόμενα περιοδικά και τα προς άγγελίαν ή κρίσιν βιβλία αποστέλλονται
προς την Έταιρείαν, Αριστείδου 8, προς τον διευθυντήν δέ μόνον τα χειρόγραφα.

Κάτ' άπόφασιν τοϋ Διοικητ. Συμβουλίου, από του έτους 1956 οί Εταίροι κατα­
βάλλοντες τήν προς τήν Έταιρείαν συνδρομήν αυτών λαμβάνουσι τον τόμον δωρεάν.

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α A H (1971) Τ Ο Μ Ο Υ
Σελ.
Ν Ι Κ Ο Α Α Ο Σ Β. Τ Ω Μ Α Δ Α Κ Η Σ : Ή δήθεν «Μεγάλη σιγή» των
Γραμμάτων εν Βυζαντίω (650 - 850). ( Α ρ χ α ι ο γ ν ω σ ί α καί
πνευματικαί εκδηλώσεις) 5- 26
Ο Α Υ Τ Ο Σ : Κυπροκρητικά 27 - 46
G H E O R G H E C R O N T : Nicolas Iorga. Historien de l'empire
byzantin 47 - 56
U G O C R I S C U O L O : L'epistola di Michele Italico ad Irene Ducas 57 - 70
Ν Ι Κ Ο Α Α Ο Σ Π. Μ Α Τ Σ Η Σ : Ό τόκος εν τή νομολογία του Πα­
τριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κατά τούς ιδ' και ιε' αιώ­
νας 71 - 83
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Σ. Π Λ Ο Υ Μ Ι Δ Η Σ : Αι πράξεις έγγραφης των Ε λ λ ή ­
νων σπουδαστών του Πανεπιστημίου της Παδούης (Μέρος
Β'. Legisti 1591 - 1809) 84 -195
Ο Α Υ Τ Ο Σ : Αί πράξεις έγγραφης τών Ε λ λ ή ν ω ν σπουδαστών
του Πανεπιστημίου της Π α δ ο ύ η ς (Μέρος Α'. Artisti). Συμ­
πληρώσεις - Διορθώσεις - Π ρ ο σ θ ή κ α ι 196 - 206
Φ Α Ι Δ Ω Ν Κ. Μ Π Ο Υ Μ Π Ο Υ Λ Ι Δ Η Σ : Ι σ τ ο ρ η μ έ ν α χ ρ η σ μ ο λ ό γ ι α
του Μουσείου Διον. Αοβέρδου 207 - 223
G E O R G I O S Κ. S P Y R I D A K I S : Die Erforschung des Volkslieds
und der Volksmusik der byzantinischen Epoche (4. - 15. Jh.) 224 - 232
H A R R Y J. M A G O U L I A S : Bathhouse, Inn, Tavern, Prostitu­
tion, and the Stage as seen in the Lives of the Saints of the
sixth and seventh Centuries 233 - 252
ΓΕΩΡΓΙΟΣ I. Α Ο Υ Π Α Σ Η Σ : Α ν α γ ρ α φ ή τών έργων (1900 - 1969)
Σωφρονίου Εύστρατιάδου 253 - 288
Δ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Σ Ζ. Σ Ο Φ Ι Α Ν Ο Σ : Ό Βίος του Ευθυμίου (Vita Eu-
thymii) πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως (f 917) καί ό
χρόνος συγγραφής αύτοϋ 289 - 296
ΘΕΟΔ. ΣΤ. Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Υ : Ό Ζωροάστρης εις τό φ ι λ ο σ ο φ ι κ ό ν
σύστημα του Γ. Γεμιστού - Πλήθωνος 297 - 341

Σύμμεικτα:
Ν . Β. T O M A D A K I S : Les Historiens byzantins 345 - 360

Περιεχόμενα 521
Σελ.
Ο Α Υ Τ Ο Σ : La politica religiosa di Venezia a Creta verso i Cre­
tesi ortodossi dal XIII al X V secolo 361- 376
Ο Α Υ Τ Ο Σ : Ή "Αλωσις (1453) και ή ι σ τ ο ρ ι κ ή μνήμη τών Ε λ ­
λήνων 377 - 387
Ε. J. M A V R O U D I S : L'influence byzantine sur les arts décora-
tifs à Liège et dans le pays Mosan durant le Moyen  g e . . 388 - 393

Ν Ε Κ Ρ Ο Α Ο Γ Ι Α Ι : Π. Δ. Μ α σ τ ρ ο δ η μ ή τ ρ η ς , Κωνσταν­
τίνος Δ. Μέρτζιος (1886- 1971) 397 -421
Π α ν . I. Ζ έ π ο ς , Antonio d'Emilia (1908 - 1968) 422 -424
Ν . Β. Τ ω μ α δ ά κ η ς , Βασίλειος Λαούρδας 425 - 426
Ό α υ τ ό ς : Ν ι κ ό λ α ο ς Bänescu (1878 - 1971) 427 -429
Ν. Μ. Κ ο ν τ ο λ έ ω ν : Χαρίκλεια Μ π ά ρ λ α - Πάλλα 430-432

ΒΙΒΑΙΟΚΡΙΣΙΑΙ : Ύ π ό Ν. Β. Τ ω μ α δ ά κ η, Δ. Β. Β α γ ι ά­
κακο υ 433 - 470

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΑ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Τ Α : Ύ π ό Ν. Β. Τ ω μ α δ ά-
κη 471-475

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βυζαντινών δημοσιευμάτων Ελλήνων ύπό
Α ί κ. Χ ώ μ α τ α 476 -499

Λ Η Φ Θ Ε Ν Τ Α ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ 500- 501
Π Ε Π Ρ Α Γ Μ Ε Ν Α Ε τ α ι ρ ε ί α ς Βυζαντινών Σπουδών 1971 502- 505
Π Ι Ν Α Κ Ε Σ ΔΙΟΙΚ. Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ι Ω Ν , ΕΤΑΙΡΩΝ κλπ 506- 512
RÉSUMÉS 513-517
ΠΑΡΟΡΑΜΑΤΑ 518
ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΚΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 519

1511. οτι ό αυτός Ζωρο­ άστρης απαντάται καί εις τον τελευταΐον άξιόλογον Έ λ λ η ν α φιλόσοφον τ η ς βυζαντινής περιόδου. σσ. συντεθείς κατά τα ετη 1509 . εκ τών οποίων ο εις είναι ό Ζωροάστρης ' σύντρεις όμως συμβολίζουν επιτυχώς καί εκφράζουν σαφώς «τήν έπίδρασιν καί τό μέτρον 3 τ η ς εισβολής ανατολικών στοιχείων εις τ ή ν έ λ λ η ν ι κ ή ν φιλοσοφίαν» .. οτι τό Πνεύμα τ η ς Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς ενέπνευσε καί κ α θ ο δ ή γ η σ ε τον χ ρ ω σ τ ή ρ α του μεγά­ λου καλλιτέχνου κατά τ ή ν θαυμασίαν αυτήν δημιουργίαν. σ. . Pléthon et le platonisme de Mistra. οτι έμμεσος εμπνευ­ σ τ ή ς καί μεσίτης τών απαραιτήτων δια τον πίνακα γνώσεων δηλαδή ένσαρ- κωτής καί φορεύς — τουλάχιστον ό κυριώτερος — του Πνεύματος τ η ς Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς έπί φιλοσοφικού πεδίου είναι ό εν λόγω πολυΐστωρ καί λόγιος του Μυστρα.1452).. 33J. Zugleich eine Einführung in die 5 griechische Philosophie überhaupt. Είναι άγνω- στον ποιος μετέδωκεν εις τον ζωγράφον τάς απαραιτήτους γνώσεις δια τ ή ν σύνθεσίν του. μν. Bremen 1962 . τον Γεώργιον Γεμιστόν ή Π λ ή θ ω ν α (1360. σσ. K r a n z W. Είναι κάτι περισσότερον τ η ς απλής συμπτώσεως. Ώ ς το «σημαντικώτατον σύμβολον» τ η ς άναγεννωμένης ελληνικής φιλοσοφίας κατά τούς χρόνους της Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς χαρακτηρίζει ο Walter 1 K r a n z εν μνημείον τών εικαστικών τ ε χ ν ώ ν πρόκειται περί του πίνακος του Ραφαήλ « Ή Σ χ ο λ ή τών Α θ η ν ώ ν » . Έ κ της μή αναφερομένης .. 330. κοσμεί τ ή ν Stanza della Segnatura του Βατικανού. Μεταξύ των ανακαλύπτει καί 2 τρεις άνατολίτας. Τσως μάλιστα επιτρέπεται να ύποθέσωμεν βασίμως. Paris 1956.. μν. 2. Έ π ' αυτής δια­ κρίνει ό προμνημονευθείς συγγραφεύς περί τάς πεντήκοντα οκτώ μορφάς. σ. Ο ΖΩΡΟΑΣΤΡΗΣ ΕΙΣ ΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ Γ.Π Λ Η Θ Ω Ν Ο Σ Εισαγωγή. εργ. ό όποιος. 4. 1. 328 έξ. εργ. Πάντως θα ή τ ο δυνατόν να εϊπη κανείς. Έκφεύγει τών ορίων τ η ς παρούσης μελέτης ή ακρι­ βεστέρα έξέτασις τών σχέσεων του φιλοσόφου μας προς τ ή ν έν Ι τ α λ ί α Ά ν α γ έ ν ν η σ ι ν *. K r a n z W. Die griechische Philosophie. 3. K r a n z W. 16-23. Εκτενή περί τον Γεμιστόν βιβλιογραφίαν άνευρίσκομεν παρά M a s a i F r .. τάς οποίας καί προσπαθεί να κατονομάση. ΓΕΜΙΣΤΟΥ .

. Τ σ ά κ ω ν α Δ. Αθήναι 1955.πνευματικαί κ ι ν ή σ ε ι ς καί δημιουργίαι. Storia dell'Academia Platonica di Firenze..298 θ ε ο δ . Two Byzantine Scholars and their Recep­ tion in Italy. 5. Εταιρείας τής Ελλάδος 15. έν Historisches Jahrbuch 74. ή σφραγίς παρά ταύτα του Π λ ή θ ω ν ο ς ετέθη κατά διπλούν τ ρ ό π ο ν έ π ' αυτής : πρώτον μεν δια τ η ς π ρ ο σ ω π ι κ ή ς του επαφής καί τών φ ι λ ο σ ο φ ι κ ώ ν συζητήσεων. . 8. 47 . Ή εποχή του καί ή εποχή μας. 182. into En­ glish by V. 1940.1966. . Τδε πλείονα περί αύτοϋ: K r i s t e l l e r Ρ. 1. 10. Αθήναι 1952. Philosophie 10. σσ. Ο . 436 . . έν Δελτίον τής Ίστ. 6. οφείλονται εις εύρυτέραν πνευματικήν ωριμότητα τών καιρών καί αποτελούν έκφρασιν καθολικωτέ- ρου αιτήματος καί έ κ χ ε ί λ ι σ ι ν γενικωτέρου ρεύματος. 16. Ό K r i s t e l l e r Ρ. The philosophy of Marsilio Ficino. Firenze 1902.. Σ π έ ν τ ζ α Σ. 10. 3-18. σ. έν Jahrbuch d.194. Κ α ν ε λ λ ο π ο ύ λ ο υ Π.104. Gesellschaft 3. Αί οίκονομικαί καί δημοσιονομικά! απόψεις τοϋ Πλήθωνος. έν Journal of the Warburg und Courtauld Institutes 20. Masai. Πρωτο­ χρονιά 1. καίτοι κ ο σ μ ο γ ο ν ι κ α ί . D r ä s e k e J.. Ό Πλήθων στο εργο του καί στήν ποίηση μας.Φλωρεντία Συνόδου (1438 . 14. 94-97. σσ. transi. ώς ή Ά ν α γ έ ν ν η σ ι ς . Der Anteil des mittelalterlichen Griechentums in der gei­ stigen Wende zwischen Mittelalter und Neuzeit. «Πεπραγμένα του Θ' Διεθνούς Βυζαντινολογικοΰ Συνεδρίου Θεσσαλονί­ κης». Βιβλιοκρισία : Fr. 147.164. Τ ο υ α ύ τ ο ϋ .441 (= Συλλάβων Βυζαντινών μελετών καί κειμένων. αναφέρει ώς ετος ιδρύσεως τής Ακαδημίας το 1462. έν Νέον Κράτος 4. 2.1442)* κ α ρ π ό ς τούτων ύπήρξεν ό επηρεασμός του Κ ό σ μ ο υ τών Μεδίκων (Cosimo di Medici) καί ή ύπ' αύτοΰ 1 ΐδρυσις τ ή ς Π λ α τ ω ν ι κ ή ς Α κ α δ η μ ί α ς εις τ ή ν Φλωρεντίαν περί τό 1462 . 498 -532. διότι κατά το ετος αυτό έγκατεστάθη ό Marsilio Ficino εις τήν επαυλιν Careggi τοϋ Κόσμου τών Μεδίκων. K e l l e r Α. 3. d. . Τό κίνημα τοϋ Μυστρα καί ό Πλήθων Γεμιστός. έν Renaissance News 14. New York 1943. Die Sozialphilosophie im Zeitalter der Renaissance. έν Πελοπ.. 4. 15.384. σσ. σσ. Α θ ή ν α 1957. 11. 1957. . . 1954.. 13. Ό Πλήθων ώς κοινωνιολόγος. Αθήναι 1963. wiss. 534-548. öster.. The Platonic Academy of Florence. 1953. Ό Πλατωνισμος τής Αναγεν­ νήσεως. σσ. . σσ. σ σ . Τ ο υ α ύ τ ο ϋ . *Ηθ. Der Piatonismus der Renais­ sancezeit.Wien 1965 . Σ α κ ε λ λ α ρ ί ο υ Γ . Τ ω μ α δ ά κ η Ν . Πλήθων Γεμιστός Γεώργιος. σσ. σ σ . Conant. 7. Ή επίδραση τών συγχρόνων γεγονότων στις ιδέες του Γεμιστού. Αθήναι 1964. Kirchengeschichte 13. Ό Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων. Politische und gei- stige Strömungen im sterbenden Byzanz. 1904. 18. Zu Georgios Gemistos Plethon. Έγκυκλ. Β'. Θέματα χριστιανικής καί βυζαντινής φιλοσοφίας. R o c h o l l R. σ. 9. οτι. έν Έπετηρίς Έτ. Paris 1956. έν Αθήναις 1964. Τ α τ ά κ η Β. σσ. 397-414. έν Zeitschrift f. έν Archiv f.. 160 . τοποθετεί τήν ΐδρυσιν τής Ακαδημίας περί το ετος 1440. Γ ι ε ρ ο υ Χ. . καί Έθν. 1961. 363 . 10. σσ.185. Ο . ανωτέρω σημειώνομεν κατ' επιλογήν : 1. Theo­ logie 48. Freiburg . 12. Πειραιεύς 1961. Σ α β β ο π ο ύ λ ο υ Ε. στ. Bd 2. Μ α μ α λ ά κ η Ί . σσ. έν Zeitschrift f. Gesch. 157 .. 150 . Αντιθέτως ό H i r s c h b e r g e r J . 151 -161). Geschichte der Phi­ 7 losophie. σσ. 1961. επειδή θέλει προφανώς να έξάρη τήν σημασίαν τής έν Φλωρεντία παρα­ μονής καί δράσεως τοϋ Γεμιστοϋ.163. 1892. byz. Νικολάου Πρέπει παρά ταϋτα να λ ε χ θ ή . 1955. σσ. Στ. 363 - 370. S te i n L . Σ τ α υ ρ ο π ο ύ λ ο υ Γ .. τάς οποίας διεξήγαγεν ό ίδιος κατά τ ή ν π α ρ α μ ο ν ή ν του εις Ί τ α λ ί α ν έπ' ευκαιρία τ η ς έν Φερράρα . 17. . έν Θρησκ. Βυζ. Γεννήθηκα στο χίλια τε­ τρακόσια δύο. Pléthon et le platonisme de Mistra. D ö l g e r F r . 1897. 1957. Σπουδών 23. τ. .159 καί D e l l a T o r r e Α .

δέν μειώνει καθ' ήμας τήν αποδεδειγμένη ν σπουδαιότητα τοϋ φιλοσόφου τοϋ Μυστρα δια τήν Α ν α ­ γέννησιν. quasi Platonem alterum de mysteriis Piatonicis disputantem frequenter audivit . ή 1 ψ υ χ ή τ ή ς Π λ α τ ω ν ι κ ή ς Α κ α δ η μ ί α ς . Γ ρ η γ. PG 160. Opera Omnia. οί δε λ ό γ ο ι του ούδεμίαν επιδέχονται άμφι- σ β ή τ η σ ι ν : « M a g n u s C o s m u s . . Όρθώς μάλιστα τονίζεται. Χ α ρ ι τ ω ν ύ μ ο υ . οτι οί σχολαστικοί τής Ιταλίας. Ύμνωδία : PG 160. Cerniste Pléthon et son souvenir. ό M a r s i l i o Ficino εις τον π ρ ό λ ο γ ο ν τής μεταφράσεως του τοϋ Πλωτίνου. 258. sic animatus ut inde Academia quandam alta mente c o n c e p e r i t .. Έξ αύτοϋ έδιδάχθη τήν Ελληνική ν. 119. έθαύμαζον τον Πλήθωνα) οί προς εσπέραν οίκοϋντες καί τής τοϋ ανδρός σοφίας πείρα- Θέντες». 113. μάλιστα δέ τής «Περί ών 3 Αριστοτέλης προς Πλάτίονα οιαφέρεται» ( P G 160. ή οποία συγ- γραφεΐσα χάριν «τών Πλάτωνι προσκείμενων» κατά τ ή ν διάρκειαν τής 1. 889 . εργ. έν Byz. Πλήθωνος) r την επιστήμην και σοφίαν . T a e s c h n e r F r . » . Jahrbücher 8. 7-9. Προς τας υπέρ Αριστοτέλους Γεωργίου τοϋ Σχο- λαρίου αντιλήψεις (εις το έξης : Αντιλήψεις). .1930. ein Ver­ mittler zwischen Morgenland und Abendland zu Beginn der Renaissance. Γεμιστοϋ . Μονωδία : PG 160. οτι ό Χρυσολωράς έμαθήτευσε παρά Πλήθωνι. Ό Ζωροάστρης εις το φιλολογικόν σύσττιμα τοϋ Γ. L a u r e n t .1444) έχρημάτισε μαθητής τοϋ Μανουήλ Χρυσολωρά (f 1415).Πλήθωνος 299 Τ ο ϋ τ ο άνομολογεΐ καί ό κυριώτερος φιλόσοφος της Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς . M a r s i l i o F i c i n o . München 1968. . σ. 426 έξ.. οτι ή έπίδρασίς του είς τήν Δύσιν υπήρξε σπουδαιότερα ή εις τήν Ανατολή ν καθ' εαυτή ν. 24. Ελλήνων καί Βαρβάρων) δε μάλιστα (sc. .. σσ. .929). τοις έν εσπέρα σοφοΐς) καί οία τις εστίν αυτών ή σοφία ε γ ν ω μ ε ν».. 1929 . Les «Mémoires». όπως ό Leonardo Bruni. και εν τω άρίστφ φ ι λ ό σ ο φ α προβλήματα προέτεινε προς τους ημετέρους καί ούτοι αρκούντως τ à ς λύσεις τούτων ε π ε ξ ε ι ρ- y άζ ο ν τ ο». II. Απομνημονεύματα V. εργ. Torino 1962. και P ω μα ίων αυτών οι κρείττονες ύ π ε ρ η- γ ά σ θ η σ αν». ένθεν δέ διότι δέν εχομεν ανάλογον μαρτυρίαν. Bruni.neugr. μέ τήν βοήθειαν τής οποίας ήρχισεν από τοϋ έτους 1423 να μεταφράζη επί μέρους διάλογους τοϋ Πλάτωνος. Βλ. Geschichte der Philosophie. Ό Bruni (1369 . 3 : V. e cujus ore ferventi sic afflatus est pro- tinus. σ. 1950. έγνώ- ριζον τον Πλάτωνα προ τοϋ ταξιδιού τοϋ Πλήθωνος είς τήν έν λόγω χώραν.. Georgios Gemistos Plethon. 982 AB : «ήμεϊς δε και ενετύ- χομεν (sc. philosophum graecum nomine Gemistum cognomine Plethonem. . Τδε έπ' αύτοϋ : Κ n ö s Β. . ένθεν μέν διότι εκείνος ήτο πρεσβύτερος τούτου. Δεύτερον δέ δια τών συγγραφών του ά φ ' ενός. τους λόγους τοϋ ιδίου τοϋ Π λ ή θ ω ν ο ς . .. σ. Αντιθέτως όμως δέν αποκλείεται καί συνηγορεί υπέρ τής θέσεως μας λίαν θερμώς ή γνώμη τοϋ M a s a i . 1537. 813 D : «Οϋ (sc. μν. .. . Roma 1971. 344. έν Lettres d'humanité 9. ώστε είναι περιττόν να προσκομίσωμεν ένταΰθα μαρτυρίας περί αύτοϋ. Ή άποψις τοϋ D e l l a T o r r e Α. Τήν σημασίαν τοϋ Γεμιστοϋ δια τήν Αναγέννησιν αποδέχονται καί κατά τινα τρόπον εκθειάζουν σχεδόν πάντες οί περί αυτόν άσχοληθέντες νεώτεροι συγ­ γραφείς. Δέν είναι δυνατόν ν* άποδεχθώμεν τήν γνώμην τοϋ K a r l V o r l ä n d e r . ό όποιος ομιλεί περί άπ' ευθείας σχέσεων τοϋ φιλοσόφου τοϋ Μυστρα προς τον L.τούτων (sc. Πρβλ.. καθ' ην ό καρδινάλιος Ιουλιανός Cesarini «κ ε κ λ η κ ε προ ημών τον Νικαίας. Ωσαύτως τήν πληροφορίαν τοϋ Σ υ ρ ο π ο ύ λ ο υ Σ ι λ β .. σ. σ. μν. 443 έξ. III : Philosophie der Renaissance. Επίσης Ί ε ρ ω ν. τον σ ο φ ο ν Γεμιστόν και τον 'Λμηρούτζην. καί 456 έξ. . Μ ο ν ά χ ο υ . τ.. 807 D : «. σ.

Πυθαγόραν γαρ τοις άπα Ζωροάστρου συγγεγονότα εν τη * Ασία μάγοις ταύτην τήν φιλοσοφίαν μετελθεϊν δν δη Ζωροάστρην ίστοροϋσιν άλλοι τε και Πλούταρχος πεντακισχιλίοις τών Τρωικών γεγονέναι ετεοι πρεσβύτερον εϊ τ ω δε τοϋ to ου πιστόν. άλΧ ούν παλαιότατος αν εϊη τών όλως ονομαζόμενων σοφών τε και νομοθετών πλην Μηνός τοϋ Αιγυπτίου 1. άλλα την τών από Ζωροάστρου òtà τών Πυθαγορείων εις αυτόν κατεληλυθυϊαν. τ ή ς απλής συμπτώσεως. 2. Π λ ή θ . Τα αναφερόμενα εις τον Ζωροάστρην χωρία τών συγγραφών τοϋ Πλήθωνος. είς τα διασωθέντα καί προσιτά είς τον μελετητήν εργα τοϋ Πλήθωνος. οτι τόσον επί τοϋ πίνακος τοϋ Ραφαήλ όσον καί είς τον Π λ ή θ ω ν α είναι αισθητή ή παρουσία ενός χαρακτηριστικού προσώπου. τ. αντιθέτως το πρό­ βλημα γίνεται οξύ καί λαμβάνει ιδιάζουσα ν σημασία ν. Ή απάντησις τών ερωτημάτων τούτων επιχειρείται. άλλα καί διότι. ενα τών αναμφίβολων πρωτουργών καί εκ­ φραστών τ ή ς Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς επί φιλοσοφικοϋ πεδίου. είς τα όποια αναφέρεται ό Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ς . καί τών μαθητών του ά φ ' έτερου. ελέχθη ανωτέρω. Funde und Forschungen. 2 Kardinal Bessarion. Περί αύτοϋ ΐδε πλείονα: M ö h l e r L . Kardinal Bessarion als Theologe. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . . Νικολάου ι παραμονής του εις Φλωρεντίαν . τοϋ Ζωροάστρου.. δι' ό σ ω ν εκτί­ θενται κατωτέρω. εκ τών οποίων ιδιαιτέρας μνείας 2 άξιος είναι ό Καρδινάλιος Βησσαρίων . Αθήναι 1947. Τί έπεδίωκεν ό φιλόσοφος μας δια τ ή ς μνείας τοϋ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ . καίτοι αρι­ 9 θμητικώς ολίγα έν τούτοις είναι ικανά να μας δώσουν σαφή εικόνα τών έπ αύτοϋ απόψεων τοϋ φιλοσόφου : «έφιλοσόφηαέ τε (sc. Βησσαρίων ό Έλλην. ώς ύπεδηλώθη ανωτέρω. Paderborn 1967 . 1. όταν πρόκειται να έξετασθοϋν έπί μέρους ζητήματα όπως : Τ ι ς ή θέσις τοϋ Ζωροάστρου εις τήν φιλοσοφίαν τοϋ Πλήθωνος. 2. . Πόθεν ήντλησεν ούτος τάς περί αύτοϋ απόψεις. Αντιλήψεις: PG 160. Bde 3. Είναι κάτι περισσότερον. ή πατρότης τοιαύτης συγκρητιστικής κατευθύνσεως κατά τούς χρόνους τής Α ν α γ ε ν ν ή σ ε ω ς πρέπει ν ' άποδοθή είς τον Γεμιστόν. 1017 CD. Στ. Humanist und Staatsmann. Κ ύ ρ ο υ Ά χ. Είναι αξιόπιστος ή έπί τοϋ προκειμένου μαρτυρία Γενναδίου τ ο ϋ Σχολαρίου. κατέστη τό έναυσμα οϋτως ειπείν οξείας φιλοσοφικής διαμάχης είς το φθΐνον Βυζάνπον καί τ ή ν άναγεννωμένην Δύσιν. Πλάτων) ουκ Ιδίαν εαυτού σοφίαν τεμών. Καί ένω εις τον Ραφαήλ δέν θα πρέπει να αναζήτηση κανείς επακριβώς ήτιολογημένην τ ή ν παρουσίαν του αυτήν. . Χωρία ώς τα επόμενα. Paderborn 1923. ο χ ι μόνον διότι πρόκειται περί έργου τέχνης.300 Θεοδ. τό όποιον ποσώς ενδιαφέρεται δια τ ή ν ίστορικήν άλήθειαν καί σχέσιν.

έπειτα δέ καί τής τοϋ ούρανοϋ ουσίας οϋτε τούτον οϋτε ά?άον ούδένα θεών δημιουργών ποιών. ήκιστα δή Θεώ πάντων βασιλεί πρέπον το τοιοϋτον. Σχολάριε) μεν ούν άθεον ήμας φάσκων Αριστοτέλη συκοφαντεϊν. όταν ή παροϋσα εργασία είχε ν όλοκληρωθή. αυτός μάλλον ημάς συκοφαντείς" ου γαρ αθεον ημείς * Αριστοτέλη ουτ εφαμεν ούτε φαμέν θεούς ό'Αως τω ούρανω 7 εφιστάντα.. εϊ γε πάντας τε όισαύτως αυτούς δι αυτούς οντάς ποιεί. Καί αύται μεν αί παραθέσεις εκ τ η ς συγγραφής του Πλήθωνος. τ. 4. 1002 BC. τα από Ζωροάστρου ετι και ες ή μας σωζόμενα λόγια δήλοι συνα)δά οντά ταϊς Πλάτωνος πάντη ι τε και πάντως δόξαις» . εφ* αΐσπερ και κατεγελώντο. 1005 CD. Βλ. Γεμιστοϋ . έχουν συγκεν­ τρώσει οί J. επεί άγιστείαις φαύλαις οϋσαις ταις από Μηνός τέως ενέμενον. 984 AB. άλλα δια μέσου σώματος τε άνω?ιέθρου. Τόσον τα χωρία τοϋ Πλήθωνος όσον καί των άλλων συγγραφέων. τό γε προσεχές εαυτή όχημα πνεύμα δή τι ον πυρώδες... Zoroastre. Αντιλήψεις: PG 160. Β i d e ζ καί F . . «Συ (sc. Π λ ή θ. Ής δε ταύτην Πλάτων μετήλθε τήν σοφίαν. Ινα τα άλλα άφώ. ώσπερ Πλάτων τε καί οί άπα Ζωροάστρου πάντες. ον χρή κατά τε Ζωροάστρην καί Πλάτωνα αυτόν εξαίρετον τε είναι 4 καί θεοις τοις άλλοις ουκ εναρίθμιον» . Έδέξαντο δε καί Αιγυπτίων ιερείς μάλιστα τα Ζωροάστρου τούτου δόγματα καί ευδοκιμούν κατά γε δή τα δόγματα.» «Ήνόμασε (sc. ό Φιλόπονος) καί προ αύτοϋ Πλούταρχος είτε δή προσήκουσαν εϊτε 2 μή καί '*Αριστοτέλει προσποιοϋσι» . Ό γαρ πρώτον μεν τον θεών τών άλλων ήγούμενον θεάν ού καί τη θεότητι εξαίρετον τιθέμενος. Δυστυχώς τό έργον τοϋτο περιήλθεν είς χείρας μας. Αντιλήψεις : PG 160. οί όποιοι μνημονεύουν τον Ζωροάστρην. Π λ ή θ. κάκεϊνον άντιμερίτην τοις άλλοις εν τή τών σφαιρών διανομή. δια τ ή ς 1.Πλήθωνος 301 νομοθέτου τούτου σοφοϋ. «*Απαθανάτιζειν γαρ και τήν ψυχήν τήν ήμετέραν οι αυτοί (sc. Ostanès et Hystaspe d'après la tradition grecque. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα τοϋ Γ. άντιμερίτην γαρ τοις άλλοις τον μέγιστον αύτω θεον Αριστοτέλης ποιεί.. ουκ αμέσους ασωμάτου άνωλέθρου θνητώ σώματι συγγιγνομένου. ώσπερ οι τε σοφοί πάντες καί τών ιδιωτών το πλεί­ στον προς δε καί τοις φύσει γιγνομένοις τούτοις ούδένα νουν θείον κατά τών ανδρών τους θεοσεβεστέρους εφιστάς. 3. ό τα τοιαύτα άπαντα νοσών πώς ουκ 3 ες άθεότητα αποκλίνων εστί. 7-263. . 1009 D-1010 Α. 2. άλλα παραπλήσιας άλλης ουσίας. ο Α ρ ι σ τ ο τ έ λ η ς τον Θεό ν) πατέρα. C u m o n t είς τό δίτομον έργον των : Les Mages hellé- nisés. Αντιλήψεις: PG 160. Π λ ή θ. Καί ταύτην τήν δόξαν από Ζωροάστρου ες τους περί Πλάτωνα κατεληλυθυϊαν Ιωάννης τε (sc. Π λ ή θ. Αντιλήψεις : PG 160. II. περί τον Πλάτωνα) σώμα τι άξιοϋσι. άλΧ ες άθεότητα αυτόν άποκλίνειν φαμέν τε καί εφαμεν καί μάλα εν δίκη. . ώσπερ καί τοϋτο Πλάτων τε καί οί από Ζωροάστρου τον αυτόν θεον καλοϋαιν. ω μέσω αυτήν χρωμένην και τω θνητώ ποτε τώδε σώματι συγγίγνεσθαι. σσ. Paris 1938.

84 καί Alex. σ. «Δήλοι ούν είσιν άλαλοι συχνοί ανθρώπων τοις άπο Ζωροάστρου τούτοις συνωδούς πη κατάστησα- μενοι τάς δόξας. σσ. 276 . ανωθέν τε κατιέναι. . Τάς γε μήν δαιμόνιας ψνχάς τή μεν άλλη ου πολλώ τών ανθρωπίνων διαφέρειν. καί ζωώσουσαν καί κοσμήσουσαν εκ τών 2 δυνατών. σ... ώσπερ ονδε Πλάτων οί δε τιθέμενοι τή δόξη π α ρ ' ΑΙγνπτίων είς τοϋτο προηγμένοΓ ον γαρ τά τε μαγικά λόγια τών από Ζωροάστρον μάγων. 3. οις καί Πυθαγόρας εσπετο καί Πλάτων αυτός ταύτην φαίνεται προσιέμενος τήν δόξαν εν οϊς r ι φησί' H φύσις ου πείθει είναι τους δαίμονας αγνούς» . Τάς δε τών άστρων πολύ ετι καί αυτών τών γε δαιμονίων κρείττους οϋσας. τω θνητώ τώδε σώματι θητεύουσαν. . .278. ώς τριχή τά οντά διέλοΐ' καί τή μεν πρώτη αυτών μοίρα Ήρομάζην 5 έφιστώη. άθά- νατον οϋσαν.. Ταύταις δε ταϊς δόξαις καί οί άπο Ζωροάστρου 3 ούτοι μάγοι φαίνονται ετι πρότερον χρώμενοι» . . . Άπόκρισις προς Βησσαρίωνα. Βλ. . 331. τοις οϋτω δια μέγεθος δραστικής δυνάμεως λαμπρόις τούτοις σώμασι. μάλιστα γε μήν καί οί περί τε Πυθαγόραν καί Πλάτωνα σοφοί.302 θεοδ. κατ.. Traité des Lois. «Οί άπο Ζωροάστρου μάγοι νομίζουσιν. σημ. 3. Οί μεν αυτών δήλοι είσιν ον παραδεχόμενοι. άλΧ εψυχώσθαι καί αύτω τω ετέρω τε καί άλόγω ψυχής εϊδει (ο δή ψυχής λογικής εϊδωλον οί σοφοί καλοϋσι). σ. οίον όχτ)μαχι εαυ­ τής. 80 (εις τό έξης : Gallaei) καί A l e x a n d r e C . Π λ ή θ. 274 έξ. «Οί περί τε Πνθαγόραν καί Πλάτωνα σοφοί τήν ψυχήν ου πάνχη χωριστήν ούσίαν παντός σώματος νομίζουσιν . . Sibyllina Oracula. οις φησι περί αύτοϋ ό Πλού­ ταρχος. Amstelodami 1689. κρείττοσι καί όχήμασι χρήσθαι. καί αύθις ενθένδε εκεϊσε άποχωρεϊν» . τήν ψυχήν τήν άνθρωπίνην. άμίκτους τή γε θνητή είναι φύσει. καί ταϊς άλλαις ταις ταύταις έπομέναις ψυχής δυνάμεσιν άλόγοις. Διασάφησις : Gallaei. Pléthon. Ό Ζωροάστρης μνημονεύεται ωσαύτως εις τ ή ν άπόκρισιν τοϋ Γεμιστοϋ είς τεθείσας αύτω ερωτήσεις ύπό τοϋ Βησσαρί­ ωνος καί εις τα σ χ ό λ ι α του τών «Μαγικών λογίων τών από τοϋ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ ν μάγων» : « Εχι τήν ϋλην Πρόκλος μεν από τον πρώτον αίτιον παράγει. Amsterdam 2 1966 . συναπαθανατίζουσαν καί αυτό τή προσέχει επαφή' είναι δ' ούδε το τοι­ ούτον αυτής όχημα αψυχον καθ' αυτό.. 2. (εις τό έξης : Alex. φαντασία τε δή κεκοσμημένω καί αίσθήσει. Νικολάου οποίας οδτος απήντησε προς τον Σ χ ο λ ά ρ ι ο ν σχετικώς μέ τάς υπέρ Α ρ ι ­ στοτέλους αντιλήψεις του. τήν ψυχήν σώματι άεί συνεϊναι αίθερίω. Διασάφησις τών έν τοις μαγικοΐς λογίοις άσαφέστερον είρημένων (είς το έξης : Διασάφησις) : G a l l a e i Ser. Πλω­ τίνος δε άπα τής μετά το πρώτον δευτέρας καί νοητής ουσίας τήν περί δαι­ μόνων πονηρών δόξαν. 717 C. α' : PG 161. Π λ ή θ. Στ. σσ. γενναιοτέρας δε δμως οϋσας αύτάς τε καί γενναιοτέροις όχήμασι χρωμένας. επεί καί εκείνοις ετι τών Ζο)ροάστρου.. ήτοι επί τινα χρόνον εργασομένην αύτω. Π λ ή θ. τοϋτον δ' είναι τον ύπό τών λογίων πατέρα καλούμενοι τή Ó εσχάτη 1. ώσπερ καί άλλοι συχνοί.).

. . καί εκείνο αίτιον απάντων τών καλών. ώς καί πεντακισχιλίοις ετεσι τών Τρωικών πρεσβύ- 1 τερον ιστορεϊσθαι» . αν κρίνωμεν από τ ή ν α ρ χ ή ν τ ή ς συγγραφής : «Ή βίβλος ήδε περιέχει Θεολογίαν μεν τήν κατά Ζωροάστρην τε καί Πλάτωνα. έπί το ώς μά­ λιστα δή φιλοσοφία συνωδόν Ηθικά κατά τε τούς αυτούς σοφούς (sc. Νόμοι. 2. δς τάς ^Ελευσίνιας τελετάς ''Άθηναίοις επί τή τής ημετέρας ψυχής αθανασία κατέ­ στησε. 30-32. Έ κ τ ο ς τοϋ ώς άνω αποσπάσματος περί τοϋ Ζωροάστρου γίνεται λόγος καί είς τ ά ακόλουθα δύο : «Ημείς μέν δή ηγεμόνας ποιούμεθα τών λόγων. Νόμοι : Alex. . Πλούταρχος. 4. Δυστυχώς τοϋτο δέν περιεσώθη μέχρις ημών άκέραιον. Π λ ή θ. Α'. τον μετά γ ε Ώρομάζην διπλάσιον. Είς γνωστά σήμερον χειρόγραφα έχουν διασωθή καί έτερα τμήματα τών Νόμων. ενα μέν νομοθετών καί σοφών τον αυτόν παλαιότατον. καί τρίτον περί τά τρίτα. 2. ών ακοή ϊσμεν. Ζωρο­ άστρην.90 καί Alex. Μετά δε τοϋτον. ελκομένοις έκάστοις εκ τοϋ ου πάνυ τοι συνωδοϋ φιλοσοφία. Π λ ή θ. Πλωτίνος. 302. καί τούτον δ' αν είναι τον δεύτερον νουν καλού μενον ύπό τών λογίων άλΧ Ώρομάζην μεν ήλιου.Πλήθωνος 303 Άριμάνην Μίθρην δέ τή μέση. τούς Ν ό μ ο υ ς του. σσ. 2: Alex... Ό Ζωροάστρης είς τό φιλοσοφικον σύστημα του Γ. A l e x a n d r e . ανωτέρω σ. ες ας Ζωροάστρης τε καί Πλάτος τά όντα διηρήκεσαν. Λιασάφησις : Gallaei.291. Περί τον πάντων βασιλέα πάντ εστί. 2. ονομαζόμενων τών δια φιλοσοφίας αναγνωριζομένου θεών τοις πατρίοις τοις "Ελλησι θεών όνόμασιν. καί Μίνω Κρητών γενόμενον νομοθέτην. σημ. εχομεν ελάχιστα μόνον τμήματα του. τα όποια δέν περιλαμβάνονται είς τήν ύπάρχουσαν εκ- δοσιν. άίδιον δέ' τρίτην δέ. καί Λνκοϋργον Λακεδαιμο­ νίων . Π λ ή θ. 88 . Ό Γεννάδιος ό Σ χ ο λ ά ρ ι ο ς παρέδωκε τοϋτο είς τό πΰρ μετά τ ο ν θάνατον τοϋ συγγραφέως.. Ζ ω ρ ο ­ 3 ά σ τ ρ η ν τε καί Πλάτωνα) καί ετι μήν τούς Στοϊίκούς» . έπί δέ πάσι τούτοις Πυθαγόραν τε καί Πλάτωνα. Οισπερ πάντως συνορδά και τά Πλάτωνος εκείνα έστι. 279 . Μήδοις τε καί Πέρσαις καί τών άλλων τοις πλείστοις τών πάλαι κατά τήν Άσίαν. σ. 3. άλλους τε καί Εϋμολπον. είναι πρώτην μεν τήν αιώνων δευτέραν δέ τήν εγχρονον μέν.. δια τάς υπό τών ποιητών διαστροφάς. τά όποια έξέδωκεν ό 2 C . . ών εύδοκιμώτατοι Παρμενί­ 4 δης. Τίμαιος. Γεμιστού . Μοίρας δέ τρεις. Ίάμβλιχος» .. τριπλάσιον εαυτόν έφεστακέναΐ' Μίθρην δε δηλονότι. σσ. Κ ρ ι τ ι κ ή ε κ δ ο σ ι ς τ ώ ν α π ά ν τ ω ν τοΰ Πλήθωνος είναι αναγκαία. ον γ ε δή και Κνρον Περσιστι καλεΐσθαι. «Ταϋτα τά 1. Έ ν τ α ϋ θ α ή μνεία τοϋ Ζωροάστρου θα πρέπει να ή τ ο συχνότερα. καί τούς άπ αυτών πολλούς τε καί αγαθούς γενομένους φιλοσόφους. και εκείνου ένεκα πάντα. σ σ . τήν θνητήν Ζωροάστρην δέ φησι Πλούταρχος ούτω παλαιόν τινα γεγονέναι. Βλ. Πορφύριος. Τ έ λ ο ς απαντάται το όνομα τοϋ Ζωροάστρου είς το κυριώτερον έργον τοϋ Γεμιστοϋ. τών τε θείων καί άλλων καλών τών π/σειστών έπιφανέστα- τον γενόμενον έξηγητήν. δεύτερον δε περί τά δεύτερα.

. ΕΙ γάρ τοις άπ* εκείνον Ιερεϋσι τ à δόγματα τοις γ ε Ζωροαστρείοις τοχποις παραπλήσιον έσχεν. Νόμοι. Πράγματι είς αυτήν εχομεν έν συνόψει καί ακρίβεια τά ύπό του Π λ ή θ ω ν ο ς πρεσβευόμενα δόγματα. Νικολάου δόγματα (sc. Συγκεφαλαίωσις : PG 160. ούτοι μήν καί τής ακριβείας είς άπαν γε εφικνονμένους. τό παν άΐδιον Διΐ γέγονεν. άλΧ ούτοι καί παρά Μηνός τοιαϋτα έκδεδόσθαι αυτά φήσομεν. . . είς τά όποια μνημονεύεται τό όνομα τοϋ Ζωροάστρου. . ή καί ή κατά τ ε Πνθαγόραν καί Πλάτωνα σννενήνεκται φιλο­ σοφία. Τ ή ν συγκεφαλαίωσιν ταύτην χαρακτηρίζει ό Masai προσφυώς ώς «un véritable credo de la religion de 3 Pléthon — en douze articles. 262. Π λ ή θ .304 θεοδ. Ταϋτα έν εκτάσει καί έπί λέξει τά κείμενα. . ώς ταύτα διεμορφώθησαν περί τάς δυσμάς τοϋ βίου του. ήμεϊς κρατίστη ονση τή κατά Ζωροάστρην ταύτη προστιθέμεθα. σσ. comme celui de l'Église» . τοις γε δή άπ εν­ νοιών κοινών τών ύπό θεών ταϊς ψνχαϊς ημών έντεθειμένοπ κα?^ώς τε και εν όρμωμένοις' άλΧ οτι τών ές ημάς ονομαζόμενων ούτος δογμάτων τών γε ορθών εξηγητής έστιν ο παλαιότατος. Προετιμήθη ή τοιουτότροπος παράθεσίς των. Ταϋτα Ζωροάστρη και τοις νπ' αύτοϋ. έν οϊς καί τούς 9 τε Ιβήρων τών έσπερίων γεγονέναι. 2. 1. άμα τε καί 3 αύθις ποτε εσται. γεγονέναι τε ουδέν ούδεπώποτε καινόν. εστί <5' οτε παρ έλάττοσι κρατεί. τάς δ" άλλας φανλοτέρας. εργ. μέγιστος θ ε ό ς Ζεύς. σ. καί τούτων αν άλλην άλλης τής κρατίστης έγγντέρω. δ μή καί πρότερόν ποτε ταύτα γέγονε τή Ιδέα. τούτονς μέν γε καί Ζο^ροάστρη τούτο) σνγχρόνως σχεδόν έσχηκότας. 3. κλπ.. 973 -974 καί Alex. σσ. M a s a i . .) τοις άπο Πνθαγόρον μάλιστα και Πλά­ 9 τωνος δέδοκται σοφοις. Γεγονέναι μέν ονν καί άλλοις άλλονς νόμονς επιεικείς τινας' καί εΐναί γε ένίονς τών μέν Ζο^ροαστρείων τούτων τοις δόγμασιν ούκ άπ(ο- δούς. τάς δέ πορρωτέρω. τά τοιαύτα άναφέρομεν τών δογμάτων. Καθώς επίσης καί είς τον τίτλο ν : «Ζωροαστρείων τε καί 2 Πλατωνικών δογμάτων σνγκεφαλαίίοσις» . 43: Alex. καν ει εστί μέν οτε πλείοσιν. άλλοις 5 Ó άλλων γιγνομένων καί διαφόρων περί τοϋ θείον άνθρώποις τών δοξών. ον σοφόν τ iva φήσομεν ουδέ σπονδαιον γεγονέναι νο­ μοθέτην . Π λ ή θ . πλείοσιν ή πεντακισχιλίοις ίστορού- r μενος τής Ηρακλείδων καθόδον έτεσι πρεσβύτερος. Επεί ό' ανάγκη. ονδέ γίγνεσθαι. ενα δή άνδρα άρχαιότατον τών γε έν μνήμη. 252-256. καί πορρωτάτου δή ένίας. Γ . . Τον γάρ τοι Μήνα τών Αιγνπτίων νομοθέτην. ούκ άπ εκείνον και ήρχθαι ηγούμενοι αντά' σνναιδια γαρ αν τω παντι ούρανώ και άνθρώποις ταϋτα δή τάληθή δόγματα είναι. 1-3-1972 . . καί άμα πατρίω ι καί ήμϊν ονση» . μίαν μέν καί τήν αυτήν αεί τήν κρατίστην είναι. 233 έξ. εις τρία διαί- ρεσις τής τών πάντων ουσίας. ακρίβεια τε τών άλλων άπασών πλεονεκτούση δοξών. ετι αϋ καί τούτον πλείοσιν ή τρισχιλίοις ετεσιν ίστο- ρούμενον πρεσβύτερον. Στ. . . μν. Ες δν ήμεις. άθέον μέν ονδενος οντος γε εθνονς.. .

οτι οί Νόμοι εγράφησαν μετά τ ό είς Ί τ α λ ί α ν ταξίδιόν του. εργ. Γεμιστού . 1903. έν Έπ. δοθέντος. Πρβλ. δια μίαν περιωρισμένην άναθεώρησιν τών απόψεων του. σ σ . Τήν γνώμην αυτού ακολουθεί καί ό T a y l o r J. Geschichte der Philosophie der Renaissance. Συν- 3 τασσόμεθα μέ τ ή ν γνώμην τοϋ Ν .. S c h u l t z e F r .Πλήθωνος 305 ώστε ό καθείς να δύναται να μόρφωση άμερολήπτως καί εκ πρώτης χειρός e ιδίαν γνώμη v. ήτοι έκ τών μετά τ ή ν ελευσίν του είς Ί τ α λ ί α ν ετών. 83. 402. Bd I: Georgios Gemistos Plethon und seine reformatorischen Bestrebungen. Γ. σ. 55 έξ. Κ α ­ ν ε λ λ ο π ο ύ λ ο υ . συγχρόνως. ενθ' αν. Βιβλιοκρισία. ' Α μ φ ι σ β ή τ η σ ι ς εγείρεται ώς προς τον χ ρ ό ν ο ν συγγραφής τών Νόμων ι καί (ορισμένοι. Έ ξ άλλου ώς εν έπιπρόσθετον επιχείρημα. 371 καί 366. εργ. Παν/μίου 1. Τ ω μ α δ ά κ η . . M a s a i . Ευθύς αμέσως πρέπει να σημειωθή. Menasha. e H φιλοσοφική καί έν γένει ανθρωπιστική κατάρτισις καί εμβρίθεια 1. 517. 3. αναφερόντα τον Ζωροάστρην έργα τοϋ Γεμιστοϋ. Ή longe lateque έξέτασις τοϋ θέματος ένταϋθα δέν είναι δυνατή. 270. Έπετηρις Εταιρείας Βυζαντινών Σπονδών. *0 Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα τοϋ Γ. οτι άπαντα τά εργα. Κ α ζ ά ζ η Ν . καί 116 έξ. σ. πρέπει να θεωρηθή καί αυτή ή μνεία τοϋ ονόματος τοϋ Ζωροάστρου. Τά λοιπά π λ ή ν τών Νόμων. Έπετ. Γ. μν. έξ ών ούτοι αποτελούνται. Τωμαδάκη . θεωροϋντες ίκανόν τό ώς άνω χρονικόν διάστημα διά τε τήν συγγραφήν καί άναθεώρησιν ώρισμένων αντιλήψεων του. από τ ή ς επιστροφής του έκ τής Συνόδου (1441 - 1442) μέχρι τοϋ θανάτου του. προέρχονται πιθανώτατα εκ τής πρεσβυ- τικής του φιλοσόφου ηλικίας. οτι ό Γεμιστός ή ρ χ ι σ ε να γράφη τούς Νόμους του π ρ ό τής έν Φλωρεντία καί Φερράρα παραμονής του.. θέλουν να πιστεύουν. σ. Τ ο ϋ α υ τ ο ύ . αλλά προϋποθέτουν χ ρ ο ν ι κ ή ν τινα άπόστασιν μεταξύ των. Georgius Gemistus Pletho's criticism of Plato und Aristotle. σ. Ή επίδραση. οτι δέν εγράφησαν καί τά τρία βιβλία.. Έθν. Μ α μ α λ ά κ η . έξ ών ελήφθη­ σαν τά ανωτέρω αποσπάσματα.. καί οτι τά δύο τελευταία αποτελούν τρόπον τινά 2 μίαν «δευτέραν περισσότερον άνεπτυγμένην σ ύ ν τ α ξ ι ν » . "Ετος AH' 20 . 438. ιδιαιτέρως ξένοι μελετηταί . Λαμβανομένης ύπ' όψιν πρωτίστως τής διαπιστώσεως αυτής δέν θεωρούν ούτοι επαρκές τό χρονικόν διάστημα. Jena 1874. Wis. μν. προέρχονται κατά τό μάλλον καί ήττον έκ τής μετά τήν Σύνοδον χρονικής περιόδου. καίτοι περιωρισμένης απο­ δεικτικής ισχύος. σσ. H έν συνεχεία αναφορά μας εις αυτά γίνεται αδιακρίτως καί άνευ ιδιαιτέρας παραπομπής. 2. στ. Πλήθων καί ό κοινωνισμός κατά τήν Άναγέννησιν. . κατά τ ή ν οποίαν ό συγγραφεύς έπανεξετάσας καί άπολακτίσας τινάς τών ιδεών του εξικνείται είς νέας σχέσιν έχουσας καί μέ τον Ζωροάστρην. 31. Διατί λοιπόν να μή τοποθετηθή καί ή έξ ο λ ο κ λ ή ρ ο υ συγγραφή τών Νόμων κατά τήν ώς άνω περίοδον. 1921. οία παρατηρείται μεταξύ τοϋ πρώτου καί τών δύο τελευταίων βιβλίων. Πρβλ. σ.

306 Θεοδ. Der Neid bei Joh. 42. Μ α μ α λ ά κ π Ί · . 822 C D ) καί αί έπί πασι τούτοις ατέρμονες καί ανωφελείς καί «μικρολόγοι» ζητήσεις καί συζητήσεις κατά τ ή ν Σύνο- δον συνετέλεσαν. οτι ό Γεμιστός. ώστ' αν απαξιούν μή ον προς τοις άλλοις και τω γινώσκεσθαι ώφελεϊν ημάς.1437. Ή άντίληψις. ώστε ό άνθρωπος έν τω μέτρω τ ή ς νοητικής του αναπτύξεως να δύναται να γνωρίση τ ό ν Θεό ν. σ. 16). Bonn 1969. ει μήτε εβονλοντο καί ζητεϊν αν περί αντών ημάς» καί σ. Τοιαύτη ιδέα είναι ή τής φυσικής. 44 έξ. 40 : «Ον γαρ αν οί θεοί μάτην ημάς τών γε σφετέρων τούτων ε π ο ί ο ν ν ζ η τ η τ ι κ ο ν ς.. . λογικόις τε όμως και ον παντάπασιν αντον ά?άοτρίοις τήν φύσιν γεγόνασιν. Chrysostomus unter Berücksichtigung der griechischen Philosophie. ό κίνδυνος δια τ ή ν έν παρακμή τελοϋσαν καί τα λοίσθια πνέουσαν Αύτοκρατορίαν. ουχί δια τοϋτο καν αγνωστον εϊη ήμϊν. . Κ α τ αυτήν ό θ ε ό ς αποκαλύπτει εαυτόν είς τ ή ν φύσιν καί εντυπώνει είς τόν άνθρωπον τ ή ν προς αυτόν κλίσιν καί γνωσιολογικήν ικανότητα. Ό Γ. Ό ορός καθ' εαυτόν είναι χριστιανικός καί άφορα είς τ ή ν θεολογικήν γνωσιολο- 5 γίαν. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . προετίμησε καί έξέφρασεν απόψεις. 2. Εΐπομεν προηγουμένως. αί όποΐαι άντα- πεκρίνοντο περισσότερον εις τόν λογισμόν του. περί τ ή ς οποίας ό ίδιος ό φιλόσοφος ομιλεί είς τό υπόμνημα του προς τόν βασιλέα Μανουήλ (15 : P G . ή δ η έν Ι τ α λ ί α ευρισκόμενος. Ονς καί ζητητικονς τών έαντον δια τοϋτο αν καί εποίησεν. 3 : Alex. 247 a 7 καί Τίμ.. άποκαλύψεως.2). ό όποιος πρώτος είς αντίθεσιν τής μέχρι τότε κρατούσης πεποιθήσεως περί τοϋ φθόνου τών θεών τήν υπεστήριξε (βλ. Consensus omnium καί κοινοί εννοιαι.. Π λ ή θ. Α'. τόν «ουκ άμάρτνρον» εαυτόν άφέντα (Πρξ. Γεμιστός έν Πελοποννήσω από τοϋ 1414. Νικολάου τοϋ Πλήθωνος. Ίνα καί ζητοϊμεν. άφοϋ απέρριψε τ ή ν χ ρ ι σ τ ι α - νικήν πίστιν τελείως. 42 : «οϋτε φθονερον το 0 ε I ο ν. Ώ ς περιεχόμενον απαντάται καί έν τή θύραθεν γραμματεία. Θεσσαλονίκη 1939. Α π ο ρ ρ ί π τ ε ι λοιπόν κάθε θείαν άποκάλυψιν 1. 160.». Ό Π λ ή θ ω ν ομιλεί περί «σνναΐό ί ω ν» «τω π α ν τ I κ al à ν- θ ρ ώ π ο t ς» «αληθών δ ο γ μ ά τ ω ν». . Φαΐδρ. Πρβλ. οτι ου φθονερόν το θείον μετ' έμφάσεως επαναλαμβανόμενη ύπό τοϋ Πλήθωνος οφείλει τήν πατρότητα της είς τον Πλάτωνα. ώστε ό Γεμιστός. σ. Πρβλ. 2. τών οποίων «ζ η τ η τ ι κ ο ν ς» 2 μας έδημιούργησαν οί θ ε ο ί . Ή επίδραση. πλείονα N i k o l a o u Th. ν' αναθεώ­ ρηση ριζικώς τάς θρησκευτικάς καί κοσμοθεωρητικάς πεποιθήσεις του — μέχρι τότε «συμβιβάζει έν έαυτω τ ή ν διδασκαλίαν τ ή ς ορθοδόξου ε κ κ λ η ­ 1 σίας προς τ ή ν άρχαίαν έλληνικήν φιλοσοφίαν» — καί άποκλίνη προς λογικώς όρθοτέρας καί προσιτωτέρας αύτω απόψεις. σσ. 14. 522. θα έλέγομεν. Οντ' αν ει οτι μάλιστα κρεϊττόν εστίν ή καθ' ημάς το θείον. ή χρεωκοπία καί αδυναμία τής ε κ κ λ η σ ι α σ τ ι κ ή ς καί έν γένει πνευματικής ηγεσίας ν ' αναζωογονήσουν καί εμψυχώσουν το δεινώς χειμαζόμενο ν Έ θ ν ο ς . Νόμοι. 29 e 1 . Στ. σ. ή κατάπτωσις καί οκνηρία τών μοναχών.

σ. 3. Πρβλ. ne distinguait pas suffisamment les apports des générations successives». . ή οποία καί έγένετο δια τών Προφητών. München 1970. R u n c i m a n St. Ν η σ ι ώ τ η Ν .. καθότι «ουδέν ονδεπώποτε» υπάρχει νέον.. όπως συμ­ 3 φωνούν πάντες οί θεολόγουντες όλων τών εποχών . εις ποιον βαθμόν καί έκτασιν. άν ναί. 166 : «Le platonisme de Pléthon était trop peu critique. 18. αλλά προϋφίστανται έν «vfj Ιδέα». ό όποιος τόση ν εμφασιν δίδει είς τήν άκρίβειαν τών γνώσεων του.. μν.Πλήθωνος 307 καί τάσσεται υπέρ μιας φυσικής άποκαλύψεως. Ή ρ κ έ σ θ η προδήλως νά μείνη είς τ ή ν σκιάν του καί δέν έλαβε τόν κόπον ν' άναρριχηθή έπί τοϋ δένδρου. εργ. Είναι άμφίβολον. οτι ό Πλήθων. τ ή ν οποίαν ρίπτει είς τό σημεϊον τούτο τό δένδρον τοϋ ίδεατοϋ κόσμου τοϋ Πλάτωνος. χωρίς νά είναι τελείως άσχετος προς τ ό ν έκλεκτικισμόν τής Νεωτέρας Α κ α δ η μ ί α ς καί τοϋ Μέσου 2 καλουμένου Πλατωνισμοϋ . Das Patriarchat von Konstantinopel. trop peu historique. Περί ών Αριστοτέλης προς Πλάτωνα διαφέρεται) contains many passages from which it is possible to show that Pletho did not even consult the passages of Pla­ to and Aristotle upon which the criticisms were based». τοϋ Υίοϋ τοϋ Θεοϋ. Τά προαναφερθέντα συναΐδια δόγματα αποτελούν δια τόν Λόγιον τοϋ Μυστρα αυτάρκη π η γ ή ν. ενός consensus omnium. Γεμιστού . καί τήν γνώμην τοϋ M a s a i . σ. Αύτη έ χ ρ η ζ ε συμπληρώσεως. εργ. καί.. είναι αγνωστον καί δυσκαθόριστον.. θα εύρε τήν εύκαιρίαν ν' ανάγνωση τάς λέξεις τοϋ διδα­ σκάλου του. 121. γεύεται τούς καρπούς του καί επιμελώς διακηρύσσει τό αειθαλές τών φύλλων του* π λ ή ν όμως κ α θ ' όλως ίδικόν του τρόπον. Παρά ταϋτα ευθύς κατωτέρω (σ. Α ν τ ι θ έ τ ω ς προς τ ή ν άπο- ψιν αυτήν ό Χριστιανισμός δέν θεωρεί τ ή ν φυσικήν άποκάλυψιν αυτάρκη γνωσιολογική ν π η γ ή ν. 37) υποθέτει ό ώς άνω συγγραφεύς. . καίτοι σύμφυτα τ ω περιβάλλοντι ημάς κόσμω καί ήμϊν.. Ό πλατωνι- σμός του δέν διακρίνεται δι' ίδιαιτέραν βαθύτητα καί δέν διεκδικεί π ο λ λ ή ν π ρ ω τ ο τ υ π ί α ν φέρει μάλλον νεοπλατωνικόν μανδύαν. Προλεγόμενα είς τήν θεολογικήν Γνωσιολογίαν. Επίσης τήν διαπίστωσιν τοϋ T a y l o r . σ. 2. μν. μείναντος όμως καί μετ' αυτήν τοϋ Θεοϋ άγνωστου καί ακατάληπτου ώς προς τ ή ν ούσίαν αύτοϋ. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. Είναι γεγονός. 1. Αθήναι 1965. δέν είναί τι καινόν. αν άνέγνωσε τόν ίδιον τόν Πλάτωνα. α π ό τ ή ς οποίας εκλήθη ό άνθρωπος ν' άντληση τάς περί Θεοϋ καί τοϋ παντός αντιλήψεις του. σ. Τά δόγματα ταύτα. 36 : «It is true that many if not all the points in respect to which Pletho represented Plato as differing from Aristotle were suggested to Pletho directly by later writers and the De differentia (sc. ι όπως προσφυώς σημειώνει έν προκειμένω ό Runciman . οτι ό Γεμιστός ζή καί κινείται ύπό τό δένδρον τοϋτο. τών λοιπών Συγγραφέων τής Παλαιάς Διαθήκης καί κυρίως τοϋ Ί η σ ο ϋ Χ ρ ι σ τ ο ύ . είς τό πρόσωπον τών οποίων εχομεν τ ή ν ύπερφυσικήν άποκάλυψιν. Ι σ χ υ ρ ά είναι ή ά π ή χ η σ ι ς καί ιδιαιτέρως αισθητή ή σκιά.

8). εκδ. δια τής καλής καί δεούσης χ ρ ή σ ε ω ς τ ή ς οποίας διασφαλί­ ζεται καί κατορθώνεται ή ορθή καί βέλτιστη έξήγησις τών δογμάτων. 21. ά?. Περί μίξεως. . Vet. 3 : Alex.. Armin. 1. Α φ ρ ο δ ι σ ι έ ω ς . 110: «ουδέν γάρ οί θεοί φανερώς έθέσπισαν. VII.. Lipsiae 1888 .ον γάρ αν θείας γε ανεν μαντείας. Περί του μή χράν έμμετρα νυν τήν Πυθίαν. σ. 142. VIII. Νικολάου Τά «αληθή δόγματα». Ώ ρ ι- γ έ ν ο υ ς . 12 έξ.». 154. 14: Stoic. μίαν γνωσιολογικοθεο- λ ο γ ι κ ή ν αρχήν.. Νόμοι. Επίσης Γ'. Bernardakis. Moralia. III. 9. Π λ ή θ. "Οπως ό Γεμιστός ούτω καί ό Χρύσιπ­ πος έθεώρει αύτάς «κριτήρια τής αληθείας». Εκτενώς θα συνε- ζητεΐτο τό παρόν θέμα είς τό άπολεσθέν έργον τοϋ Χ ρ υ σ ί π π ο υ . Ψ ε λ λ ο ύ Μ. τί ώς αλήθεια αποδεκτό ν καί τί ώς ψευδός άπορ- ρ ι π τ έ ο ν πρόκειται καί παρά Χρυσίππω δι' έν έμφυτον επιστημολογικό ν στοιχείο ν.. 42. De civ. 7. II. τοϋ οποίου όμως ουδέν τμήμα σώζεται. . 53 : SVF. εκδ. 86 : «. άλλα συνεπτυγμέναι τρόπον τινά καί συνε- ι σκιασμέναι ή . II. Χρύσιππος) ημάς παρά τής φύσεως λαβείν ταύτας». Πρβλ. 54 : Ό Θεός «ούτε λέγει οντε κρύπτει. Περί τών εννοιών προς Λαοδάμαντα. 2. δέν ήσαν έν άρχή σαφώς εκπεφρασμένοι άλήθειαι. Στ.. καί A u g u s t . C i c e r . φυσικάς δηλονότι γνωσιο- λογικάς καταβολάς τ ή ς ανθρωπινής ψυχής ίκανάς νά μας βοηθήσουν. αλλά δι αινιγμάτων». I. Π λ ο υ ­ τ ά ρ χ ο υ .1896. τόμοι 1 -7. . VIII. σ. 52 : SVF. πειράται πιστονσθαι δια τών κοινών εννοιών. 51. Πρβλ. Berlin 1856.. 14 : Alex. Tusc. IV. III. Dei. . Disp. «αινίγματα. προ πάσης εμπειρίας. Wolff. ώς δέχεται αυτά ό Γεμιστός. 25. 33.λά ση­ μαίνει». σ. εκδ. . ή τής «αληθείας κατάληψις». σ. ώστε νά πληροφορηθώμεν. I. σ. ώς θα ελεγεν ό Πορφύριος. 700 C : «"Εννοιαν εσχε θεοϋ άνθρωπος άπο τής τών όντων τάξεως. II. Πρβλ. Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . τοϋ οποίου τόν τίτλον διέσωσεν ό Δ ι ο γ . . τών θεών) 2 λόγον ούκ άποτενξόμεθα» . άπο τής εις τά πάντα διοικούσης προνοίας». 41. «Χρώμενοι γαρ à ρ χ a I ς τ α ι ς κοινή πασιν άνθρώποις ύπό θεών διδομέναις ε ν ν ο ί α ι ς τε και περί τον θείον μαντείαις. Fragm. 28 έξ.. Κατά Κέλσου. 3. 216. . τοϋ Β' βι­ βλίου : «Πρόληψις κοινών εννοιών» (Alex. Περί τής έκ λογίων φιλοσοφίας.» . τονίζεται είς έτερον χωρίον. Α λ ε ξ . μάλιστα δέ κριτήρια τής αλη­ θείας φησιν (sc. Βίοι φιλοσ. τον βελτίστον περί εκάστων (sc. Α α έ ρ τ ι ο ς . 189 : SVF. Α'. Τοιαύτην έξήγησιν πρέπει νά δώσωμεν έξ άλλου καί είς τούς χαρακτηρισμούς τών εννοιών αυτών ώς «εμφύτων» καί «φν- 1. τον τίτλον τοϋ 2ου Κεφ. Π ρ ο ς γνώσιν καί οίκείωσιν αυτών τών αληθειών ένετέθησαν υπό τών θεών εις τάς ψυχάς τών ανθρώπων αί «κοιναι εννοιαι» (notitiae ή notiones communes)' πρό­ κειται δι' εν κριτή pio ν όρθότητος τών δογμάτων. 18 : PG 122. 7 : SVF. δια του οποίου είναι έφωδιασμένος ό άνθρωπος έκ πρώτης α ρ χ ή ς . Ό ορός «κοιναι εννοιαι» δέν είναι έφεύρεσις του Πλήθωνος· ύ π ' ανά­ λογο ν χ ρ ή σ ι ν καί σημασίαν εύρίσκομεν αυτόν είς τ ή ν στωική ν φ ι λ ο σ ο - 3 φίαν καί μάλιστα τόν Χ ρ ύ σ ι π π ο ν . άπο τής ισονομίας τών φύσεων.. (είς τό έξης : SVF) : «Το δε ταύτας τάς διαφοράς είναι τής μίξεως.308 θεοδ.. . Διδασκαλία Παντοδαπή.

17 : SVF. 32. Είς αυτήν ή χ ρ ή σ ι ς τοϋ όρου 3 «κοιναι εννοιαι» είναι λίαν σ υ χ ν ή . ής ό τίτλος : «Περί τών κοινών εννοιών προς τους Στωικούς». Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Π λ ο υ τ ά ρ ­ χ ο υ . . Περί τών κοινών ε ν ν ο ι ώ ν . . 5. . 29 έξ. Μ ά λ λ ο ν ο χ ι . 4. Ίσως ό ώς άνω δια­ χωρισμός τών «εννοιών μόνον» άπό τών «κοινών εννοιών». σσ. Π α ρ ' αύτω έχομεν μάλιστα καί ώρισμένας έξαλ- 1. 1. διαφέρουν άπό τάς μνήμας. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα τοΰ Γ. 284 έξ. αί όποιαι ώς δ κεκτημέναι γνώσεις έχουν τό «αμετάπτωτον και βέβαιον» . III. . Π λ ή ν τοΰ Πλουτάρχου έ χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ α ν τόν ορον «κοιναι εννοιαι» 6 καί άλλοι μ ε τ α γ ε ν έ σ τ ε ρ ο ι . αί όποιαι «εννοιαι καλούνται μόνον» καί γίνονται 2 «οι ημετέρας διδασκαλίας και επιμελείας» . σ. 17. Ώ ς τοιαΰται αποκαλούνται καί «προλήψεις». 34 : «οί δε άπο τής Στοάς τάς φυσικός εννοίας αιτιώνται». Bibliothek der Symbole und Glaubens regeln der alten Kirche.). 47 : Bern. πόθεν πράγματι προέρχονται κατά τήν στωική ν άντίληψιν αί «κοιναι εννοιαι». 11 : SVF. . 19 έξ. Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Ή ο λ η εργασία έχει πολεμικόν χαρακτήρα. 2. . 3: Bernardakis. έκ τών οποίων ιδιαιτέρως αξιομνημόνευτος είναι ενταύθα ό Π ρ ό κ λ ο ς .χ. οτι ώρισμέναι εννοιαι δέν δημιουργούνται δια τών αισθήσεων. VI. 2. έκεϊναι δέ έξ εμπειρίας. ήτοι «τυπώσεις». 125. VI. σσ. π. (είς τό έξης : Bern. Κ α τ ' αυτήν «ai πλείσται τών εννοιών» γίνονται άπό τών αισθή­ 4 σεων . Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . 28. 16. Περί τών κοινών ε ν ν ο ι ώ ν . "Εκθεσις μακρόστιχος. 7 : S VF. IV. Χ. αίρει τήν άμφιβολίαν. μετάφρ. αλλά υπάρχουν π ρ ο καί ανεξαρτή­ τως α υ τ ώ ν αύται είναι αί «κοιναι εννοιαι». Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς παρ' Ό λ υ μ π ι ο δ . σ.. . 284. VI. 357 έξ. Αί εννοιαι ώς «άπο- κείμεναι νοήσεις». αί όποιαι υποβοηθούν π ρ ο καί κατά πάσαν έπιστημονικήν ζήτησιν. Γεμιστού . 454. φιλοσοφίας. 1053 Β : «ώσπερ και ύπό τον νον ελέγομεν φοιτάν επί πάσας τάς κοινάς εννοίας».. 1 : Bern. II. σ. φαντασία δέ τύπωσις έν ψυχή». . Ε π ι τ ρ έ π ε ι μήπως ή αυτή νοηματική χ ρ ή σ ι ς τοϋ ορού παρά Χρυσίπ- πω καί Πλήθωνι νά συμπεράνωμεν τ ή ν ά π ' ευθείας έξάρτησιν τοϋ δευτέ­ ρου έκ τοϋ πρώτου. Περί τών κοινών ε ν ν ο ι ώ ν . . τάς «μονίμους και σχετικάς τυπώσεις». Πρβλ. Ιστορία τής έλλ. Δόξαι περί ψυχής: PG 122. Είς τον Πλάτωνος Φαίδωνα. Αύται δέ («αί κοιναι εννοιαι και προλήψεις») εΐναι διάφοροι τών άλλων εκείνων. 8: H a h n Α . 3. .». . . έξ ών αύται μέν γίνονται «φυσικώς» καί «άνεπιτεχνήτως». 195 : «παρά τάς κοινάς περί Θεοϋ έννοιας. . Hildesheim 1962. καί τάς έπιστήμας. . . Περί άρεσκόντων. Αθήνα 1969. πράγμα τό όποιον αφήνει νά ν ο η θ ή . σημ. Ψ ε λ λ ο ύ Μ .Ν έ σ τ λ ε . σσ. Θεο­ δωρίδη.Πλήθωνος 309 ι σικών» . . Σύνοψις του οτι παραδοξότερα οί Στωικοί τών ποιητών λέγουσι.. Ό όρος απαντάται καί είς τήν χριστιανικήν γραμματείαν βλ. περί τής οποίας ομιλούν οί Τ σ έ λ λ ε ρ . ήτοι πρσϋπάρ- χουσαι εννοιαι. μονίμως ύφιστάμεναι καί χρησιμεύου- σαι ώς απόλυτον γνωσιολογικό ν στοιχείο ν. Ά ε τ ί ο υ . . II. 6. Γενικώς ή έννοια κ α θ ' έαυτήν είναι «φαντασία τις. Διεξοδικώς μέ τ ο έν λ ό γ ω θέμα ή σ χ ο - λήθη ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς συγγράψας μάλιστα πραγματείαν.

104. ευγένεια κ. Εις τόν I Άλκιβιάδην. σ. 9. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll. όπως «αυτοφυείς εννοιαι» . Π ρ ό κ λ ο υ . Π ρ ό κ λ ο υ . I. 22 έξ. 37. 8 έξ. 2 . Ό π ω ς βλέπομεν. Είς τόν Τίμαιον. Είς τόν Τίμαιον. 13. σ. 11. τ ή ς ψ υ χ ή ς ) 9 διέστραπται» . Πρβλ. 3. II.ες πείσμα» . Kroll.{ «καθολικά! εννοιαι» . 139. Β. Ή προέλευσίς των εΐναι θεία. Π ρ ό κ λ ο υ . αποτελούν δηλ. II. σ. Α. Π ρ ό κ λ ο υ . 191. Π ρ ό κ λ ο υ. Π ρ ό κ λ ο υ . εκδ. 2 έξ. Α. 51. I. : «\Λθηναϊκοί γάρ δντες ώσπερ εκ μιας πηγής κινούνται τής εαυτών εφόρου θεάς προς τάς ό μ οίας έννοια ς». ουσιώδες καί άναπόσπα- στον αυτής μέρος. 8. αλλά άπο τών καθολικών εννοιών επί μερικωτερας πράξεις». κ α θ ' όσον συνάδουν «ταϊς άδιαστρόφοις ημών προλήψεσιν περί 11 τών πραγμάτ(ον» . Α.) δή ονν αί ψνχαί κατά τάς αυτοφυείς εννοίας εν τοις θείο ι ς διαλάμπειν προειληφυϊαι» 2. Είς τήν Πολιτείαν: Kroll. τί φύσις καί τί «το κατά φύσιν και το ι υ φύσει» καί αποτελούν κριτήριον έξηγήσεως τών μύθων. 112 : «Ταϋτα (sc. 23. I. 10. Είς τόν I Άλκιβιάδην. εντυπώνει «τάς καθαράς και άδιαστρόφους εν ήμϊν περί απάν­ των θεών εννοίας»~°. Π ρ ό κ λ ο υ . 65 D : Diehl.310 Θεοδ. 355. ή επίτροπος καί χ ο ρ η γ ό ς τής σοφίας είς τούς ανθρώπους. Στ. 286. εκδ. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll. I. 5 Έ ν δέ τω κ α θ ήμέραν βίω διχονοοϋν καί μάχονται κατά τής ιδίας τ ή ς ψυχής. εκδ. ήτοι διαλαμβάνει καί τάς απλώς «εννοίας» ύπό τών Στωϊ- 1. 212. Creuzer. 192. όταν ό έν αύτη λόγος «τετύφλωται και το όρεκτικον (sc. 59 Β. 8 έξ. 10 έξ. εκδ. «κοινή και άοιάστροφος έννοια» καί απλώς «έν­ 4 νοια ώσπερ άσφα?. 7. Π ρ ό κ λ ο υ . I. Είς τήν Πολιτείαν: Kroll.λπ. Είς τήν Πολιτείαν (Σχόλια του Λαυρεντιανου κωδικός). 25 έξ. κάλλος σωμάτων. Ή θεά 'Αθηνα. Pasquali. . Είς τόν Κρατύλον. Π ρ ό κ λ ο υ . 4. Είς τόν Τίμαιον. 6. Νικολάου Ι λαγάς καί ποικιλίαν προσδιορισμών του ορού. I. αλλά καί είς αυτήν τήν φύσιν καί τόν πρακτικόν βίον. Π ρ ό κ λ ο υ . άφοΰ κινείται ό χ ι μόνον πέρα τής π α ρ ο ύ σ η ς ζωής καί έπέκεινα τών αισθήσεων. 370. 55. 59 D : Diehl. σ. Π ρ ό κ λ ο υ . Diehl. 13 έξ. σ. 25 έξ. 10. I. 52 Β : Diehl. ό επιστημολογικός χαράκτη ρ τών «κοινών εννοιών» τοϋ Πρόκλου είναι ευρύτερος. Έ κ τής υπερφυσικής σφαίρας μας γνωρίζουν έπί παραδείγματι τήν τών θεών σχέσιν καί κοι- 7 ν ω ν ί α ν καί «το ον ένεκα λίγουσαι πάντα το αγαθόν είναι και το ο ϋ 6 πάντα ε φ ί ε τ α ι το υ π ε ρ ούσίαν άπο μ αν τ ενόντα ι» . 33 : Creuzer. καί ουδαμώς οφείλονται είς τήν έμπειρίαν καί τάς αι­ σθήσεις. Α. οί όποιοι α λ η ­ θεύουν. μας γνωστοποιούν. 168. 4 Β : Diehl. 22 έξ : «ή γάρ άνάμνησις αντη ούκ εστίν άπο εικόνων επί τά παραδείγματα μετάβασις. I. Τοιουτοτρόπως υπάρχουν έ φ ' έξης αύται «κατ ου- ϋ σίαν τή ψυχή» τοϋ ανθρώπου. Ό ρόλος των είναι καθαρώς γνωσιολογικός τ ό σ ο ν έν υπερβατική όσον καί έν ένδοκοσμική έννοια. 5. 31 έξ. όπως καί είς τον Πλήθωνα. I. I.

Σ ο ύ δ α . αλλ απλώς διηρ- μήνευσε κ α ί κατέστησε αυτά σ α φ ή καί εύληπτα. Γεμιστού .. τοϋ Πυθαγόρου συμπεριλαμβανομένου. "Αν ή απ ευθείας σχέσις καί έξάρτησις τοΰ Πλήθωνος από τ ο υ Χρυσίππου πρέπει ν ' άποκλεισθή. Δι' αυτό κ α ί τοϋ αποδί­ δεται. I Αλκιβ.. W i d e n g r e n G . 2. 1. 519 : «Ζωροάστρης ό μάγος» 4. 115 έξ. Stuttgart 1965. Δ ι ο γ . Λ α έ ρ τ ι ο υ . Είς Πλάτ. Ό τ ι ό Ζωρο­ ά σ τ ρ η ς συγκαταριθμεΐται είς τούς μάγους ώς ό κατ* ε ξ ο χ ή ν μάγος είναι 3 εϋδηλον. Bern. 1 ό δέ Δ ι ο γ έ ν η ς ό Λαέρτιος ομιλεί επίσης περί «τών μάγων. Ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί αύτολεξεί τ ή ν ώς άνω έκφρασιν. 1. νά θεωρηθή έν προκειμένω π ρ ο β λ η μ α τ ι κ ή . ό Π ρ ό κ λ ο ς συγκεντρώνει περισσοτέρας πιθανότητας καί πρέπει νά ύποτεθή ώς ή π η γ ή . 100: Ό Ζωροάστρης έξέμαθε «πασαν τε σοφίαν».». π.v. Πρβλ.v. διατί ή λίαν 1 α ξ ι ό λ ο γ ο ς εργασία τοϋ Masai αποσιωπά τελείως τόν Π ρ ό κ λ ο ν κατά τ ή ν διαπραγμάτευσιν τοϋ παρόντος θέματος. s. 14 έξ. σ.v. 689 Β : Ό «Πέρσης Ζωροά­ στρης» άνηκε κατά Κέλσον μετ' άλλων... E .. Λεξικόν. Oxonii 1964. όπως κ α ί εις τούς άλλους «έξηγητάς». ών άρξαι Ζω- 1.Πλήθωνος 311 κών καλουμένας. 46 : Bern. καίτοι ενδεχομένη. ή δέ άπο τοϋ Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Ύ π ' αυτήν τ ή ν έποψιν είναι περίεργον. ώς φαίνεται. «ών ακοή ϊσμεν». Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . Ό Ζωροάστρης ώς σοφός. Ώ ρ ι γ έ ν ο υ ς . Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Τοιουτοτρόπως θά πρέπει νά έννοή- σωμεν τ ή ν φράσιν τοϋ Γεμιστοϋ «οι άπο Ζοιροάΰτρον μάγοι». II. μάγος καί νομοθέτης. Die Religionen Irans. Τ ο ΰ α ύ τ ο ϋ .. für die zoroastrische Gemeinde zu allen Zeiten «der erste Lehrer». 16: PG. αφηγείται περί Ζωροάστρου τινός.χ.. 11. πράγμα τό ό π ο ι ο ν υποδηλώνει στενήν έξάρτησιν τοϋ Πλήθωνος έξ αύτοϋ. M a s a i . s. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. Δέν έδημιούργησε τά δόγματα. 122 a: Greene. 10 : Bern. Σ ο ύ δ α . IV. Περί Τσιδος καί Όσίριδος. 82 : «μάγοι οί περί Ζωροάστρην». είς τόν «κατάλογον τών σοφών». τάς οποίας π ρ ο - λαβόντως έξητάσαμεν. Μ έ τ ή ν βοήθειαν λοιπόν τών «κοινών εννοιών». σ.. III. Ζωροάστρης : «Περσόμηδος σοφός». Π λ ή ν τ ή ς ιδιότητος τοΰ σοφοϋ έχομεν είς τό πρόσωπον τοΰ Ζωρο­ άστρου τ ό ν ά ρ χ η γ έ τ η ν τών μάγων. μν. Λεξικόν. 169: «τούς ό' από Ζωροάστρον μάγους τιμαν. Τούτο ανταποκρίνεται προς αυτήν τήν Ίρα- νικήν παράδοσιν. Long.. Κατά Κέλσου. Συμποσιακών προβλημάτων IV. 2. σ. σ. «τον ενρόντος τήν σοφίαν» . πρώτος. κατά Π λ ή θ ω ν α «εξη­ γητής» κ α ί ύποφήτης τών «σνναϊδίων και αληθών δογμάτων» ύπήρξεν ό 5 Π έ ρ σ η ς Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ς . τότε. ό χ α ρ α κ τ η ρ ι σ μ ό ς τοϋ «σοφοϋ» ή .. Βίοι φιλοσόφων. όπως 2 μαρτυρεΐται εις τό Λεξικόν Σούδα. έξ η ς ό φιλόσοφος μας ήρύσθη τόν ορον καί τό π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν ό ν του. Ζωροάστρης : «πρώτος ήρξε τοϋ παρ' αύτοϊς πολιτευομέ- . σσ. ενρόντος τήν σοφίαν» Βλ. μάγου. εργ. βλ. 2. . Περί τών έκλελοιπότων χρηστηρίων. I. Πυθαγόραν κ α ί Πλάτω­ να. Σ χ ό λ ι ο ν . I. σ. 98 : Zarathustra ist. Αντισθένης: «ούτος. εκδ. οί ό π ο ι ο ι ήκολούθησαν αυτόν. 3. σ. καί s. 3.

Ό Νικηφόρος Γρήγορος . Ελληνικών θεραπευτική παθημάτων. 15 : PG. και τυγχάνοιεν άν αυτής» ' . Γ ρ ή γ ο ρ α . Προς τά του έν άθέοις Τουλιανοϋ.. Θ ε ο δ ω ρ ή τ ο υ . 16. . 10: PG 21. σ. 1 : Alex. τό κοινόν τούτο «έπιθύμημα» τών ανθρώπων καί τό «ού ένεκα» πάσης 4 πράξεως . 633 CD : «"Οτι μέν οϋν οί μάγοι περσικόν είσι γένος. Βάσις καί κορμός τής πολιτείας είναι ασφαλώς κ α τ ' αρχήν οί «σπουδαίοι νόμοι». είκότως οΰό' αν παντάπασιν αύτοϋ διαμαρτάνοιεν οι τε φιλόσοφοι τήν έν τοις ούσιν ά?α]θειαν κεφάλαιον ευδαιμονίας ποιούμενοι. 2. 1. Νικολάου ι ροάστοην τον Πέρσην».. Οί γαρ νομοθέται έπί τω κοινώ άγαθώ τούς νόμους αν τίθεσθαι άξιοϋντες. Ερμηνεία είς τον Συνεσίου περί ενυπνίων λόγον : PG. τών οποίων ωσαύτως ή αξία δέν πρέπει νά παραθεωρήται. διότι είναι βασικός ρυθμιστής τής ζωής καί τών δυνατοτήτων έκαστου πολίτου νά νου ονόματος τών μάγων». 4. σ. Α'. ότι είναι «ή δια τών μέσοη> δαιμόνων άύλων τε και ένύλων ενεργούσα». Οί ορθοί νόμοι καθιστούν τήν πολιτείαν. Sintenis. 305 D : «Ζωροάστρης ό μάγος». : «Ούτος δέ ό Ζωρόαστρος ήτοι Ζαράδης (διττή γάρ èn αύτω ή επωνυμία) .. καί Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Πρβλ. 856 D έξ. Νόμοι. 8. Π λ ή θ . Ν ι κ. Α'.. 24. Λόγω τής εκτι­ μήσεως αυτής προς τό νομοθετεΐν ό Πλήθων εκφράζεται πολλάκις ευμε­ νώς καί εύαρέσκως υπέρ τών νομοθετών. και νόμους εθετο». Π λ ή θ . 773 Α : «Ζωροάστρην δέ τον μάγον τον Πέρσην». . εκδ. Έ π ' αυτών στηρίζεται καί βάσει αυτών ενεργεί ή δικαστική καί ακολούθως ή εκτελεστική εξουσία. Ζωροάστρην γε μήν ουδείς άπαλλάξειε λόγος τοϋ ταΐς μαγικαΐς ενι- σχήσθαι τέχναις». Ε ύ σ ε β ί ο υ. 4. 6. σ. Ευαγγελική Προπαρασκευή. . 1045 Β : «άλλά κατά τούς Ζαράδου πάλαι Πέρσαι πολιτευόμενοι νόμους. Είναι άναντίρρητον γεγονός. Ό Γεμιστός δέν αποκαλεί τόν Ζωροάστρην μόνον σοφόν καί μάγον. Key­ dell. 28. 14 έξ. έροϋσι που πάντως. Κ υ ρ ί λ ο υ Α λ ε ξ. .312 Θεοδ. Ίστορίαι. 122.. Π λ ή θ . Συμβουλευτικός προς τόν Δεσπότην Θεόδωρον. Πρβλ. άρίστην κατά τό δυνατόν. Νόμοι. τούς μέν Ζαράδου νόμους ώς παρανομίαν έπάτησαν». εκδ. και ταύτην προ πάντων αν ό χρημάτων διώκοντες. 9 : PG 21.. λέγει. είς τ ή ν οποίαν εφαρμόζονται. Νομάς. Στ. 72. 3. 543 Α. 88 C καί 10. Α γ α θ ί ο υ. Berlin 1968. Ούτοι διασφαλίζουν τό «ύπό πόντοι σπουδαζόμενον τέλος τής ευδαιμονίας». Βλ. 17 : PG 160. . 19 έξ. παρά τών οποίων «πύθοιτ αν τις τι υγιές. Lipsiae 1852. Ά λ ε ξ. (εις τό έξης : Συμβουλευτικός). οτι ό φιλόσοφος μας έτρεφε μεγάλην έκτίμησιν προς τούς νομοθέτας.. Στρωματείς. . 2: Alex. οί όποιοι μετά τών φιλοσόφων είναι οί μόνοι τών ανθρώπων. 149. αλλά καί «νομοθέτην». III : PG 76. I. σ. 9: PG 83. Ή ίδιότης αύτη του Ζωροάστρου σπανίως απαν­ 2 τάται είς τάς πηγάς καί ό Πλήθων ήχθη είς αυτήν προφανώς έξ άλλων λόγων. δίδων τόν όρισμόν τής μαγείας. Ό νομοθέτης κατά συνέπειαν έχει ίεράν άποστολήν. I. Πρβλ. 2. . ωσαύτως Κ λ ή μ.

Ά β ι ά σ τ ω ς όμως εξάγεται έκ του όλου του έργου. Τοιοϋτος χαρακτηρισμός είναι δυνατόν νά προσαφθή αύτω μόνον έπιπολαίως. σημειωτέον. Έ ν π ρ ο ­ κειμένω έ ν ή ρ γ η σ ε ν ώς θεωρητικός. οτι αντικειμενική κρίσις περί τών Νόμων του είναι ήκιστα δυνατή. 162. "Αλλως είναι άνακάλυψις ωραίου καί καλλιμάρμαρου αγάλματος. Έ ν ή ρ γ η σ ε ν ώς θεωρητικός ύπό τήν έννοιαν. οτι ό Λυκούργος «ήρέθη υπό τής πόλεως» . . . Π λ ή θ . Τά συμπεράσματα τής ίστορικοφι- λολογικής έρεύνης. οτι δέν έπρεπε νά γράφουν καί οτι δέν κέκτηνται ιδίαν άξίαν. ή δέ εφαρμογή των απεδείχθη κατά τήν έποχήν έκείνην δυσχερής. Ενταύθα πρέπει νά λεχθή τούτο μόνον. τούς τε δ η λ α δ ή θεωρητικούς καί αιρετούς νομοθέτας. Jugie. 17: PG 160. Petit. ότι σκοπός τών γραφομένων του ή τ ο ή πραξις καί ό χ ι ή θεωρία. διότι έπίστευεν.εί μέν καινότερα ενομοθέτει και μήπω έπιδεδειγμένα τω άνθρωπίνω βίω εϊχεν αν τι και ελπίδας αντω το τόλμημα . Sideridès.1936 (είς τό έξης : Petit)» IV. πρέπει νά λαμβάνωνται πάντοτε ώς βάσις. 2. Χ. Ηθέλησε νά μιμηθή απλώς τον Πλάτωνα. "Εγραψε τούς Νόμους του. τοΰ έργου τοϋ Γεμιστοϋ εντός τών ιστορικών πλαισίων τής ζωής του καί ύπό τήν προοπτική ν τής προθέσεως του απαλλάσσει αυτόν τοΰ χαρακτηρισμού ώς «επιπόλαιου μιμητοΰ». "Οτι οί Νόμοι του είναι έν πολλοίς υποδεέστεροι τών τοϋ Πλάτωνος καί ή πρωτοτυπία τοον περιωρισμένη. Ό D i ma r a s C .ώς νο­ μοθέτης καί τό έργον του άπετέλεσεν ευθύς τό θετικόν δ ί κ α ι ο ν τής π ο λ ι ­ τείας τών Λακεδαιμονίων. "Εκαστον έργον πρέπει νά κρίνεται πρώτον καθ' εαυτό καί ώς προϊόν τής εποχής του καί ακολούθους προς έτερα μάλλον ή ήττον σπουδαία. Notes sur le tombeau de Gemiste. 196. 1. 19 έξ. αδικεί τον Γεμιστόν. όπως καί αυτός ό Π λ ά ­ ι των.. : « . ή τ ο ή σ ω τ η ρ ί α τής δοκιμαζόμενης πατρίδος. IV. . έν L'Hellénisme Contemporain 3. οτι δι' αυτών θα έβοήθει τό κινδυνεϋον έθνος. Paris 1928 . M. Πρβλ. ήτοι περί του θεσπιστέου δικαίου . όταν έν σχέσει προς τό παρόν θέμα τόν άποκαλή «Imitateur su­ perficiel de Platon». Επιστολή τή βασιλίσση περί τοϋ βιβλίου τοΰ Γεμιστοϋ. . έκδ. Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα τοϋ Γ. δεδομένου. αί όποιαι.Α. Συμβουλευτικός. οτι δέν ήτο προς τούτο εξουσιοδοτημένος. Α ν τ ι θ έ τ ω ς προς τόν Π λ ά τ ω ν α ή τόν εαυτόν του αναφέρει ρητώς. καίτοι καθ' έαυτά απαραίτητα καί έξακτέα. Ό Π λ ή θ ω ν ομιλών περί τών νομοθετών έν γένει εννοεί αμφότερους. οτι δι' έλλειψιν πρωτοτυπίας τόν ψέγει καί ό Γεννά­ διος ό Σ χ ο λ ά ρ ι ο ς . Απάντων ύπό L. τέλος όμως έν άναφορφ προς τό παρόν. Πρβλ.». οτι ό Γεμιστός δέν ήθέλησεν απλώς νά μιμηθή τόν Πλάτωνα. . τοϋτο δέν σημαίνει. θα έλέγομεν. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ Περί τοϋ βι­ βλίου τοϋ Γεμιστοϋ καί κατά τής Ελληνικής πολυθεΐας : Petit. 856 D έξ. Είναι γεγονός. ή έπί τής οποίας οικοδομή στοχάζεται τών προβλημάτων τοϋ παρόντος καί συζητεί αυτά. άφοϋ δέν έχομε ν τό πλήρες κείμενόν των. Ό Π ο λ υ ΐ σ τ ω ρ του Μυστρα δέν ή ρ κ έ σ θ η νά ό μ ι λ ή σ η μετ' εκτιμήσεως περί τών νομοθετών. Εμβρι­ θεστέρα έξέτασις ομω. Γεμιστοϋ . δέν ή σ α ν ο π ω σ δ ή π ο τ ε ευκόλως εφαρ­ μόσιμοι κατά τήν έ π ο χ ή ν του. ά λ λ ' έγραψεν ό ίδιος Νόμων Συγγραφήν. σ. Τό έργον του διέπει τό παρόν του εκάστοτε κοι­ νωνικού σ υ ν ό λ ο υ καί προεκτείνεται είς τό μέλλον. 1938 -1939. Τ ή ν σ ω τ η ρ ί α ν ταύτην ένέβλεπεν ό ίδιος είς τ ή ν πραγμάτωσιν τών από­ ψεων του. δια τό όποιον δέν ευρίσκεται θέσις εις Μουσείο ν προς έγκατάστασιν. . νομίζομεν. 153. 12 έξ.Πλήθωνος 313 υ λ ο π ο ί η σ η τήν έπιθυμίαν του καί γίνη ευδαίμων έν τή αρμονική ζωή τής ευνομούμενης πα^ιτείας.

. 96. Πάντως αί εκφράσεις τοΰ Γρηγορίου είναι δυνατόν ν' απεικονίζουν απλώς τήν θεωρητικήν περί τούς Νόμους ένασχόλησιν τοΰ Πλήθωνος καί τήν βαθεΐαν προς τούς νομοθέτας έκτίμησίν του. 131 : Albrecht. ένθ' αν. ή ιδία του Σ υ γ γ ρ α φ ή τών Νόμων.. Νικολάου "Ας έπανέλθωμεν όμως εις τον Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ν ώς «νομοθέτην». Πυθαγόρου βίος. σ. Bonnae 1834. όπως ήτο φυσικόν. εργ. Δέν αποκλείεται ενταύθα νά εΐχεν ύ π ' όψει τό Λεξικόν Σούδα. S c h u 11 ζ e.Πλήθων (Texte u. μν.. byz. 107. . Μονωδία: PG 160. καί (XVIII). σ. δέν απαντάται είς τάς πιθανάς πηγάς του. 131. τό τοΰ «προστάτον τών Νόμων». Γεώργιος Γεμιστός . είς τήν άποψιν. Μελέται βυζαντινής ιστορίας. No 32). G . σ. οτι ό Πλήθων ήσκει είς Πε- λοπόννησον ίδιαίτερον δικαστικον λειτούργημα. (Πρβλ. 260. Μ ο ν ά χ ο υ . 72 : Albrecht. Αθήναι 1894. (XXVII). βίος. 5). Ή νεοελ­ ληνική κοινωνία καί οικονομία.. Τστ. Αθήνα 1934.. μν. 3. . . ώστε ν' άποφανθώμεν μετά βεβαιότητος. Athènes 1953. 89 : Albrecht. σ. σ. . σ.. X X καί XXIX. σημ. z. Ί α μ β λ ί χ ο υ . καίτοι εμφανώς επαναλαμβάνει τήν γνώμην τοΰ Μαμαλάκη. 78. πλείονα παρά Μ α μ α λ ά κ η . Τ ο ΰ α ύ τ ο ΰ . όπως μας λέγει κατηγορηματικώς ό εύρύτερον ασχοληθείς περί τον Πλήθωνα καί δή έξ έπόψεως ιστορικής Τ. G . 214 Α. 87. 25. Πυθ. Γεμιστός έν Πελοποννήσω. έργ. εργ. Philologie. Έάν καί ύπό ποίαν έννοιαν ήτο ό Γεμιστός συγκλητικός. Επίσης Z a k y t h i - no s D . D r ä s e k e J . τά έ ρ γ α Ν ό μ ο ι καί Π ο λ ι τ ε ί α του «θείον καθηγεμόνος» Πλάτωνος καί ή περί τοΰ 2 Πυθαγόρου παράδοσις «ώς ενρετον. 1899. Έ ν ω ό Γεμιστός αποδίδει είς τόν Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ν τόν χαράκτηρισμόν τοΰ νομοθέτου. Δ α ν ι η λ ί δ η Δ . τό όποιον υπό τό λήμμα Ζωροάστρης διακρίνει : 1. σ.. 276). ένθα λέγεται : «άπο δε τής σνγκλήτον ό Γεμι­ στός έκ Λακεδαιμόνιας» καί μόνον ό Σχολάριος αποκαλείται «καθολικός κριτής». Μ α μ α λ ά κ η ς ..-neugr. Σ π έ ν τ ζ α ς . 817 AB. Forsch. εργ. (Πρβλ. σσ. μν. Σ α κ ε λ λ α ρ ί ο υ . Πρβλ. Γεμιστός έν Πελοποννήσω. 78. σ. Ί α μ β λ ί χ ο υ . σ. Αί ανωτέρω φράσεις του Γρηγορίου ώδήγησαν. σ. 31. Αθήναι 1939. σ. Δυστυχώς αί πηγαί δέν βοηθοΰν περισσότερον. τά ενδεχόμενα κ α θ ή κ ο ν τ α του έν Μ υ σ τ ρ α ώς «προστάτον τών ι πατρίων νόμων» καί «προστάτον τον τών Ελλήνων δικαστηρίον» . Le Despotat grec de Morée. 36. Ό Γ.. έν τούτοις δέν αναφέρει αυτόν αρκείται νά παραπέμψη είς Δ ο ύ κ α ν. σ. εργ. αποφεύγει έν τούτοις νά π ρ ο σ ά ψ η είς αυτόν τ ή ν μαρτυρουμέ- ν η ν ιδιότητα τοΰ αστρονόμου. σ. Ή ύπό του Γεμιστού βαθεΐα έκτίμησις τής α π ο σ τ ο λ ή ς γ ε ν ι κ ώ ς τοΰ νομοθέτου. μν. ιδιαιτέρως τών επιφανών αρχαίων νομοθετών. Kirchengeschichte 19. Ούτος έν τή π λ η ρ ό τ η τ ί του ώς πρώτου σ ο φ ο ύ έ ξ η γ η τ ο ϋ καί άρχηγέτου τών μάγων θα έπρεπε κατά Π λ ή θ ω ν α νά είναι καί νομοθέτης. Κ α ν ε λ λ ο π ο ύ λ ο υ . Βυζ. 14.314 Θεοδ.. (XVII). . Στ. σ. . II : Vie et institutions.. 628. «Τοιούτον όμως αξίωμα δέν ευρί­ σκεται εις τήν διοίκησιν τοΰ βυζαντινοΰ κράτους» καί ούδεμίαν θετικήν πληροφορίαν περί αύτοΰ εχομεν. μν. Plethon. 35. T a y l o r . Κ α λ λ ι γ ά Π . Γ ρ η γ . τής πολιτικής δλης παιδείας» καί 3 τών Πυθαγορείων ώς «νομοθετικών όντων» ώ δ ή γ η σ α ν ίσως τόν φ ι λ ό σ ο - φον είς τήν προβολήν τοΰ νομοθετικού έργου είς τό π ρ ό σ ω π ο ν τοΰ Ζωροάστρου. βλ. Ά π ό τής πρώτης μέχρι τής τελευταίας αλώσεως 1205. ώς π ρ ο ε δ η λ ώ θ η . Ό Σ.. Ό Γ. ό ό π ο ι ο ς .1453. έν Zeitschrift f. σ. 161. . A l e x a n d r e . 134.. 2. σ.

Βίβλος χρονική.v. . 34. σύγχρονος τοΰ Μ. παρέκαμψε 1. σ. 2 : Long. 1021 : «Τήν δε άστρονομίαν λέγονται πρώτοι εύρηκέναι Βαβυλώ­ νιοι δια Ζωροάστρου». έν τούτοις λέγει περί αυτού «Ζωροάστρης ό περιβόητος αστρονόμος έν 3 Π έ ρ σ α ι ς». διακρΐνον δύο πρόσωπα υπό τό όνομα Ζωροάστρης. βάσει τών πηγών του. . λέγει. « μεθερμήνευα μεν όν φησι τον Ζωροάστρην άστροθύτην εΐναΐ' φησί δέ τοϋτο καί 6 Έρμόδωρος». Συναγωγή καί έξήγησις. σ. Πρβλ. 1. καί σ. 2. 1. II. "Οταν είς τά ώς άνω χωρία γίνεται λόγος περί αστρονομίας εννοείται ή αστρολογία. Ό Πλήθων. Π ρ ό κ λ ο υ . Εις τήν Πολιτείαν: Kroll. ών έμνήσθη ιστοριών ό έν άγίοις πατήρ ημών Γρηγόριος. έργ. Πάντως τόν άστροθύτην τούτον Ζωροάστρην συγκαταριθμεί ό Διογένης. 11 έξ. 4. σ. Σ ο ύ δ α . 11 : PG 158. υπερέχει είς σαφήνειαν. Δ ι ο γ . Σύνοψις ιστοριών : PG 121. Πρβλ. καίτοι συμφωνεί προς οσα τό ανωτέρω Λεξικόν θέτει ύπό τον άστρονόμον Ζωροάστρην. Περί τοΰ Ζωροάστρου ώς αστρονόμου ΐδε καί τά χωρία παρά B i d e z . πατήρ τοΰ Κλειτάρχου. 14 έξ. Α λ ε ξ ά ν δ ρ ο υ καί συνακόλουθος του κατά τήν έκστρατείαν. Τήν άστρονομίαν λέγονται πρώτον εύρηκέ­ ναι Βαβυλώνιοι δια Ζωροάστρου». .Πλήθωνος 315 1) Ζωροάστρην τον Περσόμηδον σοφόν καί 2) Ζωροάστρην τον άστρονό- ι 2 μον έπί Νίνου βασιλέως Ά σ σ υ ρ ί ω ν . οτι οί Χαλδαΐοι ή σ χ ο λ ο ΰ ν τ ο «περί αστρο- νομίαν και πρόρρησιν». Ό Ζωροάστρη. I. Γεμιστού . ένθα αί μαρτυρίαι καί άλλων.v. 59.C u m o n t . Κεδρηνός .. Αυτη καλλιεργηθεΐσα τό πρώτον παρά τών Άσσυροβαβυλωνίων είσέδυσεν είς τήν Ελλάδα δια τών μηδικών πολέμων καί μά­ λιστα τοΰ Μ. Δ ι ο γ . Α π ο κ α λ υ π τ ι κ ή είναι επίσης ή μαρτυρία Διογένους τοΰ Λαέρτιου \ ό όποιος είς τό Π ρ ο ο ί μ ι ο ν τοΰ έργου του μας διέσωσε τήν παράδοσιν παλαιοτέρων συγγραφέων : κ α τ ' αυτόν ό μέν Κλείταρχος. s. σσ. 5. Ζωροάστρης. πλήν τών ανωτέρω αναφερομένων Κλειτάρχου καί Δείνωνος. Μ ό ν ο ν τό Λεξικόν Σούδα. I. μαθητής τοΰ Πλάτωνος. Ό Γ. οχι όμως σχετικαί προς τό πρόβλημα μας. αν ύποτεθή. 70 : PG 36. Αλεξάνδρου. Ν ό ν ν ο υ. αστρονομία : «πρώτοι βαβυλώνιοι ταύτην εφεϋρον δια Ζωροάστρου». ό δέ ιστοριογράφος Δείνων. Λεξικόν. Βίοι φιλοσόφων. Λ α έ ρ τ ι ο υ . 57 Α. . 3. ή οποία γνωρίζει έν πρόσωπον. 3 έξ. χωρίς όμως νά όμιλή εκτενέστερο ν περί αύτοΰ. Τον άστρονόμον Ζωροάστρην γνωρίζει καί ό Π ρ ό κ λ ο ς . καί s. 6-9: Long. 56 έξ. οτι είχε προ οφθαλμών ώρισμένας τών ανωτέρω μαρτυριών. Ή έν λόγω σαφήνεια όμως είναι προφανώς είς βάρος τής ιστο­ ρικής αληθείας. Συνοψίζοντες λοιπόν βλέπομεν. Γ λ υ κ ά Μ. εις τούς Μάγους καί ταυτίζει μάλλον αυτόν προς τόν κατ' ε ξ ο χ ή ν Μάγον. οί δέ Μ ά γ ο ι διέτριβον «περί τε θεραπείας θεών και θυσίας και εύχάς. Κ ε δ ρ η ν ο ο Γ . ώς αυτούς μόνους άκουομένους» καί άπεφαίνοντο «περί ουσίας Θεοϋ». Λ α έ ρ τ ι ο υ . οτι ή σ χ ε τ ι κ ή παράδοσις περί τοΰ Ζωροάστρου ώς αστρονόμου είναι κάπως συγκεχυμένη. μν. I. Βίοι φιλοσόφων. 3..ς είς το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. 253 C : «Ζωρόαστρος ό περιβόητος τών Περσών αστρονόμος.. τόν δ Ζωροάστρην τόν Π έ ρ σ η ν .3 έξ. II.

Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . οτι αί περί αύτοϋ ειδήσεις καί σήμερον — πολύ περισσότερον κατά τήν έποχήν τοϋ Γεμιστού — είναι λίαν θολαί καί ανεπαρκείς. Νικολάου τήν δυσκολίαν. Ε ν ν ο ε ί τ α ι .316 Θεοδ. ό χ ι όμως πολύ «σπουδαίος» ώς νομοθέτης. Ώ ς πρός τήν αρχαιότητα είς μόνον τόν συναγωνίζεται : Μ ή ν ό Αι­ γύπτιος «νομοθέτης» επίσης καί «σοφός». αλλά καί χρονικώς ό πρώτος ή . 1. ούτος κατά Πλήθωνα είναι αναμφισβήτητου αξιολογικής υπεροχής έναντι τοΰ Μηνός. όπως εξιστορούν «άλλοι τε καί Πλούταρχος». όπως θα ϊδωμεν αμέσως. Ι σ τ ο ρ ι κ ώ ς εξεταζομένων τών πραγμάτων. καί τήν Ά κ α δ η μ ί α ν . τούς οποίους ούτος υπαινίσσεται δια τοΰ «ιστοροϋσιν». Τό παρόν εδάφιον επαναλαμβάνεται τρίς. 4. «δν πεντακισχιλίοις έτεσι τών Τρωικών γεγονέναι πρεσβύτερον ιστοροϋσιν» \ Ή ρητή μνεία τοΰ Πλου­ τάρχου ώς πηγής καί ή έπί λέξει άπόδοσις τών λόγων του οδηγεί είς τό ασφαλές συμπέρασμα. οτι ό Μ ή ν είναι πρεσβύτερος τοΰ Ζωροάστρου. Πότε εζησεν ό Ζωροάστρης . II σ. Πράγματι ό Πλούταρχος μνημονεύει τόν Ζωροάστρην. Στ. Είναι ό πρώτος βασιλεύς. "Ισως όμως δια τοΰ «άλλοι» εννοεί απλώς αυτούς τούς πληροφοριοδότας τοΰ Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . ό όποιος κατώρθωσε νά συνένωση τά μέχρι τότε δύο βασίλεια τής Αιγύπτου καί ακολούθως οργάνωση τό προκύψαν έν κράτος. μνημονεύσας μόνον τόν σοφόν καί μάγον καί νομοθέτην Ζωροάστρην. ό όποιος τόν ένδιέφερεν.) άνήκεν είς τούς εκλεκτικούς πλατωνικούς φιλοσόφους καί έκινειτο μεταξύ τών Νεοπυθαγορείων καί τής Α κ α δ η μ ί α ς .Χ. ό «παλαιότατος» καί «αρχαιότατος τών έν μνήμη». τούς Νεοπυθαγορείους δηλ. εΰρον. οτι ό Γεμιστός άνέγνωσεν αυτόν καί συνει- δητώς παρέπεμπεν είς τήν μαρτυρίαν του.125 μ. Είχεν όμως ενταύθα μόνον τόν Πλούταρχον ύπ' όψει. είναι δύσκολον νά καθορισθούν οί «άλλοι». Ποίους υπαινίσσεται τυχόν δια τοΰ «άλλοι». Ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς (45 . Ούτος είναι παλαιότερος του Ζωροάστρου κατά τρεις χι­ λιάδας ετών. ό Μ ή ν έζησε πρά­ γματι πολύ π ρ ό του Ζωροάστρου (περί τά τέλη τής τετάρτης χιλιετή ρί- δος). ώς γνωστόν. Ό χ ι μόνον ποιοτικώς καί άξιολογικώς ύπήρξεν ό Ζωροάστρης ό «επιφανέστατος» ερμηνευτής «τών θείων καί ά λ λ ω ν δογμάτων». Δο­ θέντος. Περί Ίσιδος καί Όσίριδος 46: Bern. όπως μετ' έμφάσεως μαρτυρεί τό κείμενόν μας. οτι ή έν λ ό γ ω άντίληψις ήτο ευρέως διαδεδομένη. . Α ν ε ξ α ρ τ ή τ ω ς τοΰ γεγονότος. 519. Χρονικώς ό Ζωροάστρης συμφώνως πρός τά γραφόμενα τοΰ φιλοσόφου μας έγένετο «πεντακισ χιλίοις ετεσι πρεσβύτε­ f ρος τών Τρωικών» ή «τής Ηρακλείδων καθόδου». Εις αμφότε­ ρους.

σ. de Zarathoustra et des Chaldééns. 805 D : «Άπο δέ Μωϋσέως πάλιν ανιών έπί το πρώτον ετος ζωής Αβραάμ. σ. σσ.Πλήθωνος 317 γόνιμον έδαφος διάφορα ανατολικά καί θρησκευτικού σ υ γ κ ρ η τ ι σ μ ο ύ στοι­ χεία. ή οποία προτιμώμενη ύπό τοΰ Long αποδεικνύει τον Ξάνθον συμφωνούντα προς τούς λοιπούς. οτι τοιαύτας απόψεις διέσωσαν καί άλλοι συγγραφείς. 423 : ό Μωϋσής έζησε «multis milibus annorum post Zoroastrem». s. 1. 2.. Zoroastrem hunc sex milibus annorum ante Platonis mortem fuisse prodidit.. Τό σχε- τικόν χ ω ρ ί ο ν έχει ώς έξης : « E u d o x u s . Καίτοι οχι ακριβείς. ούτω προκύ­ πτει ώς χρονολογία ζωής τοΰ Ζωροάστρου τά τέλη τής 3ης π. § 6 : Mayhoff. εργ. Ευαγγελική προπαρασκευή. χιλιετήρίδος. 21 έξ. ορθώς υποδεικνύει. Hist. ό όποιος θέτει τ ή ν ζωήν τοΰ Ζωροάστρου εξ χιλιάδας έτη προ τ ή ς 2 είς Εύρώπην διαβάσεως τοΰ Ξέρξου. ον πρώτον φασιν άπάσης τής Ασίας πλήν Ινδών κεκρατηκέναΐ' ον 3 3 Νίνος επώνυμος πόλις ή Νινευΐ παρ Έβραίοις ώνόμασται. Hermippi Smyrnaei peripatetici Fragmenta collecta. Εμφανώς ορθότερα είναι ή γραφή «έξακισχίλια». Lipsiae 1897. I. J. ό όποιος «εν τω Περί μαθημάτων φησιν (sc. Μέ άναφοράν είς το χωρίον τοΰτο καί παραπομπήν εις τό έργον τών B i d e z . Mayhoff. Διογένους ΐδε L o z y n s k i Α. ώς πιθανόν. Die Erd­ beschreibung des Eudoxos von Knidos. Λ α έ ρ τ ι ο υ .Χ. X X X . έργ.v. sic et Aristo- 1. "Αν όμως έπιμείνωμεν κάπως έπί τοΰ θέματος. σσ. I. Επειδή δέ ολίγον ανωτέρω (PG 21. θεωρεί ό K o s t e r W. Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ν ) εις τήν Τροίας αλωοιν έτη γεγονέναι πεντακισχί/ua». Ό G i s i n g e r. καί X X X . χρόνον) Ζωροά­ στρης ό μάγος Βακτρίων έβασίλευσε». 420 έξ. qui inter sapientiae sectas claris- simam utilissimamque earn (sc. μν. Lugduni Bata- vorum 1951. έκδ. magicam) intellegi voluit. Bonnae 1831. 2 : Long. ποίους ακριβώς καί οπωσδήποτε έγνώρισεν ό Πλούταρχος. Critique sur les relations intellectuelles entre Platon et lOrient. 21. Ω σ α ύ τ ω ς ό Π λ ί ν ι ο ς διέσωσε τάς μαρτυρίας τοΰ Εύδόξου. σ. ή σ α ν διάχυτοι και αρκούντως διαδεδομέναι. Περί τοΰ χωρίου τούτου του.. . οτι ό Ξάνθος είναι ό πρώτος. disposita et illustrata. 10. Ό Ζωροάστρης εις τό φιλοσοφικον σύστημα του Γ. Ζωροάστρης : «εγένετο προ τών Τρωικών έτεσι φ' (500)» καί τοΰ Ε ύ σ ε β ί ο υ . 805 C) ό Κέκροψ φέρεται. Le mythe de Platon. 122 a: Greene. Τοιαυται ειδήσεις άπο του τετάρτου αιώνος π. Βίοι φι/^οσόφων. όμως πλησιέστεραι τοις πράγμασιν είναι αί μαρτυρίαι τοΰ Λεξι- κοΰ Σ ο ύ δ α . Leipzig 1921.. I Αλκιβ.. Σ χ ό λ ι ο ν. 15 έξ. 21. τοΰ Α ρ ι σ τ ο τ έ λ ο υ ς καί τοΰ Έ ρ μ ί π π ο υ . Γεμιστού . 47.. 1.4. C. καί G i s i n g e r F.Χ.. πρέπει ευθύς νά σημειώ- σωμεν. W. σ. 1 § 3 . Δ ι ο γ . 100: «Ζωροά­ στρης αρχαιότερος έξακισχιλίοις ετεσιν είναι λέγεται Πλάτωνος». σσ. μν.8. Nat. 9 : PG 21.C u m o n t . Ώρισμένα δευτερευούσης αξίας χειρόγραφα ομιλούν περί «εξακοσίων» ετών προ τής Ξέρξου δια­ βάσεως. καί Ξάνθου τοΰ Λυ- δοΰ. Είς Πλάτ. ενρήσεις ετη φε' τοσαΰτα δέ άπο τοϋ δηλωθέντος έτους τής Κέκροπος βασιλείας τον ανωτέρω χρόνον άπαριθ μου μένος. P l i n i i S e c . καθ δν (sc. οτι το Σχόλιον αποδίδει τήν μαρτυρίαν τοΰ Έρμίππου. ώστε νά μή είναι δυνατόν ν ' άποφανθώμεν. τ ή ν π λ η ρ ο φ ο ρ ί α ν Έ ρ μ ο δ ώ ρ ο υ τοΰ Πλατωνικού. ό όποιος αναφέρει τον Ζω­ ροάστρην εντός τής ελληνικής γραμματείας. έπί Nlvov ήξεις τον Άσσνριον. 1. σ. 5 . οτι έζησεν υ' (400) έτη παλαιότερον τής Ιλίου αλώσεως. σ. Ό Διογέ­ 1 νης ό Λαέρτιος είς τό προμνημονευθέν Π ρ ο ο ί μ ι ο ν τοΰ έργου του παρα­ θέτει έν σ χ έ σ ε ι προς τό παρόν ζ ή τ η μ α .

8 .9 ) και δεύτερον. Kirche. Ε π α ν ε ρ χ ό μ ε ν ο ι εις το π ρ ό β λ η μ α των τυχόν πηγών του Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ διαπιστώνομεν κ α τ ' α ρ χ ή ν . qui de tota e a arte (se. οτι «πολύ πιθανόν)) π η γ ή του Πλουτάρχου ύπήρξεν ό Θεόπομπος. Τ ή ν «πολύ πιθανήν» εικασίαν του Gisinger πρέπει να άντιμετωπίσωμεν μετά π ο λ λ ή ς έπιφυλα- κτικότητος δια τούς έξης τρεις λόγους : 1) Ή δήθεν ομοφωνία τ ή ς π λ η ρ ο ­ φορίας του Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ προς τ ή ν του Διογένους μετά βίας γίνεται απο­ δεκτή.G u i l l e m i n .Χ. praeceptorem. πρώτον διότι τό κεφάλαιον 46 της πραγματείας τ ο υ : Περί ν Ισιδος και Ό σ ί ρ ι δ ο ς όμοφωνεΐ προς τ ή ν σχετικήν παράθεσιν του Διογέ­ νους (1. διότι ό Διογένης ει ναι εν προκειμένω λίαν σύντομος. ώστε να μή είναι δυνατή οιαδήποτε σύγκρισις. mago rum) diligentissime scripsit et viciens centum milia versorum a Zoroastre condita indicibus quoque voluminum eius positis explanavit. 2) Ό Πλούταρχος μνημονεύει τ ο ν Θεό- πομπον ώς π η γ ή ν μόνον του ζωροαστρείου δυϊσμού κ α ι τ ή ς περί περιό­ δων διδασκαλίας του Ζωροαστρισμου και ό χ ι όλων τών ειδήσεων — ιδι­ αιτέρως ό χ ι τ ή ς προς τ ή ν χρονολογίαν σ χ ε τ ι κ ή ς πληροφορίας και 3) Τ ό τρίτον πληθυντικόν πρόσωπον του ρήματος ( «ιστορονσιν») αποδεικνύει. οτι ή μαρτυρία του συμφωνεί προς τάς παρατε- 1 θείσας ειδήσεις του Έ ρ μ ο δ ώ ρ ο υ και του Έ ρ μ ί π π ο υ .. Ά π ο φ ε ύ γ ο μ ε ν να δώσωμεν 1. του ώς άνω έργου του. D u c h e s n e J . tradidit Agonacem. 2. a quo institutum dice- ret. Ό F . 22. διότι ό Πλούταρχος μνημονεύει τον θ ε ό π ο μ - πον εις τό τέλος του 47ου κεφ. οτι ό Πλούταρχος είχε περισσοτέρους ύ π ' όψει ή όρθότερον. f. δεν φαίνεται έν τούτοις ικανοποιημένος έκ τών γραφομένων του και αφήνει να διαφανή μία συνεσταλμένη κρίσις περί τ ή ς μή ό ρ θ ό - τητος τής διδομένης χρονολογίας. σ. u. Π α ρ ' όλον όμως οτι ό Λόγιος του Μυστρά δεν εχει προφα­ νώς περισσοτέρας και ασφαλεστέρας πηγάς περί του χ ρ ό ν ο υ ζωής του Ζωροάστρου. αλλά και πάντη άνιστόρητον. οτι απέδιδε μίαν πληροφορίαν ευρέως διαδεδομένην. έν Lex. εργ. Gisinger εκ­ προσωπεί τ ή ν γνώμην. μόλις είναι ανάγκη να σ η - μειώσωμεν. Theol. ipsum vero quinque milibus annorum ante T r o i - anum bellum fuisse)). Προεδηλώθη ή δ η . Στ. οτι ό Ζωροάστρης έζησε κατά τ ή ν κρατούσαν ίστορικήν άντίληψιν περί 2 τό α' ήμισυ τ ή ς 6ης π. . μν. εκατονταετήρίδος .318 θεοδ. Νικολάου teles. Ούτω θα πρέπει να έννοήσωμεν τ ή ν παρατήρησίν του : «εϊ τω ôè τοϋτο ον πιατόν». έφ' όσον άναζητήσωμεν συγκε­ κριμένους συγγραφείς. δοθέντος. Zarathustra. Πρβλ. Ό Έ ρ μ ό δ ω ρ ο ς και ό Έ ρ μ ι π π ο ς διεκδικούν εδώ δικαίως τ ή ν θέσιν των. "Οτι ή ώς άνω χ ρ ο ν ο λ ο γ ί α ουδόλως ανταποκρίνεται προς τ ή ν ίστορι- κ ή ν άλήθειαν και αποτελεί σοβαράν πλάνην. οτι τούτο ό χ ι απλώς «ού πιστόν». . Hermippus. G i s i n g e r .

Ό Πλάτων δεν ήνοιξε νέον τινά δρόμον εις τον φιλοσοφικον στοχασμόν. δέν μας μένει παρά να έκφρασθώμεν μετά θαυμασμού περί τής πολυμάθειας των.Χ. Διαθήκης. 17. σ. 61. J a c k s o n . Die Religion und Sitte der Perser und übrigen Iranier nach den griechischen und römischen Quellen.. Σχετικήν περί του Ζωροάστρου βιβλιογραφίαν ανευρίσκει ό βουλόμενος εις τό έργον του W i d e n g r e n .. τ ή ν «ôtà τών Πυθαγορείου εις αυτόν κατεληλυθυίαν». στ. Πάντως ή ένασχό- λησις τών Ελλήνων μέ τον Ζωροάστρην καί αί πολυειδεις μαρτυρίαι των είναι ενδει­ κτικά τοϋ μεγάλου ενδιαφέροντος των προς τήν θρησκευτικήν διδασκαλίαν τών Περσών. 10. στ. αποφεύγει να δώση οίανδήποτε χρονολογίαν καί παρατηρεί μόνον. εχουσαι μυθοπλαστι- κόν χαρακτήρα. σ σ . Τ ό σ ο ν έν τή άρχαιότητι όσον καί τ. are presumably due to the Greeks have misunder­ stood the statements of the Persians. έργ. Zarathustra. 360 . σ σ . .. Π α ρ ά ταύτα ή — παλαιότερον έν άμφι- βόλω τιθεμένη — ίστορικότης του Ζωροάστρου πρέπει να θεωρηθή βεβαία 2 και α σ φ α λ ή ς . 1896. μν. Stuttgart 1961. τ ό φώς. 2 έξ. 315. Εις αύτας ή μορφή του Ζωροάστρου εχει χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά θρυλικά και είναι περιβεβλημένη τρόπον τινά μέ τον πέπλον του μυστηρίου. 10. Ή π λ η ρ ο φ ο ρ ί α του Πλήθωνος αποδί­ δει τον μεταξύ τών Ε λ λ ή ν ω ν διαμορφωθέντα θρϋλον. "Αρθρον Περσία. who place Zoroaster's millenium amid a great world - period of 12000 years. ο χ ι μόνον του ηλίου. οτι ό Ζωροάστρης πρέπει να έζησε «πολύ πρότερο ν» του Κύρου καί του Δαρείου. . 10. Δοθέντος δέ.». Soc. however. γενόμενος κατά τ ο ν φιλόσοφόν μας ό πρώτος σοφός εξηγητής τών σύμφυτων τω άνθρώπω αληθειών. Ή σχέσις του Ζωροάστρου προς τον Πυθαγόραν και τον Πλάτωνα. οτι παρά Ζωρο- άστρη εχομεν γνησίαν άποκάλυψιν όμοίαν προς τήν τών Προφητών τής Π.375. which they divided into cylces of 3000 years. τό όποιον διαπνέεται άπό τήν πεποίθησιν αυτήν. Καί άρθρον Περσία. Γεμιστού . Έγκυκλ. 2. Πρβλ. έν Journ. έν Θρησκ. Έγκυκλ. οτι πολλαί τών πληροφοριών των αντικατοπτρίζουν πραγματικάς θρησκευ­ τικός δοξασίας αυτών. Ό Ζωροάστρης. ό όποιος είναι «καρ­ ι π ό ς τών κοσμογονικών ιρανικών αντιλήψεων» . Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. Gesellschaft 19. Ό W i d e n g r e n . ευρίσκει καί σήμερον ύποστηρικτάς. αλλά καί του πνεύματος καί τής ανθρωπινής σοφίας ακολουθεί τ ή ν έξ ανατολών προς δυσμάς πορείαν. μν. οτι δηλ.Πλήθωνος 319 ακριβή χρονολογίαν. σ. 1. Ή θ . The Date of Zoroaster. ήτοι 570 έως 500 καί 650 έως 533 π. καί Ήθ. Ή άποψις τ ή ς πνευματικής συγγενείας καί σχέσεως μεταξύ Α ν α τ ο ­ λ ή ς και Ε λ λ ά δ ο ς . ΐδε τό έργον του H i n z W. R a p ρ Α .. εργ. Πρβλ.. ύπήρξεν ό πνευματικός πρόγονος και κ λ η ρ ο δ ό τ η ς αυτής τ ή ς αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. 1312. 315 : Ενταύθα δίδονται δύο χρονολογίαι. Παρέλαβε καί έπεξειργάσθη τ ή ν φ ι λ ο σ ο φ ι κ ή ν παρακαταθήκην του Ζωρο­ άστρου. δεν είναι καινοφανής. of the Americ. 1865. 3 : «Such extraordi­ nary figures (6000 years). διότι αί ύπάρχουσαι ειδήσεις. δεν όμοφωνοϋν. Ή πεποίθησις. έν Zeitschrift der deutschen morg. στ. έν Θρησκ. 5. Orient.

εργ. Πάλιν δέν είναι ορθόν ή διαπιστουμένη τυχόν έπίδρασις νά υπερτονίζεται ή νά ανακαλύπτεται τοιαύτη καί εκεί. Περί ών Α ρ ι ­ στοτέλης προς Πλάτωνα διαφέρεται (είς τό έξης : Διαφοραί). 424 c. 16 : PG 160. οτι ά φ ' ενός μαρ- 5 τυρεΐται ευρέως κατά τ ή ν αρχαιότητα καί αφ έτερου επαληθεύεται συχνά- κις άπό απόψεις. ό χ ι μόνον δέν αποκλείεται. 32 έξ. 20: PG 160. Ι δ ι α ι τ έ ρ ω ς εμφανής είναι ή προσπάθεια τοΰ Γεμιστού ν" απόδειξη. Βλ. ώς ο ύ Ô ε χ ρ ό ν ω τήν à λ ή θ ε ι αν τών ούκ ορθώς αν τισιν είρημένων τε καί λεγομένων ν ε ω τ έ ρ α ν ούσα ν σοφιστάς δέ καινοποιεΐν τά πολλά πει- ράσθαι. σσ. 4. 2 : Alex. 160. Τό «καινολογεΐν» καί 5 καινοποιεΐν άπετέλει καί δι αυτόν τόν Πλάτωνα μομφή ν καί ή τ ο άπα- 3 ράδεκτον καί ά π ο ρ ρ ι π τ έ ο ν . 3. ή οποία ύπήρξεν άπάν- τησις πρός τόν Σ χ ο λ ά ρ ι ο ν δια τάς υπέρ Α ρ ι σ τ ο τ έ λ ο υ ς αντιλήψεις τ ο υ . Πολιτ. 49 καί σημ. 41. : Οί σοφισταί κατά τοΰτο δια­ φέρουν άπο τούς σοφούς «τφ τούς μέν σοφούς συνωδα τα αυτών τοις αεί παλαιότερο ι ς άποφαίνειν. Ε π ι κ ρ α τ έ σ τ ε ρ α παρά ταύτα φαίνεται σήμερον ή άντίληψις. "Αρκούντως συνοπτικήν. Νόμοι. Δ. 9-18. 14 : PG 160. Π λ ή θ . οτι ίδιον τοΰ φιλοσόφου είναι νά μή νεωτερίζη καί κ α ι ν ο λ ο γ ή . 300 έξ. . Πρβλ. καί Π λ ή θ . Αντιλήψεις: PG. αν. Νόμοι. Πρβλ. Τ ο ΰ α ύ τ ο ΰ . Freiburg im Br. δεδομένου. Α'. 908 Α. σσ. Β. 928 D . αλλά νά ομόλογη καί ακόλουθη «ταϊς κρατίσταις γνώμαις» «τών τά βέλτιστα άει φρονονντων».929 Α.. μν. 1966. όπως ό σοφιστής.. Έ δ ώ πρέπει να σημειωθή. διεδήλωνε καί έπανελάμβανε τήν γνώμην. Βλ. Στ.οτιμουμένους. τούς Πυθαγορείους καί τόν Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ν ευρίσκεται καί κινείται εντός 1. οτι ό Πλάτων δέν εισάγει καινάς δόξας εις τά έν 4 άρχή παρατεθέντα χ ω ρ ί α έκ τής συγγραφής του. τάς οποίας όμως πρέπει νά θέτη ύπό τό «κράτιστον και 2 θειότατον τών ημετέρων κριτηρίων. Ό Πλάτων συμφωνεί προς άλλους σοβαρούς καί αξιόπιστους σοφούς. τοις νεωτέροις μάλιστα φι ?. αλλά καί αξιώνει συνεπίνευσιν. τον λογισμόν» .320 Θεοδ. 657 b καί 708 d. 1001 Β καί 1002 C. αφού αί ίδέαι καί γενικώς τά προϊόντα τοΰ ανθρωπίνου λόγου δέν γνωρίζουν χρονι­ κούς καί τοπικούς περιορισμούς. αλλά και διαφωτιστικήν περίληψιν δίδει έπ' αυτού ό C h a r l e s W e r n e r είς τήν Είσαγωγήν τοΰ βιβλίου του : Die Philosophie der Grie­ chen. ή δέ μετανάστευσίς των δέν απαιτεί δια­ βατή ριον καί ή παραδοχή των είναι ζήτημα λογικής κατοχυρώσεως καί όρθότητος. άνάγων τόν φ ι λ ο σ ο φ ι κ ό ν σ τ ο χ α σ μ ό ν είς τό πρόσωπον τοΰ Ζωροάστρου. σσ. 2. αί όποιαι απαντώνται καί είς τούς δύο κόσμους. όπου δέν υπάρχει. Π λ ά τ .. τήν οποίαν επιγράφει : Ή ελληνική φιλοσοφία καί ή σκέψις τής Ανατολής. Ό Πλήθων. . έπ'αύτοΰ Τ a y- lo r. σ. 909 C. . . 2-3-1972 . Νικολάου σήμερον ακόμη ή γνώμη αύτη ευρίσκει θιασώτας. οτι παρά πάσα ν αύτονομίαν τ ή ς ελληνι­ κής φιλοσοφίας τοιαύτη έπίδρασις. ή οποία συνηγορεί υπέρ τής αυτο­ ι νομίας τής ελληνικής φιλοσοφίας . Βλ.

"Ας παρακολουθήσωμεν όμως έκ του π λ η σ ί ο ν τάς σχέσεις του Πυθα- γόρου προς τόν Ζωροάστρην καί αμφοτέρων προς τόν Πλάτωνα. Έπετηρις Εταιρείας Βυζαντινών Σπονδών. Έ ξ άλλου αυτό είναι τό νόημα τής γνώμης του. άφοϋ συνεγένετο «τοις από Ζωροάστρου εν τή Ασία μάγοις». "Ετος ΛΗ' 21 . Είναι γεγονός και πρέπει να έξαρθή ιδιαιτέρως. οτι ούτος «φοιτητής γεγονο^ς Πλά- τ(ονι και έπειτα υπό σχήματι φιλοσοφίας εριστικήν μετελθοιν και κενής δόξης ερασθεις επί τω τής Ιδίας αύτοϋ αίρέσεως άρχηγέτης γενέσθαι τάς μεν υπό Πλάτωνος συγγεγραμμένας φιλοσοφίας αρχάς εκ π α μ π ό λ- ι λ ων ετών εις εκείνον κατεληλνθνίας ανέτρεψε τε και διέφθειρεν» . άλλα και τους ύπ' αύτοϋ μνημονευομένους Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους. οτι. Αντιλήψεις: PG 160. Ύ π ο σ τ η ρ ί ζ ω ν τοϋτο ό Γεμιστός. Π λ ή θ . Κ α τ ά τόν φ ι λ ό σ ο φ ό ν μας ό Πυθαγόρας δεν μετήλθε σοφιστική ν. 984Β. Ό λογισμός ώς τό άριστον κριτή pio ν θα μας ύποδείξη. οτι πρέπει να θέτωμεν τάς κρατίστας γνώμας τών τα βέλτιστα φρονούντων υπό τόν λογισμόν μας. οτι εις τό πρόσωπον του 1.Πλήθωνος 321 τών τειχών της διαδοχής καί συμφωνίας προς αξιόλογους τρίτους. καίτοι τό καινολογεΐν κ α θ ' εαυτό άπορριπτέον. όπως αύται διαγράφονται τόσον υπό του Πλήθωνος όσον καί ύπό συγγραφέων τής αρχαιότητος. Ή συμπερίληψις αυτών μεταξύ τών μεγά­ λων καί ευδόκιμων φιλοσόφων οδηγεί εις τό συμπέρασμα. οτι δια τής εισαγωγής του Ζωροάστρου ώς του πρώτου επιφανούς έξηγητου τών αληθών δογμά­ των ό φιλόσοφος διασπά τον κύκλο ν τών κληροδοτών του Βυζαντίου καί διευρύνει αυτόν. μήπως τελεί υπό τήν έπή- ρειαν τής διεπούσης τό Βυζάντιον αντιλήψεως. "Ισως ό αυτός λογισμός συνεπικουρούμενος υπό τής κρατούσης δυσάρεστου ε κ κ λ η σ ι α σ τ ι κ ή ς καταστάσεως — όπως ο Γε­ μιστός τήν έγνώρισεν εις Ί τ α λ ί α ν καί εις τό Βυζάντιον — ώδήγησεν αυτόν εις τήν άπόρριψιν του Χριστιανισμού καί τήν τοιουτότροπον προβολήν του Ζωροάστρου* εις τήν άποψιν αυτήν εχομεν ενα de facto νεωτερισμόν του Πολυΐστορος του Μυστρα. Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. που καί πότε τό νεωτερίζειν είναι δυνατόν καί προσήκον. Γεμιστού . Π α ρ ' αύτοΐς έδιδάχθη τα κύρια σημεία τής φιλοσό­ φου έρεύνης. Είναι τοιουτοτρόπως τό νεωτερίζειν έξ ολοκλήρου άδιανόητον δια τον Πλήθωνα. Ώ ς διεύρυνσιν καί μεγέθυνσιν πρέπει να έννοήσωμεν ό χ ι μόνον τόν Ζωροάστρην. οτι ό Γεμιστός επαναλαμ­ βάνει καί διατρανώνει κατ' α ρ χ ή ν τό γεγονός. οτι αποτελεί πνευματικήν κληρονομίαν τής αρχαιότητος καί δι' αυτό θα πρέπει να μή νεωτερίζη. Έ ν προκειμένω είναι αύτόδηλον. Ό φ ε ί λ ε ι ό φιλόσοφος να έπαναλαμβάνη πάντοτε τα λεχθέντα ύπ' άλλων. Ή απο­ διδομένη εις τον Α ρ ι σ τ ο τ έ λ η μομφή — δια τής οποίας τον αδικεί κατά­ φορους — είναι ακριβώς το άντίθετον. άλλα φιλοσοφίαν. . είναι έν τούτοις δυνατόν να πρόσθε­ σ η κανείς' υγιείς απόψεις εις τάς προϋπάρχουσας.

σ. 168. ένθα εκτίθεται ή αποχή κρέατος τών "Ορφικών. 2 γνώριμα μέντοι και σαφή τοις πολλοίς» . Νικολάου Πυθαγόρου διασταυρώνεται ή ε λ λ η ν ι κ ή σκέψις και ώρισμένα ξένα. 20 έξ.Ν έ σ τ λ ε . τήν οποίαν μετά περιορισμών εύρίσκομεν καί είς τούς Πυθαγορείους.16 έξ. έκδ. 24 έξ. Φ ι λ ο σ τ ρ ά τ ο υ . Βλ. έργ. Αυτός. εκδ. ενθα λέ­ γεται. Loeb cl.. 38. II. Ί α μ- β λ ί χ ο υ . ό Πυθαγόρας) και Πέρσας είδε και πανταχού πάντα έπειράθη τά μυστήρια τών θεών. 237 A 1 έξ. : «άφίκετο δέ και προς Αιγυπτίους. Pythagoras und 2 Orpheus. σ. Βίος Πυθαγόρου. Πάντως καί είς Αΐγυπτον θα ήδύνατο ό Πυθαγόρας νά έκμάθη τά του Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ . Βλ. Library. σ. Βίος Απολλώνιου.. σ. W e r n e r . Loeb cl. Είς τόν Τίμαιον. Στ. 154. 1. Δ. Amsterdam 1939 καί R a t h m a n n W. Πυθαγόρας)». : «Πυθαγόρειον δέ και το ταις όρφικαίς επεσθαι γενεαλογίαις' άνωθεν γάρ άπό τής ορφικής παραδόσεως διά Πυθαγόρου και εις "Ελληνας ή περί θεών επιστήμη προήλθεν» καί Ε.. Επίσης Π ρ ό κ λ ο υ . ή οποία φέρει τόν Πυθαγόραν. Nauck. συμφώνως προς τ ή ν οποίαν ό Π υ θ α γ ό ρ α ς έ χ ρ η μ ά τ ι σ ε μ α θ η τ ή ς τοΰ Ζ ω ρ ο - 1. άφοΰ κατά τόν Λ ό γ ι ο ν τοΰ Μ υ σ τ ρ α «έδέξαντο και Αιγυ­ πτίων ιερείς μάλιστα τά Ζωροάστρου τούτου δόγματα και ευδοκιμούν».. 65. 13. Βλ. οτι έπεσκέφθη τ ή ν Ά σ ί α ν καί μάλιστα τούς μάγους τών Π ε ρ σ ώ ν . Ή σχέσις αύτη υποδηλώνεται ήδη παρά Π λ ά τ ω ν ι. Τοιούτον τι δέν υποστηρίζεται* καί ορθώς άλλωστε! Ό Γ ε μ ι σ τ ό ς δέν αποκλείεται νά ε ί χ ε ν ύ π ' όψει τ ή ν π α ρ ά δ ο σ ι ν έκείνην. (28). Quaestiones Pythagoreae. 19.. είναι ό Ι ο υ λ ι α ν ό ς : «οτι καί είς Αϊγνπτον έπορεύθη (sc. οτι ό Πυθαγόρας έλαβε «τάς άφορμάς παρά Όρφέως» δια τήν σύνταξιν τοΰ περί θεών λόγου. "Ιδε πλείονα K e r é n y i Κ. 18-19 : Albrecht. σ. σημ. London 1960. σημ. 2.. 28 καί (29). (4). 145-146 καί 151: Albrecht. VI. οτι ό Πυθαγόρας έμαθε «τά πλείστα καί γενναιότατα τών δογμάτων εν βαρβάροις». I. 3. καί άν. Empedocleae. έκδ. καί VI. Ι ο υ λ ι α ν ο ύ .. σ τ ο ι χ ε ί α . 41 : Nauck. 158- 159 : Albrecht. σ. Ί α μ β λ ί χ ο υ . σ σ . ώς καί είς άλλας τ ή ς Α ν α τ ο λ ή ς χώρας. σ. έπ' αύτοΰ Τ σ έ λ λ ε ρ . γενόμενος τοιουτοτρόπως «ζηλωτής τής Όρφέως ερμη­ νείας και διαθέσεως».322 θεοδ. Lipsiae 1886. οτι πρωτίστως έταξίδευσεν είς Αίγυπτο ν. . σ. 148 καί 152. Orphicae. σ. μν. Πυθαγόρας και προς "Αραβας και Χαλδαίους και 'Εβραίους . . III. Νόμοι. σ. σ. Στρω- ματεΐς. 15 : PG 8. φησίν. II. Λόγος 7. 769 Β.. 2 έξ. σ. ανα­ τολικής προελεύσεως. Library. III. 291 Α : Diehl. Δέν υπαινίσσεται έδώ τ ή ν πραγμα- τ ι κ ή ν σ χ έ σ ι ν τ ή ς π υ θ α γ ο ρ ι κ ή ς διδασκαλίας προς τόν ό ρ φ ι κ ό ν μυστικι- ι σμόν 9 ά λ λ α δέχεται έκείνην τ ή ν γνώμην. 11 : Loeb. μν. ενθα κ α τ 3 Ίάμβλιχον παρέμεινεν είκοσι δύο ετη (!). Πρβλ. 7 έξ. εργ. 161. 2. . I. Πρβλ. 782 c. London 1949. 22. 11. Α ν τ ι θ έ τ ω ς π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ν διαδεδο­ 9 μένη είναι ή γνώμη. ο όποιος αντιπροσωπεύει τ ή ν άποψιν αυτήν έκ τών α ρ χ α ί ω ν συγγραφέων. Βίος Πυθαγόρου. ότι τής πυθαγορικής θεολογίας «παράδειγμα εναργές εκείτο παρά Όρφεϊ» καί δέν υπάρχει αμφιβολία. 48. . "Ιδε περαιτέρω Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . 6 : «μάγοις Βαβυλωνίων και Ινδών Βλαχμάσι καί τοις έν Αίγνπτω Γυμνοϊς συνεγένετο (sc. Ά λ ε ξ. 289 AB : Diehl. 160. Κατά Κ λ ή μ. τήν σοφίαν εξέ- μαθε» καί 6 : Nauck. 63. Πρβλ. 1. Halle 1933. Είς δέ τούς νεωτέρους τοΰ Πλάτωνος γίνεται ασφαλής βεβαιότης. καί ό Πλάτων αντιπροσωπεύει τήν γνώμην. Βίος Πυθα­ γόρου.

τ. καίτοι μνημονεύει καί τό έργον του Άριστοξένου. μν.). τοις τ άλλοις Χα?ώαίοις σννεγένετο καί προς Ζαράταν αφίκετο. 20 έξ. Κατά πασών τών αιρέσεων έλεγχος. II. : «εν δε 9 Αραβία τω βασιλεϊ σννήν εν τε Βαβνλώνι. οτι ό Π λ ή θ ω ν ή τ ο γνώστης τ ή ς είδή- 1. Έ φ ' όσον γίνη παραδεκτόν. 4. καί εοιδάγβη. V . ό όποιος «εν τω περί Πυθαγορικών συμβόλων 2 Ναζαράτω τω Άσσνρίω μαθητενσαι ιστορεί τον Πυθαγόραν» .775 Α. έν Dumbarton Oaks Papers 4. μαθητής του Α ρ ι σ τ ο τ έ ­ λους. σ. . I. 282. Ό αυτός Κ λ ή μ η ς . Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . I. A n a s t o s M . καί Σ ο ύ δ α . 3 : PG 76. Ζάρατος τον μάγου». 23. 7. s. 633 C. Έκ γαρ τής περί ταντα τα εθνη πλάνης ό Πνθαγόρας το πλείστον τής σοφίας ενεπορενσατο». Προς τα του έν άθέοις Ιουλιανού. Κατά πασών αιρέσεων έλεγχος. πρβλ. Πρός τα του έν άθέοις Ιουλιανού. . όπως πράττει ό Ιππόλυ­ τος· ΐδε κατ.. σ. οτι ό Πυθαγόρας «εζήλωσεν» τόν Ζωροάστρην.. Κ λ ή μ . παρ' οϋ και εκαθάρΟη . Στρωματεΐς. μας πληροφορεί ωσαύ­ τως. Αύτολεξεί επαναλαμβάνει τήν παροϋσαν πληροφορίαν καί ό Ι π π ό λ υ τ ο ς . ό έπικληθείς π ο λ υ ΐ σ τ ω ρ (1ος αιών π. τό όποιον δέν έσώθη. Βίος Πυθαγόρου. παραπέμπων είς τό ανωτέρω χωρίον του Κλήμεντος. Ό Κ ύ ρ . διορθώνεται εις «εζήλωσεν». 7 έξ. του οποίου «βίβλους απόκρυφους. τήν οποίαν παρέλα- βεν ό Migne έχει «έδήλωσεν» αντί «εζήλωσεν». Ή γραφή. 2: Bern. σ. .. Πρβλ. Σ χ ό λ ι ο ν. 705 Β. 2 : PG 16. . σ. Βίος Πυθαγόρου. Γεμιστού . διήκονσε . VI. 2. Πηγαί τ ή ς έν λ ό γ ω είδήσεως είναι κατά τον Κ λ ή μ ε ν τ α τ ό ν Ά λ ε ξ α ν δ ρ έ α ό Α λ έ ξ α ν δ ρ ο ς ό Μ ι λ ή σ ι ο ς . . VI. Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Περί "Ισιδος καί Όσίριδος. I. Κατά δέ τ ό ν Ί π π ό - λυτον δύο έτεροι ό Ά ρ ι σ τ ό ξ ε ν ο ς ό «μουσικός». 4 : PG 76. I. οι τήν Προδίκον μετιόντες αϊρεσιν ανχοϋσι κεκτήσΟαι». οτι ό Πυθαγόρας έμαθήτευσε παρά Ζωροάστρη. Βλ. τό όποιον ό Ζωροάστρης ώς πνευματικόν μέγεθος εΐχεν επιτύχει. Έ π αύτου καί τών άλλων συναφών χωρίων. και Ζάρητος τον Μάγον». Εις «Βιβλιοθήκην Ελλήνων Πατέρων καί Έκκλ. Ά λ ε ξ. Ό Κ λ ή μ η ς. 25 : Bern. 9 3. 23 : PG 16.. Τ ό αυτό r απαντάται καί παρά Κυρίλλω Α λ ε ξ α ν δ ρ ε ί α ς : « Ιστορεί γοϋν ο Αλέξαν­ δρος ό επίκλην πολυΐστωρ εν τω Περί Πνθαγορικών συμβόλων *Ασσυρίω 3 το γένος οντι τω Ζάρα φοιτήσαι τον Πυθαγόραν» .Χ. επίσης Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . 3227 Β : «Καί Ζαράτας ό Πνθαγόρον διδάσκα­ λος». 776 Α. έργ. 495 : Ό Πυθαγόρας καί ό Πλάτων καθώς καί άλλοι τινές έπονται «τοις πάλαι θεολόγοις». . Αεξικόν. Συγγραφέων». Ιππολύτου. προτιμφ επίσης τήν γραφή ν «έζήλωσε». Κ υ ρ . Ά λ ε ξ. . Πυθαγόρας : «Οϋτος ήκουσε. 7 έξ.. 155. 761 Α. 4. 3025 Α: καί VI. Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα του Γ. . Pletho's calendar and liturgy. 15 : PG 8. .. I. . 272 : «Πυθαγόρας . εις τούς οποίους ανά­ γεται ό ισχυρισμός : «προς Ζαράταν τον Χαλδαϊον εληλυθέναι Πυθαγό­ 4 ραν» . 15: PG 8. 14 : PG 8.. 600 b: Greene. 263. 12 : Nauck. Αύτη ανευρίσκεται καί εις αυτόν τον Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ν : «Και Ζαρά- ι τας ό Πυθαγόρου διδάσκαλος» . Στρωματεΐς.Πλήθωνος 323 άστρου. Είς Πλάτωνος Πολιτείαν. 1948. . τα όποια παρατίθενται έδώ. πλείονα N i κ o l a o u . σ. σ. έν τούτοις δέν θεωρεί τόν Άριστόξενον ώς πηγήν τής είδήσεως. σημ. 773 AB . Ό ίδιος αποκαλεί τόν Πυθαγό­ ραν «πανάριστον ζηλωτή ν» τοϋ Ζωροάστρου. Ά λ ε ξ. τόν τ ε περί φύσεως λόγον ήκουσε και τίνες αί τών όλων άρχαί. καί τις Διόδωρος ό Έ ρ ε τ ρ ι ε ύ ς είναι εκείνοι.. Περί τής έν τω ΊΓιμαίω ψυχογονίας.. Τό ζήλουν έχει ενταύθα τήν σημασίαν του μιμεΐσθαι. Δια τήν έννοιαν του ζηλοϋν πρβλ. ήτοι δηλώνει τήν προσπάθειαν πρός μίμησιν καί κατόρθωσιν αύτοϋ. ..v. Στρωματεΐς.

Νικολάου σεως αυτής. καί Ρ1 i n i i S e c . σ. Ζάρας. Άγαθίου. 323 : τό δέ όνομα Σωροθρύστης ευρίσκεται παρά Κ ο σ μ ά Ί ε ρ ο σ . 2. πράγμα τό όποιον φαίνεται είς ημάς πιθανώτερον. καθ' ην τό όνομα φέρεται ώς «Ζάβρατος»! Βλ. Gr. 64: PG. X X X . μένει άπλή ύπόθεσις. καίτοι πιθανόν. μν. σ. K r a n z . διότι ή θέσις του ώς μεσίτου είναι ισχυρά καί καιρία. έργ. . 4. . σ. τήν μαρτυρίαν ταύτην γράφει. οτι δηλαδή ό Πυθαγόρας υπήρξε μαθητής του Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ . Ίστορίαι. Συναγωγή καί έξήγησις. Hbd 18. 23. 461. σ. είναι ό «δι' ου» τά δόγματα τοΰ Ζ ω ρ ο ­ άστρου φθάνουν είς τ ό ν Πλάτωνα. Συναγωγή καί έ ξ ή γ η σ ι ς . στ. Δια μέν τά ονόματα Ζαράτας. 72. μν. . Ζαράδης .C u m o n t .. 325.C u m o n t . μν. ή . 36 έξ. σσ. διότι τ ό ν παρεπλάνησεν ή παραλλαγή τ ο υ ονόματος. Zaratas.. 421 : «Zaratus». 52: PG 38. Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . αφού ό Ζωροάστρης είχε ζήσει τ ό σ ο ν παλαιότερο ν του Πυθαγόρου. 1 § 5 : Mayhoff. Ώ ς προς τήν παρα­ τηρούμενη ν ποικιλίαν τοΰ ονόματος ορθώς υποθέτει ό Ζ i e g 1 e r Κ. «daß auch hier eine sachlich . Δι' αυτό έπί παραδείγματι ομιλεί περί σνγκεφαλαιώσεως «Ζ ω ρ ο α et τ ρ ε ί co ν κ a i Πλατωνικών δο­ γμάτων» ή «Θ ε ο λ ο γ ί α ς τής κατά Ζο^ροάστρην τ ε και Πλάτωνα». II. τότε ή απέφυγε νά τ ή ν άναφέρη. Δ έ ν ελαττώνει κ α τ ' αυτόν τόν τρόπον τ ή ν άξίαν τοΰ Πυθαγόρου. ών έμνήσθη ίστοριών ό θείος Γρηγόριος. 1. II. 24. οτι ενώ τό όνομα τοϋ Ζωροάστρου παρου­ σιάζεται υπό ποικιλίαν μορφών εις τ ή ν άρχαίαν γραμματείαν : Ζαράτας. Berlin 1967. οτι αΐ απόψεις τοΰ Ζωροά­ στρου συμφωνούν προς τάς τοΰ Πλάτωνος ή όρθότερον ειπείν αί ίδέαι τοΰ Πλάτωνος στοιχοΰν ταΐς τοΰ Ζωροάστρου. I. Nat. Ζ α ρ α θ ρ ο ύ σ τ η ς . Ό Πυθαγόρας λαμβάνει μάλλον τ ή ν θέσιν τοΰ μεσάζοντος. 83 καί 156. Οί B i d e z .. 4 Ζάρατος . σ σ . Ζάρης ϊδε άν. εργ. Δια τόν Γεμιστόν προέχει ν ' απόδειξη. μν. ist uns sicher».. 491. 3227 Β. Vat. 37. Αξιόλογων ό W. 18. Ζάρης. έργ. ό όποιος είναι ό πλέον εύχρηστος κατά τ ή ν α ρ χ α ι ό τ η τ α καί θα πρέπει νά θεωρηθή ώς ό επιτυχέστερος εξελληνισμός τοϋ Zartu3t (Ζαρατούστρα). σ. B i d e z - C u m o n t .. 2 Reihe. hist. έκδ.. . Είς apparatus criticus μνη­ μονεύεται ή γραφή τοΰ Vat. έν PW. χωρίς κ α ν νά παρεμβάλη τό όνομα τοΰ Πυθαγόρου. Β'. ό Π λ ή θ ω ν χρησιμοποιεί αποκλειστικώς τόν τύπον : Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ς . Ίδε πλεί­ ονα B i d e z . α ν τ ε λ ή ­ φθη. Σωροθρύστης .geistige Verbindung zwischen Hellas und Orient sich kundtut. Ζάρας. Στ. αποδίδουν έδώ τήν μάλλον όρθοτέραν γραφήν «Ζωροθρύστης» τού κώδ. 3. Έ ν ε κ α τούτου τά δύο ο ν ό ­ ματα συνάπτονται άμεσώτερον καί συχνότερον. Έ ξ άλλου δέν γνωρίζει ούτε ύπαι- 23 : PG 16. 1260. Πρβλ. 2319 : «alles wohl Entstehungen des Namens Zoroasters».. 6. σ. . Keydell.324 Θεοδ. Ναζάρατος. έργ. 1 2 3 Ναζάρατος. . Βίος Πυθαγόρου. οτι χρονικώς δέν συμβιβάζεται προς τά πράγματα ή π λ η ρ ο φ ο ρ ί α αυτή. Ά ξ ι ο π α ρ α τ ή ρ η τ ο ν είναι. 12 : Nauck. 38. Ό τ ι όμως έγνώρισε τ ή ν παράδοσιν αυτήν. Κ ο σ μ ά Ί ε ρ ο σ ..

καί έμαθε παρ αυτών τήν Ζωροά­ στρου παώείαν». σημ. 4 έξ. Δοθέντος δέ. σ.Πλήθωνος 325 νίσσεται ο ι α ν δ ή π ο τ ε ά λ λ η ν έ π α φ ή ν του Π λ ά τ ω ν ο ς προς τά δόγματα τοΰ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ . I. σσ. IV. μν. μν. πώς έχει ή ιστορία (: Kroll. 5 : CSEL. Ό λ υ μ π ι ο δ ώ ρ ο υ . Εύαγγ.C u m o n t . 41 έξ. 14 : PG 9. 52 : Corpus Script. Λ α έ ρ τ ι ο υ . Βλ. ( Ό Ζωροάστρης θεω­ ρείται κυρίως ώς Πέρσης βλ. Περί τοΰ έν Όδυσσεία τών νυμφών άντρου.. X X X .. 40 έξ. σ. το γένος Παμφνλον». Χ.. καί μάλιστα τήν ύστέραν παράδοσιν (Κ λ ή μ. K o s t e r W. 199 : «είτα ελθών 3 (sc. σ σ . σσ.. Οί B i d e z .C u m o n t . Eos ou Platon et l'Orient. Βίος Πλάτωνος. ιδιαιτέρως όμως ή νεωτέρα Άβέστα καί ή λοιπή ερμηνευτική γραμματεία συμφωνούν προς τήν Πλατωνικήν διήγησιν.. IV. Ε ύ σ ε β ί ο υ. εργ. Προπαρασκευή. P l i n i i S e c . 805 D. Διεξοδικώς περί Ήρός καί Ζωροάστρου καί τής περί αυτών παραδόσεως ασχολείται ό Π ρ ό κ λ ο ς . II.. οτι τά λεγόμενα ύπό τοΰ Πλάτωνος είς τό προανα­ φερθέν χωρίον παρουσιάζουν ομοιότητα προς τήν πραγματικήν Ζωροάστρειον έσχατο- λογίαν. συμφώνως π ρ ο ς τ ή ν ο π ο ί α ν ό Π λ ά τ ω ν «διέγνω καί τοϊς Μάγοις συμμιξαί' δια δέ τούς τής Ασίας ι πολέμους άπέστη» . Γεμιστού . 311. II. 2. VI. 9: PG 21. Χ. ενθα «ευδοκιμούν» τά τοΰ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ δόγματα. . 307. Εύαγγ. Eccl. σ.. 35 επίσης I. B i d e z J. 614 b 3 έξ. μν. III. 25). ένθα αναφέ­ ρεται τό όνομα τοΰ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ . XIII. Ά λ ε ξ. 1. οτι ή ψυχή έκαστου μετά θάνατον υπόκειται είς κρίσιν καί οτι αί μέν ψυχαί τών δικαίων πορεύονται «άνω». έργ. Adv. Πρέπει πάντως νά σημειωθή. 157 Α. αί δέ ψυχαί τών αδί­ κων «κάτω». Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικον σύστημα τού Γ.. 110. έχομεν είς τ ό σ η μ ε ι ο ν αυτό μίαν σ ο β α ρ ά ν ένδειξιν εκείνων. av. Π ε ρ ί αυτής όμως ουδείς λόγος. Δ ι ο γ . έκδ. Α ν ω ν ύ μ ο υ . 6-7. Στρωματεΐς. Bruxelles 1945.. σ.. passim. κατά τ ή ν ο π ο ί α ν ούτος έγνώριζε τ ή ν μή γ ν η σ ι ό ­ τ η τ α τοΰ διαλόγου. 194. 1116 CD). τά όποια λόγου χ ά ρ ι ν θα ήδύνατο ό Π λ ά τ ω ν νά π λ η ρ ο φ ο - ρ η θ ή κατά τ ή ν έπίσκεψίν του εις Αϊγυπτον. Τούτο θα ένεποίει μεγάλην έντύπωσιν είς αυτόν καί δέν θα τ ό άφηνεν άσχολίαστον. 13 : PG 21. σ. Ωσαύτως μνημονεύεται. οτι πρέπει ν ' άποκλεισθή ή ε κ δ ο χ ή . Ό Πλήθων αγνοεί επίσης τούς λόγους τοΰ Π λ ά τ ω ν ο ς . σ. V. Πρβλ. οτι «άτοπον ζητεϊν». av. Πρβλ. τά όποια ανωτέρω εΐπομεν περί τοΰ π λ α τ ω ν ι σ μ ο ΰ τοΰ φ ι λ ο ­ 2 σ ό φ ο υ μας . τά όποια ομιλούν περί τοΰ Ζωροάστρου ώς τοΰ βασιλέως τών Βακτρίων).. Nationes. 60 έξ. Πλάτων) εις Φοινίκην περιέτνχεν έκεϊσε Πέρσαις. II. II. hist. Latinorum. Nauck. οτι ουδεμία έτερα πληροφο­ ρία φέρει τόν Ζωροάστρην ώς Αρμένιον τό γένος Πάμφυλον. Πολιτ. 123. VI. Πλείονα δια τάς σχέσεις τοΰ Πλά­ τωνος προς τήν Άνατολήν βλ. I. 4. Προπαρασκευή. σ. έργ. VI : Hermann.. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll. 2. Nat. έκδ. 109. 20 έξ. Ό Π ο ρ φ ύ ρ ι ο ς . ή οποία ταυτίζει αυτόν προς τόν Ζωροάστρην. καί A r n ο b i i. Τόσον αί Γάθα — αύται θεωρούνται ώς έργον τοΰ ιδίου τοΰ Ζωροάστρου —. Πρβλ. είς ούρανόν. Είναι π λ έ ο ν ή βέβαιον. Βίοι φιλοσόφων. 7. Lipsiae 1853. Ούτος καταλήγει είς τό συμπέρασμα. "Οτι πράγματι είς τό πρόσωπον Ήρός τοΰ Αρμενίου έχομεν αυτόν τον Ζωροάστρην είναι δύσκολον ν' άποφανθώμεν δεδομένου. οτι «Βακτρίων έβασίλενσε» : Ε ύ σ ε β ί ο υ . 7 : Long. 122 a 1 έξ. οτι ό Γεμιστός δέν άνέγνω- σε τόν ψευδοπλατωνικόν διάλογο ν Α λ κ ι β ι ά δ η ν I. 1 § 9 : Mayhoff. B i d e z . παραθέτουν σειράν δλην χωρίων. Hermann. περί «Ήρος τον Αρμενίου. Προλεγό­ μενα τής Πλάτωνος φιλοσοφίας. σ. Ούδένα λ ό γ ο ν κάμνει ε π ί σ η ς καί προφανώς αγνοεί τ ή ν παράδοσιν έκείνην. 423.

d. 27 a 37 έξ. Τ ή ν ά ρ χ ι κ ή ν της άφορμήν καί ένίσχυσιν ευρί­ σκει όμως εις τόν ί δ ι ο ν τόν Π λ ά τ ω ν α (Τίμ.. σ. 7. : «εν καταγείο) οικήσει σπηλαιώδει»). Βίος Πυθαγόρου. Π λ ή θ . . Επίσης Π λ ή θ . Αντι­ λήψεις : PG 160. Πρβλ.v.. Έπιστ. 423. σ. Βιβλιοθήκη. 14 έξ. 139 έξ. 9: Nauck. . I. 378. 7 : «Πριν ούρανον γενέσθαι λόγω ήστην Ιδέα τ ε κ al ν λα». 987 C. λέγει οτι ό Ζωροάστρης είναι ό πρώτος. Π ε ρ ί αύτου καί τ ή ς σ υ ν α ν τ ή σ ε ω ς των ι κάμνει λόγο ν καί π ά λ ι ν ό ίδιος ό Π λ ά τ ω ν . Ή άποψίς του αυτή προέρχεται μάλλον από τόν Π ρ ό κ λ ο ν ô όποιος ομιλεί συχνότατα περί του Πυθαγορείου Τιμαίου καί τής έξ αύτοϋ εξαρ­ τήσεως τοϋ Π λ ά τ ω ν ο ς . 3. ήθελε να σύνδεση τήν ζωήν τοϋ φιλοσόφου προς τήν παράδοσιν αυτήν τήν είς τόν Ζωροάστρην κατά Πορφύριον αναγόμενη ν ή έφαντάσθη απλώς.v. 101. Τοιαύτα παραδείγματα λατρείας έν σπηλαίω έχομεν καί είς τήν περίπτωσιν τοϋ Κρόνου καί τής Δήμητρος. Πολιτ. Τίμ. Μ. Στ. Αθήναι 1970. ορμώμενοι και οί Πυθαγόρειοι και μετά τούτους Πλάτων αντρον και σπήλαιον τον κόσμον άπεφήναντο». Τ ή ν έπίδρασιν αυτής τής συναν- Lipsiae 1886. φησί... 4. I. β'. Γυφτοπούλα. III. 929 Α. 'Λρχντου τοϋ πρεσβυτέρου μαθητής» καί PG. ενθα περί Τιμαίου αναφέρεται.). Π λ ή θ . του Πλάτωνος) δόξαν επ άκρον άπάσης ελήλνθεν». οϊμαι.. Αποσιωπά τελείως ό Π ο λ υ ΐ σ τ ω ρ του Μ υ σ τ ρ α τόν άμεσον δεσμόν του Π λ ά τ ω ν ο ς προς τόν Π υ θ α γ ο ρ ι κ ό ν φ ι λ ό σ ο φ ο ν Ά ρ χ ύ τ α ν τ ό ν εκ Τά- 3 ραντος. .1581 Β. κ ό σ μ ω καί φύσιος 1. οτι τοΰτο άπετέλει ίστορικήν άλήθειαν. θέτων τόν Πλήθωνα να μονάζη είς τό «άντρον» του καί να λατρεύη έκεΐ τό θείον. Ερωτικός. 60. καί Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . ιδιαιτέρως τό index auctorum τοϋ υπομνήματος τοϋ Π ρ ό κ λ ο υ . 61 § 46 : FVS. ένθα αναφέρει χωρίον τι τοϋ έν λόγω Τ ι μ α ί ο υ . 20: PG 160.. έκδ. έκδ. 916 Β καί 917 D. Διαφοραί. μήπως τότε ήκολούθει ό ίδιος τήν «ίεράν» αυτήν παράδοσιν. Vorso- kratiker (είς τό έξης : FVS). 514 a 1 έξ. άν ό Π α π α δ ι α ­ μ ά ν τ η ς Ά λ. ΠλΛτων. Έ ν προκειμένω υπαινίσσεται τόν γνωστόν μϋθον τοϋ σπηλαίου. σ.. 2. άν καί μνημονεύη αυτόν . 18 έξ. Τίμαιος. Δέν γνωρίζομεν. Τοϋτο παρέλαβε ν ΐσως παρά τοϋ Π ρ ό κ λ ο υ. έν τούτοις αύτη αποτελεί δι' αυτόν άναμφίλογον καί δεδομένον γεγονός. Διαφοραί. Π λ ά τ. Νικολάου Κ α ί τ ο ι ό Λ ό γ ι ο ς του Μυστρα δέν ασχολείται διεξοδικώς μέ τήν σ χ έ σ ι ν τοϋ Π λ ά τ ω ν ο ς προς τόν Πυθαγόραν.. τα όποια είναι τρόπον τινά είκών τοϋ σπηλαίου τοϋ κόσμου. Πυθαγόρειος καί s. "Αν μάλιστα έζη πράγματι είς σπήλαιον ό Γεμιστός. C i c e r. 16 : Fragm. 1580 AB : «"Οτι ένατος από Πυθαγόρου διάδοχος γέγονε. Ζ. 2. σ. Φ ω τ ί ο υ . VII. «αφ* ών. I. 170 C : Diehl. οτι «φιλοσοφίας ό' αύ κατ* εμήν (sc. ό όποιος έχρησιμοποίησεν «αυτο­ φυές σπήλαιον» προς λατρείαν του πατρός Μίθρου.. Δ η μ ο σ θ. Περί ψύχος. Γ'. De rep. 14 έξ. Π λ ά τ. α"Argens. 1. Είς τόν Τίμαιον. τοϋ οποίου ή σημασία δια τήν πλατωνικήν φιλοσοφίαν είναι κεφαλαιώδης καί αναντίρρητος (Π λ ά τ. Είς τόν Τίμαιον : Diehl.. 423. 103. 338 c 5 έξ. II. 9 έξ. Πρβλ.. s.. Εις αυτόν ανάγεται ή παράδοσις να γίνωνται αί τελεταί είς αυτοφυή εΐτε εις χειροποίητα σπήλαια. βλ. 20: PG 160.. σ. Εις τούς Πυθαγορείους οφείλει ό Π λ ά τ ω ν καί αυτήν τήν περί ιδεών διδασκαλίαν του* π ρ ό ς έ π ί ρ ρ ω σ ι ν δέ τής γνώμης του αυτής ό Π λ ή θ ω ν επικαλείται β ι β λ ί ο ν τι Τιμαίου του Λ ο - 1 κρου . 4 έξ. 249 : PG 103. Berlin 1763. ..326 Θεοδ. 20 a 1 έξ. Χατζηφώτη. 21. 10. σσ.

Ό έν λόγω Ηρακλείδης είναι ό έκ Πόντου καί οχι ό ςξ Εφέσου* βλ. "Οτι ό Π λ ή θ ω ν μακράν ευρίσκεται τ ή ς αληθείας καί αί γνώσεις του περί τών Λογίων είναι λίαν σφαλεραί καί συγκεχυμέναι. Π ρ ό κ λ ο υ . έργ. οί όποιοι «Ζωροάστρου τά δόγματα. Geschichte der Philosophie. 987 a 29 έξ. όπως μαρτυρεί τό ώς άνω εδάφιον. εϊλοντο πρεσβεύειν». Βλ. Ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς .. Α. 19 έξ.. εις τό έν λόγω έργον του είναι ή διαπίστω- σις τ ή ς προμνημονευθείσης ομοφωνίας. έκδ.. υπό «τών άπο Ζωροάστρου μάγων» . σ. 16. 3. θα ήδυνάμεθα νά εϊπωμεν. Μάλιστα ό Πορφύριος δέν συγκαταλέγει εαυτόν είς εκείνους. οτι ταύτα συνετέθησαν είτε ύ π ' αύτοΰ τοΰ Ζωροάστρου («τά άπο Ζωροάστρου και εις ημάς σωζόμενα λόγια») είτε. 14 : Bern. Ό δέ Π ρ ό κ λ ο ς ανευρίσκει «Πυθαγορείων λόγων σπέρματα 3 καταβεβλημένα τω Πλάτωνι» . Προς Κολώτην. . 6. Ό Γεμιστός θεωρεί. καί *Α ρ ι σ τ . μν. Τα Λόγια δέν πρέπει νά συγχέωνται προς τό ψευδεπίγραφον βιβλίον του Ζωρο­ άστρου. αναφέρει βιβλίον Ήρα- κλείδου περί τόν Ζωροάστρην. 6. σ. Bd 1. Wien 1965 . Πρβλ.. 600 b 2 έξ.. H i r s c h b e r g e r Jo h. 2. Henry . Μεταφ. τάς ήθικοπολιτικάς του θεωρίας. 73. Ε π ί σ η ς ό ϊδιος ό Πλάτων δέν αποκρύπτει τ ή ν έκτίμησίν του προς τ ό ν «Πυθαγόρειον τρόπον 2 του β ί ο υ » . πράγμα τ ο όποιον είναι άνευ ιδιαζούσης 4 σημασίας δια τ ό ν φιλόσοφον. Σκοπός του. «συνωδά ταις Πλάτωνος πάντη τε και πάντως δόξαις». Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα τού Γ. αναδεικνύονται άλάθητον κ ρ ι τ ή pio ν καί άψευδής μάρτυς τ ή ς ταυτότητος τών αντιλήψεων τοΰ Ζωρο­ άστρου καί τοΰ Πλάτωνος.. 2. οτι είναι.. Oxford 1964. Πολιτ. II. 4. Γεμιστού . VI. σ. όπως αποφαίνεται ό ίδιος. καταδεικνύεται 8 1. όπως μας λέγει ό Π ο ρ φ ύ ρ ι ο ς . Π λ ά τ.Schwyzer. 285 a 1 : «πολλοί τών κομψών». Τοι­ ουτοτρόπως εμπεριέχουν καί εκφράζουν τά Λ ό γ ι α τάς απόψεις τοΰ Ζωρο­ άστρου καί δοθέντος δέ. σ σ . 443. . είς τ ή ν παιδαγωγικήν. ο ϊ ς και Πυθαγόρας τε ε σ π ε τ ο και Πλάτων αυτός». σ. Χ. L o z y n s k i . ήτοι τών Πυθαγορείων. Αυτήν τ ή ν οπτική ν καί κατευθυντήριον γραμ- μήν ακολουθεί καί κατά τ ή ν Διασάφησιν τών Μαγικών Λογίων. 98.. 171. τό όποιον. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll.Πλήθωνος 327 1 τήσεως έπί τοϋ Πλάτωνος διαπιστώνει ό Hirschberger είς ό λ ό κ λ η ρ ο ν τήν σκέψιν καί τάς πράξεις του : είς τ ή ν διδασκαλίαν του περί τής προϋ- πάρξεως τής ψυχής. 47 καί σημ.. Πολιτικ. απέδειξε συχνάκις ώς «νόθον» καί «πε- πλασμένον». τούς έσχατολογικούς μύθους του καί ιδιαιτέρως είς τον επιστημονικό ν τύπον καί τόν ρυθμόν τ ή ς ζωής τ ή ς Α κ α δ η μ ί α ς του. Περί τοΰ Πλωτίνου βίου. Τα Μαγικά Λόγια ώς πηγή τής ομοφωνίας τοΰ Πυθαγόρου καί Πλάτωνος προς τον Ζωροάστρην· Σπουδαίος παράγων καί ρυθμιστής τής ομοφωνίας τοΰ Πυθαγόρου και τοΰ Πλάτωνος προς τά δόγματα τοΰ Ζωροάστρου υπήρξαν τά «μαγι­ κά λόγια τών υπό Ζωροάστρου μάγων.

έν Rhein. σημ. 559. 318. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . Α π ο ­ σπάσματα της απολεσθείσης πραγματείας έπί τον Αογίων έδημοσίευσεν ό A l b e r t J a h n . 636. ή οποία αντικατοπτρίζεται είς τήν παρά Χαλδαίοις καί Ά σ σ υ ρ ί ο ι ς θεολο­ 3 γίαν. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ .328 Θεοδ.. Είναι βέβαιον. σ. Είναι άξιοσημείωτον. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll. Π ρ ο ε λ έ χ θ η . 1 έξ. II. καί σημειώσεις. οτι έκεϊνα «εαποντο» τούτοις καί ο χ ι τό άντίθετον. K r o l l είς τ ή ν έργασίαν του : De Oraculis chaldaicis (Breslauer phil. 6.C u m ο n t. Δ.. 322 d : Diehl. 97 b : Diehl. 9. 1115 . I. 3. 5. όταν λέγη : «Τοντο το 4 λόγιον και Πλωτίνος εν τω περί άλογου εξαγωγής τίθησιν» . Έ ν . Ό ίδιος θεωρεί αυτά «θεοπαράδοτον θεολογίαν»καί 1 8 «νπερόριον θεοσοψίαν» . όπως ισχυρίζεται ό Γεμιστός. Είς τόν Τίμαιον. 249 e : Diehl. εργ. μν. σ. . 21.. Museum f.1895. σ. 158 έξ.. σ. σ. 127. Eclogae e Proclo de philosophia Chaldaica sive de doctrina Oraculorum Chal- daicorum. 271. Μ α ρ ί ν ο υ . δι αυτό καί τά αποκαλεί καί «Χαλδαίων φήμαι». 293. . ί. Πρβλ. μν.. μν. 36. άλλα καί έσχολίασεν αυτά άφιερώσας μάλιστα κατά τόν βιογράφον του πενταετίαν ολην προς τόν 5 σκοπόν τ ο ϋ τ ο ν .. 2. 1. σ. II. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . έργ.1150). 26.80. Phil. Breslau 1894). έργ. τό όποιον σχολιάζει ό Ψελλός καί τοϋ οποίου αποσπάσματα έξήγησεν ό Πλήθων. 15 έξ. σσ. σ. I. : Henry . 8. 1. Πρβλ. έκδ. Νικολάου έκ του γεγονότος. III. τ ή ν οποίαν διαπιστώνει καί ό Μ .. Ό Λόγιος τοϋ Μυστρα χρησιμοποιεί τόν χαράκτηρισμόν «λόγια» ή «μαγικά λόγια» καί ουδέποτε «χαλδαϊκά ?^. 408. Βίος Πρόκλου.όγια». Είς τόν Τίμαιον. Π λ ω τ. σ. 12 έξ. 217. 7. 4. 57. οτι τό κείμενον τοΰτο δέν περιελήφθη ύπό τοϋ W . σ. 10. Ό Π ρ ό κ λ ο ς ό χ ι μόνον έχρησιμοποίησεν ευρέως τά Λόγια.. : «θεοπαράδοτος μυσταγωγία». Πρβλ. Β i d e z . 156 e : Diehl. έργ. Abhandlungen. Έξήγησις είς τά χαλδαϊκά λόγια : PG 122. Β. 2 έξ. 1125 D. τοϋ 3 οποίου αί λέξεις «ουκ εξάξεις. 1891. G a l l a e i . 236. Π. Π ρ ό κ λ ο υ . 22 καί 124 d : Diehl. 2 καίτοι ούτος γνωρίζει τάς ε ξ η γ ή σ ε ι ς καί εκδόσεις ταύτας . Είς τάς στήλας P G 122. οτι τό ποίημα τοΰτο ήτο γνωστόν είς τούς Νεοπλατω­ νικούς* παράδειγμα έστω ή αναφορά καί παραπομπή τοϋ Πλωτίνου. 1115 -1122 περιλαμβάνεται τό κείμενο ν. σσ. 24. όπως αυτά αναφέρονται συνηθέστερον ύπό τών Νεοπλατωνικών καί αύτοϋ τοϋ Μ ι χ α ή λ Ψελλοϋ ( Έ ξ ή γ η σ ι ς είς τά χαλδαϊκά λόγια : P G 122. Γ.» μαρτυρούν άμεσον γνώσιν τών Λ ο ­ γίων. σ. «ιερόν λόγον τον 1. Είς τήν Πολιτείαν : Kroll. Die chal- däischen Orakel. 50. σσ. σ. I. Lipsiae 1814. σημ. Halis Sax. A n a s t o s .Schwyzer. 22 καί Ε. 7. Ψελλός. Π ρ ό κ λ ο υ . Π ρ ό κ λ ο υ . Στ. Ό Migne παρέ­ ι λαβε τό έν λ ό γ ω κείμενον άπό τόν G a l l a e i . Είς τόν Τίμαιον. . K r o l l . Boissonade. οτι τα Μαγικά Λόγια δέν προέρχονται παρά του Ζωρο­ άστρου ή τών από Ζωροάστρου μάγων καί οτι εγράφησαν πολύ αργότε­ ρο ν τοϋ Πυθαγόρου καί τοϋ Πλάτωνος. 4. Ψ ε λ λ ο ϋ Μ . III. μν. «θεών όμφήν» (φωνήν) καί «θεών φήμην» . 78 .

Πρβλ. ενδια­ φέρεται δια τ ή ν «των φιλοσόφων συμφωνίαν» καί χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί τα Λόγια ύπ' αυτήν τ ή ν προοπτικήν Είς τό σημεΐον τούτο σύμφωνος είναι καί ή παρατήρησις τοϋ Ψελλού. σ. Π ρ ό κ λ ο υ . σ. 50. οτι ό διέπων αυτά θρησκευτικός τόνος συμφωνεί προς τ ή ν έν λόγω έ π ο χ ή ν έξ άλλου ευρεία χ ρ ή σ ι ς έχει γίνει είς αυτά τοϋ πλατωνικού Τιμαίου. Γ. καί Γ. έξ όσων γνωρίζομεν. εισάγει τόν Α ρ ι σ τ ο τ έ λ η ώς παραλαβόντα τά περισσότερα τών Χαλδαϊκών δογμάτων. στ. Bd 3 (Stuttgart 1899). 3. Ώ ς λόγοι δια τ ή ν χ ρ ο ν ο λ ο γ ί α ν αυτήν είναι δυνατόν νά προσαχθούν. 2045.Χ. οτι ό Ψελλός ψέγει τ ή ν άσυλλόγιστον έν «πάσι» παραδο­ χή ν τών Χαλδαϊκών δογμάτων από μέρους τών Νεοπλατωνικών. οτι και ό Π ρ ό κ λ ο ς . K r o l l . 2. τοϋτο δέ. . "Εκθεσις κεφαλαιώδης καί σύντομος τών παρά Χαλδαίοις δο­ γμάτων : PG 122.. έν PW. 4. σ. Bd II. II. κατά τό πρότυπον τοϋ οποίου διηγούν­ ται τ ή ν δημιουργίαν τοϋ κόσμου. Είς τόν Τίμαιον. Δ. καί K o s t e r W. 32 έξ. I l l . Πρβλ. και ώς θείας φωνάς 2 άσνλλογίσχοις χανχα έδέξανχο» . Χαλδαϊκά λόγια. έν Reallexikon für Antike und Christentum. Ή άποψις αύτη είναι τελείως άγνωστος καί δέν συζητείται δια τόν Πλήθωνα. Ό Ψελλός ουδόλως αναφέρει τόν Ζ ω ρ ο ­ άστρην. στ. 154 e : Diehl. 273 b : Diehl. 50. 20. 264 d : Diehl. καί οτι συνετάχθησαν περί τά 200 μ. Είς τό προηγούμενο ν κεφάλαιο ν εϊδομεν. 1153 Β. J. οτι φέρουν τό όνομα «Χαλδαϊκά». III. Ιδιαιτέρως άξιομνημό- νευτον είναι το γεγονός. οτι ό Μ ι χ α ή λ Ψελλός δια­ πιστώνει μερικήν συμφωνίαν μεταξύ τ ώ ν Χαλδαϊκών δογμάτων καί τών 1. Ψ ε λ λ ο ύ Μ. Είς δέ τό ανωτέρω χωρίον. W. 19 έξ. κατά τόν όποιον : «χούχο)ν δέ τών δογμάχων (sc. Chaldäer. τών Χαλδαϊκών) χα πλείω και ' Λριαχοχέλης καί Πλάτων έδέξανχο. οί δέ περί Πλωχϊνον καί Ίάμβλι- χον. διότι ίσως τελούν είς συνάφειαν προς τόν «Χαλδαΐον» Ίουλιανόν ή διότι πάσα μυ- 5 στηριολογία (Okkultismus) θα ήδύνατο ν άποκληθή χ α λ δ α ϊ κ ή . Π ρ ό κ λ ο υ . K r o l l . Ε π ί σ η ς άξιο- σημείωτον είναι. 83. ΠΙ.Πλήθωνος 329 ι παρά Χαλδαίοις» καί «Λσσνρι'ων θεολογίαν» . όπως καί ό Γεμιστός. Γεμιστού .. ένω παραλείπει τ ό ν Πυθαγόραν. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα του Γ. Πριν κατακλείσωμεν τ ό ν λόγον περί τών Λογίων πρέπει νά σημειώ- ι σωμεν μετά τοϋ W . τοϋτο μέν. Πορφύρων καί Πρόκλον π à α ι καχηκολούβησαν. 154 e : Diehl. σ. Εις ποϊα σημεία συμφωνούν ό Πυθαγόρας καί ό Πλάτων προς τον Ζωροάστρην. Δ. Είς τόν Τίμαιον. 7. 1015. οτι δέν ανευρίσκονται είς αυτά καθαρώς νεοπλατωνικαί ίδέαι καί ό συγκρητισμός τοϋ Νουμηνίου παρου­ σιάζεται πολύ ομοιός των. 15 έξ. έν συναρτήσει προς τά Λόγια. II.

Ή έξαρσις του ενός (θεοϋ) υπέρ πάντα θυμίζει έδώ τήν άνάλογον ριζικής σπου- δαιότητος δια τον Νεοπλατωνισμόν άντίληψιν.330 Θεοδ. Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ .. 46: Bern. άν καί εξαίρεται ό γνωστός δυϊσμός τοϋ Ζωροάστρου. 27 : Bern. Par- thaei. καίτοι ή βασική του γραμμή είναι : ό Π λ ά τ ω ν έφιλοσόφησε «τήν τών άπα Ζωροάστρου δια τών Πυθαγορείων εις αυτόν κατεληλυθυϊαν» σοφίαν. 178. Είς τό χωρίον Π λ ο υ ­ τ ά ρ χ ο υ . Δέν θα τά έρευ- νήσωμεν έξονυχιστικώς. 261. 82. μας λέγει. 1012. *Αντιλήψεις : PG 160. 2. ηγεμόνα. Ό ίδιος ό II λ ή θ ω ν. άγέννητον. 2. Νικολάου Πλάτωνος καί Α ρ ι σ τ ο τ έ λ ο υ ς άφ' ενός καί π λ ή ρ η μεταξύ τών αυτών δο­ γμάτων καί τών νεοπλατωνικών Πλωτίνου. σ. Τοϋτο παρουσιάζει άνάγλυφον τήν σημασίαν. Πορφυρίου καί Π ρ ό κ λ ο υ ά φ ' έτερου. Ί α μ β λ ί χ ο υ . Δι' αυτόν τά θεία δόγματα έγνώρισαν ένα πρώτον άξιόλογον έρμηνευτήν εις τό πρόσωπον του Ζωροάστρου. τ ή ς οποίας άντικείμενον θ* αποτελέσουν αί φιλοσοφικαί από­ ψεις τοϋ Π λ ή θ ω ν ο ς έν τή σχέσει των προς τόν Νεοπλατωνισμόν καί ιδι­ αιτέρως προς τ ή ν φιλοσοφίαν τοϋ Π ρ ό κ λ ο υ . 8. 88 CD. είς τό όποιον μαρτυροΰνται ώρισμένοι τών ανωτέρω χαρακτηρισμών περί Θεοϋ αύτοϋ δήθεν τοϋ Ζωροάστρου. Περί Τσιδος καί Όσίριδος. διέσωσεν έν απόσπασμα έκ τής «Τέρας συναγωγής τών Περσικών». Τ ή ν συμφωνίαν λοιπόν μεταξύ Ζωροάστρου καί (Πυθαγορείων) Πλάτωνος υπογραμμίζει ό Γεμι­ στός έν τοις άκολούθοις : α'. Περί θεοϋ* μάλιστα. σ. όμιλεΐ ούτος περί τοϋ γένους τών δαιμόνων. 9 έξ. Π ρ ο ς πίστωσιν τ ή ς συμφωνίας παραπέμπει ένταϋθα δια μέν τ ό ν 2 Ζωροάστρην είς τήν πληροφορίαν τοϋ Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Είς τό παρόν εδάφιον. ένα δεύτερον έξ ϊσου άξιόλογον έ ξ η γ η τ ή ν καί ύποφήτην. Berlin 1857. Περί μυστηρίων. Τόν ζωροάστρειον δυϊσμόν γνωρίζει ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς .. εξαί­ ρετο ν τή θεότητι. κ α θ ' ο ν έκαστης 1. Ευαγγελική Προπαρασκευή. Περί τής έν Τιμαίω ψυχογονίας. Περί τών έκλελοιπότων χρηστηρίων. σ. έν τούτοις. Περί τ ρ ι σ σ ή ς διαιρέσεως τών όντων καί αυτής τ ή ς θεότη- τος. 10 : PG 21. I. Έ ν τ α ϋ θ α έπιθυμοϋμεν ν ' άπαριθμήσωμεν μόνον αυτά. Α μ φ ό τ ε ρ ο ι όμοφωνοΰν κατά τόν Γεμιστόν είς ώρισμένα βασι­ κής σημασίας σημεία. Τά σημεία αυτά συζητεί ούτος είς τά έν άρχή τής παρούσης μελέτης παρατεθέντα χωρία. οτι έχομεν ένα Θεόν. τό θέτουν μεταξύ θεών καί . αποκαλεί τήν άντίληψιν αυτήν «κάλλιστον δογμάτων καί παντί άνθρωπο) εΐδέναι άναγκαιότατον». VI. 519. G . Ή ερμηνεία αύτοϋ περιήλθε δια τών Πυθα­ γορείων είς τόν Πλάτωνα. πατέρα καί βασιλέα πάντων καί τοις άλλοις θεοΐς ούκ έναρίθμιον Κ β'. τιθε­ 3 μένου τοϋ Μίθρου ώς «μέσου δ άμφοϊν». σ. τό όποιον ώρισμένοι. διότι σκοπεύομεν να πράξωμεν τοϋτο είς άλλην μελέτην.. Μόνον ώς παράδειγμα άναφέρομεν είς τό σημεΐον τοϋτο εν χωρίον τοϋ Ί α μ β λ ί χ ο υ . Στ. Ό Ε ύ σ έ β ι ο ς . III. Ό Π λ ή θ ω ν δέν ομιλεί κατά τοιούτον γενικόν τρόπον. τήν οποίαν αποδίδει ό συγγραφεύς είς τήν άποψιν ταύτη ν τοϋ ενός Θεοϋ. 10 : Bern. άγεται κανείς είς μίαν τρισσήν τών θεών διά- κρισιν. καί εκθέτει αυτόν ενίοτε σαφώς. έκδ. II.

Β. 124.Πλήθωνος 331 μοίρας προΐσταται είς θεός ( Ώ ρ ο μ ά σ δ η ς ..) Πνθαγόρας».. 19: Nauck. Β. Rzach. ώς γνωστόν. 39 : Bern. 13 : Bern. καί οτι αί ψ υ χ α ί τών άστρων είναι κ ρ ε ί τ τ ο ν ε ς τών ψυχών τών δαιμόνων καί χ ρ η σ ι μ ο ­ ποιούν κ ρ ε ί τ τ ο ν α οχήματα.. . σ. αποδίδει είς τόν στίχον αυτόν: «Ή φύσις. Έξήγησις είς τά Χαλδαϊκά Λόγια: PG 122. 48: Bern. 26.. σημ. II.λ. 398 a l .2. παρά τών οποίων ή ώς άνω ε π ι σ τ ο λ ή εκλαμβάνεται ώς γ ν η σ ί α . 86. οτι ή ψ υ χ ή έχει σώμα τι αίθέριον. Συμφώνως προς αυτό «άχρι τριών υποστάσεων εφη Πλάτων τήν τον Θείου προελθεϊν ονσίαν». συναπαθανατιζόμενον μετ' αυτής. Π ε ρ ί δαιμόνων. σ. ανθρώπων. μν. σ.Schwyzer. Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . 9.7. ορθώς χαρακτηρίζει τήν τρισσήν διαίρεσιν τών όντων «a commonplace of Greek philosophy». 59. Είς έν τών έν αρχή παρατεθέντων χωρίων ( Π λ ή θ .. Ά ρ ι μ ά ν η ς ) . σ. περί ψυχής αθανάτου. 916 Β. . δια ι δέ τον Π λ ά τ ω ν α αναφέρεται εις τ ή ν Β' Ε π ι σ τ ο λ ή ν 312 e . Πυθαγόρου Βίος. σ. Είς τό χωρίον αυτό τοϋ Ησιόδου αναφέρεται καί ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς . Τ ο υ α ύ τ ο ϋ . Περί τών έκλελοιπότων χρηστηρίων. 2. G a l l a e i . Μ ί θ ρ η ς . σ. 11 έξ. όχι όμως έν σχέσει προς τήν τρισσήν διαίρεσιν. 497. μετεμ­ ψυχώσεως κ. ομιλεί πράγματι περί «αγνών δαιμόνων».π. 108 : Diehl. Περί τών έκλε- λοιπότων χρηστηρίων. 8 έξ. 26 : Nauck. Έν. Henry - Schwyzer. καί πρέπει νά θεωρηθή έκ σφάλματος παρείσφρησις. Τό «ού» τής φράσεως αυτής δέν ανήκει προφανώς είς τό άρχικόν κείμενον. ή τ ο ι περί μετεμψυχώσεως. Γεμιστού . 122.. Paris 1959. 1137 Α. III. Είς τόν Τίμαιον. πράγμα τό όποιον γεννφ «μείζονας απορίας»· «είτε μάγων τών περί Ζωροά­ στρην ό λόγος οντάς εστίν εϊτε Θράκιος άπ Όρφέως εϊτ Αιγύπτιος».. «φέρεται γάρ είς τήν "Ελλάδα τά δόγματα πρώτος κομίσαι ταϋτα (sc. Lipsiae 1902. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . 12 έξ. Πυθαγόρου βίος. σ. Τ ο ϋ α ύ τ ο ΰ . Έ ξ άλλου αυτό είναι καί τό νόημα. καίτοι δέν μνημονεύει τό προαναφερθέν χ ω ρ ί ο ν τής Β' Ε π ι σ τ ο λ ή ς . 562. Είς τήν Πολιτείαν: Kroll. 41. 381. όπου παραθέτει χωρίον τοΰ Η σ ι ό δ ο υ . ήτοι ό φυσικός λόγος. Κρατ.8. II.. Έν. 87. V. 522 έ ξ . 2. α' : PG 161. 393. . Τ ο ΰ α ύ τ ο ΰ Έ ν . 10. 302) αναφέρεται είς στίχος τών Λογίων : «Ή φύσις ον πείθει είναι τούς δαίμονας αγνούς». πρβλ. 1. 3 : Henry . Τ ο ϋ α ύ τ ο ΰ . Κατά Π ο ρ φ ύ ρ ι ο ν . Π λ ω τ ί ν ο υ . 20 έξ. III. Π ε ρ ί ψ υ χ ή ς . ελαφρώς παρηλλα- γμένον. III. 8. Bern. 26. 1 δ'. 30. 119 Β : Diehl. I. 294.. τό όποιον ό Γ ε μ ι σ τ ό ς .. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα του Γ. 110. αν. μν. έκδ. Διασάφησις: Gallaei. 356. σ. βλ. παραδίδει εν χαράκτηριστικόν χωρίον τοϋ Πορφυρίου έκ τοΰ τετάρτου βιβλίου τής φιλοσόφου ιστο­ ρίας αύτοΰ. II. αντιτίθεται προς τήν περί τής αρχής τοϋ κακοϋ ζωροάστρειον άντίληψιν. Πρβλ.».28 : Henry . Άπόκρισις προς Βησ­ σαρίωνα. 287. Τ ή ν όμοφωνίαν έν π ρ ο ­ 2 κειμένω τονίζει καί ό ίδιος ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς . σ. 1. Π ρ ό κ λ ο υ . Ό A n a s t ο s. πείθει είναι τούς δαίμονας αγνούς. 717 C. 3. . καί 45 : Nauck. Ό Π λ ά τ ω ν . 17 έξ. Προς τά τοϋ έν άθέοις Ιουλιανού. σ. Περί Τσιδος καί Ό σ ίριδος.Schwyzer. Ή άποψις αυτή.. 19 έξ. 78* PG 122. Τ ο χ ω ρ ί ο ν αύτο είναι πολύ γνωστόν εις τούς Ν ε ο π λ α τ ω ν ι κ ο ύ ς . 3 γ'. 1. βλ. 8 : PG 76. Περί Τσιδος καί Ό σ ί - ριδος. έργ. Είς τό χωρίον αυτό παραπέμπει καί ό Πρόκλος. σ. "Εργα καί ήμέραι. καί Π ο ρ φ υ ρ ί ο υ . οτι δ η λ ο ν ό τ ι ούτοι είναι έκ φύσεως α γ ν ο ί . 4. 1119 καί Ψ ε λ λ ο ύ . I. σ.1 έξ. 25. σ. Ό Κ ύ- ρ ι λ λ ο ς Ά λ ε ξ. I. σσ. έκδ. . Βλ. σ. σ. σ. εργ. σ. 280..

πόθεν ορμώμενος ό Πληθών υποθέτει μόνον. τήν οποίαν παρέλαβεν άπό τούς Πυθαγορείους* επίσης θεωρεί εμψυχωμένα πάντα τά όντα. Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . Περί τοϋ διφυοϋς τοϋ άνθρωπου. από τών αστέρων μέχρι τών ζφων καί τών φυτών. Είναι γεγονός δέ. καί ενός θνητού. 1. τοϋ σώματος. τής ψυχής. οτι ή εικασία του αύτη δέν ανταποκρίνεται έξ ολοκλήρου προς τήν άλήθειαν. μόνον τό πρώτον στοιχεΐον τής ψυχής (τό λογιστικόν).. ό άνθρωπος σύντρια. αποτελεί διά τον Πλήθωνα μόνον είκασίαν : «ταύταις δε ταις δόξαις και οί άπα Ζωροάστρου ούτοι μάγοι φαίνονται ετι πρότερον χρώμε- νοι». Δέν γνωρίζομεν. Στ. Ό Πλούταρ­ 1 χος παρετήρησεν. 5 Ε ν ώ εις τήν θρησκείαν τοϋ Ζωροάστρου δέν απαντώνται αί ώς άνω απόψεις περί ψυχής — π λ ή ν τής περί αθανασίας —.332 Θεοδ. 401 -402. Περί του βίου καί τής ποιήσεως Όμηρου. Μ έ χ ρ ι ς ενός ώρισμένου σημείου εχομεν είς τόν Π λ ή θ ω ν α όμοίαν άντίληψιν σχετικώς μέ τήν πλατωνικήν ψυχολογίαν. καί διακρίνει τήν «ποιότητα» τών ψυχών αυτών επί τή βάσει τής τ ρ ι σ σ ή ς διαιρέσεως τ ή ζ ψυχηζ (λογιστικόν. ε'. 128 : Bern. τοιουτοτρόπως ώστε τά υπέρ τόν άνθρωπον ιστάμενα όντα έχουν π. "Ισως τά Μαγικά Λόγια ώθησαν αυτόν εις τοϋτο. οτι ούτος εχεται πράγματι τής θεωρίας τής μετεμψυχώσεως. τό διακριτικόν γνώρι­ σμα τοϋ άνθρωπου έν σχέσει προς τήν περιβάλλουσαν αυτόν άλογον καί άψυχον φύσιν. όταν απαλλάσσεται τοϋ σώματος. αλλ είναι κοινός τόπος όλων τών κ α τ ' έποχάς ΰγιώς φιλοσοφησάντων. όπως πολύ πιθανόν είναι. Ή άντίληψις αύτη δέν υπήρξε κτήμα 9 μόνον τοϋ Ζωροάστρου. VII. σσ. οτι εχει κατά νουν τό ανωτέρω χωρίον. .χ. οτι δηλαδή ό άνθρωπος συνίσταται «εκ δυοϊν» στοιχείων. θυμοειδές. Ή παραδοχή πνευματικού στοιχείου έν τω άνθρώπω αποτελεί αφέ­ τη ρίαν τοϋ φιλοσοφικού στοχασμού καί κατάφασιν τοϋ σκέπτεσθαι καί ν ο ε ι ν αποτελεί τήν ειδοποιόν διαφοράν. διαφυλάσσει «ήν εσχε τω σώματι μορφήν». τοϋ λόγου οντος περί Πλάτωνος πρέπει να παρατηρήσωμεν. οτι ό Ζωροάστρης άντεπροσώπευεν ανάλογους απόψεις. έχουσαν ανάγκην όμως τοϋ σώματος «ώσπερ οχήματος» καί οτι. έπιθυμητικόν). Π ο ι ά τις έξάρτησις τοϋ Γεμιστοΰ έκ τοϋ Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ πρέπει να θεωρηθή πιθανή. οτι ό Πλάτων εκλαμβάνει τ ή ν ψ υ χ ή ν άσώματον. ενός αθανάτου. τά ζώα τά δύο τελευταία καί τά φυτά μόνον τό «έπιθυμητικόν». τών Πυθαγορείων καί τοϋ Πλάτωνος. Νικολάου "Οτι οί από Ζωροάστρου μάγοι έπρέσβευον ταύτα.

είς τα όποια όμοφωνοϋν ό Ζωροάστρης προς τούς Πυθαγορείους καί τόν Πλάτωνα κατά Γεμιστόν. Β η σ σ α ρ ί ω ν ο ς . 3. καθότι άπεδέχθησαν αυτά κατά βάσιν καί ήρμήνευσαν αυτά. τόν Πλωτινον. Ό Τωμαδάκης ανάγει τ ή ν ά π α σ χ ό λ η σ ι ν αυτήν τοϋ Γεμιστού περί τόν Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ν (καί τόν Πολύβιον) είς τό «είδικόν διαφέρον» τούτων δια τήν Πελοπ. Πυθαγόρας καί Πλάτων. 436. Δι' αυτό. εισάγει «καινά δαιμόνια». Tò έργον τοΰτο εξεδόθη ύπό Η. καί συγκαταριθμεΐ αυτόν μεταξύ τών εύδοκιμωτάτων φιλοσό­ 2 φων. ς'. 15 έξ. οτι έκ τοϋ καταλό- 1. τόν Πορφύριον καί τόν Ί ά μ β λ ι χ ο ν . Kardinal Bessarion. είς τήν οποίαν προσδί­ δουν κατ' αυτόν τόν τ ρ ό π ο ν τόν «πάτριον» χαρακτήρα.όννησον. σ. Περαιτέρω υποβοηθούν. Σ χ ο λ α ρ ί ο υ . Γεμιστού . 12. ό όποιος συνέγραψε καί ίδιον έργον έπί τή βάσει τοϋ Πλουτάρχου : « Έ κ τών Διόδωρου καί Πλουτάρχου περί τών μετά τήν ι έν Μαντινεία μάχην. σ. Ό τ ι ανάγονται εις καίρια καί κεφαλαιώδη ζητήματα. Τόν χαρακτήρα τούτον θεωρεί ό Πλήθων ώς πλεονέκτημα δια τήν ύπ' αύτοϋ προβαλλομέ- νην θρησκείαν. . 87. τόν Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ν. δν αυτός τε σοφώτατον ήγϊ}». καίτοι ήσσονος σπουδαιότητος. τ. Bibl. Ούτος ά π η σ χ ό λ η σ ε ν ευρύτερο ν τόν Λόγιον τοϋ Μυστρα. ή προς τόν Πυθαγόραν καί τόν Πλάτωνα. ώστε ν ' ανακάλυ­ ψη κανείς «τήν κρατίστην περί τον θείον δόξαν». 8. 3 Ό Γεννάδιος ό Σ χ ο λ ά ρ ι ο ς π α ρ ε τ ή ρ η σ ε ν ορθώς. Επιστολή τω Γ. Ό Ζωροάστρης εις το φιλοσοφικον σύστημα τοϋ Γ. Ούτοι δέν δύνανται να συγκριθούν προς τόν πρώτον εξηγητή ν. ώς άλλος Σωκράτης. σημ. De Georgiis et eorum scriptis diatriba: Fabricii. έκ τών οποίων ώς «ενδοκιμωτάτους» θεωρεί ό Γεμιστός τόν Παρμενίδην. έν κεφαλαίοις διάληψις» . νομίζομεν. οτι μεταξύ τών εύδοκιμωτάτων φιλοσόφων συγκαταλέγεται καί ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς . III. . Επιστολή τή βασιλίσση περί τοϋ βιβλίου τοϋ Γεμιστού: . gr. Τ ω μ α δ ά κ η . . Lipsiae . 2. διότι τοιουτοτρόπως κατοχυρώνει καί ενισχύει αυτήν έναντι τής κρατούσης χ ρ ι σ τ ι α ν ι κ ή ς καί παρακάμπτει τόν κίνδυνον να κατηγο- ρηθή. Reichard. Ά ξ ι ο π ρ ό σ ε κ τ ο ν είναι. έν τούτοις είναι μάρτυρες σεβαστοί τών ώς άνω δογμάτων.. A l l a t i i L .1770. Πρβλ. ενθ' άν. οτι. Γεμιστώ : M ö h l e r L . τόν Ζωροάστρην.. Τ ό ενδιαφέρον του δια τόν Πλούταρχον πηγάζει μάλλον έκ τοϋ οτι είς αυτόν εύρε στοιχεία καί συγκρη- τιστικάς απόψεις συμβιβαζομένας κάπως προς τάς ίδικάς του. : «τό τε Πλουτάρχου. Ό ρ θ ο ί έξηγηταί τών συναϊδίων τω άνθρώπω δογμάτων δέν υπήρξαν μόνον οί Ζωροάστρης.Πλήθωνος 333 Ταύτα τα δόγματα. στ. Πρβλ. "Ετεροι (πλην Ζωροάστρου. . 464. Πυθαγορείων καί Πλάτωνος) εύδοκιμώτατοι φιλόσοφοι. Ά ν ά λ ο γ ο ν ρόλον. είναι περιττό ν να τονισθή εδώ. τόν Τίμαιον. διεδραμάτισαν καί άλλοι φιλόσοφοι.

οτι ό Π ρ ό κ λ ο ς έθεώρει τόσον καιρίαν τ ή ν θέσιν τοΰ Ζωροάστρου εις τ ή ν έν γένει πορείαν τοΰ πνεύματος προς άναζήτησιν τ ή ς αληθείας. σ. Εις τό έρευνώμενον όμως θέμα του Ζωροάστρου ή έξάρτησις τού φιλο­ σόφου μας έκ τού Π ρ ό κ λ ο υ είναι λίαν περιορισμένη* αντιθέτως ή έκ τοΰ Πλουτάρχου είναι ευρύτερα καί εμφανεστέρα. οτι είς άλλα σημεία δέν δυσκολεύεται ν ' άναφέρη τόν Π ρ ό κ λ ο ν . . καθά δήπου καί υμέτερος Ζωροάστρης. Π λ ή θ . πολύθεος δέ Έλισσαϊος' ω μέγα δυναμένω τότε παρά τή τών βαρβάρων αυλή παρεαιτοϋ τήν πατρίδα φυγών. Νικολάου γου των φιλοσόφων. τούς οποίους μνημονεύει ό Π λ ή θ ω ν . μν.334 θεοδ. μένει έν τούτοις άπλή ύπόθεσις. πυρι τήν τελευτήν εϋρετο. «έσπερμολόγησεν» ό Γεμιστός τάς απόψεις του «σοφιζόμενος έαυτω τ ή ν δόξαν του πρώτον αυτόν τα τοιαύτα άποτεκεΐν». παρά τ ή ν συχνοτά- την άφορμήν. Αντιλήψεις: PG 160. τ ή ν οποίαν λαμβάνει ούτος ν ' άναφέρη τά Χαλδαϊκά Λόγια. ι δεδομένου. τών οποίων τ ό κείμενον έχει ώς έξης : «Τις αγνοεί Ζοιροάστρην. Ε ν α ν τ ί ο ν αυτής ομιλούν κατά τινα τρόπον εύγλώττως τά υπάρχοντα υπομνήματα τοΰ Π ρ ό κ λ ο υ . . 2. ουδέν ϊχνος εχομεν. 2 Ά ν ά σ τ ο υ . Ό Π ρ ό κ λ ο ς μνημονεύει τόν Ζωροάστρην μόνον παρεμπιπτόντως. Ή γνώμη του αύτη διατυπώνεται είς δύο χωρία. Τ ο ϋ α ύ τ ο ϋ . Άπόκρισις προς Βησσαρίωνα. IV. τ ό όποιον έστω νά ύποδηλώνη απλώς.. α' : PG 161. οτι ή απολεσθείσα πραγματεία τοΰ Πρόκλου περί τών Χαλ­ δαϊκών Λογίων θά ή τ ο ή κατάλληλος κλείς δια τ ό ζήτημα μας. Τ ο υ α ύ τ ο ϋ . λέγει ό Σχολάριος. ό όποιος ομιλεί περί τής π η γ ή ς . . 717 Β καί 719 C. ό τω δοκεϊν μεν Ιουδαίος. καίτοι σεβαστή. σ. 1. σ. IV. 12 έξ. έκ τ ή ς οποίας ό Γεμιστός ή ν τ λ η σ ε τά περί τ ό ν Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ η ν . Γενικώς θεωρείται ή πνευματική συγγένεια του Πλήθωνος προς τόν Π ρ ό κ λ ο ν στενή. όσον ό φιλόσοφος τοΰ Μυστρα. Ε κ π λ ή σ σ ε ι πράγματι ή παράλειψις αύτη. ëpy. Στ. Ή γνώμη Γενναδίου τοΰ Σχολαρίου ώς προς τήν πηγήν τοΰ Πλήθωνος περί τοΰ Ζωροάστρου. 293. Περί τοϋ βιβλίου τοϋ Γεμιστοϋ καί κατά τής ελληνικής πολυθεΐας : Petit. 162. ιδιαιτέρως είς τόν Τίμαιον κ α ί τ ή ν Πολιτείαν τοΰ Πλάτωνος. έκ των πραγματειών του οποίου. Τεκμηριωμένη καί εξονυχιστική έξέτασις τ ή ς συγγενείας αυτής είναι απαραίτητος. Ινα τά καλά παρ εκείνου μάθης δίδάγματα' τοιούτος δέ ών. 162. Ό Γεννάδιος ό Σχολάριος είναι ό πρώτος. 19 έξ. Πλήθωνι) 5 1 πρόσθεν ήγνοημένον. Τοϋτο έγνώρισέ σοι (sc. 9. Ή εικασία τού Μ . Πρβλ. A n a s t o s . . 981 C.. αφού δέν δύναται ν ά έρευνηθή καί άποδειχθή καί έπιβληθή. Ζωροάστρου μέν ούν Petit. λείπει ό Π ρ ό κ λ ο ς . Εις αυτά.

. IV. . 2. 126. Εκείνος αύτω και τα περί Ζωροάστρου καί e τών άλλων εξέθετο. 4 τόν Πλήθωνα) έν τή αύτοϋ νεότητι» . ου μόνον ώς διδασκάλω πολύν συνών χρόνον. . Περί του βιβλίου τοϋ Γεμιστού καί κατά τής Ελληνικής πολυθεΐας : Petit. Κ α τ ά τα προεκτεθέντα λ ο ι π ό ν ή διαμόρφωσις τών ιδεών γενικώ- τερον του Πλήθωνος καί μερικώτερον ή έκτίμησίς του προς τον Ζωρο­ ά σ τ ρ η ν οφείλονται εις τινα Έ λ ι σ σ α ΐ ο ν . IV. Ε ξ ε τ ά ζ ο ν τ ε ς αυτό τ ό κείμενον πρέπει ευθύς να παρατηρήσωμεν. 278 : «The principal object of the two letters.. Τ ά προμνημονευθέντα θα ή τ ο δυνατόν να εκληφθούν ώς εξωτερικοί λόγοι συνηγοροϋντες υπέρ τ ή ς μ ή ίστορικότητος τ ή ς μαρτυρίας τ ο ϋ Σ χ ο ­ λαρίου. σσ. όθεν οϋ σοι μάλλον ή και πασι σπουδαίοις ή περί αυτών ι εϊδησις γέγονεν» .. 152. 3. αλλά και υπηρετών εν οΐς εδει και ζωαρκούμένος νπ έκείνω' τών γαρ τά μάλιστα δυναμένων ήν εν 2 τή τών βαρβάρων τούτων αυλή. οτι έλαβε τάς ειδήσεις του «εκ πολλών τών γνα^ρισάντων (sc. .. οτι ό Πλήθων 5 ύπήρξεν ειδωλολάτρης .πολεμικόν καί προ­ έρχονται έκ τής μετά τόν θάνατον τ ο ϋ Γεμιστοϋ εποχής καί δή ή μεν πρώτη 3 έγράφη μετά τ ό 1456. έν Byz. Zeitschrift 31. σ. 10. ή δέ δευτέρα μεταξύ τών ετών 1454. μίαν «χρονικώς μή δυναμένη ν να καθο- ρισθή πραγματικότητα» καί προσθέτει. 4.153. Σ χ ο λ α ρ ί ο υ . 162. . Σ χ ο λ α ρ ί ο υ . σ. οτι κύριον ενδιαφέρον τοϋ συγγραφέως είναι ν ' άποδείξη.17. σ. και τών άλλων ους αριθμείς. Αι δέ π λ η ρ ο φ ο ρ ί α ι αναφέρονται είς γεγονότα. σ.1456 . οτι ό Πλήθων υπήρξε μαθητής τοϋ Έλισσαίου. 34. £ργ. 4. *0 δε ήν Άβερρόη προσεσχηκό^ς και τοις άλλοις εκ Περσών καί 3 Αράβων έξηγηταϊς τών Αριστοτελικών βιβλίίον..Πλήθωνος 335 τοϋδε. Ό Ζωροάστρης εις τό φιλοσοφικον σύστημα του Γ. Βιβλιοκρισία : Taeschner Fr. à Ιουδαίοι προς τήν 3 οίκείαν γλώτταν μετήγαγον. Ό H e i s e n b e r g Α . ονδε βιβλίοις ένέτυχες. 152. Ό ίδιος προς κατοχύρωσίν του λέγει. 37. όθεν αν τήν νομοθεσίαν ταύτην είχες λαβών πλήν δσον πολλοί έτεροι ενιά που αυτών άπομνημονεύκασιν. Gemi- stos Plethon. *Ελισσαϊος όνομα ήν αύτω» . Πρβλ.. επιβεβαιώνεται. . Ό Έ λ ι σ σ α ί ο ς 1. Τοϋτο όμως ύ π ' ούδενός ετέρου. 5. Έκείνω δε τω φαινόμενα) μεν Ιουδαία). Ein Beitrag. καί ο χ ι να δώση ιστορικόν ύλικόν. Ελληνιστή δε ακριβώς. IV. σ σ . Πρβλ. Επιστολή τή βασιλίσση περί τοϋ βιβλίου τοϋ Γεμιστοϋ: Petit. Είναι μάλιστα γεγονός. οτι αί θρησκευτικαί απόψεις τοϋ Έλισσαίου δέν είναι σαφείς. G . IV. εργ. έξ όσων γνωρίζομεν. μν. ω εφοίτησεν ώς ε'ίδότι τα * Αριστοτέλους έξηγεϊσθαι καλώς. «Το δέ κεφάλαιον αύτω τής αποστασίας Ιουδαίος τις ύστερον ένειργάσατο. Επιστολή τή βασιλίσση περί τοϋ βιβλίου τοϋ Γεμιστού: Petit. A n a s t ο s. Γεμιστού . VII έξ. Σ χ ο λ α ρ ί ο υ . μν. P e t i t . θεωρεί τήν γνώμην. εις τάς οποίας διαλαμβάνονται αί έν λόγω ειδήσεις έχουν σκοπόν καθαρώς ά π ο λ ο γ η τ ι κ ό ν . οτι άμφό- τεραι αί έπιστολαί τ ο ϋ Σ χ ο λ α ρ ί ο υ . 1931. τά όποια συνέβησαν προ αυτής ακόμη τ ή ς γεννήσεως τοϋ Σ χ ο λ α ρ ί ο υ (1405). .

. Κ α ί ένω τον κατηγορεί.. σημ. II : Phi­ losophie des Mittelalters. 100 έξ. οτι άμεσος έπί- which mention Elissaeus. 102 : «Damit (sc. 328. . 5. -neugr. καί αμφισβητεί τούτου ένεκα τ ή ν σπουδαιότητα ι του . H i r s c h b e r g e r . Περί ψυχής. Π λ ή θ . Γ. 1.. 75. Louvain 1948.. T a e s c h n e r Fr.. 1 : PG 160. Τ a e s c h n e r. Ein Beitrag zur Frage der Übertragung von islamischem Geistesgut nach dem Abendlande. ώστε ευλόγως νά διερωτώμεθα : Τί παρέ- 5 λαβεν ούτος παρά τοΰ Έ λ ι σ σ α ί ο υ . Taeschner έγνώρισε τό "Ισλάμ καί υπέστη τ ή ν έπίδρασίν του.Έγχειρίδιον ιστορίας τής φιλοσοφίας. I. .28. σ. σ. Μετά βεβαιότητος όμως δυνάμεθα νά εϊπωμεν. ενός μόνον ώς προς τόν 5 5 αριθμόν.1972 . Ό όρος «ποιητικός νους» απαντάται τό πρώτον είς τόν Ά λ ε ξ . Τ σ έ λ λ ε ρ . Πρβλ. Β.. .1930. 982 C .τ.. ένθ'άν. ΚΠολις 1929. G. 1929 . Π λ ή θ . nur auf Lehren des Gemistos selbst angespielt». οτι «έξεϊναι γαρ άκούειν καί Λατίνων και Ιουδαίων πάντων. 430 a 24 . έργ. Περί Ψυχής. 414 a 19-21. Αντιλήψεις: PG 160. . μν. L'immortalità dell'anima in Ari- stoteles. τό όποιον είναι άθάνατον καί άΐδιον : Ά ρ ι σ τ . 447. καί τ ή ς ψυχής αφ έτερου. Ά ρ ι σ τ . 1. μν. 413 a 4 : «ούκ εστίν ή ψυχή χωριστή τον σώματος». Ά φ ρ ο δ ι σ ι έ α . Πρβλ. 3 . 2. Τ ο υ α ύ τ ο ΰ . μέ τήν μαρ- τυρίαν του Σχολαρίου) ist. έχει γάρ τινα και περίνοιαν ό \4βερρόου ούτος 2 λόγος. G. 88. S o l e r i G . 24 (πρβλ. Διαφοραί. Τούτον μνημονεύει καί ό Πλήθων. Αι έκτιθέ- μεναι αντιλήψεις εκπροσωπούνται πράγματι ύπό τοΰ Ά β ε ρ ρ ό ο υ διακρί- νοντος μεταξύ «ποιητικού νοΰ» (intellectus agens). επιφανή τοΰ Μεσαίω- νος φιλόσοφον. 236 -243. 3. Περί Ψυχής Β. 736 b 27 . 4. 1006 Β. σσ.. Αντιλήψεις : PG 160. ein Vermittler zwischen Morgenland und Abendland zu Beginn der Renaissance. Είς τά χωρία αυτά γίνεται λόγος περί τοϋ παθητικού καί φθαρτού νου. 422). καθολικού δΓ αυτό καί άϊδίου αφ ενός. του ηνωμένου μέ τό σώμα.336 Θεοδ. is to prove that Pletho was a pagan». καί έπεισέρχεται είς τό σώμα «θύραθεν» : ' Α ρ ι σ τ . 889 Α. μν. έργ.983 Α. Πρβλ. L'évolution de la psychologie d'Aristote. σσ. ου φθαρτον τόν γε άνθρώπινον νουν Άβερρόην ψασκόντων ύποτίθεσθαι.25. Gemistos Plethon. μεταδούς τούτο ακολούθως είς Δύσιν. 3 ή όποια είναι θνητή καί φθαρτή. σ. Κατά τ ό ν Fr. . Ά ν τ ω ν ι ά δ ο υ Β. σ. τον θεωρεί δέ ήγέτην «τών προς έσπέραν» αριστοτελικών. Torino 1952. 5. Β. Πρβλ. . πλείονα N u y e n s F. ομολογεί είς έτερον ση μείον. καθό συνδεδεμένη μέ τό σ ώ μ α . Ό Πλήθων όμως δέν έχεται ό ίδιος τών απόψεων τούτων καί είναι έπί πλέον σφοδρός πολέμιος τοΰ Α ρ ι σ τ ο τ έ λ ο υ ς . 3. Περί ζφων γενέσεως. μάλιστα δέ τ ο ν Ά β ε ρ ρ ό η ν (1126. Νικολάου έγνώρισεν εις τον Γεμιστόν τον Α ρ ι σ τ ο τ έ λ η καί τούς "Αραβας σ χ ο λ ι α - στάς τ ο υ . καί Τ ο ΰ α ύ τ ο ΰ. . σ. 88. διότι δέχεται τήν ψ υ χ ή ν ώς «θνητήν».1198). ένθα καί σχετική βιβλιογραφία. Δια τόν Αριστοτέλη ούτος φέρει τήν όνομασίαν απλώς τό «ποιούν».3 . ώστε τών τινα παχυτέροιν μη αν ράδιον είναι συν είναι» . 2.Ν έ σ τ λ ε . V o r l ä n d e r έργ. 1929. καί έπα- ι ναλαμβάνοντος τρόπον τινά τάς ιδέας τού Α ρ ι σ τ ο τ έ λ ο υ ς . 430 a 14-23. Jahrbücher 8.. Γ. 2. έν Byz. 6. Στ. Gemistos Plethon. έν Der Islam 18.

Όρθώς σημειώνει ό M a s a i . ήτοι τής θρησκείας. G . μν. 2 Ό Ί . σσ. ό Ι ο υ δ α ί ο ς αυτός λόγιος. έργ. «ενειργάσατο τω Πλήθων i το κεφά- λαων τής αποστασίας». . ό Π λ ή θ ω ν άπέβλεψεν είς συνεργασίαν καί ένωσιν τών δύο λαών δια τοϋ παραμερισμού τ ή ς μεγαλυτέρας διαφοράς των. προέχει νά υπόδειξη. οτι ό Πλήθων ήτο είς απροσχημάτιστος πολυθεϊστής καί οτι ή πολυθεΐα είναι εντελώς ασυμβίβαστος προς τό Ισλάμ. πράγμα τό όποιον αίρει πάσαν βάσιν τοϋ ισχυρισμού τοϋ Taeschner. εργ. Ε π ί σ η ς είναι δυνατόν νά έμαθή- τευσε παρ* αύτω ό Πλήθων καί νά έδιδάχθη τ ή ν άριστοτελικήν φιλοσο- φίαν.. Ό τ ι όμως έπληροφορήθη καί τά περί τόν Ζωροάστρην π α ρ ' αύτοϋ. σσ. διότι αί διαπιστώσεις αύται τοϋ Μαμαλάκη είναι περιωρισμέναι καί ό ϊδιος δέν αποδίδει αύτάς εις τόν Έ λ ι σ σ α ι ο ν . Ά ν α σ κ ο π ο ϋ ν τ ε ς οσα έξ αρχής έγράψαμεν.. άντικρούων επισταμένως τον Taeschner παρατηρεί μεταξύ άλλων όρθως. φαίνεται απίθανον καί ουδόλως ενισχύεται έξ όσων ανωτέρω άναφορικώς μέ τάς ειδήσεις τοϋ Σχολαρίου έσημειώσα- μεν. Ό δέ A n a s t o s . οτι ή π λ η ρ ο φ ο ρ ί α τοϋ Σχολαρίου. Ό Ζωροάστρης είς τό φιλοσοφικόν σύστημα τού Γ. αντιστρατεύεται προς τό γεγονός. σ. έπαναλαμβάνομεν. Είναι δυνατόν νά ύπήρξεν ό Έ λ ι σ σ α ΐ ο ς . τά όποια δέν συμβιβάζονται προς τάς άρι- στοτελικάς αντιλήψεις. Πρβλ. T a e s c h n e r F r . οτι ούτος έκάη δια τ ή ς πυράς. μν. Δια τόν Σχολάριον.Πλήθωνος 337 1 δρασις του Ι σ λ ά μ έπί τών ιδεών τοϋ φιλοσόφου μας δέν απαντάται . 509 έξ. Ein Beitrag. Δέν έπεκτεινόμεθα.. μν.. Γεμιστού . πρέπει νά ύπογραμμίσωμεν έδώ.. Χωρίς πρόθεσιν νά άμφισβητήσωμεν αυτήν τ ή ν ϋπαρξιν τοϋ Έ λ ι σ - σαίου προσθέτομεν έδώ. Έ ξ όλων αυτών προκύπτει. 184. 10. 3. . Gemistos Plethon. καίτοι δέν συμπαθεί αυτήν. οτι τάς απόψεις του περί τόν Ζωροάστρην ήντλησεν ό Γεμιστός κατά 1. . Μαμαλάκης μετά δυσκολίας διαπιστώνει ολίγας τινάς ομοιό­ τητας μεταξύ Ι σ λ ά μ καί Γεμιστού. πράττει δέ τοϋτο προς ύποστήριξιν μιας άλλης γνώμης. ούσα γνωστή μόνον έπί χριστιανικού à εδάφους . σ. 272. Έπετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. Ή ε π ί δ ρ α σ η . "Ετος ΛΗ' 22 . Τ α τ ά κ η . 2. οτι ή θανατική δια τής πύρας έκτέλεσις απαγορεύεται παρά τοις Μωαμεθανοΐς ύ π ' αυτών τών λόγων τοϋ Προφήτου Μωάμεθ.. οτι δηλ. οτι ό Έ λ ι σ σ α ΐ ο ς . Μ α μ α λ ά κ η . Έ ν είδει συμπεράσματος. διότι ομιλεί περί ισλαμικών αντιλήψεων παρά Γεμι­ στώ. έργ. . Ά ν α φ έ - ρομεν αυτήν ενταύθα. 240 έξ. Εϊναι μία νέα άποψις καί χρήζει συζητήσεως. οτι ή εϊδησις τοϋ Σχολαρίου παρουσιάζει ώρισμένα τρωτά σημεία καί δέν διεκδικεί άνέτως ίστορικήν αυθεντικότητα. σ. καί 525 έξ. οτι ό Έλισσαΐος φέρεται ώς Ιουδαίος καί όχι ώς Μωαμεθανός. 57.

438.338 θεοδ. έργ. απετέλεσε τ ή ν βάσιν. μν. σ. Ή εσφαλμένη γνώμη του. ήτοι τ ή ς ανα­ 3 γωγής τ ή ς φιλοσοφικής σκέψεως εις τ ό ν Ζωροάστρην . δέν είχε πραγματοποιήσει τό βήμα τοϋτο. Νικολάου ι μέγα μέρος από τάς πηγάς του . I. ώς γνωστόν. N i e t z s c h e . άφοϋ τό πρώτον είς αυτόν εύρίσκομεν τοιουτοτρόπως διατετυπωμένην καί άνεπτυγμένην τ ή ν άντίληψιν.. τοϋ ιδίου τοϋ Γεμιστού δημιουργήσαντος νέαν ούτως ειπείν κοσμοθεωρητικήν άπο- ψιν. 549). Nietzsche. 2. 2 οτι «ό Ζωροάστρης δέν είναι ούτε πλατωνικόν ούτε νεοπλατωνικόν θέμα» * δέν είναι θέμα αυτών υπό τ ή ν έκτασιν καί σημασίαν. Also sprach Zarathustra. τήν δύναμιν μάλιστα τήν δύναμιν δια τήν ζωήν καί είναι τό ύποκατάστατον τρόπον τινά τοϋ θανόντος Θεοϋ. στ. Αί ειδήσεις περί τ ό ν Ζωροά­ σ τ ρ η ν τοϋ Πλουτάρχου. A n a s t o s . δι' αυτό καί ορθώς παρατηρεί ό Ν .. αν καί ό ίδιος ό Π ρ ό κ λ ο ς . μν. Στ. σ. 2 καί 3. έκδ. νομίζομεν. σ. αλλά καί τ ή ν ιδίαν του φιλοσοφικήν σκέψιν. 293. δημιουργούμενη ήδη από πρώτης αρχής δια του Διονύσου είς τήν «Γέννησιν τής τραγωδίας έκ τοϋ πνεύματος τής μουσικής». Ή μορφή τοϋ Ζαρατούστρα κυριαρχεί είς τό έργον τοϋ Νίτσε. 1. τάς οποίας παρεθέσαμεν. έξ όσων γνωρίζομεν. Τωμαδάκης. είς τ ό ν όποιον συνειδητώς καί έν γνώσει τ ώ ν κειμένων του παραπέμπει. τήν έξάρτησιν τοϋ Πλήθωνος έκ τοϋ Πρόκλου κατόπιν τών όσων παρεθέσαμεν. Πρβλ. έπί τής οποίας φκοδόμησεν. Τ ω μ α δ ά κ η . Bd. οτι τα Λόγια εγρά­ φησαν παρά του Ζωροάστρου ή τών «από Ζωροάστρου μάγων» και οτι ό Πυθαγόρας καί ό Πλάτων «εσποντο» αύτοΐς. έργ. 288: «What we read in Pletho about Zoro­ aster. κεντρικόν θέμα καί τοϋ φιλοσόφου Fr. . Αξίζει ν ' άναφερθή. Ή υ ψ η λ ή έκτίμησις τών Χαλδαϊκών Λογίων ύπό τοϋ Π ρ ό κ λ ο υ ώθησεν ίσως τόν Γεμιστόν καί έστήριξεν αυτόν κατά τ ή ν σύστασιν τών περί Ζωροάστρου ιδεών του. ένθα τό μήνυμα τοϋ προφήτου τής καταφάσεως τής ζωής συνοψίζεται είς τον θάνατον τοϋ Θεοϋ (Gott ist tot) καί τήν περί τοϋ υπεράνθρωπου διδασκαλίαν του («Ich lehre euch den Übermenschen» : F r . 3. έπαιξαν περιωρισμένον μ ά λ λ ο ν ρόλον.. Τοιαϋται υπήρξαν κυρίως τα Μ α γ ι κ ά Λόγια καί ό Πλούταρχος. ένθ' άν. was derived directly from his sources». οτι ό Ζωροάστρης ύπήρξεν. Ό υπεράνθρωπος κατέχει τήν συνισταμένη ν τών άξιων. απέβησαν μαρτυρίαι υψίστης καί μοναδικής σπουδαιότητος. έν τούτοις δέν θέτουν αυτόν είς τό κέν- τρον τ ή ς διδασκαλίας των. Hanser Verlag München 1967. therefore. Ή νεοπλατωνική παράδοσις πιθανόν δέ καί ό ίδιος ό Πλάτων δέν άγνοοΰν πλήρως τ ό ν Ζωροάστρην. οτι τά τοϋ Ζωροάστρου δόγματα δια τών Πυθαγορείων κατήλθον εις τ ό ν Πλάτωνα καί εκείθεν εις όλους τούς «εύδο- κιμωτάτους» φιλοσόφους. κ α θ ' ή ν συμβαίνει τοϋτο παρά Πλήθωνι. υπερτονίζει. Καί ή κυριαρχία αυτή κορυφώνεται είς τό έργον του : «Τάδε έφη Ζαρατούστρα». Α ί άλλαι πηγαί. Ό A n a s t o s . ό χ ι μόνον τ ή ν άποψίν του περί τοϋ Ζ ω ρ ο ά σ τ ρ ο υ ώς τοϋ πνευματικού κληροδότου καί πρώτου σοφού τ ή ς άνθρωπότητος.

3. τούς οποίους επίσης γνωρίζει καί περί τών οποίων πολλάκις όμιλεϊ είς τήν αυτήν πραγματείαν του (3 : PG 160. ήτοι λαόν. οτι όλοι οί άνθρωποι έσχον δόξαν τινά περί τοΰ θείου καί οτι ή μέν ευρίσκεται έγγύ- τερον ή δέ «πορρωτέρω και πορρωτάτω» τής κρατίστης δόξης. 3. 857 Α) «καλάς δόξας».Πλήθωνος 339 "Οτι προβάλλει ό Λόγιος του Μυστρα τόν Ζωροάστρην. Συμβουλευτικός προς τον Δεσπ. . Π λ ή θ . 2: PG 160. δι' όσα εΐχον οί προγονοί των πάθει άπό τόν Μ. 'Αφοϋ ό ίδιος ό Μαμαλάκης δέχεται. οτι οί Μωαμεθανοί δέν εΐχον ΐδέαν περί Ζωροάστρου. Θεόδωρον. 864 D. Ό Ζωροάστρης αποβαίνει τοιουτοτρόπως καθαρώς πληθωνικόν πρό- τυπον. "Οτι ήρχοντο νά εκδικηθούν. ύπεδούλωσεν ασφαλώς καί τόν άρχαΐον τούτον λαόν. 525. προσέγ­ γισιν καί συμφιλίωσιν τών Τούρκων μέ τούς Έ λ λ η ν α ς . 844 C. ότι τούς ταυτίζει προς τούς Πέρσας. . 10 : PG 160. Α λ έ ­ ξανδρος «κατέστη βασιλεύς τής 'Ασίας» (5 : PG 160. τήν οποίαν περιεγράψαμεν. 845 C καί έξης). 27 : PG 160. . Π λ ή θ . Λόγοι λοιπόν κοσμοθεωρη­ τικοί τόν οδηγούν εις τήν υίοθέτησιν τών περί Ζωροάστρου αντιλήψεων του. 5 : PG 160. Αύτοϋ 1. όπως καί τόν Ζωροάστρην δέν τόν μνη­ μονεύει ύπό τήν έποψιν. Καλλίτερον θα έπετύγχανεν ενός τοιούτου σκο­ πού. είναι δυνατόν νά άγνοή τελείως. 2. Γεμιστού . "Οταν ό φιλόσοφος μας άνευρίσκη είς Κϋρον τόν Πέρσην (17 : PG 160. Μ ό ν ο ν ό Π λ ή θ ω ν έξ όλων τών αρχαίων Ε λ λ ή ν ω ν καί τών Βυζαν­ τινών συγγραφέων ανάγει τόν Ζωροάστρην είς τήν περίοπτον θέσιν. . τό όποιον λαμβάνει άπό προγενεστέ­ ρους τό μεταπλάσσει καί τοϋ δίδει ίδιον σχήμα. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα τοΰ Γ. δέν σημαίνει. Τό ύλικόν. καί ου­ δόλως συγχέει αυτούς προς τούς Πέρσας. 'Αλέξανδρον. καί ύποβοηθεΐ τοιουτοτρόπως τόν σκοπόν του προς συνεργασίαν. αφού ό Μ. Μ α μ α λ ά κ η . Προς τόν βασιλέα Εμμανουήλ περί τών έν Πελοποννήσω πραγμάτων. 844 Α). ούδαμόθεν έκ τών μέχρι τούδε λεχθέντων εξάγεται. σημ. σ. "Αν καί ή περί καταγωγής των Τούρκων γνώμη τού Πλή­ θωνος δέν ανταποκρίνεται απολύτως προς τήν άλήθειαν. είναι πεπεισμένος περί αύτοΰ καί δέν κάμνει «πολιτικήν προσεγγίσεως». Ή ε π ί δ ρ α σ η . . 828 D. οτι ό Πλήθων γνωρίζει τάς ιδέας τών Τούρκων. Τούς Τούρκους αποκαλεί ό Γεμιστός «Παροπαμισάδας» ( Π λ ή θ . αν μεταξύ τών «εύδοκιμωτάτων» φιλοσόφων λόγου χάριν ανέφερε τόν Μωάμεθ. Ή βασική του φιλοσοφική πεποίθησις εΐναι. Ά λ λ α δέν τό πράττει. Είς τά δύο υπομνήματα του περί τών έν Π ε λ ο π ο ν ν ή σ ω πραγμάτων ή σωτηρία τής κινδυνευούσης πατρίδος θεωρείται ζήτημα «μεγάλης τινός 2 καί αξιόλογου μεταβολής τ ο ϊ ς δ λ ο ι ς γινομένης» καί ομοιάζει προς τό έργον τών ιατρών. ό όποιος κατωκει περί τόν Παροπαμισόν ποταμόν. 845 C). Συμβουλευτικός. . . έν τούτοις ευρίσκεται έγγύ- τερον αυτής πολλών άλλων έκ τών συγχρόνων του. όπως ισχυρίζεται ό Ί . τάς οποίας συγχωνεύει και εναρμονίζει κατά τινα τρόπον προς τάς έλληνικάς προς έπίτευξιν τοϋ ώς άνω σκοπού. Είναι τό σχήμα. τό όποιον ανταποκρίνεται προς τήν κοσμοθεωρίαν του. οί όποιοι «τέμνουσι και καίουσι και χείρα εστίν 3 οτε και πόδα αποκόπτουν ύπερ τής τοϋ δλον σώματος σοηηρίας» . Μαμαλάκης . τήν οποίαν υποστηρίζει ό Μαμαλάκης. διότι ούτος ι άπετέλει αύθεντίαν τών Ό θ ω μ α ν ώ ν .

. Δι' αύτο καί προέχει ή άναμόρφωσίς των. δόγματος βιβλίον : PG 160. οτι «οί πλάνες τών σοφών είναι καμμιά φορά μεγα­ λύτερες άπό τις πλάνες τών απλών ανθρώπων». να σπεύση προς βοήθειαν τό Δωδεκάθεον τοϋ Ό λ ύ μ π ο υ . 2. όπως κατά τούς ομηρι­ κούς χρόνους. ουδέ εξ ονόματος ϊσασιν οί πολλοί.340 Θεοδ. Π λ ή θ .. 4. III. Νικολάου τοϋ έργου όμως προεξάρχει κατ" αυτόν ή έπανάστασις τής ιδέας. 287 : ' Ολίγον ανωτέρω άπό τάς παρατε- θείσας λέξεις σημειώνει εύστόχως. Α ρ κ ε ί τ α ι είς τόν ασφαλή καί άνετον ρόλον τοϋ θεωρητικού. Δέν προπαγαν­ δίζει τάς απόψεις του ούτε είναι διατεθειμένος ν' άγωνισθή δια τ ή ν πρα- γμάτωσίν των. έργ. τήν 2 μεγάλη του α π ο σ τ ο λ ή » . 17 : Bern. Περιηρέθη ή αειθαλής κόμη 1. Ί ώ θ η τό φάσγανον τοϋ θύτου. Χ ρ υ σ ο σ τ . τόν όποιον μας διέσωσεν ό Π λ ο ύ τ α ρ χ ο ς καί τόν όποιον ό Πολυΐστωρ τοϋ Μυστρα θα πρέπει να άνέγνωσεν. οτι 3 9 πλάσματα ήν τά περί εκείνων λεγόμενα» . Ί ω α ν . έρημα αναθη­ μάτων απέμειναν τά περιζώματα. Προτείνει λύσιν διάφορον τών επιχειρούμενων καί αδιαφορεί δια τ ή ν έφαρμογήν της. Προς το υπέρ τοϋ λατιν. Είς τόν μακάριον Βαβύλαν. αλλά καί να άσπασθή «θεολογίαν τήν κατά Ζωροάστρην τε και Πλάτωνα». Π λ ο υ τ ά ρ χ ο υ . συμφώνως προς τάς οποίας ό Ζωρο­ άστρης είναι ό «πατήρ» τών ορθών δογμάτων. Ή φωνή εκείνη έβρον- 4 τοφώνει : «Πάν 6 μέγας τέθνηκεν» . να ταχθή είς τό πλευρόν τοϋ εκλεκτού του λαοΰ καί ν' α π ο σ ό β η σ η τόν έπι- κείμενον κίνδυνον. Ό ρ ι σ τ ι κ ώ ς δηλαδή καί αμετακλήτως «ή χ λ ό η κατεκάλυψε τούς ιερούς ουδούς καί ή αράχνη υφαίνει τούς ιστούς αυτής έπί τών σεπτών φλιών. 980 Α. σ .. . μέ τ ή ν πλάνην του. 3. ώς έάν να επρόκειτο δι' αυτής. Δέν ηθέλησε να έμπνευσθή ό ίδιος άπό τόν Έ σ τ α υ ρ ω - μένον τοϋ Γολγοθά ούτε να διδαχθή άπό τόν Ι ω ά ν ν η ν Χρυσόστομον. . Δι' αυτό καί ό Π λ ή θ ω ν επιμένει έπί τών απόψεων του. ή έπανόρθωσις «τών άμαρτα- ι νομένων. Περί τών έκλελοιπότων χρήστηρίων. . Αί δόξαι προηγούνται των έργων. σ. 93. μ ν . Ταύτα πρέπει κατ' αυτόν ν' αντικαταστήσουν τά κρατούντα εκκλησιαστικά δόγματα. υστέρησαν οί δαδοϋχοι καί αί κανηφόροι. . εν δόξαις» . 536. . Κ α ν ε λ λ ο π ο ύ λ ο υ Π·. ή οποία δέν θα πρέπει να θεωρηθή εύκολος δια τ ή ν έποχήν του καί οπωσδήποτε λυσιτελής. ή αλλαγή τής κρατούσης κοσμοθεωρίας καί θρησκείας. όπως αυτη ιστορείται είς τόν περί- εργον θρϋλον. αλλ ούτε ν' άκούση τ ή ν φωνή ν τής άποθνησκούσης αρχαίας θρησκείας. 2: PG 50. Ό Πλήθων π α ρ ' ο λ η ν του τ ή ν σοφίαν καί τήν ευρύτητα τών γνώσεων του είς τό ση μείον αυτό έπλανήθη «κι' έβλαψε.. Τά έργα απο­ δεικνύονται μεγαλεπήβολα. οτι «τον Ζωροάστρην εκείνον. Ά π ή τ η σ ε ν άπό τό χειμαζόμενον "Εθνος όχι μόνον να έμπνευσθή από τά κατορθώματα καί τά ίδώδη τής κ λ α σ σ ι κ ή ς αρχαιότητος. . Στ. όταν ύπαγορεύωνται άπό ευγενείς καί αληθείς καί ύψηλάς ιδέας. έξέλιπον τά έναγίσματα καί αί σπονδαί. .

ΣΤ. 297. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 1. Οί μετέπειτα αιώνες μετέβαλον τό πλήγμα αύτο είς θανάσιμον καί έφρόντισαν δια τήν ταφήν τών θυμά­ των. ζ'. Ό Ζωροάστρης είς το φιλοσοφικόν σύστημα τοΰ Γ.Πλήθωνος 341 τών έλαιών. σ. Γυφτοπούλα. Π α π α δ ι α μ ά ν τ η . έκδ. ά φ ' ής τό κήρυγμα τοΰ Ί η σ ο ΰ έθραυσε τον κλοιόν τής πνικτικής ατμοσφαίρας τής Παλαιστίνης καί διέδραμε τά ιερά των. Ή τ ο έπόμενον ή έκταφή των καί άναστήλωσίς των νά καταστή ουτο­ πική καί αδύνατος καί ανώφελος. 3. ΘΕΟΔ. Χατζηφώτη. . Γεμιστού . Αθήναι 1970. Ό Ζωροάστρης μεθ' όλου τοΰ ελληνικού Π α ν ­ θέου καί πάσης έξωχριστιανικής θεότητος εδέχθη σοβαρον πλήγμα. ή ποθεινή μύρτος εκρυψεν ύπό αισχύνης τα άνθη της καί ή γεραρά δάφνη έκλινε τούς σεμνούς κλώνας προς τήν γ ή ν απαξιούσα νά ι στέψη κορυφάς άδοξους» .