You are on page 1of 3

I N F O B L A D V A N D E V L A A M S E P I J N L I G A

I.S.M.
I.S.M. SAMANACM
ZIEKENZORG
Afgiftekantoor: Turnhout • Vlaamse Pijnliga / Prikkel / verschijnt maandelijks: behalve in januari en juli / Samana / Haachtsesteenweg 579 / Postbus 40 / 1031 Brussel

Overleven met
chronische pijn
(deel 1)
Hoeveel mensen met chronische pijn kregen
op een bepaald moment niet te horen: ‘Je zal
moeten leren leven met je pijn’? Maar zelden
wordt er dan bij gezegd hoe men dat moet
doen. Pijn kan wel degelijk beïnvloed worden,
door zelf de regie van je leven in handen te ne­
men en de pijn je brein niet te laten beheersen.
Het nieuwste boek van Anna Raymann,
‘Overleven met chronische pijn’, helpt mensen
met chronische pijn op weg naar een beter en
zinvol leven, ondanks de chronische pijn

Anna Raymann is kinesiste, maar moest door chronische pijn


op haar veertigste stoppen met werken. De beperkingen door
de chronische pijn waren zo ernstig – Anna kon op een be-
paald moment niet meer zitten of staan – dat ze er depressief
van werd. Niemand kon haar helpen. Zij wist alleen dat ze niet
de rest van haar leven op die manier verder wilde en begreep
op een bepaald moment dat ze zelf de regie van haar leven
in handen moest nemen. Dat lukte haar natuurlijk niet alleen:
zij zocht hulp in een pijnkliniek, had gesprekken met een psy-
choloog en volgde een cursus voor pijnpatiënten. Onder be-
geleiding van een kinesiste ging ze terug bewegen en bouwde
geleidelijk aan opnieuw een aanvaardbare conditie op. En ze
las alles, maar dan ook àlles, wat er over chronische pijn ver-
scheen. Ze begon te bloggen over haar leven met pijn, zocht
en vond nieuwe doelen en dromen. Heel geleidelijk aan, met
vallen en opstaan, bereikte ze haar doelen en kreeg ze weer
een leuk en zinvol leven. Anders dan voorheen, maar de pijn,
die er nog steeds is, beheerste niet langer haar leven.

PRIKKEL
NR 124
Februari 2020
>>
tegen de pijn? Waarom blijven zoeken naar een oorzaak van
de ene dokter naar het andere onderzoek, om steeds te
moeten vaststellen dat er geen oorzaak (meer) te vinden is?
Bij veel chronische pijnpatiënten wordt de pijn in stand ge-
houden door een systeem dat gekend is als pijnsensitisatie
(zie kader, nvdr.). De pijn wordt in stand gehouden door het
brein, terwijl de oorspronkelijk oorzaak van de pijn al lang
is opgelost. Je mag dan nog naar zoveel dokters lopen of
de zoveelste scan of MRI ondergaan, dat gaat echt geen
oplossing brengen.”

“Waarom accepteer je dat niet en probeer je niet het beste


te maken van je leven? Met mijn boek wil ik pijnpatiënten
daarbij helpen. Ik weet uit eigen ervaring dat het geen mak-
kelijke weg is, maar ik heb ook geleerd dat je zelf het ver-
schil kan maken. Met mijn boek wil ik andere pijnpatiënten
bij de hand nemen en hen helpen opnieuw vat te krijgen op
hun leven en vooral weer een zinvol leven te krijgen. Want
dat hoor ik heel vaak van pijnpatiënten: ‘Ik beteken niets
meer, ik draag niets meer bij aan de samenleving of aan
Anna Raymann: “Met mijn boek wil ik andere mijn gezin, omdat ik door de pijn niets meer kan’.”
pijnpatiënten bij de hand nemen en hen helpen
opnieuw vat te krijgen op hun leven en vooral “Dat is niet zo. Ook mensen met chronische pijn kunnen
weer een zinvol leven te krijgen.” een leuk en zinvol leven hebben. Ondanks de pijn. Mijn
boek helpt hen te ontdekken hoe ze dat kunnen aanpak-
ken. Uiteraard is iedere mens anders, is iedere pijn anders.
Mensen hebben hun karakter, een eigen geschiedenis,
Fulltime een andere achtergrond, een eigen verhaal. Dat maakt dat
Die persoonlijke ervaring schreef ze neer in het boek Limiet de weg die je moet gaan om weer een leuk en zinvol leven
gehaald. Tot haar verrassing werd dit boek veel gekocht te krijgen voor iedereen anders zal zijn. Ik heb in mijn boek
en gelezen door andere pijnpatiënten, lotgenoten die zich alle informatie, alle inzichten die ik in de loop van jaren heb
herkenden in haar verhaal en er inspiratie en kracht in von- verzameld, gebundeld en deze overzichtelijk samenge-
den. Anna bleef bloggen en schrijven, wat resulteerde in bracht in adviezen, tips en raadgevingen. Met de oproep
een tweede boek: Lieve Help. Ditmaal geen autobiografisch aan de lezer: probeer het, je hebt niets te verliezen. Je
boek, wel een praktisch handboek voor de patiënt en de kan misschien niets doen aan de pijn zelf, maar met deze
mensen om hem of haar heen. Hierin heeft ze het vooral tips en raadgevingen kan iedereen leren beter te leven on-
over de sociale aspecten van pijn. Daarnaast richtte Anna danks de pijn. Je kan leren je leven niet langer door de pijn
Raymann ook ‘Boek en Steun’ op, een organisatie die het te laten beheersen.”
leven van mensen met chronische pijn gemakkelijker en
waardevoller maakt. Intussen is het bloggen, schrijven en
runnen van ‘Boek en Steun’ een voltijdse baan geworden. Expressief schrijven,
Dat belette haar echter niet om midden vorig jaar een derde
boek uit te brengen: Overleven met chronische pijn.
gewoon voor mezelf,
heeft me geholpen mijn
Anna Rayman: “Dat was niet echt het plan, maar het boek
is er gekomen op vraag van veel mensen om de blogs die al
emoties onder woorden
verschenen waren – intussen al zo’n zeventig – te bundelen te brengen.
in een boek. Dat leek me, naast al mijn andere bezigheden,
nog net haalbaar. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Je kan
niet zomaar een aantal blogs samenbrengen. Je moet dat Optelsom
vanuit een bepaald thema doen, want anders krijg je nooit Anna beseft heel goed dat dit geen makkelijke boodschap
een samenhangend geheel.” En in plaats van een boek is. “Veel mensen lezen mijn boek en doen er dan verder
met een bloemlezing uit haar blogs, maakte Anna een heel niets meer omdat ze ervan uitgaan dat het bij hen niet zal
nieuw boek. werken. Het is zeer moeilijk om pijnpatiënten te overtuigen
die ‘ja maar, bij mij zal dat toch niet gaan’ even achterwege
“Dat vertrekt vanuit de vraag ‘waarom zou je je leven laten te laten en zelf in actie te komen.”
beheersen door de pijn, terwijl je ook een leuk en zinvol le-
ven kan hebben, ondanks de pijn? De pijn is er en daar is Chronische pijn is vaak de optelsom van veel factoren.
vaak niet veel aan te doen. Maar waarom blijven vechten Maar ook het verminderen van pijn is een optelsom van

2 prikkel februari 2020


geweest en dat je niet langer de pijn je leven wilt laten be-
heersen, er heel wat mogelijkheden zijn om je leven opnieuw
Sensitisatie in handen te nemen.”

Pijn kan bestaan zonder dat er sprake is “Belangrijk hierbij is te stoppen met vechten tegen de pijn.
van een ontsteking of beschadiging in Vergelijk het met touwtrekken aan beide zijden van een af-
het lichaam. De pijn is dan afkomstig uit grond. Aan de ene kant sta jij, aan de overzijde je pijn. Hoe
het zenuwstelsel en wordt veroorzaakt hard je ook vecht, je pijn is sterker en trekt je langzaam
doordat de delen van het zenuwstelsel maar zeker richting afgrond. Wat je echter ontgaat omdat
die verantwoordelijk zijn voor de verwer­ je zo hard weerstand biedt, is dat je het gevecht niet hoeft
king van pijnsignalen overgevoelig zijn te winnen om niet in de afgrond te belanden, maar dat je
geraakt. Dit noemen we sensitisatie. Het gewoon het touw moet loslaten. Je pijn zal daardoor niet
pijnsysteem binnen het zenuwstelsel is verdwijnen, maar je hoeft niet langer te vechten om weer
dan te scherp afgesteld. op krachten te komen en nieuwe energie op te doen. Maar
Je kan dit vergelijken met een brand­ dan rest nog de vraag hoe je dit moet aanpakken. Ook hier
alarm dat om de haverklap afgaat. Er een metafoor: je rijdt op een rotonde met verschillende uit-
is geen brand (meer), maar het alarm­ valswegen. Je pijn zit echter aan het stuur en blijft steeds
systeem zélf functioneert niet goed. Met rondjes draaien, waardoor je niet van de rotonde afraakt.
andere woorden: er is geen lichamelijke Wanneer je zelf echter het stuur overneemt en een nieuwe
beschadiging (meer), maar de pijn blijft onbekende weg inslaat lukt het wel. Die nieuwe weg zal
bestaan doordat in het zenuwstelsel sen­ misschien vol bobbels en kuilen zijn, maar hij leidt je wel
sitisatie heeft plaatsgevonden. Daardoor naar een beter leven.Waarom zou je het niet proberen? Wat
kunnen zaken die normaal gesproken heb je te verliezen? Niets!”
niet pijnlijk zijn, zoals lopen, tillen of uit
een auto stappen, ineens wél pijnlijk zijn. Tekst en foto’s:
Stef Dehantschutter

verschillende, soms kleine, stappen die je kan zetten. Anna:


“Stel dat je een aantal tips toepast en die leveren allemaal
enkele procenten winst op. Als je die samentelt, maakt dat
op het einde toch wel echt een verschil.”

Zo is het bij Anna zelf ook gegaan. “Ik heb eerst mijn slaap-
probleem aangepakt. Want als je niet goed meer kan slapen,
kom je in zo’n neerwaartse spiraal terecht dat er ook niets
meer aan de pijn is te doen. Expressief schrijven, gewoon
voor mezelf, heeft me geholpen mijn emoties onder woor-
den te brengen. Verder heb ik een cursus voor pijnpatiënten
gevolgd, waar ik naartoe ben gegaan met de idee: hier kan Overleven met chronische pijn
ik niets leren, want ik heb zelf alles al gelezen wat er over pijn Anna Raymann
geschreven is. Maar ik was er in die tijd zo slecht aan toe 204 blz. – 19,90 euro
dat ik me echt niet in de omstandigheden bevond om niet te Te bestellen via:
luisteren naar alles en iedereen die misschien toch wat hulp Boek en Steun: www.boek-en-steun.nl
kon bieden. En maar goed ook dat ik doorgezet heb, want Bol.com
door die cursus ben ik weer in beweging gekomen. Letterlijk
dan. Want zoals veel pijnpatiënten bewoog ik, door de pijn,
nog nauwelijks. Op die cursus heb ik, onder professionele
begeleiding, opnieuw stapje per stapje geleerd opnieuw te
bewegen. Al die dingen samen hebben gemaakt dat ik er
stilaan weer bovenop kwam, dat mijn leven terug zin en be-
tekenis kreeg en dat de pijn niet langer mijn leven beheerste.”
Volgende maand geven we in deel 2
Anna beklemtoont dat alles wat je zelf kan doen niet in de enkele praktische tips en raadgevingen
plaats komt van je medische behandeling, medicatie of be- van Anna Raymann.
geleiding maar hierop een aanvulling is. “Die medische be-
geleiding blijft belangrijk. Ik wil alleen maar aangeven dat op
het moment waarop je voor jezelf beslist dat het genoeg is

prikkel februari 2020 3