You are on page 1of 17

1

rogramm
w w w.f l amencobiennale.nl

amsterdam
rotterdam
utrecht
21 - 30 januari 2011
5
2 3

w w w.f l amenc obiennale.nl


ams terd am rot terd am utre c ht

21 - 30 januari 2011

Rafaela Carrasco

Moraíto Chico

Volg de
Flamenco
Biënnale NL
op
Facebook
Twitter
You Tube
David Peña ‘Dorantes’ Joaquín Grilo Rocío Molina Miguel Poveda
Flickr
amsterdam rotterdam utrecht 2011
4 5

6
Sin Muros - D a v i d Pe ñ a ‘ D o ra n t e s ’ , R e n a u d G a rc í a - Fo n s , Th e o d o s i i S p a s s o v, J o a q u í n G r i l o e n Pa s t o ra G alván
Free Jazz F l a m e n c o - D a v i d Pe ñ a ‘ D o ra n t e s ’ , R e n a u d G a rc í a - Fo n s , Th e o d o s i i S p a s s o v

8
Oro Viejo - C o m p a ñ í a R o c í o M o l i n a

10
Artist in res i d e n c e - M o ra í t o C h i c o

flamenco sin fin qasida


Maestría de J e re z - M o ra í t o C h i c o , J e s ú s M é n d e z e n J o a q u í n G r i l o
In Concert M o ra í t o C h i c o - m e t o . a . J e s ú s M é n d e z
Sólo Guitar ra - M o ra í t o C h i c o

12
Terremoto d e J e re z h o m a g e a a n Fe rn a n d o Te r re m o t o - ¡ F l a m e n c o E a r t h q u a ke !
Met o.a. Jo a q u í n G r i l o , M i q u e l Po ve d a , D i e g o C a r ra s c o e n ‘ E l To r t a ’

14
ConCierto G u s t o - C o m p a ñ i a R a f a e l a C a r ra s c o
2011
‘El Cante Bueno Duele.’ ‘Goede zang doet pijn,’ zei de oude zigeu- nale en Nieuw Ensemble onder leiding van dirigent én aficionado
16
nerzanger. ‘Ze maakt niet blij, maar doet pijn.’ Het is de verklankte Ed Spanjaard. Met het Morgenland Festival Osnabrück creëren we
Noche de C a n t e J o n d o - ‘ E l To r t a ’ , D i e g o d e l M o ra o , A rc á n g e l , M i g u e l Á n g e l C o r t é s
schreeuw, de gebarsten stem overlopend van leven, die de stille een muzikale ontmoeting met de Perzische klassieke muziek, een
17 onderstroom vormt van de flamenco. De cante jondo – de diepe van de vermeende wortels van de flamenco. Een muzikale dialoog
Aditi Manga l d a s D a n c e C o m p a n y zang – is de oerbron waaruit de flamencokunst drinkt, die in waar het oude ‘Al-Andalus’ zich misschien heel even laat horen.
La Shica november 2010 door Unesco tot werelderfgoed werd verklaard. De Flamenco Biënnale schept met haar derde editie een open en
Ze is een stem geboren uit een mengeling van vele stemmen uit hedendaagse flamencoklankwereld. Een zinderend flamencofeest
18 diverse culturen. Daar ligt haar kracht en verleiding. waar al haar stemmen in een waaier van oneindige mogelijkheden
Cartini Jazz P ro j e c t - Ti n o v a n d e r S m a n e . a .
De Flamenco Biënnale Nederland geeft sinds haar eerste editie in samenkomen.
Viento del d e s i e r t o - Ja c c o M ü l l e r e . a .
Compasión – C a r l o s D e n i a M o re n o e . a . 2006 een groots podium aan de vertolkers van het eeuwenoude Tien dagen lang, van 21 tot en met 30 januari 2011, biedt de Fla-
Corro Flam e n c o C a l l e R e a l flamencolied. Daarnaast toont ze het rijke flamenco-erfgoed in al menco Biënnale een bruisend platform aan de flamencokunsten in

19 joaquin
haar schakeringen en verschijningsvormen met makers van nu,
die met hun voeten stevig verankerd in de traditie, een nieuwe
Europa, met grote sterren en jong talent die de voorhoede vormen
van de flamenco in Spanje en Nederland.

grilo
Battle por f i e s t a - F l a m e n c o c o n m i l A m o re s flamencotaal ontwikkelen en over de grenzen van het genre kijken. De Duitse filosoof Friedrich Nietzsche, niet iemand die je direct
Flamenkita - S a m b a S a l a d
Wij kijken nieuwsgierig met hen mee. met flamenco zou associëren, schreef in 1881, in de ban van
Flamenchic a M u n d i - Te re s a Ja l d ó n
Het is deze nieuwe lichting flamencokunstenaars, dansers, choreo- de mediterrane klanken en ritmische vitaliteit van Bizets opera
La Guardia F l a m e n c a
grafen, zangers en gitaristen, die met hun visie de lokale dans- en Carmen: ‘Heeft men wel gemerkt dat de muziek de geest vrij maakt,
20 muziekvorm levend houden en wereldwijd tot podiumkunst van de gedachten vleugels geeft?’ De Flamenco Biënnale hoopt met
Qasida - Ro s a r i o ‘ L a Tre m e n d i t a ’ , M o h a m m a d M o t a m e d i e . a . deze tijd hebben gemaakt. Bij deze derde editie presenteert de haar ritmes ook dit keer weer de geest vrij te maken en de gedach-
Flamenco Biënnale de rijke flamencotraditie in volle beweging en ten vleugels te geven. Dan volgt het lichaam vanzelf. We zijn onze
21 veelzijdigheid met moderne dansvoorstellingen, intieme zangre- subsidiënten en partners bijzonder erkentelijk dat we deze kracht
Flamenco s i n f i n – N i e u w E n s e m b l e / E d S p a n j a a rd m e t o . a . F u e n s a n t a ‘ L a M o n e t a ’ e n A rc á n g e l
citals en spannende muzikale allianties. van cultuur kunnen tonen met de III Flamenco Biënnale Nederland.
De biënnale verlegt ook haar eigen grenzen met twee bijzondere
22
Masterclas s e s e n w o r k s h o p s coproducties. Hoe eigentijds en werelds flamenco kan klinken, Ernestina van de Noort , artistiek directeur
is te horen in het samenwerkingsproject tussen de Flamenco Biën-
25
Films en do c u m e n t a i re s
inhoud

27
Lezingen

28
Soniquete d e J e re z - C a r ra s c o f a m i l y

29
Programme r i n g A m s t e rd a m , R o t t e rd a m e n U t re c h t

30
Locaties

31
Colofon / su b s i d i ë n t e n e n f o n d s e n / p a r t n e r s e n s p o n s o r s

amsterdam rotterdam utrecht 2011


terremoto
6 7

opening

Sin Muros / Without Walls


piano David Peña ‘Dorantes’ bas Renaud García-Fons kaval Theodosii Spassov
zang José Valencia percussie Tete Peña invitados especiales dans Joaquín Grilo,
Pastora Galván
vrijdag 21 januari 2011, 20.15 uur - Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam

joaquín grilo
David Peña ‘Dorantes’ heeft het van geen vreemde. De drang om nieuwe muzikale
einders te verkennen zit hem evenals de flamenco in het bloed. Om te beginnen koos
de 41jarige musicus uit Lebrija – een van de zware flamencobastions – voor de piano
en niet voor de gitaar. En zoals zijn oom, de grote zanger El Lebrijano, al in de jaren
zeventig de muzikale overstap waagde naar Noord-Afrika, gaat ‘Dorantes’ reis ook
voorbij de flamencogrenzen. Terwijl zijn piano flamenco klinkt in alle toonaarden, voert

p a s t o ra g a l v á n
hij ons met zijn muzikale vrienden, jazzbassist Renaud García-Fons en de grootmees-
ter van de Bulgaarse kaval (houten herdersfluit), Theodosii Spassov naar een open
flamenco space. In deze muzikale wereld schept hij het toneel voor twee bijzondere
gasten: dansers Pastora Galván – zus van de vermaarde Israel Galván – en Joaquín
Grilo, die tijdens het slotgala van de Flamenco Biënnale van 2008 het publiek als een
flamencolawine overweldigde. Daarnaast vertolkt de stem van José Valencia de traditie
op indrukwekkende wijze. In deze spectaculaire voorstelling, waarmee de Flamenco
Biënnale Nederland haar derde editie feestelijk opent, ontmoeten drie muziekwerelden
elkaar in een explosie van ritmes en jazzy improvisaties, die nog lang in lijf en leden
zullen doorklinken. Free Jazz Flamenco
Pianist David Peña ‘Dorantes’ joins forces with Renaud García-Fons on bass and piano David Peña ‘Dorantes’ bas Renaud
Theodosii Spassov on kaval, the wooden shepherd’s flute of Bulgaria, exploring new García-Fons kaval Theodosii Spassov
horizons in flamenco. Special guests are dancers Pastora Galván – sister to the famous zaterdag 22 januari, 20.30 uur -
Israel Galván – and Joaquín Grilo. LantarenVenster, Rotterdam
Een flamencopiano, een Franse contrabas,
een Bulgaarse houten herdersfluit. Drie mu-
zikale vrienden gaan met elkaar op avontuur
en verkennen de muzikale grenzen. Rond
de flamencoritmes van pianist David Peña
‘Dorantes’ weven bassist Renaud García-Fons
en fluitist Theodosii Spassov hun muzikale
werelden. De drie fellow travellers ontmoeten
elkaar in eigen composities en improvisaties
en laten zien hoe rijk en oneindig het werel-
derfgoed van de flamenco is.

amsterdam rotterdam utrecht 2011 t h e o d o s i i s p a s s o v / d a v i d p e ñ a ‘ d o ra n t e s ’ / re n a u d g a rcía-fons


8 9

C o m pañía
R o c í o Molina Openbare masterclass en workshops
zaterdag 22 januari 2011, 13.00 uur – Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam
Rocío Molina geeft een masterclass aan een aantal geselecteerde Nederlandse

Oro Viejo / Old Gold professionals. De masterclass is toegankelijk voor publiek.


Daarnaast geeft ze twee workshops voor dansers van verschillende niveaus.
choreografie en dans Rocío Molina dans Eduardo Guerrero, David Coria, Kijk op pagina 23 voor meer informatie.
Adrían Santana zang Rosario ‘La Tremendita’ gitaar Paco Cruz, Rafael Rodríguez
‘Cabeza’ percussie Sergio Martínez palmas Guadalupe Torres, Vanessa Coloma
artistieke en muzikale leiding Rocío Molina regie David Picazo lichtontwerp David
Pérez sounddesign Enrique Cabañas internationale distributie Anegro Producciones
zondag 23 januari 2011, 16.30 uur - Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam
‘Klein, gedrongen, maar ze danst als God.’ De Spaanse flamencokritiek is vaak verdeeld,
maar, over één ding is ze het eens: met Rocío Molina (1984) breekt een nieuw tijdperk
aan in de vrouwelijke flamencodans.
Molina begon op haar derde met dansen en hield sindsdien niet meer op. In haar
prille carrière ontving ze tal van prijzen en deelde met vele groten het podium, zoals
dansers Israel Galván, María Pagés, Belén Maya en Merché Esmeralda. De ster van de
jonge danseres uit Málaga is niet alleen rijzende, maar schiet als een komeet omhoog
in én buiten de flamencokringen. Mikhail Baryshnikov wierp zich onlangs in New York
letterlijk aan haar voeten.
De danseres uit Málaga verinnerlijkt de flamencotraditie op bijzondere eigen(gereide)
wijze, met een geaardheid, muzikaliteit en zekerheid, die gezien haar leeftijd verbaast
en ontroert. ‘Zodra ze het podium betreedt, verandert ze het toneel in een tuin vol
flamencopoëzie,’ schreef de pers. Oro Viejo is haar hommage aan de oude flamenco-
schatten. Molina buigt, draait en krult om ze heen en vlecht haar eigen verhaal. Met
eigentijdse bewegingen maakt ze nu al haar repertoire, en neemt ze een grootse vlucht
naar een nieuwe en tegelijkertijd diep persoonlijke flamencodans. In Oro Viejo danst
Molina de tijd. Verleden, heden en toekomst. Ze spint van de traditie ragfijn goud, met
handen, voeten en lijf. Ze stopt de tijd en laat ons in haar verstilling ademloos toekijken.

Young dancer Rocío Molina has caused a sensation in flamenco circles and beyond. Even
Mikhail Baryshnikov was deeply impressed when he saw her. With her own company,
Molina reinterprets the classical flamenco traditions in her own highly personal style.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


ro c í o m o l i na
10 11

artist in residence Sólo Guitarra


Moraíto Chico gitaar Moraíto Chico
zondag 23 januari 2011, 20.30 uur – LantarenVenster, Rotterdam

Moraíto Chico, artiestennaam van Manuel Moreno Junquera, wordt de eerste artist
in residence van de Flamenco Biënnale. De gitarist, één van de belangrijkste ver-
In Concert Moraíto Chico
tegenwoordigers van de toque gitano, de zigeuner flamencogitaar, wordt geroemd gitaar Moraíto Chico zang Jesús Méndez bas Ignacio Cintado viool Bernardo Parilla
percussie en palmas Luis Carrasco, Pedro Navarro
om zijn rijke verbeeldingskracht in de uitvoering van het klassieke repertoire en
zondag 30 januari 2011, 20.30 uur - Bimhuis, Amsterdam
zijn enorme gevoel in het flamencocompás. Moraíto Chico, de grootmeester van
de soniquete, de aanstekelijke swing uit zijn geboortestad Jerez, zal verschillende De gitaar van Moraíto Chico verbindt generaties flamencoartiesten. Gevoed door de
kunst van de grote zangers uit de traditie als Manuel Soto Sordera, La Paquera en
optredens geven en een masterclass aan het Conservatorium van Rotterdam.
Fernando Terremoto, is zijn spel een voortdurend eerbetoon aan het eigen verleden.
Tegelijkertijd heeft hij de Jerezaanse speelstijl vernieuwd met zijn eigen onnavolgbare
Moraíto Chico is the first ‘artist in residence’ of the Flamenco Biennial. This grandmas- ‘toque’. Hij is een sleutelfiguur tussen het klassieke flamencocanon en de nieuwe
ter of the soniquete is famed for his richly imaginative interpretation of the classical generatie.
repertoire and his keen sense of rhythm. Moraíto Chico is zonder enige twijfel de belangrijkste en meest veelzijdige gitarist
uit de Jerezaanse flamencoschool. Geboren in een grote zigeunerfamilie met een

Maestría de Jerez
lange gitaartraditie en getogen op de corrales (grote binnenpatio’s) in het hart van
de zigeunerwijk Santiago in Jerez, voedde hij zich met de flamencoritmes waar hij nu
als de onbetwiste meester mee jongleert. Hij leerde het gitaarspel al luisterend en
De top van de Jerezaanse Flamencoschool spelenderwijs van zijn vader Juan Morao en zijn oom Manuel Morao, de patriarch van
de zigeunerdynastie der Morao’s.
Invitado Especial: Joaquín Grilo

m o ra í t o
‘Muziek, dat is wat tussen de noten zit.’ Deze uitspraak van violist Issac Stern lijkt op
gitaar Moraíto Chico dans Joaquín Grilo zang Jesús Méndez het lijf geschreven van de beminnelijke gitarist uit Jerez, die flamenco is in al zijn vezels.
palmas Carlos Grilo, Luis Peña ‘Cantarote’ Moraíto Chico breekt de wanden van het cante jondo niet open, maar tovert daarbin-
nen met een enorme precisie en timing een rijkdom aan geluid en ritmische variatie
woensdag 26 januari 2011, 20.30 uur - RASA, Utrecht tevoorschijn die de grenzen overstijgt. De magie van zijn gitaarspel zit niet in de noten
De voeten van Joaquín Grilo zijn een volwaardig percussie-instrument. De danser uit Jerez of in virtuositeit, maar juist in wat er tussen die noten gebeurt, wat er in de stilte blijft
de la Frontera maakte grote indruk in Miguel Poveda’s Sin Frontera, de slotvoorstelling hangen. Moraíto heeft de eenvoud tot kunst verheven. En die kunst injecteert hij met

chico
van de 2e Flamencobiënnale Nederland in 2008. Grilo combineert een spectaculaire een grote dosis humor. Dit maakt hem tot een van de meest geliefde zangbegeleiders
intensiteit met flair en humor. Met groot plezier neemt hij de flamencotraditie op de van het moment. In de bulerías, de feestelijke stijl van Jerez de la Frontera, bereikt hij
hak en keert haar binnenste buiten. Hij wordt begeleid door zanger Jesús Méndez, in zijn spel een ongekende swingende schoonheid: soniquete.
een telg uit de beroemde zigeunerclan van de legendarische La Paquera de Jerez, bij Op deze Biënnale toont Moraíto Chico niet alleen zijn kunst als zangbegleider, maar
wie Moraíto op vijftienjarige leeftijd debuteerde. Méndez is een snelrijzende ster die ook als solist en bandleider. In LantarenVenster (Rotterdam) geeft de gitarist een uniek
door Carlos Saura werd ingezet voor zijn nieuwste film uit 2010 Flamenco Flamenco. solorecital Sólo Guitarra. En in het Bimhuis in Amsterdam In Concert krijgt zijn ‘arte’
De gitaar is in handen van Moraíto Chico, zonder twijfel de belangrijkste Jerezaanse ruim podium. Met zijn groep laat hij in eigen composities de vrijheid van zijn ritmes
gitarist van dit moment. Een topontmoeting van de Jerezaanse flamencoschool om de horen tijdens het laatste concert van deze III Flamenco Biënnale Nederland.
vingers bij af te likken.
Moraíto Chico
Maestría de Jerez Moraíto Chico’s guitar forms the connection between the classical flamenco canon and
Dancer Joaquín Grilo caused a sensation at the previous edition of the Flamenco the new generations. The magic of his music lies not in the notes or his virtuosity, but
Biennial with his spectacular intensity, flair and wit. Tonight he is joined by guitar master in what happens in between the notes, in what reverberates in silence. With his group,
Moraíto Chico and singer Jesús Méndez for a night of Jerez-style flamenco. he will demonstrate the freedom of the rhythms in his own compositions.

Openbare masterclass
dinsdag 25 januari 2011, 18.00 uur, woensdag 26 januari 2011, 12.00 uur
vrijdag 28 januari 2011, 13.00 uur - Codarts/WMDC, Rotterdam

jesús Moraíto Chico geeft een masterclass gitaar aan leerlingen van het conservatorium. De masterclass

méndez
is tevens toegankelijk voor niet-studenten. Kijk voor inschrijvingen op pagina 24.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


12 13

¡Flamenco Earthquake! jesús


méndez
Terremoto de Jerez
hommage aan fernando terremoto
special guests: zang Miguel Poveda zang, gitaar Diego Carrasco dans Joaquín Grilo

zang ‘El Torta’, Jesús Méndez gitaar Moraíto Chico, Diego del Morao, Curro Carrasco
dans Tía Curra, Luisa Fernández Pantoja percussie en palmas Anné Carrasco, Luis
Carrasco palmas Carlos Grilo, Luis Peña ‘Cantarote muzikale leiding Faustino Núñez,
Moraíto Chico productie Dezza Producciones
donderdag 27 januari 2011, 21.00 uur - Melkweg Rabozaal, Amsterdam
In de stem van Fernando Terremoto (1969 - 2010) klonk de echo van de flamencovoorva-
deren. En vooral die van zijn vader, de grote Terremoto de Jerez, de zigeunerzanger van
wie gezegd werd: ‘als pijn één keer mooi is geweest, dan was het wanneer Terremoto
zong’. Fernando Jr. had diezelfde gebarsten stem, gesmeed uit het edelste metaal en vol
muzikaliteit, die een innerlijke ‘aardverschuiving’ – terremoto – teweeg kon brengen.
Een sterrencast van dansers, zangers en gitaristen uit Jerez de la Frontera verenigt zich
tijdens deze Flamenco Biënnale om de zanger met een groots muzikaal feest te eren. joaquín
De avond is ook een viering van het leven, van de traditie, van het ritme van Jerez, die
onuitputtelijke kweekvijver van flamenco. Ritmeduivel Diego Carrasco loopt als een
jongleur door het mozaïek aan zigeunerfamilies. Dit alles onder stuwende leiding van
grilo
de gitaren van Moraíto Chico en zoon Diego del Morao, meesters van de soniquete
(swing) de Jerez.

t í a c u r ra
Jerez toont zich in al zijn luister en ritmische pracht met één geadopteerde zoon:
Miquel Poveda. De zanger uit Barcelona, die over de hele wereld triomfen viert en de
vorige Biënnale glorieus afsloot, heeft zijn tweede thuis in Jerez gevonden en komt
zijn speciale hommage brengen aan vriend Fernando Terremoto.
Een unieke sterrenconstellatie staat voor een avond barstensvol ritme zoals die al-
leen in Jerez gevierd en geleefd kan worden. We verwachten een kleine ‘Terremoto de
Jerez’ in Amsterdam.

A star cast of dancers, singers and guitarists from Jerez de la Frontera pays tribute to
the voice of Fernando Terremoto, who died in 2010, and to the lively flamenco tradition
of the city of Jerez.

miguel
p ioeve
d g od a
c a r ra s c o diego miguel
amsterdam rotterdam utrecht 2011 carrasco poveda
14 15

compañía
ra f a e l a c a r ra s c o
ConCierto Gusto
Workshop choreografie en dans Rafaela Carrasco gitaar Jesús Torres, Juan Antonio Suárez ‘Cano’
Rafaela Carrasco zang Antonio Campos, José Antonio Núñez ‘Pulga’ percussie Odei Lizaso licht Gloria
Montesinos geluid Jorge Diaz ‘Roy’ manager Alejandro Salade
distributie Arte y Movimiento Producciones
Rafaela Carrasco en vele andere artiesten
komen niet alleen optreden, maar geven dinsdag 25 januari 2011, 20.00 uur - Stadsschouwburg Amsterdam (Rabozaal),
ook masterclasses en workshops. Voor elk Amsterdam
niveau zit er een workshop bij. Zie pagina Rafaela Carrasco is met Belén Maya en Isabel Bayón, die al op de vorige Biënnale
22, 23 en 24 voor tijden, locaties en prijzen. edities te zien waren, één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de nieuwe
lichting vrouwelijke flamencodansers en - choreografen die een nieuwe, hedendaagse
flamencotaal ontwikkelden voor de toekomst. De bailaora uit Sevilla wist al vroeg
dat ze vanuit de klassieke flamencotraditie op zoek moest naar nieuwe werelden en
bewegingen. Met subtiele zwier en elegantie, kenmerkend voor de Sevillaanse school
tast ze fijnzinnig de grenzen af van het flamencoterrein.
Haar nieuwe voorstelling ConCierto Gusto, tevens haar Nederlandse debuut, is een
terugkeer van de grote choreografieën, naar een intieme setting, naar de essentie van
de flamenco. Met haar lichaam als ‘klankbord’ danst ze met haar musici een intense
flamencodialoog. Carrasco’s flamenco is intiem, vol ritmische verleidingen en het
verrassende lijnenspel van haar armen is vol ‘arte’. In innig verbond met haar musici
geeft Rafaela Carrasco haar persoonlijk flamencorecept. Ze kruidt de traditionele
ingrediënten met eigen specerijen tot een exquise gerecht vol onverwachte smaken.
Voor fijnproevers.

ConCierto Gusto
With Belén Maya and Isabel Bayón, Rafaela Carrasco is part of a new wave of female
flamenco dancers and choreographers who have developed a new, contemporary
flamenco idiom for the future. In this ConCierto Gusto she returns to an intimate set-
ting, exploring the boundaries of flamenco in an intense dialogue with her musicians.

rafael a c a r ra s c o
amsterdam rotterdam utrecht 2011
16 17

Aditi Mangaldas Dance Company


ZigZag door de ziel Vernieuwer van de Noord-Indiase kathakdans

vrijdag 28 januari 2011, 20.30 uur - RASA, Utrecht


Mogelijkerwijs zijn Spaanse flamenco en Noord-Indiase kathakdans verre familie. Beide

kika
stijlen zouden zijn ontstaan uit de zigeunerdansen van Rajasthan. Het dynamische

Noche de Cante Jondo


voetenwerk in de kathak en de gestructureerde ritmische opbouw – van langzaam naar
uptempo naar razendsnel – doen inderdaad aan flamenco denken. De Indiase danseres

‘ e l t o r t a’
Aditi Mangaldas (1960) behoort tot de voorhoede van de moderne kathakdans. Critici

Nacht van de diepe zang


prijzen haar om haar innovatieve, verfrissende choreografieën en haar uitzonderlijke
en verfijnde danstechniek. Door te openen als een wervelwind en juist te vertragen als
je een versnelling verwacht, doorbreekt Mangaldas de traditionele spanningsboog en
zang ‘El Torta’ gitaar Diego del Morao stuwt zij deze eeuwenoude dansvorm naar nieuwe hoogten.
* In verband met een blessure aan haar voet neemt Aditi Mangaldas zelf niet deel aan de voorstelling.
zang Arcángel gitaar Miguel Ángel Cortés
De voorstelling zal onder leiding van Gauri Diwakar toch doorgaan, zodat de prachtige choreografie
zaterdag 29 januari 2011, 20.30 uur - Bimhuis, Amsterdam van Aditi alsnog zal worden vertoont.
‘De figuur van de zanger bevindt zich tussen twee grote lijnen: de hemelboog buiten
en de zigzag die vanuit de ziel omhoog schiet,’ schreef Federico García Lorca in zijn
Architectuur van het Cante Jondo. Op deze Nacht van de Zang verzamelen zich twee aditi Aditi Mangaldas
Aditi Mangaldas is a renowned Indian kathak dancer and choreographer. Unsatisfied
grote flamencostemmen, ‘El Torta’ en Arcángel, twee uitersten binnen het flamen-
cospectrum. Ze worden begeleid door twee even grote meesters op de gitaar: Diego mangaldas with just the technique or the kinetics of dance, she infuses the tradition with a modern
sensibility.
del Morao en Miguel Ángel Cortés. ‘El Torta’ is de belichaming van de cante puro. Rauw

a rc á n g el
tot op het bot. Lange tijd onzichtbaar, want in de rafelranden van het bestaan door
een teveel aan leven overmeesterd, is Juan Moneo ‘El Torta’ terug. En hoe! Hij zingt
als nooit tevoren in de zwaarste zangtraditie zoals hij die opzoog in zijn habitat, de
zigeunerwijk San Miguel. ‘Iedere keer wanneer ‘El Torta’ zingt, is het een gebeurtenis,
het is de zang van een man die nooit de gebaande paden zoekt,’ schrijft de Spaanse
La Shica
krant El País bij zijn retour op het podium. ‘’El Torta’ zien, is een zanger aan het werk
Club avond - Charismatische flamenco-hiphop uit Madrid
zien, die met zichzelf vecht in een meedogenloze strijd.’ Charismatische flamenco-hiphop uit Madrid
Arcángel is een van die topstemmen uit de nieuwe lichting zangers, die internationaal
furore maakt met zijn creatieve vertolking van het klassieke jondo-repertoire. De zanger zaterdag 29 januari 2011, 21.00 uur - RASA, Utrecht
uit Huelva schept zijn eigen wereld met een stem die hijzelf als ongewoon typeert bin- De artiestennaam La Shica betekent het meisje, maar dat de Madrileense zangeres/

d i e g o d el
nen de flamenco. Hij kijkt graag over de flamencogrenzen. Zo werkte hij samen met danseres Elsa Rovayo klein van stuk is, doet niets af aan haar enorme uitstraling. In-
het Orchestre Tetuan uit Marokko en gaf hij zijn stem aan verscheidene hedendaagse tegendeel, La Shica is een podiumbeest met een krachtig, gracieus bewegend lijf en
werken van de Spaanse componist Mauricio Sotelo met wie hij ook in het slotgala
Flamenco Sin Fin (zie pagina 21 )in het Muziekgebouw aan ‘t IJ te horen is. m o ra o la shica
een lekker hees klinkende flamencostem. Op eigenzinnige wijze zet ze de flamenco
naar haar hand door deze te vermengen met hiphop, reggae en Braziliaanse bossa
nova. La Shica studeerde aan de prestigieuze flamencodansschool Amor de Dios in
Noche de Cante Jondo Madrid en weet dus heel goed waar het in flamenco om draait. Haar flamenco fusion is
This Night of the Cante Jondo features four of the greatest talents of present-day fla- toegankelijk maar allerminst oppervlakkig. La Shica en haar band weten niet alleen een
menco: vocalists ‘El Torta’ and Arcángel explore the most profound human emotions, jong publiek te bekoren, maar dwingen ook respect af bij de immer kritische Spaanse
accompanied by Diego del Morao and Miguel Ángel Cortés on guitar. flamencopers. De avond wordt afgesloten door DJ ‘La Paloma’.

miguel La Shica (club night)

ángel In the charismatic performances of the Madrid-based singer and dancer La Shica,
flamenco meets with hiphop, reggae and bossa nova. Her music is a highly original

cortés urban take on flamenco with strong roots in tradition.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


18 19

f l a menco sounds jeugd


f ro m holland cartini
Battle por fiesta – flamenco meets urban
Flamenco con mil Amores: dans & muziek Flamenco con mil Amores (Antje Herber, Karin

Cartini Jazz Project jazz Eij, Dorinda Dijs, Mirjam Venhuizen) urban dansers Boyd Grind Demmenie, Railyson Mar-
tina regie Marjet Roerink choreografie Linda van Dijk producent Pacific Enterprises Unlim-

gitaar Tino van der Sman zang en jazzgitaar Carlos Denia Moreno (ES) trompet Toon
de Gouw piano en contrabas Niko Langenhuijsen percussie Udo Demandt
p ro j e c t ited. Een initiatief van Flamenco Biënnale NL en Collectief Flamenco con mil Amores
woensdag 26 januari 2011, 20.00 uur - Bijlmerparktheater, Amsterdam
donderdag 27 januari 2011, 13.00 uur - Theater Zuidplein, Rotterdam
zaterdag 22 januari 2011, 17.00 uur - LantarenVenster, Rotterdam zaterdag 29 januari 2011, 15.30 uur - Winkelcentrum Brazilië, Amsterdam
Een nieuw project van de Nederlandse flamencogitarist Tino van der Sman, die al Een flamenco-hiphopvoorstelling over ritme, passie en jezelf zijn. Battle por fiesta brengt
jaren met veel succes vanuit flamencostad Sevilla opereert. Tino studeerde in 1997 af jongeren in contact met flamenco. Flamenco en urban hebben dezelfde wortels: de
aan het conservatorium in Rotterdam en werkte sindsdien samen met grote namen in straat. Flamenco- en de urbandansers treffen elkaar op de vloer en scheppen een rit-
de flamenco als Israel Galván, Andrés Marin, Gerardo Núñez, Manolo Soler, Segundo mische wereld vanuit hun eigen achtergrond. Hier wordt geïmproviseerd, uitgedaagd,
Falcón, José Valéncia en Chicuelo. ‘Flamenco en jazz hebben veel gemeen,’ schrijft geïmponeerd, gefopt en geflirt. Beide werelden komen samen in een battle die de
hij. ‘Tussen beide genres bestaat een sterke overeenkomst door hun vergelijkbare competitie overstijgt en een ware fiesta wordt.

battle for
origine en vrije manier van bewegen binnen de muziek. Het Cartini Jazz Project zoekt
naar nieuwe muzikale uitdagingen vanuit haar jazz- en flamenco-achtergrond. Flamen-
Flamenkita
fiesta
cogitaar, contrabas, zang en percussie zoeken een dialoog zonder hun achtergrond
te vergeten. De formatie wordt aangevuld met een gastoptreden van de Nederlandse Samba Salad: artistieke leiding en concept Herman Link, Rita Iny muzikale leiding Herman
trompettist Toon de Gouw. Cartini zoekt de grenzen niet op en probeert ze ook niet te Link eindregie, zang en spel Rita Iny flamencogitaar en composities Arturo Ramón, Edsart
overschrijden: ze tracht de grenzen te doen verdwijnen.’ Udo de Haes choreografie, dans en spel Mascha Meijman (Primavera) Harriët ‘Kika’ IJs-
sel de Schepper zang, dans, spel en workshopbegeleiding Maya Link dans, zang, spel en
flamencogitaar Mario García Blanco zang Erminia Fernández de Córdoba dramaturgische
Viento del desierto / Desert Breeze adviezen en eindregie Nicoline van de Beek tekstbijdragen Theo Olthuis vormgeving Ton
gitaar Jacco Müller ud Victor Ghannam cajón Ron van Holland darbuka Ulas Aksunger van Kempen Idee Flamenco Biënnale NL
zaterdag 29 januari 2011, 14.00 uur - Bimhuis, Amsterdam zondag 23 januari 2011, 15.00 uur – Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam
zondag 30 januari 2011, 15.30 uur - RASA , Utrecht woensdag 26 januari 2011, 15.00 uur - Bijlmerparktheater, Amsterdam
De wereld van de flamencogitaar en van de ud, haar voorloper uit het Midden-Oosten, zaterdag 29 januari 2011, 15.00 uur - RASA, Utrecht
komen in het nieuwe project van de Nederlandse flamencogitarist Jacco Müller harmoni- Cypressa moet van haar vader, een rijke koopman uit Cádiz, trouwen met een def-
eus en subtiel samen. Müller studeerde in 1995 af aan het Rotterdamse Conservatorium tige familievriend. Zij wil dat niet en zoekt de hulp van Bruja, de bosheks. Cypres-
bij Paco Peña. Sindsdien heeft hij als componist en flamencogitarist niet stil gezeten. sa doet alles om haar geliefde Amato te winnen, maar raakt hierdoor verstrikt in
In 2008 ontmoette hij in Detroit de Palestijnse ud speler Victor Ghannam met wie hij een onverwacht spannend avontuur. Kam je haren strak naar achter, doe een grote
op muzikale ontdekkingsreis ging. Flamenco en haar oosterse invloeden waaien in bloem in je haar of zet een mooie Spaanse hoed op, vergeet je dansschoenen niet
acht nieuwe stukken op Müllers laatste album Desert Breeze dat hij op de Flamenco en neem een waaier mee, want het wordt heel warm. Hoor, de gitaar roept ons!
Biënnale komt presenteren. Een flamencovertelling voor kinderen vanaf 6 jaar over de belevenissen van een be-

flamenkita toverde flamencogitaar.

Compasión / Flamenco Jazz Flamenchica Mundi / flamencosprookje van 1001 nacht


zang Carlos Denia Moreno gitaar John Fillmore percussie Antal Steixner artistieke leiding en choreografie Teresa Jaldón muziek en zang Marga Pérez flamencogitaar
alt- en sopraanklarinet en altsax Steven Kamperman alt- en sopraansax Paul Weiling Philip Adie Arabische luit Haytham Safia percussie Udo Demandt palmas Jorge de la Cruz
zondag 23 januari 2011, 20.30 uur - LantarenVenster, Rotterdam dans Alisa Bloemendaal (Flamenchica), Conchita Boon, Yamila Gautier, Judit Antal, Sandra
zaterdag 29 januari 2011, 14.00 uur - Bimhuis, Amsterdam
Pasión en compás, passie en ritme: dat zijn de drijfveren van de Nederlandse vijfmans- jacco Esteve
woensdag 26 januari 2011, 15.00 uur – Codarts/WMDC, Rotterdam
formatie Compasión. De emoties van een flamencozanger, de strakke maatsoorten
van de bulerías, fandangos en de alegrías in een unieke combinatie met de speelse
jazzimprovisaties van twee rietblazers (saxen en klarinet). De musici van Compasión
müller zaterdag 29 januari 2011, 14.00 uur - Winkelcentrum Brazilië, Amsterdam
Flamenchica Mundi is een kleurrijke mix van Arabische en flamencodans en -muziek
waarin het verhaal wordt verteld van Flamenchica Mundi, flamencomeisje van de

flamenchica
houden traditie en vrijheid opwindend in evenwicht: ze spelen traditionals gecom- wereld, en haar twee zusjes. Flamenchica Mundi is gek op dansen. In een droom
bineerd met eigen composities. Van hevig ritmisch tot en met prachtig lyrisch. ‘Een ziet ze een Arabische en een echte Spaanse flamencodanseres opzwepende dansen

mundi
vernieuwing die zo vanzelfsprekend klinkt dat je je afvraagt waarom niemand eerder uitvoeren. Ze wordt wakker en heeft opeens een paar mooie rode flamencoschoenen.
op het idee is gekomen,’ aldus de Volkskrant over de Nederlandse jazzflamencogroep. En wat gebeurt er dan?

Coro Flamenco Calle Real La Guardia Flamenca


vrijdag 21 januari 2011, 19.30 uur - Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam Flamencomajorettes
Coro Flamenco Calle Real is een Spaans Nederlands flamencogezelschap dat zich heeft zaterdag 29 januari 2011, 12.30 uur - Winkelcentrum Brazilië, Amsterdam
gespecialiseerd in het rijke muzikale erfgoed van de provincie Huelva. Met feestelijke Humoristische straatact van flamboyante flamencodanseressen die het publiek moei-
fandangos en sevillanas zal het koor de III Flamenco Biënnale Nederland openen.
c o m p a s i ón teloos inpalmen en opzwepen.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


20 21

mohammad slotgala
motamedi Flamenco Sin Fin
muzikale ontmoeting Nieuw Ensemble / Ed Spanjaard e.a.

met iran Nieuw Ensemble o.l.v. Ed Spanjaard


Coproductie Nieuw Ensemble en Flamenco Biënnale Nederland

fuensanta zondag 30 januari 2011, 15.00 uur - Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam

‘la moneta’ Hoe eigentijds en werelds flamenco is, is te horen in deze bijzondere coproductie van
Nieuw Ensemble en de Flamenco Biënnale Nederland. In dit muzikaal rijk gelaagde
programma slaat de flamenco, volkskunst bij uitstek, haar vleugels uit naar het he-

Qasida dendaagse.Op het programma, dat opent met een stuk van de Catalaanse componist
Roberto Gerhard, staat de wereldpremière van het werk Muerte Sin Fin van de Spaanse
zang Rosario ‘La Tremendita’, Mohammad Motamedi gitaar Salvador Gutiérrez componist Mauricio Sotelo. Dertien ‘scenische schetsen’ gebaseerd op het gelijknamige
palmas ‘El Bobote’, Oruco percussie Luis Amador contrabas Jordi Gaspar gedicht van de Mexicaanse dichter José Gorostiza, dat hij op verzoek van de Flamenco
kemanche Sina Jahanabadi tar Hadi Azarpira daf Hossein Rezaee Nia Biënnale voor Nieuw Ensemble schreef.
coproductie Flamenco Biënnale Nederland en Morgenland Festival Osnabrück. Twee toonaangevende flamencosolisten treden aan: young rising star danseres Fuen-
santa ‘La Moneta’ en zanger Arcángel, wiens verfijnde stem zich zowel in als buiten de
vrijdag 28 januari 2011, 20.30 uur - Bimhuis, Amsterdam flamenco subtiel plooit en ontplooit.
zondag 30 januari 2011, 16.30 uur - RASA, Utrecht Een bijzondere ontmoeting van flamencokunst, elektronica en de eigentijdse klanken
De Spaanse dichter Federico García Lorca beschreef de cante jondo (de diepe flamen-
cozang) als een ‘zeldzaam exemplaar van primitieve zang die in zijn noten de ontblote ed van Nieuw Ensemble onder leiding van dirigent én flamenco-aficionado Ed Spanjaard.
Verder gaat in wereldpremière de Black Star Suite van de Duitse componist Florian
en huiveringwekkende emotie herbergt van de eerste oosterse beschavingen.’ Of Lorca
gelijk had, zou kunnen blijken uit het project Qasida, een bijzondere muzikale ont-
moeting tussen de jonge Sevillaanse cantaora Rosario ‘La Tremendita’ en haar Iraanse
spanjaard Magnus Maier. Maier studeerde gitaar bij Paco Peña en compositie bij Klaas de Vries
aan het Rotterdams Conservatorium. Frangiz Ali-Zade componeerde speciaal voor dit
programma een stuk voor de Azerbeidzjaanse mugamzanger en het NE. De mugam kent
evenknie Mohammad Motamedi. ‘Meer flamenco dan ‘La Tremendita’, is onmogelijk,’ net als flamenco een traditie van heftige, expressieve geïmproviseerde zangkunst, die
kopte de Franse krant Le Monde onlangs, na de presentatie van haar debuutalbum uiterst persoonlijk is. Zabit Nabizade wordt beschouwd als een van de belangrijkste
A Tiempo op de Biënnale van Sevilla. In Qasida zoekt de zangeres naar de wortels vertolkers van deze zangkunst. De eeuwenoude mugam, een samensmelting van
van de flamenco in de rijk uitwaaierende poëtische gezangen en improvisaties van Turkse en Perzische muziek en poëzie, verwierf in 2003 een ereplaats op Unesco´s
de young rising star van de Iraanse klassieke muziek, Motamedi. Gezongen Spaanse werelderfgoedlijst voor immaterieel cultureel erfgoed. In november 2010 kreeg de

mauricio
volkspoëzie vermengt zich met Perzische kunstmuziek tot een klankwereld waarin het flamenco dezelfde eretitel. Flamenco Sin Fin. Eindeloze Flamenco. Een middag waar de
oude Al-Andalus zich misschien heel even laat horen.
rosario flamencokunst zich van alle kanten laat zien en haar naam als werelderfgoed bewijst.

Qasida
The Qasida project is an extraordinary musical encounter between the young Sevillian
cantaora Rosario ‘La Tremendita’ and her Iranian peer Mohammad Motamedi, the young
‘la tremendita’ sotelo • Roberto Gerhard Libra (1968)
• Florian Magnus Maier Black Star Suite (2010), wereldpremière
zang Carlos Denia Moreno gitaar Arturo Ramón percussie Udo Demandt
rising star of Iranian classical music. Together they explore the roots of flamenco in elektrische gitaar Florian Magnus Maier
richly varied poetic songs and improvisations. • Frangiz Ali-Zade Mugflagamenco, voor mugamstem en Nieuw Ensemble (2010), wereld-
première, mugamzanger Zabit Nabizade
• Mauricio Sotelo Muerte Sin Fin (2010), wereldpremière
zang Arcángel dans Fuensanta ‘La Moneta’

Flamenco Sin Fin


The afternoon concert includes a number of first performances of various compositions,
performed by Azerbaijani mugam singer Zabit Nabizade, young rising star of flamenco
dance Fuensanta ‘La Moneta’ and singer Arcángel, showing many unexpected aspects
of flamenco and the richness of the newly declared World Heritage.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


arcángel
22 23

I nsch rijven Rocío Molina Ca n te / za ng


Om u op te geven voor een workshop vult u het inschrijfformulier Rocío Molina (Málaga, 1984) studeerde in 2002
in op www.flamencobiennale.nl. Bij het volgen van twee work- met de hoogste onderscheiding af aan het Rosario ‘La Tremendita’
shops krijgt u 10% korting op de totaalprijs (dit geldt alleen voor Conservatorio de Danza in Madrid. Sindsdien Rosario ‘La Tremendita’ (Sevilla, 1984) groeide op in Triana,
de dans-, zang- en gitaarworkshops; alle combinaties mogelijk). reisde zij de wereld rond als danseres in het de zigeunerwijk van Sevilla, binnen een familie vol flamen-
Deelnemers aan workshops dans en zang krijgen korting op één gezelschap van Maria Pagés, maar ging ook cozangers en -dansers. Haar grootmoeder was een gevierd
kaartje voor het concert van hun leraar/lerares. Indien u van deze al snel haar eigen weg als solodanseres. Op haar prille leef- saetas-vertolkster en als vijfjarige begeleidde Rosario al haar
workshops & masterclasses

mogelijkheid gebruik wilt maken koopt u een kaartje bij de zaal tijd wordt ze al gezien als het belangrijkste nieuwe talent dat vader ‘El Tremendo’ wanneer hij bij lokale evenementen zong.
en declareert u daarna uw korting bij Ellen Bijsterbosch via ebijs-
de flamenco in tijden heeft voortgebracht en won ze diverse De jonge zangeres won in 2004 al de Premio Nacional Manolo
terbosch@telfort.nl o.v.v uw naam, het concert en de workshop.
prijzen op het gebied van dans en choreografie. Caracol voor haar soleá por bulería en werkte onder andere
De inschrijving is pas definitief als het geld is overgemaakt op
samen met danseressen Belén Maya en Rocío Molina. In sep-
rekening 4289276 t.n.v. Stichting PerpetuumM te Amsterdam
workshop tember van dit jaar kwam haar debuut-CD A Tiempo uit. Zij
o.v.v. de naam van de deelnemer, de workshop(s) en het niveau.
locatie Global Dance Lab, Amsterdam gaat tijdens deze Biënnale in het project Qasida met Iraanse
Gebruik voor betalingen uit het buitenland de volgende codes.
niveau middengevorderd zanger Mohammad Motamedi op zoek naar de verre wortels
IBAN: NL37INGB0004289276, BIC: INGBNL2A. Bij vragen kunt u
terecht op workshop@flamencobiennale.nl. datum / tijd 24, 25 en 26 januari 17.00 - 18.30 uur van de flamenco in Perzische muziek en Spaanse volkspoë-
palo polo zie. ‘La Tremendita’ is naast vernieuwend zangeres ook be-
De studio van het Global Dance Lab is tijdens de Flamencobiënnale
te huur voor deelnemers aan de workshops. Voor meer informatie prijs € 110 (€ 130 incl. concert 23 januari, genadigd componist en gitarist, en zal de lessen dan ook zelf
neem je contact op met Janine Keijzer: j.m.keijzer@zonnet.nl. Rotterdamse Schouwburg) begeleiden op gitaar.
niveau gevorderd
datum / tijd 24, 25 en 26 januari 18.30 - 20.00 uur workshop
palo tangos niveau beginners (vanaf 1 jaar ervaring)
Baile / Dans prijs € 110 (€ 130 incl. concert 23 januari, datum/tijd 24 en 25 januari 16.00 – 17.30 uur
Rotterdamse Schouwburg) palo soleá por bulerías
Joaquín Grilo prijs € 65 (€ 85 incl. concert 28 januari, Bimhuis of
Joaquín Grilo (Jerez de la Frontera, 1968) Masterclass 30 januari, RASA)
richtte na een indrukwekkend begin van zijn locatie Rotterdamse Schouwburg (Kleine zaal) locatie Lloyd Hotel, Amsterdam
danscarrière in 1999 zijn eigen compañía op datum / tijd 22 januari 13.00 uur niveau Middengevorderd tot gevorderd
waarmee hij internationaal succes had en prijs deelname € 60 datum / tijd 24 en 25 januari 18.00 - 20.00 uur
diverse prijzen won. Grilo deelde het podium met de meest prijs publiek € 7,50 (kaarten te reserveren bij de palo tangos de triana
gevierde sterren zoals Lola Flores, Antonio Canales, Vicente Rotterdamse Schouwburg of via workshop@ prijs € 85 (€ 100 incl. concert 28 januari, Bimhuis
Amigo en Paco de Lucía. Hij staat bekend om zijn passie voor flamencobiennale.nl) of 30 januari, RASA)
het overbrengen van de dans op zijn leerlingen.

workshop Pastora Galván


locatie Global Dance Lab, Amsterdam Pastora Galván (Sevilla, 1980) beweegt zich
niveau Middengevorderd Rafaela Carrasco al jaren in de voorhoede van de moderne fla-
datum / tijd 20 januari 18.00 - 19.30 uur, Rafaela Carrasco (Sevilla, 1972) is danseres en choreografe en mencodans. Zij studeerde Spaanse dans aan
22 en 23 januari 16.15 - 17.45 uur begon haar dansopleiding op zesjarige leeftijd bij Matilde Coral, het conservatorium van Sevilla en begon haar
palo seguiriyas waarna zij les nam bij grote namen als Mario Maya, Merche professionele carrière al op zeer jonge leef-
prijs € 110 (€ 130 incl. concert 21 januari, Esmeralda en Milagros Menjíbar. In 2002 richtte zij Compañía tijd. Door haar achtergrond (dochter van dansers José Gal-
Rotterdamse Schouwburg) Rafaela Carrasco op waarmee ze vele prijzen binnensleepte. ván en Eugenia de los Reyes en zus van Israel Galván) is zij
niveau Gevorderd Zij is niet alleen een van de meest gevraagde danseressen in staat om zich vanuit haar kennis van de traditie te wagen
datum / tijd 20 januari 19.45 - 21.15 uur, 22 en 23 januari van nu, ze staat ook bekend als een zeer ervaren en bevlogen aan experimentele choreografieën, zoals in de voorstelling La
18.00 - 19.30 uur lerares. Naast vele masterclasses over de hele wereld geeft Francesa waarvan alle choreografieën werden gemaakt door
palo soleá por bulerías zij regelmatig les aan de befaamde flamencoschool Amor de haar broer Israel.
prijs € 110 (€ 130 incl. concert 21 januari, Dios in Madrid.
Rotterdamse Schouwburg) workshop
workshop locatie Codarts/WMDC, Rotterdam
Masterclass locatie Global Dance Lab, Amsterdam niveau begingevorderd (vanaf 2 jaar ervaring)
locatie Global Dance Lab, Amsterdam niveau Middengevorderd datum / tijd 22 en 23 januari 12.00 - 14.00 uur
niveau Geselecteerde vergevorderde dansers datum / tijd 22 en 23 januari 12.00 - 13.45 uur palo alegrías
datum / tijd 29 januari 17.30 uur palo guajira. prijs € 95 (€ 115 incl. concert 21 januari,
prijs deelname € 60 prijs € 85 (€ 105 incl. concert 25 januari, Rotterdamse Schouwburg)
prijs publiek € 7,50 (aanmelden via workshop@ Stadsschouwburg Amsterdam 2de rang) niveau middengevorderd (vanaf 5 jaar ervaring)
flamencobiennale.nl) niveau Gevorderd datum / tijd 22 en 23 januari 15.30 - 17.30 uur
datum / tijd 21 januari 17.00 - 19.00 uur, 22 en 23 januari palo tangos.
14.00 - 16.00 uur prijs € 95 (€ 115 incl. concert 21 januari,
palo farruca Rotterdamse Schouwburg)
prijs € 140 (€ 160 incl. concert 25 januari,
Stadsschouwburg Amsterdam 2de rang)

amsterdam rotterdam utrecht 2011


24 25

G i ta a r Masterclass ‘Goede zang doet pijn’


locatie Codarts/WMDC, Rotterdam Martijn van Beenen en Tiempo de Leyenda
Diego del Morao niveau Geselecteerde vergevorderde pianisten Ernestina van de Noort José Sanchez-Montes (SP, 2009)
Diego del Morao (Jerez de la Frontera, 1979) zet als zoon van (opgeven via workshop@flamencobiennale.nl) vrijdag 21 januari 2011, 19.00 uur - Melkweg Cinema, Amsterdam
Moraíto Chico de familietraditie van de Morao’s voort. Hij zette datum / tijd 24 en 25 januari 11.30 - 13.00 uur en Een documentaire geïnspireerd op het album La Leyendo del Tiempo van de legen-
zijn eerste stappen in het professionele circuit als begeleider 14.00 - 15.30 uur darische flamencozanger Camarón. In de geschiedenis van de flamencomuziek wordt
van La Macanita, José Mercé en Diego Carrasco. Het jaar 2004 prijs deelname € 90,- dit album gezien als een van de meest belangrijke. Hoewel ruim dertig jaar geleden
was cruciaal in zijn carrière, toen hij meewerkte aan de live prijs publiek € 7,50 (aanmelden via workshop@ uitgebracht, bestaat zijn invloed op het genre nog steeds. Tomatito, Raimundo Amador
workshops & masterclasses

opgenomen CD’s van José Mercé, Niña Pastori en Montse Cor- flamencobiennale.nl) en andere sterren vertellen over de flamenco en dit beslissende album. In de film is
tés. Binnenkort komt zijn langverwachte eerste solo-CD uit. gebruik gemaakt van nooit eerder vertoond archiefmateriaal.

workshop Palmas
locatie Lloyd Hotel, Amsterdam Flamenco Flamenco (premìere)
niveau gevorderd (vanaf 5 jaar ervaring) Diego Carrasco en Faustino Núñez Carlos Saura (SP, 2010)
datum / tijd 27, 28 en 29 januari 12.00 - 14.00 uur Diego Carrasco (Jerez de la Frontera, 1954) is zanger, gita- donderdag 20 januari 2011, 20.00 uur – LantarenVenster, Rotterdam
prijs € 140 rist, componist en, boven alles, meester-improvisator. Onder zaterdag 22 januari 2011, 19.00 uur – Melkweg Cinema, Amsterdam
de artiestennaam ‘Tate de Jerez’ begon hij zijn carrière; als De Flamenco Biënnale toont in een speciale voorpremière de nieuwste film van de
gitarist begeleidde hij grootheden als Tía Añica La Periñaca, Spaanse regisseur Carlos Saura. Saura staat bekend om zijn grote passie voor volks-
Moraíto Chico Tio Gregorio El Borrico en Terremoto de Jerez. In 1984 ver- zang en -dans en heeft dan ook verschillende films gemaakt waarin hij speelfilm en

films & documentaires


Moraíto Chico (Jerez de la Frontera, anderde hij zijn naam in Diego Carrasco en volgde hij zijn dans verweefde. Na de oogstrelende dansfilms over flamenco en tango keert hij nu
1955) is de onbetwiste gitaargroot- eigen pad binnen de flamenco. Hij experimenteert met di- weer terug naar de wereld van de flamenco. De film richt zich op de evolutie van de
meester uit Jerez. Hij leerde het gi- verse andere genres, maar houdt met zijn aanstekelijke en kunstvorm door zowel de bekende, al wat oudere performers als de nieuwe generatie
taarspel van zijn vader Juan Morao en oom Manuel Morao, onvermoeibare compás sterk vast aan de Jerezaanse cante te laten zien die traditionele met onorthodoxe elementen combineert.
en speelde als elfjarige al op het Festival de Jerez. Zijn echte puro. Hij wordt tijdens deze workshop palmas bijgestaan door Met Rocío Molina, ‘David Peña ‘Dorantes’, Israel Galván, Miguel Poveda, José Mercé, Moraíto Chico,
debuut beleefde hij echter met La Paquera de Jerez toen haar Faustino Núñez, auteur van werken als Camarón, Vida y Obra Sara Baras en e.v.a.
vaste begeleider het af liet weten. Sindsdien heeft hij diverse en Comprende El Flamenco. Naast deze workshop verzorgt
solo-albums uitgebracht en begeleidt hij zangers als José Núñez een reeks lezingen.
Mercé en Diego Carrasco. Moraíto is dit festival onze artist in Goede zang doet pijn
residence en zal een masterclass gitaar geven aan het Cod- Workshop Martijn van Beenen en Ernestina van de Noort
arts/WMDC te Rotterdam. Voor deze masterclass worden ook locatie Codarts/WMDC, Rotterdam donderdag 20 januari 2011, 19.00 uur – Melkweg Cinema, Amsterdam
deelnemers van buiten het conservatorium geselecteerd; meld niveau Deelnemers met enige kennis van het compás zondag 23 januari 2011, 19.00 uur – Melkweg Cinema, Amsterdam
je hiervoor aan op workshop@flamencobiennale.nl. datum / tijd 28 januari 16.00 - 18.00 uur zondag 23 januari 2011, 19.00 uur – LantarenVenster, Rotterdam
prijs € 30,- Cameraman en regisseur Martijn van Beenen en Ernestina van de Noort gingen speciaal
Masterclass voor NTR Podium naar Jerez de la Frontera op zoek naar de wortels van de flamenco. Ze
locatie Codarts/WMDC, Rotterdam José Jiménez Santiago ‘El Bobote’ ontmoeten drie generaties gitaristen: Manuel Morao, Moraíto Chico en Diego del Morao.
niveau Geselecteerde vergevorderde gitaristen José Jiménez Santiago ‘El Bobote’ (Sevilla, 1962) groeide op De zigeunerdynastie van de Morao’s drukt een belangrijk stempel op de flamenco uit
(opgeven via workshop@flamencobiennale.nl) in Triana, de zigeunerwijk van Sevilla. Hij is al van jongs af Jerez de la Frontera, een van de belangrijkste kweekvijvers van flamenco. Ze ontstond
datum / tijd 25 januari 18.00 - 20.00 uur, 26 januari 12.00 - aan een gewild palmero en werkte onder andere samen met op het land rondom Jerez, op de grote boerderijen waar de zigeuners als dagloners
14.00 uur, 28 januari 13.00 - 15.00 uur Israel en Pastora Galván, Pansequito en Bernarda de Utrera. werkten. María Bala (76), zus van de grote zanger Manuel Soto Sordera, en een van
prijs deelname € 90 Naast de vele concerten met grootheden die hij op geheel ei- de laatste schatbewaarders van de oude cante jondo, laat horen hoe de primitieve
prijs publiek € 7,50 gen wijze ritmisch begeleidt, werd hij ook bekend van de film flamencozang van toen klonk.
(aanmelden via workshop@flamencobiennale.nl) Vengo met Antonio Canales in de hoofdrol. Met Manuel Morao, Moraíto Chico, Diego del Morao, Jesús Méndez, María Bala, Diego Carrasco, El Bo,
Chícharo en vele anderen.
Workshop Kijk op www.ntr.nl/ntrpodium voor meer informatie en previews.
De gitaarworkshops worden mede mogelijk gemaakt door La Guitarra Buena locatie Lloyd Hotel (Oostelijke Handelskade 34, Uitzending 23 januari 2011, 13 uur – ned2
Amsterdam) herhaling uitzending 24 januari 2011, 23.55 uur – ned2
niveau Beginners
Piano datum/tijd 29 januari 12.00 - 14.00 uur
prijs € 30 Rito y geografía del cante
David Peña ‘Dorantes’ niveau gevorderd José María Velázquez-Gaztelu
David Peña ‘Dorantes’ (Lebrija, datum/tijd 29 januari 14.45 - 16.45 uur zaterdag 22 januari 2011, 15:00 en 19.00 uur – LantarenVenster, Rotterdam
1969) kreeg de flamenco van jongs prijs € 30 José María Velázquez-Gaztelu maakte voor de Spaanse televisie de beroemde 115delige
af aan van verschillende kanten mee: als kleinzoon van zan- serie Rito y geografía del cante: een schatkamer vol kostbare archiefopnames van de
ger La Perrata, zoon van gitarist Pedro Peña en neef van El Data, tijden en prijzen onder voorbehoud. Check voor de laat- groten der flamenco, en de grote onbekende stemmen, die de voedingsbodem van het
Lebrijano en Inés Bacán. Daarnaast volgde hij zijn muzikale ste informatie altijd de website www.flamencobiennale.nl. cante jondo zijn, en inspiratiebronnen voor flamencogeneraties tot in de eeuwigheid.
opleiding aan het Real Conservatorio Superior de Música in De adresgegevens van alle bovengenoemde locaties zijn te Voor zijn camera verschenen Manuel Soto Sordera, Tía Añica la Periñaca, Manuel Mo-
Sevilla, waar hij in contact kwam met diverse andere muziek- vinden op pagina 30. rao, Pepe Marchena, Antonio Mairena, Manolo Caracol, Paco de Lucía, José Menese,
vormen die zijn spel beïnvloedden (klassiek, Braziliaans, jazz). Camarón de la Isla, Enrique Morente, Manolo Sanlúcar en vele anderen.
Voor deze masterclass worden ook deelnemers van buiten het In samenwerking met Stichting Terremoto, Global Dance Lab, Voor dit historische werk werd Velázquez-Gaztelu meerdere malen onderscheiden. Een
conservatorium geselecteerd; meld je hiervoor aan op work- Lloyd Hotel, Codarts/WMDC, SKVR, Stichting Flamenco Rot- aantal afleveringen uit deze serie, die onlangs werd uitgebracht op DVD, zal te zien
shop@flamencobiennale.nl. terdam, Janine Keijzer en Rens Hollander zijn tijdens de Flamenco Biënnale Nederland.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


27
tE ziEN vANAF 5 MEi

El Aire de Jerez – The Sound from Jerez dactiek op zijn naam staan. Ook deed hij de regie en schreef hij het script
Faustino Núñez voor verschillende flamencodansvoorstellingen, zoals El cielo de tu boca en
donderdag 27 januari 2011, 20.00 uur - Melkweg Rabozaal, Amsterdam El Alba del último día van danser Andrés Marín, die in 2008 de Flamenco
Musicoloog, flamencoloog en publicist Faustino Núñez (1961) is als docent Biënnale opende.Vergillos schetst in deze lezing voorafgaande aan de dans-
verbonden aan de flamencoafdeling van het Conservatorium Superior de voorstellingen van Rocío Molina en Rafaela Carrasco de ontwikkelingen in
Música de Córdoba. Hij is daarnaast auteur van verschillende boeken over de actuele flamencodans afgezet tegen haar verleden. Hij neemt daarbij de
flamenco, waaronder Camarón, Leven en Werk (2003), over het leven van figuur van de ‘primitieve sjamaan’ als gids. Hij beschrijft de afwisselende
de legendarische flamencozanger Camarón de la Isla, en La Música entre klassieke en barokke periodes. Van de natuurlijke flamenco uit de zogehe-
Cuba y España (1998), waarin hij de muzikale pendelbewegingen tussen An- ten Gouden Eeuw (1860-1920) tot de dissidente lijnen en ritmes van non-
dalucía en de voormalige kolonie Spanje toelicht. In zijn laatste publicatie conformistische makers naar het hedendaagse neoclassicisme. Vergillos
Guía documental del música y baile preflamencos (1750-1808) gidst hij de plaatst de hedendaagse flamencochoreografen en -dansers in perspectief
lezer langs muziek- en dansvormen die aan de basis van de flamenco lagen. en toont het nieuwe van de vernieuwingen in de flamencodans.
Núñez heeft diverse compilatie-albums samengesteld, zoals Flamenco de
la A a Z en werkte mee aan het Diccionario de la Música Española e His- www.flamencoentusmanos.es / Presentatie nieuwe flamencoweb-
panoamericana. Voorafgaande aan het muzikale eerbetoon aan de onlangs site en Flamenco Home Studio (FHS)
overleden Jerezaanse zanger Fernando Terremoto, een voorstelling (zie Jesús Bola en Faustino Núñez
pagina 13) waarmee de crème de la crème van de flamenco in Nederland zaterdag 29 januari 2011, 16.00 uur - Muziekgebouw aan ´t IJ, Amsterdam
vertegenwoordigd is, gaat Núñez dieper in op de betekenis van Jerez de la ‘Flamenco in je handen’ is het nieuwe flamencoportaal. Een didactisch fla-
Frontera in de ontwikkeling van de flamenco. Núñez maakt een stevige fla- mencoweb waar je de verschillende flamencostijlen leert herkennen. De
mencowandeling door Jerez en staat stil bij de groten van de Jerezaanse site is ontwikkeld is door Jesús Bola, musical flamencoproducer van on-
school, zoals Manuel Torre, Antonio Chacón (zang), Rosa Durán (dans), Ja- der andere albums van Camarón de la Isla, en musicoloog Faustino Núñez.
vier Molina, Manuel Morao (gitaar) en natuurlijk het geslacht van vader en Muzikaal adviseur is Don Diego Carrasco. Het web bevat meer dan 800
zoon Terremoto, belichamers van de ‘pure zang’. audio-archieven met uitleg en 200 youtube-fimlpjes per stijl geordend. Ook
kunnen er online flamencogitaarlessen worden gevolgd en zijn er tal van
Comprende el Flamenco ritmische voorbeelden te downloaden om het eigen spel te professionali-
Faustino Núñez Driedaags openbaar hoorcollege seren. Daarnaast biedt de site uitgebreide informatie over de geschiedenis
woensdag  26 januari 2011, 18.30 uur - Codarts/WMDC, Rotterdam en de actualiteit van de flamenco.
donderdag  27 januari 2011, 14.00 uur - Codarts/WMDC, Rotterdam FHS (Flamenco Home Studio) is een kleine computer met touch screen op een profes-
vrijdag  28 januari 2011, 18.30 uur - Codarts/WMDC, Rotterdam sionele flamencogitaar (Antonio Bernal) die gitaarliefhebbers en professionals helpt om
Het didactische standaardwerk Comprende el Flamenco (Flamenco Begrij- eigen opnames te maken van topkwaliteit. De makers van de FHS geven in het Muziek-
pen) van Faustino Núñez vormt de basis voor een tweedaagse flamencocur- gebouw aan ’t IJ een demonstratie voor professionals en aficionados.
sus, die de flamencoloog reeds met veel succes over de gehele wereld heeft www.flamencoentusmanos.es
gegeven. In de vorm van een hoorcollege worden de grondbeginselen van
de flamenco uitgelegd aan de hand van verschillende ritmes, gitaarakkoor- Flamencozang- en gitaarmeesters onder de loep
den en tonaliteit. Dit tweedaagse openbare hoorcollege is een vervolg op José Manuel Gamboa
het hoorcollege dat Núñez op de Biënnale 2008 gaf. Wie flamenco wil leren woensdag 26 januari 2011, 19.30 uur - RASA, Utrecht
begrijpen, schrijft zich in. De tweedaagse cursus is toegankelijk voor zowel zaterdag 29 janauri 2011, 19.30 uur - Bimhuis, Amsterdam
leerlingen van het Rotterdams Conservatorium als voor derden. José Manuel Gamboa (1959) begon zijn indrukwekkende flamencoloopbaan
als gitarist. Als journalist, scriptwriter en regisseur is hij uitgegroeid tot een
In de sporen van Ziryab van de belangrijkste flamencovorsers van Spanje van dit moment. Hij pro-
Saskia Törnqvist duceerde albums van grote flamencoartiesten als Carmen Linares, Enrique
vrijdag 28 januari 2011, 19.30 uur - Bimhuis, Amsterdam Morente, Gerardo Núñez, Rafael Riqueni, Pitingo en vele anderen. Met meer
zondag 30 januari 2011, 15.00 uur - RASA, Utrecht dan twintig boeken en een discografie die meer dan honderd titels beslaat, is
Hebben Andalusische flamenco en de klassieke muziek van Iran misschien Gamboa onbetwistbaar ‘de hoogste intellectuele flamencoautoriteit’, zoals
ergens identieke wortels? Als we ons verdiepen in Ziryab, de oosterse musi- het beroemde Festival de la Unión hem in 2007 onderscheidde.
cus die in de negende eeuw in Córdoba het eerste conservatorium ter wereld Voorafgaand aan de voorstelling Maestría de Jerez (zie pagina 10) en Noche
stichtte, dan zijn er de nodige Spaans Iraanse raakvlakken te vinden. Ziryab, de Cante Jondo (zie pagina 16) neemt Gamboa ons mee door de geschiede-
wiens achtergrond vermoedelijk Iraanse of Koerdische was, leerde de praktijk nis van de flamenco aan de hand van de grote gitaarmeesters en cantaores
van het ud-spel en de muziektheorie in Bagdad, waar in die tijd de toon werd met live voorbeelden op de gitaar.
gezet door de Perzische muziek. Wie wil, kan een echo van zijn tijd terug-
‘Oscura Llama’, de orale traditie in de hedendaagse muziekpraktijk

FLAMENCO
horen in de flamenco. In deze lezing volgt Saskia Trönqvist één van de vele
flamencosporen terug, om uit te komen bij de muzikale bronnen van Ziryab. Mauricio Sotelo
Saskia Törnqvist is musicoloog, publicist en musicus. Sinds 1995 publiceert zondag 30 januari 2011, 14.00 uur - Muziekgebouw aan ´t IJ, Amsterdam
zij onder andere in het Parool op het gebied van wereldmuziek en klassieke ‘Er cante no cabe en er papé’. ‘De sang pas nie op ’t papier’, zei de oude zi-
muziek. Zij houdt inleidende lezingen bij alle concerten van het Nederlands geuner op het eerste flamenconcours dat in 1922 door Manuel de Falla en
Blazers Ensemble, houdt inleidingen bij concerten in het Tropentheater en Federico García Lorca in Granada werd georganiseerd. Lorca had de zang

FLAMENCO
lezingen
is muziekprogrammeur in Theater De Regentes in Den Haag. al beschreven als ‘een gestamel’, ‘een betoverende golvende keelklank die
niet past in de strenge en koude westerse notenbalk, en die de hermeti-
Apollo en Dionysus in de hedendaagse flamencodans sche bloemen van de halve tonen doet openbarsten in duizenden blaadjes.’
Juan Vergillos Mauricio Sotelo, een van de belangrijkste hedendaagse Spaanse componis-
dinsdag 25 januari 2011, 19.00 uur - Stadsschouwburg Amsterdam ten van dit moment, geeft ter inleiding van zijn werk Muerte Sin Fin, dat op
Rabozaal, Amsterdam het slotgala (zie pagina 21) van de Flamenco Biënnale Nederland in wereld-
zondag 23 januari 2011, 15.15 uur - Rotterdamse Schouwburg première gaat, een lezing over de westerse orale muziektraditie, die geen

E E N F i L M vA N C A r L O s s A u r A (foyer beneden), Rotterdam


De Spaanse auteur en publicist Juan Vergillos kent de hedendaagse ontwik-
schrift kent, in de context van de hedendaagse muziek. Meer specifiek vertelt
hij over de invloed van de flamenco in zijn muzikale universum. Sotelo heeft
kelingen in de flamenco als geen ander. Hij is flamencorecensent voor El werk geschreven voor en samengewerkt met zangers als Carmen Linares,
Diario de Sevilla en heeft diverse boeken over flamenco-esthetiek en dida- Esperanza Fernández, Pitingo, Rafael de Utrera, Arcángel en Miguel Poveda.

vOOr MEEr iNFOrMAtiE: www.CiNEMiEN.NL


28 29

c a r rasco family amsterdam


dag lo ca t i e
20-Jan Melkweg Cinema
tijd
19.00 7,-/6,-
prijs (€)
film
ca te g o r i e p ro g ra m m a
Goede zang doet pijn - Martijn van Beenen en
Ernestina van de Noort
Soniquete de jerez – swing from jerez 21-Jan Melkweg Cinema
22-Jan Melkweg Cinema
19.00 7,-/6,-
19.00 7,-/6,-
film Tiempo de leyenda - José Sanchez-Montes
film Flamenco Flamenco - Carlos Saura
vrijdag 28 januari 2011, 20.30 uur – Codarts/WMDC, Rotterdam 23-Jan Melkweg Cinema 19.00 7,-/6,- film Goede zang doet pijn - Martijn van Beenen en
gitaar Curro Carrasco invitados especiales zang en gitaar Diego Carrasco Ernestina van de Noort
25-Jan SSBA Rabozaal 19.00 gratis lezing Apollo en Dionysus in de hedendaagse flamencodans -
percussie Anné Carrasco Juan Vergillos
percussie en bas Luis Carrasco 25-Jan SSBA Rabozaal 20.00 35,-/30,- voorstelling ConCierto Gusto - Compañía Rafaela Carrasco
De Carrasco Familie uit Jerez de la Frontera kent het geheim van de swing en impro- 26-Jan Bijlmerparktheater 15.00 10,-/7,50 voorstelling Flamenkita - Samba Salad
visatie als geen ander. Patriarch van de clan, Diego Carraso laat met zijn muzikale 26-Jan Bijlmerparktheater 20.00 10,-/7,50 voorstelling Battle por fiesta - Flamenco con mil Amores
27-Jan Melkweg (Rabozaal) 20.00 gratis lezing El aire de Jerez - Faustino Núñez
nazaten zien hoe tot in het oneindige kan worden gejongleerd met de traditionele
27-Jan Melkweg (Rabozaal) 21.00 42,50 voorstelling Terremoto de Jerez / hommage aan Fernando Terremoto
flamencoritmes. Een flamenco-jamsessie die zijn weerga niet kent. Exclusief in het Vele artiesten o.l.v. Faustino Núñez en Moraíto Chico
theater van het World Music and Dance Centre in Rotterdam. 28-Jan Bimhuis 19.30 gratis lezing In de sporen van Ziryab - Saskia Törnqvist
28-Jan Bimhuis 20.30 24,50 voorstelling Qasida - Rosario ‘La Tremendita’, Mohammad Motamedi e.a.
29-Jan Bimhuis 14.00 16,50 voorstelling Viento del desierto - Jacco Müller e.a.
Compasión Flamenco Jazz - Carlos Denia Moreno e.a.
29-Jan Muziekgebouw aan ‘t IJ (Bamzaal) 16.00 gratis lezing Flamenco en tus manos - Faustino Núñez en Jesús Bola
29-Jan Bimhuis 19.30 gratis lezing Flamencozang- en gitaarmeesters onder de loep -
José Manuel Gamboa
29-Jan Bimhuis 20.30 24,50 voorstelling Noche de Cante Jondo / Nacht van de diepe zang -

programma overzicht
‘El Torta’, Arcángel e.a.
29-Jan Winkelcentrum Brazilië 12.30 gratis voorstelling La Guardia Flamenca
29-Jan Winkelcentrum Brazilië 14.00 gratis voorstelling Flamenchica Mundi - Teresa Jaldón
ad ve r te n t i es 29-Jan Winkelcentrum Brazilië 15.30 gratis voorstelling Battle por fiesta - Flamenco con mil Amores
30-Jan Muziekgebouw aan ‘t IJ 14.00 gratis lezing ‘Oscura Llama’, de orale traditie in de hedendaagse
muziekpraktijk - Mauricio Sotelo
30-Jan Muziekgebouw aan ‘t IJ 15.00 23,-/18,50 voorstelling Flamenco Sin Fin - Nieuw Ensemble e.a.
30-Jan Bimhuis 20.30 27,50 voorstelling In Concert Moraíto Chico - Moraíto Chico e.a.

rotterdam
20-Jan LantarenVenster 20.00 8,50 film Voorpremière Flamenco Flamenco - Carlos Saura
21-Jan R’damse schouwburg, hal 19.30 gratis voorstelling Coro Flamenco Calle Real
21-Jan R’damse Schouwburg 20.15 30,-/27,50 voorstelling Sin Muros / Without Walls - David Peña ‘Dorantes’,
23,75,/20,- Renaud García-Fons, Theodosii Spassov,
invitados especiales Joaquín Grilo, Pastora Galván
22-Jan R´damse Schouwburg 13.00 7,50 masterclass Openbare Masterclass (dans) Rocío Molina
22-Jan LantarenVenster 17.00 14,- voorstelling Cartini Jazz Project - Tino van der Sman e.a.
22-Jan LantarenVenster 20.30 19,- voorstelling Free Jazz Flamenco - David Peña ‘Dorantes’, Renaud García-Fons
en Theodosii Spassov
22-Jan LantarenVenster 15.00 7,-/6,- film Rito y geografía del cante - José María Velázquez-Gaztelu
22-Jan LantarenVenster 19.00 7,-/6,- film Rito y geografía del cante - José María Velázquez-Gaztelu
Al ruim 20 jaar Nederlands bekendste 23-Jan R´damse Schouwburg 15.00 10,-/8,50/7,50 voorstelling Flamenkita - Samba Salad
flamenco speciaalzaak: 23-Jan R’damse Schouwburg
23-Jan R’damse Schouwburg
15.15 gratis
16.30 30,-/27,50
lezing
voorstelling
Apollo en Dionysus in de hedendaagse flamencodans - Juan Vergillos
Oro Viejo / Old Gold - Compañía Rocío Molina
23,75,/20,-
23-Jan LantarenVenster 19.00 7,-/6,- film Goede zang doet pijn - Martijn van Beenen en
Ernestina van de Noort
* Flamencogitaren in alle prijsklassen 23-Jan LantarenVenster 20.30 17,- voorstelling Sólo Guitarra - Moraíto Chico

* Instructiemateriaal voor gitaar / dans


26-Jan Codarts/WMDC 18.30 gratis lezing
Compasión Flamenco Jazz - Carlos Denia Moreno e.a.
Comprende el Flamenco - Faustino Núñez
* De nieuwste CD’s en DVD’s 26-Jan Codarts/WMDC 15.00 3,- voorstelling Flamenchica Mundi - Teresa Jaldón

* Boeken en bladmuziek 27-Jan Theater Zuidplein


27-Jan Codarts/WMDC
13.00 uitverkocht!
14.00 gratis
voorstelling
lezing
Battle por fiesta - Flamenco con mil Amores
Comprende el Flamenco - Faustino Núñez
* Enorme collectie Cajons 28-Jan Codarts/WMDC 18.30 gratis lezing Comprende el Flamenco - Faustino Núñez

* Castagnetten in alle kwaliteiten 28-Jan Codarts/WMDC 20.30 10,- clubavond Met onder meer de familie Carrasco

utrecht
26-Jan RASA 19.30 gratis lezing Flamencozang- en gitaarmeesters onder de loep -
José Manuel Gamboa
Bezoek de webwinkel voor onze Aanbiedingen ! 26-Jan RASA 20.30 23,- / 20,- voorstelling Maestría de Jerez - Moraíto Chico en Joaquín Grilo, Jesús Méndez
13,75
28-Jan RASA 20.30 20,-/17,-/12,- voorstelling Aditi Mangaldas
www.guitarrabuena.nl 29-Jan RASA 15.00 7,50/5,- voorstelling Flamenkita - Samba Salad
29-Jan RASA 21.00 17-/14,50/10,- voorstelling La Shica

Reestraat 14, Amsterdam Tel (020) 6271682


30-Jan RASA
22.30
15.00 gratis lezing
Afterparty D.J. La Paloma
In de sporen van Ziryab - Saskia Törnqvist
30-Jan RASA 15.30 20,-/17,-/12,- voorstelling Viento del desierto - Jacco Müller e.a.
30-Jan RASA 16.30 voorstelling Qasida - Rosario ‘La Tremendita’, Mohammad Motamedi e.a.

Wijzigingen voorbehouden. Kijk voor het laatste nieuws op www.flamencobiennale.nl. De programmering van de workshops en masterclasses is te vinden op pagina 22, 23 en 24.
amsterdam rotterdam utrecht 2011
30 31

a m s t e rd a m ro tterdam utrecht III flamenco biënnale nederland


samenstelling programma Ernestina van de Noort
Stadsschouwburg Amsterdam Rotterdamse Schouwburg RASA
festivalteam Ernestina van de Noort | Monica van Steen | Leonne Vilé, Heleen Moors (Theaterburo Movilé)
(Rabozaal) Schouwburgplein 25 Pauwstraat 13a
Ellen Bijsterbosch | Pien van Gemert | Annemarie van Drecht | Marijcke Voorsluijs | Racheda Kooijman
Leidseplein 26 3012 CL Rotterdam 3512 TG Utrecht
Lisette van Blokland | Saskia Kluyfhout
1017 PT Amsterdam Kassa: 010 411 81 10 Kassa: 030 231 60 40
Kassa: 020 624 23 11 www.rotterdamseschouwburg.nl www.rasa.nl
programmaboek
www.ssba.nl
LantarenVenster
teksten Ernestina van de Noort | Racheda Kooijman
Melkweg Otto Reuchlinweg 996 eindredactie Pien van Gemert | Racheda Kooijman
Lijnbaansgracht 234a 3072 MD Rotterdam grafisch ontwerp en campagnebeeld Helma Timmermans
1017 PH Amsterdam Kassa: 010 277 22 77 drukwerk MullerVisual Communication
Kassa: 020 531 8181 www.lantarenvenster.nl fotografie Ana Palma, Jesús Vallinas, Jean Louis Duzert, Luca Fiaccavento, Peter Buitelaar,
www.melkweg.nl Iris van Boekel, Jan Scheffner, Daniel Muñoz, Luis Castilla, Maxi del Campo
Codarts/WMDC
met dank aan | gracias:
Muziekgebouw aan ’t IJ Pieter de Hoochweg 125
Manuel Moreno Junquera, Miguel Poveda, Faustino Núñez, María Ángeles Carrasco, Salvador García (Agencia Andaluza del Flamenco),
Piet Heinkade 1 3024 BG Rotterdam
Embajada de España Den Haag, María Jesús de Gamo (INAEM), Ed Spanjaard, Joël Bons, Guido van der Hulst (Nieuw Ensemble),
1019 BR Amsterdam Kassa: 010 244 45 16 Michael Dreyer, Morgenland Festival Osnabrück, Nader Mashayekhi, Ahmad Taheri (Centro Persépolis Madrid), Neil van der Linden,
Kassa: 020-788 20 00 www.wmdc.nl Aisan Maghsoudi, Rosario Guerrero Hernández, Oscár González, Arte y Gestión, Carlos Sánchez (Dezza Producciones), Annemie Vanackere
www.muziekgebouw.nl & Walther van den Heuvel (Rotterdamse Schouwburg), Frank Bolder (LantarenVenster), Ricardo Mendeville & Leo Vervelde (Codarts),
Theater Zuidplein Oscar van der Pluijm & Maarten van Gulick (Codarts/WMDC), Danka van Dodewaard & Annemarie van Drecht, Maarten Rovers (RASA),
Bimhuis Zuidplein 60 Fako Kluiving (Bijlmerparktheater), Huub van Riel & Annelies van Esveld (Bimhuis), Anita van Dolen (Stadsschouwburg Amsterdam), Frans
Piet Heinkade 3 3083 CW Rotterdam Goossens & Jaïr Tchong (Melkweg), Piet Boogert & Suzanne Oxenaar (Lloyd Hotel), Femke Schot (PEU), Eveline Kunst & Caroline Broere

colofon
1019 BR Amsterdam Kassa: 010 203 02 03 & Mirjam Bloem (Stichting Todo Flamenco), Janine Keijzer (Global Dance Lab), Johanne Leemans & Dorinda Dijs (SKVR), María Spaans
Kassa: 020 788 21 88 www.theaterzuidplein.nl (Stichting Terremoto), Herman Link & Rity Iny, Ton en Nicolien van Kempen, Cleo Ferreira, Anne Slothouwer, Rens den Hollander, Martine
Haesens, Vincent François, Erik Pezarro, John Dekker (Foodcom), Pallas Wines, Wim van Kernebeek, én Martijn van Beenen.
www.bimhuis.nl
Alle vrijwilligers, alle betrokken medewerkers van Rotterdamse Schouwburg, LantarenVenster, Codarts/WMDC, Codarts, Theater Zuidplein,
RASA, Bijlmerparktheater Zuid-Oost, Lloyd Hotel, Stadsschouwburg Amsterdam, Theater De Melkweg,
Bijlmerparktheater ZuidOost
locaties

Muziekgebouw aan ’t IJ, Bimhuis


Anton de Komplein 240
1102 DR Amsterdam ‘Flamenco meets Brasil’ is een initiatief van cultuurgroep Brazilië (Lloyd Hotel, Nautiek en Loods 6) in samenwerking met winkeliersvereniging Brazilië.
Kassa: 020 311 39 30 De evenementen zijn tot stand gekomen door een bijdrage van Stadsdeel Oost.
www.bijlmerparktheater.nl
Aan de teksten in deze brochure kunnen geen rechten worden ontleend. We hebben waar mogelijk aan de fotografen toestemming gevraagd en verkregen voor het

Lloyd Hotel & Cultural Embassy gebruik van de foto’s. In een aantal gevallen is dat ondanks inspanningen onzerzijds niet gelukt. Wij verzoeken de betrokken rechthebbenden contact met ons op
te nemen.
Oostelijke Handelskade 34
© copyright 2010 Stichting PerpetuumM Amsterdam
1019 BN Amsterdam
Kassa: 020 561 36 36
www.lloydhotel.com
met dank aan
Winkelcentrum Brazilië
t.o. Lloyd Hotel & Cultural Embassy subsidiënten en fondsen
www.winkelcentrumbrazilie.nl

Het Lloyd Hotel goes flamenco Ana Palma


Fotógrafa en residencia - Huisfotograaf
Tijdens deze Flamenco Biënnale verandert de lobby van het Festival Hotel
Lloyd in een open naaiatelier. Ontwerpster Adela Olmos maakt op maat je De Catalaanse fotografe uit Barcelona Ana Palma wordt de
gewenste flamenjurk of -rok. Olmos heeft haar studio in Jerez de la Frontera en huisfotograaf van de derde editie van de Flamenco Biënnale logo full colour CMYK
partners en sponsors
zal een deel van haar collectie vertonen in het Lloyd en in het  Global Dance Nederland. Voor het oog van haar camera verschenen vele
Lab aan de Kinkerstraat in Amsterdam, de workshop- en masterclasslocatie. grootheden uit de actuele flamencoscene. Palma is daarnaast logo duotone PMS 032 CVC

Altijd al een échte traje gewild, dan is dit je kans. Mét en zonder noppen! documentair fotografe en maakte vele reportage over de
Neem alvast een kijkje op www.adelastudio.com om inspiratie op te doen. zigeunergemeenschappen in Catalonië. Palma zal van deze logo zw-w negatief K

Sinds 2006 is het Lloyd Hotel het Festival hotel van de Flamenco Biënnale derde editie een fotografisch verslag maken. En een selectie
uit haar oeuvre zal te zien zijn op diverse festivallocaties,
logo zw-w postief K
Nederland. Gastvrij tot in de late uren is ze de ideale hangout voor de afición
na de concerten. Dit jaar organiseert het Lloyd in samenwerking met Stadsdeel digitaal en op papier.
stichting Todo Flamenco
Oost een flamencomiddag op zaterdag 29 januar in het tegenovergelegen
Winkelcentrum Brazilië. Flamenco meets Brazil. Met la Guardia Flamenco,
opzwepende flamencomajorettes; Battle por fiesta, een flamencohiphop-
voorstelling voor de jeugd; en een kindervoorstelling met workshops van
initiatiefnemer
Flamencoschool Teresa Jaldón.

amsterdam rotterdam utrecht 2011


Spaans leren begint hier!

Uw partner in talen!

Iber Lengua verstaat de leermethode die u aanspreekt.


Al 20 jaar de specialist in maatwerk taaltrainingen Spaans.
• In 5 dagen een taal leren, of liever verspreid over meerdere weken?
Overdag of ‘s avonds? Algemeen of zakelijk gericht? Alles is mogelijk!
• Maatwerk oplossingen exact toegespitst op uw bedrijf en uw wensen.
Voor taaltrainingen, vertalingen en tolkdiensten in 20 verschillende talen.
• Iber Lengua verzorgt trainingen in het eigen opleidingscentrum in
Haarlem, in-company door heel Nederland en op 2 locaties in Spanje.
• Cedeo-erkend voor maatwerk bedrijfsopleidingen.
• Iber Lengua: Hét taleninstituut met, als enige in Nederland, kwaliteitsgarantie.

Zaanenstraat 18 - 2022 CP Haarlem - info@iberlengua.nl - www.iberlengua.nl - T 023 538 98 49 - F 023 539 37 12