i

n
f
o
r
m
a
t
i
e

/

d
e
c
e
m
b
e
r





22
t
d
e
v
i
c
e
s

o
n

t
h
e

g
o
Door de industriële revolutie is de manier waarop
werk is georganiseerd ingrijpend veranderd. We
bevinden ons momenteel in een vergelijkbare
transitie, maar nu door de kennis- en netwerkeco-
nomie en de daarbij horende ‘digitale revolutie’.
Het gaat daarbij om mensen en de manier waarop
we samenwerken. In de machinebureaucratie
waren medewerkers achter de lopende band een
klein schakeltje van het grotere geheel. Managers
hadden het overzicht over het grotere geheel. Zij
controleerden of medewerkers hun werk goed
uitvoerden en bewaakten het totale proces. Dit
proces was sterk plaats- en tijdgebonden.
Tegenwoordig zijn er veel kenniswerkers die
met hun hoofd werken in plaats van met hun
handen. De meeste organisaties zijn echter nog
steeds ingericht als een machinebureaucratie,
waardoor de kansen van de netwerk- en informa-
tiesamenleving onvoldoende worden benut. Het
is belangrijk om daarbij te beseffen dat de nieuwe
generatie niet iets van de toekomst is: de ‘digital
natives’ staan niet voor de poort, ze zijn al binnen.
De actiefste leeftijdsgroep op websites als Flickr,
Wikipedia, Twitter, Blogs en YouTube is tussen de
25 en 34 jaar oud. Kenmerkend voor de activitei-
ten op deze websites is dat het draait om netwer-
ken, samenwerken en uitwisselen. Deze generatie
wordt in veel organisaties momenteel gehinderd
om hun werk met behulp van deze tools slim te
doen. Hierdoor raken ze soms gefrustreerd omdat
ze weten dat het sneller, gemakkelijker en efciën-
ter kan, terwijl ze de belangrijke nieuwe compe-
tenties voor de toekomst van nature bezitten.
Op het gebied van IT wordt momenteel nog
vanuit de aanbieder in plaats van vanuit de
gebruiker of de klant geredeneerd. De focus ligt
op beheersing. Door de grote complexiteit van
het IT-landschap dat beheerd moet worden, de
strenge veiligheidseisen en de hoge kosten en de
hoeveelheid tijd die hiermee gemoeid zijn, wordt
er begrijpelijkerwijs veelal een restrictief beleid
gevoerd. De vele maatregelen die ervoor moeten
zorgen dat onze systemen veilig zijn, beperken
momenteel de bewegingsruimte van de medewer-
ker tot op een dusdanige hoogte dat velen wegen
eromheen vinden en het systeem als geheel per
saldo veel minder veilig is. Hoeveel USB-sticks
zijn we niet al kwijtgeraakt? Hoeveel medewer-
Meer keuzevrijheid
voor medewerkers
in gebruik van IT
Buy your own,
bring your own
Deze jongste generatie werknemers wordt in veel organisaties
momenteel gehinderd om hun werk met behulp van Web 2.0-
tools en social media slim te doen. Voor het nieuwe werken is het
optimaal toerusten van de medewerker met moderne hulpmiddelen
en optimale werkplekken echter onmisbaar. Hiervoor is een
andere relatie met meer leveranciers nodig, een andere manier van
integreren van IT-diensten en het gebruik van IT-toepassingen die
vooral door de medewerkers zelf worden afgenomen.
Marloes Pomp en Kim Spinder
i
n
f
o
r
m
a
t
i
e

/

d
e
c
e
m
b
e
r





23
Samenvatting
Organisaties moeten tegemoetkomen aan de wens van de jonge generatie
werknemers om zelf te bepalen met welke devices ze werken en welke applicaties,
veelal gratis Web 2.0-tools, ze gebruiken om hun werk slimmer en efciënter te
doen. Dit kan mede door gebruik te maken van cloud computing. Cloud computing
is een veelbelovend IT-model waarvoor slechts een beperkte hoeveelheid technologie
nodig is.
kers sturen hun werkmail door naar hun persoon-
lijke e-mailadres?
Helpt het huidige beleid of werkt het tegen ons?
Voor het nieuwe werken is het optimaal toerusten
van de medewerker met state-of-the-art-devices
en optimale werkplekken onmisbaar. Verschillen
in taken, werkstijlen en persoonlijke voorkeuren
zorgen ervoor dat datgene wat voor de een werkt,
niet per se ook voor een ander werkt. Hierbij gaat
het niet alleen om telefoons, computers en derge-
lijke, maar ook om slimme netwerken en samen-
werkingsplatformen.
Er zijn vele verschillende IT-toepassingen, zoals
fysieke items (bijvoorbeeld laptops en iPads) of
software (social media of legacysystemen), die het
nieuwe werken ondersteunen. De IT-oplossingen
zullen steeds meer exibiliteit en verschillende
toepassingen moeten bieden, namelijk die toepas-
sing die de medewerker wil gebruiken. Dat bete-
kent een andere relatie met meer leveranciers,
een andere manier van integreren van IT-diensten
en het gebruik van IT-toepassingen die vooral
door de medewerkers zelf worden afgenomen. We
kennen de gewenste toepassingen van Web 3.0
vandaag nog niet, maar we zullen ermee moeten
experimenteren en deze moeten kunnen integre-
ren in het nieuwe werken als ze zich aandienen.
Bring your own
Veel medewerkers hebben thuis betere IT-mid-
delen dan op hun werk. Zo hebben ze een laptop
die aan hun eigen wensen voldoet en gebruiken
ze software die hen ondersteunt. Bij een werk-
gever moeten ze met verouderde spullen werken
en met IT-pakketten die niet aan hun persoon-
lijke wensen voldoen en die bovendien erg veel
geld kosten. Op internet zijn vaak veel betere en
krachtigere alternatieven te vinden. Deze tools
ondersteunen optimaal om werkzaamheden snel
en efciënt te doen, alleen mag een medewerker
deze vaak op het werk niet gebruiken omdat niets
op de eigen pc mag worden gedownload. Steeds
meer medewerkers accepteren niet dat het werk
daardoor op kantoor vijf tot tien keer zo lang duurt
omdat ze niet op de juiste manier gefaciliteerd
worden. Gezien de personele samenstelling en de
komende noodzaak van het aantrekken en binden
van met name jongeren (die geschoold zijn in en
gewend zijn aan het gebruik van geavanceerde,
plaats- en tijdonafhankelijke technologie en
communicatiemiddelen) komt de vraag van het
aantrekkelijk werkgeverschap aan de orde. Een te
verouderd technisch en bestuurlijk organisatie-
concept schrikt af.
De ‘p’ in pc staat niet voor niets voor ‘personal’
en velen hebben dan ook een band met hun
computer, maar ook met hun mobiele telefoon,
mp3-speler, iPad enzovoort. Veel mensen willen
dan ook hun eigen spullen op het werk gebruiken.
Accenture deed onderzoek naar generatie Y en
ontdekte dat die niet alleen zelf willen bepalen
met welke computer ze werken, maar ook welke
applicaties ze gebruiken om hun werk te doen (zie
guur 1). Door het gebruik van gratis online Web
2.0-tools werken ze veel slimmer en efciënter.
Ze vinden werkgevers aantrekkelijk waar ze hun
eigen tools mogen gebruiken – ze blijven deze
m
o
b
i
l
e

p
h
o
n
e
s
0
o
·
o
n
·

A
c
c
e
n
r
a
·
e
10
20
30
# students &
employees
[%, n=400]
oOFXHFOFSBUJPOXPSLFSTpXBOUUFDIOPMPHZUIFJSXBZ
40
50
39
i
n
s
t
a
n
t

m
e
s
s
a
g
i
n
g
27
o
n
l
i
n
e

a
p
p
s
12
s
o
c
i
a
l

n
e
t
w
o
r
k
i
n
g
28
o
p
e
n

s
o
u
r
c
e

t
e
c
h
n
o
l
o
g
y
19
w
a
n
t

t
o

u
s
e

a
p
p
l
i
c
a
t
i
o
n
s




o
f

t
h
e
i
r

c
h
o
i
c
e
34
Figuur 1. De nieuwe generatie werknemers wil
gebruikmaken van IT-middelen die niet door werkgevers
worden ondersteund
i
n
f
o
r
m
a
t
i
e

/

d
e
c
e
m
b
e
r





t
d
e
v
i
c
e
s

o
n

t
h
e

g
o
24
sowieso gebruiken, of de werkgever dat toestaat of
niet. Het is niet aan hen uit te leggen dat ze soft-
ware waarmee ze hun werk sneller kunnen doen,
niet mogen gebruiken. Het faciliteren van ‘bring
your own device’ kan daarnaast ook een aanzien-
lijke kostenbesparing opleveren.
Bij grote bedrijven als Procter & Gamble en Citrix
is het meenemen van je eigen laptop al toegestaan.
Ook in Nederland starten bij de overheid de eerste
experimenten met ‘bring your own’, bijvoorbeeld
bij de directie Informatiseringsbeleid van de
Tweede Kamer.
Cloud computing
Daarnaast heeft het concept ‘cloud computing’
zich de afgelopen decennia ink ontwikkeld door
de opkomst van breedbandinternet, verbeterde
technologieën en nieuwe businessmodellen waar-
mee Web 2.0-tools worden aangeboden. Organisa-
ties kunnen veel IT-kosten reduceren door cloud
computing te gebruiken en zo te proteren van
meer exibiliteit en schaalbaarheid. Er wordt ech-
ter nog nauwelijks naar de kansen en uitvoerbaar-
heid van cloud computing gekeken. Maatregelen
om privacy- en veiligheidsissues te ondervangen
staan nog in de kinderschoenen, terwijl medewer-
kers privé maar ook in hun werkzaamheden steeds
vaker gebruikmaken van veelal gratis online appli-
caties zoals Dropbox en Google Docs. Meestal bie-
den organisatie hun medewerkers op dit moment
IT-producten aan waarvoor centraal softwarelicen-
ties en hardware zijn ingekocht. Voor veel jongeren
zijn programma’s als Word en PowerPoint echter
prehistorisch. Zij kunnen daar hun werk niet meer
mee doen in de huidige netwerksamenleving. Een
Word-document kun je immers alleen maar delen
met anderen door het te mailen. En mail is nu net
een communicatiemiddel dat zij nauwelijks meer
gebruiken. Bovendien beperkt het denken in docu-
menten hen in hun werkzaamheden, want zij zien
een document slechts als een van de manieren om
informatie over te dragen. Binnen veel organisa-
ties ervaren zij het produceren van documenten
als een doel op zich waar ze zelf eerder gebruik
zouden maken van beeld (foto’s, video’s), geluid
(podcasts, muziek) of creatieve middelen als een
mindmap.
Door het gebruik van ‘media tablets’ zoals de iPad
verandert hun gebruikerservaring en gewenning aan
interactie. Innovatie zie je bijvoorbeeld in de manier
waarop informatie wordt gepresenteerd. Websites
worden niet meer bezocht, maar je laat informatie
op een interactieve en aantrekkelijke manier naar
je toe komen. Met apps zoals Flipboard presenteer
je al je social-networkingactiviteiten in een social
magazine met video’s, foto’s en de mogelijkheid om
content met anderen te delen. Door de opkomst van
de tablet-pc hebben steeds meer gebruikers data in
de cloud hangen, waardoor ze vanaf diverse devi-
ces toegang hebben tot hun data. De verkoop van
dergelijke devices overstijgt alle verwachtingen, zo
zijn van de iPad al meer dan 4 miljoen exemplaren
verkocht.
Bij cloud computing worden IT-middelen gedeeld
door verschillende gebruikers en organisaties.
Gebruikers betalen pas voor de service op het
moment dat zij daar gebruik van maken, in plaats
van het vooraf betalen bij licenties. Bij de meeste
services is de basis gratis. Er zijn honderden gratis
Web 2.0-tools op het web te vinden, gebruikers
betalen pas wanneer zij een upgrade willen gebrui-
ken. Denk daarbij aan LinkedIn of Prezi. Bij Prezi
kun je gratis een aantal presentaties aanmaken,
maar wanneer je de tool veel gebruikt, kun je extra
diensten en opslagruimte inkopen. Cloud services
kun je vaak op elk moment eenvoudig upgraden of
juist beëindigen. Deze exibiliteit en schaalbaarheid
maken het erg aantrekkelijk, zeker ook voor server-
en opslagcapaciteit. Via een dienst als Amazon EC2
kun je binnen een half uur een Windows-server in
de lucht hebben, iets waar je met de leveringster-
mijnen van een fysieke server niet tegenop kunt.
Een ander kenmerk van cloud computing is dat de
data extern worden opgeslagen op de server van de
verkoper van de service. Veel jongeren hebben dan
ook geen data meer op hun laptop staan doordat
deze in de cloud zijn weggezet via tools die opslag-
capaciteit bieden, bijvoorbeeld Dropbox en Ever-
note. Ze gebruiken meerdere tools die één ding heel
goed kunnen, in plaats van één allesomvattende
tool.
Het is mogelijk een gedeelte van de cloud apart
te zetten voor bepaalde groepen gebruikers. Dit
noemen we private cloud computing. Veel grote
organisaties zijn momenteel bezig hun informatie in
de cloud te hangen. Hierbij wordt goed nagedacht
over welke informatie zwaar beveiligd moet worden
en alleen binnen een private cloud oproepbaar is,
maar ook over welke informatie- en communicatie-
stromen effectiever en efciënter in de open cloud
kunnen plaatsvinden.
i
n
f
o
r
m
a
t
i
e

/

d
e
c
e
m
b
e
r






25
deze beveiligd kan worden.
Cloud computing is een veelbelovend IT-model
waarvoor slechts een beperkte hoeveelheid tech-
nologie voor de medewerker en klant nodig is.
Er is vooral toegang tot het internet nodig voor
medewerkers en klanten, waar ze ook zijn. Veel
Web 2.0-tools worden privé al veelvuldig gebruikt.
Gmail, Twitter, LinkedIn, Facebook en Hyves
trekken dagelijks miljoenen gebruikers. De bewe-
ging naar het gebruik hiervan binnen organisaties
is slechts een kleine stap, zeker voor de jongste
generaties.
Cloud computing neemt de komende jaren steeds
meer toe, waarbij private cloud computing een
steeds belangrijkere rol inneemt. Organisaties die
cloud computing nog niet hebben omarmd, scha-
kelen steeds vaker over op een private cloud in
plaats van een publieke om een aantal veiligheids-
zorgen te verlichten. Cloud computing is echter
nog in ontwikkeling en is daarom voor veel organi-
saties nog niet de oplossing voor al hun behoeftes.
Maar door niet-bedrijfskritische software in de
cloud te zetten en medewerkers en middelen beter
in te zetten, kunnen de uitgaven aanzienlijk ver-
minderd worden.
Veel organisaties draaien momenteel nog zelf de
meeste bedrijfsapplicaties, wat erg kostbaar is
omdat hiervoor veel hardware en software nodig
is. Vaak zijn er speciale teams samengesteld om
deze applicaties te laten draaien, testen, imple-
menteren, onderhouden en upgraden en zijn er
hoge beheerkosten. Bij cloud computing draait de
applicatie in de cloud en wordt het beheer van de
hardware en software verzorgd door een leveran-
cier zoals Salesforce die deze infrastructuur online
verzorgt voor meerdere partijen via een shared data
centre. Je betaalt alleen wat je nodig hebt, upgra-
des worden automatisch uitgevoerd.
Via het web heb je overal toegang tot de
applicatie. Deze verschuiving van tradi-
tionele softwaremodellen naar volledige
cloud-computinginfrastructuur zal de
komende jaren steeds sneller verlopen.
Het gaat bij cloud computing nauwe-
lijks over technologie en dus niet over
het kopen van hardware en software.
Hierdoor verschilt cloud computing radicaal met
de klassieke, zwaar op technologie gebaseerde IT-
concepten. Cloud computing gaat over het gebrui-
ken van IT-services via internet, waarbij overigens
veelal een ofine versie beschikbaar is. Hierdoor
verandert de rol van IT-afdelingen van regisseur
naar facilitator. Het managen van IT-resources is
niet langer de verantwoordelijkheid van de organi-
satie zelf, maar wordt overgedragen aan de verko-
per van cloud computing. De medewerker bepaalt
zelf welke tools hij in de cloud wil gebruiken. Elke
organisatie dient echter goed na te denken over
wat zij binnen een private cloud wil zetten en hoe
De Amerikaanse regering faciliteert cloud
computing voor alle Amerikaanse overheden
via het platform Apps.gov. Google levert deze
private cloud. Overheidsorganisaties krijgen
toegang tot gratis social media tools en online
applicaties (van onder andere Salesforce en
Google). Hiermee bespaart de Amerikaanse
overheid veel geld, wordt zij exibeler door
snelle implementaties omdat ze geen hard-
ware en softwarelicenties hoeft te kopen, heb-
ben medewerkers via al hun devices toegang
tot hun data, kan de schaal gemakkelijk wor-
den aangepast en is het goedkoper omdat men
alleen betaalt voor wat men gebruikt.
Verder kan men niet-bedrijfskritische appli-
caties delegeren en zijn resources stoppen
in de bedrijfskritische applicaties, zijn altijd
de laatste updates van software beschikbaar
omdat de applicaties web-based zijn en wordt
samenwerking in projecten gefaciliteerd.
Ook in Nederland zijn bij overheden de eerste
pilots gestart, bijvoorbeeld bij de gemeente
Elburg en het ministerie van Buitenlandse
Zaken (BuZa). Zo heeft BuZa een licentie
gekocht voor Google Apps om via Gmail con-
tact te onderhouden in geval van calamiteiten
en om via Google Docs samen te werken met
ambassades, consulaten en niet-gouvernemen-
tele organisaties (ngo’s).
Voorbeelden van cloud computing bij de overheid
–.FEFXFSLFST[VMMFOJO
UPFOFNFOEFNBUF[FMGXJMMFO
CFQBMFONFUXFMLFEFWJDFTFO
BQQMJDBUJFT[FXFSLFO†
i
n
f
o
r
m
a
t
i
e

/

d
e
c
e
m
b
e
r





t
d
e
v
i
c
e
s

o
n

t
h
e

g
o
26
Marloes Pomp
is mede-eigenaar van het bedrijf Digital Action. E-mail:
marloespomp
@
gmail.com.
Kim Spinder
is mede-eigenaar van Digital Action. E-mail: kimspinder
@
gmail.com.
Medewerkers zullen in toenemende mate zelf
willen bepalen met welke devices en applicaties
ze werken. Cloud computing maakt het enerzijds
mogelijk de eigen hardware aan te schaffen, er
hoeft immers geen specieke software op de
laptop/pc te worden geïnstalleerd. En wanneer
een apparaat kapot is, staat er niks op de harde
schijf en loopt men dus ook geen beveiligingsrisico
bij het laten repareren daarvan. Anderzijds maakt
cloud computing het mogelijk dat medewerkers
ook grotendeels zelf de applicaties kiezen ter
ondersteuning van de werkzaamheden.
technology
trigger
as o/ aaqasr 2010
|ess r|an 2 ,ea·s 2 ro 5 ,ea·s 5 ro 10 ,ea·s no·e r|an 10 ,ea·s ooso|ere oe/o·e o|areaa
ZFBSTUPNBJOTUSFBNBEPQUJPO
trough of
disillusionment
time
expectations
slope of
enlightenment
plateau of
productivity
peak of
inflated
expectations
human augmentation
computer-brain interface
terahertz waves
tangible user interfaces
extreme transaction processing
autonomous vehicles
video search
mobile robots
social analytics
3D printing
speech-to-speech translation
internet tv
private cloud computing
augmented reality
media tablet
wireless power
pen-centric tablets
electronic paper
broadband over power lines
virtual assistants
context delivery
architecture
3D flat-panel tv’s/displays
4D standard
activity streams
cloud computing
cloud/web platforms
gesture recognition
mesh networks: sensor
microblogging
e-book readers
video telepresence
public virtual worlds
consumer-generated media
idea management
mobile application stores
biometric authentication methods
internet micropayment systems
interactive tv
predictive analytics
location-aware applications
speech recognition
Figuur 2. Cloud computing in de Hype Cycle for Emerging Technologies van
Gartner, 2010

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful