Musurgia universalis sive Ars magna consoni et dissoni . Tomus II / von Athanasius Kircher INDEX
Capitum, quae in Tomi I. Musurgiae Vniuersalis

Septem Libris, quibus is constat, continentur.

LIBER PRIMVS.
De Natura Soni & Vocis.

CAP.I. De Definitione soni. II. De Productione soni. III. De Subiecto passiuo soni. IV. De Corporibus, quae ad genesin soni tum effectiuè tum subiectuè concurranae. V. De varÿs Speciebus soni. VI. De Causa proxima & principali soni. Digress. Vtrum in Vacuo possit fieri sonus. VII. De Organo Auditus eiusque Anatomia. VIII. De Officÿs singularum partium Organi acustici. IX. Vbinam & quomodo propriè auditus fiat. X. De voci Natura ac Genesi. XI. De Organo vocis eiusque Anatomia. XII. De varÿs vocum differentijs. XIII. De Analogia Organi vocalis cum Instrumentis pneumaticis. XIV. De vocibus naturalibus Animalium. §. 1. De vocibus Animalium in genere. §. 2. De mira conformatione vocis Animalis cuiusdam Americani, Pigritia dicti. §. 3. De vocibus volucrum. §. 4. De Philomela. §. 5. De reliquarum auium vocibus. §. 6. 7. 8. De Ranarum, Cicadarum, Locustarum, Grillorum vocibus. XV. Varia Problemata circa sonum & vocem.
Appendix de Phonognomia. Siue

2 3 4 5 6 7 11 13 16 18 19 21 22 24 25 25 26 27 28 30 32 35

De iudicio ac coniecturis, quae circa cuiusuis corporis temperamentum ex sono & voce eiusdem fieri possunt. LIBER SECVNDVS.
De Musica & Instrumentis Hebraeorum & Graecorum.

37

CAP. I. De Musicae Inuentione. II. De obiecto & subalternatione Musicae. III. De Definitione & diuisione scientiae Musicae. IV. De Musica ac Instrumentis Hebrçorum. §. 1. De Instrumentis Polychordis Hebrçorum. §. 2. De Instrumentis pulsasilibus Hebrçorum. §. 3. De Instrumentis Pneumaticis Hebrçorum. §. 4. De vsu horum Instrumentorum apud Hebrços. §. 5. De Musicis celebrioribus apud Hebrços. V. De Musica Dauidis. §. 1. Vtrum Dauidis psalmi carmine & quo genere carminis conscripti sint. §. 2. De Titulis psalmorum.

44 45 47 47 48 50 53 55 56 57 57 58

§. 3. De Acrostychis psalmorum Versibus. §. 4. De Tropis, Figuris ac Arte Poetica in psalmis latente §. 5. De diuerso Motrigenere, quo psalmi sunt compositi. §. 6. De Musica moderna Hebrçorum. VI. De musica, ac instrumentis Veterum Groecorum. §. 1. De modo cantandi Greçis usitato. §. 2. De Odis Lyricorum, & materia Poëmatum, & de legibus musica. §. 3. De instrumentis usitatis olim apud Veteres. §. 4. De argumento, perfectione, ac Notis musicis apud Veteres. VII. De moderna Graecorum musica. LIBER TERTIVS.
De Harmonicorum numerorum doctrina.

60 61 62 64 67 68 69 70 71 72

CAP. I. De numerorum proportionibus, carumque varÿs definitionibus, ac diusionibus comprehensis in 5. Propositionibus. II. De proportionalitatibus tum arithmeticis, tum harmonicis comprehensis in 4. Propositionibus. III. De proportionum Logistica 5. Propositionibus explicata. IV. De Numeris irrationalibus. V. De varÿs interuallis harmonicis. VI. De interuallis minoribus in musica. VII. De interuallorum harmonicorum Genesi 25. Propositionibus explanata. VIII. De origine musici systematis, ac tetrachordorum. IX. De algorithmo harmonico, seu de vocum in utraque scalà per numeros ordinatione. X. De progressione, que fit iuxta scalam musice fuse, quam vulgo accidentalem vocant. XI. De numerorum consonantium Algorithmo 6. Propositionibus declarato. XII. De Toni diuisione. XIII. De triplici genere musice, & tetrachordorum dispositione. §. 1. De 5. speciebus generis diatonici. §. 2. De genere chromatico. §. 3. De genere enharmonico. XIV. De speciebus diatessaron, diapente, & diapason. XV. De definitione modi musici XVI. De numero, & ordine modorum apud veteres. XVII. De modis modernis. LIBER QVARTVS.
De Geometrica diuisione Monochordi.

82

89 94 95 101 103 114 120 126 129 132 139 139 141 143 146 151 152 154

CAP. I. Quomodo consonantia sit diuisibilis. II. Quid sit Monochordum. III. De progressione Geometrica, eiusque vsu in continuatione consonantiarum harmonicarum. IV. De simplici monochordi diuisione per Geometriam 23. propositionibus explicata. V. De diuisione monochordi per algebram tradita per aliquot propositiones, & lemmata methodo noua. VI. De monochordi diatonici descriptione iuxtae systema diapason Ptolemaicu. VII. De monochordi diatonici diuisione iuxta systema disdiapason. VIII. De monochordi diuisione iuxta genus chromaticum. IX. De monochordi diuisione iuxta genus enharmonicum. X. De Instrumento ad chordam quamlibent diuidendam aptissimo. XI. De diuisione Geometrica cuiuscunque interualli in quotlibet partes equales. XII. De Instrumento dichotomo ad quamlibet consonantiam in 2. partes equales diuidendam idoneo.

160 160 161 171 181 193 195 200 201 203 205 208

LIBER QVINTVS
De componendarum omnis generis melodiarum certà, ac demonstratiuà ratione.

CAP. I. De causa efficiente, materiali, formali, ac finali symphoniurgiae. II. An Antiquis nota fuerit musica ex pluribus vocibus composita. III. De musica, quam planam musicam vocant. IV. De musica Figuratae. V. De partibus symphoniurgiae. VI. De Consonantÿs, ac interuallis ad melothesiam necessarÿs. §. 1. De diuisione consonantiarum. §. 2. De particulari concordantiarum descriptione. §. 3. De dissonantÿs, seu interuallis dissonis eorumque natura, & qualitate. VII. De Tonis, seu modis, eorumque numero, ac qualitate. §. 1. De numero Tonorum. §. 2. De Tonorum diuisione, ac dispositione tum harmonica, tum Arithmetica. §. 3. De varia Tonorum constitutione, ac transpositione. §. 4. De Tonorum constitutione chromatica, & enharmonica. §. 5. Quomodo Tonus in qualibet cantilena cognosci possit. VIII. De modis Cantus tam Gregoriani, quam Figurati. IX. De Contrapuncti diuisione. X. De Symphoniurgiae reegulis in genere. XI. De Contrapuncti, aut alterius simplicis compositionis praxi. §. 1. De compositione duarum vocum. §. 2. De compositione trium vocum. §. 3. De compositione quatuor vocum. §. 4. De compositione quinque vocum. §. 5. De compositione sex vocum. §. 6. De compositione septem. & octo vocum cum varÿs adiunctis regulis. XII. De vsu Consonantiarum imperfectarum. §. 1. De vsu Tertiarum. §. 2. De vsu Decimarum. §. 3. De vsu Sextarum, seu Hexachordorum. XIII. De dissonantiarum in compositione multiplici vsu. §. 1. De valore Notarum, ac signorum in mensura temporis determinanda. §. 2. De praerequisitis ad concordandas dissonantias. XIV. De dissonantiarum collocatione vt consonae reddantur. §. 1. De vsu secundae. 9. 16. 23. §. 2. De vsu quartae. §. 3. De vsu septimae. §. 4. De vsu quartae iuslae. §. 5. De vsu semidiapente, feu quintae diminutae. §. 6. Regulae de syncopatione dissonantiarum. XV. De licito, ac illicito progressu consonantiarum, ac dissonantiarum. §. 1. De progressu ab vnisono ad 2. §. 2. De progressu Tertie minoris ad omnes alias Consonantias. §. 3. De progressu à ditono ad 1. 2. 3. & reliquas. §. 4. Quomodo 4. 5. 6. transire possit ad tertiam minorem, & maiorem.

212 212 216 216 217 220 221 223 226 228 228 229 231 233 235 236 241 246 249 250 252 253 256 257 259 273 273 275 276 278 278 281 282 283 283 285 286 287 289 291 292 294 296 298

XVI. De Contrapuncto Florido simplici, seu diminuto. XVII. De varia compositione plurium vocum in Contrapuncto Florido. XVIII. De noua, & admirabili Contrapuncti per varias combinationes instituendi ratione. §. 1. De Contrapuncto diatrito. §. 2. De Contrapuncto diatessaron. §. 3. De Contrapuncto hypo-vel hyperdiapente. §. 4. De Contrapuncto diahex. §. 5. De Contrapuncto diahepta. §. 6. De Contrapuncto diapason. §. 7. De Contrapuncto hypodiadecato. §. 8. De Contrapuncto hypodiaendecato. §. 9. De Contrapuncto hypodiadodecato. §. 10. De Contrapuncto diatredecato. §. 11. De Contrapuncto diatetradecato. §. 12. De Contrapuncto disdiapason. XIX. De Figuris, & Tropis harmonicis in cantilenis seruandis. §. 1. De Figuris principalibus. §. 2. De Fugis artificiosè instituendis. §. 3. De Fugis partialibus imitantibus. §. 4. De Fugis diatonicis in vnisono, &c. XX. De Symphonijs periodicis. §. 1. De Canonibus in unisono. §. 2. De Fugis syncopatis. XXI. De Fugis liberis, & imitantibus. XXII. De secretiori Canonum methodo. LIBER SEXTVS
De Musica Instrumentali.

301 309 328 329 339 336 338 340 342 344 346 348 350 352 355 366 366 368 369 371 384 384 189 393 402

PARS PRIMA.
De Chordosophia, seu de natura, proprietate, ac caussis soni per chordas excitati.

CAP. I. De causis ac proprietatibus soni in chordis per 9. Theoremata explicati. II. De origine consonantiarum in chordis per 9. Theoremata declarata. III. De Arte Chordotomica. PARS SECVNDA.
De Instrumentis polychordis.

422 430 440

CAP. I. De Clauicymbalorum fabricà, ac eorum diuersis Abacis, seu Tastaturis. II. De Testudine, Mandorà, Cytharà, ac Chely, &c. PARS TERTIA.
De Instrumentis Pneumaticis, seu spiritu ac vento animatis.

457 & seqq. 475. & seqq.

CAP. I. De quibusdam supponendis. II. De diuisione Instrumentorum Pneumaticorum. §. 1. De Fistula Tristoma. §. 2. De Fistula Hexastoma. §. 3. De Tubis, earumque proprietatibus. §. 4. De Lituis, Vtriculis, &c. III. De Organis, eorumque structura ac proprietatibus. §. 1. De partibus Organi.

496 497 498 499 502 505 506 506

§. 2. De Fistularum apertarum proportione per 10. Problemata explicata. PARS QVARTA.
De Arte Crustica, seu de Instrumentis pulsatilibus.

507

CAP. I. De sonis, ac harmonia colligenda ex lignis diuersis. II. De Campanis earumque fabrica ac vsu. III. De Tympanis, Cymbalis, & alijs Instrumentis compositis. LIBER SEPTIMVS
De Musica Antiqua, & Moderna.

515 519 528

PARS PRIMA.
Erotematica.

Erotema I. Quae & qualis fuerit musica olim Graecorum. §. 1. De veterum mustica musica. 2. De veterum sacra musica. II. Quae, & qualia fuerint musica Instrumenta veterum III. Vtrum veterum musica fuerit plurium vocum? IV. Quibus Notis musicis vsi sint veteres. V. Vtrum musica veterum perfectior, ac praestantior fuerit musica modernorum. §. 1. De Theorica musica apud veteres. §. 2. De musica vocali antiquo-moderna. §. 3. De polyphonia antiquo-moderna. §. 4. De musicae Instrumentis antiquo-modernis. VI. Vtrum, & quomodo veteres animos mouerint sua musica. VII. Quomodo numerus harmonicus affectus hominum commoueat. VIII. Vtrum diuersi Toni diuersis affectibus respondeant? PARS SECVNDA.
De modo perficiendi Musicam Modernam, eiusque abusus, ac defectus emendandi.

532 532 535 536 537 540 542 545 546 547 548 549 551 552

CAP. I. De inuentione, ac propagatione musicae figuratae, ac polyphonae. II. De Ecclesiastici Cantus dignitate, ac praestantia. III. De Cantus Gregoriani dignitate, eiusque abusibus. IV. De musicae figuratae modernis abusibus. V. De defectibus, qui in modernis compositionibus committi solent. PARS TERTIA.
De Musicae patheticae, eiusque ritè instituendae modo ac ratione.

555 557 559 560 562

CAP. I De vera caussa diuersorum affectuum per musicam concitatorum. II. De natura Tonorum ad concitandos affectus aptorum. III. De loci, temporisque constitutione ad affectus concitandos ordinanda. §. 1. Conditiones ad concitandos affectus requisitae. §. 2. De loco pro musica pathetica opportuno. §. 3. De tempore, quo musica, ve effectum sortiatur, exhibenda est. IV. De melothesias patheticae praxi. V. De vario stylorum harmonicorum artificio. VI. Qua ratione instituenda sit musica pathetica vt effectum sortiatur. §. 1. De affectu Amoris. §. 2. De affectu doloris. §. 3. Exempla affectus laeti, & gaudiosi. §. 4. Exempla affectus dolorosi.

564 569 578 578 579 580 580 581 598 599 600 608

§. 5. De ceteris affectibus indignationis, admirationis, desperationis, &c. VII. De licentijs musicis, seu de vsu quarundam dissonantiarum. VIII. De Compositionibus Chromaticis, & Enharmonicis per varias regulas, ac exempla declaratis. IX. De mutatione Toni, siue de stylo metabolico. X. De signis, ac numeris, quibus tum antiqui, tum moderni tempus musicum exprimunt. Epilogismus. De Regia musica.

614 620 635 672 676 685

SERIES, ET ORDO TOMI SECVNDI,
Qui VIII. IX. & X. Librum Musurgiae vniuersalis continet

LIBER OCTAVVS
De Musurgia Mirifica, seu Artificio nouo, ac facillimo componendi quasuis cantilenas.

PARS PRIMA.
De varijs Combinationum generibus ad Musurgiam spectantibus.

CAP. I. De Notarum musicarum Combinationibus per 6. Problemata declarat. II. De Combinatione valoris Notarum musicaru per 7. Problemata exposita. PARS SECVNDA.
De Musica Poëtica.

8. 21

CAP. I. De Rhythmicae, seu poëticae Artis vi ac efficacia. II. De Accentibus. III. De Rhythmo eiusque Accentu. IV. De Pedibus Rhythmorum, siue Metrorum. §. 1. De Pedibus Harmonicis trissyllabis. §. 2. De Pedibus trium, & quatuor syllabarum. V. De varietate Metrorum. VI. De applicatione Metricae ad poësin harmonicam. §. 1. De Carmine Adonio pentasyllabo. §. 2. De Metro Adonio dactylico, & Iambico Euripedaeo. §. 3. De Iambico Anacreontico, & Metro heptasyllabo. §. 4. De Iambico Archilochico metro octosyllabo. §. 5. De Metro Enneasyllabo. §. 6. De Metro Decasyllabo. §. 7. De Metro Hendecasyllabo, Phaleucio, Sapphico, Alcaico. §. 8. De Metro dodecasyllabo. PARS TERTIA.
Musarithmorum melotheticorum praxin nouam exhibens.

27 28 29 30 33 37 39 40 40 41 42 43 43 43 44 45

CAP. I. Ordo ac numerus Pinacum ad hanc praxin necessariorum. II. De alijs ad Musarithmicam Melothesian exercendam Requisitis scil. Palimpsesto, Mensa Tonographica &c. III. Praxis noua componendi contrapunctum simplicem ex I. syntagmatis Pinacibus Musarithmicis. IV. Regulae, & cautelae, quae in hoc nouo modo componendi obseruandae sunt. V. De modo applicandi hanc melothesiam in contrapuncto simplici ad quoduis genus Metri poetici. VI. De modo componendi ac applicandi musarithmos in stylo florido, ac artificioso ad quoduis Metrum poëticum. VII. Panglossia Musurgica, seu de applicatione horum Musarithmorum ad praecipuas Linguas cum exemplis, & praxi adiuncta scilicet in Lingua Hebraicà, Syriacà, seu Chaldaicà, Arabicà, Samaritanà, Acthiopicà, Armenicà, Graecà, Latinà, Italicà, Hispanicà, Gallicà, Germanicà, Illyricà, &c.

46 48 54 67 76 102

120

VIII. De Musurgia Rhetorica, seu de modo componendi, ac applicandi Musarithmos ad stylum Rhetoricum. IX. De secreto singulari componendi facillimà praxi ope Musarithmorum Canones harmonicos, vbi & specimen melothesiae artificiosae ope huius nouae artis Musarithmicae compositae exhibetur. PARS QVARTA.
De Musurgià mechanicà, quà quilibet, etiam musicae imperitus ope certarum columnarum musarithmicarum nouo ac facili artificio quasuis cantilenas componere docetur.

141 165

CAP. I. De Fabrica Arcae musarithmicae. II. De columnarum musarithmicarum descriptione, ac ordinatione in Arca musurgica. III. De vsu Arcae musurgicae. IV. De ordinatione Columnarum ad Musicam poeticam spectantium. V. De Musarithmis poeticis floridis. VI. De Columnis pro Musurgia Rhetorica. Appendix. De aliquot alijs nouis, ac facillimis modis, ac Methodis componendi musicè. LIBER NONVS
De Magià Consoni & Dissoni, in quà reconditiora sonorum per varias experientias in lucem proferuntur ac declarantur.

185 185 186 188 189

190

PARS PRIMA.
De Physiologià Consoni, & Dissoni, in quà arcana vis in Consono & Dissono latens manifestatur.

CAP. I. De mirifica vi Musicae in hominum animis permouendis. II. De natura, productione ac proprietate Consoni, & Dissoni. III. De animi affectibus ad quos Musica permouet. IV. Cur aliqui soni sint consoni, & cur illi animos moueant, alij non? V. De ratione, & caussà Sympathiae, & Antipathiae in sonis. PARS SECVNDA.
De Magia Musurgo Iatrica, siue Medicina corporum per Musicam sanandorum.

201 203 205 206 211

CAP. I. De caussis, & modo, quo morbi per musicam curantur. II. Quomodo Dauid cytharae sono Saul à spiritu maligno curauit. III. De mirabili historia Regis cutusdam Daniae vi musicae ad insaniam redacti. IV. De Tarantuloe morsu intoxicatorum cura prodigiosa per musicam. V. De diuersis diuersarum Tarantularum proprietatibus. VI. Quomodo Prophetia, & Diuinatio modulis harmonicis caussari possint. VII. De maximo effectu, quem Musica in corporibus concitandis habet. VIII. Vtrum plante, aut animalia cum modulis musicis coniuncta vim aliquam obtineant ad curandos morbos. PARS TERTIA.
De Teratologià Musica, seu de sonis prodigiosis.

213 214 216 218 221 224 226 228

CAP. I. De definitione, ac diuisioni soni prodigiosi. II. De casu murorum vrbis Iericho ad sonitum tubarum secuto. III. De sonis portentosis, que ah agente quidem naturali, sed vi humanà maiore, contingunt. IV. De sonis Campanarum prodigiosis. V. De abditis sonorum quorundam mirandorum caussis. VI. De prodigioso sonitu quorundam littorum in mari Botnico. PARS QVARTA.
De Magia Phonocamptica, siue de Echo, ac reflexae vocis natura, ac mirandis effectibus.

230 231 232 233 234 235

CAP. I. Canones, ac regule Echometrie per 19. Propositiones declarate. II. Quomodo Echo artificiosè constitui fabricarique possit. III. De fabrica instrumentorum acusticorum, quorum beneficio soni remoti facilè percipi valeant; per aliquot experimenta, ac praxes declarata. IV. De Fabricis acusticis, hoc est, modus construendi Palatia, aut alias fabricas, vt soni etiam remoti clarè, & distinctè percspiantur, vbi etiam fabrica tuborum auricularium traditur. PARS QVINTA.
De varijs Organis, ac Instrumentis musicis automatis.

247 261 271 283

Progymnasma I. De varijs Pragmatijs fabricandi Cameras Acolias in vsum Organorum hydraulicorum. II. De modo construendi cylindros phonotacticos, ac praxi in eosdem facilè transferendi omnis generis cantilenas pro Organis, que per se sonant, &c. Machinamentum I. De Organo hydraulico Vitruuij. II. De fabrica Organi hydraulici automati. III. Barbiton automaton alia ratione concinnare. IV. Organum Campanarium fabricari. V. De Rotis pensilibus cymbalarijs. VI. Organum automaton conficere omnis generis Instrumentorum fidibus instructorum symphoniam exhibens. VII. Machinam automatam construere, que omnis generis Instrumentorum symphoniam exhibeat. VIII. Machinam automatam construere, que voces, ac concentum volucrium referat. IX. Per Machinam automatam exhibere musicam Pythagoricam ad malleos trium Cyclopum proportionatos dispositam. X. Organum construere quod sine follium, aut cylindri ministerio, sed solo vento animatum, efficit perpetuum quendam harmoniosum sonum. XI. Instrumenta concinnare, que per solam sympathiam excitantur, ac sonum harmoniosum edunt. PARS SEXTA.
Ars Steganographica, qua in distansanimi conceptus per sonos manifestari queant.

305 312 330 334 335 336 338 339 342 343 346 352 356

§. 1. De Cryptologia Musurgica. §. 2. De Steganographia Musurgica. LIBER DECIMVS.
De Organo decaulo, in quo per 10. Registra demonstratur naturam rerum in omnibus obseruasse musicas & harmonicas proportiones.

360 362

Registrum. I. De quatuor Elementorum Symphonismo, seu Harmonià. II. De Caelorum Symphonismo. §. 1. De admiranda mundanorum corporum ad inuicem proportione. §. 2. Quae, & in quo consistat caelestium corporum Musica. §. 3. De particulari Symphonismo Planetarum. §. 4. De Choro Iouiali. §. 5. De Choro Solari, & Martio. §. 6. De harmoniae Stellarum Fixarum. III. De Symphonismo Lapidum, Plantarum, Animalium cum celo. IV. De Symphonismo Microcosmi, seu hominis cum Megacosmo, siue de Musica humanà. V. De harmonia pulsuum arterie in humano corpore. VI. De Symphonismo pathetico, siue de Musica variarum Passionum, & Affectionum animi ad inuicem. VII. De Symphonismo Mundi Politici, seu de harmonia Status Politici. VIII. De harmonia Potentiarum in Anima hominis. IX. De harmonia Hierarchica, seu Angelorum in 9. Choros distributorum. X. De Musica Archetypa, siue Dei cum vniuersa Natura.

367 373 376 381 384 386 388 388 390 401 403 422 432 440 444 454

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful