TURIZAM U BOSNI i HERCEGOVINI

UVOD

Turizam je danas jedna od najprofitabilnijih i najvećih industrija u svijetu . U 2007 godini ostvareno je 898 miliona inostranih turističkih dolazaka što je za 6.1 % više nego predhodne godine.U Evropi je ostvareno 480.1 miliona dolazaka odnosno za 4.2 % više nego predhodne godine i 53.5 % učešća u svjetskom turizmu.Regija južne Evrope i Mediterana je ostvarila 176.3 miliona turističkih dolazaka odnosno 7 % više nego predhodne godine i učestvije sa 19.6 % u svjetskom turizmu. Turistički promet je 800 biliona USA $ što za 11.7 više nego predhodne godine i prema podacima Svjetske turističke organizacije (UNWTO),turizam čini 10.4 % GDP, 11.2 % svjetskog izvoza i 7.6 % ukupne zaposlenosti odnosno preko 200 miliona zaposlenih u turizmu.
TURISTIČKI PROMET BiH TURISTI Godina 1990 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 DOLASCI TURISTA Ukupno Domaći 1.478.355 627.743 391.138 221.719 331.674 193.755 375.050 214.186 387.675 220.372 417.694 223.269 434.216 216.943 499.244 243.480 583.742 277.290 Strani 850.612 169.419 137.919 160.864 167.303 194.425 217.273 255.764 306.452 NOĆENJA TURISTA Ukupno 3.793.703 951.808 797.437 902.307 913.750 999.158 1.017.383 1.177.452 1.336.159 Domaći 1.892.282 551.232 469.746 502.531 504.626 533.180 532.838 582.082 641.652 Strani 1.901.421 400.576 327.691 399.776 409.124 465.978 484.545 594.380 694.507

STRUKTURA TURISTA

Od ukupnog broja dolazaka u 2007 godini 47.4 % ostvaruju i domaći turisti a 52.5 % strani turisti.U odnosu na 2006 godinu broj dolazaka turista je veći za 17 % odnosno stranih turisti za 20 % a 14 % više dolazaka domaćih turista. Prosječno zadržavanje stranih turista je 2.27 dana a domaćih 2.31 dana. Najduže zadržavanje su imali turisti iz Slovačke, Češke, i Poljske od 3.5 dana.U dolascima stranih turista zemlje sa prostora bivše SFRJ učestvuju sa 50.2 %,evropske zemalje sa 42.4 % i vanevropske zemlje 7.3 %.
SMJEŠTAJNI KAPACITETI

Bosna i Hercegovina raspolaže sa 22.444 registrovanih kreveta u hotelima, motelima , pansionima i privatnom smještaju što je za 10 % više nego predhodne godine. Registrovano je 294 hotela i motela koji učestvuju sa 70 % u ukupnim

494 zaposlenih u turizmu i ugostiteljstvu iznosi 5.3 % na ukupnu zaposlenost u BiH.turizam je učestvovao sa 3.očekuje se da aktivnosti putovanja i turizma Bosne i Hercegovine za period 2006 – 2015 godina imati realan godišnji rast od 5.1 % .536. Prema procjenama Svjetske turističke organizacije (UNWTO).planiranje izgradnje saobraćajnog koridora VC od Budimpešte do jadranske obale .stavljanje turizma u sektorski prioritet od strane entiteskih vlada i ministarskog vijeća BiH.Uvođenjem Zakona o PDV i pripremama za donošenje jedinstvenog Zakona o turističkoj djelatnosti na nivou države za očekivati je da će to biti jedan od najvažnijih kanala prodaje turističkih proizvoda Bosne i Hercegovine.primorskog i zdravstvenog turizma. U 2006 godini ostvaren je ukupan prihod od turizma 164. ZNAČAJ TURIZMA BiH Udio turizma kao privredne grane na BDP u 2006 godini je iznosio 1.Turistički aranžmani se većinom nude za destinacije izvan Bosne i Hercegovine dok je veoma mali broj turističkih agencija koje se bave receptivnim turizmom.planinskog.000 KM što je za 19 % više nego predhodne godine. Uvođenjem PDV po jedinstvenoj stopi od 17 % .Učešće 38.2 %.Najveći broj hotela i motela je do tri zvjezdice i imaju tendenciju porasta kvalitete a 4. formirano je Odjeljenje za koordinaciju i upravljanje prirodnim resursima u čijem je sastavu turizam.5% hotela je sa 4 i 5 zvjezdica Najveći broj smještajnih kapaciteta se nalazi u malim porodičnim hotelima.motelima i pansionima dok se veliki hoteli nalaze u centrima kulturnog.Na nivou Federacije BiH je formirano Ministarstvo za okoliš i turizma a u .8 %.noćenja i prometa u turizmu opravdava izvještaj Centralne banke BiH prema kojem je u 2006 godini ostvareno 891 milionKM turističkog prometa od inostranog turizma a prema metodologiji MMF.3 % a uticaj privrede generisane turizmom na BDP iznosio je 5.Industrija putovanja je u 2007 godini zapošljavala 950 osoba. TURISTIČKE AGENCIJE U Bosni i Hercegovini je registrovano 206 turističkih agencija kao kombinacija organizatora putovanja i posrednika.smještajnim kapacitetima.daju jasna opredjeljenja o važnosti turističke industrije na privredu BiH.U sektoru izvoza usluga i roba . Veliki broj neprijavljenih turističkih dolazaka.76 % odnosno zaposleni u privredi generisanoj turizmom utiču 9. INSTITUCIONALNA ORGANIZOVANOST U sastavu Ministarstva Vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH.

Nobelove nagrade za književnost. Veći gradovi i lokacije u okolini kulturno – istorijskog nasljeđa u BiH nude više od 15.Vanjskotrgovinska komora BiH je formirala Grupaciju za turizam i ugostiteljstvo koja objedinjava sve privredne subjekte u turizmu i ugostiteljstvu i ima mrežu privrednih komora entiteta.možete pronaći rimske mozaike. Interesantan aspekt potencijala za razvoj kulturnog turizma je u tome što se bogatstvo i raznovrsnost kulture ne nalazi izložena u muzejima već u «živim muzejima» .Banja Luke.poštivanje ekoloških standarda i dugoročna održiva valorizacija turističkih potencijala .Za promotivnu aktivnost je formirana turistička zajednica Federacije BiH sa kantonalnim turističkim zajednicama i Turistička organizacija Republike Srpske sa gradskim turističkim organizacijama.podizanje nivoa kvaliteta svih smještajnih kapaciteta i prilagođavanje kvalitete međunarodnim standardima.Formirano je Udruženje turističkih agencija i Udruženje hotelijera i restoratera Bosne i Hercegovine.orjentalnu arhitekturu.Mostara.000 noćenja što prestavlja 25 % od ukupnih ostvarenih noćenja u BiH. KULTURNI TURIZAM Na prostoru Bosne i Hercegovine.krstove i slike.kao raskrsnice Istoka i Zapada. STRATEŠKI CILJEVI .romantične muzike pa sve to do ostvarenja nove generacije – kultura jazz festivala.svjetski poznat Sarajevo film Festival.do svjetskih priznatih slika.pozorišni festival MESS.pansionima i prenočištima koji su u 2006 godini ostvarili preko 200.konkurentnost na regionalnom i međunarodnom tržištu .Od tih dubokih korjena dolazi se do predivne poezije.motelima.regija i gradova.Republici Srpskoj Ministarstvo trgovine i turizma.arhitekturi i tradicionalnom životu zastupljenom u većem dijelu BiH.institucionalna i zakonska regulativa na nivou BiH .mješavini raznih uticaja koji čine kulturu i umjetnost jednim pravim mozaikom.stare katoličke i pravoslavne dekore. .neolitsku grnčariju.mostovima.000 krevete u hotelima.edukacija menadžmenta i svih zaposlenih u turizmu .okončanje procesa privatizacije hotela i uređenje vlasničke strukture .poprištu dinamičnih istorijskih zbivanja.Obilazeći mnogobrojne muzeje Sarajeva.sa začuđujućom ravnotežom starog i novog.kućama.Bihaća i Trebinja.kantona.izgradnja i organizacija saobračajne infrastrukture u službi turizma .izrada strategije razvoja turizma .

Dvorivi . kao i potpuno zdravi.Borju i dr. rekreativnog .Trebević i Vlašić. Smještajni kapaciteti na planinama su raspoređeni po hotelima sa tri i više zvjezdica. Vranici.Planinski centri se nalaze na nadmorskoj visini od 800 do 1. koji su već tada uvidjeli ljekovitost naših geotermalnih izvora. još u vrijeme Grka i Rimljana . Brojni prirodni izvori su obrađeni u geološkom.Nedugo potom .800 metara i idealni su poligoni za razvoj sportskog .Vlasenici.hidrogeološkom i fizičko – hemijskom pogledu i pored njih se nalaze stacionirani objekti za potrebe zdravstvenog turizma (Kulaši. godine ostvareno preko 200. Olimpijske planine Jahorina. Ljekovita termalna voda Banje Vručice veoma uspješno djeluje na kardialnovaskularna.Ski centri se nalaze u neposrednoj blizini gradova Sarajeva. Gračanica ).Bjelašnica. Olovo i druge banje .Postoji značajan broj sumpornih izvora i od njih su najpoznatiji Ilidžanski termalni sumporni izvori. kupanjem .sportsko rekreativni centri Risovac i Kupres te skijališta na Kozari .Sa velikim brojem smještajnih kapaciteta i pratećih sadržaja jeda je od vodećih centara za razvoj zdravstvenog turizma u BiH. apartmanima. Prve hemijske analize i preporuke za korištenje banjskih voda u liječenju i tretmanu uradili su poznati stručnjaci iz evropskih banja ( Visbaden i Baden – Baden ). banjanjem . planinarskim domovima i vikendicama koji raspolažu preko 8.počela je izgradnja modernih banjskihb centara za liječenje i rehabilitaciju . isparenjem i oblozima .Banja Luke i Mostara koji raspolažu sa velikim brojem smještajnih kapaciteta i u njima su smješteni aerodromi i nalaze se na glavnim putnim i željezničkim saobračajnicama.reumatska i neurološka oboljenja.000 ležaja i u njima je u toku 2006. ZDRAVSTVENI TURIZAM Tradicija korištenja termo – mineralnih voda u našim krajevima seže u daleku prošlost . termalnih i termomineralnih izvora i peloida a među njima su veoma rijetki mineralni izvori koji su poznati u stručnim krugovima i cijelom svijetu (Crni Guber . Gata .) . lječenje i rehabilitacija u bosanskohercegovačkim banjama provodi se pijenjem .Igman.000 skijaša na sat. a . Bosna i Hercegovina ima veoma mnogo prirodnih . Prevencija . gdje odmor i rekreaciju upražnjavaju i psihofizički umorni .PLANINSKI TURIZAM Tradicija skijanja. Kulaši . Tuzla .planinarenja i alpinizma na našim prostorima postoji preko sto godina o čemu svjedoće brojni objekti i dokumenta ali ekspanzija planinskog turizma je krenula nakon XIV Zimskih olimpijskih igara – Sarajevo 1984.Oštrelju . Kladanj .000 noćenja.Termalna radioaktivna voda Fojnice ima dobre rezultate u tretmanu i dopunskim lječenjima mišičnih oboljenja i u ovom prirodnom lječilištu postoje veoma lijepi zdravstveni objekti a njihova najveća vrijednost su brojni kvalitetni medecinski specijalisti. pansionima .lovnog i ribolovnog turizma.Tome treba dodati tradicionalno gostoprimstvo lokalnog stanovništva i njihovu orjentiranost prema branju i preradi šumskih plodova te proizvodnji zdrave hrane. Višegrad . inhalacijom . raspolažu sa preko 60 kilometara skijaških staza koje su povezane sa osam žičara i 26 ski lifta i mogu opslužiti preko 20.

Gostima su u ponudi veoma atraktivni izletnički programi za Dubrovnik. Međugorje je .upotrebljavaju se savremene svjetske poznate metode kao što su : kinezoterapija .pored Lourdesa i Fatime . Ajvatovica je najpoznatije dovište Bošnjaka u BiH i desetine hiljada muslimanskih vjernika iz BiH i svijeta svake godine dolaze na Ajvatovicu kako bi proučili «kišnu dovu» za Alahovu milost i rodnu i uspješnu godinu. restorani i konobe . terapija nisko i visokih frekventnih impulsa . akupunktura . Uprkos svim ljudskim. hidroterapija . Izuzetno je razvijena kućna radinost . . masaža .455 ležaja i u 2006 godini su ostvarili 200.000 noćenja što čini 23 % ostvarenih ukupnih noćenja u BiH.Kada su Jevreji prognani iz Španije i Portugala krajem 15.vizantija u formi pravoslavlja i Otomansko Carstvo u formi islama.upravo su bili ti koji su stvorili ovakvu Bosnu i Hercegovinu u kojoj je narod održao urođenu svijest i ponos. oko 2. U 2006 godini ostvareno je 200. ni izdaleka ne mogu zadovoljiti potrebe u jeku turističke sezone . Danas u Bosni i Hercegovini. RELIGIJSKI TURIZAM Na maloj teritoriji i pored malog broja stanovnika.bez obzira na vjeru ili etničku pripadnost.drugačiji kulturni sistemi nasljeđivani generacijama. PRIMORSKI TURIZAM Bosna i Hercegovina posjeduje 21. Nakon pojavljivanja Djevice Marije . Međugorje je u posljednjih dvadeset godina postalo moderan centar vjerskog turizma i odredište brojnih vjernika iz čitavog svijeta. psihijatara i drugih specijalista. talasoterapija i druge terapije . fizioterapeuta . a prijatni mali pansioni . Gradić Neum predstavlja jadranska vrata BiH a njegovi smještajni kapaciteti od 5.Hodočasničke skupine svakodnevno dolaze iz svih krajeva svijeta.Međugorje.Mostar.postalo najpoznatije marijansko svetište u svijetu. svake godine privlače sve više turista iz cijelog svijeta .000 ležaja u porodičnim hotelima i pansionima prilagođenim modernim zahtjevima vjerskog turizma.v.Hutovo Blato i pečinu Vjetrenicu.slavenskog porjekla koji govore isti jezik.000 kreveta. koje obavljaju zaposleni timovi stručnjaka sastavljenih od kvalifikovanih specijalista . Turci su im ponudili azil te otada je i četvrta kulturna komponenta u Bosni i Hercegovini. nude posjetiocima nazaboravan okus mediterana.međureligijskim i međuetničkim iskušenjima i konfliktima.000 u privatnom .000 u hotelima sa tri i četri zvjezdicei 3.000 noćenja zahvaljujući izuzetnoj klimi gdje sezona traja od maja do septembra.2 kilometra jadranske obale koja sa svojih 270 sunčanih dana . registrovano je 15 banja kao zdravstvene institucije i raspolažu sa 3.srele su se tri mediteranske civilizacije zapadne Evrope u formi katolizizma.a grube statistike kazuju da Međugorje svake godine posjeti više od milion vjernika koji na raspolaganju imaju oko 15.

a prije svega zdrav okoliš čine prostor Bosne i Hercegovine vrlo perspektivanim i atraktivanim za razvoj za avanturističkog turizma. .Orlovača . koju je prema predanju . Dobričevo .izvor Bune . Gomionica .) . vodopadi Kravice . rijeke Una sa svojim slapovima . Sutjeska (17. Ozren . domaći folklor i bogatu gastro ponudu od domačih proizvoda. Moštanci .Šatorsko.endemičnim vrstama drveća.Bijambare i još mnoštvo nenarušenog prirodnog ambijent .pečine Vjetrenica .Bosna i Hercegovina. Jedne od najbolje očuvanih močvara u Evropi su omiljeno naselje ptica selica a godinama su uključene u različite programe italijanskih. Dobrun i crkva u Čajniću u kojoj je pohranjena čudotvorna ikona Presvete Bogorodice . Seoska naselja u planinskim predjelima. Kozice .živopisne vodenice i katuni daju turistima na raspolaganju ambijent opuštenosti a tome još treba dodati izvanredne mogućnosti za lovni i ribolovni turizam te tradicionalnu gostoljubivost ruralnog stanovništva .dvije močvare – prirodna rezervata: na sjeveru močvara Bardača a na jugu močvara Hutovo Blato . BiH .kanjoni Rakitnice i Kruščice. ima veliko bogatstvo izuzetnih prirodnih ljepota koji posjetiocima pružaju mogućnost da dožive nenarušenu prirodu a među kojima se izdvajaju : .Prokoško. . naslikao sam apostol Luka . AVANTURISTIČKI TURIZAM Svojom bujnom šumom. Liplje . . ukrašena je mnogim objektima religijskog i kulturnog značaja vjernika pravoslavne vjeroispovjesti koji predstavljaju prave narodne svetinje.mnoštvom kristalno čistih planinskih rijeka i izvora.375 hektara) . iako mala zemlja.uzbudljivih pejsaža.Trebižet.gornji tok Neretve.jezera. RURALNI TURIZAM Po mišljenju mnogih turističkih eksperata . prirodni rezervat i stanište ptica koje je Ramserskom Međunarodnom konvencijom o močvarama – proglašeno Ramser odredištem.Vrbas.500 hektara ) u kome se nalazi posljednja.Znamenitošću se izdvajaju manastiri koji datiraju iz XIII i XV vijeka kao što su : Tvrdoš .njemačkih organizacija za očuvanje i prosperitetni razvoj graničnih područja. Skakavac ( 98 m.jezera Blidinje.Nacionalni parkovi .stvaraju bitan proizvod sa prirodnom komponentom.američkih.Boračko. hiljadugodišnja evropska prašuma Peručica i NP Kozara ( 3. iz Trojeručice .

Une . Vrbasa .zastupanje interesa članica pred pripadajućim resurnim ministarstvima i institucijama BiH. organizovana vožnja jeepom .turističke agencije.skakanje padobranom turno skijanje .300 metara dubine te kanjona Rakitnice. . vožnja biciklom .banjski turizam i sportsko-rekreativni turizam. planina Treskavice. Romanije .Avanturistički izleti i aranžmani sadrže različite oblike aktivnog odmaranja turista ponuđene kroz: -spuštanje gumenim čamcima . Čvrsnice . Prenja .Strukovno povezivanje članica ima za cilj: . . Zelengore . . i kanjona odmah do rijeke Kolorado . šetnja kanjonima niz kristalno čiste vode rijeka Tare . GRUPACIJA ZA TURIZAM I UGOSTITELJSTVO BiH U okviru Vanjskotrgovinske komore BiH djeluje Grupacija za turizam i ugostiteljstvo s pripadajućim sekcijama za hotelijerstvo.Trebižeta . -penjanje po stjenama .kanjona Tare sa 1. vožnja kajakom .učešće u izradi Strategije razvoja turizma BiH. vožnja brdskim biciklom. Vranice .promocija turizma na privrednim sajmovima u inostranstvu i promocija projekata u turizmu.harmonizacija zakonske legislative iz oblasti turizma prema EU standardima. pješačenje . Veleža .suradnja sa komplementarnim privrednim granama.edukacija kadrova iz oblasti turizma i ugostiteljstva. . . organizuju se u prekrasnim i čarobnim ambijentima Olimpijskih planina. Ozrena i tvore malu nišu sa tendencijom rasta. . Neretve .suradnja sa turističkim zajednicama i asocijacijama iz oblasti turizma BiH. . letenje zmajom .

) Number of Characters: 14.532 (approx.439 (approx.doc Directory: C:\Documents and Settings\Goran\My Documents Template: C:\Documents and Settings\Goran\Application Data\Microsoft\Templates\Normal.) .dot Title: POTENCIJALI TURISTIČKOG SEKTORA Subject: Author: MICROSOFT Keywords: Comments: Creation Date: 1/28/2005 15:11:00 Change Number: 56 Last Saved On: 3/3/2008 12:30:00 Last Saved By: VTKBiH Total Editing Time: 793 Minutes Last Printed On: 3/24/2008 12:34:00 As of Last Complete Printing Number of Pages: 7 Number of Words: 2.Filename: Turizam u BiH.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful