You are on page 1of 14

Historyja powtorkana egzamin

Monarchia - forma rządów w której na czele kraju jako reprezentant władzy suwerennej stoi
monarcha (król, cesarz, sułtan). 
Wyróżniamy m.in. monarchię:
- Konstytucyjną,
- Despotyczną,
- Absolutną,
- Elekcyjną,
- Feudalną ,
- Stanową. 

1. Monarchia konstytucyjna. 
W monarchii konstytucyjnej zakres władzy w państwie jest opisany w konstytucji. Zakres ten
dotyczy monarchy jak i ludu. Monarcha pełni raczej funkcję reprezentacyjną, niż faktycznie
sprawuje rządy.

2. Monarchia despotyczna. 
Tutaj cała władza nad państwem skupiona jest w ręku monarchy, zazwyczaj jest to król lub
cesarz. Monarcha sprawuje legalnie całą władzę i sam nie podlega żadnym prawą. Władza
wykonuje zarówno władzę ustawodawczą, wykonawczą jak i sądowniczą. Typowym przykładem
tej monarchii jest Egipt i panowanie faraonów. 

3. Monarchia absolutna. 
Podobnie jak w monarchii despotycznej władza króla jest nieograniczona. Władza jest
utożsamiony z państwem. Kościół jest podporządkowany państwu. Władza jest suwerenna,
zarówno na arenie wewnętrznej jak i zewnętrznej. 

4. Monarchia elekcyjna
Charakteryzuje się wyborem monarchy przez społeczeństwo, lub jego uprawnioną część.

5. Monarchia feudalna
Charakteryzuje się tym że panuje tzw. system feudalny (http://pl.wikipedia.org/wiki/Feudalizm)
Władza jest elekcyjna, bądź dziedziczna. 

6. Monarchia stanowa
Jej charakterystyczną cechą jest to że społeczeństwo jest podzielone na stany. Władza
monarchy została ograniczona przez poszczególne stany, rycerstwo i duchowieństwo, niekiedy
mieszczaństwo. 

Wasal - Wolny człowiek który zobowiązywał się służyć seniorowi


Lenno - ziemia nadana przez seniora wasalowi 
Senior - feudał , który na mocy hołdu lennego obejmował zwierzchnictwo nad wasalem i nadawał
mu lenno 
Historyja powtorkana egzamin

inwestytura - ceremonia publiczna podczas której wasal przysięgał seniorowi a senior oficjalnie

uznawał swego wasal a

Wyprawa Krzysztofa Kolumba w 1492 roku. - Zetknięcie się Europejczyków z kulturą


Indian.

Wyprawa Vasco da Gamy pod koniec XV wieku. - Rozwój handlu morskiego z Indiami.

Podróż Ferdynanda Magellana w latach 1519-1521 -Potwierdzenie tezy o kulistości Ziemi.

Rada Komisarzy Ludowych powstała w wyniku przewrotu bolszewickiego w Rosji.

Uchwała [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami


komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty. -
Rada gminy

Postanowienie [...] w sprawie zarządzania wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i


do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. - Prezydent Rzeczypospolitej
Historyja powtorkana egzamin

Rozporządzenie [...] w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i


wniosków. -
Rada Ministrów

monoteistyczna - wiara w jednego Boga np. judaizm chrześcijaństwo


politeizm - wiara w wielu bogów, charakterystyczna dla Grecji, Rzymu

Symbole religijne, od
lewej: chrześcijaństwa, judaizmu, hinduizmu, bahaizmu (pierwszy rząd), islamu, religii
plemiennych, taoizmu, shintō(drugi rząd), buddyzmu, sikhizmu, dźinizmu, ahinsa (trzeci
rząd), ayyavazhi, Potrójnej Bogini (Wicca), krzyż maltański, rodzimowierstwa
słowiańskiego (czwarty rząd)

JUDAIZM – kolejna religia monoteistyczna, powstała w Palestynie i obecnie


zrzesza 17 mln. wyznawców. Jej założycielem był Abraham, któremu (przez
objawienie) Bóg nakazał czcić tylko jego i nie uznawać żadnych innych bóstw.
Główne zasady religii zostały przyjęte w czasach Mojżesza. Religia żydowska jest
oparta na wierze w jednego Boga, Stwórcę i Pana Wszechświata, którego
specjalny związek z Żydami polega na przyjęciu przez naród żydowski wiernego
wypełniania praw boskich. Wyznawcy tej religii zamieszkują Bliski Wschód,
Afrykę i Europę Północną. 

CHRZEŚCIJAŃSTWO – jest to następna religia monoteistyczna powstała 


w Palestynie (I wiek n.e.). Założył ją Jezus Chrystus, który nauczał o Trójcy
Świętej. Chrześcijanie wierzą ,że Bóg jest Stwórcą Wszechświata i wszelkiego
życia.

ISLAM – to religia monoteistyczna, założona przez Mahometa w VI wieku, 


w południowej Arabii. Muzułmanie wyznają wiarę w Allacha jako jedynego boga, a
świętą księgą jest tu Koran. ludzi, a zamieszkują oni głównie Irak, Liban,
Pakistan i Indie oraz część zachodniej Europy (np. Francja, Niemcy i Wlk.
Brytanię).

Judaizm- ok2600 pne


Buddyzm- ok Vwiekupne
Chrzescijanstwo-Iw.ne
islam-VIIne
Historyja powtorkana egzamin

MEZOPOTAMIJA

Czas powstania cywilizacji, położenie: ok. 5500 lat temu, dorzecze Eufratu i


Tygrysu (stąd inna nazwa Mezopotamii: Międzyrzecze).

Ustrój państwa: monarchia despotyczna, największym spośród władców był


Hammurabi, żyjący w XVIII w. p.n.e.

Religia: wielobóstwo, wydarzenia w Mezopotamii zainspirowały


prawdopodobnie autorów Starego Testamentu do stworzenia historii o
potopie i o wieży Babel.

Warstwy społeczne: ludzie wolni („wysoko urodzeni” i „ubodzy”),


muszkenowie (ludzie królewscy, uzależnieni od władcy), niewolnicy.

Kodeks Hammurabiego: zasługą króla Hammurabiego było wprowadzenie


pierwszego w dziejach ludzkości kodeksu prawnego. Prawa wydane przez
niego były bardzo surowe („oko za oko, ząb za ząb”) i niesprawiedliwe,
chroniło możnych, wysoko urodzonych.

Wynalazki: pismo klinowe, zegar słoneczny, kalendarz, koło garncarskie,


system miar i wag, system sześćdziesiętny.

egipt
większość obszarów Egiptu zajmują pustynie

- do uprawy nadawały się tylko wąskie tereny nad samym Nilem oraz jego ujście

- tereny uprawne wymagały nawadniania stąd ciągle pracowano przy systemie irygacyjnym

- mimo niesłychanie ciężkiej pracy podstawowym zajęciem ludności było rolnictwo

- oprócz tego rozwijało się rzemiosło

2. Początkowo istniały 2 państwa egipskie (Egipt Górny i Egipt Dolny). Potem doszło


do ich zjednoczenia. Na czele państwa stał faraon, który miał władzę despotyczną.

3. Wierzenia Egipcjan miały charakter politeistyczny. Oparte one były na wierze poza


grobowej. Egipcjanie uważali, że dusza ludzka istnieje tak długo jak długo trwa ciało
człowieka. Aby przedłużyć jego trwanie poddawano je balsamowaniu i mumifikacji.
Następnie ciało wkładano do sarkofagu (trumna egipska), a potem do grobowca.
Grobowce bogaczy nazywano mastabami. Faraonowie budowali sobie już za życia
wielkie grobowce w kształcie piramid

. POCZĄTKI PAŃSTWA (DO 1138 ROKU)


Mieszko I (-992) – książę z dynastii Piastów, pierwszy chrześcijański władca
Wielkopolski. Urodził się około roku 935. Władzę po ojcu, Siemomyśle, przejął w latach
pięćdziesiątych X wieku, szybko wplątując się w trudną wojnę z zachodnim sąsiadem –
związkiem słowiańskich plemion określanych wspólną nazwą Lutyków. W walkach stracił
jednego z braci, a dla odwrócenia losów konfliktu zdecydował się na sojusz z księciem
Czech, Bolesławem Okrutnym.
Historyja powtorkana egzamin

W 965 roku poślubił czeską księżniczkę Dobrawę, a w 966 – najprawdopodobniej za jej


namową – zdecydował się przyjąć chrzest. W tym celu miał odprawić grono
wcześniejszych żon, czy też nałożnic – wedle kronikarskiej notatki było ich łącznie
siedem. Gall Anonim utrwalił też moralizatorską opowieść, wedle której Mieszko do
siódmego roku życia był ślepcem. W powszechnym przekonaniu nie należy doszukiwać

się w niej prawdziwego tła.

Bolesław I Chrobry (967-1025) – władca z dynastii Piastów, pierwszy koronowany król


Polski. Syn Miesza I i Dobrawy. Jeden z najbardziej wojowniczych monarchów w
dziejach kraju i twórca rozległego, opartego na grabieży i podbojach mocarstwa.
Prowadził wieloletnie konflikty z większością sąsiadów: z Niemcami o pograniczne
Milsko oraz Łużyce, z Czechami o władzę nad ich państwem i o Morawy, a z Rusinami –
o osadzenie na kijowskim tronie jeśli nie siebie, to przynajmniej własnego zięcia. Wdawał
się też w słabo poświadczone źródłowo konflikty z Prusami i Węgrami.

Mieszko II Lambert (990-1034) – polski król z dynastii Piastów, drugi z kolei


koronowany władca państwa. Polityczne szlify zdobywał u boku ojca, Bolesława
Chrobrego, biorąc udział w wieloletnim konflikcie zbrojnym z Rzeszą niemiecką. W 1013
roku wziął ślub z siostrzenicą zmarłego cesarza Ottona III, Rychezą. Koronował się
wspólnie z ojcem i żoną w 1025 roku, by po kilku tygodniach przejąć władzę.
Historyja powtorkana egzamin

Bezprym (986-1032) – książę Polski z dynastii Piastów

Kazimierz I Odnowiciel (1016-1058) – polski książę z dynastii Piastów.

Bolesław Śmiały (-1081/1082) – król Polski z dynastii Piastów,

Władysław Herman (1043-1102) – książę Polski z dynastii Piastów.

Bolesław Krzywousty (1086-1138) – książę Polski z dynastii Piastów, 

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO (1300-1572)


Wacław II (1271-1305) – król Czech i Polski z dynastii

Przemyślidów. 

Władysław Łokietek (-1333) – książę i król Polski z dynastii Piastów. Ostatnie lata
panowania poświęcił na trudne i w większości nieudane walki z Zakonem Krzyżackim.
Brał udział w słynnej bitwie pod Płowcami, na wyrost uznanej za zwycięstwo i punkt

zwrotny w zmaganiach.

Kazimierz III Wielki (1310-1370) – król Polski z dynastii Piastów, Sławny z uwagi na
kodyfikację prawa, ufundowanie uniwersytetu w Krakowie i wielką akcję budowlaną,
Historyja powtorkana egzamin

wspominaną w znanym powiedzeniu: „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”.

Określano go również mianem „króla chłopów”. 

Elżbieta Łokietkówna (1305-1380) – królowa Węgier i regentka Polski z dynastii


Piastów. Ludwik Wielki (1326-1382) – król Węgier i Polski.

Jadwiga Andegaweńska (1374-1399) – polska monarchini z dynastii Andegawenów,


pierwsza w historii Polski kobieta koronowana nie na królową, lecz na króla.

Władysław II Jagiełło (-1434) – wielki książę litewski i król Polski, założyciel dynastii
Jagiellonów. Do jego największych zasług zalicza się zwycięską wojnę z Krzyżakami,
wraz z decydującą bitwą pod Grunwaldem, która zburzyła mit niepokonanych rycerzy
zakonnych. Zmarł po tym jak zaziębił się słuchając śpiewu słowików.

Władysław III Warneńczyk (1424-1444) – król Polski i Węgier z dynastii


Jagiellonów.  klęską bitwie pod Warną

Kazimierz IV Jagiellończyk (1427-1492) – król Polski z dynastii Jagiellonów, azimierz


Jagiellończyk był twórcą jagiellońskiego imperium dynastycznego, obejmującego przez
krótki czas olbrzymi obszar nie tylko Polski i Litwy, ale też Czech i Węgier, gdzie na
tronie osadzono monarszego syna Władysława. Przez wielu historyków jest uznawany
Historyja powtorkana egzamin

za jednego z najwybitniejszych – lub nawet najwybitniejszego – spośród polskich

monarchów.

Jan Olbracht (1491-1498) – polski król z dynastii Jagiellonów.

Aleksander Jagiellończyk (1461-1506) – polski król z dynastii JagiellonówZapamiętany


ze względu na uchwaloną w 1505 roku konstytucję sejmową „nihil novi”

Zygmunt I Stary (1467-1548) – król Polski i wielki książę litewski z dynastii Jagiellonów.
Okazał się monarchą niezbyt stanowczym, rozrzutnym, ale za to rozmiłowanym w sztuce
i w prądach renesansu. To on dokonał przebudowy zamku na Wawelu, której efekty w
dużym stopniu można podziwiać do dzisiaj. On też przyjął w 1525 roku hołd lenny księcia
Albrechta Hohenzollerna – a więc obrosły legendami i utrwalony przez Jana Matejkę
„hołd pruski”. W 1526 roku włączył w granice Polski dotąd tylko luźno z nią związane
Historyja powtorkana egzamin

księstwa mazowieckie, co w kilkadziesiąt lat później pozwoliło przenieść stolicę kraju do

Warszawy.

Zygmunt II August (1520-1572) – król Polski i wielki książę litewski z dynastii


Jagiellonów. Zygmunt August przejął pełną władzę w obydwu krajach w roku 1548. Za
jego sprawą doszło do zawartej w roku 1569 unii lubelskiej, utrwalającej związek między
Koroną i Wielkim Księstwem Litewskim. Król podjął też decyzję o inkorporowaniu do
Polski rozległych terenów podlegających wcześniej Litwie: Podlasia, Wołynia i Ukrainy.
Mówiono o nim, że to monarcha wyjątkowo stroniący od wojen. Na tle innych władców tej
epoki był człowiekiem względnie tolerancyjnym. Jego wielką pasją było
kolekcjonerstwo: zbierał między innymi zbroje i zdobione armaty.

RZECZPOSPOLITA OBOJGA NARODÓW (1572-1795)


Henryk Walezy (1551-1589) – pierwszy polski król elekcyjny i wielki książę litewski, a
następnie król Francji.

 Anna Jagiellonka (1523-1596) – polski król z dynastii Jagiellonów 

Stefan Batory (1533-1586) – książę siedmiogrodzki i elekcyjny król Polski.  Stłumił opór
Gdańska i przeprowadził trzy zwycięskie kampanie przeciwko Moskwie rządzonej
Historyja powtorkana egzamin

przez Iwana IV Groźnego, zdobywając kolejno Połock, Wielkie Łuki i Psków. Za jego

sprawą Polska opanowała całe niemal terytorium Inflant.

Za jego sprawą Polska została wmieszana w ciągnące się przez trzy dekady i
zakończone niekorzystnym traktatem pokojowym walki ze skandynawskim królestwem.
Na skutek własnego uporu i żądzy władzy, storpedował plan osadzenia swojego
syna Władysława na tronie moskiewskim. Za jego panowania doszło do kilku świetnych
sukcesów zbrojnych: zwycięstw pod Kłuszynem (1610), Chocimiem
(1621) i Smoleńskiem (1611), a także do krótkotrwałego zajęcia Moskwy (1610-1612). W
1596 roku przeniósł stolicę państwa z Krakowa do Warszawy.

Władysław IV Waza (1595-1648) – elekcyjny król Polski z dynastii Wazów. W 1621 roku
Władysław poprowadził polskie wojska pod Chocim, Prowadził dalsze, zwycięskie walki z
Moskwą i zawarł rozejm ze Szwecją.

Jan Kazimierz Waza (1609-1672) – polski król elekcyjny i wielki książę litewski z
dynastii Wazów, syn Zygmunta III. 

Michał Korybut Wiśniowiecki (1640-1673) – elekcyjny król Polski. 

Jan III Sobieski (1629-1696) – elekcyjny król Polski. W 1667 roku odniósł
wielkie zwycięstwo pod Podhajcami, rozbijając przeważające siły turecko-tatarskie. Od
1668 roku hetman wielki koronny. Zwycięzca spod Chocimia w 1673 roku.  Na
przedpolach Wiednia walnie przyczynił się do rozgromienia sił tureckich Kary Mustafy.
Następnie odniósł świetne zwycięstwo pod Parkanami. Wojna z Turcją nie przyniosła
Historyja powtorkana egzamin

jednak Polsce trwałych korzyści, zamiast tego diametralnie wzmacniając pozycję Austrii.

August II Mocny (1670-1733) – elektor saski i elekcyjny król Polski. August II Mocny,
jako elektor saski, włączył się w 1700 roku do wielkiej wojny północnej toczonej między
Szwecją a Rosją. 

Stanisław Leszczyński (1677-1766) – elekcyjny król Polski i książę Lotaryngii. Po


przegranej przez Szwedów bitwie pod Połtawą w 1709 roku był zmuszony opuścić kraj;
przez dwa lata tułał się po Europie. W 1712 roku zawarł ugodę z reprezentantami
Augusta II, na mocy której zrzekł się władzy i zwrócił Sasowi jego akt abdykacji, ale w
zamian zachował prawo do dalszego tytułowania się królem.

August III Sas (1696-1763) – elektor saski i elekcyjny król Polski, W trakcie panowania
udało mu się za to odnowić elewację zamku warszawskiego.

Stanisław August Poniatowski (1732-1798) – elekcyjny król Polski, ostatni władca I


Rzeczpospolitej. Był synem wpływowego, Mecenas sztuki i reformator, podejmował w
większości nieudane próby unowocześnienia polskiego systemu politycznego i ukrócenia
panującej niemocy państwa. Od 1768 roku zmagał się z zawiązaną przez część szlachty
konfederacją barską. W 1772 roku nie zdołał powstrzymać pierwszego rozbioru państwa,
dokonanego wspólnie przez Prusy, Austrię i Rosję.

Jego projekt zmiany ustroju stał się podstawą konstytucji 3 maja przyjętej w 1791 roku.
Rok później do kraju wkroczyły wojska rosyjskie, a w roku 1793 doszło do drugiego
rozbioru Polski. Stanisław August stracił realną władzę, a po wybuchu insurekcji
kościuszkowskiej stał się zakładnikiem powstańców. W 1795 roku, na polecenie carycy
Katarzyny II, wyjechał z Warszawy do Grodna i podpisał akt swojej abdykacji. 
Historyja powtorkana egzamin

1 wojna światowa (przed II wojną światową nazywana „Wielką Wojną”) – wojna światowa,


trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą (Trójporozumieniem), tj. Wielką
Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od
1917) a państwami centralnymi (Trójprzymierzem), tj. Austro-Węgrami i Niemcami, wspieranymi
przez Imperium Osmańskie oraz Bułgarię.

 wojna światowa: 28 lipca 1914r. - 11 listopada 1918r.

Przyczyny I wojny światowej:


- kryzys światowy;
- napięta sytuacja międzynarodowa;
- dążenia mocarstwowe Niemiec;
- dążenia niepodległościowe wielu państw;
- konflikty między mocarstwami;
- zamach w Sarajewie(28 czerwca 1914r.).

Skutki I wojny światowej:


- rozpad trzech cesarstw: Niemiec, Austro-Węgier i Rosji;
- powstanie bolszewickiego państwa w Rosji dążącego do
"rewolucji światowej";
- powstanie nowych lub odrodzonych państw: Finlandii, Litwy,
Łotwy, Estonii, Polski, Czechosłowacji, Węgier oraz Królestwa
Serbów, Chorwatów i Słoweńców(od 1929 roku zwanego
Jugosławią); 
- straty terytorialne Niemiec, Rosji i Turcji;
- umocnienie pozycji międzynarodowej Stanów Zjednoczonych,
Wielkiej Brytanii i Japonii;
- zniszczenia wojenne na obszarze 20 państw, głównie
europejskich;
- 10 milionów zabitych;
- 16 milionów inwalidów.

2 wojna swiatowa
I wojna światowa – największa wojna światowa w historii, trwająca od 1 września 1939 do 2
września 1945 (w Europie do 8/9 maja 1945). Jej teatr działań wojennych objął prawie
całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego
Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce
Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział
państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu
były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld
ludzi, w tym 110 mln ludzi z bronią[1]. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50[2] do
78[3] milionów ludzi.
Za datę rozpoczęcia wojny przyjmuje się 1 września 1939 roku – agresję Niemiec na Polskę. 3
września 1939,
Historyja powtorkana egzamin

PRZYCZYNY:
1.Niezadowolenie Niemców z postanowień traktatu wersalskiego.
2.Chęć panowania Niemców nad innymi narodami.
3.Przyłączenie Austrii do 3 Rzeszy.
4.Zajęcie Sudetów Czeskich przez Niemców.
5.Wypowiedzenie Polsce paktu o nieagresji.
6.Pakt Ribbentrop-Mołotow (ministrowie spraw zagranicznych 3 Rzeszy i ZSRR).
7.Rozwój faszyzmu w Europie.

SKUTKI:
1. Śmierć 50-60 mln. ludzi.
2.Ok. 30mln. inwalidów wojennych.
3.Masowa zagłada narodu żydowskiego.
4.Podział Europy na dwie strefy wpływów.
5.Podział Niemców na dwie strefy. 
6.Zmiany terytorialne.
7.Zastosowanie broni masowej zagłady i masowego rażenia.
8.Powstani8e ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych)

Konfederacja barska (1768–1772) – zbrojny


związek szlachty polskiej, utworzony w Barze na Podolu 29 lutego1768 roku z
zaprzysiężeniem aktu założycielskiego w obronie wiary katolickiej i
niepodległości Rzeczypospolitej, skierowany przeciwko: kurateli Imperium Rosyjskiego,
królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i popierającym go wojskom rosyjskim. Celem
konfederacji było zniesienie ustaw narzuconych przez Rosję, a zwłaszcza tych dających
równouprawnienie innowiercom.

Konfederacja targowicka – spisek magnacki zawiązany w nocy z 18 na 19 maja 1792


w Targowicy (w rzeczywistości 27 kwietnia 1792 w Petersburgu), w porozumieniu z
cesarzową Rosji Katarzyną II, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko
reformom Sejmu Czteroletniego i Konstytucji 3 maja, uznany za symbol zdrady narodowej [1].

onstytucja 3 maja, właśc. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja – uchwalona 3


maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie
(po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) nowoczesną, spisaną konstytucją[1][2].
Konstytucja 3 maja została ustanowiona ustawą rządową przyjętą tego dnia przez Sejm
Czteroletni. Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad opartego
na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga
Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła
znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa
szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła polityczne
zrównanie mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, w ten sposób
łagodząc nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła liberum veto. W tym samym
czasie przetłumaczono Konstytucję na język litewski[3].
Kongres wiedeński (niem. Wiener Kongress) – konferencja międzynarodowa przedstawicieli
szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu,
zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji
francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego.
Kongres wiedeński, ze względu na liczne bale, które mu towarzyszyły, nazywany był
ironicznie tańczącym kongresem.
Wiosna Ludów – seria ludowych zrywów rewolucyjnych i narodowych jakie miały miejsce
w Europie w latach 1848 – 1849. W kontekście „Wiosny Ludów” można wyróżnić trzy główne
nurty:
Historyja powtorkana egzamin

 społeczny – dotyczący warstw społecznych chcących polepszenia warunków bytowych,


 ustrojowy – dotyczący społeczności chcących udziału w rządzeniu państwem,
 narodowy – dotyczący narodowości walczących o autonomię, niepodległość lub uznanie
w danym państwie.
Wiosna Ludów objęła niemal całą Europę. Do wystąpień nie doszło w Zjednoczonym Królestwie
Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz w Imperium Rosyjskim, zaś na Półwyspie Iberyjskim doszło jedynie
do wystąpień chłopskich.
Ruchy rewolucyjne w jednym państwie oddziaływały na inne narody. Informacje o wystąpieniach
rozchodziły się stosunkowo szybko, prowadząc do kolejnych powstań. Można w takim wypadku
mówić o rewolucji europejskiej. Wielu aktywnych działaczy Wiosny Ludów działało na terenie
różnych państw i porozumiewało się ze sobą.
Aby wybory i ich wynik mogły zostać uznane za zgodne ze standardami
demokratycznymi te cztery zasady muszą być zawsze spełnione.
-powszechność wyborów
-równość
-bezpośredniość
-tajność

Liberum veto – zasada ustrojowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dająca prawo


każdemu z posłów biorących udział w obradach Sejmu do zerwania go i unieważnienia
podjętych na nim uchwał.