မွာ ဆိုတာပဲ မွတ္မိပါေတာ့တယ္။

အတြဲ အမွတ္ မမွတ္မိေတာ့ပါ။

သမုဒယသစၥာ
အေၾကာင္းတရား မွန္သမွ်ကို သမုဒယဟု ေခၚႏိုင္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ေသာ
အမွန္တရားသည္ သမုဒယသစၥာ မည္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ အေၾကာင္းသမုဒယ မွန္သမွ်ကို
သမုဒယသစၥာဟု

မဆိုႏိုင္ေပ။

သမုဒယသစၥာဟု

အလြယ္ေျပာဆိုေနၾကေသာ္လည္း

ဓမၼစၾကာပါဠိေတာ္၌ ဒုကၡသမုဒယအရိယသစၥာဟု ေဟာေတာ္မူေပသည္။

ဒုကၡသမုဒယ = ဆင္းရဲဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ေသာ
အရိယသစၥာ = အရိယာတို႔ သိျမင္ေသာ အမွန္တရားဟု အဓိပၸာယ္ရေပသည္။

အေၾကာင္းတရားသည္

သမုဒယမည္ေသာ္လည္း

သမုဒယသစၥာ

မဟုတ္ၾကေပ။

ဆိုရေပသည္။

ကုသိုလ္၊

အေၾကာင္းသမုဒယ

ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္း

အကုသိုလ္၊

ဟိတ္

တရားကိုသာ
စေသာ

မွန္သမွ်

သမုဒယသစၥာဟု

အေၾကာင္းတရားတို႔သည္

သမုဒယသာမညမ်ား ျဖစ္ၾက၏။ သစၥာမထိုက္ေသာ သမုဒယမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အရိသစၥာ
ေဒသနာေတာ္နည္း၌ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္း၊ သစၥာထိုက္ေသာ သမုဒယကား အကုသိုလ္
ေစတသိတ္ အုပ္စု၀င္ ေလာဘ ျဖစ္ေပသည္။

စင္စစ္အားျဖင့္ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္တရား မွန္သမွ်သည္ ဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း
ျဖစ္ေပသည္။

ေလာဘေၾကာင့္သာ

ဆင္းရဲရသည္

မဟုတ္။

ေဒါသေၾကာင့္လည္း

ဆင္းရဲရသည္။ ေမာဟေၾကာင့္လည္း ဆင္းရဲရသည္။ ဤသို႔ စသည္ျဖင့္ ဆင္းရဲဒုကၡကို
ျဖစ္ေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းမ်ားစြာ ရွိပါလ်က္ ေလာဘကိသ
ု ာ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းဟု
ယူဆလွ်င္ “အေၾကာင္းတရား တစ္မ်ိဳးသာ ရွိ၏”ဟု မွတ္ယူေသာ “ဧကကာရဏ၀ါဒ”
မည္၏။

မိစၧာဒိ႒ိ

ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္းတရား

အယူ၀ါဒ

ျဖစ္ေပသည္။

မ်ားစြားရွိပါလ်က္

သစၥာေဒသနာေတာ္၌ကား

ပဓာနက်ေသာ

အေၾကာင္းတရား

ေလာဘကိုသာ သမုဒယသစၥာဟု ေဟာေတာ္မူျခင္း ျဖစ္သည္။ ေလာဘမွ တစ္ပါးေသာ
ဒုကၡျဖစ္ေၾကာင္းတရား မရွိဟု မဆိုလိုေပ။

လိုခ်င္မႈ၊ ခ်စ္ခင္မႈ၊ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္မႈ၊ တပ္မက္မႈ၊ သာယာမႈ၊ ေက်နပ္မႈ၊ မက္ေမာမႈ၊
ၿငိတြယ္မႈ၊

မစြန္႔ခြာႏိုင္မႈစေသာ

ေလာဘသာ

ျဖစ္ေပသည္။

ေနတတ္ေသာတရား”ဟု
ရလွ်င္လည္း
သတၱ၀ါတို႔

ျမန္မာစကားတို႔သည္

ေရွးပညာရွိတို႔က
ေလာဘကို

ထပ္ကာထပ္ကာ

“ပိုသည္မရွိ အျမဲတမ္း လို၍လို၍သာ

ဖြင့္ဆိုၾကေလသည္။

အလိုရွိ

ဆင္းရဲၾကရေလသည္။

အဘိဓမၼာတရားကိုယ္အားျဖင့္

ေနျပန္သည္။

လိုခ်င္မႈ

မရခင္

လိုခ်င္မႈ

လိုခ်င္သည္။

ထိုေလာဘေၾကာင့္

မဆံုးႏိုင္ေသာေၾကာင့္

ဒုကၡသံသရာ

လည္ေနၾကရေပသည္။

ျမန္မာစကား၌ ေလာဘကို အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚဆိုသကဲသ
့ ို႔ ပါဠိစာေပ၌လည္း ေလာဘ၏ အမည္

မ်ားစြာ ရွိေပသည္။ တဏွာ၊ ေပမ၊ ရာဂ၊ အဘိဇၥ်ာ စသည္တို႔မွာ ေလာဘ၏ အမည္ကြဲမ်ား
ျဖစ္ၾကသည္။ အာ႐ံု တစ္ခုခုကို ေရဆာသကဲ့သို႔ ဆာေလာင္တမ္းမႈ ေလာဘကို တဏွာဟု
ဆို၏။ မိဘ သားသမီး၊ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွစ္မ၊ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ ေသြးသားနီးစပ္သူတို႔၏
ခ်စ္ခင္မႈ ေလာဘကို ေပမဟုဆိုသည္။ အ၀တ္စကို ေဆးဆိုးရာ၌ အ၀တ္စမွာ ေဆးေရာင္
စြဲသကဲ့သို႔

အာ႐ံု၌

စည္းစိမ္ဥစၥာစေသာ

တပ္မက္စြဲလမ္းမႈ
သူတစ္ပါး၏

ေလာဘသည္

ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို

ရာဂမည္၏။

ရားထူးဂုဏ္သိန္၊

ကိုယ္ပိုင္ျဖစ္ေအာင္

မတရား

ၾကံေဆာင္ရာ၌ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေလာဘသည္ အဘိဇၥၽာ မည္၏။

ေဒသနာ

အရာ၌

လိမၼာကၽြမ္းက်င္ေတာ္မူေသာ

ျမတ္စြာဘုရားသည္ အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳး

အလႊာအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေသာေၾကာင့္ တရားဓမၼ နာခံသူတို႔ႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္လိုက္ဖက္ေအာင္
ပရိယာယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တရားေဟာေတာ္မူေလ့ ရွိေပသည္။ သမုဒယသစၥာထိုက္ေသာ
ေလာဘကိုလည္း

ပပဥၥ၊

အာသ၀၊

ဥပါဒါန၊

နီ၀ရဏ၊

ကိေလသာ

စေသာ

အမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေဟာေတာ္မူခဲ့ေလသည္။

ပပဥၥ။

ခ်ဲ႕ထြင္တတ္ေသာ

တရားသည္

ပပဥၥမည္၏။

သတၱ၀ါတို႔

သံသရာမွ

မထြက္ေျမာက္ႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္တတ္ေသာတရား၊ သံသရာကို ရွည္ေစက်ယ္ေစႏိုင္ေသာ
“တဏွာ၊ မာန၊ ဒိ႒”ိ တို႔ကို ပပဥၥတရားဟု ေခၚ၏။ ဤ၌ တဏွာပပဥၥကား ေလာဘဟူေသာ
သမုဒယသစၥာ
က်ယ္ျပန္ေန႔၏။

ျဖစ္ေပသည္။

အိမ္ႀကီးျဖစ္ေအာင္

အဆံုးမသတ္ႏိုင္ေသာ

သံသရာခရီး
ခ်ဲ႕၏။

ရွည္လ်ားေန၏။

သစ္သားအိမ္မွ

ေလာဘေၾကာင့္

ေလာကႀကီး

ေလာဘသည္

အိမ္ငယ္မွ

တိုက္အိမ္ျဖစ္ေအာင္

ခ်ဲ႕၏။

ျခံ၀င္း

က်ဥ္းေနသည္ကို က်ယ္ေအာင္ ခ်ဲ႕၏။ မိသားစုေလးကို မိသားစုႀကီးျဖစ္ေအာင္ လုပ္၏။
ေတာရြာကို ၿမိဳ႕ျပျဖစ္ေအာင္ စီမံ၏။ ကမၻာေလာကႀကီး စည္ကား က်ယ္ျပန္႔လာရသည္မွာ
ေလာဘေၾကာင့္ ျဖစ္၏။ ေလာဘသည္ ဤဘ၀ ဤခႏၶကိုသာ ခ်ဲ႕တြင္သည္ မဟုတ္။ ဘ၀
အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သံသရာႏွင့္ ခ်ီ၍ ခ်ဲ႕ထြင္တတ္သည္။

အာသ၀။ ။ မူးယစ္ေဆး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ အရက္ေသစာကို ပါဠိလို အာသ၀ဟု ေခၚ၏။
ေလာဘ၊ ဒိ႒၊ိ ေမာဟတို႔သည္ သတၱ၀ါတို႔ကို ႐ူးေစမူးေစႏိုင္ေသာ သတၱိရွိေသာေၾကာင့္
အာသ၀

မည္ေလသည္။

ဘ၀ါသ၀ဟူေသာ

သမုဒယသစၥာျဖစ္ေသာ

အမည္ႏွစ္မ်ိဳးျဖင့္

ဘုရားရွင္

ေလာဘကို

ေဟာေတာ္မူသည္။

ကာမာသ၀၊

အာ႐ံုငါးပါး

ကာမဂုဏ္တရား၌ တပ္မက္စြဲလမ္းမိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ က်ိဳးေၾကာင္းဆင္ျခင္ဥာဏ္
ကင္းမဲ့ကာ

အ႐ူးအမူး

အ႐ူးအမ်ိဳးမ်ိဳး

ျဖစ္ၾကရေလသည္။

ျဖစ္ၾကရသည္။

တဏွာ႐ူး၊

ကာမဂုဏ္၏

အျပစ္ကို

မယားတ႐ူး၊
ျမင္ႏိုင္သူတို႔

ဥစၥာ႐ူးစေသာ
ေတာထြက္

ရဟန္းျပဳၾကသည္။ ကာမဂုဏ္၏ အျပစ္ကို ျမင္ပါေသာ္လည္း ႐ူပ အ႐ူပ ျဗဟၼာ့ဘ၀တို႔ကို
တပ္မက္ေသာ ဘ၀တဏွာ ရွိေနေသးေသာေၾကာင့္ ေတာထြက္ တရားက်င့္၍ စ်န္ရကာ

ျဗဟၼာ့ဘ၀ ရျပန္၏။ ျဗဟၼာ့ဘံု ျဗဟၼာ့ဘ၀တို႔၌လည္း ႐ူးသြပ္မိုက္မဲမႈ မကင္းေသးေပ။
ကာမာသ၀ ကာမအရက္သည္ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း မူးေစ၏။ ဘ၀ါသ၀ ဘ၀အရက္သည္
ျဖည္းျဖည္းညင္သာ

တူမွ်သည္သာတည္း။

ဥပါဒါန။

မူးေစ၏။

အႏုအၾကမ္း

ကြာျခားေသာ္လည္း

႐ူးျခင္းမူးျခင္းကား

။ သမုဒယသစၥာထိုက္ေသာ ေလာဘသည္ ဥပါဒါန္တရားတြင္လည္း ပါ၀င္၏။

အျပင္းအထန္

စြဲလမ္းမႈသည္

ဖမ္းကိုက္ထားသကဲ့သို႔

ဥပါဒါန္

အာ႐ံုငါးပါးႏွင့္

မည္၏။

ဖားက

ကာမ(၁၁)ဘံုကို

ေႁမြကို

တမ္းတမ္းစြဲ

မလြတ္တမ္း
တပ္မက္ေသာ

ေလာဘသည္ ကာမုပါဒါန္ မည္၏။ ဥပါဒါန္ အဆင့္သို႔ေရာက္ေသာ ေလာဘသည္ ရလိ႐
ု ံုမွ်၊
ပိုင္လို႐ံုမွ်သာ

မဟုတ္။

မရမေန

မျဖစ္မေန

တစိုက္မတ္မတ္

တစ္အာ႐ံုတည္းမွာ

စြဲကပ္ေနေပေတာ့သည္။

နီ၀ရဏ။

။ ပိတ္ပင္တားျမစ္တတ္ေသာ တရားတို႔သည္ နီ၀ရဏ မည္၏။ သမုဒယ

ေလာဘသည္ ပိတ္ပင္တတ္ေသာ နီ၀ရဏ ေျခာက္ပါးတြင္လည္း ပါ၀င္၏။ ေလာဘကို
ကာမစၧႏၵနီ၀ရဏဟု ေခၚသည္။ နီ၀ရဏတို႔သည္ ကုသိုလ္တရားတို႔ကို ျဖစ္ခြင့္မရေအာင္
ပိတ္ပင္တားျမစ္ႏိုင္၏။ ကာမဂုဏ္၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကာ ေလာဘျဖစ္ေနလွ်င္ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ
မျပဳလုပ္ႏိုင္ေပ။ ေပးလွဴဖို႔ၾကံလွ်င္ မလွဴျဖစ္ေအာင္ ေလာဘက ပိတ္ပင္တားျမစ္၏။ သီလ
ေဆာက္တည္မည္၊ ဥပုသ္သီတင္း ေစာင့္သံုးမည္၊ တရားဘာ၀နာ အားထုတ္ေတာ့မည္

ဆိလ
ု ွ်င္ ကာမဂုဏ္မွ ႐ုန္းထြက္ရသည္။ ကာမဂုဏ္မွ မလြတ္ႏိုင္ မ႐ုန္းႏိုင္ျဖစ္ကာ ထိုထို

ကုသိုလ္

အခြင့္အေရးမ်ား

လက္လြတ္သြားေအာင္

ေလာဘက

ေႏွာင့္ယွက္

တားျမစ္ႏိုင္သည္။ ကုသိုလ္ျဖစ္ခြင့္ ပိတ္ပင္တတ္ေသာ ေလာဘကို ကာမစၧႏၵန၀
ီ ရဏဟု
ေခၚသည္။

ကိေလသာ။ ။ စိတ္ကို ပူေလာင္ ညစ္ႏြမ္းေစတတ္ေသာ တရားဆိုးမ်ားကို ကိေလသာဟု
ေခၚသည္။ ပကတိအားျဖင့္ ျဖဴစင္ေနေသာ စိတ္ကို ကိေလသာ ဆယ္မ်ိဳးက ညစ္ပတ္
ေပက်ံသြားေအာင္ ဖ်က္ဆီး၏။ စိတ္အညစ္အေၾကး ကိေလသာတို႔တြင္လည္း ေလာဘ
ပါ၀င္၏။ ၀တၳဳပစၥည္း အာ႐ံု တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး မည္မွ် ေကာင္းျမတ္ေနပါေစ သတၱ၀ါတို႔၏

ေရွ႕ေမွာက္သို႔ အာ႐ံုအျဖစ္ ေရာက္မလာလွ်င္ လိုခ်င္တပ္မက္မႈ မရွိ။ ထိုသို႔ ႏွစ္သက္
တပ္မက္ျခင္း ကင္းေသာ စိတ္သည္ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္း၏။ ၿငိမ္းခ်မ္းေအးျမ၏။ အာ႐ံုကို
ေတြ႔ျမင္ တပ္မက္၍ ေလာဘ ျဖစ္သည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ စိတ္သည္ လႈပ္ရွားလာ၏။
ပူေလာင္ ညစ္ႏြမ္းလာရသည္။ ေလာဘစေသာ ကိေလသာတို႔သည္ အာ႐ံုႏွင့္ မေတြ႔ခင္
ၿငိမ္ေန၏။

မျဖစ္ျခင္းအားျဖင့္

သူ႔ဟာသူၿငိမ္းသည္”ဟု

ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေန၏။

ပညာရွိတို႔

ထို႔ေၾကာင့္

မိန္႔ဆိုၾကသည္။

“မျမင္ရရာ၊

ကိေလသာ၊

အာ႐ံုႏွင့္ေတြ႔လွ်င္

ထႂကြလာၿပီး

စိတ္ကို ညစ္ႏြမ္းေစတတ္ေသာေၾကာင့္ ေလာဘကို ကိေလသာဟု ေခၚ၏။

နာယူသူတို႔

နားလည္ႏိုင္ေအာင္

ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ္လည္း
ကာမစၧႏၵနီ၀ရဏ၊

ေလာဘကို

အမည္အမ်ိဳးမ်ိဳး

တဏွာပပဥၥ၊

ေလာဘကိေလသာ

ကာမာသ၀၊

တို႔သည္

တပ္၍

ဘ၀ါသ၀၊

အဘိဓမၼာ

ဘုရားရွင္

ကာမုပါဒန္၊

တရားကိုယ္အားျဖင့္

ေလာဘေစတသိတ္သာ ျဖစ္ေပသည္။ အမည္နာမ မည္သို႔ မွည့္ေခၚထားသည္ ျဖစ္ေစ
ဒုကၡ၏

အေၾကာင္းရင္း

ျဖစ္ေသာ၊

သမုဒယသစၥာထိုက္ေသာ

ေလာဘကို

ပယ္သတ္ရေပမည္။ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္းကို ပယ္သတ္ႏိုင္မွသာလွ်င္ အက်ိဳးဒုကၡပါ
ခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီး

ခ်မ္းသာျခင္း

အစစ္အမွန္ျဖစ္ေသာ

နိဗၺာန္ကို

သိျမင္ခံစား

မ်က္ေမွာက္

ျပဳႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ခ်မ္းသာသုခ ရရွိႏိုင္ေရးအတြက္ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ေလာဘကို ပယ္သတ္ရမည္
ျဖစ္ေသာ္လည္း
ေလာဘကား

ပုထုဇဥ္တို႔

ပယ္ျဖတ္ရန္

ေလးႀကိမ္တိုင္တိုင္

အေနျဖင့္

ေလာဘကို

ခက္ခဲေသာ

ပယ္ျဖတ္ပါမွ

အျမစ္ျပတ္

ကိေလသာ

ေလာဘ

ျဖစ္၏။

မပယ္ႏိုင္ၾကေပ။

အရိယာမဂ္ျဖင့္

အျမစ္ျပတ္ေလသည္။

ရဟႏၲာ

အရွင္ျမတ္တို႔သာလွ်င္ ေလာဘ စင္စင္ ကင္း၏။ ပုထုဇဥ္တို႔ အေနျဖင့္ ေလာဘကို
အျမစ္ျမတ္ မပယ္သတ္ႏိုင္ေသးလွ်င္ နည္းပါး ေလ်ာ့က်သြားေအာင္ ႀကိဳးစားရေပမည္။

စင္စစ္အားျဖင့္

ပုထုဇဥ္တို႔

ရွင္သန္ေနေပသည္။
ေလာဘကို

မွီတည္ရာ

ေလာဘ

အျမစ္ျပတ္

မရွိလွ်င္

သုတ္သင္၍

ကမၻာေလာကသည္
ေလာက

ေလာဘေၾကာင့္သာ

မတည္ႏိုင္ေပ။

ေလာကႀကီး

တစ္ခုလံုး

သတၱ၀ါအားလံုး

ဆိတ္သုဥ္းသြားမည့္

အေျခအေနမွာလည္း မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလာဘကို အေျချပဳ၍ တည္ရွိေနေသာ
ေလာက

အတန္အသင့္

၀ိသမေလာဘဟု

ၿငိမ္းခ်မ္းရေလေအာင္

ႏွစ္မ်ိဳးခြဲ၍

ေလာဘကို

၀ိသမေလာဘကို

သမေလာဘ

ေရွာင္ဖယ္ၾကရန္

ႏွင့္

ပညာရွိတို႔

လမ္းညႊန္ၾကေလသည္။ ေလာဘ တြန္းအားျဖင့္ ကိုယ့္မိသားစု ကုိယ့္ေဆြမ်ိဳး ကိုယ့္လူမ်ိဳး
ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျမႇင့္တင္ရာ၌ သူ႔မိသားစု သူ႔ေဆြမ်ိဳး သူ႔လူမ်ိဳး သူ႔ႏိုင္ငံကို မထိပါးလွ်င္
သမနည္း

သမေလာဘ

မည္၏။

ထိုေလာဘကို

ပုထုဇဥ္တို႔

မပယ္ႏိုင္ေပ။

ကိုယ္ေကာင္းစားဖို႔ ႀကိဳးစားရာ၌ သူ႔ကို ထိပါးလွ်င္ ၀ိသမနည္း ၀ိမသေလာဘ မည္၏။
ထိုေလာဘကို ပုထုဇဥ္ပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ပယ္ႏိုင္၏။ ထိုေလာဘမ်ိဳး
မရွိသင့္ေပ။ ထို ၀ိသမေလာဘ ကင္းၿငိမ္းမွ ေလာက ၿငိမ္းခ်မ္းေပလိမ့္မည္။

ပထမအဆင့္
အၾကမ္းစားကို

အေနျဖင့္

ေလာကကို

ပယ္ၾကရေပမည္။

ထိပါးေသာ

၀ိသမေလာဘ

၀ိသမေလာဘ၊
လံုး၀

မျဖစ္ေအာင္

သမုဒယသစၥာ
ႀကိဳးစားရင္း

အမည္အမ်ိဳးမ်ိဳး အဆင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တည္ရွိေနေသာ ေလာဘမွန္သမွ်၊ သမုဒယသစၥာ
အားလံုးကို တျဖည္းျဖည္း ပါးသည္ထက္ ပါးေအာင္ ခြာ၍

ေနာက္ဆံုး အျမစ္ျပတ္

သုတ္သင္ ပစ္ႏိုင္ေအာင္ သဒၶါ ၀ီရိယ သတိ သမာဓိ ပညာ စြမ္းအားတို႔ျဖင့္ ေနထိုင္
ရွင္သန္ၾကရေပမည္။

ရွင္အာစာရ

http://mrmrt.blogspot.com/

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful