Kemahiran keusahawanan

KEMAHIRAN KEUSAHAWANAN: SATU KAJIAN ANALISIS KANDUNGAN BUKU-BUKU TEKS Muhammad Haron Husaini & Khairul Anuar Ahmad
Abstract : Pendidikan Negara bermatlamat menghasilkan modal insan seimbang dalam empat domain utama; kognitif, psikomotor, afektif dan sosial. Kemahiran Keusahawanan pula merupakan antara kamahiran penting dalam Kemahiran-kemahiran Insaniah (Soft Skills) yang harus dimiliki oleh pelajarpelajar Institut Pengajian Tinggi (IPT). Kajian dengan metod Analisis Kandungan (Content Analysis) ini dijalankan untuk meninjau sejauh mana buku-buku teks bahasa Arab yang digunapakai oleh pelajarpelajar Fakulti Pengurusan & Muamalat, Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS) mengandungi ciri-ciri kamahiran keusahawanan seperti keupayaan meneroka peluang, membangunkan kesedaran tentang risiko (risk awareness), kreativiti serta inovasi dalam aktiviti berkaitan dengan pengurusan perniagaan. Kajian ini mencadangkan supaya beberapa pindaan perlu dibuat terhadap kandungan buku-buku tersebut terutama penambahan kosa kata, frasa dan ayat yang berkaitan dengan bidang keusahawanan atau perniagaan. Contoh-contoh situasi yang ada kaitan dengan kehidupan dan pengkhususan pelajar dapat menyumbang kepada peningkatan minat dan kemahiran bahasa mereka. Justeru, pendekatan, reka bentuk buku serta kaedah penyampaiannya yang memenuhi keperluan, semasa dan bersifat mesra pelanggan seharusnya dititikberatkan. Katakunci: keusahawanan, buku-buku teks

Pengenalan Di antara faktor utama yang menyumbang kepada keberkesanan proses P&P ialah buku teks. Buku teks yang baik dapat menambah minat dan kecenderongan pelajar untuk mengikuti kursus yang ditawarkan, menghayati serta menerokai disiplin seterusnya menjejaki perkembangan ilmu yang dibincangkan di dalamnya. Buku teks yang baik seharusnya disusun dengan berasaskan kajian yang meliputi bahasa, konteks dan budaya. Buku yang berkualiti, dengan mudah meraih sambutan pelajar jika sesuai kandungannya dengan peringkat umur, latar belakang dan keperluan mereka. Latarbelakang Kajian Pertumbuhan ekonomi negara amat bergantung kepada modal insan terutamanya dalam proses Malaysia mencapai status negara maju. Dalam tempoh RMKe-9, kerajaan amat bergantung kepada modal insan yang dihasilkan oleh sistem pendidikan kebangsaan. Kerajaan akan memastikan tidak ada pihak yang tercicir dari sistem pendidikan dan setiap pelajar yang melalui sistem ini bukan sahaja dapat memenuhi kehendak pasaran dalam negara malah kehendak peringkat antarabangsa. Menyedari kepentingan ini, kerajaan akan terus berusaha menggembleng tenaga dengan pelbagai pihak yang berkepentingan untuk membangun modal insan yang bukan sahaja mempunyai kecemerlangan akademik tetapi memiliki nilai-nilai insaniah. Fokus Dan Strategi Pelaksanaan RMKe-9 Bagi tujuan pembangunkan modal insan yang mantap, RMKe-9 memberi fokus kepada perkara berikut: 1. Mengadakan lebih banyak pilihan pendidikan kepada ibu bapa dan pelajar 2. Meningkatkan keupayaan dan penguasaan ilmu pengetahuan 3. Memupuk pelajar memiliki kemahiran dan keterampilan

409

Prosiding SKIKS 08

4. 5. 6. 7. 8.

Memantapkan sistem pentaksiran dan penilaian supaya lebih holistik Memantapkan program kokurikulum dan sukan Memperkukuhkan disiplin pelajar Mempercepatkan perkhidmatan sistem aduan masalah disiplin Memantapkan kurikulum

Strategi pelaksanaan supaya dapat memupuk para pelajar memiliki kemahiran dan keterampilan ialah: 1. Melengkapkan diri pelajar dengan pelbagai jenis kemahiran hard and soft skills 2. Membina penampilan diri yang positif 3. Memupuk pelajar supaya menghayati dan mengamalkan nilai-nilai murni, budi bahasa dan adab 4. Menekan aspek nilai murni termasuklah keselamatan, kesihatan dan kebersihan (3K) dalam pengajaran dan pembelajaran aktiviti kokurikulum 5. Menekan aspek keselamatan, kebersihan dan kesihatan pelajar 6. Melipatgandakan program pembangunan insan bagi menangani gejala sosial melalui penerapan nilai-nilai murni 7. Memantapkan program 3K. Paparan di atas dengan jelas menunjukkan betapa pentingnya kemahiran dan keterampilan pelajar sehingga ianya menduduki kedudukan 3 teratas tumpuan RMKe-9. Soft skills atau kemahiran insaniah pula dilihat sabagai strategi pelaksanaan pertama bagi menjayakan fokus tersebut. Usaha yang sedang giat dijalan oleh pihak pengurusan Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS) dalam mengadunkan granduannya dengan 7 kemahiran insaniah amat tepat pada masanya. Keutamaan dan kesungguhan dapat dilihat menerusi pelancaran Formula 7K 7 Kemahiran Insaniah pada 26 Mac 2008 yang lalu. Antara mesej penting yang dimuatkan dalam formula tersebut ialah (KUIS 2008: 7): “Dengan fokus kepada pembentukan graduan yang berkemahiran (soft skills), formula 7K digarap perlu merentas perlaksanaan p&p bagi menghasilkan output yang diharapkan disamping mengukuhkan lagi formula 6M sebelum ini. Formula ini merupakan adunan pelbagai kemahiran yang dirasakan amat perlu dimiliki oleh setiap bakal graduan. Malah formulasinya adalah berdasarkan pengalaman KUIS dalam memenuhi permintaan dan keperluan semasa pasaran kerjaya. Ia juga amat relevan dengan misi nasional untuk membangunkan modal insan berkualiti, Pencerakinan 7K dalam proses pengajaran dan pembelajaran P&P yang merentas 4 domain (kognitif, psikomotor, afektif dan sosial) mampu menghasilkan pelajar yang bukan sahaja cemerlang dari segi pencapaian akademik malah juga hebat dari aspek penampilan dan kebolehan individu. Dengan itu, proses penerapannya perlu berterusan disamping sensitif terhadap perkembangan dan keperluan semasa. 7K menjadi satu cabaran khususnya dalam kursus-kursus yang diketahui umum sebelum ini secara tradisi sebagai khazanah klasik dunia Islam seperti ilmu Fiqh, Usuluddin, Tafsir dan sebagainya. Bagaimanapun ia perlu diketengahkan dengan kerangka yang praktikal dan mampu menangani keperluan masyarakat kini. Kebijaksanaan tenaga pengajar dengan bantuan silibus pengajaran yang komprehensif mampu menggembleng pengalaman pelajar terhadap kesinambungan ilmu dan amal, teori dan praktik serta matlamat dan cara. Justeru, keyakinan ilmu yang mantap dan latihan amali atau praktikal yang cukup mampu mendorong ke arah pembentukan sahsiah pelajar yang benar-benar versatil dengan keperluan masyarakat”.

410

Kemahiran keusahawanan

Kemahiran Insaniah, Kemahiran Keusahawanan Dan Kepentingannya Terhadap Pelajar IPT Kemahiran Insaniah dapat didefinisikan sebagai berikut (KUIS 2008: 8) 1. Human skills, non-technical skills, generic skills, essential skills, employability skills 2. A wide variety of basic knowledge, values, and life skills that are necessary to obtain a job and keep it 3. Kemahiran yang dianggap penting bagi membolehkan seseorang pekerja untuk berjaya –smarter not harder-. Kemahiran Insaniah dapat diterapkan kepada pelajar-pelajar instutusi pengajian tinggi awam atau sewasta melalui 3 kaedah pembangunan (Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia 2006: 1516): 1. Aktiviti formal P&P 2. Aktiviti program sokongan 3. Aktiviti kehidupan di kampus Melalui aktiviti formal P&P, Kemahiran Insaniah dilaksanakan menerusi dua model iaitu model Matapelajaran Mandiri (stand alone subject) dan model Terapan (embedded). Model Matapelajaran Mandiri menggunakan pendekatan melatih dan memberi peluang kepada pelajar untuk membangunkan kemahiran insaniah yang diperlukan dengan mengikuti beberapa matapelajaran yang direka bentuk khusus. Matapelajaran ini ditawarkan sebagai matapelajaran umum universiti dan elektif. Model ini juga boleh diterima guna dengan menggalakkan pelajar mengambil beberapa kursus tambahan dan dihimpunkan untuk memenuhi keperluan minor dalam sesuatu bidang lain daripada program asal yang diikuti. Model Terapan menggunakan pendekatan yang menerapkan kemahiran insaniah secara merentas kurikulum pada aktiviti P&P bagi kursus yang diikuiti. Oleh kerana halaman kajian ini telah dihadkan, memaksa tumpuan perbincangan dan kajian kertas kerja ini kepada keupayaan penerapan kemahiran keushawanan -salah satu kemahiran insaniah- melalui model terapan. Kajian akan menumpukan penelitian terhadap kandungan buku teks bahasa Arab yang digunapakai oleh pelajar-pelajar di Fakulti Pengurusan & Muamalah KUIS mampu untuk menerapkan kemahiran keusahawan di kalangan pelajar. Hubungan Antara Kemahiran Insaniah Dan Kemahiran Keusahawanan Kemahiran Keusahawanan merupakan minat dan keupayaan untuk meneroka peluang dan membangunkan kesedaran terhadap risiko (risk awareness), kreativiti dan inovasi dalam aktiviti berkaitan perniagaan dan pekerjaan. Kegiatan keusahawanan merupakan satu proses memupuk dan melahirkan pelajar dengan budaya berniaga (KUIS 2008: 16). Kemahiran Keusahawanan adalah sebahagian daripada Kemahiran Insaniah. Rajah berikut menjelaskan kedudukan dan hubungan antara kedua-dua kemahiran tersebut:

411

Kebolehan mengenalpasti peluang perniagaan (kemahiran keusahawanan tahap 1) dikira sebagai Kemahiran Keusahawanan Kategori Mesti. Kebolehan mengenalpasti peluang perniagaan Kebolehan merangka perancangan perniagaan Kebolehan membina. Kategori Mesti (must have): merupakan kemahiran yang mesti dimiliki oleh setiap pelajar IPT. 2. membina serta meneroka juga merebut peluang perniagaan atau pekerjaan dan kebolehan bekerja sendiri (kemahiran keusahawanan tahap 2-4) dikira sebagai Kemahiran Keusahawanan Kategori Tambahan.Prosiding SKIKS 08 Pembelajaran sepanjang hayat &pengurusan infomasi Pemikiran Kritikal & Pendekatan Saintifik Kemahiran berkomunikasi dan berpasukan Kemahiran pengurusan dan keusahawanan KEMAHIRAN INSANIAH Tahap Dan Kategori Kemahiran Keusahawanan: Kemahiran Keusahawanan mempunyai 4 tahap berikut: 1. 412 . 2. manakala kebolehan-kobolehan merangka perancangan perniagaan. meneroka dan merebut peluang perniagaan dan pekerjaan. Jika kemahiran ini tiada. pelajar dianggap tidak kompeten. Jika kemahiran ini dimiliki bersama dengan kemahiran kategori tambahan. Kategori Tambahan (good to have): merupakan kemahiran generik yang memberi nilai tambah kepada pelajar. 4. ia boleh dianggap memiliki kompeten cemerlang. 3. Kebolehan untuk bekerja sendiri Kemahiran Keusahwanan mempunyai dua ketegori: 1.

Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi. 6. Deskripsi buku yang menjadi subjek kajian ini adalah seperti berikut: 413 . sama ada dalam konteks bahasa (linguistic context). para pelajar hendaklah dibimbing untuk menyedari bahawa pembelajaran dan aktiviti-aktiviti di tempat belajar sebahagian daripada kehidupan. 9. 3. 11. kosa kata dan contohcontoh yang ada kaitan dengan kehidupan pelajar dapat membantu para pelajar mempertingkatkan kemahiran bahasa mereka (Muhammad Haron Husaini 2007: 53). frasa. 4. Maksud konteks di sini ialah segala bentuk perkataan dan frasa yang hendak diajar mestilah diletak dalam konteks yang sesuai. Objektif Bersepadu Peringkat pelajar Latihan Contoh Konteks Faedah Perlu Berperingkat-peringkat Penting Jelas dan senang Ciri yang berkait dengan kertas kerja ringkas ini ialah ciri konteks (ciri ke-6). Buku tersebut sedang digunapakai oleh pelajar-pelajar di Fakulti Pengurusan dan Muamalah KUIS. konteks emosi (emotional context). 7. Dari keterangan di atas dapat dirumuskan bahawa ayat-ayat. 8. 10. Atan Long (1980: 29) dalam gesaan beliau supaya pembelajaran perlu dikaitkan dengan situasi kehidupan yang sebenar pernah menulis: sedapat-dapatnya pengajar hendaklah mengadakan situasi yang sebenar pembelajaran.Kemahiran keusahawanan Ciri-ciri Buku Teks yang Baik Para pengkaji telah menetapkan beberapa ciri penting bagi sebuah buku teks bahasa Arab yang baik untuk pelajar-pelajar peringkat IPT di Malaysia seperti berikut (Ab Halim 2003: 238): 1. konteks situasi (situational context) atau konteks kebudayaan (cultural context). Deskripsi Subjek Kajian Kajian ringkas ini terbatas skopnya dengan memilih dua buah buku yang telah disusun oleh para pensyarah Jabatan Bahasa Arab. 2. 5.

KUIS 1 Tiada Tiada Tiada Tiada Tiada A4 71 6 9-15 Unit 6 Unit 3 ‫( ھّﺎ ﻧﺘﻌﺎرف‬Mari Berkenalan) ‫ﯿ‬ ‫( أﺣﺐ أﺧﺎك ﻣﺜﻠﻤﺎ ﺗﺤﺐ ﻧﻔﺴﻚ‬Kasihanilah Saudara Seperti Mengasihi Diri Kamu Sendiri) ‫( أﻧﺖ وﻋﻘﯿﺪﺗﻚ‬Kamu dan Akidah Kamu) ‫( اﺳﺘﻘﺒﺎل رﻣﻀﺎن ﻓﻲ ﻣﺎﻟﯿﺰﯾﺎ‬Sambutan Ramadhan di Malaysai) ‫( اﻻﺣﺘﻔﺎل ﺑﻌﯿﺪ اﻷﺿﺤﻰ ﻓﻲ ﻣﺎﻟﯿﺰﯾﺎ‬Perayaan Idil Adha di Malaysia) ‫( اﻟﮭﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﺔ‬Hijrah Rasul) Buku 2: Judul buku : Penerbit : Bilangan Juzuk : Matlamat Buku : Panduan Pengajar : Bahan Bantu : Pendahuluan Buku : Senarai Kandungan : Saiz Buku : Jumlah Halaman : Jumlah Unit : Halam dalam Unit : Unit paling banyak halaman : Unit paling sedikit halaman : Judul-judul Unit BAR 3102 ‫اﻟﻠﻐﺔ اﻟﻌﺮﺑﯿﺔ اﻟﻜﺘﺎب اﻟﺜﺎﻟﺚ‬ Jabatan Bahasa Arab. Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi.Prosiding SKIKS 08 Buku 1: Judul buku : Penerbit : Bilangan Juzuk : Matlamat Buku : Panduan Pengajar : Bahan Bantu : Pendahuluan Buku : Senarai Kandungan : Saiz Buku : Jumlah Halaman : Jumlah Unit : Halam dalam Unit : Unit paling banyak halaman : Unit paling sedikit halaman : Judul-judul Unit ‫ﻛﺘﺎب اﻟﻠﻐﺔ اﻟﻌﺮﺑﯿﺔ ﻣﻨﮭﺞ ﻣﺘﻜﺎﻣﻞ ﻓﻲ ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻟﻠﻐﺔ اﻟﻌﺮﺑﯿﺔ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﻨﺎﻃﻘﯿﻦ ﺑﮭﺎ اﻟﻜﺘﺎب‬ BAR 2102/BAM2103 ‫اﻟﺜﺎﻧﻲ‬ Jabatan Bahasa Arab. Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi. KUIS 1 Tiada Tiada Tiada Tiada Tiada A4 78 6 10-15 Unit 4 Unit 3 ‫وﺻﯿﺔ ﻟﻘﻤﺎن اﻟﺤﻜﯿﻢ ﻻﺑﻨﮫ‬ ‫اﻟﺒﻨﻚ اﻹﺳﻼﻣﻲ ودوره ﻓﻲ ﺗﻨﻤﯿﺔ اﻗﺘﺼﺎد اﻟﺒﻼد‬ ‫اﻟﺘﻌﺎون ﺑﺎﻟﻤﺎل واﻟﻌﻤﻞ ﻻ ﺑﺎﻷﻗﻮال‬ 414 .

manakala pada halaman 36 ayat yang sama dengan sedikit pengubahsuaian berulang lagi dalam latihan berbentuk tanda alamat betul atau salah. Dalam bentuk ayat pula. terdapat dua kata plural : ‫( دﻛﺎﻛﯿﻦ‬kedai-kedai runcit) dan ‫( ﻣﺤﻼت‬pusat beli-belah). Berikut adalah senarai frasa dan yang dapat dikaitan dengan bidang keusahawanan atau perniagaan dalam BAR 3102: 415 . Terdapat juga jurang perbezaan yang agak ketara antara jumlah halaman setiap satu unit. Jumlah unit dan halaman yang dimuatkan mampu dikendalikan dalam tempoh 14 minggu atau 42 jam. Unit 2.زﺑﺎﺋﻦ‬Dua perkataan seerti ‫ﺗﻜﻔﻞ/ ﺿﻤﻦ‬ (insuran/jaminan) didapati sekali sahaja iaitu dalam halaman 60. Ke empat-empat kosat kasa tersebut tidak berulang lagi di mana-mana halaman lain. namun terdapat 1 sahaja frasa yang dapat dikaitkan dengan bidang keusahawanan atau perniagaan iaitu frasa ‫( إدارة اﻷﻋﻤﺎل اﻟﺘﺠﺎرﯾﺔ‬pengurusan aktiviti perniagaan). Judul-judul bagi ke enam-enam unit yang dimuatkan di dalam buku ini kesemuanya berkonsepkan keagamaan kecuali unit pertama yang berlatarkan komunikasi. Terdapat satu judul sahaja yang berkonsepkan keagamaan iaitu unit pertama. 3. Di halaman 37. Buku 2 (BAR 3102) terdapat sedikit perbezaan dari sudut judul-judul bagi ke enamenam unit yang dimuatkan di dalamnya. Jika frasa tersebut jumlahnya satu sahaja dalam BAR 3102 tetapi peningkatan mendadak berlaku sehingga 31 frasa dalam BAR 3102. tetapi kemunculan kosa kata ini seperti kosa kata-kosa kata lain sebelum ini yang hanya muncul sekali sahaja. ekonomi atau perniagaan manakala unit 6 berlatarkan komunikasi. Terdapat kosa kata tambahan dalam ruang penyendal halaman 27 yang boleh dikaitkan dengan keusahawana iaitu ‫( ﺳﻮق‬pasaran). 4 dan 5 pula berkonsepkan pekerjaan. Terdapat perbezaan yang ketara antara jumlah frasa atau ayat yang berkaitan keusahawanan dan perniagaan dalam buku BAR 3102 dengan BAR 2102.Kemahiran keusahawanan ‫اﻟﺒﺤﺚ ﻋﻦ اﻟﻌﻤﻞ‬ ‫اﻷزﻣﺔ اﻻﻗﺘﺼﺎدﯾﺔ: ﻣﺸﻜﻼﺗﮭﺎ وﻣﻌﺎﻟﺠﺘﮭﺎ‬ ‫اﻹﻧﺘﺮﻧﺖ: إﯾﺠﺎﺑﯿﺎﺗﮭﺎ وﺳﻠﺒﯿﺎﺗﮭﺎ‬ Analisa Dan Perbincangan Deskripsi di atas menunjukkan buku BAR 2102/2103 memiliki saiz dan jumlah halaman yang sesuai. Dua kosa kata yang berasal daripada akar kata yang sama didapati di halaman 22. judul atau perbincangan tertentu dengan pantas. Keduadua kosa kata tersebut ialah ‫( زﺑﻮن‬pelanggang) dan pluralnya ‫ . Meskipun buku yang menjadi subjek kajian direka untuk pelajar-pelajar Fakulti Pengurusan dan Muamalah. Frasa tersebut dapat dikesan pada halaman 4 dan tidak berulang di lain-lain halaman. terdapat satu ayat sahaja dalam latihan kemahiran bahasa halaman 39: ‫( ﯾﻌﻠﻖ أﺻﺤﺎب اﻟﺪﻛﺎﻛﯿﻦ ﻋﺒﺎرات اﻟﺘﮭﻨﺌﺔ ﺑﺪﺧﻮل ﺷﮭﺮ رﻣﻀﺎن‬pemilik kedai-kedai runcit menggantung ungkapan tahniah sempena ketibaan bulan Ramadhan) –pelajar dikehendaki menambah kata kerja ‫ ﯾﻌﻠﻖ‬ditempat kosong-. sebagai contoh perbezaan antara jumlah halaman unit 6 hampir 100% lebih besar berbanding unit 3. Beberapa halaman penting seperti senarai kandungan buku tidak dimuatkan mungkin menyulitkan pengguna untuk mengesan tajuk.

‫80 ‪Prosiding SKIKS‬‬

‫‪Frasa/ ayat‬‬ ‫ﺗﺼﺪﯾﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت‬ ‫أﻧﺘﺠﮭﺎ اﻟﻤﺼﻨﻊ‬ ‫اﻗﺘﺼﺎد اﻟﺪوﻟﺔ‬ ‫اﻟﺒﻨﻚ اﻹﺳﻼﻣﻲ‬ ‫ﺗﻨﻤﯿﺔ اﻗﺘﺼﺎد‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺎﻟﯿﺔ‬ ‫ﺻﺮف اﻷﻣﻮال‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت ﺗﻤﻮﯾﻠﯿﺔ‬ ‫أﻣﻨﺎء اﻻﺳﺘﺜﻤﺎر‬ ‫دﻓﺎﺗﺮ اﻻدﺧﺎر‬ ‫إﯾﺪاع أﻣﻮال‬ ‫دﻓﻊ ﺑﻌﺾ اﻟﻔﺎﺗﻮرات‬ ‫ﺣﺴﺎب اﻟﺘﻮﻓﯿﺮ‬ ‫اﻟﺸﺮاء ﺑﺎﻟﺘﻘﺴﯿﻂ‬ ‫اﻷﻋﻤﺎل اﻟﺘﺠﺎرﯾﺔ‬ ‫ﻋﻨﺎﺻﺮ اﻟﺮﺑﺎ‬ ‫ﯾﺴﺘﺜﻤﺮ أﻣﻮال‬ ‫اﻟﺘﺼﺮف اﻹﺳﻼﻣﻲ‬ ‫ﺻﻨﺪوق اﻟﻨﻘﺪ اﻟﺪوﻟﻲ‬ ‫اﻟﺒﻨﻚ اﻟﺪوﻟﻲ‬ ‫اﻷزﻣﺔ اﻻﻗﺘﺼﺎدﯾﺔ‬ ‫اﻻﻗﺘﺼﺎد اﻹﺳﻼﻣﻲ‬ ‫اﻟﻤﻮارد اﻟﻤﺎدﯾﺔ‬ ‫اﻟﺤﺎﺟﺎت اﻹﻧﺴﺎﻧﯿﺔ‬ ‫اﻟﻤﺼﺮف اﻹﺳﻼﻣﻲ‬ ‫اﻟﻌﻤﻠﺔ اﻟﻤﺎﻟﯿﺰﯾﺔ‬ ‫ﻏﻼء أﺛﻤﺎن‬ ‫ﻣﻨﻈﻤﺔ اﻟﺘﺠﺎرة اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﺔ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﺔ ﺗﺠﺎرة ﺣﺮة‬ ‫ﻣﻨﺘﺪى اﻟﺘﻌﺎون اﻻﻗﺘﺼﺎدي ﻵﺳﯿﺎ وﻣﻨﻄﻘﺔ اﻟﮭﺎدي‬

‫‪Halaman‬‬ ‫01‬ ‫01‬ ‫21‬ ‫32/02/91/51‬ ‫51‬ ‫12/91/61‬ ‫61‬ ‫61‬ ‫42/61‬ ‫42/61‬ ‫42/71‬ ‫71‬ ‫81‬ ‫91‬ ‫12‬ ‫32‬ ‫62‬ ‫63‬ ‫63‬ ‫63‬ ‫63‬ ‫63‬ ‫63‬ ‫73‬ ‫14‬

‫614‬

Kemahiran keusahawanan

58 58 63 63 63 Peningkatan ketara juga terdapat pada kosa kata yang dimuatkan dalam BAR 3102 berbangding BAR 2102. Terdapat 36 kosa kata yang boleh dikaitkan dengan bidang keusahawanan atau perniagaan. Kosa kata tersebut adalah seperti berikut: ‫( ﺗﺮوﯾﺞ‬hlm. 8/12), ‫( اﻟﺘﺠﺎر‬hlm. 10), ‫( اﻟﺘﺴﻮق‬hlm. 12), ‫( إﯾﺪاع‬hlm. 15/19), ‫( اﻟﻘﺮض‬hlm. 15/24), ‫اﻻﺳﺘﺜﻤﺎر‬ (hlm. 15/21/22/24/27/36), ‫( ﺻﺮف‬hlm. 15), ‫( ﺗﺄﻣﯿﻦ‬hlm. 15), ‫( ﻣﺼﺮف‬hlm. 16/22/40/49), ‫( اﻹدﺧﺎر‬hlm. 16/19/24/27), ‫( اﻟﻤﻀﺎرﺑﺔ ,)81/61( ﻣﻌﺎﻣﻼت‬hlm. 16/18/20/24), ‫( اﻟﻤﺘﺎﺟﺮة ,)42/02/81/61( اﻟﻤﺮاﺑﺤﺔ‬hlm. 16/18/24), ‫( اﻟﻮداﺋﻊ‬hlm. 16), ‫( ﻣﺘﺎﺟﺮات‬hlm. 16/18), ‫( ﻛﻔﺎﻟﺔ‬hlm. 19), ‫( اﻧﺴﺤﺎب ,)91( ﺿﻤﺎن‬hlm. 19), ‫( اﺳﺘﮭﻼك‬hlm. 19), ‫( اﺗﻔﺎق‬hlm. 19), ‫( ﻋﻘﺪ‬hlm. 19), ‫( اﻟﺘﺎﺟﺮ‬hlm. 26/33), ‫( دﻛﺎن‬hlm. 29/32/33), ‫ﺑﻀﺎﻋﺔ‬ (hlm. 29/32), ‫( اﻟﺘﺠﺎر‬hlm. 29/32/33), ‫( ﻣﻔﻠﺲ‬hlm. 29/33), ‫( ﺧﺴﺮ‬hlm. 33), ‫( اﻟﺘﻌﺎون‬hlm. 35), ‫( اﺣﺘﻜﺎر‬hlm. 36), ‫( اﻟﺮأﺳﻤﺎل/ﯾﺔ‬hlm. 36), ‫( اﻟﻤﯿﺰاﻧﯿﺔ‬hlm. 37), ‫( اﻹﻋﻼن‬hlm. 40), ‫( ﻣﻨﺘﺠﺎت‬hlm. 57/58), ‫( اﺳﺘﻮرد‬hlm. 61), ‫( اﻟﺘﺠﺎرة‬hlm. 61/65). Terdapat beberapa ayat dalam unit 2 yang boleh diklasifikasikan sebagai elemen pembantu kepada kemahiran keusahawan kategori mesti. Kemahiran keusahawanan kategori ini sering dikaitkan dengan kebolehan mengenal pasti peluang perniagaan. Ayat-ayat berikut setidaktidaknya memapar dan menggalakkan supaya pelajar menceburi bidang keusahawanan: ‫ :ﯾﻨﺒﻐﻲ ﻷﻓﺮاد اﻟﻤﺠﺘﻤﻊ اﻟﺘﺸﺠﯿﻊ ﻋﻠﻰ اﻻﺳﺘﺜﻤﺎر ﻓﻲ اﻟﺒﻨﻚ اﻹﺳﻼﻣﻲ‬gesaan supaya berlabur di bank Islam seharusnya berlaku dan memberi ruang kepada semua anggota masyarakat (hlm 22). ‫ :ﺟﺎھﺪ ﻛﻞ ﺷﻌﺐ ﻓﻲ ﺗﺄﻣﯿﻦ اﻟﺒﻼد اﺳﺘﻘﺮار اﻗﺘﺼﺎدھﺎ‬keseluruhan rakyat telah berusaha kea rah mengekalkan keamanan negara dan kesejahteraan ekonomi (hlm. 23). ‫ :ﺗﺤ ّث ﻣﻮﻇﻒ اﻟﺒﻨﻚ اﻹﺳﻼﻣﻲ ﻣﻊ ذي ﻣﺎل ﻋﻦ أھﻤﯿﺔ اﻻﺳﺘﺜﻤﺎر واﻹدﺧﺎر‬pegawai bank itu bercakap dengan ‫ﺪ‬ pemunya harta tentang kepentingan pelaburan dan menabung. Petikan utama dalam unit 3 mengandungi nilai dan semangat keusahawanan yang tinggi. Kandungan petikan tersebut menceritakan satu peristiwa buruk menimpa ke atas seorang peniaga, lantas rakan-rakannya tampil membantu dan akhirnya pengusaha tersebut memulakan usahanya untuk menjadi seorang usahawan yang berjaya (hlm. 30): ‫اﻟﺘﻌﺎون ﺑﺎﻟﻤﺎل واﻟﻌﻤﻞ ﻻ ﺑﺎﻷﻗﻮال‬ ‫ﺣﻜﻲ أن ﺣﺮﯾﻘ ً دﻣﺮ دﻛﺎن أﺣﺪ اﻟﺘﺠﺎر وﺧﺴﺮ ذﻟﻚ اﻟﺘﺎﺟﺮ ﻛﻞ ﻣﺎ ﯾﻤﻠﻚ ﻣﻦ ﺑﻀﺎﻋﺔ‬ ‫ﺎ‬ ‫وأﺻﺒﺢ ﻣﻔﻠﺴ ً ﻻ ﯾﻌﺮف ﻛﯿﻒ ﯾﺒﺪأ ﻋﻤﻠﮫ ﻣﻦ ﺟﺪﯾﺪ. ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ أﺻﺪﻗﺎﺋﮫ ﻣﻦ اﻟﺘﺠﺎر‬ ‫ﺎ‬ ‫وأﻇﮭﺮوا أﺳﻔﮭﻢ وﺣﺰﻧﮭﻢ ﻋﻠﻰ ﻣﺎ أﺻﺎب أﺧﺎھﻢ. وﻛﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﮭﻢ ﺗﻜﻠﻢ ﺑﻜﻼم ﻃﻮﯾﻞ‬ ‫ﻋﺮﯾﺾ. وﻗﺎم ﺗﺎﺟﺮ ﺛﺎن ﺑﯿﺪه ﻛﯿﺲ وﻗﺎل: إﻧﻲ أﺷﺎرك أﺧﻲ ﻓﻲ ﻣﺼﺎﺑﮫ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﻤﺎﺋﺔ‬ ‫رﯾﻨﺠﯿﺐ، وﻗﺎل ﻟﻤﻦ ﺑﺠﻮاره: وأﻧﺖ ﺑﻜﻢ ﺗﺸﺎرك؟ ﻗﺎل: ﺑﺜﻼﺛﻤﺎﺋﺔ رﯾﻨﺠﯿﺖ، وﻗﺎل‬ ‫اﻵﺧﺮ: ﺳﺄﺳﺎﻋﺪه ﻋﻠﻰ اﻟﺒﺤﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﻜﺎن اﻟﺠﺪﯾﺪ. وﺑﺪأ اﻟﺘﺠﺎر ﺑﻤﺴﺎﻋﺪة ﺻﺪﯾﻘﮭﻢ‬ ‫وﺟﻤﻌﻮا ﻟﮫ ﻣﺎ ً ﯾﻜﻔﯿﮫ ﻟﻠﺒﺪاﯾﺔ ﺑﺎﻟﺘﺠﺎرة ﻣﻦ ﺟﺪﯾﺪ. ھﻜﺬا ﺗﻜﻮن اﻟﻤﺴﺎﻋﺪة ﺑﺎﻟﻤﺎل‬ ‫ﻻ‬ .‫واﻟﻌﻤﻞ وﻟﯿﺲ ﺑﺎﻷﻗﻮال‬

417

Prosiding SKIKS 08

Petikan utama unit 4 pula mengandungi elemen yang boleh merangsang para pelajar supaya merebut peluang pekerjaan. Perenggang terakhir petikan itu menceritakan watak utama (Omar) bergegas ke cyber cafe’, mengunjungi web site yang menawarkan pekerjaan, memuat turun borang dan seterusnya mengisi borang tersebut: ‫أﺳﺮع ﻋﻤﺮ إﻟﻰ ﻣﻘﮭﻰ اﻹﻧﺘﺮﻧﯿﺖ، وﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮﻗﻊ اﻟﻤﺸﺎر. وﺟﺪ ﻋﻤﺮ اﻻﺳﺘﻤﺎرة ﻓﻲ‬ ‫ذﻟﻚ اﻟﻤﻮﻗﻊ وﻗﺎم ﺑﻄﺒﺎﻋﺘﮭﺎ. أﻣﻸ ﻋﻤﺮ اﻻﺳﺘﻤﺎرة ﺛﻢ أرﺳﻠﮭﺎ إﻟﻰ اﻟﺠﮭﺔ اﻟﻤﻌﻨﯿﺔ ﻣﻊ‬ .‫اﻟﻤﺘﻄﻠﺒﺎت اﻷﺧﺮى اﻟﻤﻄﻠﻮﺑﺔ‬ Kesimpulan Buku BAR2102/BAM2103 mengandungi hanya 6 kosa kata, 1 frasa dan 1 ayat sahaja yang dapat dikaitkan dengan bidang keushawanan atau perniagaan. Elemen bertaraf kemahiran keusahawanan kategori mesti (must have) berhubung kebolehan mengenal pasti peluang perniagaan, tidak didapati. Elemen-eleman bertaraf kemahiran keusahawanan kategori tambahan (good to have) seperti kebolehan merangka perancangan perniagaan, kebolehan membina, meneroka, merebut peluang pekerjaan dan perniagaan atau kebolehan bekerja sendiri, kewujudannya sudah tentu amat sukar diperolehi. Pindaan perlu dibuat terhadap kandungan buku tersebut khususnya pemilihan serta penambahan kosa kata, frasa dan ayat yang sesuai dalam konteks keusahawanan atau perniagaan. Oleh kerana buku ini disusun khas untuk para pelajar di Fakulti Pengurusan dan Muamalah, contoh-contoh situasi yang ada kaitan dengan kehidupan dan pengkhususan pelajar dapat membantu mereka mempertingkatkan minat dan kemahiran bahasa. Justeru, pendekatan, reka bentuk buku serta kaedah penyampaiannya yang memenuhi keperluan dan bersifat mesra pelajar seharusnya dititikberatkan. Buku BAR 3102 pula mengandungi 31 frasa dan 36 kosa kata yang boleh dikaitkan dengan bidang keusahawanan atau perniagaan. Buku ini dicadangkan supaya dapat disamaratakan taburan frasa-frasa dan kosa kata – kosa dalam setiap unit, atau dapat diperbanyakkan lagi petikan yang mengandungi nilai-nilai murni seperti kesetiaan persahabatan atau elemen-elemen lain seperti mengintai dan mengenal pasti peluang perniagaan, merebut peluang pekerjaan dan perniagaan atau kebolehan bekerja sendiri. Rujukan Atan Long. 1980. Pedagogi Kaedah Am Mengajar. Selangor: Fajar Bakti Sdn. Bhd. Ab Halim. 2003. Buku Teks Bahasa Arab di Malaysia: Antara Teori Pengajaran dan Realiti, dalam Prosiding Wacana Pendidikan Islam Siri 3. Bangi: Fakulti Pendidikan UKM. Muhammad Haron Husaini. 2007. Tahlil Kutub Ta’lim al-Lughah al-Arabiah bi al-Muassasat alIslamiah al-Ulya al-Khassah. Tesis Phd. Fakulti Pendidikan, Universiti Malaya. KUIS. 2008. Formula 7K 7Kemahiran Insaniah, Risalah edaran sempena pelancaran formula 7K. Auditorium KUIS, 26 Mac 2008. Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia. 2006. Modul Pembangunan Kemahiran Insaniah (Soft Skills) untuk Institusi Pengajian Tinggi Malaysia. Serdang: Penerbit Universiti Putra Malaysia. Muhammad Haron Husaini Pusat Penyelidikan dan Pembangunan (R&D) Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS) Khairul Anuar Ahmad Fakulti Pengurusan & Muamalat (FPM) Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor (KUIS)

418

Moore. Kemahiran ini boleh dinamakan sebagai Kemahiran Generik Usahawan (KGU) dan dalam konteks usahawan Malaysia. Madura. 2008). kosmetik. Zimmerer & Scarborough. Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi (MECD) telah berjaya melahirkan lebih 20. Sebagai cadangan. ia boleh dianggap sebagai kemahiran asas yang mesti dikuasai oleh usahawan dalam menjalankan perniagaan. Oleh itu. Umum juga telah mengetahui bahawa dalam tempoh dua tahun sejak pelancaran program Gerak Usahawan pada tahun 2005. Kata kunci : kemahiran generik. Analisis secara kualitatif telah dibuat terhadap transkripsi temu bual dan tema utama hasil temu bual telah dikategorikan mengikut domain KeGUM. pemerhatian dan analisis dokumentasi. usahawan perlu menguasai pelbagai kemahiran dan terus meningkatkan penguasaan kemahiran yang dimiliki. 2005).000 usahawan yang menjalankan pelbagai bidang perniagaan termasuklah perniagaan makanan dan minuman. Kemahiran ini sejajar dengan harapan Kerajaan untuk memiliki modal insan yang dapat menyumbang kepada pembangunan ekonomi negara. kemahiran yang telah dikenal pasti dianggap oleh para usahawan sebagai elemen wajib dikuasai dan ditambahbaik untuk menjamin daya tahan perniagaan. & Palich. pemasaran dan kewangan. perabot. perkhidmatan. Kemahiran ini diperlukan untuk memastikan usahawan dapat bertahan. 2006. insurans. usahawan makanan Pengenalan Tujuan utama usahawan membuka perniagaan ialah untuk memaksimumkan keuntungan di samping terus berusaha untuk mengembangkan perniagaan (Longenecker. 2007. usahawan yang menjalankan perniagaan makanan di sebuah kawasan perbandaran di utara Malaysia telah dikaji dan kutipan data telah dibuat melalui temu bual semi struktur ke atas lima orang usahawan yang terlibat menguruskan lima cawangan perniagaan berkenaan. perniagaan berkembang dan terus mencapai kejayaan. Petty. memiliki kemahiran keusahawanan dilihat menjadi semakin penting dalam arus perubahan dunia keusahawanan masa kini (van Gelderen. Walaupun kajian ini adalah merupakan kajian kes dan tidak boleh digeneralisasikan kepada semua usahawan. Untuk menubuh dan seterusnya mengurus perniagaan. setiap usahawan yang telah menceritakan langkah-langkah yang perlu dilakukan untuk menjamin mereka terus berdaya saing dan bertahan dalam suasana perniagaan yang semakin kompetitif. Ketiga-tiga domain iaitu membuat keputusan pengurusan perniagaan. satu kerangka model KeGUM disarankan sebagai panduan usahawan Malaysia.Kemahiran keusahawanan MEMBANGUNKAN KEMAHIRAN GENERIK USAHAWAN MALAYSIA (KeGUM): SATU KAJIAN KES KE ATAS USAHAWAN MAKANAN Soaib Asimiran & Rosnani Jusoh Abstrak: Kemahiran generik dalam menjalankan perniagaan merupakan elemen asas yang mesti dikuasai oleh seseorang usahawan yang meliputi tiga domain utama iaitu kemahiran dalam pembuatan keputusan pengurusan perniagaan. jualan langsung. pertanian dan francais (Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi. Kajian ini telah dijalankan bagi mencapai dua objektif iaitu: untuk mengenal pasti kemahiran generik yang dimiliki usahawan Malaysia (KeGUM) dan menjejak pengalaman yang dilalui usahawan bagi mengukuhkan penguasaan KeGUM. Dengan menggunakan pendekatan kualitatif melalui temubual mendalam. 419 . pemasaran dan kewangan disenaraikan sebagai kemahiran mesti di kalangan usahawan yang ditemu bual dan bagi mengukuhkan penguasaan dalam domain berkenaan. Kertas ini akan membincangkan mengenai kemahiran asas yang mesti dimiliki usahawan apabila mereka menceburkan diri dalam dunia perniagaan. 2007).

Prosiding SKIKS 08 Kemahiran Keusahawanan Dalam Perniagaan Van Gelderen (2007) menakrifkan kemahiran keusahawanan sebagai kebolehan yang diterjemahkan dalam kelakuan atau tindakan seseorang usahawan. 5. kemahiran pembuatan keputusan pengurusan perniagaan melibatkan hal ehwal pengurusan keseluruhan perniagaan. mengurus perniagaan. 4. menyelesai masalah secara kreatif dan mengurus stress yang semuanya dianggap sebagai kemahiran asas dalam pengurusan perniagaan. Domain Pengurusan Domain pertama ialah kemahiran pengurusan. mengenal pasti peluang. mengurus masa. Kemahiran ini merangkumi kemampuan untuk memulakan perniagaan baru. Menurut pandangan mereka. 2006). Secara ringkasnya. Secara amnya kemahiran yang disenaraikan perlu mampu menjawab soalan-soalan berikut: 1. kemahiran-kemahiran asas ini perlu dimanifestasikan dalam aktiviti seharian seseorang usahawan untuk menjamin sustainability perniagaan yang dijalankan. 3. pemasaran melibatkan kos pemasaran dan yang berkaitan dengannya manakala kewangan pula merangkumi semua aspek yang berkaitan dengan pengendalian sumber kewangan perniagaan. 420 . Petty & Palich. Zaidatol Akmaliah (2007) telah menerangkan lebih 15 perkara asas yang perlu ditanya oleh bakal usahawan dengan menjalankan analisis kemahiran keusahawanan. Madura (2007) dan Zimmerer & Scarborough (2005) menerangkan bahawa kemahiran pembuatan keputusan pengurusan perniagaan adalah kemahiran utama yang melibatkan pembuatan keputusan mengenai penggunaan sumber manusia atau modal insan dan lain-lain sumber untuk digunakan dalam perniagaan. Apakah barangan atau keluaran yang akan dihasilkan dan dijual oleh perniagaan? Apakah jenis peralatan yang diperlukan untuk menghasilkan produk perniagaan? Berapa ramaikah pekerja yang diperlukan? Apakah sumber utama yang mesti diproses untuk menghasilkan produk yang akan dijual? Bagaimana semua sumber yang ada akan dapat digabungkan bagi memastikan bahawa matlamat perniagaan dapat dicapai? Dalam aktiviti penyelarasan pengurusan perniagaan pula terdapat empat aktiviti penting yang perlu dilaksanakan iaitu merancang. pusingan pengurusan ini dapat digambarkan seperti Rajah 1 di bawah. memimpin dan mengawal aktiviti perniagaan (Longenecker. jujur dan tekun bagi mencapai objektif perniagaan. 2. Moore. Proses merancang adalah aktiviti pertama yang akan dijalankan untuk menentuarahkan aktiviti perniagaan supaya selari dengan matlamat organisasi. membuat keputusan. berkomunikasi dengan baik. Secara ringkas. pemasaran dan kewangan. menyelaras. Akhirnya. penyusunan dan penggunaan semua sumber perniagaan mampu menghasilkan produk atau keluaran yang dapat memenuhi kehendak pelanggan. usahawan juga perlu mampu mengadakan pemantauan secara berterusan ke atas prestasi perniagaannya supaya pencapaian semua objektif perniagaan dapat diukur. usahawan wajar membimbing dan memotivasikan pekerja bawahannya supaya pekerja akan sentiasa terdorong untuk bekerja dengan bersungguh-sungguh. Madura (2007) dan Zimmerer & Scarborough (2005) pula telah menggariskan kemahiran asas dalam perniagaan yang meliputi tiga domain utama iaitu kemahiran pembuatan keputusan pengurusan perniagaan. Ini diikuti dengan aktiviti penyelarasan dan usahawan yang mempunyai kemahiran akan dapat menentukan bahawa pengumpulan. Sebagai pemimpin pula. Di samping itu.

Selain itu.Kemahiran keusahawanan Merancang Memantau Menyelaras Memimpin Rajah 1: Pusingan pengurusan perniagaan Domain Pemasaran Domain kedua kemahiran yang disenaraikan oleh Madura (2007) ialah kemahiran pemasaran. 2007. Pelbagai kaedah pemasaran perlu dicuba dalam perniagaan lebih-lebih lagi dengan terdapatnya perkembangan pesat dalam teknologi maklumat. 1998). menentukan harga. usahawan juga perlu pandai membaca strategi pesaing supaya perniagaan dapat mengambil langkah yang lebih ke hadapan berbanding pesaing. Barangan pula tidak sepatutnya dipasarkan dengan menggunakan satu kaedah sahaja. Petty dan Palich (2006). 2006). Empat aktiviti utama dalam domain ini ialah membangunkan produk. Sasaran pasaran harus ditentukan dengan bijak di samping tidak berbelanja berlebihan untuk pengiklanan. Harga jualan mestilah kompetitif dan dapat membawa pulangan yang diharapkan oleh perniagaan. Pengurusan kewangan melibatkan aktiviti seperti mendapatkan modal serta sumber kewangan untuk memulakan perniagaan. Scarborough & Zimmerer. persekitaran ekonomi. Pertamanya. membuat pembayaran. persekitaran sosial dan budaya. dan persekitaran persaingan kerana semua faktor ini boleh memberikan kesan kepada perniagaan (Zaidatol Akmaliah & Habibah. pilihan jenis pinjaman yang akan dibuat perlu dilakukan iaitu sama ada usahawan patut membuat pinjaman jangka pendek atau jangka panjang. kemahiran dalam mempromosikan barangan melalui pelbagai kaedah amat penting untuk usahawan memberitahu pengguna mengenai keluarannya dan seterusnya bagi mempengaruhi pengguna supaya membeli keluaran yang disediakan oleh perniagaan. Menurut Longenecker. persekitaran teknologi. Pengetahuan mengenai keperluan dan kehendak pengguna adalah signifikan supaya usahawan dapat menyediakan barangan atau perkhidmatan yang memenuhi kehendak atau keperluan pelanggan dan dalam masa yang sama produk yang dijual atau perkhidmatan yang diberikan sampai kepada pelanggan atau pengguna. Persekitaran pemasaran juga perlu mengambil kira faktor lain seperti persekitaran politik dan perundangan. perlukah usahawan memulakan perniagaan dengan meminjam atau menggunakan simpanan sendiri? Seterusnya jika perlu meminjam. Domain Kewangan Kemahiran pengurusan kewangan adalah domain ketiga. mempromosikan dan mengedarkan produk atau perkhidmatan perniagaan. mengutip hasil jualan. Harga yang rendah mungkin membawa tanggapan bahawa barangan mempunyai kualiti yang kurang baik manakala jika harga terlalu tinggi mungkin tidak dapat menarik pelanggan untuk membelinya. Moore. 421 . menambah pelaburan dan merancang masa depan perniagaan (Madura. meramal jualan.

Objektif Dan Persoalan Kajian Kajian ini mempunyai dua objektif iaitu: 1. 3. Pandangan van Galderen (2007) memberikan dua pendekatan untuk menjalankan kajian mengenai kemahiran keusahawanan iaitu pertama untuk menjawab persoalan “Apakah kemahiran penting yang mesti dikuasai?” iaitu dengan menjalankan kajian literatur dan menanyakan kepada usahawan dalam usaha menyenaraikan kemahiran yang dimaksudkan. Terdapat tiga soalan utama yang ingin dijawab melalui kajian ini iaitu: 1. Moore. 2. Setiap pergerakan kewangan perniagaan memerlukan penelitian dan dengan yang demikian amat wajar jika kajian ini dapat dijalankan untuk mengetahui samada usahawan-usahawan yang dikaji menguasai aspek pengurusan kewangan dan seterusnya menjejak bagaimana pula mereka meningkatkan kemahiran yang dimiliki. 2006). Oleh itu. Pendekatan kedua.Prosiding SKIKS 08 Selain itu. Bagi mencapai tujuan kajian ini. Apakah sebab utama usahawan menceburkan diri dalam perniagaan? Apakah kemahiran yang mesti dikuasai usahawan? Bagaimanakah usahawan menambah baik kemahiran yang dimiliki? 422 . kemahiran untuk menjalankan analisis kewangan setiap potensi perniagaan yang ingin diceburi akan dapat membantu usahawan membuat pelaburan yang betul. 2. Untuk mengenal pasti jenis-jenis kemahiran asas perniagaan yang dimiliki usahawan. Pada peringkat awal. temu bual telah dijalankan ke atas lima orang usahawan yang menguruskan perniagaan makanan di sebuah kawasan perbandaran di utara Malaysia. mengurus sumber kewangan dengan cekap dan efisien menjadi semakin kritikal kepada perniagaan yang dijalankan. Untuk menjejak langkah-langkah yang diambil bagi meningkatkan penguasaan kemahiran yang dimiliki usahawan. Kajian ini telah mengguna pakai pendekatan pertama yang disarankan oleh van Galderen iaitu untuk mengetahui apakah kemahiran asas yang mesti dikuasai usahawan dan seterusnya untuk mengetahui apa yang mereka lakukan untuk meningkatkan kemahiran yang dimiliki. 2006). Kajian Ke Atas Usahawan Malaysia Kajian ini telah dijalankan untuk mencapai dua objektif iaitu: untuk mengenal pasti kemahiran generik yang dimiliki usahawan Malaysia dan menjejak pengalaman yang dilalui usahawan bagi mengukuhkan penguasaan dalam domain utama kemahiran usahawan. ialah untuk menjawab persoalan “Apakah kemahiran yang berkaitan dengan kejayaan perniagaan?” iaitu dengan menilai hubungan kemahiran terhadap kejayaan perniagaan serta kerjaya sebagai seorang usahawan. Petty & Palich. untuk memulakan perniagaan misalnya terdapat beberapa pilihan seperti memulakan perniagaan sendiri atau membeli perniagaan sedia ada atau meneruskan perniagaan keluarga atau pun memulakan perniagaan francais (Longenecker. Setiap opsyen melibatkan penggunaan sumber kewangan. Banyak perniagaan telah menghadapi masalah dalam pengurusan kewangan (Scarborough & Zimmerer.

setiap sesi telah dirakamkan dan hasilnya telah ditulis semula bagi membolehkan analisis kualitatif seperti yang diterangkan oleh Creswell (2005). Beliau telah mula bekerja sebaik tamat 423 . ada kemungkinannya untuk ditemui suatu kesimpulan yang boleh diguna pakai bagi membentuk satu kerangka umum mengenai kemahiran generik usahawan Malaysia. kemahiran menulis dan kemahiran mengira kerana kajian ini memberikan tumpuan kepada kemahiran asas untuk menjalankan perniagaan. Maklumat yang diperlukan lebih mudah untuk diperolehi kerana temu bual secara mendalam akan dapat mencungkil banyak maklumat serta pandangan sebenar responden yang lazimnya sukar diperolehi melalui penggunaan soal selidik. Satu kemahiran yang penting bagi perniagaan makanan ialah kemahiran memasak kerana inilah yang menjadi tunggak kepada perkembangan perniagaan. Pewaris sulung kepada perniagaan (Usahawan 1) ini ialah anak sulung daripada enam beradik anak kepada pengasas perniagaan ini. Usahawan 3 menceritakan bahawa sejarah keluarga telah membuatkannya menceburkan diri ke dalam perniagaan ini. Hasil temu bual menunjukkan bahawa perniagaan ini lebih mirip kepada perniagaan warisan keluarga. beliau telah terlebih dahulu bekerja selama tujuh tahun di sebuah restauran makanan segera yang popular di negara ini. pengalaman adalah penting. Apabila ditanya mengenai idea perniagaan ini Usahawan 1 telah menjelaskan bahawa keadaan hidup bapanya telah membuatkannya ingin membuka perniagaan ketika mula berhijrah ke Malaysia pada tahun 1940an. Bagaimanapun. Kesesuaian soalan yang ditanya berdasarkan protokol soalan yang dibina dirujuk kepada pensyarah yang mempunyai kepakaran dalam bidang pendidikan keusahawanan dan perbandingan juga dibuat dengan saranan mengenai kemahiran keusahawanan oleh Madura (2007) dan Scarborough & Zimmerer (2006). sebelum beliau membuka perniagaannya. Kajian ini dijalankan kepada usahawan yang menjalankan perniagaan makanan. apakah kemahiran yang miliki. Penciptaan menu tersendiri hasil dari pengalaman bekerja sebagai tukang masak di restauran saudaranya telah menjadi titik tolak kepada perniagaan ini. Kesimpulan kajian hasil daripada dapatan adalah difokuskan kepada usahawan yang dikaji dan tidak dapat untuk digenerelisasikan kepada semua kumpulan usahawan. Soalan Kajian 1: Apakah Sebab Utama Usahawan Menceburkan Diri Dalam Perniagaan? Penghijrahan daripada negara asal ke Malaysia untuk membina penghidupan yang lebih baik merupakan satu perkara asas yang telah membawa kepada pembukaan perniagaan ini. Tema utama kepada hasil temu bual telah dikategorikan untuk menjawab persoalan-persoalan kajian ini. Kemahiran yang diterokai juga adalah berasaskan kepada kemahiran-kemahiran generik asas usahawan seperti yang diterangkan di bahagian awal dan tidak merangkumi kemahiran lain seperti kemahiran berfikir. manakala Usahawan 2 ialah adik kepada Usahawan 1. kebolehan membaca. Pengasas perniagaan ini berasal dari India dan telah berhijrah ke Malaya bersama bapa dan abangnya sekitar tahun 1940an. Oleh itu. Resepi itulah yang menjadi rahsia sehingga kini dan diakui oleh Usahawan 1 bahawa kunci utama kepada perniagaannya ialah kelainan kepada makanan yang dijualnya.Kemahiran keusahawanan Kaedah Kajian Kajian ini mengguna pakai pendekatan kualitatif melalui temu bual terhadap lima orang usahawan bagi mengetahui sebab utama usahawan menceburkan diri dalam perniagaan. dan apakah strategi yang diambil untuk meningkatkan kemahiran dalam menguruskan perniagaan mereka. Bagaimanapun. Setiap temu bual telah mengambil masa antara satu hingga satu setengah jam dan dengan kebenaran mereka yang ditemu bual. Miles & Huberman (1994) dan Strauss & Corbin (1998) dibuat. Usahawan 3 ialah cucu kepada pengasas perniagaan. Usahawan 4 dan Usahawan 5 ialah anak Usahawan 1. sekiranya kajian ini dijalankan kepada populasi usahawan yang menjalankan pelbagai aktiviti perniagaan lain.

” (Usahawan 3) Kesimpulannya. 424 .Prosiding SKIKS 08 peperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia dan mengakui bahawa semasa bersekolah lagi beliau telah terlibat membantu keluarganya berniaga. Kemahiran menguasai aspek pengurusan mesti dimiliki oleh usahawan. Walaupun telah diakui oleh usahawan yang ditemu bual bahawa tidak semua di kalangan mereka berminat untuk berniaga atas alasan telah menceburi bidang lain. warung terbuka dan restauran. mereka tetap merasakan bahawa perniagaan ini perlu diteruskan kerana ia adalah satu perniagaan yang mempunyai peluang untuk terus berjaya. Setiap satunya dibincangkan seperti dalam perenggan berikut. perniagaan ini yang merupakan perniagaan warisan keluarga yang telah dijalankan lebih daripada 50 tahun yang lalu. bagi mengekalkan pencapaiannya. Selain itu. belanja yang perlu ditanggung akan menjadi tinggi dan menjejaskan keuntungan perniagaan. Beliau menjelaskan bahawa : “Dari darjah satu lagi saya telah membantu keluarga berniaga sehinggalah sampai tingkatan lima. Dua jenis makanan yang menjadi teras kepada perniagaan ialah mee rebus dan rojak yang berkualiti yang sehingga kini masih terus menjadikan restauran-restauran yang diusahakan sebagai pilihan pengunjung. · Menjual produk berkualiti : Produk berkualiti menjadi teras kepada perniagaan ini. Ada premis perniagaan yang berkonsepkan warung atau kedai kecil. Kami dah diasaskan sejak dari kecil lagi untuk berniaga. Perkara pertama dalam konteks ini ialah untuk menentukan barangan yang ingin dijual oleh perniagaan yang dijalankan. Keputusan pengurusan secara langsung akan melibatkan kos perbelanjaan yang akan ditanggung oleh perniagaan dan menurut usahawan yang ditemui jika mereka tersilap membuat anggaran tentang perbelanjaan. kemahiran dalam aspek pemasaran dan kemahiran dalam pengurusan kewangan. Tempat perniagaan dijalankan terletak berhampiran dengan tempat yang menjadi tumpuan dan laluan orang ramai serta mudah untuk dikunjungi. Soalan kajian 2: Apakah Kemahiran Yang Mesti Dikuasai Usahawan? Kemahiran yang dimiliki usahawan yang ditemu bual telah dikategorikan sebagai kemahiran dalam pengurusan perniagaan. terdapat pelbagai bentuk premis perniagaan yang dimiliki oleh perniagaan ini. Ada enam (6) komponen utama dalam domain pengurusan yang diberikan perhatian oleh usahawan yang ditemu bual iaitu: · Memilih lokasi perniagaan yang strategik: Penentuan lokasi perniagaan amat penting kepada perniagaan dan usahawanusahawan yang ditemui dalam kajian ini mengakui bahawa salah satu faktor yang menyebabkan perniagaan ini bertahan adalah disebabkan oleh faktor lokasi perniagaan yang strategik untuk menjalankan perniagaan. Bagaimanapun. kemahiran memasak menjadi tunggak perkembangan perniagaan di samping resepi rahsia yang kekal turun temurun sehingga kini.

sabar dan rajin : Dalam konteks ini untuk menjadi pengurus yang baik usahawan perlu memiliki pertamanya pengalaman. Oleh itu. · Mengetahui undang-undang perniagaan : Pengurusan perlu mahir tentang undang-undang dan peraturan yang sedang berkuatkuasa. Walaupun mempunyai lima cawangan. promosi dan strategi perniagaan. mereka sentiasa terbuka kepada cadangan atau teguran daripada pelanggan yang datang dan sentiasa berusaha untuk memperbetulkan sebarang kesilapan atau kekurangan. Kemahiran kedua yang ada di kalangan usahawan yang ditemu bual ialah kemahiran mengurus pemasaran. · Menetapkan harga pada kadar kompetitif: Harga makanan perniagaan ini adalah berpatutan dan jika dibandingkan dengan pengusaha lain harganya dilihat kompetitif. · Memelihara hubungan baik dengan pelanggan: “Customer is always right”. itulah konsep yang menjadi cogan kata perniagaan yang dijalankan. 425 . Oleh itu.Kemahiran keusahawanan · Menghayati amalan agama : Penghayatan agama Islam menjadi nadi kepada pengurusan perniagaan ini dan usahawan-usahawan yang ditemui amat percaya dan yakin bahawa kejayaan perniagaan mereka adalah rezeki kurniaan Allah. kedua sabar dan ketiga rajin. Terdapat empat (4) komponen utama dalam domain pemasaran yang diamalkan oleh perniagaan ini iaitu harga. harga yang dikenakan di setiap cawangan adalah seragam yang bertujuan mengelakkan persaingan yang tidak sihat di antara cawangan-cawangan perniagaan ini. Pembayaran gaji pada waktunya. telah menjadi amalan kepada perniagaan ini untuk mengadakan majlis tahlil dan doa selamat di samping memberi sedekah. layanan. · Memelihara hubungan dengan pekerja : Pekerja disifatkan sebagai aset yang penting kepada perniagaan ini dan pengurusan yang baik dapat memelihara hubungan yang baik dengan pekerja yang bekerja di cawangan-cawangan perniagaan ini. caruman ke dalam skim Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) dan skim Pekerja Pertubuhan Keselamatan Sosial Malaysia (PERKESO) semuanya dilakukan oleh usahawan-usahawan yang ditemu bual. Setiap komponen berkenaan diterangkan di bawah ini. · Mempunyai pengalaman.

Para usahawan mengakui pada peringkat awal memang mereka tidak arif tentang selok belok perakaunan dan simpan kira tetapi kini telah faham mengenai kepentingannya serta sanggup mendapatkan khidmat firma perakaunan untuk memastikan semua urusan kewangan diselenggara dengan baik termasuklah untuk penyediaan penyata kewangan. Kemahiran mengurus kewangan adalah satu lagi kemahiran mesti di kalangan mereka. Soalan Kajian 3: Bagaimanakah Usahawan Menambah Baik Kemahiran Yang Dimiliki? Walaupun kajian mendapati bahawa para usahawan memiliki kemahiran-kemahiran yang disenaraikan serta dapat menguasainya dengan baik. pembayaran gaji dan imbuhan.Prosiding SKIKS 08 · Mempelbagai kaedah promosi : Promosi yang telah dilakukan termasuklah menerusi rencana dalam akhbar New Straits Times yang menceritakan mengenai kehebatan mee rebus dan rojak perniagaan yang telah menggelarkannya sebagai ‘The Best Mee in town’. Ada tiga (3) komponen utama dalam domain pengurusan kewangan iaitu komponen pengurusan akaun. · Mengukuhkan strategi penguasaan pasaran : Penguasaan pasaran dilakukan dengan membina hubungan atau networking dengan pelbagai golongan pelanggan yang datang ke cawangan-cawangan restauran ini. · Mengurus akaun : Mengurus akaun kewangan dengan baik adalah kunci kepada kejayaan mengurus kewangan perniagaan. Semuanya dibayar gaji yang bersesuaian dan yang paling penting menurut usahawan yang ditemu bual ialah bayaran gaji dibuat tepat pada masanya mengikut kadar yang berpatutan dengan kerja yang dijalankan. dari pemilik hinggalah pelayan restauran. dan pengurusan pendapatan jualan. · Mengurus hasil jualan : Kutipan jualan penting untuk diselenggara dengan betul dan jujur. · Mengurus pembayaran gaji : Pembayaran gaji adalah berasaskan kepada peranan dalam perniagaan. Bagaimanapun. kutipan jualan harian dilakukan oleh pengurus atau pemilik sendiri. Hasilnya terbukti apabila ramai golongan ternama termasuklah ahli politik serta pemimpin negara telah menikmati makanan yang disediakan. Dapatan adalah ditumpukan kepada kemahiran generik yang dimiliki oleh usahawan-usahawan yang ditemu bual sahaja. 426 . Oleh itu. namun tahap penguasaan yang dimiliki tidak dapat ditentukan melalui kajian ini. mereka telah menyatakan bahawa strategi dan langkah-langkah yang bersesuaian dan praktikal akan dan sedang diambil oleh perniagaan ini supaya kejayaan yang dikecapi setakat ini dapat dikekalkan.

· Pengalaman berniaga : Pengalaman amat dititik beratkan dan menjadi cita-cita usahawan supaya setiap ahli keluarga yang ingin meneruskan perniagaan ini bekerja dahulu di perniagaan ini dari peringkat awal lagi supaya dapat menimba pengalaman yang sesuai dengan alam perniagaan. perniagaan turut memastikan bahawa premis perniagaan mereka berhampiran dengan tempat untuk meletak kenderaan.Kemahiran keusahawanan Usahawan yang ditemui ingin terus meningkatkan kemahiran yang dimiliki. · Penyelidikan dan Pembangunan : Pengusaha yang ditemui telah menyebut tentang hasrat untuk membuat penyelidikan dan pembangunan kerana mereka bercita-cita ingin menjadikan produk yang dijual mempunyai kualiti global setanding dengan produk antarabangsa. · Penampilan premis perniagaan : Langkah-langkah akan terus diambil untuk menjamin penampilan premis yang menarik. · Penjagaan kualiti produk : Semua usahawan yang terlibat mengakui bahawa mereka perlu menguasai warisan resepi supaya kualitinya terjamin. Usahawan ingin meneruskan perniagaan ini dengan menurunkannya kepada generasi keluarga supaya perniagaan warisan ini akan diteruskan oleh generasi yang akan datang. bersih dan selesa di samping mengutamakan kebersihan makanan yang dijual. Hasil temu bual menunjukkan terdapat empat (4) komponen pengurusan yang menjadi fokus pengurusan iaitu: · Rancangan masa depan : Survival perniagaan ini bergantung kepada perancangan yang teliti. Kemahiran dalam mengurus pemasaran menerusi lima aktiviti utama akan diberikan tumpuan: · Customer is always right : Falsafah yang diamalkan pada masa sekarang yang melayan pelanggan dengan berkonsepkan customer is always right adalah menjadi pegangan perniagaan. 427 . · Lokasi strategik : Lokasi yang strategik adalah penting dan sebagai tambahan kepada kedudukan yang baik.

Secara umumnya. kemahiran dalam mengurus pendapatan perniagaan memberikan impak kepada prestasi keseluruhan perniagaan.Prosiding SKIKS 08 · Promosi : Untuk terus meningkatkan jualan. urusan berkaitan dengan kewangan sebolehbolehnya dikendalikan oleh ahli keluarga kerana amat sukar untuk mencari pembantu kedai yang benar-benar jujur apabila berurusan dengan kewangan. Harga yang ditetapkan juga boleh mendatangkan kesan kepada permintaan dan selepas jualan dibuat. Bagi mengurus kewangan pula dua langkah utama diambil bagi meningkatkan kemahiran: · Program anjuran Kerajaan : Mereka sentiasa menghadiri kursus kewangan sama ada anjuran MARA atau agensi Kerajaan lain. mereka berhasrat mempelbagaikan kaedah promosi perniagaan. Ini termasuklah untuk mengadakan laman web sendiri di samping mengadakan promosi menerusi majalah dan menyertai karnival pelancongan di seluruh negara. · Mengurus wang tunai : Seorang ahli keluarga sama ada isteri atau anak bertugas sebagai juru wang untuk mengurus kutipan harian. Dalam Rajah 2 juga. Menurut mereka. Mereka akan memastikan bahawa pelanggan sedia ada akan terus datang ke restauran mereka dan akan mengajak kenalan yang lain untuk datang. para usahawan telah menceritakan langkah-langkah yang perlu dilakukan untuk 428 . kami cuba menunjukkan ikatan yang penting di antara ketiga-tiga domain kemahiran yang dianggap sebagai kemahiran generik dan setiap domain mampu memberikan impak kepada permintaan terhadap produk. Dalam setiap domain tersebut terdapat elemen-elemen yang nyata telah dimiliki serta dikuasai oleh usahawan yang ditemu bual. Bagi mengukuhkan penguasaan dalam setiap domain berkenaan. Mereka juga sentiasa mendapat bimbingan daripada pegawai MARA dalam aspek kewangan. Rajah 2 menunjukkan perkaitan di antara tiga domain kemahiran yang diperlukan dengan komponen setiap domain dan kesannya kepada aktiviti perniagaan. Manakala pelanggan baru pula mereka akan memastikan bahawa pengalaman pertama datang ke restauran ini akan membuatkan mereka untuk kembali semula. kami telah cuba merumuskan kemahirankemahiran yang dimiliki usahawan yang ditemu bual dan mencadangkan satu kerangka dinamakan Model Kemahiran Generik Usahawan Malaysia (KeGUM). Model Kemahiran Generik Usahawan Malaysia (KeGUM) Hasil daripada kajian yang dijalankan. usahawan yang ditemu bual telah menceritakan mengenai ikatan yang perlu ada di antara komponen-komponen berkaitan bermula dari penentuan barangan yang ingin dijual kerana pemilihan yang betul mengenai produk yang dijual boleh mempengaruhi permintaan pelanggan. jualan dan pendapatan perniagaan. · Pelanggan sasaran : Terdapat dua kelompok utama pelanggan iaitu pelanggan sedia ada dan pelanggan baru.

Dengan menggabung jalinkan kemahiran yang mesti ada. Tiga domain kemahiran Pengurusan · · · · · · Komponen Lokasi Produk Agama Hubungan Pengalaman Undang-undang Kesan Permintaan terhadap produk Pemasaran · Harga kompetitif · Hubungan dengan pelanggan · Promosi · Pasaran Jualan produk Kewangan · Akaun · Gaji · Jualan Pendapatan perniagaan Rajah 2: Model Kemahiran Generik Usahawan Malaysia (KeGUM) Kesimpulan Kajian ini telah cuba menjawab tiga persoalan penting dalam bidang keusahawanan iaitu apakah yang menyebabkan seseorang usahawan memilih bidang keusahawanan. pada peringkat ini kami belum menentukan tahap penguasaan kemahiran yang dikuasai kerana fokus kami ialah untuk mengetahui apakah kemahiran yang mesti ada untuk seseorang usahawan menceburi perniagaan. pemasaran dan kewangan semuanya boleh dipelajari dan dengan kesabaran. apakah kemahiran yang mesti dimiliki dan bagaimana usahawan meningkatkan kemahiran mereka. Bagaimanapun. 429 .Kemahiran keusahawanan menjamin mereka terus berdaya saing dan bertahan dalam suasana perniagaan yang semakin kompetitif. minat dan komitmen yang tinggi semuanya boleh dipertingkatkan. Ketiga-tiga kemahiran iaitu kemahiran pengurusan. Perkara ini boleh dicapai melalui kajian lanjut. Kesimpulannya ialah Kemahiran Generik Usahawan Malaysia (KeGUM) adalah satu kerangka yang perlu dikuasai usahawan sebelum menceburkan diri dalam bidang perniagaan dan peningkatan mesti dibuat dari masa ke semasa supaya usahawan terus berdaya saing dan mampu untuk bertahan dalam arus perniagaan yang semakin pelbagai dan tidak menentu. impak yang diharapkan melalui aktiviti perniagaan harus dapat dicapai dan objektif utama perniagaan untuk mendapat keuntungan sewajarnya dalam gapaian usahawan. Kerangka yang dihasilkan adalah sesuai untuk dijadikan rujukan dan langkah yang berikutnya yang perlu difikirkan ialah untuk mengetahui tahap penguasaan yang dimiliki di kalangan usahawan.

W. W. 26. A. Van Gelderen. NJ: Pearson/Prentice Hall. L. Mason. M. Zaidatol Akmaliah Lope Pihie & Habibah Elias. Soaib bin Asimiran Universiti Putra Malaysia Email: soaib@putra. OH: Thompson South-Western. Introduction to business. J..Prosiding SKIKS 08 Rujukan Creswell. (3rd ed. (2007).edu. (2006). & Huberman. Gdansk University of Technology.). Upper Saddle River.upm.edu. Moore. (1998).000 usahawan baru pelbagai bidang.W. Thousand Oaks: SAGE. A. Kertas kerja yang dibentangkan di 17th Global Conference – Internationalizing Entrepreneurship Education and Training. J. (2005). Research based yet action oriented: Developing individual level enterprising competencies. (1998).M. New Jersey: PEARSON Merrill Prentice Hall.MECD lahir 20. 2007. OH: Thompson South-Western. Mason. (4th ed. T. M & Zimmerer. Berita Harian. Essentials of entrepreneurship and small business management. Serdang: Penerbit Universiti Putra Malaysia. (1994). Madura. C. Usahawan & Keusahawanan: Satu Perspektif Pendidikan. 8 – 11 July. Basics of qualitative research – Techniques and procedures for developing grounded theory (2nd ed). Educational research – Planning.my Rosnani Jusoh Fakulti Pengajian Pendidikan Email: rj@educ. Thousand Oaks: SAGE Publications. Miles. Small business management: An entrepreneurial emphasis (13th ed. and evaluating quantitative and qualitative research. & Corbin. J. 1 Januari).). Faculty of Management and Economics.upm. (2007). Gdansk: Poland. Petty. (2007). Keusahawanan & Motivasi Diri. conducting. Qualitative data analysis (2nd Edition). Zaidatol Akmaliah Lope Pihie..E. Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi . (2006). N. ms. J. M. Scarborough. Serdang: Penerbit Universiti Putra Malaysia. Longenecker.). G.B. Strauss. (2008. & Palich.my 430 .W. J.

Kajian juga jelas menunjukkan perhubungan di antara penerapan pensyarah dan kehendak industri adalah positif kuat. Malah menurut NAM et al. Kata kunci : employability. Menurut Yahya (2004). Dapatan kajian menunjukkan. Jurang yang wujud bukan sahaja melibatkan pekerjaan dari satu bidang sahaja tetapi ia turut terjadi kepada hampir kesemua bidang pekerjaan dan disebabkan oleh kekurangan kemahiran employability dalam diri. Di sebabkan perubahan dalam permintaan industri pada masa ini maka satu perbezaan atau jurang kemahiran dikesan di antara permintaan pihak industri dan graduan yang dikeluarkan oleh sistem pendidikan. Secara kesimpulan. 2001) mengenai jurang kemahiran yang wujud ke atas pekerja. Ini jelas dapat di lihat dalam laporan yang di keluarkan oleh National Associated of Manufactured (NAM et al. Nor Lisa Sulaiman. Selain itu. kajian ini juga ingin mengkaji kekuatan hubungan yang wujud di antara penerapan pensyarah. seiring dengan perubahan masa.Kemahiran keusahawanan KEMAHIRAN EMPLOYABILITY DALAM KALANGAN MAHASISWA DAN PENSYARAH: PERBANDINGAN DENGAN INDUSTRI Kahirol Mohd. Kemahiran employability memang dilihat sebagai satu elemen yang penting dalam mewujudkan pekerja yang berketrampilan dalam bidang pekerjaan yang di ceburi. pendapat dan persepsi bagi setiap pihak yang terlibat harus di ambil kira dan di teliti di mana sebenarnya punca kewujudan jurang tersebut. Bagi penerapan pensyarah dengan penguasaan kemahiran employability pelajar. penguasaan dan kehendak industri terhadap elemen kemahiran employability. Responden bagi pelajar dan pensyarah dipilih secara rawak manakala responden bagi kumpulan industri dipilih berdasarkan persampelan kebetulan. pensyarah sedar akan kehendak semasa industri tetapi penguasaan pelajar masih di tahap sederhana.0 for Windows). Kajian ini merupakan kajian deskriptif secara tinjauan yang menggunakan borang soal-selidik untuk mengumpulan data. Manakala. turut menekankan bahawa kejayaan dalam pembangunan 431 . Data dikumpul dan dianalisis menggunakan perisian Statistical Packege for the Social Sciences (SPSS 11. Seramai 610 responden terdiri daripada 405 pelajar tahun akhir fakulti kejuruteraan di UTHM. Badaruddin Ibrahim & Mohamad Zaid Mustafa Abstrak: Kajian ini dijalankan bertujuan untuk mengenalpasti perbezaan ciri-ciri kemahiran employability yang diterapkan oleh pensyarah kejuruteraan di Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM) dan pelajar tahun akhir kejuruteraan di UTHM dengan industri. permintaan terhadap kemahiran tenaga kerja juga telah berubah. Namun. Manakala pihak industri lebih mementingkan sifat tanggungjawab. Malah jurang yang wujud ini juga merupakan faktor utama penolakan permohonan calon bekerja. Penolakan calon bekerja terjadi apabila calon atau graduan gagal menguasai kriteria kemahirankemahiran yang digariskan sebagai keperluan industri. pekerja yang berkualiti ditakrifkan adalah pekerja yang memiliki bukan sahaja kemahiran teknikal yang baik malah turut mempunyai kemahiran employability. Jurang ini semakin ketara apabila industri melaporkan kekosongan jawatan dalam bidang pekerjaan akibat kekurangan calon yang berkelayakan. dapatan menunjukkan perhubungan yang positif sederhana wujud di antaranya. (2001). Salleh. wujud perbezaan dari pemberatan elemen apabila pensyarah cenderung untuk menerapkan kemahiran komunikasi pada pelajar. Wan Nur Hidayah Ibrahim. Pelajar pula lebih menekankan kemahiran bekerja bersama orang lain. perhubungan di antara penguasaan pelajar dengan kehendak industri pula adalah positif sederhana. mahasiswa Pengenalan Kepentingan kemahiran teknikal dalam mendapatkan pekerjaan berunsurkan kejuruteraan memang tidak dapat dipertikaikan. Dalam merapatkan jurang kemahiran ini. 149 pensyarah fakulti kejuruteraan di UTHM dan 56 personel yang bekerja di dalam bidang kejuruteraan.

Selain persepsi yang melibatkan kesemua pihak seperti graduan. Selain itu. pensyarah dan pihak industri harus di ambil kira.. Perbezaan pendapat ini dilihat sebagai satu faktor kenapa graduan gagal menguasai kemahiran yang dikehendaki oleh industri. pensyarah. Sebagai seorang pensyarah yang bertanggungjawab di dalam pembentukkan kemahiran graduan. Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM) yang dijadikan populasi kajian. Faktor berlakunya jurang ini dikaji oleh beberapa penyelidik (Saunders et al. Kumpulan pertama merupakan pensyarah kejuruteraan di ketiga-tiga fakulti kejuruteraan iaitu Fakulti Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik. Elemen kemahiran employability yang hendak dikaji secara dasarnya meliputi 46 elemen kemahiran employability yang telah dikenalpasti sebagai elemen kemahiran yang perlu dimiliki oleh pekerja. ii. Kumpulan yang terakhir iaitu kumpulan ketiga pula terdiri daripada beberapa syarikat yang mewakili pihak industri di dalam bidang kejuruteraan. (2005).. pelajar lebih memberi penekanan ke atas kemahiran teknikal berbeza dengan pemberatan pihak industri yang meletakkan kemahiran employability dan kebolehan pekerja dalam mengaplikasikan sesuatu kemahiran sebagai pemberatan utama mereka. Kamsah. Elemen-elemen kemahiran employability tersebut dikelompokkan pula kepada 9 sub-kemahiran dan 3 kumpulan kemahiran employability utama merujuk kepada kategori yang diketengahkan oleh The Conference Board of Canada seperti berikut: i. Fakuti Kejuruteraan Awam dan Alam Sekitar serta Fakulti Kejuruteraan Mekanikal dan Pembuatan. kebolehan bertanggungjawab dan kebolehan membuat penyesuaian. Raybould & Wilkins. perbezaan pendapat turut terjadi di antara pelajar dan industri. majikan.Prosiding SKIKS 08 tenaga kerja bergantung kepada pendekatan yang strategik yang melibatkan kerjasama antara kesemua pihak iaitu pekerja. iii. 2004). kemahiran menguruskan maklumat. Z. graduan dan pihak berkuasa (kerajaan) untuk menjamin keberkesanannya. Kemahiran Asas (kemahiran komunikasi. 2005) yang menyatakan kewujudan perbezaan pendapat di antara pensyarah dan industri berlaku kerana pemberatan yang tidak sama ke atas elemen kemahiran teknikal dan kemahiran employability. 2005. sistem pendidikan disarankan mengkaji semula kurikulum dengan membina sebuah kurikulum yang mampu menyediakan graduan dengan kemahiran yang diperlukan agar jurang ini dapat di perkecilkan. sistem pendidikan juga dikatakan kurang memberikan pendedahan kepada graduan dengan situasi sebenar dunia pekerjaan (NAM et al. Selain itu. strategi pengajaran dan pendekatan pembelajaran pensyarah dilihat sebagai satu aspek yang mampu menyediakan mengubah permasalahan ini. penerapan elemen ini di dalam pengajaran juga harus ditekankan (M. Skop Kajian Kajian yang dijalankan hanya tertumpu kepada tiga kumpulan responden sahaja. kemahiran penyelesaian masalah dan kemahiran menggunakan nombor) Kemahiran Mengurus Diri (kebolehan bersikap positif. Malah. Jika dilihat kembali pada kajian yang di jalankan oleh Saunders et al. Kemahiran Berpasukan (kebolehan bekerja dengan orang lain dan kebolehan melibatkan diri dalam sesuatu projek atau tugas) 432 . Manakala kumpulan kedua pula terdiri daripada pelajar ijazah tahun akhir kejuruteraan juga di ketiga-tiga fakulti di UTHM yang dijadikan populasi kajian. 2001).

81 – 1. Bahagian A adalah soal-selidik untuk pensyarah yang mengandungi maklumat latar belakang responden.40 Lemah 0.41 – 0.00 – 2.51 – 5. Interpretasi tahap julat skor min adalah seperti berikut: Tafsiran Nilai Min Skor Min 1.00 – 0.80 Kuat 0.51 – 3.61 – 0.50 3.20 Sangat Lemah 0. .60 Sederhana 0.21 – 0. 1995) 433 .00 Sangat Kuat (Sumber: Diadaptasi daripada Alias Baba. pengkaji merujuk kepada tafsiran korelasi yang di ambil dan diadaptasikan daripada Alias Baba (1995). Nilai min keseluruhan yang diperolehi bagi setiap faktor ditafsirkan mengikut skala yang ditetapkan sebagai ukuran. Instrumen kajian ini diubahsuai daripada soal-selidik dan instrumeninstrumen kajian yang pernah dijalankan dalam bidang berkenaan. dan elemen kemahiran employability yang diterapkan oleh responden di dalam pengajaran. Pengubahsuaian dilakukan oleh pengkaji berdasarkan objektif dan persoalan kajian yang hendak dikaji.50 2. Secara umumnya setiap set borang soalselidik mengandungi beberapa bahagian . Borang soal-selidik yang diubahsuai digunakan bertujuan untuk melihat jurang perbezaan kemahiran yang wujud di antara elemen kemahiran employability pada penerapan pensyarah dan penguasaan pelajar dibandingkan dengan kehendak industri Terdapat tiga set soal-selidik yang digunakan untuk tujuan kajian ini.Kemahiran keusahawanan Metodologi Kajian Kajian yang dijalankan merupakan kajian kuantitatif berbentuk deskriptif secara tinjauan yang bertujuan untuk mengkaji jurang perbezaan kemahiran yang wujud di antara elemen kemahiran employability pada penerapan pensyarah dan penguasaan pelajar dibandingkan dengan kehendak industri. 1995) Bagi tafsiran korelasi pula. Dapatan Kajian Hasil dapatan kajian dianalisis dengan menggunakan skor min dan tahap skor min.Manakala Bahagian C. Tafsiran Pekali Korelasi Perhubungan Antara Dua Pembolehubah Pekali Korelasi Kekuatan Hubungan 0. adalah soalselidik untuk industri mengandungi maklumat latar belakang responden dan elemen kemahiran employability yang di anggap penting. Bahgaian B adalah soal-selidik untuk pelajar yang mengandungi maklumat latar belakang responden dan penilaian tahap kemahiran yang dikuasai responden.00 Tahap Rendah Sederhana Tinggi (Sumber: Diadaptasi daripada Wiersma W.

Menguruskan Diri Bertanggungjawab Dapat menyesuaikan Diri Bekerja Bersama Dengan Orang Lain Kemahiran Melibatkan Diri Di Berpasukan Dalam Projek Dan Tugasan.8771.3691 4.0112 0.0195 0. Purata Perbezaan Jika Nilai Negatif Diabaikan Kemahiran Asas Hasil dapatan kajian pada Jadual 1a menunjukkan perbezaan nilai min industri dan pensyarah.0064. tiga daripadanya bernilai positif. Manakala sub-kemahiran yang menunjukkan perbezaan yang paling sedikit pula ialah kemahiran bekerja bersama orang lain iaitu dengan nilai perbezaan hanya 0.3405 Min Pensyarah 4.2701 Nilai Perbezaan -0. Berdasarkan jadual tersebut enam nilai perbezaan bagi sub-kemahiran yang memberikan nilai negatif.8771 Kemahiran Mengurus Maklumat Kemahiran Menyelesaikan Masalah Kemahiran Menunjukkan Sikap Dan Kelakuan Kemahiran Yang Positif.2024 4.0705 -0. enam daripada nilai perbezaan itu merupakan nilai negatif manakala. 434 .2883. didapati sub-kemahiran. Jika diabaikan tanda negatif tersebut. Merujuk kepada jadual 1a.4732 4.3915 4.3691 4.106 -0.2294 4.2729 4.375 4.5765 4. kemahiran menggunakan nombor menunjukkan nilai perbezaan yang paling besar iaitu 0. Ini menunjukkan bahawa keseluruhannya nilai min pensyarah lebih tinggi daripada nilai min industri.2883 -0. Nilai yang menghampiri satu ini merupakan perbezaan yang tidak terlalu besar.372 4.4648 4.2354 0. Oleh itu.4519 4. Perbezaan nilai min keseluruhan di dalam jadual 1a menunjukkan perbezaan keseluruhan ialah 0.Prosiding SKIKS 08 Ciri-ciri kemahiran employability yang diterapkan oleh pensyarah kejuruteraan di UTHM dengan kemahiran employability yang dikehendaki oleh industri Kajian bertujuan untuk melihat perbezaan di antara ciri-ciri kemahiran employability yang diterapkan oleh pensyarah kejuruteraan dengan kemahiran employability yang dikehendaki oleh industri.4583 4. Manakala bagi nilai perbezaan yang positif pula bermakna penetapan kepentingan industri/majikan adalah melebihi min penerapan pensyarah. dapat disimpulkan bahawa perbezaan yang wujud di antara pensyarah dan industri tidak ketara dan boleh dinyatakan sebagai tidak mempunyai perbezaan.4107 4.0064 -0.0357 0. Ringkasan data yang telah diperolehi ditunjukkan mengikut kelompok subkemahiran seperti di Jadual 1a dan Jadual 1b.375 3.1041 -0. Nilai negatif tersebut menggambarkan nilai min penerapan pensyarah adalah melebihi penetapan kepentingan industri.8648 4.481 3.3579 4. Jadual 1a: Perbezaan Min Bagi Industri Dan Pensyarah Kemahiran Utama Sub-Kemahiran Kemahiran Berkomunikasi Kemahiran Matematik Min Industri 4.

kemahiran employability. Menguruskan Bertanggungjawab 1 6 -5 Diri Dapat Menyesuaikan Diri 3. dapat menyesuaikan diri) dan sub-kemahiran bekerja bersama dengan orang lain. Nilai ini menunjukkan bahawa perbezaan yang agak besar wujud di dalam penyusunan rank kedudukan nilai min bagi sub-kemahiran pensyarah dan industri. bertanggungjawab. Manakala. kemahiran menguruskan maklumat dan kemahiran menyelesaikan masalah.5 1 2.5 Bekerja Bersama Dengan 2 3 -1 Orang Lain Kemahiran Melibatkan Diri Di Berpasukan 7 2 5 Dalam Projek Dan Tugasan. Jika merujuk kepada nilai perbezaan keseluruhan yang ditunjukkan di dalam jadual 1b. Sub-kemahiran yang mempunyai nilai perbezaan yang paling besar ialah kemahiran berkomunikasi. Oleh itu bagi perbezaan rank yang bernilai negatif. Purata Perbezaan Jika Nilai Negatif Diabaikan 1. terdapat empat kemahiran yang mempunyai perbezaan rank kedudukan yang negatif iaitu kesemua sub-kemahiran di dalam kemahiran menguruskan diri (kemahiran menunjukkan sikap dan kelakuan yang positif.5 Berkomunikasi Kemahiran Matematik 9 9 0 Kemahiran Kemahiran Mengurus Asas 8 8 0 Maklumat Kemahiran 5 5 0 Menyelesaikan Masalah Kemahiran Rank Rank Perbezaan Sub-Kemahiran Utama Industri Pensyarah Rank Kemahiran Menunjukkan 6 7 -1 Sikap Dan Kelakuan Kemahiran Yang Positif.5 4 -0.Kemahiran keusahawanan Jadual 1 b: Perbezaan Rank Kedudukan Bagi Industri Dan Pensyarah Kemahiran Rank Rank Perbezaan Sub-Kemahiran Utama Industri Pensyarah Rank Kemahiran 3. terdapat tiga sub-kemahiran yang tidak mempunyai perbezaan (perbezaan kosong) iaitu kemahiran matematik. ia membawa maksud bahawa pensyarah meletakkan rank kedudukan sub-kemahiran tersebut lebih tinggi berbanding rank kedudukan dari industri/majikan.875. Manakala. perbezaan keseluruhan bagi rank kedudukan nilai min pensyarah dan industri adalah sebanyak 1. 435 .875 Jadual 1b pula menunjukkan perbezaan rank kedudukan bagi sub-kemahiran.

2006). Walaupun penerapan elemen ini bukanlah satu-satunya jalan bagi menghasilkan graduan yang berkemahiran employability namun. Malah. Hasil dapatan menunjukkan bahawa pensyarah meletakkan kemahiran komunikasi 436 . jika dilihat pada analisis dapatan. pemberatan terhadap elemen-elemen tersebut adalah berbeza. Walaupun secara keseluruhannya. min keseluruhan penerapan pensyarah (min=4. Ini bermaksud bahawa pada sub-kemahiran tersebut rank kedudukan pensyarah adalah lebih tinggi berbanding rank kedudukan industri bagi elemen tersebut. bahawa 24% dari guru mengatakan piawai kehendak industri merupakan elemen utama di dalam pengajaran mereka manakala 76% lagi mengatakan bahawa piawai kehendak industri elemen yang penting di dalam pengajaran mereka. Manakala. Seorang pensyarah harus mengetahui dengan jelas perkara yang perlu diterapkan dengan perkara yang dikehendaki oleh industri selaras dengan salah-satu fungsi kurikulum iaitu menyediakan pelajar atau bakal graduan untuk berkhidmat di dalam industri. Rajah 1 menunjukkan nilai perbezaan rank kedudukan industri dan pensyarah.Prosiding SKIKS 08 Rajah 1: Nilai Perbezaan Kedudukan Rank Industri Dan Pensyarah. Berdasarkan rajah tersebut terdapat tiga sub-kemahiran yang berada di bawah aras kosong dengan memberi nilai negatif pada perbezaan tersebut. Pensyarah fakulti kejuruteraan di UTHM sedar akan kepentingan dan sudah pun menerapkan unsur tersebut di dalam pengajaran mereka selaras dengan kehendak Modul Pembangunan Kemahiran Insaniah (Soft Skills) untuk Institusi Pengajian Tinggi Malaysia. Hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa penyediaan graduan lepasan universiti yang memiliki kemahiran yang dikehendaki oleh pihak industri bermula dengan pendekatan dan pemberatan elemen kemahiran tersebut oleh pensyarah ketika sesi pengajaran berlaku. ia merupakan satu elemen di dalam keseluruhan pembangunan kemahiran tersebut di kalangan pelajar IPTA (KPTM. nilai min kehendak industri (4. Dapatan ini selari dengan hasil dapatan kajian oelh pengkaji lepas (Khairul Faizah. nilai perbezaan positif pula membawa maksud sebaliknya dan nilai perbezaan kosong pula dikatakan tidak mempunyai perbezaan dari segi rank kedudukan subkemahiran tersebut.2937) namun. Dapatan ini turut disokong oleh kenyataan Smith & Kats (2005). 2007) yang menunjukkan bahawa tahap penerapan elemen kemahiran employability oleh pensyarah kejuruteraan adalah tinggi iaitu dengan nilai min=4.36) adalah lebih tinggi dari nilai min kehendak industri (min=4.3634) melebihi nilai min penerapan pensyarah (4. Penerapan elemen ini di dalam sesi pengajaran pensyarah dapat membantu penguasaan pelajar agar kehendak industri dapat dipenuhi.29).36 keseluruhannya.

372 4. menunjukkan perbezaan nilai min industri dan pelajar.63 0.5369 0.1187. Sub-kemahiran 437 .571 0.7032 0. juga menunjukkan hanya terdapat satu sub-kemahiran yang memberikan nilai negatif iaitu kemahiran matematik dengan nilai perbezaan sebanyak -0.Kemahiran keusahawanan sebagai kemahiran yang mempunyai pemberatan yang paling tinggi (rank=1) di dalam pengajaran.2294 4.6876 0.4576 3.5765 3.5936 Kemahiran Mengurus Maklumat Kemahiran Menyelesaikan Masalah Kemahiran Menunjukkan Sikap Dan Kelakuan Kemahiran Yang Positif.4732 4. Nilai negatif tersebut menggambarkan nilai min penerapan pensyarah adalah melebihi penetapan kepentingan industri.7700 3. Manakala bagi nilai perbezaan yang positif pula bermakna penetapan kepentingan industri/majikan adalah melebihi min penerapan pensyarah. pihak industri di dalam kajian ini meletakkan pemberatan yang paling tinggi pada sub-kemahiran bertanggungjawab. Ciri-ciri kemahiran employability yang dimiliki oleh pelajar tahun akhir kejuruteraan di UTHM yang dengan kemahiran employability yang dikehendaki oleh industri.6952 4.6844 3. Menguruskan Diri Bertanggungjawab Dapat menyesuaikan Diri Bekerja bersama dengan Kemahiran orang lain Berpasukan Melibatkan diri di dalam projek dan tugasan.7448 0.4535 0.6765 Nilai Perbezaan 1.8040 3.3691 4. Ini agak berbeza dengan pemberatan kehendak industri di dalam kajian ini di mana. Malah. Berdasarkan jadual tersebut hanya satu nilai perbezaan bagi sub-kemahiran yang memberikan nilai negatif.2701 3. Nilai Perbezaan = Min Industri – Min Pelajar.1187 0. di mana kemahiran berkomunikasi merupakan kemahiran yang mempunyai nilai tertinggi paling dikehendaki industri.7759 3. dapatan kajian ini juga berbeza dengan dapatan Khairul Faizah (2007).375 3. Ringkasan data yang telah diperolehi ditunjukkan di dalam Jadual 2a dan Jadual 2b mengikut kelompok sub-kemahiran.9214 3. Kajian juga bertujuan untuk melihat perbezaan di antara ciri-ciri kemahiran employability yang dikuasai oleh pelajar kejuruteraan dengan kemahiran employability yang dikehendaki oleh industri. Nilai perbezaan tersebut di kira menggunakan formula.1338 -0. Jadual 2a. yang menunjukkan kemahiran membuat keputusan merupakan kemahiran yang paling banyak diterapkan oleh pensyarah. Dapatan ini berbeza dengan Lee & Tan (2003).4583 4.7391 3.375 4.2412 berkomunikasi Kemahiran matematik 3. Elemen membuat keputusan di dalam kajian ini merupakan sebahagian daripada kemahiran menyelesaikan masalah. Kemahiran Utama Jadual 2a: Perbezaan Min Bagi Industri Dan Pelajar Min Min Sub-kemahiran Industri Pelajar Kemahiran 4.2024 4. Purata Perbezaan Jika Nilai Negatif Diabaikan Kemahiran Asas Jadual 2a.

Manakala. Jadual 2b: Perbezaan Rank Kedudukan Bagi Industri Dan Pelajar Kemahiran Utama Sub-kemahiran Kemahiran berkomunikasi Kemahiran asas Kemahiran matematik Kemahiran Mengurus Maklumat Kemahiran Menyelesaikan Masalah Kemahiran Menunjukkan Sikap Dan Kelakuan Yang Positif. nilai perbezaan min secara keseluruhannya ialah 0.5 Rank Industri 2 7 Rank Pelajar 9 6 8 7 5 4 2 Rank Pelajar 1 3 Perbezaan Rank -5. Nilai ini menunjukkan perbezaan yang ketara wujud di antara industri dan pelajar dalam meletakkan rank kedudukan sub-kemahiran tersebut.333 Kemahiran Menguruskan Diri Kemahiran Utama Kemahiran Berpasukan Purata Perbezaan Jika Nilai Negatif Diabaikan Jadual 2b menunjukkan perbezaan rank kedudukan bagi sub-kemahiran kemahiran employability. Perbezaan pada keseluruhan kedudukan pula adalah sebanyak 2.1338.5936. Manakala. Bertanggungjawab Dapat menyesuaikan Diri Sub-kemahiran Bekerja bersama dengan orang lain Melibatkan diri di dalam projek dan tugasan. Sub-kemahiran yang menunjukkan nilai perbezaan rank yang paling besar ialah kemahiran berkomunikasi dengan nilai perbezaan -5.5. Oleh itu bagi perbezaan rank yang bernilai negatif.Prosiding SKIKS 08 matematik juga merupakan sub-kemahiran yang memberikan nilai perbezaan min yang terkecil.5 9 8 5 6 1 3. sub-kemahiran menguruskan maklumat pula tidak memberikan perbezaan rank di antara industri dan pelajar. Nilai perbezaan ini menunjukkan perbezaan yang tidak ketara di antara industri dan pelajar.5 Perbezaan Rank 1 4 2.5 3 0 -2 1 -3 1. Jadual 2b juga menunjukkan perbezaan rank kedudukan mengiktu nilai min dagi industri dan pelajar. Kedua-dua pihak meletakkan kemahiran berkomunikasi pada kedudukan kelapan. sub-kemahiran yang mempuanyai nilai perbezaan min yang paling besar di antara pelajar dan industri ialah kemahiran berkomunikasi dengan nilai perbezaan sebanyak 1. Perbezaan Rank = Rank Industri – Rank Pelajar. formula yang digunakan ialah. 438 . Rank Industri 3. Nilai perbezaan ini menunjukkan perbezaan yang ketara wujud di antara industri dan pelajar dalam meletakkan rank kedudukan sub-kemahiran berkomunikasi.333. Manakala. Bagi perbezaan ini. ia membawa maksud bahawa pelajar meletakkan rank kedudukan sub-kemahiran tersebut lebih tinggi berbanding rank kedudukan dari industri/majikan.

Ini bermaksud bahawa pada sub-kemahiran tersebut rank kedudukan pelajar adalah lebih tinggi berbanding rank kedudukan industri bagi elemen tersebut. Kekurangan dalam kemahiran employability ini dilihat sebagai satu alasan utama pihak industri menolak permohonan kerja (NAM et al.92 ). Manakala. Faktor persekitaran tempat belajar dan penekanan kurikulum dilihat sebagai salah satu faktor kedua-dua dapatan ini berbeza di antara satu lain. Manakala kemahiran yang paling dikuasai pelajar ialah sub-kemahiran yang tergolong di dalam kemahiran berpasukan iaitu kemahiran bekerja bersama orang lain. Pelajar kejuruteraan dilihat sebagai bakal pekerja yang mempunyai kemahiran teknikal yang baik tetapi tidak di dalam kemahiran bukan teknikal. setiap elemen yang dikaji mempunyai kekurangan penguasaan oleh pelajar berbanding apa yang dikehendaki oleh industri. Walaupun. Dapatan ini saling bersonsangan dengan dapatan kajian ini. Berdasarkan analisis dapatan kajian ini. kemahiran yang paling kurang dikuasai oleh pelajar ialah kemahiran berkomunikasi (min=3. Kemahiran ini merupakan kemahiran yang mempunyai nilai min tertinggi dengan tahap penguasaan tinggi (min = 3. Jika dibandingkan dengan dapatan Tan & Lee (2003). 2001).46). kemahiran ini mempunyai nilai min yang terendah namun. kemahiran menyelesaikan masalah (min=3. nilai perbezaan positif pula membawa maksud sebaliknya dan nilai perbezaan kosong pula dikatakan tidak mempunyai perbezaan dari segi rank kedudukan sub-kemahiran tersebut.68). Berdasarkan analisis kajian ini. kemahiran komunikasi interpersonal merupakan kemahiran yang rendah penguasaan bagi graduan bidang kejuruteraan. Hasil dapatan kajian menunjukkan penguasaan pelajar kejuruteraan terhadap elemen kemahiran employability masih jauh ke belakang berbanding apa yang dikehendaki industri. ia masih berada di tahap sederhana. 439 . kemahiran bekerjasama dan kemahiran yang lain yang di golongkan sebagai kemahiran employability.. Dapatan ini selari dengan dapatan Lee & Tan (2003).70). dan kemahiran mengunakan nombor (min=3.24). Berdasarkan rajah tersebut terdapat tiga sub-kemahiran yang berada di bawah aras kosong dengan memberi nilai negatif pada perbezaan tersebut.Kemahiran keusahawanan Rajah 2: Nilai Perbezaan Kedudukan Rank Industri & Pelajar Rajah 2 menunjukkan nilai perbezaan rank kedudukan industri dan pelajar. Pekerja yang mempunyai kemahiran teknikal yang tinggi tidak menjamin sebuah syarikat atau industri itu untuk terus maju dan berkembang jika tanpa kemahiran lain seperti kemahiran menyelesaikan masalah. Diikuti dengan kemahiran menguruskan maklumat (min=3.

Rumusan Secara keseluruhan hasil dapatan kajian menunjukkan bahawa perbezaan di antara tahap penerapan elemen kemahiran employability di dalam pengajaran pensyarah kejuruteraan di UTHM dengan tahap kepentingan elemen kemahiran employability bagi pihak industri di dalam kajian ini tidak jauh berbeza. Ini bermakna. dan Wilkins H. 30(3). 17(3). penguasaan pelajar terhadap elemen ini memerlukan bantuan lain atau aktiviti yang lain selain mendapat latihan di dalam sesi pembelajaran di dalam kelas sahaja. Edisi June 2003. 189-211 440 . “Project Management Skills Demand For Engineering Graduates in Malaysia. kajian juga menunjukkan bahawa penguasaan pelajar terhadap elemen ini masih di tahap sederhana walaupun penerapan telah dilakukan oleh pensyarah. 203-216. 2001”. Lee F. National Association of Manufacturers (NAM). Ini merupakan sesuatu dapatan yang positif.N. turut tergolong dalam kumpulan yang sama iaitu item ‘mengenalpasti idea utama’. Andersen & Center for Workforce Success ( 2001). satu lagi item yang berada di kelompok ini iaitu item ‘memberi penerangan yang jelas’ juga berada di rank kedudukan yang agak rendah iaitu di rank yang ke-36 daripada keseluruhan 46 item (min=3.nam.” International Journal of Contemporary Hospitality Management. 369-382. jelas membuktikan bahawa pelajar tahun akhir fakulti kejuruteraan paling kurang menguasai elemen kemahiran berkomunikasi.97). Bhd.H (2003). 29 (5). M.” Career and Technical Education Research. (2005). (2005). ”Developing Generic Skills in Classroom Environment: Engineering Students’ Perspective.65). Walau bagaimanapun.org/Docs/CenterforWorkforceSuccess/27473_2001SkillsGap.Prosiding SKIKS 08 Jika dilihat analisis dapatan. pensyarah di UTHM bergiat aktif di dalam menyerapkan dan menyediakan pelajar kejuruteraan ke alam pekerjaan yang sebenar. Raybould M. Smith B. Dicapai pada 19 Ogos 2007. Pensyarah lebih menekankan elemen ini di dalam pengajaran berbanding apa yang dikehendaki oleh pihak industri di dalam kajian ini. “The Skills Gap. And Beresford R. Z Kamsah (2004). ”Mismatched Perception Expextations: An exploration of stakeholders’ views of key and technical skills in vocational education and training.” dalam Institute of Engineers. Pelajar harus bergiat di dalam kegiatan kokurikulum secara konsisten sambil mengimbanginya dengan akademik bagi mendapat penguasaan elemen kemahiran employability yang lebih tinggi Rujukan Khairul Faizah (2007).” UTHM: Tesis Sarjana.pdf?DocT ypeID=9&TrackID=Param=@CategoryID=958@TPT=The%2BSkills%2BGap%2B200. Malah. “Employability Standards: Teachers’ Perceptions of Inclusion in Family and Consumer Sciences Secondary Curriculum.K. Skinner D.P dan Kats S. ” Selangor: Dimension Publishing Sdn.T dan Tan J. Saunders M.10). National Association of Manufacturers. ”Tahap Kemahiran Generik Di Kalangan Pelajar Diploma Pendidikan Lepasan Ijazah (DPLI).(2005) “Over Qualified And Under Experienced: Turning Graduates Into Hospitality Managers. di dalam kelompok sub-kemahiran berkomunikasi. item soalan yang mempunyai nilai min yang terendah ialah ‘menjelaskan idea utama’ (min=2. 16-25. http://www.” Johor: Universiti Teknologi Malaysia.” Journal of European Industrial Training. Malah. Malaysia “Buletin Bulanan IJM: Jurutera. Manakala rank kedudukan yang kedua terbawah iaitu item yang mempunyai min kedua terendah (min=3. Dapatan itu.

Batu Pahat. Nor Lisa binti Sulaiman. Salleh email : kahirol@uthm.my Badaruddin bin Ibrahim email : badar@uthm.edu.my Wan Nur Hidayah binti Ibrahim. Malaysia 441 .Kemahiran keusahawanan Yahya Buntat (2004). Tesis Phd Kahirol bin Mohd. “Integrasi Kemahiran “Employability” Dalam Program Pendidikan Vokasional Pertanian Dan Industri Di Malaysia. email : norlisa@uthm. Johor.edu.edu.my Mohamad Zaid bin Mustafa Fakulti Pendidikan Teknikal Universiti Tun Hussein Onn Malaysia 86400 Parit Raja.” UTM Skudai.

Prosiding SKIKS 08 442 .

Hasil kajian juga menunjukkan terdapat perbezaan tahap penerapan kemahiran generik melalui pembelajaran teori di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. Melaka. Kajian ini adalah berbentuk deskriptif dengan menggunakan soal selidik sebagai instrumennya. Penguasaan kemahiran generik adalah menjadi satu keutamaan kepada pihak industri dalam proses pemilihan bakal pekerja mereka. 2002). Seramai 226 orang pelajar tahun akhir bagi program Diploma Pengurusan Hotel dan Katering di dua buah politeknik iaitu Politeknik Johor Bahru. Zaid Mustaffa. Dijangkakan permintaan terhadap tenaga kerja di Malaysia akan bertambah pada kadar 3. Nurhaini Sawah. Politeknik Sabak Bernam. Dalam memenuhi keperluan industri ini.1 peratus setahun dan mewujudkan 12.6 juta gunatenaga menjelang tahun 2010. beberapa institusi dibina bagi melatih dan mendidik generasi muda. Dapatan kajian menunjukkan penerapan dan penguasaan kemahiran generik di kalangan responden adalah tinggi. Melaka. Selain daripada itu kajian ini juga melihat samada terdapat perbezaan penerapan kemahiran tersebut berdasarkan politeknik yang berbeza. keperluan industri Pengenalan Industri perhotelan merupakan satu kesinambungan daripada sektor pelancongan yang merupakan salah satu penyumbang utama kepada dana perolehan tukaran asing..Yunos. Mohd Yusof Hadi & Ahmad Rizal Madar Abstrak : Industri perhotelan memerlukan pekerja yang memiliki kemahiran teknikal dan kemahiran generik. skor min dan ujian t tidak bersandar. Berdasarkan kepada projek National Statistics Department anggaran jumlah keperluan pekerja dalam bidang perhotelan dalam tahun 1995 meningkat tiga kali ganda daripada tahun 1980. Perkembangan industri perhotelan dan katering di Malaysia meningkatkan lagi permintaan terhadap tenaga kerja separa mahir di dalam bidang ini. Data yang diperolehi dianalisis menggunakan perisian Statistical Package for Sosial Sciences (SPSS) versi 12 untuk mendapatkan nilai peratus. (Goldsmith dan Mohd Salehuddin. Selangor dipilih sebagai sampel dalam kajian ini. M. Jailani Md. Terdapat dua peringkat yang ditawarkan dalam program ini iaitu sijil dalam tempoh dua tahun (empat semester) dan diploma dalam tempoh tiga tahun (enam semester) yang akan menghasilkan sumber tenaga kerja peringkat rendah dan pertengahan bagi industri perhotelan dan perkhidmatan katering di Malaysia. Permintaan terhadap tenaga kerja meningkat dari tahun ke tahun. Keperluan terhadap tenaga kerja ini diperolehi daripada graduan-graduan dari Institusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA) seperti politeknik dan kolej komuniti. Politeknik Melimau. Peranan Politeknik dalam mengeluarkan sumber tenaga bagi keperluan bidang perhotelan ini tidak dapat dinafikan dengan penawaran program Hotel Katering samada di peringkat sijil atau diploma. Kata kunci: kemahiran generik. Sehubungan dengan itu. pengurusan hotel. Program Pengurusan Hotel dan Katering merupakan program yang ditawarkan di bawah Jabatan Hospitaliti. Jamaluddin Hashim. 1994). 443 . Antara sektor yang di jangka akan menawarkan peluang-peluang pekerjaan yang banyak ialah industri perhotelan dan katering (Kementerian Sumber Manusia. kajian ini bertujuan untuk mengenalpasti tahap penerapan kemahiran generik dan penguasaan di kalangan pelajar dalam proses pengajaran dan pembelajaran bagi program Diploma Pengurusan Hotel dan Katering di Politeknik. Walaubagaimanapun tidak terdapat perbezaan tahap penerapan melalui pembelajaran amali dan latihan industri di kedua-dua politeknik tersebut.Kemahiran keusahawanan PENERAPAN DAN PENGUASAAN KEMAHIRAN GENERIK DALAM PROSES PENGAJARAN & PEMBELAJARAN BAGI PROGRAM PENGURUSAN HOTEL KATERING DI POLITEKNIK KE ARAH KEPERLUAN INDUSTRI Abdul Rasid Abdul Razzaq. universiti atau lain-lain institut latihan awam. Ini adalah kerana industri perhotelan adalah merupakan industri yang sentiasa berkembang.

e) menggunakan idea dan teknik matematik. Menurut job street dalam kajian yang dijalankan mendapati antara faktor penting yang menyebabkan pihak industri tidak berminat mengambil pekerja semasa sesi temuduga adalah disebabkan kurang penguasaan kemahiran generik. pembangunan diri. Sabak Bernam. Selangor dan Politeknik Arau. Berdasarkan Australia Education Council. Begitu juga kajian oleh Harvey.. c) merancang dan menyelaraskan aktiviti. malah mereka juga mahukan pekerja yang memiliki kemahiran yang lebih luas termasuklah kemahiran employability . Masalah ini bukan sahaja berlaku di Negara maju tetapi juga di negara membangun seperti Malaysia (Mustafa et al. Ini disokong oleh kajian yang dibuat oleh Packer (1992) di mana industri masa kini bukan sahaja memerlukan pekerja yang mahir dalam bidang teknikal. kemahiran berkaitan manusia. & Green. penyelesaian masalah dan kemahiran teknikal. Kemahiran ini adalah kemahiran yang boleh dipindahkan dari satu bidang ke satu bidang kerja yang lain. Melalui laporan-laporan tersebut. g) menggunakan teknologi. (1994) mendapati bahawa majikan industri mahukan para lulusan institusi latihan kemahiran mempunyai kemahiran intelek. Graduan yang dikeluarkan oleh politeknik perlulah menguasai kemahiran bukan sahaja kemahiran teknikal tetapi juga kemahiran generik. essential skills. Melaka. Berdasarkan Graduate Employment and Training Report (1998) dalam Holden dan Jameson (1999) mendapati majikan mengalami kesukaran untuk mengambil pekerja yang mahir dalam komunikasi. Mayer Committee (1992. Namun begitu kebanyakkanya adalah menyentuh elemen asas yang berkaitan dengan kemahiran asas. 2003). transferable skills dan key competencies. Menurut Murnane & Levy (1996) pula menyatakan bahawa kemahiran teknikal masih dianggap penting dan menampakkan pertambahan keperluannya. majikan berpendapat pelajar444 . kemahiran dan ciri personal. Walau bagaimanapun.7) memberikan definisi kemahiran generik sebagai a) mengumpul. hanya terdapat lima buah politeknik sahaja yang menawarkan program ini iaitu Politeknik Johor Bahru. kemahiran perniagaan dan kemahiran kemasyarakatan. f) menyelesaikan masalah dan. Menurut mereka ramai majikan berasa sukar untuk mendapatkan jenis pekerja yang mereka perlukan. Latar Belakang Masalah Masalah yang dihadapi oleh industri perhotelan ialah sumber tenaga yang menguasai pelbagai kemahiran yang penting seperti kemahiran interpersonal dan generik. basic skills. Perlis. Manakala The Conference Board of Canada pula mendefinisikan kemahiran generik dengan menggunakan istilah employability sebagai kemahiran dan juga kualiti individu yang dikehendaki oleh para majikan terhadap pekerja baru. soft skills. Politeknik Kota Kinabalu. bersedia untuk terus belajar.Prosiding SKIKS 08 Sehingga ke hari ini. Ini adalah kerana industri perhotelan adalah industri yang berasaskan kepada perkhidmatan yang mana komponen penting dalam penyediaan perkhidmatan adalah manusia. Mayer Committee (1992) mendefinisikan kemahiran generik sebagai kemahiran-kemahiran utama yang diperlukan untuk tujuan pekerjaan. d) berkerja dengan orang lain dalam satu pasukan. b) menyampaikan idea dan maklumat. menganalisis dan menyelaraskan maklumat. majikan berpendapat bahawa satu kategori kemahiran baru yang membolehkan pekerja bekerja secara smart dan tidak berat adalah kemahiran bukan teknikal. Politeknik Sultan Idris Shah. kemahiran konseptual atau berfikir. Kemahiran generik juga dikenali dengan pelbagai istilah lain tetapi membawa fokus yang sama seperti core skills. kemasyarakatan dan menjadi warganegara yang aktif.p. berkemahiran mengurus diri. bekerja dalam satu pasukan dan juga mempunyai kemahiran interpersonal. Politeknik Merlimau. Terdapat beberapa definisi yang menerangkan tentang kemahiran generik. employability skills. Australian Chamber of Commerce and Industry & Business Council of Australia (2002) dan Austalia Education Council.

terdapat enam elemen kemahiran generik yang ingin di kaji iaitu : 445 . 40 peratus amali dan juga latihan industri selama 6 bulan.pelajar Diploma tahun akhir semester lima dan enam bagi program Pengurusan Hotel dan Katering di Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. Manakala dari aspek tahap penguasaan. latihan praktikal dan pengalaman penyeliaan ( Brennan dan McGeevor’s 1987). Adalah menjadi satu cabaran bagi pendidikan teknik dan vokasional untuk menghasilkan sumber tenaga yang menguasai kemahiran tersebut. Sehubungan dengan itu kajian ini dijalankan untuk melihat dari perspektif pelajar tentang tahap penerapan kemahiran generik oleh pensyarah menerusi proses pengajaran dan pembelajaran berdasarkan teori. Mengetahui sama ada terdapat perbezaan yang signifikan di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. Politeknik memegang peranan yang besar sebagai salah sebuah institusi yang melahirkan pekerja separa mahir bagi memenuhi keperluan sektor industri khususnya perhotelan. Skop Kajian Skop kajian ini adalah tertumpu kepada pelajar. amali dan latihan industri ke arah membantu menerapkan kemahiran generik pelajar bagi program Pengurusan Hotel dan Katering dari perspektif pelajar. 3. Melaka terhadap tahap penerapan kemahiran generik dalam proses Pengajaran dan Pembelajaran 2. Mengenal pasti tahap keterampilan kemahiran generik yang di kuasai oleh pelajar dalam program Pengurusan Hotel dan Katering. Melaka. pengkaji akan melihat tiga skop utama iaitu teori. Melaka terhadap tahap penerapan kemahiran generik dalam proses Pengajaran dan Pembelajaran. pemilihan elemen-elemen kemahiran generik ini adalah berdasarkan keperluan sebagai seorang pekerja industri perhotelan . Objektif Kajian Kajian ini dijalankan bagi memenuhi objektif-objektif di bawah: 1. Mengenal pasti tahap proses pengajaran dan pembelajaran dari aspek teori. Selain itu kajian ini juga melihat tahap ketrampilan kemahiran generik yang dikuasai oleh pelajar dalam proses pengajaran dan pembelajaran di politeknik serta adakah terdapat perbezaan penerapan kemahiran berdasarkan politeknik yang berbeza. Pendekatan perlaksanaan Program Pengurusan Hotel dan Katering di politeknik melibatakan 60 peratus berasaskan teori. Dalam skop kajian ini. Dari aspek tahap penerapan. Hipotesis Kajian Ho : Tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau.Kemahiran keusahawanan pelajar belum dapat menguasai sesetengah elemen-elemen kemahiran generik yang diperlukan dalam semua bidang termasuk bidang perhotelan. amali dan Latihan Industri. Program Pengurusan Hotel dan Katering merupakan satu program yang memerlukan kemahiran teknikal dan generik. Terdapat tiga kunci utama dalam mempelajari program perhotelan iaitu menguasai kemahiran generik. amali dan juga latihan industri selama 6 bulan.

Melaka. di mana satu set soal selidik di edarkan sebagai instrumen kepada responden. Sampel ini dipilih kerana ia menepati sifat-sifat keseluruhan populasi sasaran iaitu telah menjalani latihan industri selama enam bulan. Kaedah tinjauan digunakan.2 di bawah: Jadual 1.2 Pecahan Borang Soal Selidik Bahagian A Demografi Responden Bahagian B Bahagian C Persepsi Pelajar Terhadap Tahap Penerapan Kemahiran Generik Menerusi Proses Pengajaran & Pembelajaran Tahap Penguasaan Ketrampilan Kemahiran Generik Pelajar Menerusi Proses Pengajaran dan Pembelajaran 5 Item 16 Item 32 Item 446 .0 for Windows. Pengkaji telah mengambil keseluruhan jumlah populasi kajian iaitu seramai 226 orang sebagai sampel kajian memandangkan jumlah pelajar yang mengambil program ini adalah tidak ramai. Jadual 1. Kaedah penganalisaan data yang ditentukan adalah berdasarkan kepada persoalan kajian yang telah dinyatakan sebelum ini.1 Sampel Kajian Politeknik Johor Kategori Sampel Bahru Semester 5 69 Semester 6 80 Jumlah Politeknik Merlimau Melaka 34 43 Jumlah 103 123 226 Borang soal selidik yang digunakan dipecahkan kepada 3 bahagian utama seperti di jadual 1.0 di bawah menerangkan pecahan sampel kajian. Analisis data dilakukan berdasarkan item-item dan bahagianbahagian yang dikemukakan di dalam borang soal selidik. Data-data dan maklumat yang diperoleh berdasarkan borang soal selidik dikumpulkan dan seterusnya perlaksanaan analisis menggunakan Perisian SPSS (Statistical Packages for the Social Sciences) 12. Jadual 1. Sampel terdiri daripada pelajar-pelajar dalam populasi kajian iaitu pelajar-pelajar Diploma tahun akhir semester lima dan enam yang mengambil program Pengurusan Hotel dan Katering di Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau.Prosiding SKIKS 08 (i) Kemahiran Komunikasi (ii) Kemahiran Menyelesaikan Masalah (iii) Kemahiran Bekerja dalam Kumpulan (iv) Kemahiran Interpersonal (v) Kemahiran Membuat Keputusan (vi) Kemahiran Kepimpinan Metodologi Kajian Kajian ini merupakan kajian berbentuk deskriptif yang bertujuan untuk mengenal pasti elemen penerapan dan penguasaan kemahiran generik di kalangan pelajar bidang hotel katering di politeknik.

4 : Skor min penerapan kemahiran generik dalam proses pengajaran dan pembelajaran Penerapan Kemahiran Generik Pembelajaran Teori Pembelajaran Amali Latihan Industri Skor Min Keseluruhan Min Penerapan 3.96 4.Kemahiran keusahawanan Data bagi bahagian A adalah dalam bentuk bilangan atau peratusan.81-5.40 Rendah 2. (kemahiraninterpersonal) Pensyarah sentiasa memberikan peluang kepada Min Tahap Penerapan 3.04 Tafsiran Tinggi Tinggi 3 4.98 4.41-3.5 di bawah adalah merupakan nilai skor min dan tafsiran tahap bagi setiap item Pembelajaran Teori. Oleh itu data yang dianalisis di bahagian ini dipersembahkan dalam bentuk skor min. amali dan latihan industri ke arah membantu menerapkan kemahiran generik pelajar bagi program Pengurusan Hotel dan Katering dari perspektif pelajar. Manakala bagi bahagian B dan C adalah data dalam bentuk skala likert. No Item 1 2 Item Penerapan Kemahiran Generik dalam Pembelajaran Teori Pensyarah mengalakkan pelajar membuat pembentangan laporan tugasan di hadapan kelas (kemahiran komunikasi) Kajian kes yang diberikan oleh pensyarah mengalakkan pelajar membuat perbincangan sesama ahli kumpulan (kemahiran bekerja dalam kumpulan.80 Sederhana 3. (1995) Dapatan Kajian Dapatan kajian ini adalah berdasarkan objektif kajian seperti di bawah: 1. Mengenal pasti tahap proses pengajaran dan pembelajaran dari aspek teori.00-2.4 di bawah: Jadual 1.06 Tinggi 447 .08 4.3 di bawah: Jadual 1. amali dan latihan industri adalah tinggi.00 Tahap Tafsiran Tinggi Tinggi Tinggi Tinggi Manakala jadual 1.00 Tinggi Sumber: Adaptasi dari Wiersma. Dapatan kajian ditunjukkan melalui jadual 1.92 3.3 Julat Skor Min dan Tafsiran Julat Skor Min Penerapan 1. Skor min yang diperolehi hasil daripada analisis adalah berpandukan jadual 1. Penguasaan Rendah Sederhana Tinggi Secara keseluruhannya. persepsi respondan terhadap tahap penerapan kemahiran generik yang dilakukan oleh pensyarah semasa Pengajaran dan Pembelajaran dari aspek teori.

60 3.28 Tafsiran Tinggi Tinggi 3. Jadual 1. Nilai skor min yang mendapat nilai tertinggi ialah item ketiga iaitu 4. Item Item Penerapan Kemahiran Generik dalam Pembelajaran Teori Pensyarah mengarahkan pelajar membuat kerja berkumpulan bagi aktiviti commercial break (kemahiran bekerja dalam kumpulan.57 4.6 di bawah adalah merupakan nilai skor min dan tafsiran tahap bagi setiap item Pembelajaran Amali.06 yang menunjukkan aktiviti soaljawab memberi tafsiran yang tinggi dalam menerapkan kemahiran generik.15 4.93 Tafsiran Tinggi 3. kemahiran membuat keputusan) Pensyarah sering menerapkan aktiviti sumbangsaran dengan pelajar dalam setiap tajuk pengajaran yang disampaikan (kemahiran komunikasi) Skor Min Keseluruhan Min Tahap Penerapan 3.27 3.63 yang menunjukkan aktiviti sumbangsaran kurang menerapkan kemahiran generik. kebanyakkan persepsi respondan terhadap aktivitiaktiviti yang dilakukan semasa pembelajaran teori dalam menerapkan kemahiran generik adalah tinggi. kemahiran membuat keputusan) Skor Min Keseluruhan Min Tahap Penerapan 4. manakala item kelima mempunyai nilai skor min yang paling rendah iaitu 3.63 Tinggi 3.Prosiding SKIKS 08 No Item pelajar untuk mengemukakan pandangan dalam aktiviti soaljawab (kemahiran interpersonal) Item Penerapan Kemahiran Generik dalam Pembelajaran Teori Pensyarah menyarankan pelajar supaya sentiasa membuat perbincangan dalam kumpulan bagi setiap aktiviti yang diadakan (kemahiran penyelesaian masalah. kemahiran kepimpinan) Pensyarah mengkhendaki pelajar menunjukkan ciri-ciri seorang waiter/waitress bagi aktiviti direstoran (kemahiran interpersonal ) Pensyarah meminta pelajar membuat bed making di dalam bilik tetamu (kemahiran penyelesaian masalah) Pensyarah sentiasa mengarahkan pelajar untuk mempraktikkan prosedur pembersihan linen di dalam laundry (kemahiran interpersonal) Pensyarah melatih pelajar untuk membuat kaedah setting table yang sesuai mengikut jenis hidangan di dalam restoran (kemahiran penyelesaian masalah) Pensyarah mengkhendaki pelajar menunjukkan prosedur melayan tetamu apabila membuat aktiviti di restoran (kemahiran komunikasi.01 4. kemahiran kepimpinan.92 Tinggi Berdasarkan kepada jadual di atas.98 Sederhana Sederhana Tinggi Tinggi Tinggi 448 .

Skor min keseluruhan yang diperolehi ialah 3.79 yang menunjukkan penglibatan pelajar dalam mesyuarat kurang menerapkan kemahiran generik.88. respondan berpendapat Latihan Industri yang dilakukan adalah paling tinggi menerapkan kemahiran generik dalam proses P&P.00 4.Kemahiran keusahawanan Kebanyakkan respondan bersetuju bahawa pembelajaran amali dalam proses Pengajaran dan Pembelajaran yang dilakukan oleh pensyarah dalam membantu menerapkan kemahiran generik adalah pada tahap yang tinggi.27 di mana respondan terlibat secara aktif dalam setiap event yang diadakan.79 Tafsiran Tinggi Sederhana 4.8 menunjukkan secara keseluruhan skor min dan tafsiran bagi setiap elemen dalam kemahiran generik. Skor min keseluruhan yang diperolehi ialah 4. manakala nilai skor min terendah ialah item kedua dengan nilai 3. Jadual 1.98 dan item yang mempunyai skor min tertinggi ialah item kedua dengan nilai 4.57 yang menunjukkan aktiviti prosedur pembersihan linen dalam laundry kurang menerapkan kemahiran. Melalui dapatan tersebut. secara keseluruhan penguasaan pelajar terhadap elemen-elemen kemahiran generik adalah pada tahap yang tinggi iaitu dengan nilai 3. Jadual 1. 2. Mengenal pasti tahap keterampilan kemahiran generik yang di kuasai oleh pelajar dalam program Pengurusan Hotel dan Katering.12 4.28 menunjukkan aktiviti di restoran paling tinggi menerapkan kemahiran generik.27 3.08 Tinggi Tinggi Tinggi Tinggi Hasil analisis yang dijalankan.7 Skor min dan tafsiran tahap bagi setiap item Latihan Industri Item Item Penerapan Kemahiran Generik dalam Pembelajaran Teori Pensyarah mengarahkan pelajar membuat kerja berkumpulan bagi aktiviti commercial break (kemahiran bekerja dalam kumpulan. Tinjauan yang dilakukan dalam bahagian ini pula adalah untuk melihat tahap penguasaan pelajar terhadap elemen-elemen kemahiran generik yang diperolehi semasa proses P&P. manakala nilai skor min terendah ialah item keempat dengan nilai 3. kemahiran kepimpinan) Pensyarah mengkhendaki pelajar menunjukkan ciri-ciri seorang waiter/waitress bagi aktiviti direstoran (kemahiran interpersonal ) Pensyarah meminta pelajar membuat bed making di dalam bilik tetamu (kemahiran penyelesaian masalah) Pensyarah sentiasa mengarahkan pelajar untuk mempraktikkan prosedur pembersihan linen di dalamlaundry (kemahiran interpersonal) Pensyarah melatih pelajar untuk membuat kaedah setting table yang sesuai mengikut jenis hidangan di dalam restoran (kemahiran penyelesaian masalah) Skor Min Keseluruhan Min Tahap Penerapan 4.08 dan item yang mempunyai skor min tertinggi ialah item pertama iaitu 4. Terdapat enam elemen kemahiran generik yang di kaji dalam bahagian ini. 449 .23 4.

79.08 3. dengan kata lain terdapat perbezaan yang signifikan terhadap proses Pengajaran dan Pembelajaran dalam pembelajaran teori yang dapat membantu menerapkan kemahiran generik di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau.05 (p=0. Melaka. Melaka terhadap tahap penerapan kemahiran generik dalam proses P&P. Ini bermakna hipotesis null (Ho) ditolak. Mengetahui sama ada terdapat perbezaan yang signifikan di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. Ini bermakna hipotesis null (Ho) tidak berjaya ditolak.05 (p= 0. 450 .07 3.91 4. Manakala kemahiran yang mendapat skor min tertinggi ialah kemahiran interpersonal dengan nilai 4.81 3. 3. Proses P&P dari aspek teori. Hipotesis tersebut ialah : Ho = Tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. nilai t yang diperolehi adalah lebih kecil daripada aras signifikan 0.8 Skor min dan tafsiran penguasaan ketrampilan pelajar terhadap elemen kemahiran generik dalam proses P&P Elemen Kemahiran Generik Kemahiran Komunikasi Kemahiran Menyelesaikan Masalah Kemahiran Bekerja dalam Kumpulan Kemahiran Interpersonal Kemahiran Kepimpinan Kemahiran Membuat Keputusan Skor Min Keseluruhan Min Penguasaan 3. Melaka. nilai t yang diperolehi adalah lebih besar daripada aras signifikan 0.83). jadual di atas menunjukkan terdapat dua elemen kemahiran generik yang mempunyai skor min sederhana iaitu kemahiran komunikasi dan kemahiran kepimpinan iaitu masing-masing dengan nilai 3.61 dan 3.Manakala proses Pengajaran dan Pembelajaran dari aspek amali dan Latihan Industri. Melaka terhadap tahap penerapan kemahiran generik dalam proses P&P? Analisis ujian t-tidak bersandar telah digunakan untuk melihat perbezaan tersebut dan untuk menjawab hipotesis yang telah dibentuk.88 Tafsiran Sederhana Tinggi Tinggi Tinggi Sederhana Tinggi Tinggi Secara keseluruhannya.79 3.049).Prosiding SKIKS 08 Jadual 1. Melaka terhadap tahap penerapan kemahiran generik dalam proses P&P Terdapatkah perbezaan yang signifikan di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau.61 4.08 dan ini menunjukkan penguasaan respondan terhadap kemahiran interpersonal adalah tinggi. dengan kata lain tidak terdapat perbezaan yang statistik terhadap proses P&P dalam pembelajaran teori dan Latihan Industri yang dapat membantu menerapkan kemahiran generik di antara Politeknik Johor Bahru dan Politeknik Merlimau. Ini bermakna kedua-dua elemen kemahiran tersebut memberi tafsiran bahawa penguasaan respondan adalah pada tahap yang sederhana.08 dan 0.

(1994) Employee Satisfaction Summary. proses P&P melalui LI paling tinggi menerapkan kemahiran generik diikuti dengan pembelajaran amali danpembelajaran teori.my 451 . F. Aspek positif yang dapat dilihat ialah walaupun kemahiran generik ini bukannya satu subjek khusus tetapi pelajar dan pensyarah boleh mengaplikasikannya dalam proses pengajaran dan pembelajaran sama ada secara langsung atau tidak langsung.edu.j.R dan Jameson. CNAA.” Laporan Parlimen Ke-11. langkah demi langkah dapat di ambil untuk memperbaiki kelemahan-kelemahan yang wujud dalam proses Pengajaran dan Pembelajaran di politeknik. Packer.net/parlimen/index. (1987). UK: Quality in Higher Education Project.htm Politeknik Merlimau Melaka (2005).my/pages/awam.” Diperolehi pada 29 September 2005 dari http://www. Birmingham. Holden. J. S. Kasumalinda Alwi dan Rapiah Mohamed (2003). kita menyedari bahawa untuk menguasai keseluruhan kemahiran generik ini mengambil masa yang lama. Teaching the new basic skills: Principles for Educating Children to Thrive in A Changing Economic.politeknik. “Maklumat Am Politeknik KPTM. 13.Kemahiran keusahawanan Kesimpulan Secara keseluruhannya. D. kemahiran membuat keputusan. 23-28. Murname. “Masalah Pengangguran Siswazah. 16. 86400 Batu Pahat.edu.htm Mustafa Mohd Hanefah. “CNAA Graduates: Their Employment and Their Experiences After Leaving College. Manakala dari aspek tahap penguasaan.H (1992).edu.my/webfeb05/maklumatamJul05. pelajar mempunyai kemahiran interpersonal yang tinggi di ikuti dengan kemahiran menyelesaikan masalah. New York: Free Press. Dengan itu.pmm.html The Conference Board of Canada (1996). Samihah Ismail. Johor Tel :07-4538235. Taking Action on the SCANS Report. & Levy..27-31. a program of the National Business and Education Center. Publication No. “The Skills Necessary For Workplace Malaysian Accountants’ Perception. (1999).” Akauntan Nasional. Diperolehi pada 29 September 2005 dari http://www. Diperolehi pada 30 September 2005 dari http://malaysiatoday. dan McGeevor.A.Educational Leadership. Rujukan Brennan. Walau bagaimanapun. Malaysia Today (2005). kemahiran kepimpinan dan kemahiran komunikasi. Ottawa Ontario Abdul Rasid Bin Abdul Razzaq Ketua Jabatan Penyelidikan & Pembangunan Fakulti Pendidikan Teknikal UTHM. Melaka. Jabatan Hospitaliti.” Summary Report. “Employing Graduates in Hospitality Small to Medium-Sized Enterprise: Context and Issues. penerapan dan penguasaan kemahiran generik pelajar Pengurusan Hotel dan Katering adalah pada tahap yang tinggi di mana dari aspek penerapan. A. L. The Corporate Council on Education. R.” New York: Publisher. P. Employability skills profile: The critical skills required of the Canadian workplace. Harvey. (1996). 019-7723536 Fax: 07-4541050 rasid@uthm. 49(6). kemahiran bekerja dalam kumpulan. & Green. Politeknik KPTM (2005).

Prosiding SKIKS 08 452 .

Seramai 1278 responden yang terdiri daripada pelajar tahun akhir daripada empat institusi iaitu Universiti Malaya (UM). Universiti Putra Malaysia (UPM). Pemilihan sampel adalah mengikut prosedur persampelan rawak. semua institusi-institusi pengajian tinggi di Malaysia kini menawarkan pelbagai kursus umum berbentuk wajib dan elektif wajib kepada pelajarnya yang diharap dapat mengimbangi keperluan akademik dan kemahiran di luar akademik seperti kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan. tidak terdapat perbezaan yang ketara antara tahap kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan di antara pelajar IPTA (UM dan UPM) dan IPTS (UNITEN dan MMU). Oleh itu Institusi-institusi Pengajian Tinggi (IPT) di Malaysia telah meletakkan beberapa kursus sebagai kursus umum yang wajib diambil dan wajib lulus oleh setiap pelajar universiti. Ianya dilihat harus mencakupi persoalan ilmu pengetahuan dan kemahiran insaniah yang penting dan menyeluruh meliputi disiplin yang tidak disajikan melalui disiplin pengkhususan. kursus-kursus umum bertaraf wajib dan elektif wajib di peringkat IPT berjaya mencapai objektif. kursus-kursus umum Pengenalan Sejajar dengan perkembangan dunia semasa. Kata kunci: kemahiran. Selain itu. di Amerika Syarikat pula penstrukturan semula skop pendidikan di universiti-universiti telah menjadikan pengajian umum suatu komponen pendidikan yang penting dalam membentuk kebolehan dan kemahiran mereka sehingga menjangkau di luar bidang pengkhususan mereka. Universiti Tenaga Nasional (UNITEN) dan Universiti Multimedia (MMU). Jayum Jawan (Prof. Contohnya negara Britain yang menggalakkan pelajarnya untuk menguasai kemahiran lain selain daripada bidang pengkhususan mereka seperti kemahiran komunikasi. teknologi maklumat dan numeracy (Hashim Fauzy. Penentuan saiz sampel adalah dengan menggunakan penentuan saiz sampel Krejcie dan Morgan (1970). Kajian ini merupakan kajian berbentuk analisis deskriptif dan inferensi yang menggunakan pendekatan pengumpulan maklumat melalui soalselidik. misi dan visi penawarannya di samping membekalkan kemahiran tambahan kepada pelajar. Kesimpulannya. Kajian mendapati bahawa responden daripada keempat-empat institusi mempunyai majoriti terhadap tahap kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan yang tinggi.Kemahiran keusahawanan ASPEK KEMAHIRAN DI DALAM KURSUS-KURSUS UMUM UNIVERSITI DI IPTA DAN IPTS DI MALAYSIA Zarina Muhammad. 453 . 2006). Kursus-kursus ini sebenarnya merupakan kursus pelengkap kepada disiplin yang ada di Institusi-institusi Pengajian Tinggi di Malaysia dan menyumbang kepada menambahkan ilmu pengetahuan pelajar kepada pelbagai kemahiran tambahan yang bersifat menyeluruh dan holistik. Aspek kemahiran ini perlu diketengahkan kepada semua peringkat umur khususnya pelajar di peringkat pengajian tinggi bagi melengkapkan mereka sebagai insan yang berilmu dalam pelbagai aspek kehidupan. Zaid Ahmad (Dr. pelajar perlu dilengkapkan dengan pelbagai kemahiran yang dapat membantu mereka menjadi individu yang berketerampilan pada masa hadapan. Negara-negara luar juga didapati telah memperkenalkan kursus-kursus umum di peringkat pengajian tinggi sebagai salah satu keperluan untuk meningkatkan kemahiran sedia ada pelajar supaya mereka mampu bertahan dan beradaptasi dengan perkembangan pesat dunia di era globalisasi ini. Justeru itu. Dr.). Seterusnya.). Normala Othman & Siti Aishah Misri Abstrak: Penawaran kursus-kursus umum merupakan salah satu rangka untuk mereformasi kandungan pendidikan semasa sejajar dengan kehendak semasa.

elektif bebas dan subjek ko-kurikulum mengikut panggilan Institusi Pengajian Tinggi Awam dan Swasta masing-masing. Kokurikulum dan elektif wajib melalui IKAL iaitu Institute of Liberal Studies. Sebagaimana pelbagainya Objektif. keberkesanan kursus-kursus umum universiti di IPTA dan IPTS di Malaysia terhadap aspek kemahiran pelajar khususnya kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan masih lagi boleh dipersoalkan dan diperdebatkan. subjek wajib LAN manakala wajib mengikut program ada juga dikenali sebagai kursus universiti. Penawaran dan pengendalian kursus umum di Institusi Pengajian Tinggi Awam lebih bersifat pelbagai manakala penawaran dan pengendali kursus di Institusi Pengajian Tinggi Swasta lebih berpusat. kursus umum elektif dalam fakulti. Justeru itu. UPM. Contohnya. elektif umum. 1. elektif ataupun pilihan bebas. UPM contohnya menawarkan kursus-kursus umum yang dipanggil sebagai Kursus Universiti melalui Jabatan Pengajian Kenegaraan dan Ketamadunan Fakulti Ekologi Manusia. penawaran kursus-kursus umum seperti Tamadun Islam dan Tamadun Asia (TITAS) dan Kenegaraan Malaysia disifatkan mampu menerapkan nilai pembangunan negara bangsa di dalam diri pelajar dan kursus umum seperti Kemahiran Maklumat dan Introduction to Cyberpreneurship disifatkan mampu memperkenalkan pelajar kepada kemahiran yang terkini dan semasa. UNITEN pula menawarkan subjek wajib LAN. Manakala Kursus umum bertaraf elektif wajib juga dipanggil sebagai kursus umum elektif luar fakulti. bertaraf wajib bergantung kepada program pengajian (wajib teras). 2. Di semua Institusi Pengajian Tinggi Swasta pula didapati. serta ketiga. kajian ini dijalankan bagi memenuhi objektif iaitu. Di Institusi Pengajian Tinggi Awam di dapati komponen kursus umum yang serupa ditawarkan di ketiga-tiga IPTA tetapi mempunyai taraf yang berbeza seperti kursus kemahiran bahasa di UPM merupakan kursus wajib universiti kepada semua program tetapi di UKM kemahiran bahasa tertakluk kepada peraturan fakulti samada wajib fakulti. Fakulti Pertanian. Misi dan Visi setiap kursus umum itu diperkenalkan di setiap Institusi Pengajian Tinggi di Malaysia. kursus universiti yang bertaraf elektif wajib. keseluruhan universiti di Malaysia menawarkan kepada pelajarnya kursus umum yang mempunyai pelbagai peranan tersendiri. begitu jugalah rencamnya panggilan dan kategori yang digunakan terhadap kursus-kursus umum ini. Kedua. UNITEN dan MMU. Kesemua kursus umum universiti bertaraf wajib dan elektif wajib di Institusi Pengajian Tinggi di dapati ditawarkan dan dikendalikan oleh samada oleh satu Pusat Tanggungjawab atau gabungan beberapa Pusat Tanggungjawab. Fakulti Bahasa Moden serta Pusat Kokurikulum. 454 . kursus wajib universiti. Namun. Analisis terhadap kursus umum bertaraf wajib universiti dan wajib mengikut program serta kursus umum bertaraf elektif wajib mendapati bahawa kursus umum bertaraf wajib juga dikenali sebagai kursus universiti.Prosiding SKIKS 08 Meninjau pula senario penawaran kursus-kursus umum di peringkat pengajian tinggi di Malaysia. kursus umum universiti yang bertaraf wajib kepada semua pelajar tanpa mengira program. Penawaran Kursus Umum Bertaraf Wajib Dan Elektif Wajib Di Institusi Pengajian Tinggi Terdapat 3 taraf penawaran kursus-kursus umum di Institusi Pengajian Tinggi iaitu pertama. kursus asas major dan kursus wajib fakulti mengikut panggilan Institusi Pengajian Tinggi Awam dan Swasta masing-masing. Untuk menganalisis perbezaan tahap kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan di antara IPTA (UM dan UPM) dan IPTS (UNITEN dan MMU). Untuk mengenalpasti tahap kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan dalam kalangan pelajar di UM. kursus umum universiti merupakan kursus wajib universiti. subjek universiti.

Soal selidik dibahagikan kepada 3 soalan iaitu A. Etika dan Moral. Pelajar-pelajar yang dipilih adalah merupakan pelajar tahun akhir yang melalui tempoh pengajian tiga tahun ataupun empat tahun. B. kursus yang didapati menjurus ke arah kemahiran secara khusus adalah seperti di dalam Jadual 1. Bilangan ini melebihi bilangan minimum data responden yang diperlukan. 2=tidak setuju. 3=tidak pasti.Pertanian dan Manusia BBI 2420 . Hubungan Etnik.Introduction to Cyberpreneurship MPW 2113 . Jadual 1: Kursus umum (Kemahiran) Institusi Pengajian Tinggi Institusi UM UPM Lisan UNITEN MMU BBI 2421 . Latarbelakang responden. Pengajian Malaysia. Kemahiran berfikir. Kesan kursus umum terhadap kemahiran pengurusan maklumat pelajar C. Dengan menggunakan penentuan saiz sampel Krejcie dan Morgan (1970). Bahasa Perancis dan ko-kurikulum. 4= setuju. Keempat-empat universiti ini terletak di sekitar Lembah Kelang.Kemahiran Maklumat Kokurikulum PRT 2008 . Manakala sebanyak 237 dan 293 bilangan soal selidik bagi responden UNITEN dan MMU telah dianalisis.Bahasa Melayu 1 Kokurikulum BEN 2010 .Kemahiran Menulis Secara Am MALB113 . Kenegaraan Malaysia. Pengajian Islam.Kemahiran keusahawanan Antara kursus-kursus yang termasuk di dalam kategori kursus umum bertaraf wajib di Institusi Pengajian Tinggi Awam ialah Kursus Pertanian dan Manusia. 455 . Manakala Universiti Tenaga Nasional dan Universiti Multimedia pula dipilih kerana statusnya sebagai Institusi Pengajian Tinggi Swasta yang bertaraf Universiti dan mempunyai bilangan pelajar tahun akhir melebihi 1000 orang.Bahasa Malaysia Kursus Ditawarkan GXEX 1401.Kemahiran Berinteraksi Secara Metodologi Kajian Kajian ini merupakan kajian berbentuk analisis deskriptif dan inferensi yang menggunakan pendekatan pengumpulan maklumat melalui soalselidik. sebanyak 364 minimum responden yang perlu diperolehi dalam kajian ini dan bilangan tersebut telah dipatuhi di mana sebanyak 379 serta 370 soal selidik bagi responden dari UM dan UPM telah diperolehi. Pemilihan sampel adalah mengikut prosedur persampelan rawak. Bahasa Melayu. Kemahiran Maklumat. Pengenalan keusahawanan Siber. Kemahiran berinteraksi dan menulis dalam Bahasa Inggeris. Pemilihan Universiti Malaya dan Universiti Putra Malaysia adalah kerana ia antara Institusi Pengajian Tinggi Awam yang terawal ditubuhkan. Tamadun Islam dan Tamadun Asia. Kesan kursus umum terhadap kemahiran keusahawanan pelajar Soalan menggunakan jawapan berbentuk skala likert 5 tahap (5=sangat setuju. Daripada kursus-kursus di atas. Rasional pemilihan responden daripada pelajar tahun akhir adalah kerana mereka telahpun melengkapkan hampir semua kursus umum universiti samada wajib mahupun elektif wajib dan telah mendapat impak daripada penawaran kursus-kursus umum kemahiran ini. 1=sangat tidak setuju) (Lihat jadual 2).

33 Dapatan Kajian Dan Perbincangan 1.5 % 23.66 1.00 – 2. Hal ini dilihat merupakan perbezaan majoriti aliran pengajian yang diambil oleh pelajar antara IPTA dan IPTS (Lihat jadual 4).9 % 18.Prosiding SKIKS 08 Jadual 2 : Interpretasi Jawapan Berbentuk Skala Nilai min 5. (Lihat Jadual 3) Jadual 3 : Taburan responden mengikut IPT Institusi UM UPM UNITEN MMU Jumlah Kekerapan 378 orang 369 orang 237 orang 294 orang 1278 orang Peratus 29.0 % 100 Rendah Sederhana Interpretasi penilaian kemahiran 3. bagi UM pula hampir 70 peratus daripada responden merupakan pelajar aliran sains sosial berbanding dengan MMU yang mempunyai bilangan responden yang 91 peratus daripadanya merupakan pelajar aliran sains dan teknologi. Seramai 237 dan 294 orang pelajar merupakan pelajar tahun akhir daripada Universiti Tenaga Nasional dan Universiti Multimedia manakala 378 serta 369 orang pelajar lagi adalah pelajar tahun akhir Universiti Malaya dan Universiti Putra Malaysia. Latarbelakang Responden Keseluruhan responden yang terlibat bagi menjayakan tinjauan ini adalah seramai 1278 orang pelajar.6 % 28.00 2.34 – 3. 456 .67 – Tinggi Latarbelakang responden mengikut bidang pengajian menunjukkan bahawa keseluruhan responden daripada UNITEN merupakan pelajar daripada aliran sains dan teknologi manakala hampir 60 peratus responden daripada UPM adalah pelajar daripada aliran sains sosial. Selain itu.

Aspek kemahiran ini meliputi kemahiran berbahasa khususnya bahasa kedua. Meninjau tahap kemahiran pelajar UM. 10 & 33. 58.8 91. UNITEN dan MMU dalam kursus umum universiti. berpersatuan dan berorganisasi. keusahawanan. UPM. Peratus 66. menguruskan maklumat. UPM. Terdapat 2 soalan yang digunakan bagi meninjau kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan pelajar UM. Di samping penawaran kursus yang bersifat membina semangat negara bangsa seperti kursus TITAS dan Kenegaraan Malaysia. UNITEN dan MMU dalam kursus umum universiti. Bilangan 25 3 12 5 37 8 21 2 15 2 36 4 0 26 3 21 9 26 26 8 29 4 2. Dua soalan tersebut ialah “Adakah kursus umum bersifat wajib dan elektif wajib yang ditawarkan di universiti dapat meningkatkan kemahiran saya dalam menguruskan maklumat?” dan “Adakah kursus umum bersifat wajib dan elektif wajib yang ditawarkan di universiti dapat membina semangat dan kemahiran keusahawanan dalam diri saya?” Analisis terhadap kedua-dua soalan ini terhadap keempat-empat institusi pengajian tinggi ini mendapati bahawa 77 peratus daripada responden mempunyai tahap kemahiran keusahawanan dan 457 . berkomunikasi. kemahiran berfikir secara kritis. elemen lain juga penting dalam memperkukuhkan kemahiran sedia ada di dalam diri pelajar. bersukan dan bekerja secara berkumpulan.1 10 0 Sains Sosial 2 41. Fokus kajian ini adalah mengenai tahap kemahiran keusahawanan dan menguruskan maklumat dalam kalangan pelajar IPTA dan IPTS.Kemahiran keusahawanan Jadual 4 : Profil bidang pengajian responden mengikut IPT Institusi UM Bidang Sains Sosial 9 Sains Teknologi Jumlah UPM Sains Teknologi Jumlah UNI TEN MM U & 8 10 0 Sains Sosial Sains & Teknologi 0 Jumlah 0 Sains Sosial Sains & Teknologi 1 Jumlah 0 0 10 10 8. Kesemua komponen ini merupakan komponen penting yang menyumbang kepada pembentukan kemahiran insaniah yang lebih baik.

menunjukkan bahawa kursus-kursus umum yang ditawarkan didapati berkesan dan berjaya meningkatkan tahap kemahiran pelajar-pelajar di institusi-institusi pengajian tinggi awam dan swasta di mana hampir keseluruhan responden yang terlibat mempunyai tahap kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan yang tinggi.1 20. Sama ada pihak institusi menawarkan pakej kursus-kursus umum dengan kemahiran ini atau sebaliknya.9 Kekerapan 10 78 292 6 25 338 3 22 212 7 55 232 UPM UNITEN MMU Analisis terhadap penilaian pelajar.6 1.6 peratus.3 89. Dapatan ini menunjukkan bahawa faktor kompetensi pensyarah mungkin mempengaruhi kesan pembelajaran kursus 458 .4 18. Kadar peratusan kecil bagi pelajar yang mempunyai tahap kemahiran rendah menunjukkan bahawa kebanyakan kursus yang ditawarkan oleh IPT di Malaysia mampu meningkatkan tahap kemahiran umum di dalam diri pelajar.Prosiding SKIKS 08 menguruskan maklumat yang tinggi apabila kedua-dua item ini digabungkan.3 9. Skala penentuan yang digunakan ialah dengan mengekod semula kedua-dua item ini menjadi skala yang baru iaitu skala 1 hingga 4 (rendah). Penawaran kursus umum di IPT juga merupakan salah satu alternatif pelajar untuk menjinakkan diri kepada pelbagai aktiviti yang mampu menaikkan lagi semangat berpasukan dan bekerjasama selain meningkatkan nilai perpaduan dan harmoni sesama mereka. Analisis lanjut yang dijalankan terhadap dapatan kajian ini juga memperlihatkan kompetensi pelajar terhadap kemahiran-kemahiran ini adalah berdasarkan penawaran kursus-kursus umum ini di peringkat pengajian tinggi. 5 hingga 6 (sederhana) dan skala 7 hingga 10 (tinggi) (Lihat Jadual 5).5 peratus dan MMU dengan peratus sebanyak 78 peratus. UNITEN sebanyak 89.6 6. Jadual 5: Tahap Kemahiran dalam Kursus Umum di IPT Institusi UM Tahap Kemahiran Rendah Sederhana Tinggi Rendah Sederhana Tinggi Rendah Sederhana Tinggi Rendah Sederhana Tinggi Peratus 2. Penilaian yang dijalankan terhadap analisis subjektif daripada responden mendapati bahawa tahap keberkesanan yang menjurus kepada peningkatan tahap kemahiran ini adalah bergantung kepada kompetensi pensyarah itu sendiri yang lebih berusaha untuk “menghidupkan” suasana pembelajaran dan pengajaran supaya lebih efektif dan seimbang.8 91.7 78. UPM sebanyak 91.5 2. Jadual 5 memperlihatkan peratusan yang tinggi daripada pelajar UM iaitu 77 peratus.2 1.6 77.

Walaupun pencapaian akademik merupakan titik tolak bagi perkembangan dan peluang kerjaya seseorang 459 .8453. elemen kemahiran ini juga dititik beratkan sebagai unsur untuk meningkatkan prestasi pelajar untuk keperluan pada masa hadapan. 2006).8453 SD 1. Situasi ini berlaku mungkin kerana penekanan orientasi kemahiran setiap universiti di mana kesemua universiti menekankan penawaran kursus umum ini kepada pelajar-pelajarnya.8514 dan min bagi penilaian pelajar IPTS pula adalah 7.8514 7. (Lihat Jadual 6) Jadual 6 : Ujian t : Perbezaan pelajar IPTA dan IPTS terhadap aspek kemahiran pengurusan maklumat dan keusahawanan dalam kursus umum universiti Institusi IPTA IPTS n 747 530 Min 7. Penekanan kepentingan kursus-kursus umum ini yang menjana kepada kemahiran insaniah pelajar telah diselaraskan di semua peringkat pengajian tinggi kerana kepentingan kursus ini yang mampu menjamin kebaikan pada masa hadapan sebagaimana saranan “Keusahawanan Kerjaya Pilihan” oleh Kementerian Pembangunan Usahawanan dan Koperasi (MECD) (Mohamad Shah. Selain sebagai tiket kepada pelajar untuk bergraduat.36723 1. Kebanyakan responden juga berpendapat bahawa pensyarah perlu mengetengahkan alternatif tertentu dalam pengajaran supaya pelajar dapat menerima pembelajaran tersebut seterusnya mengaplikasikannya kepada kehidupan. Disinilah tenaga pengajar memainkan peranan penting dalam meningkatkan tahap kemahiran pelajar mereka. Elemen kemahiran insaniah ini penting dalam kurikulum pelajar di peringkat pengajian tinggi kerana setiap agensi pekerjaan kini memandang elemen kemahiran insaniah sebagai elemen penting yang perlu ada pada setiap graduan yang lahir dari sesebuah universiti. Ini menunjukkan bahawa kesan aspek kemahiran dalam kursus umum di antara pelajar IPTA dan IPTS adalah berbeza.bebas menunjukkan tiada perbezaan yang signifikan bagi tahap kemahiran pelajar di IPTA dan IPTS. Perbezaan nilai min juga menyokong bahawa tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara penilaian pelajar IPTA dan IPTS terhadap aspek kemahiran dalam kursus umum universiti di mana nilai min bagi penilaian pelajar IPTA adalah 7.119 Majoriti daripada mereka mempunyai tahap kemahiran menguruskan maklumat dan keusahawanan yang tinggi walaupun berbeza bidang pengajian tidak kira sama ada bidang sains dan teknologi mahupun sains sosial.Kemahiran keusahawanan umum universiti terhadap tahap kemahiran insaniah pelajar.41909 t 4. Menganalisis perbezaan tahap kemahiran pelajar IPTA dan IPTS dalam kursus umum universiti Hasil analisis ujian t. 3.

Jun 13-14). Universiti Putra Malaysia. O. Keusahawanan Kerjaya Pilihan: Keberkesanan IPTA Meningkatkan Kompetensi Keusahawanan di Kalangan Pelajar. Buku panduan PrasiswazahPusat Pengajian Umum sesi 2006/2007. Pusat pengajian Umum. Persepsi Pensyarah Terhadap Persekitaran Pengajaran dan Pembelajaran Mata Pelajaran Umum Universiti di UTM. Ishak Mad Shah. Mohamad Shah Kassim. Roziana Shaari dan Fadillah Zaini (2006. Buku panduan Fakulti Ekologi Manusia sesi 2007/08. maka percambahan kepentingan aspek kemahiran insaniah di dalam kursus umum universiti adalah merupakan salah satu cara yang efisyen untuk mempelbagaikan kemahiran dalam diri pelajar. modul dan latihan yang perlu di beri kepada pelajar perlu dilaksanakan supaya aspek ini akan semakin berkembang. Kertas dibentangkan di Seminar Kebangsaan Pengajian Umum (SKPU 2006). Rumusan Kajian secara keseluruhannya mendapati kursus-kursus yang ditawarkan di Universiti Malaya. Hashim Fauzy Yaakob (2006.. Mohd Hassan M. Cabaran yang perlu di tanggung ialah bagaimana untuk merealisasikan kaedah pengajaran di dalam kelas kepada situasi dan senario sebenar dunia perniagaan yang semakin maju. (2000). elemen kemahiran keusahawanan merupakan suatu komponen yang dapat menerapkan nilai keusahawanan di dalam diri pelajar. 460 . Jika hanya kuliah yang diterangkan di dalam kelas sahaja tanpa dapat diaplikasikan kepada situasi sebenar. Sebagai contoh. Pengajian Umum Di Alaf Baru. Halatuju Pengajian Umum: Membina Kompetensi Melalui Komunikasi Sebagai Kemahiran Asas.14). Universiti Tenaga Nasional dan Universiti Multimedia didapati berkesan dan berjaya meningkatkan tahap kemahiran insaniah pelajar khususnya dari segi keusahawanan dan menguruskan maklumat dan kajian juga mendapati bahawa tiada perbezaan tahap kemahiran keusahawanan dan menguruskan maklumat di antara pelajar institusi pengajian tinggi awam dan swasta daripada penawaran kursus umum universiti ini Kajian menyimpulkan bahawa kursus-kursus umum bertaraf wajib dan elektif wajib yang ditawarkan di institusi pengajian tinggi berjaya mencapai objektif. Skudai. namun kemahiran insaniah ini juga merupakan bonus kepada graduan itu sendiri. misi dan visi penawarannya dari segi meningkatkan tahap kemahiran insaniah dalam diri pelajarnya. Daripada analisis dapatan kajian ini yang menunjukkan nilai positif dan tiada perbezaan antara pelajar IPTA dan IPTS. maka usaha untuk menerpakan ilmu keusahawanan ini ibarat “melepaskan batuk di tangga”. Jabatan Perdana Menteri Malaysia. Buku panduan Universiti Tenaga Nasional (UNITEN) sesi 2006/07. Norhani Bakri. Bangi. Jun 13. Hala Tuju Pengajian Umum di Alaf Baru dalam Abdul Latif Samian dan Mohamad Sabri Haron (eds). penyelarasan dari segi kaedah. (2006. Kertas dibentangkan di Seminar Kebangsaan Pengajian Umum (SKPU 2006). Rujukan Abdul Latif Samian.14). Rancangan Malaysia Ke-9. Jun 13. Hamidah Rahman. Noor Zainab Razak.. Kertas dibentangkan di Seminar Kebangsaan Pengajian Umum (SKPU 2006). Buku panduan Fakulti Sains Komputer dan Teknologi Maklumat sesi 2006/2007.Prosiding SKIKS 08 graduan. Jadi.

Kemahiran keusahawanan Zarina Muhammad Jayum Jawan (Prof.my 461 .) Normala Othman Siti Aishah Misri Jabatan Pengajian Kenegaraan dan Ketamadunan Fakulti Ekologi Manusia Universiti Putra Malaysia Tel: 89467882 zbm@putra.edu.upm.) Zaid Ahmad (Dr. Dr.

Prosiding SKIKS 08 462 .

Sabri Mohamad Sharif & Huzili Hussin Abstract: Entrepreneurial education is commonly perceived as the process of training individuals to be able to recognize commercial opportunities and the insight. This argument is also suggested to originate from the suspicion on whether entrepreneurs are born or made. Enterprise education generally promotes awareness of entrepreneurship in the form of business start-up and self-employment. which is seen as lagging behind the rest of the population. This is marked by the introduction of new courses in the subject and the development of different training programmes for entrepreneurship offered at universities around the world. objectives and content of entrepreneurship programmes and approaches to teaching entrepreneurship.Kemahiran keusahawanan EXPLORING ENTREPRENEURSHIP EDUCATION AND TRAINING Izaidin Abdul Majid. Peter Drucker taught another early course at New York University in 1953. there is an ongoing debate about whether or not we can actually teach students to be entrepreneurs (Fiet. Mohd Shamsuri Mohd Saad. as well as the usefulness of enterprise skills for competitiveness in the small and large organisational contexts. there is an ongoing debate about whether we can actually teach students to be entrepreneurs. 2000). Data presented in this paper are confined to the existing literature pertaining to the issue of entrepreneurship education. 80. Under the Ninth Malaysia Plan. However. However. Why entrepreneurship education and training is important Since the beginning of the 1980s. The Malaysian Government also has shown continuous support and commitment in the effort to promote entrepreneurship among the population especially the Bumiputeras. interest in entrepreneurship and small business enterprise has been growing around the world (Klofsten. this paper will attempt to present some views and discussion on areas such as categorising entrepreneurship education training. knowledge and related skills to act on them through the formation of a business venture. Specifically. This paper will explore issues pertaining to entrepreneurship education as debated in the literature. Education Introduction Brockhaus (2001) as cited in Kirby (2004) noted that Harvard Business School offered its first courses in entrepreneurship or small business in 1947. This paper also explores the issue of whether or not entrepreneurship can be taught in the classroom based on findings and arguments within the extant literature. 2000). entrepreneurial education is commonly perceived as the process of training individuals to be able to recognize commercial opportunities and the insight. Some contemporary approaches to entrepreneurship education were explored and presented. However. knowledge and related skills to act on them through the formation of a business venture. it was only in the last two decades of the twentieth century that any considerable attention was paid by academia to the role of higher education in the creation of graduate entrepreneurs. This argument is also suggested to originate from the suspicion on whether entrepreneurs are born or made. Specifically.000 participants will undergo entrepreneurship 463 . Keywords: Entrepreneurship.

re-engineering.202 small business enterprises which amounted to RM495. becoming more self-reliant and developing their creativity through the study of entrepreneurship. as illustrated by Gibb and Cotton (1998) in Figure 1. therefore. adapting more readily to change. will be able to benefit from learning an innovative approach to problem solving. downsizing. Furthermore.000 will be given coaching and advice services. mergers and the growing demand for flexibility in the workforce. It could be argued. This may be supported by a UK survey by the Small Business Research Trust (1988) which indicated that only 13 per cent of the survey sample believed that entrepreneurial skills could not be acquired by a process of learning (Kirby. decentralisation. all contribute to an uncertain climate. 165. it is apparent that. Until 30th November 2005. There is no doubt that in any economic climate such learning could have far reaching benefits for society. Entrepreneurship can prove to be beneficial in the light of such changes. TEKUN has provided loans to 104. 1998). deregulation. whatever their career choice or personal situation. the reduction of trade barriers. new technology and emerging world markets”. 2004) 464 . Finally. At the organisational level. Recently the government through the Ministry of Entrepreneurship and Development (MECD) had announced plans to establish the Entrepreneur Development Board (Majlis Pembangunan Usahawan – MPU) in all major towns throughout the country. strategic alliances. at the individual level. more responsibility at work and more stress (Gibb and Cotton. mounting environmental concerns and the growing recognition of the rights of minority groups are all presenting society with greater complexity and uncertainty. Figure 1. all combine to provide more opportunities. technology and transportation. at all levels. as well as more uncertainty in the world. there will be a greater need for people to have entrepreneurial skills and abilities to enable them to deal with life’s current challenges and an uncertain future. together with the advancements in telecommunications.500. This is mentioned as part of the government’s effort in creating more new entrepreneurs in the country. Venkatraman (1996). the probability of ending up with a portfolio of jobs. individuals.Prosiding SKIKS 08 training and another 102. that the need for entrepreneurship education and training has never been greater. Given the above. Why it is important to get it right – education and the Changing World According to Gibb and Cotton (1998) at the global level (Figure 1). privatisation. cited by Henry (2005) has commented that the interest in entrepreneurship education refelects an “emerging economic environment created by the confluence of changes in the corporate world. new forms of governance. the individual is now faced with a wider variety of employment options. At the societal level.

is to increase the awareness and understanding of the process involved in initiating and managing a new business. · Entrepreneurship education contributes to the understanding of operations or the running of a business where business strategy. education in enterprise. (1997) presented that the learning needs of entrepreneurs will vary at different stages of development of the business venture. identified that there are two important objectives of entrepreneurship education programmes. managing or working in a successful business enterprise (Jamieson. deals mostly with awareness creation. 465 . applied marketing. might fit into this category (Jamieson. start-up. · Future graduates will be encouraged and better prepared for “real life” business creation if and when they choose to pursue this option. 1984). attitudes and values appropriate to starting. · It gives students the opportunity to simulate a business start-up within a “safe” environment. First. Objectives and content of entrepreneurship programmes Hills (1988). deals mainly with management training for established entrepreneurs and focuses on ensuring the growth and future development of the business. as well as exposure to several real-life entrepreneurs. understanding key management skills such as negotiation. as well as specific product development and marketing courses. The second category. and in so doing recognises the roles different types of education have to play. Management development and growth training programmes. deals more with the preparation of aspiring entrepreneurs for a career in self-employment with the specific objective of encouraging participants to set-up and run their own business (Jamieson. · It allows students to recognise that entrepreneurship in their industry (for an engineering student) is achievable. The first category. in his survey of 15 leading entrepreneurship educators in the USA. growth and maturity. 1984). He distinguishes between education about enterprise. education for enterprise. pre start-up. education about enterprise.Kemahiran keusahawanan On the same note Keogh and Galloway (2004) identified five main ways in which entrepreneurship teaching can benefit student entrepreneurs: · Entrepreneurship teaching aims to increase the awareness and develop an understanding of the importance of new business creation. Bridge et al. (2005) has forwarded clearly a three-category framework by which to organize entrepreneurship education. (1998) have more specifically identified that the training needs of an individual will vary according to a particular stage of development such as awareness. owning. The emphasis involved at this level focuses on “to fostering skills. the main objectives of the programme should seek to provide mastery experiences or opportunities to act entrepreneurially. and has the specific objective of educating students on the various aspects of setting up and running a business mostly from a theoretical perspective. education for enterprise and education in enterprise. and secondly to increase students’ awareness of small business ownership as a serious career option. and elements of purchasing are taught. Cox (1996) highlighted that at this stage. The third category. Categorising entrepreneurship education and training Gorman et al. 1984). Jamieson (1984) as cited by Henry et al.

together with obtaining resources. Each and every one receives free membership in SMIL the year the programme takes place. as studied by Klofsten (2000) contains the following seven cornerstones: i. · Personal entrepreneurial skills: includes inner control. products identification. persistent and having visionary leadership. for example. a comprehensive programme structure for business support of technique and knowledge intensive firms introduced in Sweden in 1994. namely inner control. In addition. iv. differentiates an entrepreneur from a manager. vii. Mentoring. the possibility of renting premises in one of the local science park on very easy terms is offered. 466 . as well as the opportunity to assess one’s own entrepreneurial skills. innovation. innovativeness. decision-making. the focus of the programmes reviewed by them consisted of idea generation. Incubator facilities. and to devise attitudes towards change. help with good funding is offered in the form of grants or soft loans. Hisrich and Peters (1998) suggested that the key learning aims of entrepreneurship students should include developing an understanding of the strengths and weaknesses of different types of enterprises. finance. Each and every one who participates is assigned a mentor who is a senior entrepreneur. vi. risk taking and innovation. organisation planning and venture launch planning. In this. operations planning. The Entrepreneurship and New Business Development Programme (ENP). In terms of content.Prosiding SKIKS 08 Accordingly. Garavan and O’Cinne´ide (1994) through their European-wide evaluation of six enterprise programmes across five European countries. business planning. Business plan. sales and legal issues are discussed. market research and business formation and management. Supervision. Each participant is to develop a business plan based on his or her own ideas. If an idea is judged to be economically sound. Workshops. In addition. were also considered essential. ii. v. Networking. Here. talent and skills. receive advice and coaching. The participants meet in person with programme management to check progress. · Technical skills: includes written and oral communication. marketing and accounting skills. to develop empathy and support for all unique aspects of entrepreneurship. being change oriented. to undo the risk-averse bias of many analytical techniques. · Business management skills: includes planning. Hence. the most important components in the process of developing a business. concluded that the most commonly cited aims of entrepreneurship programmes include: to identify and stimulate entrepreneurial drive. risk taking. Seed financing. Hisrich and Peters (1998) stress that the development of particular skills. technical management and organizing skills. knowing the essentials of marketing. marketing. Hisrich and Peters (1998) categorize the various skills required by entrepreneurs as follows. iii.

attributes and behaviours. · critical thinking and assessment skills. courses based on the project method were perceived to develop and enhance knowledge and understanding of the subject area. Approaches to teaching entrepreneurship It is clear from the literature that the learning methods employed in entrepreneurship education and training programmes vary considerably from lectures. · social networking skills. 467 . are critical of the adoption of traditional education methods. more attention needs to be paid to the development of their entrepreneurial skills. In an attempt to assess alternative approaches to teaching entrepreneurship. They discovered that the students felt the case method was effective in developing analytical skills and the ability to synthesise information. (2005) identified several main differences between the classroom and the real world entrepreneurial learning situation as illustrated in Table I. with group discussion and role-plays (Henry et al. simulation and problem solving teaching methods. Timmons et al. Young (1997) supports this view when he questions the relevance and value of a theoretical approach to a subject which deals almost exclusively with activity. McMullan and Boberg (1991) compared the case method of teaching with the project method. Some commentators. However.Kemahiran keusahawanan Rae (1997) commented that while students still need to develop their business skills and understanding. Gibb (1987) as cited by Henry et al. as well as the ability to evaluate. such mechanisms are actually promoting logical rather than creative or entrepreneurial thinking. (1987) suggest that that there is a limit to what can be taught in entrepreneurship training programmes. suggesting that they are “inappropriate” in the teaching of entrepreneurship. 2005). they see the quality of the resulting business plan as a key measure of effective experiential learning. such as Davies and Gibb (1991) for example. This means introducing modules and courses specifically designed to develop in students the awareness and characteristics of the entrepreneur which should include among others: · communication skills. both traditional and non-traditional approaches to learning are featured. Interestingly. and that the only way to learn is through one’s own personal experience. suggesting that the experience and practical skills used by entrepreneurs are possibly not something that can be acquired through conventional teaching methods. · leadership skills. However. and were felt to be more effective in teaching entrepreneurship. Financial management and marketing have also been highlighted as critical areas where entrepreneurs require help in the various surveys reported on by Dunsby (1996). by conducting a survey amongst current MBA students and alumni at the University of Calgary. With this in mind. which focus mainly on theory and a didactic approach. presentations and handouts to video and case study-based learning. · problem-solving skills. · negotiation skills. In addition. in the confines of the classroom where guidelines are provided and outcomes are known. role play. especially persuasion. Shepherd and Douglas (1996) criticise the use of the less traditional case study. and · time management skills. · creativity skills. arguing that.

18) Timmons and Stevenson (1985) suggest that entrepreneurship is an ongoing lifelong learning experience and. they claim that analytical thinking.Prosiding SKIKS 08 Table I. accounting. the best way to learn is to combine experience with formal educational activities. patience and responsibility cannot be taught directly and can only be learned in the real world. ii. other more critical skills such as judgement. Based on their study of 100 established entrepreneurs attending a management programme at Harvard Business School. PBL (problem-based learning) – which is used to develop creative problem-solving students – is one example. finance. However. it can be a question of credit courses of 468 Entrepreneurial – real world “Gut feel” decision-making with limited information Understanding the values of those who transmit and filter information Recognising the widely varied goals of others Making decisions on the basis of judgement of trust and competence of people Seeking to apply and adjust in practice to basic principles of society Developing the most appropriate solution under pressure Learning while and through doing Gleaning information personally from any and everywhere and weighing it up Evaluation by judgement of people and events through direct feedback Success in learning by solving problems and learning from failure . Separate courses in entrepreneurship. marketing. Entrepreneurship should permeate all the activities of the university concerning courses. p. as such. where students can learn more about entrepreneurship as a subject itself. Here. Creation and maintenance of an enterprising culture on the whole at the university. Here. handling people. research and external activities. Learning processes University/Business school – classroom Critical judgement after analysis of large amount of information Understanding and recalling the information itself Assuming goals away Seeking verification of the truth by study of Information Understanding basic principles of society in the metaphysical sense Seeking the correct answer with time to do it Learning in the classroom Gleaning information from experts and authoritative sources Evaluation through written assessments Success in learning measured by knowledge-based examination passed Source: Gibb (1987b. Garavan and O’Cinneide (1994) suggested three basic activities to be adopted within the university context which includes: i. management information systems and manufacturing are among those aspects of entrepreneurship that can be taught.

(1998). efforts by the government and universities to instil such awareness through the integration of entrepreneurship skills in the new soft skills module should be applauded. it is a question of small and short term initiatives (Gibb. A. Fiet. In this paper we have explored on entrepreneurship training at universities in general. The theoretical side of teaching entrepreneurship theory. The government should further support the universities by promoting an enterprise culture so that parents understand the importance of entrepreneurship to the economy and to open up opportunities for the students’ development. An important theme to emerge from these debates is the difference between the art and science of entrepreneurship. entrepreneurship and the creation of new business.G. Journal of Business 469 . Hence. S. L. However. physical infrastructure and business advisory services. O’Neill. The perceived importance of entrepreneurship to the growth of Malaysia’s economy is evidenced by the large amount and variety of supporting mechanisms and policies that were initiated by the government for entrepreneurship development. and Gibb. for example. many studies pointed out the difficulties of implementing entrepreneurial education and training activities at our universities. Proceedings of the Internationalising Entrepreneurship Education and Training Conference. (2000a). most commentators believe that at least some elements associated with the subject can be developed and enhanced via education and training. where the science refers to that what is teachable. theoretical character in entrepreneurship. This is because the people of a nation are its greatest asset. Cox.W. S. and the art refers mainly to that which is not. L. J. and Cromie. 1985). including funding. Recent research in entrepreneurship.Kemahiran keusahawanan iii. K. Klofsten (2000) emphasised that the ideal situation with regards to Garavan and O’Cinneide’s (1994) suggestion is to have all these instruments to work together in parallel and enrich each other. as both concept and activity. These are primarily “hands-on” and usually do not carry university credit. challenges and barriers in the training of entrepreneurs should also be identified and addressed accordingly. Entrepreneurship & Small Business.. London. the entrepreneur and the legal environment. Further funds and development to provide finance for young people leaving university with substantial debt should also be on the government’s agenda. Specific training programmes for individuals who wish to start their own enterprise. While there has been much debate in the literature as to whether entrepreneurship can be taught. The goals and impact of educational interventions in the early stages of entrepreneur career development. Davies. Conclusion The development of entrepreneurship. if anything is undertaken. For example. the awareness among the people of the need for entrepreneurship knowledge and the desire to venture in the business world are important. (1991). Arnhem.O. London: Macmillan Publishing. (1996). Gower. Understanding Enterprise.A. Proceedings of the 3rd International EIASM Workshop. References Bridge. has been growing in importance in Malaysia. In a developing nation like Malaysia. entrepreneurial business development and financing entrepreneurial business. It is quite clear that it is possible to stimulate entrepreneurial behaviour in many ways.

6. 1. Part I – Vol. D. Ballinger. 337 . Shepherd. 47. Teaching enterprise in vocational disciplines: reflecting on Positive Experience.E. C. Vol. Entrepreneurship. J. and Long. J. 42-9. 61-275. pp. Journal of Business Venturing. 1-24. 8 No. Entrepreneurship education and training: can entrepreneurship be taught? Part I. Harvard Business School. and King. 47. M. A. 2.. P. Entrepreneurship education and training: can entrepreneurship be taught? Part II. H. Entrepreneurship in schools and college education – creating the leading edge. (1985). 13-21. The pedagogical side of entrepreneurship theory. MA. Part II – Vol. Muzyka. C. and Moran. 101-17. Training entrepreneurship at universities: a Swedish case. Garavan. C. June. 1 No. Henry. J. J. Factors Affecting the Survival and Growth of the Smaller Company. pp. I. in Kao. W.A. (2005). Vol. J. 161-75. and O’Cinne´ide. 15 No. Education and Training.E.D. Hills. (1984) Education for enterprise. N. pp. Frontiers of Entrepreneurial Research. 3. in Churchill. pp. Gibb. pp. Timmons. 470 . Management Decision. Journal of Business Venturing. 115-34. Entrepreneurship education in the 1980s – what entrepreneurs say. G.A. 3. Stevenson. Vol. Henry. F. International Small Business Journal. No. Keogh.F. (1998). M. D. Vol. and Cotton. G. B. MA. W. Rae. and Leitch.Prosiding SKIKS 08 Venturing. Babson College..G. R.P. W. H. and Galloway. Vol. and Stevenson. (1996).A. pp. Innovation and Change. C.. and Bygrave. (1985). (1998). (2004). pp. Journal of European Industrial Training. pp. (2000). Developing graduate entrepreneurs: the UK graduate enterprise programme. (2005). Vol. (1992).O. No. pp. Vol. A. 531-541 Kirby. (1987). 56-78. Teaching entrepreneurship in Asia: impact of a pedagogical innovation. Gibb. 16 No. (1997). Journal of Business Venturing. Proceedings of the Internationalising Entrepreneurship Education and Training Conference. and Peters.A. in Watts. Vol. Is management education developing or killing the entrepreneurial spirit?. Vol. 42 No. Entrepreneurship – What it is and How to Teach it. Arnhem. Hisrich. 2. (Eds). T.H.D. (1987). Entrepreneurship education and training programmes: a review and evaluation. W. (2000b). Timmons. Gower. Aldershot. Entrepreneurship education in the nineties. Hanlon. 4th ed. M. J. and Douglas. Hill.. pp. (1994). Babson Park. 19-27. Hill.M. Innovation and Change. 1.H. 24/6. Gorman. Variations in university entrepreneurship education: an empirical study of an evolving field. December. Jamieson. L. and Leitch. H. pp. Journal of European Industrial Training. (1997). 193 – 227. No. 16 No. 3-12. Opportunity recognition: the core of entrepreneurship. Entrepreneurship. 2. pp. 8. Fiet. paper presented at the conference on Work Futures and the Role of Entrepreneurship and Enterprise in Schools and Further Education. 3/4. Klofsten. enterprise education and education for small business management: a ten year literature review.. CRAC. 109-22. Vol. 11. Education and Training. F. D. W. D.J. London. (Eds). Entrepreneurship. and Stevenson. Some research perspectives on entrepreneurship education.A. D. (1988). 2 No.A. Boston: Irwin McGraw-Hill. pp. (Ed. 18 No. Cambridge. 3. 3. E. pp.). Cambridge. 3 No.344 McMullan.

my Universiti Malaysia Perlis 471 .edu.edu.edu.edu.my Sabri Mohamad Sharif sabri@utem.my Mohd Shamsuri Mohd Saad shamsuri@utem.Kemahiran keusahawanan Izaidin Abdul Majid izaidin@utem.my Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTeM) Huzili Hussin huzili@unimap.

Prosiding SKIKS 08 472 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful