EFEKTET E KRIZËS GLOBALE NË EKONOMINË SHQIPTARE

 HYRJA  FAKTORET QË NDIKOJNE NË KRIZEN GLOBALE  KRIZA FINANCIARE NË SHQIPËRI

1

Kriza u bë e qartë me rënien e Lehman Brothers gjigand. përfshirë edhe Shqipërinë nuk janë tërësisht imune nga problemet e financiare te tregtisë ndërkombëtare. SHBA-të. duke kërkuar nga bankat të mos shpërndajë dividendë nga 2008 fitimet. Kjo detyre do të trajtojë krizen financiare.  FAKTORET QË NDIKOJNE NË KRIZEN GLOBALE Faktorë të rëndësishëm për këtë do të jenë ulja e të ardhurave monetare në vendit. Rënia e zbuloi defektet shumë të tregjeve financiare si dhe pasiguri të investitorëve. duke qenë pjesë e një grupi ndërkombëtar bankar i madh nuk është një avantazh. Këto efekte të krizes se ekonomisë globale kanë filluar të ndihen edhe në Shqipëri. Për herë të parë në historinë e sistemit bankar shqiptar. një kriza e kredive dhe një rritje të shpejtë të kostos së huamarrjes.EFEKTET E KRIZËS GLOBALE NË EKONOMINË SHQIPTARE  HYRJA Vendet e Europes Lindore. dhe rreziqet që kjo sjelle në financat dhe ekonomi. Pra. të fortë janë dështimet e tregjeve financiare . E gjithë kjo u reflektua në një ngadalësim të lartë të lëngshme tregjet më parë. nuk pranoi të ndërhyjë për të shpëtuar gjigandin e sëmurë. Do të jemi me të vërtetë të këtij fat ne 2009? . të dërgesave të emigrantëve dhe investimet e huaja dhe si rezultat i kësaj ata do të ndikojnë në një ulje të të ardhurave për person në vend..më parë me likuiditet të 2 . efektet e krizës në Shqiperi. të përcaktuara në mekanizmin e tregut të lirë e politikave të tyre. e cila sipas autoriteteve do të ndikojnë vetëm pjesërisht dhe do të jetë jetëshkurtër në Shqipëri..  KRIZA FINANCIARE NË SHQIPËRI Ne përfundim tE 2008 u bombarduam me lajme në lidhje me krizën financiare globale. Klasa e varfër do të jetë më shumë e shpejtë e prekur nga kjo krizë. Nëse po. për shkak të nivelit të ulët të integrimit të ekonomisë së saj në ekonominë globale. pse është ajo që Ministri i Financave kërkoi nga bankat e nivelit të dytë për të bërë përpjekje në mënyrë që të mos për të transferuar në Shqipëri të krizës ekonomike të vendeve të tyre të origjinës? Pse është ajo që e Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë nuk pranonte në adresën e fundit të tij se Shqipëria do të ndikohet nga kriza ekonomike? Ai madje shkoi edhe më tej duke e bërë kërkesa ndërhyrëse. duke injoruar kritikat nga partnerët evropianë mbi këtë qasje pasive. edhe pse ata nuk do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në sistemin e tyre financat. të cilat do të kenë shumë ndikim në këtë nivel.

të ngadalësojnë në normën e rritjes së aktiviteteve të kredisë dhe kostot e larta të huamarrjes. kjo është e parashikueshme se raporti i kredive problematike mbi kreditë e tërësishme në sistemin e do të rritetNjë prirje e tillë është konfirmuar edhe nga ana e raportit të fundit të lëshuar nga Banka e Shqipërisë. Përfundimisht. doli me planet e shpëtimit të jashtëzakonshme. Bankat të cilat varen nga fondet e huazuara për të mbështetur aktivitetet e tyre të kreditit . Shpenzimet e tilla shtesë automatikisht do të përkthehen në një kosto më të lartë të huamarrjes. Edhe pse tregjet financiare të sofistikuar të përmendura më lart janë inekzistente në Shqipëri. tregje të tilla janë shumë të rëndësishme për bankat mëmë të bankave shqiptare në marrjen e fondeve të nevojshme më shumë.që bankat u detyruan të librit sasi të mëdha të humbjeve për shkak të rënies në investimet e vlerës së tyre. të gjitha bankat që janë pjesë e të njëjtit grup financiar të marrë hua nga bankat e tjera brenda grupit. Tani. do të 3 . Të tillë një nivel të lartë të kredive problematike në sistemin. ose nga banka-mëmë. Në një sistem bankar karakterizuar nga vështirësi në procesin e kreditimit dhe kostot e larta të huamarrjes. sipas të cilit. të udhëhequr nga SHBA-të.të cilat janë jetike për mbijetesën e një banke në Shqipëri. kriza financiare është vënë nën kontroll vetëm pas qeveritë perëndimore.do të vuajnë veçanërisht nga kjo krizë.  NDIKIMI MBI SISTEMIN BANKAR Le të mos marrë një qëndrim të thjeshtë dhe mendoj se sa më sipër ka të bëjë vetëm në tregjet perëndimore dhe se ajo nuk do të ketë efekt shumë mbi sistemin bankar në Shqipëri. raporti i kredive problematike mbi kreditë e tërësishme në sistemin e arriti në 10% për tremujorin e tretë të vitit 2008. dhe është i ekspozuar një tendencë rritëse. Shumë ekspertë filluar kërkesat për krijimin e një tregu të ri global financiar. Bankat që kanë një raport të shëndetshëm i kredive ndaj depozitave do të jetë më i suksesshëm në shmangien e të tjera shpenzime të tilla. e cila do të transmetohet në ekonominë lojtarët e vërtetë se janë shumë të varura nga huatë për të financuar aktivitetet e tyre. Të një apo më të vogël masë më të madhe. këto fonde janë automatikisht më të shtrenjtë se para krizës ka filluar. në mungesë të tregjeve financiare moderne .lartë dhe tani pothuajse nuk ekziston . e cila parashikonte investimet në 'të ndarë kapitalit të bankave ose blerjen e aktiveve toksike akumuluar nga banka të caktuara. Masa më të shquar nga të gjitha bankat në sistemin bankar shqiptar është një përmbledhje e buxhetit 2009 të tyre me qëllim për të ndaluar aktivitetet e kreditit agresive.

madje duke arritur në terren negative. ajo do të rezultojë në dispozicion më pak fonde për të aksionarëve për të rritur "bankat kapitalin e tyre? . Bankat. etj 4 . konsumatorët. të jetë ajo e investimeve Greenfield ose "rritje nga marrja" huaj dhe / ose në familje Investime të tilla janë të financuara nga kreditë normalisht që tani do të jenë më të shtrenjta dhe më të vështirë për të marrë. Nga ana tjetër. Një prirje e tillë duhet të pritet nëse marrim parasysh se ekonomitë ku eksportet e Shqipërisë pritet të përballen me probleme të ngjashme ekonomike dhe se pjesa më e madhe e të eksporteve të Shqipërisë përbëhet nga produkte të huazuara (rieksporteve). Në të njëjtën linjë. Por ata do të jenë në gjendje për të nderuar detyrimin e tyre ndaj bankave të tyre në një klimë kur ekonomia reale po tregon shenja të ngadalësojnë dhe si pasojë. hotele. investitorët dhe kompanitë ekzistuese në ekonominë shqiptare. një rënie e çmimeve në sektorin e pasurive të patundshme është e pashmangshme. norma e rritjes së eksporteve dhe importeve ra ndjeshëm në tremujorin e tretë të 2008 krahasuar me tremujorin e mëparshëm. rënie të importeve është një tregues i mirë nga tregtarët shqiptarë dhe konsumatorët "sjellje të cilët tashmë janë duke menduar se si të" shtrënguar rripin e tyre 'në mënyrë që të përballuar krizën.. e cila pritet të vuajnë për shkak të krizës financiare. të tilla si ato për punën e PR. dhe kështu më tej rrezikojnë situatën në sistemin bankar dhe në ekonominë reale. Banka e Shqipërisë ka pranuar në raportin e saj për stabilitetin financiar që ndërtimet 'sektorin e shënuar rritje negative në 2008. Kjo do të thotë se do të ketë më pak fonde të shpenzohen për publicitet dhe reklama.  NDIKIMI MBI EKONOMINË REALE Sipas statistikave të fundit të publikuara nga Banka e Shqipërisë. për shpenzimet administrative . Një aspekt tjetër të ekonomisë reale. të ngjashme për tregtarët.. për punë konsulence dhe kështu me radhë. efektin e buxheteve të ngushta do të ndjehet menjëherë në industri të caktuara.vendoste të aksionarëve të bankave tregtare nën presion për rritjen e kapitalit të bankave përkatëse për të plotësuar e mjaftueshmërisë së kapitalit Raportet të vendosur nga banka qendrore. është investim. kanë filluar për të ndërtuar buxhetet e tyre me një "rrip i ngushtë". Nëse trendi global do të pasqyrohen në Shqipëri. për udhëtime. dhe kjo do të zvogëlojë vlerën e drejtë të vendosur si garanci collaterals për hua bankare. për shpërblime të punonjësve.

rreziqet e një rënie të mëtejshme në dërgesat e emigrantëve janë rritur.Politika fiskale merr një rol parësor. për të punësuarit. Në qoftë se pritet që të ardhurat e mbledhura nga taksat në buxhetin e 2009 do të reduktohet për shkak të ngadalësojnë në aktivitetin ekonomik. do të rezultojë në tepricat. Transferet private në tremujorin e tretë të vitit 2008 u ul nga 26% në krahasim me nivelin e raportuar për të njëjtën periudhë një vit më parë. Falë Zotit ne nuk kemi emigrantëve! Megjithatë. Deri më tani. dhe. për çështjen që ngritur eshte "si do të deficitit buxhetor të financohen në vitin 2009 së bashku me nevojat në rritje për shpenzimet qeveritare në më shumë sektorë të ekonomisë së vendit? .të reduktuar kështu presionet inflacioniste . dhe nëse qeveria exhausts gjithë borxhin e marrë aftësitë në kontekstin e financimit të punëve publike të mëdha. NDIKIMI NË EKONOMI SHTËPIAKE Më pak kredi për ekonominë në përgjithësi dhe për individët në veçanti më pak shpërblime. dhe duke marrë parasysh kontekstin e çmimeve të ulëta të lëndëve të para . e cila duket të jetë e pashmangshme në vitin 2009. Stimujt fiskale nga qeveria duhet të përbëhet në rritjen e shpenzimeve qeveritare. e cila megjithatë ka të sinkronizuara mirë me politikën monetare. Të ardhurat nga privatizimet nuk duket i mjaftueshëm për të marrë Shqipërinë nga kriza. statistikat e publikuara nga Banka e Shqipërisë tregojnë një tendencë që duhet të shqetësohen autoritetet. ka qeveria 5 . i cili do të jetë e pashmangshme. konsulence më pak fonde. Duke marrë parasysh se kriza është globale dhe që emigrantët tanë në vendet ku ata jetojnë dhe punojnë janë ndër punonjësit më të ekspozuar ndaj çdo ristrukturimin e mundshme të kompanive të tyre. negative ekonomike efekte të tilla në Shqipëri janë kompensuar në një masë të madhe nga dërgesat nga emigrantët. në disa raste. Në një situatë të një përgjithshme ekonomike ngadalësohet. pasi ato janë më pak të aftë në mesin e fuqisë punëtore. me qëllim për të kompensuar uljen e konsumit të familjes ndërsa Banka e Shqipërisë duhet të reagojnë në mënyrë plotësuese me qëllim për të ulur koston e parasë duke ulur normën bazë të kredisë. Planet e të cilat janë të mirë-koordinuar me Bankën e Shqipërisë në rast të një krize të rëndë në 2009? Deri tani përgjigjet që vijnë nga Ministria e Financave dhe Guvernatori i Bankës së Shqipërisë kanë qenë sporadike dhe pa koordinim.. pritet të përkthehet në disponim të ardhura më pak në familje për konsum dhe kursime. si dhe ristrukturimi.. e cila. Kjo pritet të ketë një efekt edhe në kredia e bankave tregtare në Shqipëri.

bankierë. (2) Bankat e forta tw cilat në kalimin e viteve futwn fitimin për investimet e realizuara për veten e tyre dhe për të tjerët. Pra. vlera e këtij segmenti financiar ishte vetëm 75 trilion dollarë. si qeveritë e tjera në rajon kanë -? të tillë në kohë.për rishikimin e buxhetit dhe prioritetet e saj për vitin 2009 dhe të mos kërkojë nga ekonomia e operatorëve të sillet si qeveri dëshiron ta të sillen. I. qeveria pritet në mënyrë të ngjashme si racionale operatorët e tjerë të ekonomisë shqiptare . Duke shfrytëzuar këto produkte inovatore. me të cilat ata kanë furnizuar kreditorwt e klasës sw parë (kwshtu këtu ne kemi tw bwjmw me klasifikime spekulative). ndërmjetësuesit bankare dhe financiare. të cilat me një shpejtësi të pabesueshme.  SA JANË DIMENSIONET E KRIZËS FINANCIARE? Instrumentet themelore financiare me ndihmën e të cilave tregu financiar u rritur në mënyrë të pakontrolluar kanë qenë derivatet financiare. te njohur si shkwmbimi i kredi tw kwqija (kredi te papaguara) kane bërë të mundur sigurimin e produkteve të kredive të hipotekës në 55 trilion dollarë. tregu i derivateve financiare është segmenti kryesor i defektit qw solli krizwn financiare globale. derivatet financiare e rritura. çmimi i kontratave të vlefshme në fund të vitit 2007 kishte arritur shifrën e pabesueshme prej 600 trilion dollarë. 6 . (3) Bankat e forta. Sipas vlerësimit BIS.përgatitur një marrëveshje kredie emergjente me FMN në rast të një krize. dhe ata ua kanë shitur ato investitorëve të Evropës. KUSH PËRFITOI NGA KJO KRIZË? (1) Ata të cilët janë fillestaret kryesore te kësaj krize: shumë menaxherë. një shumë që është më shumë se vlera e plotë e fondit amerikan të banimit. Dhjetë vjet më parë. të cilët krijuan produkte të ndryshme në tregjet e aksioneve me premtimin e jo përfitimeve-reale për financuesit duke siguruar për veten e tyre në dobi të menjëhershëme në kapitalet e investuar nga të tjerët. duke forcuar në këtë mënyrë pozicionin e tyre në tregun bankar në mënyrë që të jenë tw parwt në të ardhmen pas krizës. realizuan blerjen e bankave të tjera konkurruese me një çmim simbolik. bankat amerikane "Ripaketuan" kredi të këqija. e cila tregon 11 herë më shumë se vlera e prodhimit botëror. Një gjë është e sigurtë për vitin 2009: nuk do të jetë një krizë dhe është e vështirë të vlerësohet tani sa kohë dhe sa të rënda do të jetë.

(5) Të ardhurat nw vendet jo-zhvilluara do të zvogëlohen duke u ndikuar nga ulja e shpejtë e aksioneve në tregun botëror. 2009). (6) Humbësi më i madh i kësaj krize pa dyshim është sistemi kapitalist botëror. Lidhjet e tregut financiar në përgjithësi janë të dobëta. (3) Pra. mund të jenë veçanërisht të rënda. besohet se këto familje do të vuajnë nga humbja e madhe financiare përmes uljes sw fuqisw blerëse dhe rritjen e taksave të cilat do të vendosen nga qeveria. Pa ndihmë shtesë. 7 . ku pjesa më e prodhuesve tw automobilave janë në kërkim për ndihmën e qeverisë së tyre dhe në përgjithësi kanë ndërprerë prodhimin. ku çmimet e ushqimit dhe të karburantit u goditwn nw 2007/2008. Shumë vende me të ardhura të ulëta. miliona familje kanw humbur investimet dhe buxhetet financiare të tyre. për shkak të kufizimeve të detyrueshme të financimit dhe pozita e borxhit. Kjo mund të thellojw dhe të vazhdojë krizën në vendet me zhvillim tw ulwt. Pasojat e kësaj krize kanë filluar të ndjehen.II. hapësira për politikat kundërciklike është e kufizuar për vendet me zhvillim tw ulwt. (4) Mijëra persona të punësuar në ekonomi tw humbura. dhe sektori i dytë pas atij financiar është ai automobilistik. duke zvogëluar varfërinë dhe të reformimit të sistemeve të tyre financiare. dhe t’i kthejw prapa në luftën kundër varfërisë (FMN. Humbja është vërejtur edhe në qytetarët. (2) Organizatat e ndryshme të fondeve të pensioneve. kanë bërë përparime të mëdha në forcimin e sistemit tw politikës sw tyre. por raundi i dytë i efekteve tw ngadalësimit ekonomik në sistemin financiar. POR CILËT ISHIN TË DËSHTUARIT? Humbja është parë: (1) Sidomos në bankat dhe financierët e ndryshme në kërkim të një fitimi të madh. Por shumë mbeten mjaft të ndjeshëm ndaj një rënie globale të thellë. Kriza globale financiare që është përhapur në mbarë botën ka shkaktuar një ngadalësim të konsiderueshëm në shumicën e vendeve të zhvilluara dhe ka prekur tashmë tregjet financiare dhe perspektivën e zhvillimit ekonomik në vendet në zhvillim.

(2) Rritja e inflacionit dhe zhvlerësimi gradual i lekut në tregun valutor. Kriza financiare në Shqipëri ka shkaktuar edhe një rënie në fuqinë blerëse. Reduktimi i të ardhurave nga emigrantët dhe ulja e eksporteve janë disa nga efektet e parë qw Shqipëria është duke u përballur me të. ku pjesa më e madhe e tyre përbëhet nga ushqimore. vendi ka bërë importe më të vogëla. Ky është një fenomen që ishte i paparë më parë për të gjithë rajonin. edhe pse dogana deklaron rritjen e tyre. Ky fakt është konfirmuar nga rënia e importeve. Ky përkeqësim i ekonomisë botërore do të shkaktojë një rënie më tw madhe twe rritjes së ekonomisë së Shqipërisë. duke thënë se ekonomia globale në vitin 2009 mund të jetë në nivelin më të ulët në 60 vjet. duke krijuar në këtë mënyrë kaos në të dhënat e saj. Fondi Monetar Ndërkombëtare vazhdon të zvogëlojw parashikimet për rritjen e ekonomisë. (3) Të ardhurat nga taksat dhe doganat kanë filluar të bien poshtë. (4) Rënie në procesin e marrjes së kredive dhe të depozitave bankare në 34% nga 50% . 8 . Zhvlerësimi i lekut është e qartë dhe shqiptarët po përballen me krizën botërore dhe e politikave disi tw pakujdesshëme tw qeverisë sw Shqipërisë. Në vitin 2008. ajo ishte 15%. Niveli i transportit është konsideruar të jetë negative.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ndërsa vitin e kaluar. për shkak se disa orë para ajo kishte deklaruar shifrën 23%. Disa fakte të tjera qw tregojnë efektet e krizës globale në Shqipëri janë si më poshtë: (1) Rritja graduale e çmimeve e lidhur sidomos me artikuj të konsumit. SHQIPËRIA ËSHTË E NDIKUAR NGA KRIZA GLOBALE Kriza globale ka filluar të transmetojë efektet negative në ekonominë shqiptare. BERZH (Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim) deklaroi se rritja e ekonomisë në Shqipëri u rrit prej rreth 6. Banka Kombëtare e Shqipërisë në të njëjtin raport tw publikuar nw dhjetor të vitit 2008 shpjegohet qartë se dërgesat kanë një rënie prej 13%. (5) Një rënie drastike të shitjeve tw pasurisw sw patundshme nw shifrën 50%. në Nëntor.1% në vitin 2008. Remitancat gjatë periudhës tw tre-mujorit tw tretë kanë një rënie të dukshme poshtë me një shifër prej 28. nga 6% qw ishte në vitin 2007. Një tjetër fakt që qartazi identifikon se kriza është ulur këmbëkryq nw Shqipwri është dërgesa e emigrantëve.

ndërsa aktivitet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim janw ngadalësuar befas. Shumë prej tyre janë goditur gjithashtu nga dërgesat e ulëta dhe investimet e huaja direkte. (5) Shtrëngim të kredive të dhëna nga banka. Vendet me zhvillim te ulet janë të ekspozuar ndaj rënies aktuale globale më shumë se në episodet e mëparshëme. Ata do të jenë të goditur rëndë nga rënia e mprehtë në kërkesën e mallrave dhe në çmimet e tyre.  RËNIA GLOBALE EKONOMIKE PREK EKONOMINË E SHQIPËRISË Ekonomia botërore është në mes të një rënie të thellë. dhe negative në 2010. investimeve tw huaja dhe dërgesat e emigrantëve. Rritja e remitancave ishte e rrafshët në pjesën e dytë tw 2009. Ndikimet e krizës në mënyrë të konsiderueshme pwr këto vende shfaqet nëpërmjet kërkesës së zvogëluar të eksporteve të tyre. Të gjitha ekonomitë e mëdha të avancuara janë në rënie. (2) Rënia e investimeve të huaja. sepse vendi wshtw pjesërisht i integruar me tregjet botërore dhe ende nuk ka një treg të kapitalit. (7) Ndikimi në tregun e shtëpive si rezultat i një ndryshimi në çmimet e lëndëve të importuara. (6) Përkeqësimi i deficitit tregtar. ndërsa ndihma wshtw nën kërcënim. Ekspertët theksojnw se kriza ekonomike globale do të ketë një ndikim të moderuar relativisht në Shqipëri. Veprimtarite ekonomike shqiptare gjatë vitit 2009 u kryen përgjithësisht në përputhje me parashikimet e fillimvitit në drejtim të rritjes ekonomike dhe ruajtjes së balancave makroekonomike. (8) Rënia e normës së interesit të depozitave në bankat duke u varur në kursin e valutës së huaj. (4) Rënia e kursit të këmbimit për monedhën e ndërkombëtare. (3) Rritja e çmimeve e ushqimore dhe e produkteve jo-ushqimore. Mungesa e një gjendje këmbimi dhe prevalenca e praktikave ekonomike informale pritet të minimizojnë dëmet ndaj ekonomisë së Shqipërisë. kryesisht mbi ecurinë nw bilancin e pagesave tw Shqipërisë. NDIKIMI I KRIZËS NË SHQIPËRI (1) Rënia e të ardhurave nga emigrantët. duke ndikuar dhe sektorët e vërtetë financiar. Megjithatë. në tremujorin e fundit të vitit pati ndikim në rritje të ngadalësimit të ekonomisë globale. Rënia e 9 . pasi ato janë më të integruara se mw para se me ekonominë botërore përmes tregtisë. e cila ka prekur si vendet e përparuara dhe vendet në zhvillim.

në veçanti në vendet fqinje. të cilat mund të bëjnë thirrje për zgjidhjen e shumë çështje. Lajmet mbi situatën ndërkombëtare. tw mbështetur kryesisht përmes borxhit të huaj. Duke marrë parasysh këto fakte. state budget revenue and expenditure met close to the projections Megjithatë. Ekspertët theksojnë se një nga pasojat kryesore të krizës globale do të jetë një rënia e dërgesave të emigrantëve (të cilat japin rreth 14% të ardhurave financiare) nga shqiptarët që jetojnë kryesisht në Itali dhe Greqi. investimet e ngadalësuar dhe e uljes së kredisë. do të rriten në kosto.kërkesës së jashtme dhe rritja e papunësisë. në tremujorin e fundit të 2008 zgjeruan ndjeshmerine publike shqiptare për sigurinë e kursimeve të tyre. Kjo është duke u bërë gjithnjë e më e vështirë për të marrë kredi. sektori banker trajtoi shumë mirë këtë situatë duke i mirë kapitalizuar dhe likuiduar në fund të 2008. pra moderoi kërkesën e brendshme për konsum. Kjo shpjegohet me kërkesën ngadalësuar për eksportet. remitancat e emigrantëve. thellimin e krizës sinjal ekonominë globale që ekonomia shqiptare do të shkojë përmes një vështirë ekonomike mjedisit në 2009. vendeve anëtare tw zonës Euro shkaktoi rënie të eksporteve dhe të "prurjeve financiare nga emigrantët. Investimet publike. Rritja vjetore e çmimeve të konsumit u reduktua në 2.2 për qind në dhjetor 2008. 10 . dhe investitorët e huaj do të ballafaqohen me vështirësi. However. biznesi në shumë sektorë do të ketë një kohë të vështirë për rritjen e investimeve dhe punësimin. vëmendje të vazhdueshme në e Shqipërisë në procesin e vendimmarrjes Bank. Vëzhguesit presin që eksportet shqiptare në Itali dhe Greqi të bien. të ardhurat e buxhetit tw shtetit dhe shpenzimet u takuan në afërsi të parashikimeve dhe shënoi një rritje vjetore afërsisht me 15 dhe 23 përqind.  KONKLUZIONE Ekonomia shqiptare nuk mund të mbetet i imunizuar për kohë të gjatë. Banka e Shqipërisë deklaratat publike kanë theksuar vazhdimisht se kriza ndikim global mbi ekonomia shqiptare do të varet nga intensiteti dhe kohëzgjatja e saj. Megjithatë. The preservation of financial stability remains crucial for the long-term economic development and under Ruajtja e stabilitetit financiar mbetet vendimtar për afat të zhvillimit ekonomik të gjatë dhe nën constant consideration in the Bank of Albania decision-making process. nga ndikimi direkt apo indirect i krizës ekonomike globale.

(2009). FMN-ja. Bank of Albania Statement. I. Canova. H. A. Qendra për Studimin e Politikave Ndërkombëtare.. (2009). për gjysmën e dytë të vitit 2008. wealth and perceptions . promovimin e rritjes ekonomike dhe zhvillimin e sektorëve të shëndetësisë dhe të infrastrukturës. vëmendja e qeverisë duhet të jetë focused on maintenance of macroeconomic stability. 11 . Kombet e Bashkuara Development Programme. (2007):. zhvillimet e fundit në Shqipëri: Monetar deklaratën parimore për gjysmën e dytë të 2008. L.. Shqyrtim BIS. The implications of the global financial crisis for low income countries .. zbatimin e politikave të përshtatshme për shpërndarjen e incomes. H. në mënyrë për të trajtuar drejtpërdrejt me problemet e varfërisë. Programi për Zhvillim. The many dimensions of poverty in Albania: Income. CESPI. Banka e Shqipërisë. A.. Marone. Albania Policy Brief. Gedeshi. Ndikimi i krizës globale financiare në fushën e migracionit. Marone. Menaxhimit Remitancat në Shqipëri. pasuri dhe perceptimet. (2009). progres.  REFERENCAT: Bank of Albania. the government's attention has to be Megjithatë. IMF. Banka e Shqipërisë Deklaratë. Canova. Stabilitetit të sistemit financiar në Shqipëri. the implementation of adequate policies for distribution of përqendruar në ruajtjen e stabilitetit makroekonomik. IOM-i. Fullani. Fullani. University Letër MPRA Nr 922. 29. Disa nga efektet e krizës financiare në vendet në zhvillim. Center for International Policy Studies. (2009). Some effects of the financial crisis on the developing world . i Sussex-it (MA Economics). (2009). CESPI. Shkurtër Shqipëri Politika. Recent economic and financial developments in Albania: Monetary policy statement for the second half of 2008. (2009). Implikimet e krizës globale financiare për vendet me të ardhura të ulëta. in order to tackle directly the problems of poverty.. United Nations Zyra e Studimeve për Zhvillim. (2009). Universiteti of Sussex (MA Economics). IOM. (2003). promotion of economic growth and development of health sectors and infrastructures. Financial system stability in Albania for the second half of the year 2008 . të ardhurat. (2007). (2009). 922. 29 . Remittances management in Albania . (2009). EUruçi. I. However. BIS Review . ekonomike dhe financiare. (2009).. The impact of the global financial crisis on migration . MPRA Paper No. New York. (2003). Gedeshi.The government considers continued transition reforms a condition for achieving sustainable economic Qeveria e konsideron vazhduar reformat e tranzicionit një kusht për arritjen e të qëndrueshëm ekonomik progress. L. Office of Development Studies. Shumë Dimensionet e varfërisë në Shqipëri të ardhura. EUruçi. New York.

B. P.org.. Taran.osce. Ministry of Economy Trade and Energy Report. Marrë nga http://www. World Bank. Taran.migrationdrc. Financiare kriza globale dhe pasojat për vendet në zhvillim.org. Global financial crisis and implications for developing countries . Retrieved from http://www.org.ILO. The impact of the financial crisis on migrant workers .ILO. http://www. (2009). Sykja.. Migration and economic development . Tregtisë dhe Energjisë Report.org.ILO. Marrë nga http://www. B. (2009). Ndikimi i krizës financiare ndaj punëtorëve emigrantë.. ILO raport. (2008). Marrë nga http://www. http://www. Republika e Shqipërisë. Banka Botërore.osce.. Retrieved from http://www. Ministria e Ekonomisë. (2009).Sykja. Republic of Albania.ILO. P.migrationdrc. (2009). Migrimi dhe zhvillimi ekonomik.org.org/dokument. (2008).org/dokument FUND 12 . Retrieved from http://www. ILO report.org.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful