You are on page 1of 91

Elektronicznie

podpisany przez
Grzegorz Paczowski
Data: 2011.01.21
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1122 — 15:45:50 +01'00' Poz. 70

70
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO1)

l
z dnia 9 grudnia 2010 r.

v.p
w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego
w publicznych szkołach artystycznych

Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r.
lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodo-
oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. wego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903
zm.2)) zarządza się, co następuje: oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374), w publicznych szkołach
artystycznych:
§ 1. 1. Rozporządzenie określa podstawy progra-
mowe kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycz- 1) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 347[01]);
nego, objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa za-
wodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia 2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 347[02]);

.go
3) animator kultury (symbol cyfrowy 347[03]);
1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje dzia-
łem administracji rządowej — kultura i ochrona dziedzi- 4) bibliotekarz (symbol cyfrowy 348[01]);
ctwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w spra- 5) muzyk (symbol cyfrowy 347[04]);
wie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. Nr 216, poz. 1595). 6) plastyk (symbol cyfrowy 347[07]);
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, 7) tancerz (symbol cyfrowy 347[08]).
poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122,
poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1,
poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 stanowią załączniki nr 1—7 do rozporządzenia.
i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542,
Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
rcl
i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145,
poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.
14 dni od dnia ogłoszenia.
Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157,
poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego:
Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. B. Zdrojewski
w.

Załączniki do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa


Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. (poz. 70)

Załącznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR CYRKOWY

I. Opis kształcenia 4. Rozwijanie samodzielności, obowiązkowości oraz


zdolności do podejmowania odpowiedzialności za
ww

Kształcenie w zawodzie aktor cyrkowy odbywa się siebie, partnerów i zespół.


w szkole sztuki cyrkowej.
5. Kształtowanie kultury osobistej i dumy z wykony-
II. Cele nauczania wanego zawodu.
1. Stwarzanie warunków umożliwiających przygoto-
6. Motywowanie do samodzielnego rozwoju artystycz-
wanie aparatu ruchowego uczniów do wykonywa-
nego.
nia różnorodnych technik cyrkowych.
2. Umożliwienie harmonijnego rozwoju fizycznego 7. Przygotowanie do prezentowania swoich umiejęt-
i psychicznego uczniów, pobudzanie i rozwijanie ności z wybranych dyscyplin sztuki cyrkowej.
wrodzonych predyspozycji psychofizycznych.
8. Przyswojenie i zrozumienie zasad bezpieczeństwa.
3. Stwarzanie warunków do rozwoju wyobraźni i eks-
presji muzyczno-ruchowej oraz rozbudzanie wrażli- 9. Przygotowanie do udziału w widowiskach artystycz-
wości estetycznej. nych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1123 — Poz. 70

III. Opis kwalifikacji absolwenta 4. Ćwiczenia żonglerskie:

W wyniku kształcenia absolwent powinien posiadać: 1) żonglerka solowa, wyrzuty, rzuty, kręcenie przy-
borów;

l
1) umiejętności z zakresu: akrobatyki, gimnastyki,
ekwilibrystyki, żonglerki oraz podstaw tańca kla- 2) żonglerka zespołowa różnymi przyborami.

v.p
sycznego;
Osiągnięcia uczniów
2) opanowane podstawy pantomimy i elementów gry
aktorskiej niezbędnych do kreowania postaci sce- 1. Opanowanie techniki wykonywanych ćwiczeń.
nicznych;
2. Wyrobienie orientacji przestrzennej, koordynacji ru-
3) wiadomości z zakresu historii cyrku polskiego oraz chowej, równowagi i refleksu oraz zwinności i siły.
światowego ze szczególnym uwzględnieniem roz-
woju poszczególnych dyscyplin sztuki cyrkowej i jej 3. Wyrobienie lekkości i sprężystości ruchów.
aktualnych trendów;
4) wiadomości z zakresu podstaw anatomii i biome- Specjalność artystyczna
chaniki, niezbędnych przy wykonywaniu ewolucji
i trików cyrkowych oraz możliwości organizmu Treści nauczania

.go
ludzkiego; 1. Ćwiczenia wybranych elementów z zakresu akroba-
5) podstawową wiedzę i umiejętności z zakresu cha- tyki i gimnastyki, ekwilibrystyki, żonglerki oraz
rakteryzacji osobistej, stosowanej w cyrku, teatrze, klownady i iluzji z wykorzystaniem przyrządów i re-
filmie i telewizji; kwizytów.

6) znajomość przepisów BHP niezbędnych przy pracy 2. Dobór oprawy artystycznej poszczególnych nume-
na wysokościach i z różnego rodzaju rekwizytami; rów cyrkowych — muzyka, choreografia, kostium.
7) wysoką sprawność fizyczną i psychomotoryczną, Osiągnięcia uczniów
odporność na trudne warunki, wrażliwość arty-
styczną i estetyczną; 1. Perfekcyjne opanowanie umiejętności wchodzą-
8) umiejętność aktywnego uczestniczenia w działalno- cych w skład numeru cyrkowego.
ści artystycznej i społecznej na rzecz środowiska 2. Umiejętność profesjonalnej prezentacji artystycz-
cyrkowego; nej.
rcl
9) umiejętność udzielania pomocy młodym adeptom
sztuki cyrkowej oraz odnoszenia się z szacunkiem Technika taneczna
do nestorów tej sztuki.
Treści nauczania
IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz-
kowych zajęć edukacyjnych 1. Przestrzeń i kierunek ruchu.

2. Sprawność ruchowa i jej znaczenie w zawodzie ak-


Techniki cyrkowe tora cyrkowego.
Treści nauczania 3. Elementy techniki tańca charakterystycznego: kra-
w.

kowiak i polonez:
1. Ćwiczenia akrobatyczne:
1) wiadomości ogólne;
1) dynamiczne;
2) charakterystyczne cechy ruchowe i muzyczne;
2) siłowe statyczne;
3) właściwa interpretacja.
3) plastyczne;
4) skoki na ziemi; 4. Elementy techniki tańca klasycznego:

5) skoki na batucie. 1) ćwiczenia na drążku i na środku sali;


ww

2. Ćwiczenia gimnastyczne: 2) układy taneczne i etiudy lekcyjne.

1) chłopcy: na drążku gimnastycznym i na porę- Osiągnięcia uczniów


czach gimnastycznych;
1. Opanowanie prawidłowej postawy, pracy stóp, rąk
2) dziewczęta: na trapezie i na linie pionowej. i korpusu.
3. Ćwiczenia ekwilibrystyczne: 2. Opanowanie koordynacji i harmonii ruchu.
1) balans na wałku;
3. Umiejętność łączenia ruchu z muzyką.
2) balans na drabinie;
4. Umiejętność wykonania poznanych tańców charak-
3) balans na linie poziomej; terystycznych.
4) balans perszem — chłopcy;
5. Umiejętność wykonania wybranych układów ta-
5) balans innymi przedmiotami — dziewczęta. necznych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1124 — Poz. 70

Charakteryzacja 3. Umiejętność wykonania poznanych rodzajów cha-


rakteryzacji.
Treści nauczania

l
4. Umiejętność wykonania charakteryzacji zgodnej
1. Zasady charakteryzacji: z założeniami estetycznymi poszczególnych epok

v.p
1) anatomia i fizjologia głowy; historycznych.
2) materiałoznawstwo i technologia.
Historia cyrku
2. Rodzaje charakteryzacji.
Treści nauczania
3. Wybrane zagadnienia z zakresu barwy i oświetle-
nia. 1. Najważniejsze wydarzenia z historii cyrku.
4. Charakteryzacja artysty cyrkowego zgodna ze spe-
2. Najważniejsi artyści cyrkowi.
cjalizacją zawodową.

Osiągnięcia uczniów Osiągnięcia uczniów

1. Znajomość zasad charakteryzacji. 1. Znajomość najważniejszych wydarzeń z historii cyr-

.go
ku.
2. Umiejętność wykonania elementów do charaktery-
zacji. 2. Znajomość najważniejszych artystów cyrkowych.

Załącznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR SCEN MUZYCZNYCH


rcl
I. Opis kształcenia III. Opis kwalifikacji absolwenta

Kształcenie w zawodzie aktor scen muzycznych odby- W wyniku kształcenia absolwent powinien:
wa się w policealnej szkole muzycznej w następują-
cych specjalnościach: 1) posiadać przygotowanie wokalne i techniczne do
A. Wokalno-baletowa. śpiewu solowego i piosenkarstwa;

B. Wokalno-aktorska. 2) posiadać przygotowanie ruchowe i taneczne z za-


kresu różnych rodzajów tańca (klasycznego, ludo-
C. Piosenkarz.
w.

wego, charakterystycznego, współczesnego itp.);


II. Cele nauczania 3) posiadać wykształcone umiejętności aktorskie;
1. Rozwijanie predyspozycji głosowych poprzez pracę
nad techniką głosu w śpiewie klasycznym i piosen- 4) grać na fortepianie w podstawowym zakresie
karstwie. umiejętności;

2. Rozwijanie predyspozycji tanecznych poprzez pracę 5) posiadać wykształcony słuch muzyczny pozwala-
nad różnymi technikami tańca klasycznego, ludo- jący na uzyskiwanie poprawnej intonacji;
wego i współczesnego.
ww

6) wykazywać się umiejętnością pracy na scenie tea-


3. Rozwijanie uzdolnień aktorskich i pantomimicz- tralnej i estradzie w roli aktora i solisty — wokali-
nych.
sty;
4. Zapoznanie słuchaczy z grą na instrumencie i pod-
stawami kształcenia słuchu. 7) posiadać umiejętność pracy w zespole wokalnym,
chórze i zespole tanecznym;
5. Rozwijanie osobowości artystycznej.
8) umieć stosować w praktyce podstawowe zasady
6. Przygotowywanie do prezentacji artystycznych. teorii muzyki;
7. Wykształcenie wartościowych artystów na potrzeby
teatrów muzycznych i estrady. 9) posiadać umiejętność aktywnego uczestniczenia
w życiu artystycznym;
8. Stworzenie możliwości wykazania się aktywnością
twórczą. 10) umieć korzystać z literatury specjalistycznej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1125 — Poz. 70

IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
kowych zajęć edukacyjnych swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-

l
A. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-BALETOWA mooceny wykonania utworu.

v.p
Śpiew 8. Umiejętność udziału — pod kierunkiem nauczycie-
la — w prostych formach muzykowania zespoło-
Treści nauczania wego.

1. Zarys historii wokalistyki, budowa i higiena orga- 9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym
nu głosowego. zakresie: trójdźwięki, czterodźwięki i inne rodzaje
skoków interwałowych na jednym oddechu,
2. Podstawy prawidłowego oddechu. wprawki i ćwiczenia różnych autorów oraz proste
pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczes-
3. Wybrane elementy techniki śpiewu. ne.
4. Podstawy interpretacji muzycznej. 10. Poprawne wykonanie: pieśni i prostej arii z uwzględ-
nieniem poprawnej emisji i właściwej interpreta-
5. Zasady notacji oraz techniki czytania a vista. cji.

.go
6. Samodzielna praca nad utworem.
Taniec klasyczny
7. Praktyka estradowa.
Treści nauczania
8. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym
utworu. 1. Doskonalenie sprawności ruchowej.

9. Podstawowe formy muzykowania zespołowego. 2. Elementy tańca klasycznego.

10. Literatura wokalna, dobrana przez nauczyciela 3. Środki wyrazu artystycznego.


w zależności od możliwości i preferencji ucznia.
4. Przygotowanie do pracy w zespole baletowym.
Osiągnięcia uczniów
Osiągnięcia uczniów
1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego czę-
rcl
ści i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, 1. Uzyskanie odpowiednich warunków fizycznych po-
podniebienie, krtań, płuca, przepona). Znajomość trzebnych do wykonywania zawodu tancerza.
zasad higieny organu głosowego. 2. Umiejętność wykonywania wszystkich elementów
2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego tańca klasycznego.
posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględ- 3. Umiejętność artystycznej interpretacji ruchem
nieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych utworów z literatury muzycznej.
elementów oraz opanowanie zasad prawidłowej
emisji. 4. Umiejętność poruszania się na scenie i umiejętność
pracy w zespole baletowym.
3. Opanowanie podstaw techniki śpiewu z uwzględ-
w.

nieniem: umiejętności kształtowania samogłosek Taniec charakterystyczny


i spółgłosek, właściwego wdechu i wydechu, od-
powiedniej pracy przepony oraz opanowanie Treści nauczania
umiejętności korekty intonacji.
1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich
wymi sposobami artykulacji. Interpretowanie dy- podstawowych figur).
namiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna rea-
lizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie 2. Tańce charakterystyczne innych krajów.
utworu zgodne z jego budową formalną.
ww

3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych


5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne- i innych charakterystycznych, ich kostiumy i pod-
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. stawowe cechy muzyki.
Umiejętność prawidłowego czytania a vista łatwych
utworów w wolnym tempie. 4. Stylizacja poszczególnych tańców.

6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego 5. Taniec w parze, taniec w grupie, taniec indywidual-
utworu pod względem techniczno-wykonawczym. ny.
Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem
(pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pa- Osiągnięcia uczniów
mięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwi-
czenia. 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich
tańców narodowych, regionalnych i charaktery-
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania stycznych. Umiejętność określenia podstawowych
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- figur tych tańców i ich poszczególnych elementów.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1126 — Poz. 70

2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców 4. Różne sposoby podtrzymywania lub podnoszenia


charakterystycznych innych narodowości. partnerki.

l
3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza 5. Tworzenie etiud tanecznych.
o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpo-

v.p
znania kostiumu i określenia podstawowych cech Osiągnięcia uczniów
muzyki danego tańca.
1. Umiejętność płynnego wykonywania: obrotów, pi-
4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej ruetów, tours lent, fouettée i port de bras.
na wybranym temacie tanecznym z uwzględnie-
niem charakteru danego tańca, jego metrum, tem- 2. Umiejętność płynnego wykonywania: skoków, prze-
pa itp. noszenia partnerki i podnoszeń.

3. Umiejętność płynnego łączenia poszczególnych


5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycz-
elementów w zestawach ruchowych.
nych indywidualnie, w parze i w grupie.
4. Umiejętność podnoszenia partnerki: w talii i za ręce,
Taniec współczesny i step oburącz i jedną ręką.

Treści nauczania 5. Umiejętność konstruowania etiud tanecznych z wy-

.go
korzystaniem wszystkich poznanych elementów.
1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się.
Pantomima
2. Techniki i style tańca współczesnego i stepu.
Treści nauczania
3. Rozwój tańca współczesnego i stepu w Stanach
Zjednoczonych i w Europie. 1. Znaczenie i metody rozgrzewki pantomimicznej.
4. Inspiracje tańca współczesnego. 2. Techniki pantomimiczne.
5. Elementy tańca współczesnego i stepu. 3. Konstruowanie etiud i mimodram pantomimicz-
nych.
6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego i stepu.
4. Historia pantomimy.
Osiągnięcia uczniów
rcl
Osiągnięcia uczniów
1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie
z naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejęt- 1. Umiejętność przeprowadzenia samodzielnej roz-
ność sterowania swobodnym przepływem energii grzewki przed występem scenicznym.
w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania
przestrzeni. 2. Umiejętność zastosowania odpowiedniego gestu
w konkretnej postaci i sytuacji scenicznej.
2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji
i technik tanecznych. 3. Umiejętność samodzielnego opracowania mimo-
dram i etiud pantomimicznych.
3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca
w.

współczesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych 4. Umiejętność wykorzystania wiedzy o technikach


i w Europie. pantomimicznych przy tworzeniu własnych prezen-
tacji scenicznych.
4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczes-
nym elementów folkloru, literatury i muzyki klasycz- Kształcenie słuchu
nej.
Treści nauczania
5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca
współczesnego i poszczególnych breków stepu w ru- 1. Interwały i akordy.
chu tanecznym. Umiejętność ukazania: różnych funk-
ww

2. Gamy.
cji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii i światła.
3. Ćwiczenia rytmiczne.
6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń
w samodzielnej pracy nad tańcem. 4. Dyktanda.

Partnerowanie 5. Czytanie a vista.

Treści nauczania 6. Solmizacja.

1. Ćwiczenia par terre. Osiągnięcia uczniów

2. Ćwiczenia en l’air. 1. Umiejętność rozpoznawania interwałów do oktawy


włącznie. Umiejętność wyszukiwania struktur inter-
3. Wykorzystanie elementów pomocniczych przy wałowych w wykonywanym repertuarze. Umiejęt-
współpracy z partnerem. ność zapisywania interwałów nutami i symbolami.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1127 — Poz. 70

Umiejętność budowania trójdźwięków majorowych 2. Podstawowe elementy techniki gry.


i minorowych bez przewrotu i w przewrotach, ich
słuchowego rozpoznawania oraz zapisywania nuta- 3. Podstawowe problemy interpretacyjne.

l
mi i symbolami. Umiejętność budowania dominan-
ty septymowej. 4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego.

v.p
2. Umiejętność budowania gamy majorowej i minoro- Osiągnięcia uczniów
wej naturalnej i harmonicznej. Umiejętność zapisy-
wania gam nutami i symbolami. Umiejętność śpie- 1. Umiejętność nazywania poszczególnych elemen-
wania gam majorowych (do pięciu znaków) i mino- tów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy
rowych harmonicznych (do trzech znaków) od i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posłu-
pierwszego stopnia. giwania się pedałami i znajomość podstawowych
zasad pedalizacji.
3. Umiejętność zapisu i rozpoznawania podstawo-
wych wartości rytmicznych. Umiejętność rozpozna- 2. Umiejętność zastosowania podstawowych sposo-
wania i zapisu prostych grup nieregularnych. bów artykulacji i ozdobników.

4. Umiejętność zapisywania prostych dyktand melo- 3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim


dycznych jednogłosowych z zastosowaniem pozna- tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania nieza-

.go
nych interwałów i struktur rytmicznych w podanym leżności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykona-
metrum. Umiejętność zapisywania prostych struk- nia utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowa-
tur rytmicznych. niem stylistyki danej epoki.

5. Umiejętność czytania a vista jednogłosowych melo- 4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych


dii tonalnych i prostych atonalnych. Umiejętność elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu
powtarzania głosem usłyszanej melodii. Umiejęt- tych elementów na ostateczny kształt dzieła.
ność improwizowania głosem prostych zdań i okre-
sów muzycznych. Gra aktorska

6. Umiejętność śpiewania solmizacją przygotowanych Treści nauczania


ćwiczeń i fragmentów własnego repertuaru.
1. Przyswojenie wiadomości teoretycznych o zasa-
Emisja chóralna dach gry aktorskiej.
rcl
Treści nauczania 2. Zdobycie umiejętności aktorskich.

1. Podstawowe pojęcia wokalne, anatomia i fizjologia 3. Rozwinięcie wrażliwości emocjonalnej.


aparatu głosowego.
4. Doskonalenie przekazu tekstu w realizacji monolo-
gowej i dialogowej.
2. Umiejętność pracy w grupie.

3. Zagadnienia wokalno-muzyczne. Osiągnięcia uczniów

1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o za-


4. Przygotowanie do śpiewania w chórze.
w.

sadach i sposobach jego właściwej interpretacji.


Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch
i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli
1. Umiejętność wykorzystania wiedzy z zakresu anato- aktora w zależności od tekstu.
mii i fizjologii organu głosowego oraz odpowied-
nich ćwiczeń z zakresu emisji głosu, dykcji i higieny 3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych od-
głosu. powiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umie-
jętne wprowadzanie do zakresu środków aktor-
2. Umiejętność orientacji we współbrzmieniach gło- skich.
sów, doskonalenia precyzji intonacyjnej i rytmicz-
ww

nej, poczucia odpowiedzialności pracy w grupie. 4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dia-
logowych i samodzielnej realizacji powierzonej roli
3. Pogłębianie znajomości literatury muzycznej. Do- aktorskiej.
skonalenie umiejętności posługiwania się słuchem
wysokościowym, harmonicznym i barwowym. Dykcja
4. Umiejętność śpiewania w różnych zespołach chó- Treści nauczania
ralnych.
1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz za-
Fortepian znajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy.

Treści nauczania 2. Technika poprawnej wymowy: słyszalności, czysto-


ści i wyrazistości artykulacyjnej.
1. Znajomość budowy i historii instrumentu. Przygo-
towanie aparatu ruchowego do gry na fortepianie. 3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1128 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 4. Znajomość dokonań teatru muzycznego w XX wie-


ku ze szczególnym uwzględnieniem musicalu (Ger-
1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu ję- shwin). Znajomość innych form teatralnych tego

l
zyka polskiego, pochodzenie polskiego języka lite- okresu (happening, teatr Kantora, Swinarskiego
rackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu i inne). Umiejętność dostrzegania wpływu poszcze-
głosowego i narządów mowy.

v.p
gólnych form teatralnych na kulturę epoki.
2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawo-
wych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fra- Nauka o muzyce
za, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści
i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwi- Treści nauczania
czenia tych elementów.
1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instru-
3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wy- mentalne oraz ich aparat wykonawczy.
razu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach
i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu 2. Historia muzyki od starożytności po współczes-
literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej ność.
wybranych tekstów.
3. Literatura muzyczna.
Zasady charakteryzacji

.go
Osiągnięcia uczniów
Treści nauczania
1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami
1. Podstawowe wiadomości teoretyczne o historii i za- z form muzycznych i historii muzyki w formułowa-
sadach charakteryzacji. niu własnych sądów o muzyce i kompozytorach.
2. Zdobycie umiejętności manualnych. 2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań
3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryza- muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki.
cji scenicznej. 3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz
rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok
Osiągnięcia uczniów
i najwybitniejszych kompozytorów.
1. Znajomość historii charakteryzacji z uwzględnie-
niem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość B. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-AKTORSKA
rcl
podstawowych wiadomości z zakresu sposobów
charakteryzacji. Śpiew
2. Umiejętność właściwego doboru środków do wyko- Treści nauczania
nania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność sa-
modzielnej charakteryzacji własnej twarzy z uwzględ- 1. Historia wokalistyki, budowa organu głosowego
nieniem potrzeb danej roli. i jego higiena.
3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych
do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego 2. Prawidłowe funkcjonowanie organu głosowego.
użycia.
3. Technika śpiewu.
w.

Wybrane zagadnienia z historii teatru 4. Interpretacja muzyczna z uwzględnieniem znajo-


mości kanonów stylu i formy muzycznej.
Treści nauczania
5. Czytanie a vista.
1. Najważniejsze wydarzenia z historii teatru.

2. Historia operetki. 6. Samodzielna praca nad utworem.

3. Historia teatru muzycznego. 7. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym


utworu i praktyka estradowa.
4. Historia musicalu.
ww

8. Muzykowanie zespołowe.
Osiągnięcia uczniów
9. Literatura wokalna.
1. Umiejętność określenia najważniejszych wydarzeń
z historii teatru starożytnego, dalekowschodniego, 10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
japońskiego, średniowiecznego, barokowego, kla-
sycznego, romantycznego i współczesnego. Osiągnięcia uczniów

2. Znajomość historii operetki i jej czołowych przed- 1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego czę-
stawicieli. ści i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos,
podniebienie, krtań, płuca, przepona).
3. Znajomość teatru W. Bogusławskiego, wybranych
dzieł S. Moniuszki i S. Witkiewicza jako różnych 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego
form teatru muzycznego. Znajomość szczególnej posługiwania się aparatem oddechowym
roli I. Duncan w historii teatru tańca. z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1129 — Poz. 70

poszczególnych elementów, opanowanie zasad 3. Umiejętność analizy psychologicznej danej postaci.


prawidłowej emisji, umiejętność biegłego wyko- Umiejętność budowania charakterów i osobowości
nywania wokaliz. danych postaci scenicznych. Umiejętność dostoso-

l
wania się do miejsca i czasu akcji.
3. Doskonalenie techniki śpiewu z uwzględnieniem:
kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwe-

v.p
4. Umiejętność zbudowania połączenia postaci sce-
go wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy prze- nicznej z muzyką i śpiewem. Umiejętność oceny
pony, opanowanie umiejętności korekty intonacji, własnych dokonań wokalno-aktorskich. Umiejęt-
wypracowania mocnego i „okrągłego” ataku ność tworzenia postaci w konkretnych spektaklach
dźwięku, stosowanie legato jako podstawowej for- wodewilowych, operetkowych, musicalowych itp.
my artykulacji, wyrabianie nawyku precyzji wymo-
wy. Kształcenie słuchu z zasadami muzyki
4. Swobodne frazowanie i umiejętność operowania
Treści nauczania
wszystkimi sposobami artykulacji. Interpretowanie
dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna 1. Znajomość zasad muzyki.
realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowa-
nie utworu zgodne z jego budową formalną. 2. Rozwijanie słuchu wysokościowego, harmoniczne-
go, poczucia rytmu i wyobraźni muzycznej.
5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczy-

.go
tania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowe- 3. Rozwijanie umiejętności czytania nut głosem.
go czytania a vista utworów o różnym stopniu 4. Znajomość podstawowej wiedzy z zakresu form
trudności we właściwym tempie. muzycznych.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Osiągnięcia uczniów
Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem 1. Umiejętność określenia cech dźwięku, nazw po-
(pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pa- szczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, klu-
mięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwi- czy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się
czenia i właściwej współpracy z akompaniatorem. metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, inter-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- wałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika,
chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawo-
rcl
swojenie swobody podczas występu estradowe-
go. Umiejętność dokonywania właściwej samo- wych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu.
oceny wykonania utworu. 2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów,
8. Umiejętność muzykowania zespołowego. skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania
melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umie-
9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym jętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza,
zakresie: wprawki i ćwiczenia różnych autorów, okres) w nieskomplikowanej rytmice.
pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczes-
ne. 3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bar-
dziej skomplikowanych melodii z zachowaniem po-
10. Poprawne wykonanie: arii starowłoskiej i klasycz- prawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowa-
w.

nej, pieśni polskiej i romantycznej, arii operetko- nych i a vista). Umiejętność zastosowania popraw-
wej i musicalowej, piosenki aktorskiej z uwzględ- nego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy re-
nieniem poprawnej emisji i właściwej interpreta- alizacji repertuaru wokalnego.
cji.
4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształto-
wania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyj-
Gra aktorska
ność, homofonia, polifonia itp.). Znajomość podsta-
wowych gatunków i form muzycznych; umiejętność
Treści nauczania
określenia cech gatunku i jego epoki.
1. Zapoznanie z literaturą dramaturgiczną polską i ob-
Dykcja
ww

cą.

2. Elementarne zasady budowania postaci scenicznej. Treści nauczania

3. Posługiwanie się formą wyrazu scenicznego. 1. Przygotowanie teoretyczne z zakresu anatomii i fi-
zjologii aparatu głosowego, wyeliminowanie nie-
4. Kształtowanie podstaw warsztatu aktorskiego. prawidłowości w używaniu narządów mowy.

Osiągnięcia uczniów 2. Nabycie umiejętności poprawnej wymowy, wy-


kształcenie wrażliwości słuchowej oraz umiejętno-
1. Znajomość literatury dramaturgicznej polskiej i ob- ści samokontroli.
cej (wiersz i proza).
3. Wypracowanie różnych form środków wyrazu arty-
2. Umiejętność prowadzenia dialogu wierszem i pro- stycznego w zakresie żywego słowa i umiejętności
zą. Umiejętność interpretacji monologu. Umiejęt- dostosowania go do coraz to innych potrzeb arty-
ność posługiwania się kostiumem i rekwizytem. stycznych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1130 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 3. Umiejętność mówienia prozy klasycznej, współ-


czesnej, monologu scenicznego (jako elementu ro-
1. Znajomość budowy i funkcjonowania narządów li), dialogów.

l
mowy. Umiejętność posługiwania się słowem.
Eliminowanie regionalizmów, gwary, naleciałości 4. Znajomość literatury, w tym prozy polskiej.
i niedbałości mowy potocznej.

v.p
2. Wyrobienie umiejętności poprawnej wymowy po- Taniec charakterystyczny
przez ćwiczenia oddechowe, emisyjne i artykulacyj-
ne. Wyrobienie umiejętności samokontroli i wrażli- Treści nauczania
wości słuchowej na wypowiadane słowo. 1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne
3. Umiejętność zastosowania wszystkich elementów (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich
poprawnej wymowy w pracy nad rolą. Umiejętność podstawowych figur).
posługiwania się poprawną wymową w śpiewie.
Umiejętność korekty własnych błędów. 2. Tańce charakterystyczne innych krajów.

3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych


Wiersz i innych charakterystycznych, poznanie kostiumów
i podstawowych cech muzycznych tych tańców.
Treści nauczania

.go
4. Stylizacja poszczególnych tańców.
1. Wiedza teoretyczna na temat budowy wiersza.
2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej, 5. Taniec w parze, w grupie i indywidualny.
akcentacja, średniówka, klauzula w wierszu.
Osiągnięcia uczniów
3. Cechy wypowiedzi w zakresie wiersza klasycznego,
współczesnego, monologu scenicznego, dialogu 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich
wierszowanego. tańców narodowych, regionalnych i charaktery-
stycznych. Umiejętność określenia podstawowych
4. Literatura ze szczególnym uwzględnieniem polskiej figur tych tańców i ich poszczególnych elementów.
klasyki.
2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców
Osiągnięcia uczniów charakterystycznych innych narodowości.
1. Znajomość rodzajów wiersza i ich budowy.
rcl
3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza
2. Umiejętność wygłaszania wiersza z zastosowaniem o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpo-
właściwego dla logiki tekstu frazowania, tempa znania kostiumu i określenia podstawowych cech
i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych muzyki danego tańca.
umiejętności w zakresie emisji głosu, właściwego
4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej
oddechu i dykcji.
na wybranym temacie tanecznym z uwzględnie-
3. Umiejętność mówienia wiersza klasycznego, współ- niem charakteru danego tańca, jego metrum i tem-
czesnego, monologu scenicznego (jako elementu pa.
roli), dialogowania wierszem.
5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycz-
w.

4. Znajomość literatury, w szczególności polskiej kla- nych solo, w parze czy w grupie.
syki.
Taniec współczesny
Proza
Treści nauczania
Treści nauczania
1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się.
1. Wiedza teoretyczna na temat prozy.
2. Techniki i style tańca współczesnego.
2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej,
akcenty w prozie. 3. Rozwój tańca współczesnego w Stanach Zjednoczo-
ww

nych i w Europie.
3. Cechy wypowiedzi w zakresie prozy.
4. Inspiracje tańca współczesnego.
4. Literatura z uwzględnieniem prozy polskiej.
5. Różne elementy tańca współczesnego.
Osiągnięcia uczniów
6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego.
1. Znajomość zagadnień teoretycznych na temat pro-
zy. Osiągnięcia uczniów

2. Umiejętność wypowiedzi z zastosowaniem właści- 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie


wego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi.
oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiejęt- Umiejętność sterowania swobodnym przepływem
ności w zakresie emisji głosu, właściwego oddechu energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzy-
i dykcji. stania przestrzeni.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1131 — Poz. 70

2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji 3. Utrwalanie nawyku świadomego słuchania utwo-
i technik tanecznych. rów muzycznych oraz rozpoznawanie epoki, w któ-
rej utwór powstał.

l
3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca
współczesnego w Stanach Zjednoczonych i w Euro- 4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źró-

v.p
pie. deł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych.

4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczes- Osiągnięcia uczniów


nym elementów folkloru, literatury i muzyki.
1. Znajomość rozwoju historycznego muzyki europej-
5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca skiej i światowej ze szczególnym uwzględnieniem
współczesnego. Umiejętność ukazania różnych muzyki polskiej. Znajomość historycznego rozwoju
funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, świat- różnych form teatralnych: od opery i operetki, po-
ła itp. w tańcu współczesnym. przez teatr dramatyczny, po musical i teatr współ-
czesny. Znajomość historii sztuki i kostiumu.
6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń
w samodzielnej pracy nad tańcem. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych
kompozytorów i umiejętność określenia ich miejsca
Step w historii muzyki. Znajomość stylistyki epoki, w któ-

.go
rej dany kompozytor tworzy. Znajomość działalno-
Treści nauczania ści najwybitniejszych przedstawicieli w historii tea-
tru i dramatu oraz historii sztuki. Umiejętność okreś-
1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. lenia wkładu tych twórców w historię kultury świa-
towej.
2. Techniki i style stepu.
3. Umiejętność świadomego słuchania dzieł muzycz-
3. Rozwój stepu w Stanach Zjednoczonych i w Euro-
nych. Umiejętność określenia na podstawie słysza-
pie.
nego utworu cech charakterystycznych stylu i epo-
4. Inspiracje tańca współczesnego. ki, w której powstał, a także w przypadku dzieł naj-
wybitniejszych twórców (szczególnie muzyki wokal-
5. Różne elementy stepu. nej) — kompozytora.

6. Sposoby ćwiczenia stepu. 4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szcze-


rcl
gólnie pod względem znajomości stylu epoki czy
Osiągnięcia uczniów cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu
postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym,
1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie operetkowym i dramatycznym.
z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi.
Umiejętność sterowania swobodnym przepływem Wybrane zagadnienia z historii teatru
energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzy-
stania przestrzeni. Treści nauczania

2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju teatru
i technik tanecznych. w ich historycznych przemianach.
w.

3. Umiejętność określenia cech rozwojowych stepu 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przed-


w Stanach Zjednoczonych i w Europie. stawicieli teatru z uwzględnieniem ich osiągnięć
i wkładu w rozwój kultury.
4. Umiejętność wykorzystywania w stepie elementów
folkloru, literatury i muzyki. 3. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źró-
deł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych.
5. Umiejętność zastosowania poszczególnych breków
stepu w ruchu tanecznym. Umiejętność ukazania Osiągnięcia uczniów
różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, sceno-
ww

grafii, światła itp. w stepie. 1. Znajomość rozwoju historycznego teatru europej-


skiego i światowego, ze szczególnym uwzględnie-
6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń niem teatru polskiego. Znajomość historycznego
w samodzielnej pracy nad stepem. rozwoju różnych form teatralnych.

Wybrane zagadnienia z historii muzyki 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych


przedstawicieli teatru i umiejętność określenia ich
Treści nauczania miejsca w historii teatru. Umiejętność określenia
wkładu tych twórców w historię kultury światowej.
1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju muzyki
w ich historycznych przemianach. 3. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szcze-
gólnie pod względem znajomości stylu epoki czy
2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych twór- cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu
ców muzyki z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkła- postaci scenicznej w konkretnym dziele dramatycz-
du w rozwój kultury. nym.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1132 — Poz. 70

Wybrane zagadnienia z historii sztuki i kostiumu Osiągnięcia uczniów

Treści nauczania 1. Umiejętność definiowania podstawowych pojęć

l
z zakresu kultury. Rozumienie zależności pomiędzy
1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju historii kulturą a cywilizacją, kulturą a naturą, kulturą a et-

v.p
sztuki i kostiumu w ich historycznych przemianach. nicznością itp. Poznanie podstawowych elementów
charakterystycznych dla teatrów różnych krajów.
2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przed- Umiejętność wskazania źródeł kultury Zachodu
stawicieli, z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu i określania wzorów i kategorii kulturowych. Umie-
w rozwój kultury. jętność określania wzorców kultury tradycyjnej,
szlacheckiej, mieszczańskiej, masowej, rodzinnej
3. Utrwalanie nawyku świadomego odbioru dzieł sztu- itp.
ki oraz rozpoznawanie epoki, w której powstały.
2. Umiejętność spojrzenia na działalność człowieka od
4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źró- strony jego światopoglądu, jego natury i samowie-
deł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. dzy. Umiejętność definiowania pojęcia mitu i okreś-
lania jego wartości poznawczej. Znajomość podsta-
Osiągnięcia uczniów wowych norm, ocen, wzorów osobowych decydu-

.go
jących o człowieku jako istocie moralnej. Umiejęt-
1. Znajomość rozwoju historii sztuki europejskiej ność definiowania i rozumienie pojęć, takich jak:
i światowej, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki dobro, piękno, wolność itp. oraz umiejętność okreś-
polskiej. Znajomość historii kostiumu. lania zależności pomiędzy nimi. Rozumienie zna-
czenia komunikacji społecznej w prawidłowym roz-
2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych ar- woju psychicznym człowieka.
tystów i umiejętność określenia ich miejsca w hi-
storii sztuki. Znajomość stylistyki epoki, w której 3. Umiejętność określania człowieka w świecie teatru
dany artysta tworzy. Umiejętność określenia wkła- i wykazywania relacji pomiędzy odbiorcą a akto-
du tych twórców w historię kultury światowej. rem. Umiejętność określania teatru jako wartości
kulturowej, odróżniania teatralności od autentycz-
3. Umiejętność świadomego odbioru dzieł sztuki. ności. Znajomość podstawowych funkcji teatru i je-
Umiejętność określenia cech charakterystycznych go wpływu na rozwój człowieka.
stylu i epoki, w której dzieło powstało.
rcl
Rytmika
4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szcze-
gólnie pod względem znajomości stylu epoki czy Treści nauczania
cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu
postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, 1. Podstawowe zasady metody Emila Jaques’a-
operetkowym i dramatycznym. -Dalcroze’a.

Antropologia 2. Tańce polskie.

Treści nauczania Osiągnięcia uczniów


w.

1. Pojęcie kultury. Kultura a cywilizacja. Kultura i natu- 1. Umiejętność interpretowania ruchem wartości ryt-
ra. Kulturowość a etniczność. Kulturowy podział micznych w różnych grupach i układach (taktowa-
świata. Europocentryzm i problem przekładalności nie rękami i nogami, interpretacja ruchem różnych
kulturowej. Teatr grecki — teatr japoński. Źródła ugrupowań rytmicznych). Umiejętność reagowania
kultury zachodniej. Determinizm kulturowy — im- ruchem na akcenty metryczne. Umiejętność inter-
plikacje antropologiczne. Wzory kultury. Czas i prze- pretowania ruchem artykulacji legato i staccato oraz
strzeń jako kategorie kulturowe. Kultura: szlache- dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo)
cka, mieszczańska, masowa. i agogiki. Umiejętność interpretowania ruchem róż-
nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów.
ww

2. Człowiek jako przedmiot samowiedzy. Problem na-


tury ludzkiej. Człowiek jako istota światopoglądowa. 2. Umiejętność interpretacji ruchem tańców polskich
Człowiek jako homo vitator. Poznawcza wartość mi- zgodnie z ich stylem i charakterem.
tu. Mit prometejski. Człowiek jako istota moralna.
Normy, oceny, sankcje, wzory osobowe. Dobro Zespół wokalny
a piękno. Moralność a wolność. Komunikacja spo-
łeczna a problem zdrowia psychicznego. Strategie Treści nauczania
komunikacyjne — hermeneutyka tekstu.
1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów.
3. Człowiek w strukturze teatralnej. Świat — teatr,
człowiek — aktor. Teatr jako wartość kultury. Funk- 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole.
cje teatru. Teatralizacja i autentyczność. Teatr jako
samowiedza i autoterapia. Oglądanie a podgląda- 3. Zapoznanie z wokalną literaturą kameralną różnych
nie. Ciało jako podmiot i przedmiot działania. epok.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1133 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 4. Ćwiczenia chodu tanecznego i kroków tanecznych.

1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez 5. Zasadnicze kroki polskich tańców narodowych.

l
zbiorowe muzykowanie. Umiejętność orientacji
w partyturze i śledzenia więcej niż dwóch pięcioli- 6. Zasadnicze kroki innych tańców, w tym tańców cha-
rakterystycznych.

v.p
nii, nabycie umiejętności szybkiej analizy.

2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu 7. Improwizacje taneczne.


z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego
budowania całości z wielu elementów. Umiejętność 8. Elementy ruchu scenicznego w interpretacji piosen-
tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego zaczy- ki.
nania i kończenia utworu). Umiejętność aktywnego
słuchania siebie i innych. Świadomość roli poszcze- Osiągnięcia uczniów
gólnych wykonawców w przebiegu utworu. Umie-
jętność koordynacji poczynań własnych i działań 1. Umiejętność wykonywania ćwiczeń korygujących
partnerów. Wyrobienie nawyku psychicznego postawę w celu uzyskania sprawności i elastyczno-
uczestnictwa w wykonywanym utworze. Umiejęt- ści całego ciała.
ność komunikowania się z partnerami. Umiejętność
2. Umiejętność wykonania etiud sprawnościowych.
współpracy w zespole.

.go
3. Znajomość kroków i elementów tańców polskich
3. Pogłębienie znajomości wokalnej literatury kame-
i obcych (w tym charakterystycznych).
ralnej z różnych epok.
4. Umiejętność wykonywania zespołowego poszcze-
C. SPECJALNOŚĆ — PIOSENKARZ gólnych tańców i improwizacji na temat danego
tańca.
Interpretacja piosenki
5. Umiejętność samodzielnego opracowania ruchu
Treści nauczania scenicznego w interpretacji piosenki.
1. Rozwijanie naturalnych predyspozycji oraz zdolno- Zespół wokalno-instrumentalny
ści wykonawczych.

2. Rozszerzanie możliwości głosowych. Treści nauczania


rcl
3. Przygotowanie repertuarowe do występów estra- 1. Śpiewanie w wielogłosie:
dowych. 1) w dwugłosie;
Osiągnięcia ucznia 2) w trzygłosie;

1. Umiejętność stosowania w piosence środków wy- 3) w czterogłosie;


razu muzycznego (dynamika, fraza, artykulacja, 4) w pięcio- i sześciogłosie.
rytm, tempo), słownego (treść, dykcja) i ruchowego
(gest, mimika, ruch, taniec). Umiejętność interpre- 2. Improwizacja zespołowa właściwa muzyce jazzo-
tacji piosenek o zróżnicowanym charakterze (pio- wej.
w.

senka literacka, aktorska, standard jazzowy).


3. Przygotowanie do pracy na estradzie.
2. Opanowanie umiejętności swobodnego korzystania
z aparatu głosowego. Opanowanie prawidłowej po- 4. Wykonywanie zespołowe różnych gatunków muzy-
stawy i umiejętność prawidłowego oddychania ki jazzowej.
w zależności od rodzaju wykonywanej piosenki.
5. Współpraca z zespołami instrumentalnymi.
3. Umiejętność pokonywania tremy podczas wystę-
pów estradowych. Umiejętność bycia na estradzie
i pracy z mikrofonem. Umiejętność współpracy Osiągnięcia uczniów
z sekcją rytmiczną lub innym zespołem akompaniu-
ww

jącym. 1. Umiejętność śpiewania w wielogłosie:


1) harmonizowanie głosem prostych melodii, akor-
Plastyka ruchu i taniec dów itp.;
Treści nauczania 2) śpiew utworów chóralnych w układzie dwugłoso-
wym, trzygłosowym i w większej liczbie głosów;
1. Ćwiczenia koordynujące prawidłową postawę,
sprawność i elastyczność kończyn, ruchomość po- 3) śpiew w tzw. chórkach towarzyszących soliście
szczególnych części ciała, skoordynowany ruch ca- — piosenkarzowi.
łego ciała.
2. Umiejętność improwizowania wokalnego właści-
2. Etiudy sprawnościowe w różnych rytmach. wego muzyce jazzowej.

3. Ćwiczenia relaksujące, rozgrzewające i usprawnia- 3. Umiejętność analizy nagrań i pracy na konkretnych


jące ciało. utworach.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1134 — Poz. 70

4. Umiejętność samodzielnego dorabiania głosu do Osiągnięcia uczniów


melodii podstawowej.
1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu ję-

l
5. Znajomość literatury, szczególnie takich utworów, zyka polskiego i pochodzenia polskiego języka lite-
jak: swing, blues, gospel itp. rackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu
głosowego i narządów mowy.

v.p
6. Umiejętność współpracy zespołów z zespołami in-
strumentalnymi. 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawo-
wych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fra-
7. Umiejętność współpracy z sekcją obsługi sprzętu za, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści
elektronicznego i świateł. i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwi-
czenia tych elementów.
Emisja głosu 3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wy-
razu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach
Treści nauczania i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu
1. Podstawowe pojęcia wokalne oraz ogólne zasady literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej
anatomii i fizjologii aparatu głosowego. wybranych tekstów.

2. Opanowanie poprawnego śpiewu. Fortepian

Osiągnięcia uczniów

widłowego oddychania.
.go
1. Zapoznanie z budową ciała ludzkiego i funkcjono-
waniem aparatu głosowego. Umiejętność przyjęcia
prawidłowej postawy ciała podczas śpiewu i pra-

2. Umiejętność uzyskania „podparcia oddechowego”


i koordynacji słuchowo-głosowej wszystkich narzą-
dów odpowiedzialnych za wydobycie dźwięku.
Umiejętność prawidłowej artykulacji i frazowania
w śpiewie. Umiejętność poprawnej intonacji. Zna-
Treści nauczania
1. Budowa instrumentu i jego historia. Podstawy pra-
widłowego aparatu gry.
2. Podstawowe elementy techniki gry.
3. Podstawowe problemy interpretacyjne.
4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego.

Osiągnięcia uczniów
1. Umiejętność nazywania poszczególnych elemen-
jomość zasad higieny głosu. tów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy
rcl
i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posłu-
Fizjologia głosu giwania się pedałami i znajomość podstawowych
zasad pedalizacji.
Treści nauczania
2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawo-
1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz ogól- wych sposobów artykulacji i ozdobników.
ne zasady anatomii i fizjologii aparatu głosowego.
3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim
2. Rozwijanie dyspozycji głosowych. tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania nieza-
leżności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykona-
3. Nauka prawidłowego oddychania, ćwiczenia fona- nia utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowa-
w.

cyjne, ćwiczenia rezonacyjne, doskonalenie technik niem stylistyki danej epoki.


artykulacji.
4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych
Osiągnięcia uczniów elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu
tych elementów na ostateczny kształt dzieła.
1. Znajomość funkcjonowania aparatu głosowego.
Kształcenie słuchu z zasadami muzyki i harmonią
2. Umiejętność pracy nad prawidłowym oddycha-
niem, wyrównywaniem rejestrów, uzyskaniem peł- Treści nauczania
nego rezonansu głosu, wyrównaniem brzmienia
1. Podstawowa wiedza z zasad muzyki i harmonii.
ww

samogłosek i doskonaleniem mechaniki artykulacji.


2. Posługiwanie się słuchem wysokościowym, słu-
3. Umiejętność korygowania błędów w oddychaniu, chem harmonicznym, poczuciem rytmu i wyobraź-
fonacyjnych, rezonacyjnych i artykulacyjnych. nią muzyczną.
Dykcja 3. Czytanie nut głosem.

Treści nauczania 4. Podstawowa wiedza z zakresu form muzycznych.

1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz za- Osiągnięcia uczniów


znajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy.
1. Umiejętność określenia cech dźwięku i nazw po-
2. Poprawna wymowa: jej słyszalność, czystość i wy- szczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, klu-
razistość artykulacyjna. czy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się
metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć
3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu. z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1135 — Poz. 70

i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, inter- 2. Umiejętność definiowania i znajomość stylu i dzieł
wałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika, najwybitniejszych twórców kierunków i sztuk sce-
chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawo- nicznych.

l
wych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu.
Znajomość podstawowych zasad układu czterogło- Elementy gry aktorskiej

v.p
sowego i funkcji harmonicznych. Umiejętność two-
rzenia kadencji, konstrukcji harmonicznych i pro- Treści nauczania
stych figuracji (ew. modulacji). Umiejętność zasto-
sowania podstawowych zasad harmonii przy opra- 1. Wiadomości teoretyczne o zasadach gry aktorskiej.
cowywaniu aranżacji piosenek lub przy tworzeniu 2. Umiejętności aktorskie.
własnych akompaniamentów.
3. Wrażliwość emocjonalna.
2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów,
skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania 4. Właściwy przekaz tekstu w realizacji monologowej
melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umie- i dialogowej.
jętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza,
okres) w nieskomplikowanej rytmice. Osiągnięcia uczniów
3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bar- 1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o za-

.go
dziej skomplikowanych melodii z zachowaniem po- sadach i sposobach jego właściwej interpretacji.
prawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowa-
nych i a vista). Umiejętność zastosowania popraw- 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch
nego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy re- i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli
alizacji repertuaru wokalnego na przedmiocie głów- aktora w zależności od tekstu.
nym.
3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych od-
4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształto- powiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umie-
wania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyj- jętne wprowadzanie do zakresu środków aktor-
ność, homofonia, polifonia i inne). Znajomość pod- skich.
stawowych gatunków i form muzycznych. Umiejęt-
4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dia-
ność określenia cech gatunku i jego epoki.
logowych oraz samodzielnej realizacji powierzonej
roli aktorskiej.
Nauka o muzyce z literaturą muzyczną
rcl
Zasady charakteryzacji
Treści nauczania
1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instru- Treści nauczania
mentalne oraz ich aparat wykonawczy.
1. Podstawowe wiadomościach teoretyczne o historii
2. Historia muzyki od starożytności po współczes- i zasadach charakteryzacji.
ność.
2. Zdobycie umiejętności manualnych.
3. Literatura muzyczna.
3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryza-
Osiągnięcia uczniów cji scenicznej.
w.

1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami Osiągnięcia uczniów


z form muzycznych i historii muzyki w formułowa-
niu własnych sądów o muzyce i kompozytorach. 1. Znajomość historii charakteryzacji, z uwzględnie-
niem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość
2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań podstawowych wiadomości z zakresu sposobów
muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki. charakteryzacji.
3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz 2. Umiejętność właściwego doboru środków do wyko-
rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok nania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność sa-
i najwybitniejszych kompozytorów. modzielnej charakteryzacji własnej twarzy, z uwzględ-
ww

nieniem potrzeb danej roli.


Historia teatru i literatury
3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych
Treści nauczania do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego
użycia.
1. Historia techniki aktorskiej.
Podstawy psychologii, socjologii i organizacji pracy
2. Znajomość twórców nowych kierunków i najwybit-
niejszych autorów sztuk scenicznych. Treści nauczania

Osiągnięcia uczniów 1. Podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, socjolo-


gii i organizacji pracy.
1. Znajomość różnorodnych technik gry aktorskiej
w ujęciu historycznym: od metod tradycyjnych aż 2. Ćwiczenia wspomagające integrację z zespołem,
do futuryzmu, dadaizmu i innych. umiejętności organizacyjne.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1136 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 3. Możliwości techniczne sprzętu elektronicznego i ich


przydatność do wykonywania zawodu.
1. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu psycho-

l
logii, socjologii i organizacji pracy.
Osiągnięcia uczniów
2. Umiejętność współpracy z zespołem.

v.p
1. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu
Obsługa sprzętu elektronicznego
funkcjonowania sprzętu elektronicznego.
Treści nauczania
2. Znajomość zasad bezpieczeństwa.
1. Podstawowe wiadomości z zakresu funkcjonowania
sprzętu elektronicznego. 3. Znajomość możliwości technicznych podstawowe-
2. Zasady bezpieczeństwa przy obsłudze sprzętu elek- go sprzętu elektronicznego przydatnego do wyko-
tronicznego. nywania zawodu.

I. Opis kształcenia
.go
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY

Kształcenie w zawodzie animator kultury odbywa się


w szkole pomaturalnej w następujących specjaliza-
cjach:
Załącznik nr 3

5. Poznanie technik komunikacji społecznej i interper-


sonalnej w celu integrowania środowiska, wyraża-
nia jego potrzeb oraz wspierania kulturalnych dzia-
łań lokalnych.

6. Przygotowanie do prawidłowego i skutecznego pla-


A. Animacja społeczności lokalnych.
rcl
nowania i organizowania zespołów zadaniowych.
B. Teatr.
7. Zapoznanie z podstawowymi przepisami prawnymi
C. Taniec. oraz zasadami ekonomicznymi regulującymi dzia-
łalność społeczno-kulturalną.
D. Fotografia.
8. Wyposażenie w wiedzę o marketingowym zarządza-
E. Film. niu instytucjami kultury.
F. Turystyka. III. Opis kwalifikacji absolwenta
w.

G. Turystyka i rekreacja. W wyniku kształcenia absolwent powinien:


H. Arteterapia. 1) posiadać profesjonalną wiedzę o kulturze i umie-
jętność udostępniania tej wiedzy innym;
II. Cele nauczania
2) orientować się w zagadnieniach historii i teorii
1. Przygotowanie profesjonalistów — animatorów
sztuki;
społeczno-kulturalnych do stymulowania lokalnej
aktywności mieszkańców oraz wspierania i wyko- 3) posiadać umiejętność zdobywania informacji
rzystywania tej aktywności dla dobra różnych śro- o środowisku — jego siłach społecznych, potrze-
dowisk.
ww

bach, uznawanych wartościach, aspiracjach, prob-


2. Wyposażenie w wiedzę o animacji z uwzględnie- lemach socjalnych i kompetencjach kulturalnych;
niem metod i technik animacji społeczno-kultural-
nej. 4) diagnozować potrzeby społeczno-kulturalne róż-
nych środowisk i jednostek i wykorzystywać wyni-
3. Przygotowanie do funkcji obserwatora i badacza ki tych diagnoz do wprowadzania korzystnych
procesów i zjawisk społeczno-kulturalnych zacho- zmian;
dzących w środowisku oraz inspiratora i wykonaw-
cy stosownych działań. 5) znać gruntownie zasady, cele, metody i techniki
pobudzania aktywności społecznej i wykorzysta-
4. Wyposażenie w wiedzę o kulturze oraz w umiejęt- nia tej aktywności dla wspólnego dobra;
ności uprzystępniania jej innym ludziom, pozwala-
jące na realizację funkcji konsultanta i instruktora 6) posiadać umiejętność integrowania środowiska,
zespołów artystycznych, organizatora i administra- wyrażania i reprezentowania jego interesów i po-
tora kultury. trzeb oraz tworzenia więzi międzyludzkich;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1137 — Poz. 70

7) posiadać wiedzę o procesie komunikowania się; — podstawowe elementy strukturalne teatru,

8) posiadać umiejętność nawiązywania kontaktów — teatralna funkcjonalność,

l
interpersonalnych oraz społecznych i uzyskiwania c) film:
wsparcia dla lokalnych działań kulturalnych; — podstawowe zagadnienia estetyki filmu,

v.p
9) umieć zorganizować zespoły zadaniowe, planować — filmowe tematy,
ich działalność, kierować nimi oraz wykorzystywać — formy i metody pracy z filmem,
techniki realizacji zadań grupowych;
d) fotografia:
10) posiadać umiejętność negocjacji i rozwiązywania — historia techniki i technologii fotografii,
konfliktów.
— fotografia jako nośnik obiektywnej prawdy,
IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- — subiektywizm w fotografii,
kowych zajęć edukacyjnych
— wykorzystanie fotografii w celach społecz-
nych,
Teoretyczny blok przedmiotowy
e) plastyka:
Treści nauczania — czasy przełomu w dziejach sztuki,

.go
1. Wiedza o animacji społeczno-kulturalnej: — krajobraz kulturowy,
1) znaczenie pojęcia animacja; — wizerunek plastyczny,
— problemy oddziaływania sztuki,
2) potrzeba animacji;
— psychoterapeutyczne możliwości działań
3) historia animacji; plastycznych,
4) animacja i inne typy działalności społeczno-kultu- f) muzyka:
ralnej; — podstawowe wiadomości o muzyce,
5) metody i techniki animacji; — wybrane zagadnienia z historii muzyki,
6) rodzaje animacji; — zagadnienia z estetyki muzyki,
7) filozofia animacji; — wybrane zagadnienia z psychologii muzyki,
rcl
8) diagnoza środowiska; — formy upowszechniania muzyki.

9) zawód animatora (w tym animatora kultury). 4. Psychologiczne i pedagogiczne podstawy animacji


społeczno-kulturalnej:
2. Elementy wiedzy o kulturze:
1) wprowadzenie do filozoficznej i naukowej reflek-
1) znaczenie pojęcia kultura; sji nad człowiekiem;
2) różnorodność i odmienność kultur; 2) człowiek jako istota biologiczna;

3) geneza zróżnicowania kulturowego nowoczesne- 3) człowiek jako podmiot własnego życia;


go społeczeństwa europejskiego; 4) człowiek jako jednostka w społeczeństwie;
w.

4) specyfika kultury społeczeństwa polskiego; 5) filozofia form życia społecznego i indywidualne-


go;
5) kultura i animacja.
6) organizacja i działalność ruchu społecznego na
3. Wiedza o sztuce: rzecz osób zagrożonych patologią społeczną
i osób niepełnosprawnych.
1) podstawowe pojęcia z zakresu estetyki;
2) źródła sztuki i mechanizmy przemian; 5. Wiedza o społecznościach lokalnych.

3) oddziaływanie sztuki: 6. Prawne i ekonomiczne podstawy działalności kultu-


ww

ralnej:
a) literatura:
— funkcja pisarzy w społeczeństwie współ- 1) elementy wiedzy o polityce kulturalnej;
czesnym, 2) rodzaje źródeł finansowania kultury;
— sposoby analizy tekstu literackiego, 3) marketingowe zarządzanie instytucjami kultury;
— problemy recepcji a właściwości dzieła lite-
rackiego, 4) miejsce i rola fundacji i stowarzyszeń;
— miejsce poezji w kulturze współczesnej, 5) radiofonia, telewizja, kinematografia oraz rynek
wydawniczy i prasowy;
— rola i zadania literatury regionalnej,
b) teatr: 6) współpraca kulturalna z zagranicą;

— pojęcie dramatu, teatru, 7) prawa autorskie i ochrona dóbr kultury;


— język teatru, 8) wybrane zagadnienia prawa pracy.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1138 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 2) metody sprawnego myślenia;

1. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii ani- 3) praca z tekstem drukowanym;

l
macji. 4) tworzenie własnego warsztatu pracy koncepcyj-
2. Zrozumienie swoistości animacji, jej przydatności nej.

v.p
i ograniczeń. 5. Techniczne środki animacji:
3. Umiejętność oceny przydatności poszczególnych 1) warsztat animatora kultury, wykorzystanie środ-
metod i technik do realizacji określonych zadań ków audiowizualnych i multimedia;
animacyjnych.
2) projektowanie i realizacja imprez.
4. Antropologiczne zrozumienie kultury.
Osiągnięcia uczniów
5. Przyswojenie informacji z zakresu genezy zróżni-
cowania kulturowego nowoczesnego społeczeń- 1. Rozpoznawanie i umiejętność prawidłowego za-
stwa europejskiego oraz specyfiki kultury polskiej. stosowania metod oraz technik animacji społecz-
no-kulturalnych.
6. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii po-

.go
szczególnych dziedzin sztuki jako przygotowanie 2. Umiejętności przekazu treści o charakterze infor-
do rozpoznania obszarów kulturowych epok, sty- macji w komunikacji społecznej.
lów i dzieł.
3. Umiejętność negocjacji i rozwiązywania konflik-
7. Przygotowanie do zrozumienia współczesnych zja- tów w grupie.
wisk i dokonań artystycznych w różnych dziedzi-
nach sztuki. 4. Znajomość i prawidłowe stosowanie kryteriów po-
prawności językowej.
8. Umiejętność percepcji i interpretacji poszczegól-
nych dziedzin sztuki. 5. Umiejętność zrozumienia funkcji tekstu.
9. Umiejętność podejmowania samodzielnych dzia- 6. Znajomość stylów funkcjonalnych.
łań artystycznych.
7. Umiejętność komponowania własnego tekstu.
10. Umiejętność upowszechniania kultury.
rcl
11. Umiejętność prawidłowego posługiwania się do- 8. Umiejętność pracy z tekstem drukowanym oraz
kumentami finansowymi i przepisami prawnymi. wykorzystania zbiorów informacji.

9. Umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy do


Praktyczny blok przedmiotowy
własnej pracy naukowej.
Treści nauczania 10. Umiejętność wykorzystania poznanych środków
1. Metody i techniki animacji społeczno-kulturalnej: technicznych w pracy animatora kultury.

1) animacja grupy; A. SPECJALIZACJA — ANIMACJA


w.

2) diagnoza środowiska lokalnego; SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH

3) realizacja działań animacyjnych w środowisku lo- Treści nauczania


kalnym i animacja w dużych grupach.
1. Elementy psychologii społecznej:
2. Komunikacja społeczna:
1) przedmiot i metody badawcze;
1) proces komunikowania się;
2) człowiek w sytuacjach społecznych;
2) psychologiczne aspekty komunikowania się;
3) postawy i zachowania społeczne.
ww

3) współdziałanie w grupie;
2. Poznawanie środowiska lokalnego, struktura spo-
4) konflikt i negocjacje. łeczna i gospodarka.
3. Kultura słowa: 3. Edukacja środowiskowa, tożsamość kulturowa
1) zasady poprawnego i skutecznego porozumiewa- w środowisku.
nia się;
4. Komunikacja interpersonalna w społecznościach
2) funkcje języka i funkcje tekstu; lokalnych:
3) ćwiczenia z zakresu poprawności językowej. 1) style komunikacji interpersonalnej;

4. Technika pracy umysłowej: 2) system komunikacji organizacyjnej, publicznej


i masowej.
1) technika sprawnego odbioru, zapamiętywania
i przekazywania informacji; 5. Problemy socjalne w społeczności lokalnej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1139 — Poz. 70

6. Animacja zespołów zadaniowych: 8. Teatr dziecięcy (lalkowy, żywego planu).


1) grupowe rozwiązywanie problemów; 9. Plastyka ciała i technika wyrazu scenicznego.

l
2) projekty pracy grupowej; 10. Drama:

v.p
3) komunikacja w zespole zadaniowym. 1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie pa-
7. Animacja grupy metodą zabawy. rateatralne;
2) technika i struktura dramy;
8. Problemy etyki zawodowej animatora kultury.
3) drama jako metoda dydaktyczno-wychowaw-
9. Podstawy organizacji i kierowania zespołami. cza.
10. Zarządzanie marketingowe.
Osiągnięcia uczniów
11. Pracownia środowiskowa.
1. Znajomość historii teatru i dramatu.
Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność analizy tekstu dramatycznego, prozy
1. Umiejętność rozpoznawania i monitorowania prob- literackiej oraz wiersza.

.go
lemów społeczno-kulturalnych środowiska. 3. Wrażliwość na rytm muzyczny.
2. Nabycie umiejętności twórczego przygotowania 4. Świadomość estetyki ruchu.
diagnozy funkcjonowania środowiska lokalnego.
5. Umiejętność wykonania wybranych ćwiczeń z za-
3. Umiejętność dynamizowania aktywności społeczno- kresu techniki tańca klasycznego i charakterystycz-
-kulturalnej środowiska. nego.
4. Umiejętność działania w środowisku, uzupełniania 6. Znajomość polskich tańców narodowych i wybra-
i weryfikowania opracowanych standardów pracy
nych tańców historycznych.
animatora.
7. Umiejętność organizacji i prowadzenia zespołu te-
5. Umiejętność występowania w różnych sytuacjach
atralnego.
publicznych i podejmowania prób rozwiązywania
rcl
konfliktów. 8. Zdolności podejmowania własnych prób w zakre-
sie reżyserii i scenografii.
6. Umiejętność wykorzystania możliwości organizacji
pozarządowych w łagodzeniu problemów społecz- 9. Umiejętność prezentacji artystycznej formy recyta-
nych w środowisku lokalnym. cji zbiorowej.
7. Umiejętność organizowania pracy grupowej. 10. Umiejętność przeprowadzania wybranych technik
dramowych z różnymi grupami wiekowymi i spo-
8. Umiejętność przygotowania strategii marketingo-
wej oraz jej skutecznej prezentacji. łecznymi w pracy edukacyjnej i animatorskiej.

C. SPECJALIZACJA — TANIEC
w.

B. SPECJALIZACJA — TEATR

Treści nauczania Treści nauczania

1. Wiedza o teatrze: 1. Wybrane zagadnienia z anatomii, fizjologii i biome-


chaniki.
1) rozwój historyczny;
2. Historia tańca i baletu.
2) teatr polski i powszechny.
3. Rytmika z umuzykalnieniem.
2. Gatunki dramatu, elementy struktury.
ww

4. Techniki taneczne:
3. Teatr a inne dziedziny sztuki, zjawiska parateatral-
ne. 1) podstawowe elementy tańca klasycznego;

4. Reżyseria i repertuar w teatrze amatorskim. 2) technika wolna jako trening i jako przygotowanie
do różnych zadań tanecznych;
5. Scenografia w teatrze amatorskim.
3) taniec jazzowy;
6. Kultura żywego słowa: 4) technika kompozycji ruchu;
1) sztuka recytacji a sztuka mówienia; 5) wariacje taneczne.
2) analiza tekstu i jego interpretacja;
5. Polskie tańce narodowe.
3) technika dialogu i monologu.
6. Folklor taneczny wybranych regionów Polski, kształ-
7. Taniec. towanie wrażliwości na piękno polskiego folkloru.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1140 — Poz. 70

7. Taniec towarzyski: 4. Współczesne środki rejestracji obrazu:


1) geneza; 1) multimedia;

l
2) historia; 2) technika wideo;

v.p
3) charakterystyka. 3) komputerowa realizacja obrazu.
8. Mody taneczne. Osiągnięcia uczniów
9. Wybrane zagadnienia reżyserii i kompozycji tańca.
1. Znajomość historii fotografii.
Osiągnięcia uczniów
2. Umiejętność swobodnego posługiwania się sprzę-
1. Znajomość podstawowych praw fizjologii i biome- tem fotograficznym.
chaniki wyjaśniających procesy zachodzące w or-
ganizmie ludzkim. 3. Znajomość funkcjonowania pracowni.

2. Umiejętność wykorzystania wiedzy z historii tańca 4. Umiejętność praktycznego przeprowadzenia obrób-


i baletu w upowszechnianiu sztuki tanecznej. ki fotograficznej.

.go
3. Umiejętność odtwarzania ruchem elementów mu- 5. Umiejętność przeprowadzenia analizy i oceny dzieł
zyki. fotograficznych.

4. Umiejętność stosowania ćwiczeń rytmiczno-umu- 6. Znajomość zasad kompozycji obrazu fotograficzne-


zykalniających w różnych grupach wiekowych. go.
5. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz 7. Umiejętność organizowania imprez fotograficznych,
wykorzystania nagrań muzycznych. warsztatów i innych działań animujących fotografię
6. Znajomość podstaw technik tanecznych oraz me- w środowisku.
todyki nauczania w zakresie:
E. SPECJALIZACJA — FILM
1) tańca klasycznego;
Treści nauczania
2) techniki wolnej;
rcl
3) tańca jazzowego. 1. Historia filmu:

7. Umiejętność poprawnego wykonania polskich tań- 1) film jako sztuka syntetyczna;


ców narodowych. 2) estetyczna, społeczna i obyczajowa funkcja fil-
mu.
8. Umiejętność wykonania polskich tańców ludo-
wych. 2. Wybrane zagadnienia z teorii filmu:
9. Umiejętność wykonania podstawowych kroków 1) środki wyrazu dzieła filmowego;
i figur tańca towarzyskiego.
2) film a rzeczywistość.
w.

10. Umiejętność opracowywania układów tanecz-


nych. 3. Budowa scenariusza filmowego:

11. Umiejętność wykorzystania ogólnych zasad kom- 1) specyfika;


pozycji dzieła sztuki w kompozycjach tanecznych. 2) scenariusz oryginalny a adaptacja;
12. Umiejętność podjęcia zadań choreograficznych 3) scenariusze wybitnych reżyserów kina światowe-
w zespołach amatorskich. go.

D. SPECJALIZACJA — FOTOGRAFIA 4. Metodyka pracy w klubie filmowym.


ww

Treści nauczania 5. Realizacja filmu i pracownia realizacji filmu.

1. Historia i estetyka fotografii: 6. Dokumentacja filmowa.


1) ocena techniczna i artystyczna obrazu; 7. Podstawowe przepisy prawa z zakresu kinemato-
2) fotografia jako dyscyplina wiedzy i narzędzie po- grafii.
znania;
Osiągnięcia uczniów
3) fotografia jako język obrazu i sztuki.
1. Znajomość i rozumienie pojęć i terminów z zakre-
2. Zagadnienia kompozycji obrazu i specyficznych su wiedzy o filmie.
form fotografowania oraz cechy fotografii.
2. Znajomość kierunków i stylów w sztuce.
3. Technika i technologia fotografii oraz pracownia fo-
tograficzna. 3. Opanowanie reguł języka filmowego.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1141 — Poz. 70

4. Umiejętność interpretacji utworu filmowego, wy- 7. Ekonomiczne i prawne podstawy turystyki:


dobycie wartości estetycznych i poznawczych.
1) funkcjonowanie podmiotów gospodarczych

l
5. Umiejętność krytycznego spojrzenia na film i for- w branży turystycznej;
mułowania ocen. 2) usługi turystyczne;

v.p
6. Opanowanie techniki pisania scenariuszy orygi- 3) ekonomika turystyki, promocja i marketing.
nalnych i adaptacji utworów literackich.
8. Biomedyczne podstawy turystyki:
7. Opanowanie praktycznych i organizacyjnych pod-
staw reżyserii filmowej. 1) potrzeby zdrowotne człowieka;

8. Umiejętność samodzielnej realizacji filmu na taś- 2) różne formy wypoczynku;


mie światłoczułej i w technice wideo. 3) odpowiedzialność za zdrowie i życie innych.
9. Opanowanie zasad technicznych montażu filmo- 9. Środki techniczne w turystyce, organizacja pracy
wego. w firmach turystycznych.
10. Umiejętność tworzenia, gromadzenia i wykorzy-
Osiągnięcia uczniów
stania dokumentacji filmowej.

nematografii oraz prawa autorskiego.

.go
11. Znajomość przepisów regulujących działalność ki-

12. Umiejętność organizowania imprez na rzecz fil-


mu.

13. Umiejętność planowania, programowania i orga-


nizowania działalności filmowej.

F. SPECJALIZACJA — TURYSTYKA

Treści nauczania
1. Znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju
i świata.

2. Znajomość metod oceny wartości środowiska dla


celów turystyki.

3. Umiejętność wskazania zabytków architektury i kul-


tury materialnej w regionie, kraju i na świecie.

4. Znajomość fizjologicznych i psychofizycznych po-


trzeb czynnego i racjonalnego wypoczynku.

5. Znajomość zasad higieny i bezpieczeństwa uczest-


rcl
1. Podstawy wiedzy o turystyce: ników imprez turystycznych.

1) rozwój turystyki na świecie i w Polsce; 6. Znajomość zasad i umiejętność organizacji imprezy


w różnych dyscyplinach turystycznych.
2) funkcja współczesnej turystyki;
3) urządzenia i usługi turystyczne. 7. Znajomość zasad funkcjonowania biura turystycz-
nego.
2. Podstawy ekologii:
G. SPECJALIZACJA — TURYSTYKA I REKREACJA
1) człowiek a środowisko;
2) kształtowanie i ochrona środowiska. Treści nauczania
w.

3. Geografia turystyczna: 1. Geografia turystyczna:


1) poszczególne kontynenty; 1) regionalizacja turystyczna Polski;
2) kraje europejskie; 2) charakterystyka środowiska geograficznego
Europy i innych kontynentów.
3) regiony turystyczne w Polsce.

4. Metodyka programowania turystyki. 2. Metodyka programowania turystyki.

3. Metodyka pracy krajoznawczej:


ww

5. Metodyka krajoznawstwa:
1) krajoznawstwo a nauka; 1) formy i metody badań krajoznawczych;

2) wykorzystanie badań krajoznawczych w pracy 2) nauka a krajoznawstwo;


animatora turystyki.
3) krajoznawstwo a turystyka;
6. Antropogeografia:
4) krajoznawstwo a kultura;
1) kształtowanie i funkcjonowanie wspólnot lokal-
nych na tle ogólnopolskim i środkowoeuropej- 5) zarys historyczny krajoznawstwa;
skim; 6) organizacja zajęć kulturalno-rozrywkowych w tu-
2) kultura tradycyjna w perspektywie środowiska rystyce.
naturalnego i procesu przemian;
4. Obsługa ruchu turystycznego, rola i zadania biura
3) dziedzictwo kulturowe Polski. podróży.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1142 — Poz. 70

5. Podstawy ekologii: 2) choroba i opieka zdrowotna;


1) człowiek a środowisko; 3) grupy społeczne w służbie zdrowia;

l
2) zagrożenie środowiska człowieka i konsekwencje 4) wzory osobowe.
zdrowotne;

v.p
2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka.
3) przeciwdziałanie procesom degradacji środowi-
ska. 3. Problemy społeczne chorych i niepełnosprawnych.
6. Biomedyczne podstawy rekreacji i turystyki: 4. Wstęp do arteterapii:
1) podstawy anatomii i fizjologii człowieka; 1) rys historyczny;
2) zasady bezpieczeństwa w turystyce i rekreacji. 2) współczesne teorie wychowania estetycznego;
7. Metodyka rekreacji: 3) koncepcje twórczości w psychologii;
1) rekreacja jako zjawisko psychologiczne i społecz- 4) zadania, funkcje i cele arteterapii.
ne;
5. Drama:
2) organizacja rekreacji;

.go
1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie para-
3) kulturalno-rozrywkowe formy rekreacji. teatralne;
8. Formy aktywności ruchowej. 2) techniki i struktury dramy;
3) drama jako metoda terapeutyczno-wychowaw-
Osiągnięcia uczniów
cza.
1. Znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju
6. Wspomaganie leczenia i rozwoju przez sztukę:
i świata.
1) biblioterapia;
2. Znajomość metod oceny wartości środowiska dla
celów turystyki. 2) muzykoterapia;

3. Znajomość zasad funkcjonowania organizmu czło- 3) techniki teatralne;


rcl
wieka w różnych formach aktywności ruchowej 4) techniki plastyczne;
dla różnych grup wiekowych.
5) choreoterapia.
4. Umiejętność diagnozowania potrzeb w zakresie
turystyki i rekreacji: 7. Podstawy rehabilitacji:
1) dobór form działalności do stanu środowiska; 1) rola i zadania;
2) ocena wpływu określonych działań na środowi- 2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy;
sko.
3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację.
5. Umiejętność określenia wpływu aktywności fizycz-
w.

nej na organizm człowieka. 8. Podstawy pomocy psychologicznej:


1) psychologiczne problemy osób chorych i niepeł-
6. Umiejętność kształtowania pozytywnych postaw
nosprawnych;
wobec rekreacji.
2) relacje terapeutyczne;
7. Umiejętność przeprowadzania akcji proekologicz-
nych. 3) podstawowe zasady udzielania pomocy psycho-
logicznej;
8. Umiejętność organizowania i przeprowadzania
imprez turystycznych i rekreacyjnych dla różnych 4) rola twórczości i sztuki w życiu chorych i niepeł-
nosprawnych.
ww

grup wiekowych.

9. Umiejętność doboru form spędzania wolnego cza- Osiągnięcia uczniów


su do potrzeb i możliwości uczestników.
1. Umiejętność stwarzania atmosfery sprzyjającej ot-
10. Umiejętność opieki nad uczestnikami imprez tury- wartości.
stycznych i rekreacyjnych.
2. Zdolność rozbudzania zainteresowań i umacniania
H. SPECJALIZACJA — ARTETERAPIA wiary człowieka w swoje możliwości.

3. Zdolność dostrzegania problemów w ich indywi-


Treści nauczania
dualnym wymiarze, wydobywanie możliwości czło-
1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i cho- wieka, a nie jego słabości.
roby:
4. Umiejętność stosowania technik arteterapeutycz-
1) człowiek i środowisko; nych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1143 — Poz. 70

5. Umiejętność organizowania i przeprowadzania im- 7. Umiejętność tworzenia wzorów i rozwiązań organi-


prez dla osób chorych i niepełnosprawnych. zacyjnych działań arteterapeutycznych.

l
6. Umiejętność integralnego wspomagania człowieka 8. Umiejętność współpracy z ruchem społecznym na
chorego i niepełnosprawnego przez sztukę. rzecz osób chorych i niepełnosprawnych.

v.p
Załącznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ

I. Opis kształcenia 2) współdziałać z bibliotekami i ośrodkami informacji


naukowej w ramach sieci i systemów biblioteczno-

.go
Kształcenie w zawodzie bibliotekarz odbywa się -informacyjnych oraz z innymi instytucjami działa-
w szkole pomaturalnej w specjalizacjach: jącymi w szeroko rozumianym otoczeniu społecz-
A. Bibliotekarstwo publiczne. nym biblioteki;

B. Bibliotekarstwo szkolne. 3) interpretować zadania obiegu książki i innych me-


diów w kategoriach socjoekonomicznych;
C. Biblioterapia.

II. Cele nauczania 4) posługiwać się intersubiektywnymi zasadami oce-


ny piśmiennictwa gromadzonego i udostępniane-
1. Przygotowanie bibliotekarzy — profesjonalistów do go przez bibliotekarza;
realizacji zadań związanych z trzema podstawowy-
mi sferami działalności: 5) rozpoznawać i zaspokajać potrzeby czytelników
i użytkowników informacji w środowisku lokal-
1) obsługą informacyjną społeczeństwa;
rcl
nym, ze szczególnym uwzględnieniem analizy
2) działalnością edukacyjną w zakresie promocji i metod zaspokajania czytelniczych i informacyj-
i intensyfikowania czytelnictwa; nych potrzeb dzieci i młodzieży;

3) animacją kultury w środowiskach lokalnych. 6) obsługiwać podstawowe procesy biblioteczne


(gromadzenie i tworzenie zbiorów informacji,
2. Wyposażenie w uniwersalną wiedzę o procedurach przechowywanie i udostępnianie zbiorów itp.);
działalności bibliotecznej i o środowisku.

3. Wyposażenie w określony zakres wiedzy specjali- 7) organizować pracę w bibliotece z wykorzystaniem


stycznej — umożliwiającej podjęcie pracy na stano- nowoczesnych metod i środków technicznych;
w.

wiskach specjalistów procedur i typów działalności


bibliotecznej. 8) rozpoznawać cechy osobowościowe czytelników
w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wy-
4. Rozwój postaw społeczno-etycznych opartych na: chowawczych w bibliotece;
1) poszanowaniu i ochronie wolności słowa, wolno- 9) szanować i chronić wolność słowa i wolność czy-
ści czytania oraz dążeniu do zapewnienia po- tania oraz dążyć do zapewnienia powszechnej
wszechnej dostępności zbiorów bibliotecznych
dostępności zbiorów bibliotecznych i informacyj-
i informacyjnych;
nych;
2) uznawaniu potrzeb i zainteresowań czytelników
10) uznawać potrzeby i zainteresowania czytelników
ww

i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną


w pracy bibliotekarza; i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną
w pracy bibliotekarza;
3) poszanowaniu osobowości czytelnika, przestrze-
ganiu zasad ochrony jego danych osobowych 11) przestrzegać zasad ochrony danych osobowych
oraz tajemnicy czytania. czytelnika oraz etyki pracy;
III. Opis kwalifikacji absolwenta
12) łatwo nawiązywać kontakty i współpracę z otocze-
W wyniku kształcenia absolwent powinien umieć: niem;

1) interpretować współczesne zjawiska i procesy ko- 13) być inicjatywnym i kreatywnym, obiektywnym
munikacji społecznej oraz ich genezy, ze szczegól- i krytycznym w ocenach;
nym uwzględnieniem znajomości wzorców i me-
chanizmów komunikowania w różnych środowi- 14) dążyć do pogłębiania doświadczeń zawodowych
skach; (także poprzez samokształcenie).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1144 — Poz. 70

IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- 3. Funkcje, zadania i kierunki pracy biblioteki szkolnej.
kowych zajęć edukacyjnych
4. Organizacja biblioteki szkolnej.

l
A. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO
PUBLICZNE 5. Biblioteka szkolna jako integralna część procesu
dydaktyczno-wychowawczego szkoły.

v.p
Treści nauczania 6. Główne kierunki działalności bibliotek szkolnych za
1. Biblioteki publiczne w sieci rozległej: granicą.

1) ogólna charakterystyka bibliotek publicznych; 7. Praca pedagogiczna biblioteki szkolnej.


2) rola i miejsce bibliotek publicznych; 8. Biblioteka szkolna jako element sieci bibliotecznej.
3) terytorialne ukształtowanie sieci bibliotek pub-
licznych; Osiągnięcia uczniów
4) kształt organizacyjno-instytucjonalny sieci biblio-
tek publicznych. 1. Znajomość historii bibliotekarstwa szkolnego w Pol-
sce.

.go
2. Biblioteka publiczna jako sieć lokalna:
2. Opanowanie podstaw prawnych działania bibliotek
1) podstawowa dokumentacja biblioteki publicznej; szkolnych w Polsce.
2) planowanie i finansowanie bibliotek publicz- 3. Umiejętność realizacji różnorodnych funkcji i zadań
nych; biblioteki szkolnej.
3) sprawozdawczość biblioteczna;
4. Umiejętność zorganizowania biblioteki szkolnej.
4) lokal i jego wyposażenie.
5. Opanowanie podstawowej wiedzy z zakresu dydak-
3. Biblioteka publiczna jako struktura wielofunkcyjna: tyki i umiejętność zastosowania jej w pracy biblio-
1) procesy biblioteczne jako podstawa kształtowa- tecznej.
nia struktury organizacyjnej bibliotek;
6. Umiejętność stosowania różnorodnych form propa-
2) sposób formalnego wyodrębnienia procesów bi- gowania książki i metod rozwijania zainteresowań
rcl
bliotecznych w strukturze organizacyjnej biblio- czytelniczych.
teki.
7. Umiejętność przeprowadzenia lekcji bibliotecznej
4. Biblioteka publiczna jako instytucja usługowa: i powiązania realizowanego przysposobienia z pro-
gramem nauczania.
1) biblioteka publiczna jako ośrodek upowszechnia-
nia wiedzy i informacji regionalnej; 8. Umiejętność realizacji współpracy biblioteki szkol-
2) biblioteka publiczna jako ośrodek życia kultural- nej z innymi bibliotekami w regionie i w środowisku
nego i intelektualnego społeczności lokalnej; szkolnym.
3) działalność promocyjna, marketing i kształtowa-
w.

C. SPECJALIZACJA — BIBLIOTERAPIA
nie pozytywnego wizerunku biblioteki w środo-
wisku. Treści nauczania
Osiągnięcia uczniów 1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i cho-
roby:
1. Znajomość specyfiki bibliotekarstwa publicznego
jako powszechnej, a jednocześnie wewnętrznie 1) człowiek i środowisko;
zróżnicowanej i nieustannie zmieniającej się dzie-
2) choroba i opieka zdrowotna;
dziny życia społecznego.
3) grupy społeczne w służbie zdrowia;
ww

2. Umiejętność stosowania norm, standardów i wzor-


ców w oparciu o tradycję biblioteczną. 4) wzory osobowe.

3. Umiejętność budowania indywidualnego wizerun- 2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka:


ku publicznego i oryginalnego modelu programo-
1) podstawowe składniki budowy ciała;
wego.
2) budowa i funkcje układu nerwowego;
B. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE
3) narządy zmysłów;
Treści nauczania 4) odżywianie i układ pokarmowy;
1. Historia bibliotekarstwa szkolnego w Polsce. 5) specyfika poszczególnych okresów rozwoju onto-
genetycznego człowieka;
2. Podstawy prawne działania bibliotek szkolnych
w Polsce. 6) rytmy biologiczne człowieka.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1145 — Poz. 70

3. Podstawy rehabilitacji: 4. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu


anatomii i fizjologii człowieka oraz wybranych me-
1) rola i zadania; tod rehabilitacji.

l
2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy;
5. Opanowanie podstawowych technik biblio- i arte-

v.p
3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację. terapeutycznych w pracy z ludźmi chorymi i nie-
pełnosprawnymi.
4. Problemy społeczne osób chorych i niepełnospraw-
nych: 6. Umiejętność konstruowania modeli postępowania
biblioterapeutycznego oraz realizowania scenariu-
1) sytuacja społeczna i ekonomiczna; szy zajęć biblioterapeutycznych.
2) prawo i uprawnienia;
7. Umiejętność diagnozowania i zaspokajania pod-
3) opieka zdrowotna, socjalna, zatrudnienie; stawowych potrzeb psychicznych ludzi chorych
i niepełnosprawnych.
4) edukacja;
8. Umiejętność diagnozowania i zaspokajania po-
5) problematyka organizowania czasu wolnego.
trzeb czytelniczych ludzi chorych i niepełnospraw-
5. Podstawy pomocy psychologicznej: nych.

.go
1) psychologiczne problemy osób chorych i niepeł- 9. Znajomość alternatywnych materiałów czytelni-
nosprawnych; czych oraz umiejętność ich doboru dla różnych
grup czytelników.
2) relacje terapeutyczne;
10. Umiejętność oceny przydatności tekstów litera-
3) podstawowe zasady udzielania pomocy psycho-
ckich i paraliterackich do pracy z czytelnikiem cho-
logicznej;
rym i niepełnosprawnym.
4) rola twórczości i sztuki w życiu osób chorych
i niepełnosprawnych. BLOK PRZEDMIOTÓW OGÓLNOZAWODOWYCH DLA
SPECJALIZACJI
6. Biblioterapia:
Treści nauczania
1) rodzaje biblioterapii;
1. Wiedza o społeczeństwie:
rcl
2) podstawy naukowe biblioterapii;
3) proces biblioterapii, metody i techniki bibliotera- 1) socjologia jako nauka o społeczeństwie;
pii; 2) mechanizmy i prawidłowości wzajemnych zależ-
4) biblioterapia kliniczna; ności pomiędzy człowiekiem a społeczeństwem;

5) biblioterapia rozwojowa. 3) przemiany w świadomości społecznej we współ-


czesnym społeczeństwie polskim.
7. Arteterapia:
2. Psychologia:
1) różne koncepcje i cele arteterapii;
1) podstawowe elementy osobowości człowieka;
w.

2) charakterystyka rodzajów arteterapii i ćwiczenia


2) właściwości osobowościowe i poznawcze osób
praktyczne w zakresie poznawczych rodzajów ar-
z różnych grup społecznych;
teterapii;
3) rozwój człowieka od wieku niemowlęcego do
3) cechy arteterapeuty.
wieku dorastania;
8. Kultura żywego słowa w biblioterapii: 4) specyfika wieku podeszłego;
1) fonetyka i technika mówienia; 5) psychiczne i społeczne potrzeby osób niepełno-
2) interpretacje tekstu mówionego; sprawnych oraz możliwości ich realizacji;
ww

3) praktyczne działania sceniczne. 6) człowiek w sytuacji trudnej, możliwości bibliote-


rapii;
Osiągnięcia uczniów 7) techniki prowadzenia negocjacji;
1. Znajomość podstawowych problemów związa- 8) myślenie innowacyjne i twórcze.
nych z funkcjonowaniem człowieka chorego i nie-
pełnosprawnego w społeczeństwie. 3. Pedagogika:

2. Opanowanie podstaw prawnych funkcjonowania 1) współczesne problemy oświatowe, społeczne


bibliotek na rzecz niepełnosprawnych czytelni- i wychowawcze;
ków. 2) możliwości oddziaływania placówek bibliotecz-
nych na społeczeństwo pod względem oświato-
3. Umiejętność realizacji funkcji i zadań bibliotek róż- wym, społecznym i wychowawczym;
nych typów (np. szpitalnych, szkół specjalnych
itp.). 3) metody diagnozowania potrzeb społecznych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1146 — Poz. 70

4. Wiedza o kulturze: 9. Umiejętność diagnozowania i rozwiązywania prob-


lemów czytelniczych użytkowników bibliotek.
1) podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu na-

l
uki o kulturze; kultura antropologiczna, kultura 10. Opanowanie wiedzy z zakresu nauki o kulturze.
symboliczna;
11. Znajomość podstawowych zjawisk współczesnej

v.p
2) człowiek a kultura; kultury polskiej.
3) warunki uczestnictwa w kulturze; 12. Znajomość różnorodnych form uczestnictwa czło-
4) zjawiska współczesnej kultury społeczeństwa wieka w kulturze.
polskiego. 13. Znajomość działów i źródeł wiedzy.
5. Wiedza o nauce i literaturze niebeletrystycznej: 14. Umiejętność rozpoznawania rodzajów i dziedzin
wiedzy.
1) pojęcie i struktura wiedzy;
2) elementy klasyfikacji i metodologii nauk; 15. Znajomość różnych rodzajów literatury niebeletry-
stycznej i umiejętność oceny jej przydatności dla
3) procesy komunikacyjne we współczesnym świe- poszczególnych grup czytelników.
cie;
16. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii litera-

.go
4) różnorodność piśmiennictwa niebeletrystyczne- tury.
go i jego odbiór społeczny.
17. Umiejętność oceny piśmiennictwa gromadzonego
6. Literatura piękna: i udostępnianego przez bibliotekę.
1) podstawowe pojęcia z teorii i socjologii literatury 18. Umiejętność interpretowania tekstów literackich
jako narzędzia interpretacji tekstów literackich i paraliterackich.
i paraliterackich;
19. Umiejętność rozpoznawania cech osobowościo-
2) typologia tekstów literackich i paraliterackich; wych konkretnego czytelnika w celu prowadzenia
działań pedagogicznych i wychowawczych w bi-
3) budowa dzieła literackiego a sposoby odbioru;
bliotece.
4) przemiany powieści jako gatunku literackiego;
BLOK PRZEDMIOTÓW SPECJALISTYCZNYCH DLA
5) literatura XIX i przełomu XX wieku na świecie SPECJALIZACJI
rcl
i w Polsce;
6) współczesna literatura światowa; Treści nauczania

7) współczesna literatura polska; 1. Wiedza o książce i bibliotece:

8) literatura popularna; 1) funkcjonowanie książki i biblioteki, ich rola w ko-


munikacji społecznej;
9) literatura dla dzieci i młodzieży.
2) historia książki i biblioteki na tle procesów histo-
Osiągnięcia uczniów rycznych i zjawisk kulturowych;
3) problemy współczesnego bibliotekarstwa.
w.

1. Umiejętność rozumienia i oceny zjawisk społecz-


nych. 2. Wiedza o czytelnictwie:
2. Umiejętność interpretowania zjawisk i procesów 1) funkcjonowanie książki we współczesnej kulturze;
komunikacji społecznej.
2) terminologia i metody stosowane w badaniach
3. Znajomość wzorców i mechanizmów komuniko- z zakresu czytelnictwa;
wania się w różnych środowiskach. 3) współczesne instytucje wydawnicze;
4. Umiejętność prowadzenia rozmów i negocjacji 4) dystrybucja książki;
w ramach współdziałania z ośrodkami informacji
ww

naukowej oraz innymi instytucjami działającymi 5) społeczny zasięg książki w Polsce.


w otoczeniu społecznym biblioteki.
3. Źródła informacji:
5. Znajomość podstawowych elementów osobowo- 1) różnorodne formy i typy źródeł informacji;
ści człowieka: potrzeb, emocji, motywów, proce-
sów poznawczych, temperamentu. 2) nowoczesne technologie w działalności informa-
cyjnej.
6. Znajomość właściwości osobowościowych i po-
znawczych osób z różnych grup społecznych. 4. Gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbio-
rów:
7. Umiejętności komunikacyjne umożliwiające roz-
poznawanie potrzeb różnych grup czytelników. 1) podstawowe funkcje biblioteki;
2) rodzaje zbiorów bibliotecznych;
8. Znajomość metod diagnozowania potrzeb spo-
łecznych oraz umiejętności ich zaspokajania. 3) zasady gromadzenia zbiorów;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1147 — Poz. 70

4) selekcja zbiorów; 4. Znajomość terminologii i metod stosowanych


w badaniach z zakresu czytelnictwa.
5) rodzaje ewidencji zbiorów;

l
6) kontrola zbiorów; 5. Orientacja we wzajemnych powiązaniach wszyst-
kich instytucji związanych z produkcją, obiegiem

v.p
7) przechowywanie zbiorów; i ochroną książki w społeczeństwie.
8) formy, organizacja i techniki udostępniania zbio- 6. Umiejętność rozpoznania podstawowych mecha-
rów. nizmów funkcjonowania książki w społeczeństwie.
5. Organizacja i zarządzanie w bibliotece: 7. Zrozumienie roli książki we współczesnej kulturze.
1) wybrane zagadnienia z zakresu teorii organizacji
8. Znajomość różnorodnych form i typów informa-
i zarządzania;
cji.
2) funkcjonowanie biblioteki jako struktury organi-
zacyjnej — elementy systemu kultury; 9. Umiejętność sprawnego wyszukiwania informacji.

3) organizacja bibliotekarstwa w Polsce. 10. Umiejętność kreowania nowych form usług infor-
matycznych.
6. Technologie informacyjne, elementy techniki i tech-

.go
nologii stosowanych w działalności informacyjnej 11. Znajomość nowoczesnych technologii w działal-
bibliotek. ności informacyjnej i umiejętność ich zastosowa-
nia.
7. Komputeryzacja bibliotek:
12. Umiejętność prowadzenia i tworzenia zbiorów in-
1) problemy organizacyjne komputeryzacji biblio- formacji, ich przechowywania i udostępniania.
tek;
2) organizacja opracowania danych w systemie 13. Umiejętność poznawania dokumentów i oceny ich
komputerowym; przydatności.

3) wyszukiwanie i udostępnianie zbiorów w syste- 14. Znajomość zasad gromadzenia, ewidencji, kontro-
mie komputerowym. li, przechowywania i udostępniania zbiorów.

Osiągnięcia uczniów 15. Umiejętność formalnego i rzeczowego opracowa-


rcl
nia dokumentu bibliotecznego.
1. Znajomość zasad funkcjonowania książki i biblio-
tek w systemie komunikacji społecznej. 16. Umiejętność przeprowadzenia poprawnej analizy
informacyjno-logicznej dokumentów bibliotecz-
2. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakre- nych.
su historii książki i biblioteki.
17. Umiejętność organizowania pracy w bibliotece
3. Znajomość zasad ochrony zbiorów dawnej książ- z wykorzystaniem najnowocześniejszych środków
ki. technicznych.
w.

Załącznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MUZYK

I. Opis kształcenia II. Cele nauczania — pierwszy etap edukacyjny

Kształcenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy 1. Zainteresowanie ucznia muzyką.


ww

edukacyjne (okresy kształcenia o wyróżnionych ce-


lach), stanowiące całość dydaktyczną: 2. Rozbudzanie zamiłowania do muzyki.

— pierwszy etap edukacyjny obejmuje kształcenie 3. Rozwijanie uzdolnień muzycznych ucznia w spo-
w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokształcącej sób dostosowany do jego wieku i predyspozycji.
szkole muzycznej I stopnia,
4. Nauczanie podstaw gry na instrumencie.
— drugi etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szko-
le muzycznej II stopnia lub ogólnokształcącej szkole 5. Rozwijanie umiejętności technicznych i interpreta-
muzycznej II stopnia, w specjalnościach: cyjnych.
A. Instrumentalista. 6. Nauczanie zasad notacji w stopniu umożliwiają-
B. Wokalista. cym samodzielne odczytywanie zapisu nutowego.
C. Rytmika. 7. Przygotowanie do samodzielnego opracowywania
D. Lutnik. krótkich i łatwych utworów.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1148 — Poz. 70

8. Wdrożenie do systematycznego i świadomego 3. Nauka samodzielnego przygotowania utworów


ćwiczenia. i wybierania sposobu rozwiązywania problemów.

l
9. Rozwijanie naturalnej potrzeby ekspresji twórczej 4. Rozwijanie pamięci muzycznej i opanowania estra-
ucznia i kształcenie wyobraźni artystycznej. dowego.

v.p
10. Rozwijanie umiejętności muzykowania zespołowe- 5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami
go. z: historii muzyki, literatury muzycznej, form mu-
zycznych, zasad muzyki i harmonii.
11. Przygotowanie ucznia do publicznych występów
estradowych, zachęcanie do aktywnego uczestni- 6. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu.
ctwa w życiu muzycznym.
7. Opanowanie umiejętności sprawnego czytania nut
12. Zapoznanie ucznia z podstawową wiedzą o muzy-
głosem.
ce.

13. Kształtowanie wrażliwości estetycznej i poczucia 8. Opanowanie umiejętności muzykowania kameral-


piękna. nego.

14. Przygotowanie absolwentów do dalszego kształce- 9. Rozwijanie umiejętności pracy w dużym zespole

.go
nia w szkole muzycznej II stopnia. wykonawczym (chór).

10. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych


III. Cele nauczania — drugi etap edukacyjny oraz do czynnego uczestnictwa w życiu muzycz-
nym.
A. SPECJALNOŚĆ — INSTRUMENTALISTA
C. SPECJALNOŚĆ — RYTMIKA
1. Rozwijanie wirtuozowskich elementów techniki
oraz pogłębionej strony wyrazowej. 1. Umiejętność interpretowania ruchowego utworów
zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.
2. Doskonalenie umiejętności samodzielnego inter-
pretowania utworów zgodnie z kanonami stylu 2. Opanowanie umiejętności gry na fortepianie.
i formy muzycznej.
3. Opanowanie umiejętności improwizacji fortepiano-
rcl
3. Nauka samodzielnego opracowywania wykony- wej.
wanych utworów i umiejętności rozwiązywania
problemów. 4. Podstawowe elementy techniki ruchu i tańca.
4. Rozwijanie pamięci muzycznej i opanowania estra- 5. Uzyskanie wiedzy w zakresie psychologii, pedago-
dowego. giki i metodyki nauczania rytmiki.
5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami
6. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami
z historii muzyki, literatury muzycznej, form mu-
z historii muzyki, literatury muzycznej, form mu-
zycznych, zasad muzyki i harmonii.
zycznych, zasad muzyki i harmonii.
w.

6. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu.


7. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu.
7. Opanowanie umiejętności sprawnego czytania
a vista. 8. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych
oraz do wykonywania zawodu.
8. Pogłębienie umiejętności muzykowania kameral-
nego.
D. SPECJALNOŚĆ — LUTNIK
9. Rozwijanie umiejętności pracy w dużym zespole
wykonawczym (chór, orkiestra). 1. Umiejętność samodzielnego wykonania instrumen-
tu lutniczego.
ww

10. Nauka przygotowywania fragmentów partii orkie-


strowych. 2. Opanowanie wiedzy w zakresie akustyki, technolo-
gii, modelowania i korekty lutniczej.
11. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych
oraz do czynnego uczestnictwa w życiu muzycz- 3. Opanowanie podstaw gry na skrzypcach lub innym
nym. instrumencie lutniczym.

B. SPECJALNOŚĆ — WOKALISTA 4. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami


z historii muzyki, literatury muzycznej, form mu-
1. Rozwijanie podstawowych elementów techniki zycznych, zasad muzyki i harmonii.
wokalnej oraz pogłębionej strony wyrazowej.
5. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu.
2. Doskonalenie umiejętności samodzielnego inter-
pretowania utworów zgodnie z kanonami stylu 6. Przygotowanie do wykonywania zawodu oraz do
i formy muzycznej. podjęcia studiów wyższych w dziedzinie lutnictwa.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1149 — Poz. 70

IV. Opis kwalifikacji absolwenta w zawodzie muzyk 8) posiadać umiejętność śpiewania w zespołach wo-
kalnych i chórach;
A. SPECJALNOŚĆ — INSTRUMENTALISTA

l
9) umieć korzystać z literatury specjalistycznej;
W wyniku kształcenia absolwent powinien:
10) posiadać umiejętność aktywnego uczestnictwa

v.p
1) biegle czytać nuty w kluczu wiolinowym i baso- w życiu muzycznym;
wym oraz w innych kluczach właściwych dla dane- 11) posiadać przygotowanie do podjęcia dalszych stu-
go instrumentu; diów muzycznych.
2) posiadać biegłą umiejętność gry na wybranym
C. SPECJALNOŚĆ — RYTMIKA
przez siebie instrumencie;
W wyniku kształcenia absolwent powinien:
3) grać na fortepianie (jeżeli nie jest pianistą) w pod-
stawowym zakresie umiejętności; 1) posiadać wiedzę teoretyczną i praktyczną rytmiki
Orffa i Dalcroze’a;
4) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny,
pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji 2) posiadać przygotowanie do stosowania rytmiki
w grze na instrumencie tego wymagającym; Orffa i Dalcroze’a w pracy z dziećmi;

.go
5) umieć stosować w praktyce zasady teorii muzyki, 3) posiadać biegłą umiejętność czytania nut w kluczu
szczególnie w zakresie harmonii, form muzycz- wiolinowym i basowym;
nych i historii muzyki;
4) posiadać umiejętność improwizacji fortepiano-
6) umieć klasyfikować instrumenty muzyczne i roz- wej;
różniać słuchem różne typy tych instrumentów;
5) posiadać praktyczną umiejętność tworzenia inter-
7) posiadać umiejętność gry w zespołach kameral- pretacji ruchowych utworów muzycznych;
nych i orkiestrze lub pracy w zespole chóralnym;
6) posiadać podstawową wiedzę o choreografii;
8) umieć korzystać z literatury specjalistycznej;
7) grać na fortepianie w zakresie umiejętności po-
9) posiadać umiejętność strojenia i konserwacji in- zwalającej na swobodne improwizowanie czy
strumentu; akompaniowanie na zajęciach ruchowych;
rcl
10) posiadać umiejętność aktywnego uczestniczenia 8) umieć zaaranżować proste melodie (na fortepianie
w życiu muzycznym; lub z zespołem instrumentów Orffa);

11) posiadać umiejętność przekazywania nabytej wie- 9) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny;
dzy;
10) umieć stosować w praktyce zasady teorii muzyki;
12) być przygotowanym do podjęcia dalszych studiów
muzycznych. 11) umieć korzystać z literatury specjalistycznej;

12) umieć zaaranżować i prowadzić zajęcia muzyczno-


B. SPECJALNOŚĆ — WOKALISTA -ruchowe w różnych placówkach upowszechniania
w.

W wyniku kształcenia absolwent powinien: kultury i w przedszkolach;

1) posiadać umiejętność śpiewu opartą na prawidło- 13) być przygotowanym do podjęcia dalszych studiów
muzycznych.
wym oddechu, właściwej technice aparatu głoso-
wego i intonacji;
D. SPECJALNOŚĆ — LUTNIK
2) biegle czytać nuty w kluczu wiolinowym i baso-
W wyniku kształcenia absolwent powinien:
wym;
1) umieć czytać rysunek techniczny oraz wykonywać
3) posiadać umiejętność transpozycji, właściwej dla
ww

rysunki konstrukcyjne różnych elementów i zespo-


zapisu głosu tenorowego; łów instrumentów muzycznych;
4) grać na fortepianie w podstawowym zakresie 2) umieć projektować instrumenty muzyczne;
umiejętności;
3) klasyfikować instrumenty muzyczne i rozróżniać
5) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny, słuchem typy instrumentów;
pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji;
4) stroić i prowadzić korektę instrumentów;
6) umieć stosować w praktyce teorię muzyki, szcze-
gólnie w zakresie zasad muzyki, form muzycznych 5) dobierać i obsługiwać obrabiarki i inne urządzenia
i historii muzyki; służące do produkcji, napraw, remontu i konser-
wacji instrumentów;
7) posiadać umiejętności aktorskie, pozwalające na
podjęcie pracy jako solista w teatrach muzycz- 6) grać na instrumentach lutniczych w podstawo-
nych; wym zakresie;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1150 — Poz. 70

7) stosować w praktyce zasady teorii muzyki; 9. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, do-
brana przez nauczyciela w zależności od możliwo-
8) dokonywać oceny technicznej i artystycznej instru- ści ucznia i z uwzględnieniem jego preferencji.

l
mentów;
10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
9) posługiwać się urządzeniami elektronicznymi przy

v.p
produkcji i strojeniu instrumentów; Osiągnięcia uczniów
10) umieć dobierać odpowiednie materiały do pro- Fortepian
dukcji instrumentów, umieć dokonywać ich oceny
i kwalifikacji; 1. Umiejętność nazywania poszczególnych części
fortepianu. Znajomość podstawowych wiadomo-
11) umieć wykańczać powierzchnie instrumentów; ści z historii instrumentu.
12) umieć posługiwać się normami przy ocenie jako- 2. Opanowanie prawidłowej postawy, ułożenia pra-
ści materiałów; wej i lewej ręki na klawiaturze, prawidłowego uło-
żenia nóg. Umiejętność prawidłowego wydobycia
13) umieć posługiwać się podstawową dokumentacją dźwięku w zależności od rejestru i dynamiki. Świa-
technologiczną; domość roli i działania palców w procesie powsta-

.go
wania dźwięku.
14) umieć zorganizować stanowisko pracy zgodnie
z zasadami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
pracy oraz przepisami przeciwpożarowymi; niem niezależności rąk i palców na klawiaturze,
umiejętności grania różnymi sposobami artykula-
15) prowadzić produkcję z uwzględnieniem zasad pro- cji (legato, non legato, staccato, portato), umiejęt-
cesu technologicznego i ochrony środowiska na- ności posługiwania się prawym pedałem (prostym
turalnego; — taktowym i synkopowanym).
16) posiadać wiedzę w zakresie prowadzenia działal- 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
ności gospodarczej; wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem re-
alizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpre-
17) posiadać umiejętność korzystania z literatury spe- towanie utworu zgodne z jego budową formalną.
cjalistycznej.
5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i baso-
rcl
V. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd-
kowych zajęć edukacyjnych — pierwszy etap edu- nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność
kacyjny prawidłowego grania a vista łatwych utworów
w wolnym tempie z uwzględnieniem precyzji ryt-
Przedmiot główny — Instrument micznej.

6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego


Treści nauczania
utworu pod względem techniczno-wykonawczym
1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumen- (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika,
tu, budowy instrumentu i jego części, obsługi oraz interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy
w.

nad utworem. Umiejętność świadomego ćwicze-


konserwacji.
nia i korekty własnych błędów.
2. Podstawy prawidłowego aparatu gry (prawidłowa 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
postawa, ułożenie rąk, właściwy sposób wydoby- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
cia dźwięku). nie się równymi formami zapamiętywania. Przy-
swojenie podstawowych elementów obycia estra-
3. Wybrane elementy techniki gry. dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu.
4. Podstawy interpretacji utworu zgodnej z zapisem,
budową formalną i elementami stylu. 8. Umiejętność muzykowania zespołowego pod kie-
ww

runkiem nauczyciela (np. na cztery ręce, na dwa


5. Zasady notacji właściwej dla danego instrumentu fortepiany, łatwe akompaniamenty).
oraz techniki czytania a vista łatwych utworów.
9. Opanowanie literatury fortepianowej w następują-
6. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad łatwym cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy-
utworem w zakresie poprawnego odczytania teks- ce technicznej dla prawej i lewej ręki, utwory poli-
tu nutowego, ćwiczenia i korygowania błędów. foniczne, formy cykliczne (do wyboru np.: sonati-
na, sonata, koncert, wariacje), akompaniamenty.
7. Przygotowanie do praktyki estradowej, z uwzględ-
nieniem podstawowych elementów obycia estra- 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
dowego, m.in. w zakresie technik opanowania pa- nej problematyce technicznej dla prawej i lewej
mięciowego utworu oraz koncentracji i pokonywa- ręki, utworu polifonicznego, jednej części sonatiny
nia tremy. lub sonaty (do wyboru: allegro sonatowe, wariacje
lub rondo), utwór dowolny. Cały program powi-
8. Podstawowe formy muzykowania zespołowego. nien być wykonany z pamięci.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1151 — Poz. 70

Organy chowo-palcową, gry miechem jednokierunkowym


i miechem zmiennym, umiejętności gry prawą rę-
1. Umiejętność nazywania poszczególnych części ką na manuale dyszkantowym i lewą ręką na ma-

l
i ogólnych zasad działania traktury. Znajomość nuale basowo-akordowym.
podstawowych wiadomości z historii instrumen-

v.p
tu. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
2. Opanowanie prawidłowej postawy, ułożenia pra- realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
wej i lewej ręki na manuale, prawidłowego ułoże- pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
nia nóg na pedale. Umiejętność prawidłowego ną.
wydobycia dźwięku na manuale. Umiejętność ko-
ordynacji pracy rąk i nóg. 5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i baso-
wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd-
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność
niem niezależności rąk i palców na manuale i nóg prawidłowego grania a vista łatwych utworów
na pedale, umiejętności gry wielogłosowej na ma- w wolnym tempie.
nuale, umiejętności grania różnymi sposobami ar-
tykulacji (legato, non legato, staccato, portato). 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworu pod względem techniczno-wykonawczym

.go
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- (palcowanie, miechowanie, frazowanie, dynamika,
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc).
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty
ną. własnych błędów.

5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i baso- 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania


wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
prawidłowego grania a vista łatwych utworów swojenie podstawowych elementów obycia estra-
w wolnym tempie. dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworu pod względem techniczno-wykonawczym. 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty w prostych formach muzykowania zespołowego
rcl
własnych błędów. (np. unisono, duet, akordeonowe zespoły kameral-
ne jednorodne lub mieszane, orkiestra akordeono-
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania wa, gra z akompaniamentem).
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- 9. Opanowanie literatury akordeonowej w następu-
swojenie podstawowych elementów obycia estra- jącym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problema-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- tyce technicznej, utwory polifoniczne i dawnych
mooceny wykonania utworu. mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonatina,
suita, wariacje), utwory różne, muzyka użytkowa
8. Umiejętność muzykowania zespołowego pod kie- różnych narodów.
w.

runkiem nauczyciela.
10. Poprawne wykonanie jednej etiudy dla prawej rę-
9. Opanowanie literatury organowej w następującym ki, jednej etiudy dla lewej ręki, jednego utworu po-
zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce lifonicznego, jednego utworu dawnych mistrzów,
technicznej, utwory polifoniczne, utwory muzyki dwóch utworów dowolnych, granie a vista. Pro-
dawnej, formy cykliczne. gram powinien być wykonany z pamięci.

10. Poprawne wykonanie utworu polifonicznego, jed- Gitara


nej części sonaty, utworu dowolnego.
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
Akordeon instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
ww

nych części gitary oraz poznanie roli poszczegól-


1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii nych elementów instrumentu w procesie powsta-
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- wania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia
nych części akordeonu oraz poznanie roli poszcze- i konserwacji gitary, strun i futerału. Umiejętność
gólnych elementów instrumentu w procesie po- samodzielnego strojenia instrumentu.
wstawania dźwięku. Znajomość podstawowych
zasad konserwacji akordeonu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
trzymania gitary, prawidłowego ułożenia prawej
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego i lewej ręki. Umiejętność właściwego sposobu sie-
trzymania akordeonu, prawidłowego ułożenia pra- dzenia, właściwego stosowania podgitarnika, pod-
wej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku nóżka lub poduszki.
płynnym prowadzeniem miecha.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- niem koordynacji pracy obydwu rąk, niezależności
niem umiejętności posługiwania się techniką mie- palcowej obu rąk, gry flażoletów naturalnych
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1152 — Poz. 70

i sztucznych, uderzenia tirando i apoyando, gry 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-


dwudźwięków, trójdźwięków i czterodźwięków, wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
chwytów poprzecznych barré, czystości intonacji, realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-

l
grania w pozycjach, realizacji arpeggio, tremolo pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
i rasgueado oraz realizacji podstawowych ozdob- ną.

v.p
ników.
5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i baso-
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- prawidłowego grania a vista łatwych utworów
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- w wolnym tempie z uwzględnieniem poprawnej
ną. pedalizacji i precyzji rytmicznej.
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. utworu pod względem techniczno-wykonawczym
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika,
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy
precyzji rytmicznej. nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc).
Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego

.go
własnych błędów.
utworu pod względem techniczno-wykonawczym
(palcowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
własnych błędów. swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania mooceny wykonania utworu.
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
swojenie podstawowych elementów obycia estra- w prostych formach muzykowania zespołowego.
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu. 9. Opanowanie literatury harfowej w następującym
zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela technicznej, utwory polifoniczne i dawnych mi-
rcl
w prostych formach muzykowania zespołowego strzów, forma cykliczna (do wyboru: sonata, con-
(np. unisono, gitarowe zespoły kameralne lub or- certino, wariacje).
kiestra gitarowa, gra z akompaniamentem).
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
9. Opanowanie literatury gitarowej w następującym nej problematyce technicznej, jednego utworu so-
zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce lowego muzyki dawnej, dwóch kontrastujących
technicznej, utwory polifoniczne, forma cykliczna części sonaty.
(do wyboru: sonatina, sonata, suita, wariacje),
utwory kameralne (duet, trio). Skrzypce
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
w.

nej problematyce technicznej, części suity lub instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
utworu muzyki dawnej, sonaty klasycznej (część) nych części skrzypiec i smyczka oraz poznanie roli
lub wariacji klasycznych, utworu dowolnego, poszczególnych elementów instrumentu i smycz-
utworu kameralnego lub utworu z akompania- ka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość
mentem, grania a vista. zasad czyszczenia i konserwacji skrzypiec i smycz-
ka oraz umiejętność samodzielnego strojenia in-
Harfa strumentu.
1. Znajomość podstawowych wiadomości historii in- 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
strumentu i umiejętność nazywania poszczegól- trzymania skrzypiec pod brodą i smyczka, prawid-
nych części harfy oraz poznanie roli poszczegól- łowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność
ww

nych elementów instrumentu w procesie powsta- wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego
wania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia aparatu gry.
i konserwacji instrumentu. Umiejętność strojenia
harfy pod kierunkiem nauczyciela. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
niem umiejętności gry całym smyczkiem i poszcze-
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego gólnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażo-
ułożenia prawej i lewej ręki, ze szczególnym zwró- letów, umiejętności prawidłowego układu prawej
ceniem uwagi na układ kciuka. Umiejętność właś- i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach,
ciwej pracy nóg zsynchronizowana z pracą rąk. realizacji podstawowych ozdobników, wibracji.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
niem wykształcenia niezależności palców, gry na- wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
turalnych flażoletów, gry akordów techniką secco realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
i arpeggio, gry étouffé i glissando, realizacji pod- pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
stawowych ozdobników. ną.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1153 — Poz. 70

5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne- 5. Znajomość notacji w kluczu altowym oraz umiejęt-
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. ność samodzielnego i bezbłędnego odczytania
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego gra-

l
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem po- nia a vista łatwych utworów w wolnym tempie,
prawnej intonacji i precyzji rytmicznej. z uwzględnieniem poprawnej intonacji i precyzji

v.p
rytmicznej.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworu pod względem techniczno-wykonawczym 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynami- utworu pod względem techniczno-wykonawczym
ka, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynami-
nad utworem. Umiejętność świadomego ćwicze- ka, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy
nia i korekty własnych błędów. nad utworem. Umiejętność świadomego ćwicze-
nia i korekty własnych błędów.
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
swojenie podstawowych elementów obycia estra- swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-

.go
mooceny wykonania utworu. mooceny wykonania utworu.
8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w różnych formach muzykowania zespołowego w różnych formach muzykowania zespołowego
(np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra
z akompaniamentem). z akompaniamentem).
9. Opanowanie literatury skrzypcowej w następują- 9. Opanowanie literatury altówkowej (również skrzyp-
cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy- cowej) w następującym zakresie: etiudy o zróżnico-
ce technicznej, utwory na skrzypce z akompania- wanej problematyce technicznej, utwory na altów-
mentem (od baroku do XXI wieku), forma cyklicz- kę (skrzypce) z akompaniamentem (od baroku do
na (do wyboru: sonata, concertino, koncert, waria- XXI wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata,
cje), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne
(duet, trio lub kwartet).
rcl
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
nej problematyce technicznej, w tym jednej dwu- 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
dźwiękowej, jednego utworu solowego z akompa- nej problematyce technicznej, w tym jednej dwu-
niamentem z pamięci, części pierwszej lub drugiej dźwiękowej, jednego utworu solowego z akompa-
i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujących części niamentem z pamięci, części pierwszej lub drugiej
sonaty. i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujących części
sonaty.
Altówka
Wiolonczela
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
w.

nych części altówki i smyczka oraz poznanie roli


nych części wiolonczeli i smyczka oraz poznanie
poszczególnych elementów instrumentu i smycz-
roli poszczególnych elementów instrumentu
ka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość
i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Zna-
zasad czyszczenia i konserwacji altówki i smyczka.
jomość zasad czyszczenia i konserwacji wioloncze-
Umiejętność samodzielnego strojenia instrumen-
li i smyczka. Umiejętność samodzielnego strojenia
tu. instrumentu.
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego 2. Opanowanie prawidłowej postawy przy grze,
trzymania altówki i smyczka, prawidłowego ułoże- umiejętność dobrania właściwej długości nóżki do
nia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia wzrostu grającego, prawidłowego ułożenia prawej
ww

dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku przy
gry. zachowaniu swobodnego aparatu gry.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
niem umiejętności gry całym smyczkiem i poszcze- niem umiejętności gry całym smyczkiem i poszcze-
gólnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażo- gólnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażo-
letów, umiejętności prawidłowego układu prawej letów, umiejętności prawidłowego układu prawej
i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach, i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach
realizacji podstawowych ozdobników, wibracji. (łącznie z pozycją kciukową), realizacji podstawo-
wych ozdobników.
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem re-
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- alizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpre-
ną. towanie utworu zgodne z jego budową formalną.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1154 — Poz. 70

5. Znajomość notacji w kluczu basowym i tenoro- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego


wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd- utworu pod względem techniczno-wykonawczym
nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynami-

l
prawidłowego grania a vista łatwych utworów ka, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy
w wolnym tempie. nad utworem. Umiejętność świadomego ćwicze-

v.p
nia i korekty własnych błędów.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworu pod względem techniczno-wykonawczym 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
(palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynami- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
ka, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
nad utworem. Umiejętność świadomego ćwicze- swojenie podstawowych elementów obycia estra-
nia i korekty własnych błędów. dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu.
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- w różnych formach muzykowania zespołowego
swojenie podstawowych elementów obycia estra- (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- z akompaniamentem).
mooceny wykonania utworu.

.go
9. Opanowanie literatury kontrabasowej w następu-
8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela jącym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problema-
w różnych formach muzykowania zespołowego tyce technicznej, utwory na kontrabas z akompa-
(np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra niamentem (od baroku do XXI wieku).
z akompaniamentem).
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej
9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w następu- problematyce technicznej z pamięci, dwóch utwo-
jącym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problema- rów solowych z akompaniamentem z pamięci.
tyce technicznej, utwory na wiolonczelę z akompa-
niamentem (od baroku do XXI wieku), forma cy- Flet
kliczna (do wyboru: sonata, sonatina, koncert),
utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- nych części fletu, składania i rozkładania instru-
nej problematyce technicznej, jednego utworu so- mentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszcze-
rcl
lowego z akompaniamentem z pamięci, sonaty. nia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na
instrumencie. Umiejętność samodzielnego stroje-
Kontrabas nia instrumentu.
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- trzymania fletu, ułożenia rąk i palców. Umiejętność
nych części kontrabasu i smyczka oraz poznanie prawidłowego zadęcia oraz swobodnego posługi-
roli poszczególnych elementów instrumentu wania się aparatem oddechowym z uwzględnie-
i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Zna-
niem znaczenia artykulacyjnego warg i języka.
jomość zasad czyszczenia i konserwacji kontraba-
su i smyczka. Umiejętność samodzielnego stroje- 3. Opanowanie podstaw techniki gry (legato, non le-
w.

nia instrumentu. gato i pojedynczego staccato w obrębie c1 — c4,


2. Opanowanie prawidłowej postawy przy grze sto- z uwzględnieniem umiejętności gry długich dźwię-
jąc i siedząc, właściwego trzymania kontrabasu ków, osiągnięcia podstawowego stopnia biegłości
i smyczka, prawidłowego ułożenia prawej i lewej palcowej, stopniowego opanowania gry w po-
ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku przy zacho- szczególnych rejestrach, realizacji ozdobników
waniu swobodnego aparatu gry. oraz opanowania umiejętności korekty intonacji.

3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-


niem umiejętności gry całym smyczkiem i poszcze- wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
gólnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażo- realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
ww

letów, umiejętności prawidłowego układu prawej pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach, ną.
realizacji podstawowych ozdobników.
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- utworów w wolnym tempie z uwzględnieniem pre-
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- cyzji rytmicznej.
ną.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
5. Znajomość notacji w kluczu basowym i tenoro- utworu pod względem techniczno-wykonawczym
wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd- (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad
prawidłowego grania a vista łatwych utworów utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia
w wolnym tempie. i korekty własnych błędów.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1155 — Poz. 70

7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania


tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-

l
swojenie podstawowych elementów obycia estra- swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-

v.p
mooceny wykonania utworu. mooceny wykonania utworu.

8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w prostych formach muzykowania zespołowego w prostych formach muzykowania zespołowego
(np. unisono, fletowe zespoły kameralne, gra (np. unisono, obojowe zespoły kameralne, gra
z akompaniamentem). z akompaniamentem).

9. Opanowanie literatury fletowej w następującym 9. Opanowanie literatury obojowej w następującym


zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
technicznej, utwory na flet z akompaniamentem technicznej, utwory na obój z akompaniamentem
(od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wy- (od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wy-
boru całość lub część: sonatiny, sonaty, wariacji, boru całość lub część sonaty lub koncertu), utwory
koncertu, suity), utwory kameralne (np. duety). kameralne (duety).

.go
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
nej problematyce technicznej (w tym jednej z pa- nej problematyce technicznej, jednego utworu cy-
mięci), jednego utworu cyklicznego z akompania- klicznego lub dwóch dowolnych (w tym jednego
mentem z pamięci, jednego utworu solowego lub z pamięci) z akompaniamentem.
z akompaniamentem z pamięci.
Klarnet
Obój 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii nych części klarnetu, składania i rozkładania in-
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- strumentu oraz podstaw jego konserwacji i czysz-
nych części oboju, składania i rozkładania instru- czenia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na
mentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszcze- instrumencie. Umiejętność samodzielnego stroje-
nia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na nia instrumentu.
instrumencie. Umiejętność samodzielnego stroje-
rcl
nia instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
trzymania klarnetu, ułożenia rąk i palców. Umiejęt-
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego ność prawidłowego zadęcia oraz swobodnego po-
trzymania oboju, ułożenia rąk i palców. Umiejęt- sługiwania się aparatem oddechowym, z uwzględ-
ność prawidłowego zadęcia oraz swobodnego po- nieniem znaczenia artykulacyjnego narządów jamy
sługiwania się aparatem oddechowym, z uwzględ- ustnej, warg i mięśni twarzy.
nieniem znaczenia artykulacyjnego narządów jamy
ustnej, warg i mięśni twarzy. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
niem umiejętności gry długich dźwięków, osiąg-
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- nięcia podstawowego stopnia biegłości palcowej,
w.

niem umiejętności gry dźwięków długo wytrzymy- stopniowego opanowania gry w poszczególnych
wanych, osiągnięcia podstawowego stopnia bie- rejestrach oraz opanowania umiejętności korekty
głości palcowej, stopniowego opanowania gry intonacji.
w poszczególnych rejestrach, umiejętności wyko-
nania najłatwiejszych ozdobników, opanowania 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
umiejętności korekty intonacji. wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem ną.
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
ww

pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-


go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
ną. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
precyzji rytmicznej.
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem utworu pod względem techniczno-wykonawczym
precyzji rytmicznej. (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia
utworu pod względem techniczno-wykonawczym i korekty własnych błędów.
(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
i korekty własnych błędów. nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1156 — Poz. 70

swojenie podstawowych elementów obycia estra- 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- w prostych formach muzykowania zespołowego
mooceny wykonania utworu. (np. unisono, saksofonowe zespoły kameralne, gra

l
z akompaniamentem).
8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela

v.p
w prostych formach muzykowania zespołowego 9. Opanowanie literatury saksofonowej w następują-
(np. unisono, klarnetowe zespoły kameralne, gra cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy-
z akompaniamentem). ce technicznej, utwory na saksofon z akompania-
mentem, forma cykliczna (do wyboru całość lub
9. Opanowanie literatury klarnetowej w następują- część), utwory kameralne.
cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy-
ce technicznej, utwory na klarnet z akompania- 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
mentem (od klasycyzmu do XXI wieku), forma cy- nej problematyce technicznej, dwóch utworów
kliczna (do wyboru całość lub część: sonatiny, wa- z akompaniamentem z pamięci.
riacji, koncertu), utwory kameralne (duet i trio).
Fagot
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
nej problematyce technicznej (w tym jednej z pa- 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
mięci), jednego utworu solowego z akompania- instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-

.go
mentem z pamięci, jednego utworu kameralnego. nych części fagotu, składania i rozkładania instru-
mentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszcze-
Saksofon nia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na
instrumencie. Umiejętność samodzielnego stroje-
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii nia instrumentu.
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
nych części saksofonu, składania i rozkładania in- 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
strumentu oraz podstaw jego konserwacji i czysz- trzymania fagotu, ułożenia rąk i palców. Umiejęt-
czenia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na ność prawidłowego zadęcia oraz swobodnego po-
instrumencie. Umiejętność samodzielnego stroje- sługiwania się aparatem oddechowym, z uwzględ-
nia instrumentu. nieniem znaczenia artykulacyjnego narządów jamy
ustnej, warg i mięśni twarzy.
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
trzymania saksofonu, ułożenia rąk i palców. Umie- 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
jętność prawidłowego zadęcia oraz swobodnego niem umiejętności gry długich dźwięków, osiąg-
rcl
posługiwania się aparatem oddechowym, nięcia podstawowego stopnia biegłości palcowej,
z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego na- stopniowego opanowania gry w poszczególnych
rządów jamy ustnej, warg i mięśni twarzy. rejestrach, prawidłowej aplikatury z użyciem pia-
nomechaniki oraz opanowania umiejętności ko-
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- rekty intonacji.
niem umiejętności gry długich dźwięków, osiąg-
nięcia podstawowego stopnia biegłości palcowej, 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
stopniowego opanowania gry w poszczególnych wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
rejestrach oraz opanowania umiejętności korekty realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
intonacji. pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
w.

ną.
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych
ną. utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem
precyzji rytmicznej.
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworu pod względem techniczno-wykonawczym
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
ww

precyzji rytmicznej. terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad


utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego i korekty własnych błędów.
utworu pod względem techniczno-wykonawczym
(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in- 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
i korekty własnych błędów. swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania mooceny wykonania utworu.
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
swojenie podstawowych elementów obycia estra- w prostych formach muzykowania zespołowego
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- (np. unisono, fagotowe zespoły kameralne, gra
mooceny wykonania utworu. z akompaniamentem).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1157 — Poz. 70

9. Opanowanie literatury fagotowej w następującym 9. Opanowanie literatury na trąbkę w następującym


zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
technicznej, utwory na fagot z akompaniamentem technicznej, utwory na trąbkę solo i z akompania-

l
(od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wy- mentem, utwory kameralne (duet i trio).
boru całość lub część: sonatiny lub sonaty, koncer-

v.p
tu), utwory kameralne (np. duety). 10. Poprawne wykonanie dwóch prostych etiud o zróż-
nicowanej problematyce technicznej, jednego
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- utworu solowego z akompaniamentem z pamięci,
nej problematyce technicznej, dwóch utworów so- jednego utworu kameralnego.
lowych z akompaniamentem lub jednego cyklicz-
nego — z pamięci. Róg
Trąbka 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii nych części rogu oraz podstaw jego konserwacji
instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- i czyszczenia. Znajomość zasad higieny w zakresie
nych części trąbki oraz podstaw jej konserwacji gry na instrumencie. Umiejętność rozkładania,
i czyszczenia. Znajomość zasad higieny w zakresie składania i samodzielnego strojenia instrumentu.
gry na instrumencie. Umiejętność rozkładania,

.go
składania i samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy (stojąc i sie-
Znajomość poszczególnych odmian trąbki (B, C, D, dząc), właściwego trzymania rogu, ułożenia rąk
Es).
i palców lewej ręki. Umiejętność prawidłowego za-
dęcia oraz swobodnego posługiwania się apara-
2. Opanowanie prawidłowej postawy (stojąc i sie-
tem oddechowym, z uwzględnieniem znaczenia
dząc), właściwego trzymania trąbki, ułożenia rąk
artykulacyjnego języka, warg i mięśni twarzy.
i palców prawej ręki. Umiejętność prawidłowego
Umiejętność posługiwania się pochodem tonów
zadęcia oraz swobodnego posługiwania się apara-
naturalnych.
tem oddechowym, z uwzględnieniem znaczenia
artykulacyjnego języka, warg i mięśni twarzy.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- niem umiejętności doboru ustnika, wibracji warg,
niem umiejętności gry dźwięków długo wytrzymy- gry dźwięków długo wytrzymywanych, osiągnię-
cia pełnej synchronizacji pracy palców lewej ręki
rcl
wanych, osiągnięcia pełnej synchronizacji pracy
palców prawej ręki z językiem, stopniowego opa- z językiem, stopniowego opanowania gry w po-
nowania gry w poszczególnych rejestrach oraz szczególnych rejestrach oraz opanowania umiejęt-
opanowania umiejętności korekty intonacji. ności korekty intonacji.

4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo- 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-


wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
ną. ną.
w.

5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne- 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem
precyzji rytmicznej. precyzji rytmicznej.

6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego


utworu pod względem techniczno-wykonawczym utworu pod względem techniczno-wykonawczym
(palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in- (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad
ww

terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad


utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia
i korekty własnych błędów. i korekty własnych błędów.

7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania


tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
swojenie podstawowych elementów obycia estra- swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu. mooceny wykonania utworu.

8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w prostych formach muzykowania zespołowego w prostych formach muzykowania zespołowego
(np. unisono, zespoły kameralne instrumentów (np. unisono, zespoły kameralne instrumentów
dętych blaszanych, gra z akompaniamentem). dętych blaszanych, gra z akompaniamentem).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1158 — Poz. 70

9. Opanowanie literatury na róg w następującym za- 9. Opanowanie literatury na puzon w następującym


kresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce tech- zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
nicznej, utwory na róg solo i z akompaniamentem, technicznej, utwory na puzon solo i z akompania-

l
utwory kameralne (duet i trio). mentem, utwory kameralne (duety, tria).

v.p
10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zróżnicowa- 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
nej problematyce technicznej, jednego utworu so- nej problematyce technicznej, jednego utworu so-
lowego z akompaniamentem z pamięci, czytania lowego z akompaniamentem z pamięci, jednego
a vista z transponowaniem in Es, in E i in D. duetu.

Puzon Tuba

1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii


instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól- instrumentu i umiejętność nazywania poszczegól-
nych części puzonu oraz umiejętność jego konser- nych części tuby oraz podstaw jej konserwacji
wacji i czyszczenia w podstawowym zakresie. i czyszczenia. Znajomość zasad higieny w zakresie
Umiejętność rozkładania, składania i samodzielne- gry na instrumencie. Dbałość o instrument,
go strojenia instrumentu. a w szczególności o ustnik. Umiejętność rozkłada-
nia, składania i samodzielnego strojenia instru-

.go
2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego mentu.
trzymania puzonu, a szczególnie suwaka, oraz uło-
żenia rąk, ze szczególnym uwzględnieniem wyra- 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego
biania biegłości prawej ręki. Umiejętność prawid- trzymania tuby, ułożenia rąk, ze szczególnym
łowego zadęcia oraz swobodnego posługiwania uwzględnieniem wyrabiania biegłości prawej ręki.
się aparatem oddechowym, z uwzględnieniem Umiejętność prawidłowego zadęcia oraz swobod-
znaczenia artykulacyjnego języka, warg i mięśni nego posługiwania się aparatem oddechowym,
twarzy. Umiejętność posługiwania się pochodem z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego języ-
tonów naturalnych. ka, warg i mięśni twarzy. Umiejętność posługiwa-
nia się pochodem tonów naturalnych.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
niem umiejętności doboru ustnika, wibracji warg, 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
gry dźwięków długo wytrzymywanych, przedęć niem umiejętności doboru ustnika, wibracji warg,
szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach, gry dźwięków długo wytrzymywanych, przedęć
rcl
stopniowego opanowania gry w poszczególnych szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach,
rejestrach oraz opanowania umiejętności korekty stopniowego opanowania gry w poszczególnych
intonacji. rejestrach oraz opanowania umiejętności korekty
intonacji.
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal- realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter-
ną. pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
ną.
w.

5. Znajomość notacji w kluczu basowym i tenoro-


wym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłęd- 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
nego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
prawidłowego grania a vista łatwych utworów Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych
w wolnym tempie, z uwzględnieniem precyzji ryt- utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem
micznej. precyzji rytmicznej.

6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego


utworu pod względem techniczno-wykonawczym utworu pod względem techniczno-wykonawczym
(oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, in-
ww

Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. terpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad
Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia
własnych błędów. i korekty własnych błędów.

7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania


tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy- nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
swojenie podstawowych elementów obycia estra- swojenie podstawowych elementów obycia estra-
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa- dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu. mooceny wykonania utworu.

8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w prostych formach muzykowania zespołowego w prostych formach muzykowania zespołowego
(np. unisono, zespoły kameralne instrumentów (np. unisono, zespoły kameralne instrumentów
dętych blaszanych, gra z akompaniamentem). dętych blaszanych, gra z akompaniamentem).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1159 — Poz. 70

9. Opanowanie literatury na tubę w następującym 10. Poprawne wykonanie na instrumentach melodycz-


zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce nych — dwóch etiud o zróżnicowanej problematy-
technicznej, łatwe utwory na tubę solo i z akompa- ce technicznej, jednego utworu solowego z akom-

l
niamentem, utwory kameralne (duety). paniamentem z pamięci, jednego utworu kameral-
nego z użyciem pedału na wibrafonie; na instru-

v.p
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- mentach o nieokreślonej wysokości dźwięku i na
nej problematyce technicznej, jednego utworu so- kotłach — dwa ćwiczenia o różnych problemach
lowego z akompaniamentem z pamięci, jednego technicznych, dwie etiudy; na zestawie rozrywko-
duetu. wym — dwa trzydziestodwutaktowe odcinki opar-
te na rytmie i metrum wybranego tańca.
Perkusja
Fortepian dodatkowy
1. Umiejętność nazywania poszczególnych instru-
mentów w języku polskim i włoskim. Podstawowa Treści nauczania
wiedza z historii instrumentów. Umiejętność stro-
jenia kotłów. 1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu
i jego budowy.
2. Opanowanie prawidłowej postawy, z uwzględnie-
2. Podstawy prawidłowego aparatu gry.
niem specyfiki poszczególnych instrumentów.

.go
Opanowanie prawidłowego ustawienia aparatu 3. Wybrane elementy techniki gry.
gry na poszczególnych instrumentach, z uwzględ-
nieniem relacji pomiędzy lewą i prawą ręką. Umie- 4. Zasady notacji oraz czytanie a vista.
jętność prawidłowego uderzania w membranofo- 5. Samodzielna praca nad utworem.
ny i w idiofony, z uwzględnieniem prawidłowej
pracy przedramienia, nadgarstka i palców. 6. Przygotowanie do muzykowania zespołowego.
7. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie-
niem umiejętności gry tremolo na membranofo-
Osiągnięcia uczniów
nach i idiofonach, prawidłowej repetycji, różnych
możliwości atakowania płytek, umiejętności ope- 1. Umiejętność nazywania poszczególnych części for-
rowania pedałem przy kotłach. tepianu. Znajomość podstawowych wiadomości
o historii instrumentu.
4. Umiejętność frazowania i operowania podstawo-
rcl
wymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem 2. Umiejętność zachowania prawidłowej postawy,
realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Inter- ułożenia prawej i lewej ręki na klawiaturze.
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
ną. 3. Umiejętność gry z zachowaniem podstawowych
sposobów artykulacji, dynamiki i frazowania. Umie-
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne- jętność gry akordów i ozdobników.
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. 4. Umiejętność równoczesnego czytania z dwóch pię-
Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiejęt-
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem ność czytania a vista łatwych i krótkich utworów.
precyzji rytmicznej.
w.

5. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego


6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu, z uwzględnieniem właściwego frazowania,
utworu pod względem techniczno-wykonawczym artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.
(frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejęt-
ność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejęt- 6. Umiejętność grania prostych akompaniamentów
ność świadomego ćwiczenia i korekty własnych z repertuaru wykonywanego na instrumencie głów-
błędów. nym lub gry na cztery ręce.
7. Poprawne wykonanie etiud o zróżnicowanej proble-
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
matyce technicznej, uwzględniającej możliwości
tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
ucznia, utworu polifonicznego lub dawnych mi-
ww

nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-


strzów, utworu dowolnego lub na cztery ręce, gra-
swojenie podstawowych elementów obycia estra-
nie a vista.
dowego. Umiejętność dokonywania właściwej sa-
mooceny wykonania utworu.
Kształcenie słuchu
8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w prostych formach muzykowania zespołowego Treści nauczania
(np. zespoły kameralne, gra z akompaniamen- 1. Budowa i sposoby rozpoznawania interwałów,
tem). akordów i gam.
9. Opanowanie literatury perkusyjnej w następują- 2. Rozpoznawanie i notacja struktur metrorytmicz-
cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy- nych.
ce technicznej, utwory na poszczególne instru- 3. Sposoby czytania nut głosem.
menty perkusyjne z akompaniamentem, utwory
kameralne — duety. 4. Sposoby zapisywania dyktand.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1160 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 3. Umiejętność wykonywania podstawowych kroków


tańców polskich i wykorzystanie ich w opracowa-
1. Umiejętność rozpoznawania interwałów do oktawy niach choreograficznych zgodnie z ich stylem i cha-

l
włącznie, początkowo w piosenkach i w trakcie za- rakterem.
baw, a w starszych klasach jako samodzielne struk-
tury. Umiejętność zapisywania interwałów nutami

v.p
4. Umiejętność posługiwania się instrumentarium
i symbolami oraz wyszukiwania struktur interwało- Orffa. Umiejętność gry na instrumentach Orffa
wych w repertuarze. Umiejętność budowania i roz- w zespole orffowskim. Umiejętność interpretowa-
poznawania trójdźwięków majorowych i minoro- nia piosenek i miniatur muzycznych ruchem i za
wych bez przewrotu i w przewrotach oraz trójdźwię- pomocą instrumentów.
ków zwiększonych i zmniejszonych. Znajomość bu-
dowy dominanty septymowej i umiejętność jej słu- Audycje muzyczne
chowego rozpoznania. Umiejętność śpiewania gam
majorowych do pięciu znaków i minorowych do Treści nauczania
trzech znaków. Umiejętność słuchowego rozpozna-
nia gam majorowych i minorowych oraz ich zapisu 1. Elementy dzieła muzycznego, faktury i środki wyra-
nutami i symbolami. zu.
2. Umiejętność rozpoznawania wartości rytmicznych,
także w połączeniu z rozpoznawaniem wysokości 2. Instrumenty muzyczne, głos ludzki i typy zespołów

.go
dźwięku. Umiejętność realizacji i zapisu prostych muzycznych.
struktur rytmicznych.
3. Tańce polskie i obce.
3. Umiejętność czytania a vista prostych struktur me-
lodyczno-rytmicznych w tonacjach do trzech zna- 4. Podstawowe gatunki i formy muzyczne.
ków.
5. Wiedza o czołowych kompozytorach polskich i eu-
4. Umiejętność zapisu dyktand melodycznych jedno- ropejskich.
głosowych z zastosowaniem poznanych interwałów
i struktur rytmicznych. Umiejętność zapisu z pamię- Osiągnięcia uczniów
ci prostych dyktand melodycznych jednogłoso-
wych. Umiejętność świadomego słyszenia podsta- 1. Umiejętność określania w utworach elementów
wowych struktur melodycznych, harmonicznych dzieła muzycznego i jego faktury. Umiejętność okreś-
i rytmicznych jako elementów dzieła muzycznego. lania środków wyrazu zastosowanych w danym
rcl
Umiejętność określenia słuchowego trybu, metrum, utworze.
faktury i budowy okresowej fragmentów z literatury
muzycznej. 2. Umiejętność określenia podstawowych cech budo-
wy, możliwości wykonawczych instrumentów i gło-
Rytmika su ludzkiego. Umiejętność rozpoznania poszczegól-
nych typów zespołów muzycznych. Umiejętność
Treści nauczania właściwego posługiwania się terminologią muzycz-
1. Znajomość podstawowych zasad metody Emila ną.
Jaques’a-Dalcroze’a.
3. Umiejętność rozpoznania i określenia podstawo-
2. Znajomość podstawowych zasad notacji muzycznej wych cech charakterystycznych polskich tańców
w.

i podstawowych pojęć z zakresu agogiki, dynamiki, narodowych i narodowych tańców europejskich.


artykulacji.
4. Umiejętność określenia cech charakterystycznych
3. Znajomość podstawowych kroków tańców pol- podstawowych gatunków i form muzyki europej-
skich. skiej.
4. Znajomość instrumentarium Orffa.
5. Opanowanie podstawowych wiadomości o czoło-
Osiągnięcia uczniów wych kompozytorach polskich i europejskich oraz
ich twórczości.
1. Umiejętność interpretowania ruchem wartości ryt-
ww

micznych w różnych grupach i układach (taktowa- Chór


nie, interpretacja ruchem różnych ugrupowań ryt-
micznych). Umiejętność reagowania ruchem na ak- Treści nauczania
centy metryczne. Umiejętność interpretowania ru-
chem artykulacji legato i staccato oraz dynamiki 1. Rozwijanie ogólnej muzykalności i poczucia estetyki
(piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. oraz wrażliwości na jakość i barwę dźwięku.
Umiejętność interpretowania ruchem różnego ro-
dzaju tematów rytmicznych i kanonów. Interpreta- 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. Kształto-
cja ruchowa piosenek. wanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpo-
wiedzialności.
2. Umiejętność zapisu nutowego w kluczu wiolino-
wym i basowym na pięciolinii — podstawowych 3. Rozszerzanie znajomości repertuaru chóralnego.
wartości i wysokości. Umiejętność posługiwania
się podstawowymi pojęciami z zakresu agogiki, dy- 4. Nauczanie prawidłowego śpiewu wraz z ćwiczenia-
namiki, artykulacji. mi oddechowymi i emisyjnymi.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1161 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 3) rozwoju muzykalności;


1. Wzrost ogólnej muzykalności dzięki pracy w zespo- 4) poznania literatury.

l
le chóralnym. Umiejętność poprawnej emisji i pra-
widłowej intonacji. Zwiększenie wrażliwości na złą Osiągnięcia uczniów
intonację u partnerów. Umiejętność naturalnego

v.p
frazowania. 1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez
zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych
2. Umiejętność współpracy i wzajemnego słyszenia problemów, jakie występują w solowej grze na in-
się oraz korekty intonacji. Umiejętność właściwego strumencie.
reagowania na ruchy dyrygenta. Umiejętność
i właściwe nawyki pracy w grupie. 2. Umiejętność gry z precyzyjną intonacją jako podsta-
wowego warunku prawidłowej realizacji gry zespo-
3. Pogłębienie znajomości literatury chóralnej z róż- łowej.
nych epok, stylów i gatunków muzycznych.
3. Umiejętność współpracy z członkami zespołu i sły-
4. Umiejętność prawidłowego śpiewania oraz kontro- szenia innych. Umiejętność gry z precyzyjną rytmi-
lowania jakości wydobywanego dźwięku.
ką i orientacją w przebiegu poszczególnych głosów.
Pogłębienie znajomości literatury kameralnej z róż-
Orkiestra

.go
nych epok.
Treści nauczania
VI. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz-
1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów, kowych zajęć edukacyjnych — drugi etap eduka-
nabywanych na indywidualnych lekcjach gry na cyjny
instrumencie. Rozwijanie zamiłowania do zespoło-
wego muzykowania. A. SPECJALNOŚĆ — INSTRUMENTALISTA
2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. Kształto-
Przedmiot główny — Instrument
wanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpo-
wiedzialności.
Treści nauczania
3. Zapoznanie uczniów z repertuarem orkiestrowym
o różnym stopniu trudności. 1. Wiedza w zakresie:
1) historii instrumentu;
rcl
4. Rozwijanie umiejętności gry zespołowej (zróżnico-
wanie dynamiczne, puls rytmiczny, reagowanie na 2) budowy instrumentu i jego odmian;
zmiany i uwagi, właściwe odczytanie tekstu i reali-
zacja ozdobników, praca nad zestrojeniem, aktyw- 3) obsługi instrumentu;
ność wykonawcza).
4) konserwacji instrumentu.
Osiągnięcia uczniów
2. Prawidłowy aparat gry umożliwiający swobodę
1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez i biegłość techniczną.
zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych
problemów, jakie występują w solowej grze na in- 3. Technika gry z uwzględnieniem wszystkich sposo-
bów artykulacji.
w.

strumencie. Aktywność wykonawcza i zaangażowa-


nie.
4. Wiedza w zakresie interpretacji muzycznej
2. Umiejętność współpracy z członkami własnej grupy z uwzględnieniem znajomości kanonów stylu
instrumentalnej i umiejętność słyszenia innych. i formy muzycznej.
Umiejętność właściwego reagowania na gesty dy-
rygenta. Umiejętność i właściwe nawyki pracy 5. Czytanie a vista utworów o różnym stopniu trud-
w grupie. ności.
3. Pogłębienie znajomości literatury orkiestrowej 6. Samodzielna praca nad utworem w zakresie:
z różnych epok, stylów i gatunków muzycznych.
ww

1) opracowania pod względem techniczno-wyko-


4. Umiejętność grania w zespole oraz kontrolowania nawczym;
intonacji.
2) samodzielnego pokonywania trudnych miejsc;
Zespoły kameralne 3) świadomego ćwiczenia i korygowania błędów.
Treści nauczania 7. Praktyka estradowa z uwzględnieniem:
1. Zbiorowe muzykowanie. 1) obycia estradowego;
2. Praca nad precyzyjną intonacją. 2) technik koncentracji;
3. Gra zespołowa w aspekcie: 3) technik pokonywania tremy;
1) precyzyjnej realizacji rytmu; 4) technik zapamiętywania;
2) orientacji we współzależności głosów; 5) krytycznej oceny wykonywanego utworu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1162 — Poz. 70

8. Muzykowanie zespołowe z uwzględnieniem róż- fonicznego (do wyboru: preludium i fuga J.S. Ba-
nych form muzyki kameralnej. cha, toccata lub partita w całości), sonaty klasycz-
nej w całości, utworu F. Chopina, utworu dowol-

l
9. Literatura muzyczna danego instrumentu. nego (do wyboru: romantyczny, neoromantyczny
i utwór współczesny), koncertu (do wyboru: ca-
10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.

v.p
łość, części I lub II i III). Cały program powinien być
wykonany z pamięci.
Osiągnięcia uczniów
Klawesyn
Fortepian

1. Umiejętność konserwacji fortepianu. Znajomość 1. Umiejętność przygotowania klawesynu do gry.


historii instrumentu i historii jego poprzedników. Umiejętność strojenia klawesynu pod kierunkiem
nauczyciela. Znajomość historii instrumentu.
2. Umiejętność prawidłowego wydobycia dźwięku
w zależności od rejestru i dynamiki. Umiejętność 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
swobodnego i elastycznego sposobu wykorzysta- ratem gry, prawidłowej korelacji lewej i prawej rę-
nia aparatu gry. ki, biegłości palcowej obu rąk, ekonomizacji i swo-
body ruchu. Umiejętność poprawnego uruchamia-
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem nieza-

.go
nia mechanizmu zmiany rejestrów.
leżności rąk i palców na klawiaturze, umiejętności
grania wszystkimi sposobami artykulacji, umiejęt- 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
ności posługiwania się prawym i lewym pedałem awansowanej biegłości technicznej palców obu
(prostym-taktowym i synkopowanym), umiejętno- rąk i biegłego poruszania się na dwóch manua-
ści gry oktawowej i akordowej. łach, doskonalenie idiomu klawesynowego, umie-
jętność gry wielogłosowej, wzbogacanie środków
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- artykulacji, odpowiednie zdobnictwo.
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
nymi środkami wyrazu. Interpretowanie utworu
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
zgodne z jego budową formalną i charakterem
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
epoki. Rozumienie pojęć muzycznych, samodziel-
i określanie charakteru utworu.
ne odnajdowanie środków wyrazu i określanie
rcl
5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczy- charakteru utworu. Indywidualna interpretacja
tania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowe- utworu.
go grania a vista utworów o różnym stopniu trud-
ności w różnym tempie, z uwzględnieniem po- 5. Umiejętność grania a vista utworów o różnym
prawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej. stopniu trudności, z uwzględnieniem odpowied-
nich środków wyrazu.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
pod względem techniczno-wykonawczym (palco- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
wanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, inter- o średniej skali trudności z właściwym odczyta-
pretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad niem tekstu muzycznego, zgodnym z zamysłem
utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opano- kompozytora, stylem epoki i indywidualną inter-
w.

wanie pamięciowe utworu). Umiejętność świado- pretacją. Umiejętność doboru właściwych metod
mego ćwiczenia i korekty własnych błędów. samodzielnej pracy nad utworem.

7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-


tremy podczas wykonywania utworu na scenie. nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
Przyswojenie elementów obycia estradowego. żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
Umiejętność dokonywania właściwej samooceny czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
wykonania utworu. Posługiwanie się różnymi tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
formami zapamiętywania. nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej
ww

analizy wykonania utworu.


8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w różnych formach muzykowania zespołowego
8. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania
(np. na cztery ręce, na dwa fortepiany, akompanio-
zespołowego oraz realizowania basso continuo.
wanie, uczestnictwo w różnych formach muzyko-
wania kameralnego).
9. Opanowanie literatury klawesynowej z uwzględ-
9. Opanowanie literatury fortepianowej w następują- nieniem różnorodnych form i gatunków o zróżni-
cym zakresie: etiudy wirtuozowskie dla prawej i le- cowanej stylistyce, w tym utworów o charakterze
wej ręki, utwory polifoniczne, forma cykliczna (so- wirtuozowskim, formy cyklicznej (suita, wariacje,
natina, sonata, koncert, wariacje), akompaniamen- sonata, koncert — od muzyki dawnej do współ-
ty, muzyka kameralna. czesnej), utworów kameralnych.

10. Poprawne wykonanie trzech etiud wirtuozowskich 10. Poprawne wykonanie dwóch utworów o zróżnico-
uwzględniających technikę palcową obu rąk, tech- wanej problematyce technicznej, suity, koncertu
nikę podwójnych dźwięków i oktawy, utworu poli- oraz utworu dowolnego.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1163 — Poz. 70

Organy 10. Poprawne wykonanie utworu dawnego mistrza,


opracowania chorałowego J.S. Bacha, dużej for-
1. Opanowanie wiadomości z zakresu historii bu- my J.S. Bacha (do wyboru: fuga, preludium i fuga,

l
downictwa organowego. Poznanie budowy i dzia- fantazja, toccata), sonaty J.S. Bacha, utworu ro-
łania organów, w tym znajomość aparatu dźwięku, mantycznego lub współczesnego. Umiejętność
traktury, mechanizmu powietrznego i problematy-

v.p
poprawnego wykonania pieśni z harmonizacją
ki związanej z obudową instrumentu, w tym histo- w oparciu o chorał lub inny zbiór akompaniamen-
rii prospektu organowego. Umiejętność prawidło- tów do pieśni kościelnych (odpowiednie tempo,
wej pielęgnacji organów, dokonywania drobnych
podział na wersety i zdania, właściwa rejestracja
napraw oraz strojenia głosów językowych. Znajo-
i charakter, faktura w układzie trzygłosowym bez
mość podstawowej problematyki ochrony zabyt-
pedału i z pedałem w układzie: głosy manuałowe
kowych instrumentów.
i głos pedałowy).
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
ratem gry poprzez prawidłową korelację lewej Akordeon
i prawej ręki, biegłość palcową obu rąk i zmiany
sposobu wydobywania dźwięku. Umiejętność pra- 1. Znajomość historii instrumentu.
widłowej gry na pedale i biegłej koordynacji pracy
rąk i nóg. 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-

.go
ratem gry, prawidłowej korelacji lewej i prawej rę-
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- ki, biegłości palcowej obu rąk. Umiejętność pra-
awansowanej biegłości technicznej, umiejętności widłowego miechowania.
gry wielogłosowej na manuałach i swobodnego
grania na każdym z nich i na dwóch, umiejętności 3. Biegła znajomość układu klawiatur, ze szczegól-
gry solo na pedale, opanowanie techniki gry trio- nym uwzględnieniem tabeli basów standardo-
wej. wych i systemu regestrowego wszystkich manua-
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- łów (skala, notacja, transpozycje) oraz budowy
ną barwą i różnymi sposobami artykulacji. Inter- akordów na manuale akordowym.
pretowanie utworu zgodne z jego budową formal-
ną i charakterem epoki. Umiejętność prawidłowej 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
realizacji dynamiki (za pomocą registratury i żalu- ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
zji) oraz agogiki. Umiejętność samodzielnej, po- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
prawnie stylistycznej rejestracji, doboru głosów, terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
rcl
łączenia ich w zestawy dynamiczno-kolorystyczne miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
w zależności od epoki i kraju kompozytora. Rozu- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
mienie pojęć muzycznych, samodzielne odnajdo- i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
wanie środków wyrazu i określanie charakteru terpretacja utworu.
utworu. Indywidualna interpretacja utworu.
5. Umiejętność grania a vista utworów o różnym
5. Umiejętność grania a vista utworów, w tym rów- stopniu trudności, z uwzględnieniem prawidłowej
nocześnie z pedałem, o różnym stopniu trudności, artykulacji, dynamiki, frazowania, miechowania,
z uwzględnieniem prawidłowej artykulacji, dyna- metrorytmiki.
miki, frazowania, rejestracji, metrorytmiki.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
w.

6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu


z zachowaniem wierności tekstowi muzycznemu, o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
właściwego stylu epoki, z indywidualną interpreta- ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
cją oraz rejestracją. Umiejętność doboru właści- oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
wych metod samodzielnej pracy nad utworem. doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
utworem.
7. Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz
opanowanie tremy podczas wykonywania utworu. 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
Umiejętność dokonywania precyzyjnej analizy wy- nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
konania utworu. żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
ww

czesnej, obycie estradowe, umiejętność koncen-


8. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
zespołowego i akompaniowania soliście (wokali-
nia utworu. Umiejętność dokonywania analizy
ście i instrumentaliście) oraz umiejętność realizo-
wykonania utworu.
wania basso continuo w muzykowaniu zespoło-
wym.
8. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania
9. Opanowanie literatury organowej w następującym zespołowego.
zakresie: etiudy, utwory rozwijające niezależność
ruchową, biegłość, samodzielną technikę gry, ko- 9. Opanowanie literatury akordeonowej w następu-
ordynację pomiędzy manuałem a pedałem, swo- jącym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problema-
bodę i ekonomię ruchu, wszechstronność aparatu tyce technicznej z uwzględnieniem utworów o cha-
gry, literatura organowa od muzyki dawnej po rakterze wirtuozowskim, formy cykliczne (sonata
dzieła XXI wieku, z uwzględnieniem podstawo- lub sonatina, koncert lub wariacje — od muzyki
wych form i gatunków muzycznych oraz polskiej dawnej do XXI wieku), utwory polifoniczne, utwo-
muzyki organowej. ry kameralne.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1164 — Poz. 70

10. Poprawne wykonanie etiud dla obu rąk, o zróżni- Harfa


cowanej problematyce technicznej, utworu przed-
klasycznego lub klasycznego, utworu polifoniczne- 1. Umiejętność przygotowania harfy do gry. Umiejęt-

l
go, utworu cyklicznego, dwóch utworów dowol- ność precyzyjnego strojenia harfy. Znajomość hi-
nych zróżnicowanych pod względem charakteru, storii instrumentu, z uwzględnieniem różnych ro-

v.p
formy, epoki i stylu. dzajów harfy.

Gitara 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-


ratem gry, prawidłowej korelacji lewej i prawej rę-
1. Umiejętność przygotowania gitary do gry. Znajo- ki, biegłości palcowej obu rąk i zmiany sposobu
mość historii instrumentu oraz umiejętność stroje- wydobywania dźwięku. Umiejętność poprawnej
nia gitary. Umiejętność konserwacji, szczególnie pedalizacji, biegłej gry w różnych miejscach strun.
instrumentów lutniczych.
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa- awansowanej biegłości technicznej palców obu
ratem gry, prawidłowej korelacji lewej i prawej rę- rąk, umiejętności stosowania flażoletów pojedyn-
ki, biegłości palcowej obu rąk i biegłego stosowa- czych, podwójnych i potrójnych, biegłego stoso-
nia gry akordowej. wania glissando, étouffé i pres de la table. Umie-
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- jętność stosowania transpozycji i techniki trylo-

.go
awansowanej biegłości technicznej palców obu wej.
rąk, biegłego posługiwania się wszystkimi sposo-
bami uderzeń prawej ręki, stosowania gry arpeg- 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
gio, tremolo i rasgueado. Umiejętność stosowania ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
wszystkich rodzajów flażoletów. utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
ną barwą i sposobami artykulacji. Umiejętność samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
stosowania wszystkich rodzajów ozdobników. In- i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
terpretowanie utworu zgodne z jego budową for- terpretacja utworu.
malną i charakterem epoki. Umiejętność posługi-
wania się dynamiką i agogiką, rozumienie pojęć 5. Umiejętność grania a vista utworów o różnym
muzycznych, samodzielne odnajdowanie środków stopniu trudności, z uwzględnieniem prawidłowej
wyrazu i określanie charakteru utworu. Indywidu- artykulacji, dynamiki, frazowania, pedalizacji, me-
rcl
alna interpretacja utworu. trorytmiki.
5. Umiejętność grania a vista utworów o różnym 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
stopniu trudności, z uwzględnieniem prawidłowej o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
artykulacji, dynamiki, frazowania, flażoletów, me- ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
trorytmiki. oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- utworem.
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
w.

utworem. żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-


czesnej, obycie estradowe, umiejętność koncen-
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- nia utworu, a także umiejętność dokonywania
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ- precyzyjnej analizy wykonania utworu.
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa- 8. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania
nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej zespołowego.
analizy wykonania utworu.
9. Opanowanie literatury harfowej w następującym
ww

8. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce


zespołowego. technicznej, z uwzględnieniem utworów o charak-
9. Opanowanie literatury gitarowej w następującym terze wirtuozowskim, formy cykliczne (koncert,
zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce wariacje, sonata lub sonatina — od muzyki dawnej
technicznej, z uwzględnieniem utworów o charak- do XXI wieku), utwory kameralne, fragmenty partii
terze wirtuozowskim, formy cykliczne (sonata, so- harfy z literatury orkiestrowej.
natina, koncert, wariacje — od muzyki dawnej do
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
XXI wieku), utwory kameralne.
nej problematyce technicznej, jednej etiudy kon-
10. Poprawne wykonanie etiudy koncertowej, utworu certowej, utworu muzyki dawnej, sonaty (od baro-
muzyki dawnej, części suity barokowej, sonaty lub ku do XXI wieku), pierwszej lub drugiej i trzeciej
wariacji klasycznych, utworu dowolnego (opraco- części koncertu z akompaniamentem, dwóch
wanego samodzielnie przez ucznia), utworu kame- utworów solowych (w tym jeden współczesny),
ralnego lub utworu z akompaniamentem, czytania studiów orkiestrowych (przygotowanych fragmen-
a vista. tów).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1165 — Poz. 70

Skrzypce Altówka

1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość 1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość

l
historii instrumentu — szczególnie znanych szkół historii instrumentu, szczególnie znanych szkół
lutniczych włoskich, niemieckich i polskich. Umie- lutniczych włoskich i niemieckich. Umiejętność
precyzyjnego strojenia altówki.

v.p
jętność precyzyjnego strojenia.

2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa- 2. Opanowanie aparatu gry — swobodnego trzyma-
ratem gry — prawidłowej korelacji lewej i prawej nia altówki i smyczka, prawidłowej korelacji lewej
ręki, biegłości palcowej lewej ręki i swobodnego i prawej ręki, biegłości palcowej lewej ręki i swo-
operowania smyczkiem. bodnego operowania smyczkiem.
3. Opanowanie techniki gry umożliwiającej różne ro-
3. Opanowanie techniki gry umożliwiającej różne ro- dzaje artykulacji i smyczkowania, granie flażoletów
dzaje artykulacji i smyczkowania, granie flażoletów naturalnych i sztucznych, dwudźwięków, akordów
naturalnych i sztucznych, dwudźwięków, akordów i ozdobników.
i ozdobników. Umiejętności świadomego kształto-
wania dźwięku. 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-

.go
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu terpretacja utworu.
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
terpretacja utworu. 5. Umiejętność grania w kluczu altowym a vista
utworów o różnym stopniu trudności, z uwzględ-
5. Umiejętność grania a vista utworów o różnym nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo-
stopniu trudności, z uwzględnieniem prawidłowej wania, intonacji, metrorytmiki.
artykulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metro-
rytmiki. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
rcl
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność utworem.
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
utworem.
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ- tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
czesnej, obycie estradowe, umiejętność koncen- nia utworu, a także umiejętność dokonywania
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa- precyzyjnej analizy wykonania utworu.
nia utworu, a także umiejętność dokonywania
w.

8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz


precyzyjnej analizy wykonania utworu. gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
go.
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
gry w różnych formach muzykowania zespołowe- 9. Opanowanie literatury altówkowej w następują-
go. cym zakresie: etiudy i kaprysy o zróżnicowanej
problematyce technicznej, z uwzględnieniem
9. Opanowanie literatury skrzypcowej w następują- utworów o charakterze wirtuozowskim (w tym
cym zakresie: etiudy i kaprysy o zróżnicowanej dwudźwiękowe), utwory na altówkę solo oraz na
problematyce technicznej, z uwzględnieniem altówkę z akompaniamentem, formy cykliczne
utworów o charakterze wirtuozowskim, utwory na (koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od mu-
ww

skrzypce solo oraz na skrzypce z akompaniamen- zyki dawnej do XXI wieku), utwory kameralne,
tem, formy cykliczne (koncert, wariacje, sonatina fragmenty partii altówki z literatury orkiestrowej.
lub sonata — od muzyki dawnej do XXI wieku),
utwory kameralne, fragmenty partii skrzypiec z li- 10. Poprawne wykonanie dwóch kaprysów o zróżnico-
teratury orkiestrowej. wanej problematyce technicznej — z pamięci, kon-
certu — z pamięci, sonaty, utworu dowolnego
10. Poprawne wykonanie dwóch kaprysów o zróżnico- z akompaniamentem, grania a vista, studiów or-
wanej problematyce technicznej — w tym jednego kiestrowych (przygotowanych fragmentów).
dwudźwiękowego, koncertu, sonaty, dwóch części
dowolnej sonaty (partity) J.S. Bacha lub fantazji Wiolonczela
G.Ph. Telemanna, utworu dowolnego z akompa-
niamentem, studiów orkiestrowych (przygotowa- 1. Umiejętność konserwacji wiolonczeli i smyczka.
nych fragmentów). Z wyjątkiem studiów orkiestro- Znajomość historii instrumentu, szczególnie zna-
wych cały program powinien być wykonany z pa- nych szkół lutniczych włoskich i niemieckich.
mięci. Umiejętność precyzyjnego strojenia.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1166 — Poz. 70

2. Opanowanie aparatu gry — prawidłowej korelacji 2. Opanowanie aparatu gry — swobodnego trzyma-
lewej i prawej ręki, biegłości palcowej lewej ręki nia kontrabasu i smyczka, prawidłowej korelacji
i swobodnego operowania smyczkiem. lewej i prawej ręki, biegłości palcowej lewej ręki

l
i swobodnego operowania smyczkiem.
3. Opanowanie techniki gry umożliwiającej różne ro-
3. Opanowanie techniki gry umożliwiającej różne ro-

v.p
dzaje artykulacji i smyczkowania, wydobywanie
flażoletów naturalnych i sztucznych, dwudźwię- dzaje artykulacji i smyczkowania, granie flażoletów
ków, akordów i ozdobników, biegłego grania w po- naturalnych i sztucznych, dwudźwięków, akordów,
zycjach kciukowych. Opanowanie umiejętności ozdobników, biegłego grania w pozycjach kciuko-
korekty intonacji podczas grania oraz świadomego wych. Opanowanie umiejętności korekty intonacji
kształtowania dźwięku. podczas grania oraz świadomego kształtowania
dźwięku.
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu

.go
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
terpretacja utworu.
terpretacja utworu.
5. Umiejętność grania a vista w kluczu basowym, te- 5. Umiejętność grania a vista w kluczu basowym i te-
norowym i wiolinowym utworów o różnym stop- norowym utworów o różnym stopniu trudności,
niu trudności, z uwzględnieniem prawidłowej arty- z uwzględnieniem prawidłowej artykulacji, dyna-
kulacji, dynamiki, frazowania, intonacji, metroryt- miki, frazowania, intonacji, metrorytmiki.
miki.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad utworem.
utworem.
rcl
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- żych form cyklicznych oraz prostych utworów mu-
żych form cyklicznych oraz prostszych utworów zyki współczesnej, obycie estradowe, umiejętność
muzyki współczesnej. Obycie estradowe, umiejęt- koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wy-
ność koncentracji oraz opanowanie tremy podczas konywania utworu, umiejętność dokonywania
wykonywania utworu, a także umiejętność doko- precyzyjnej analizy wykonania utworu.
nywania precyzyjnej analizy wykonania utworu.
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
gry w różnych formach muzykowania zespołowe- go.
w.

go. 9. Opanowanie literatury kontrabasowej w następu-


jącym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problema-
9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w następu-
tyce technicznej, utwory na kontrabas solo oraz na
jącym zakresie: etiudy i kaprysy o zróżnicowanej
kontrabas z akompaniamentem, formy cykliczne
problematyce technicznej, z uwzględnieniem
(koncert, wariacje, sonata lub sonatina — od muzy-
utworów o charakterze wirtuozowskim, utwory na
ki dawnej do XXI wieku), utwory kameralne, frag-
wiolonczelę solo oraz na wiolonczelę z akompa-
menty partii kontrabasu z literatury orkiestrowej.
niamentem, formy cykliczne (koncert, wariacje,
sonata lub sonatina — od muzyki dawnej do XXI 10. Poprawne wykonanie etiudy z towarzyszeniem
wieku), utwory kameralne, fragmenty partii wio- fortepianu lub solo — z pamięci, koncertu — z pa-
ww

lonczeli z literatury orkiestrowej. mięci, sonaty — z pamięci, utworu dowolnego


z akompaniamentem — z pamięci, studiów orkie-
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud lub kaprysów strowych (przygotowanych fragmentów).
o zróżnicowanej problematyce technicznej —
w tym jednego dwudźwiękowego, koncertu, sona- Flet
ty staroklasycznej, utworu dowolnego z akompa-
niamentem, studiów orkiestrowych (przygotowa- 1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość
nych fragmentów). historii instrumentu, z uwzględnieniem rodziny
fletów prostych, barokowych i współczesnych.
Kontrabas
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość ratem oddechowym. Opanowanie ćwiczeń mięśni
historii instrumentu, szczególnie znanych szkół przepony w celu ekonomicznego gospodarowania
lutniczych włoskich i niemieckich. Umiejętność oddechem. Opanowanie właściwego zadęcia, ata-
precyzyjnego strojenia. ku i kończenia dźwięku.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1167 — Poz. 70

3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
awansowanej biegłości technicznej palców, pracy awansowanej biegłości technicznej palców i pracy
języka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umożli- języka, umożliwiającej różne rodzaje artykulacji

l
wiającej różne rodzaje artykulacji. Opanowanie i wibrato. Opanowanie umiejętności korekty into-
umiejętności korekty intonacji podczas grania, nacji podczas grania oraz świadomego kształtowa-

v.p
świadomego kształtowania dźwięku oraz wibracji. nia dźwięku.
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
terpretacja utworu.
terpretacja utworu.
5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- 5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
wania, intonacji, metrorytmiki. Umiejętność swo- nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo-

.go
bodnego posługiwania się różnymi odmianami wania, intonacji, metrorytmiki.
fletu.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad utworem.
utworem.
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego form
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
cyklicznych oraz utworów muzyki współczesnej.
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
opanowanie tremy podczas wykonywania utworu.
rcl
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej Umiejętność dokonywania precyzyjnej analizy wy-
analizy wykonania utworu. konania utworu.

8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz 8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz


gry w różnych formach muzykowania zespołowe- gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
go. go.

9. Opanowanie literatury fletowej w następującym 9. Opanowanie literatury obojowej w następującym


zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
technicznej, z uwzględnieniem etiud o charakterze technicznej, utwory na obój solo oraz na obój
wirtuozowskim, utwory na flet solo oraz na flet
w.

z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku),


z akompaniamentem (od muzyki dawnej do XXI formy cykliczne (koncert, suita, sonata lub sonati-
wieku), formy cykliczne (koncert, wariacje, suita, na), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet),
sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio fragmenty partii oboju z literatury orkiestrowej.
lub kwartet), fragmenty partii fletu z literatury or-
kiestrowej. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
nej problematyce, koncertu lub concertina, sonaty
10. Poprawne wykonanie gam majorowych w inter-
wałach, gamy chromatycznej, dwóch etiud o zróż- lub sonatiny, utworu dowolnego, studiów orkie-
nicowanej problematyce technicznej — w tym jed- strowych (przygotowanych fragmentów). Jeden
nej z pamięci, koncertu — z pamięci, sonaty lub z ww. utworów powinien być wykonany z pamię-
ww

sonatiny, utworu dowolnego solo lub z akompa- ci.


niamentem, utworu kameralnego, studiów orkie-
strowych (przygotowanych fragmentów). Klarnet

1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość


Obój
historii instrumentu, systemu francuskiego i nie-
1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość mieckiego oraz odmian klarnetu (Es, B, A, basowy
historii instrumentu oraz odmian oboju (rożek an- — transpozycje).
gielski).
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa- ratem oddechowym. Opanowanie ćwiczeń mięśni
ratem oddechowym. Opanowanie ćwiczeń mięśni przepony w celu prawidłowej realizacji „długich
przepony w celu prawidłowej realizacji dźwięków. dźwięków” i rozszerzonych fraz. Umiejętność gra-
Umiejętność grania piano i forte we wszystkich re- nia w oktawie małej i trzykreślnej piano i forte bez
jestrach instrumentu. zmiany położenia instrumentu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1168 — Poz. 70

3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- języka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umożli-
awansowanej biegłości technicznej palców, pracy wiającej różne rodzaje artykulacji. Opanowanie
języka oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umożli- umiejętności korekty intonacji podczas grania oraz

l
wiającej różne rodzaje artykulacji. Opanowanie świadomego kształtowania dźwięku.
umiejętności korekty intonacji podczas grania oraz

v.p
świadomego kształtowania dźwięku. 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu terpretacja utworu.
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
terpretacja utworu. 5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo-
5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ- wania, intonacji, metrorytmiki. Umiejętność trans-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- pozycji in B i in Es.
wania, intonacji, metrorytmiki. Umiejętność trans-

.go
pozycji in C i in A. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność utworem.
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
utworem. 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ- tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen- nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa- analizy wykonania utworu.
nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej
rcl
analizy wykonania utworu. 8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
go.
gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
go. 9. Opanowanie literatury saksofonowej w następują-
9. Opanowanie literatury klarnetowej w następują- cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy-
cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy- ce technicznej, utwory na saksofon solo oraz na
ce technicznej, z uwzględnieniem etiud o charakte- saksofon z akompaniamentem, formy cykliczne
rze wirtuozowskim, utwory na klarnet solo oraz na (koncert, wariacje, sonata lub sonatina), utwory
klarnet z akompaniamentem (od klasycyzmu do kameralne, fragmenty partii saksofonu z literatury
w.

XXI wieku), formy cykliczne (koncert, wariacje, so- orkiestrowej.


nata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
lub kwartet), fragmenty partii klarnetu z literatury nej problematyce technicznej (w tym jednej z pa-
orkiestrowej. mięci), koncertu — z pamięci, sonaty, utworu do-
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- wolnego, utworu kameralnego, studiów orkiestro-
nej problematyce technicznej (w tym jednej z pa- wych (przygotowanych fragmentów).
mięci), koncertu lub concertina — z pamięci, sona-
ty lub sonatiny, utworu dowolnego, utworu kame- Fagot
ralnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych
1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość
ww

fragmentów).
historii instrumentu i jego odmian. Umiejętność
posługiwania się kluczem tenorowym.
Saksofon
1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
historii instrumentu, różnych jego odmian i trans- ratem oddechowym. Opanowanie ćwiczeń mięśni
pozycji. przepony w celu prawidłowej realizacji „długich
dźwięków” i rozszerzonych fraz.
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się apa-
ratem oddechowym. Opanowanie ćwiczeń mięśni 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem
przepony w celu prawidłowej realizacji „długich zaawansowanej biegłości technicznej palców
dźwięków” i rozszerzonych fraz. Umiejętność gra- (z uwzględnieniem pianomechaniki), pracy języka
nia w różnych rejestrach piano i forte. oraz zmiennej plastyki jamy ustnej, umożliwiającej
różne rodzaje artykulacji. Opanowanie umiejętno-
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- ści korekty intonacji podczas grania oraz świado-
awansowanej biegłości technicznej palców, pracy mego kształtowania dźwięku.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1169 — Poz. 70

4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu


ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- terpretacja utworu.

l
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, 5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo-

v.p
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in- wania, intonacji, metrorytmiki. Umiejętność trans-
terpretacja utworu. pozycji in A, in C, in D i in Es.

5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu


nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
wania, intonacji, metrorytmiki. ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- utworem.
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
utworem. żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ-
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-

.go
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ- analizy wykonania utworu.
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen-
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa- 8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej gry w różnych formach muzykowania zespołowe-
analizy wykonania utworu. go.

8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz 9. Opanowanie literatury na trąbkę w następującym


gry w różnych formach muzykowania zespołowe- zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
go. technicznej, z uwzględnieniem etiud o charakterze
wirtuozowskim, utwory na trąbkę solo oraz na
9. Opanowanie literatury fagotowej w następującym trąbkę z akompaniamentem (od baroku do XXI
zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce wieku), formy cykliczne (koncert, wariacje, sonata
rcl
technicznej, utwory na fagot solo oraz na fagot lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio lub
z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku), kwartet), fragmenty partii trąbki z literatury orkie-
formy cykliczne (concertino lub koncert, wariacje, strowej.
sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio
lub kwartet), fragmenty partii fagotu z literatury 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa-
orkiestrowej. nej problematyce technicznej (w tym jednej z pa-
mięci), koncertu lub concertina — z pamięci, sona-
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- ty lub sonatiny, utworu dowolnego, utworu kame-
nej problematyce technicznej, koncertu lub con- ralnego, studiów orkiestrowych (przygotowanych
certina — z pamięci, sonaty lub sonatiny, utworu fragmentów).
dowolnego, studiów orkiestrowych (przygotowa-
w.

nych fragmentów). Róg

Trąbka 1. Umiejętność konserwacji instrumentu oraz precy-


zyjnego strojenia rogu.
1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość
historii i różnych odmian instrumentu — transpo- 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się odde-
zycje. Umiejętność precyzyjnego strojenia trąbki. chem, zadęciem, układem prawej i lewej ręki, pal-
cowaniem lewej ręki. Opanowanie prawidłowego
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się odde- ćwiczenia dźwięków długo wytrzymywanych.
chem, zadęciem, układem prawej i lewej ręki, pal-
cowaniem. Umiejętność posługiwania się pocho- 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
ww

dem tonów naturalnych. awansowanej biegłości technicznej palców, pracy


języka oraz zmiennej plastyki warg, umożliwiającej
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za- różne rodzaje artykulacji. Umiejętność swobodnej
awansowanej biegłości technicznej palców, pracy gry w pełnej skali instrumentu. Opanowanie umie-
języka oraz zmiennej plastyki warg, umożliwiającej jętności korekty intonacji podczas grania oraz
różne rodzaje artykulacji. Umiejętność swobodnej świadomego kształtowania dźwięku.
gry w skali fis — c3. Opanowanie umiejętności ko-
rekty intonacji podczas grania oraz świadomego 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
kształtowania dźwięku. ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, terpretacja utworu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1170 — Poz. 70

5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ- 5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo-
wania, intonacji, metrorytmiki, transpozycji in Es, wania, intonacji, metrorytmiki. Umiejętność czyta-

l
C, A, B, G. nia nut w kluczu altowym, tenorowym i baso-
wym.

v.p
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki o średniej skali trudności z zachowaniem wierno-
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność
utworem. doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
utworem.
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du- 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
żych form cyklicznych oraz utworów muzyki współ- nia oraz umiejętność opanowania pamięciowego
czesnej. Obycie estradowe, umiejętność koncen- dużych form cyklicznych oraz utworów muzyki
tracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywa- współczesnej. Obycie estradowe, umiejętność
nia utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wy-

.go
analizy wykonania utworu. konywania utworu. Umiejętność dokonywania
precyzyjnej analizy wykonania utworu.
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
gry w różnych formach muzykowania zespołowe- 8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem.
go. Umiejętność gry w różnych formach muzykowania
zespołowego.
9. Opanowanie literatury na róg w następującym za-
kresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce tech- 9. Opanowanie literatury na puzon w następującym
nicznej, utwory na róg solo oraz na róg z akompa- zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce
niamentem (od klasycyzmu do XXI wieku), formy technicznej, utwory na puzon solo oraz na puzon
cykliczne (koncert, sonata lub sonatina), utwory z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku),
kameralne (duet, trio lub kwartet), fragmenty partii formy cykliczne (koncert lub concertino, wariacje,
rogu z literatury orkiestrowej. sonata lub sonatina), utwory kameralne (duet, trio
lub kwartet), fragmenty partii puzonu z literatury
rcl
10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowa- orkiestrowej.
nej problematyce technicznej — z pamięci, koncer-
tu — z pamięci, sonaty, utworu dowolnego, grania 10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zróżnicowa-
a vista z transponowaniem, studiów orkiestrowych nej problematyce technicznej, koncertu, sonaty,
(przygotowanych fragmentów). utworu dowolnego (jeden z tych utworów z pa-
mięci), grania a vista, studiów orkiestrowych (przy-
Puzon gotowanych fragmentów).

1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość Tuba


historii i różnych odmian instrumentu — puzon
wentylowy. Umiejętność precyzyjnego strojenia 1. Umiejętność konserwacji instrumentu. Znajomość
w.

puzonu. historii i różnych odmian instrumentu — sakshor-


ny. Umiejętność precyzyjnego strojenia tuby.
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się: od-
dechem, zadęciem, układem prawej i lewej ręki. 2. Opanowanie swobodnego posługiwania się odde-
Opanowanie prawidłowego ćwiczenia dźwięków chem, zadęciem, układem prawej i lewej ręki. Opa-
długo wytrzymywanych. nowanie prawidłowego ćwiczenia dźwięków długo
wytrzymywanych.
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
awansowanej biegłości technicznej prawej ręki 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
ww

(ruch suwaka, pozycje), pracy języka oraz zmiennej awansowanej biegłości technicznej prawej ręki,
plastyki warg, umożliwiającej różne rodzaje arty- pracy języka oraz zmiennej plastyki warg, umożli-
kulacji. Umiejętność swobodnej gry w pełnej skali wiającej różne rodzaje artykulacji. Umiejętność
instrumentu. Opanowanie umiejętności korekty swobodnej gry w pełnej skali instrumentu. Opano-
intonacji podczas grania oraz świadomego kształ- wanie umiejętności korekty intonacji podczas gra-
towania dźwięku. nia oraz świadomego kształtowania dźwięku.

4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- 4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-


ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
miką, agogiką i ozdobnikami. Rozumienie pojęć miką, agogiką i ozdobnikami. Rozumienie pojęć
muzycznych, samodzielne odnajdowanie środków muzycznych, samodzielne odnajdowanie środków
wyrazu i określanie charakteru utworu. Indywidu- wyrazu i określanie charakteru utworu. Indywidu-
alna interpretacja utworu. alna interpretacja utworu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1171 — Poz. 70

5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ- 7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- nia. Umiejętność opanowania pamięciowego du-
wania, intonacji, metrorytmiki. żych form cyklicznych, utworów muzyki współ-

l
czesnej oraz utworów specjalnie napisanych na
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu instrumenty perkusyjne. Obycie estradowe, umie-

v.p
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- jętność koncentracji oraz opanowanie tremy pod-
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki czas wykonywania utworu. Umiejętność dokony-
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność wania precyzyjnej analizy wykonania utworu.
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad
utworem. 8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz
umiejętność gry w różnych formach muzykowania
7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- zespołowego.
nia. Obycie estradowe, umiejętność koncentracji
oraz opanowanie tremy podczas wykonywania 9. Opanowanie literatury perkusyjnej w następują-
utworu. Umiejętność dokonywania precyzyjnej cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematy-
analizy wykonania utworu. ce technicznej, z uwzględnieniem etiud o charakte-
8. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz rze wirtuozowskim, utwory na instrumenty perku-
umiejętność gry w różnych formach muzykowania syjne solo oraz z akompaniamentem, formy cy-

.go
zespołowego. kliczne (koncert, wariacje, sonata lub sonatina),
utwory kameralne (duet, trio lub kwartet), frag-
9. Opanowanie literatury na tubę w następującym menty partii instrumentów perkusyjnych z litera-
zakresie: utwory na tubę solo oraz na tubę z akom- tury orkiestrowej.
paniamentem, utwory kameralne, fragmenty partii
tuby z literatury orkiestrowej. 10. Poprawne wykonanie: na instrumentach melo-
dycznych — dwóch etiud o zróżnicowanej proble-
10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zróżnicowa- matyce technicznej (w tym jednej z pamięci), utwo-
nej problematyce technicznej, koncertu lub sona- ru z akompaniamentem, studiów orkiestrowych
ty, utworu dowolnego, grania a vista, studiów or- (przygotowanych fragmentów); na membranofo-
kiestrowych (przygotowanych fragmentów). nach i innych instrumentach o nieokreślonej wy-
sokości dźwięku — wyprowadzenie precyzyjnego
Perkusja tremola, etiudy technicznej, utworu solowego
z akompaniamentem, rytmów muzyki tanecznej
rcl
1. Umiejętność konserwacji instrumentów. Znajo- i rozrywkowej.
mość historii instrumentów i umiejętność stroje-
nia membranofonów. Nauka akompaniamentu (dla pianistów)
2. Opanowanie swobodnego posługiwania się czte- Treści nauczania
rema pałkami przy grze na instrumentach melo-
dycznych. Umiejętność właściwej pracy rąk i nóg 1. Granie a vista, elementy transpozycji.
biorących udział w grze.
2. Współpraca z solistą (wokalistą i instrumentalistą).
3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem za-
awansowanej biegłości technicznej obu rąk, gry 3. Postrzeganie utworu jako organicznej całości.
w.

akordowej na wibrafonie, ksylofonie i marimbafo-


nie. Umiejętność stosowania różnych rodzajów ar- 4. Współpraca pianisty z kilkoma wykonawcami (do
tykulacji. Opanowanie umiejętności korekty into- wyboru: trio, tercet, kwartet, kwintet, inne zespoły).
nacji podczas grania na kotłach oraz świadomego
kształtowania dźwięku. Osiągnięcia uczniów

4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- 1. Umiejętność orientacji w partyturze, nabycie okreś-


ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie lonych nawyków ruchowych. Umiejętność orienta-
utworu zgodne z jego budową formalną i charak- cji na klawiaturze, nabycie umiejętności szybkiej
terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna- analizy, syntezy i dokonywania wyboru pewnych
ww

miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, elementów kosztem innych. Umiejętność śledzenia
samodzielne odnajdowanie środków wyrazu więcej niż dwóch pięciolinii. Rozumienie języka mu-
i określanie charakteru utworu. Indywidualna in- zycznego różnych epok i stylów. Umiejętność czyta-
terpretacja utworu. nia zapisu muzyki XXI wieku. Umiejętność transpo-
zycji prostych utworów homofonicznych.
5. Umiejętność grania a vista utworów, z uwzględ-
nieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazo- 2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu
wania, intonacji, metrorytmiki. z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego
z solistą budowania przebiegu energetycznego.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu Umiejętność tzw. synchronizacji wertykalnej (wspól-
o średniej skali trudności z zachowaniem wierno- nego zaczynania i kończenia utworu, oddychania
ści tekstowi muzycznemu i właściwego stylu epoki z wokalistą i instrumentalistą dętym). Znajomość
oraz z indywidualną interpretacją. Umiejętność typowej artykulacji poszczególnych instrumentów.
doboru właściwych metod samodzielnej pracy nad Umiejętność elastycznego reagowania na ewentu-
utworem. alne błędy solisty w czasie wykonania utworu.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1172 — Poz. 70

3. Umiejętność postrzegania utworu jako organicznej 5. Umiejętność tworzenia przygrywki chorałowej


całości. Umiejętność aktywnego słuchania siebie w oparciu o polskie pieśni kościelne. Umiejętność
i innych. Umiejętność koordynacji poczynań włas- napisania preludium chorałowego z prostą figura-

l
nych i działań partnerów. Umiejętność rozumienia cją. Umiejętność napisania trzygłosowej fughetty.
i współpracy z tekstem literackim. Wyrobienie na- Umiejętność napisania swobodnej formy z ele-

v.p
wyku psychicznego uczestnictwa w wykonywanym mentami współczesnych technik kompozytor-
utworze. skich.
4. Umiejętność śledzenia całej partytury i świadomość Fortepian obowiązkowy (dla instrumentalistów, z wy-
roli poszczególnych wykonawców w przebiegu jątkiem pianistów)
utworu. Umiejętność wspólnego budowania cało-
ści z wielu elementów. Umiejętność komunikowa-
Treści nauczania
nia się z partnerami. Kultura bycia i umiejętność
pracy w zespole.
1. Historia instrumentu i jego budowy.
Improwizacja organowa (dla organistów)
2. Podstawy prawidłowego aparatu gry.
Treści nauczania
3. Wybrane elementy techniki gry.

.go
1. Elementy improwizacji: motyw, struktura, faktura,
forma, harmonika, rytmika, barwa, styl. Analiza 4. Podstawy interpretacji muzycznej.
utworów.
5. Zasady notacji oraz czytanie a vista.
2. Improwizacja homofoniczna.
6. Samodzielna praca nad utworem.
3. Improwizacja polifoniczna.
7. Przygotowanie do muzykowania zespołowego.
4. Realizacja basso continuo.

5. Ćwiczenia kompozytorskie. 8. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.

Osiągnięcia uczniów Osiągnięcia uczniów

1. Umiejętność łączenia akordów w kadencjach, pro- 1. Umiejętność nazywania poszczególnych części for-
rcl
gresjach niemodulujących i modulujących oraz tepianu. Znajomość historii instrumentu.
strukturach melodyczno-harmonicznych, z uwzględ-
nieniem motywiki, formy, harmonii, rytmiki, róż- 2. Umiejętność zachowania prawidłowej postawy przy
nych rejestrów. Umiejętność transponowania róż- instrumencie i swobodnej pracy obu rąk.
nego rodzaju struktur melodycznych jednogłoso-
wych i wielogłosowych. Umiejętność grania róż- 3. Umiejętność gry z zachowaniem podstawowych
nych pochodów gamowych w różnych odmianach sposobów artykulacji, dynamiki, frazowania oraz
skali dur i moll. Umiejętność analizy preludiów właściwej agogiki.
i toccat z różnych epok, fug J.S. Bacha i utworów
w bardziej swobodnej formie z okresów później- 4. Umiejętność interpretacji prostych utworów zgod-
w.

szych. nie ze stylem epoki i zachowaniem zasad frazowa-


nia, dynamiki i artykulacji. Umiejętność realizowa-
2. Umiejętność improwizacji w układzie dwugłoso- nia podstawowych ozdobników.
wym, trzygłosowym i czterogłosowym akompa-
niamentu do podanej melodii — od realizacji głosu 5. Umiejętność równoczesnego czytania z dwóch pię-
towarzyszącego do harmonizacji (prostymi akor- ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiejęt-
dami oraz z figuracją), preludiów o różnym charak- ność czytania a vista krótkich utworów.
terze z zastosowaniem zwrotów figuracyjnych
i ozdobników. Umiejętność improwizowania pre- 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
ludiów o różnym charakterze z zastosowaniem fi- utworu, z uwzględnieniem właściwego frazowania,
ww

guracji, snucia motywicznego, rozwijania motywu, artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.
zdobnictwa, kontrastu fakturalnego. Umiejętność
improwizacji swobodnej fantazji. 7. Umiejętność grania prostych akompaniamentów
3. Umiejętność improwizowania kilku głosów do po- z repertuaru wykonywanego na instrumencie głów-
danej melodii w oparciu o zasady kontrapunktu. nym. Umiejętność odczytywania partii fortepianu
Umiejętność improwizacji inwencji dwugłosowej w prostych utworach muzyki kameralnej.
i krótkiej fughetty.
8. Umiejętność gry etiud o zróżnicowanej problematy-
4. Umiejętność realizacji ćwiczeń z basem cyfrowa- ce technicznej uwzględniającej możliwości ucznia,
nym. Umiejętność realizacji prostych zadań z bas- utworów polifonicznych lub dawnych mistrzów
so continuo, opartych na materiale nutowym (w tym J.S. Bacha), utworów cyklicznych (sonatina
z epoki baroku (głos basowy umieszczony w peda- lub wariacje) — od baroku do XXI wieku, utworu
le), z zachowaniem stylu epoki i z użyciem prostej dowolnego lub utworu na cztery ręce albo dwa for-
i celowej figuracji. tepiany, czytanie a vista.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1173 — Poz. 70

Zespół kameralny 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego


posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględ-
Treści nauczania nieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych

l
elementów, opanowanie zasad prawidłowej emisji
1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów. i umiejętności biegłego wykonywania wokaliz.

v.p
2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. 3. Doskonalenie techniki śpiewu, z uwzględnieniem
kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwe-
3. Zapoznanie z literaturą kameralną różnych epok. go wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy prze-
pony, opanowania umiejętności korekty intonacji,
Osiągnięcia uczniów wypracowania prawidłowego ataku dźwięku, sto-
sowania legato jako podstawowej formy artykula-
1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez cji, wyrabiania nawyku precyzji wymowy.
zbiorowe muzykowanie. Umiejętność orientacji
4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa-
w partyturze i śledzenia więcej niż dwóch pięcioli- ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie
nii, nabycie umiejętności szybkiej analizy. Umiejęt- utworu zgodne z jego budową formalną i charak-
ność czytania zapisu muzyki XXI wieku. terem epoki. Umiejętność posługiwania się dyna-
miką i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych,

.go
2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu samodzielne odnajdowanie środków wyrazu
z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego i określanie charakteru utworu. Indywidualna in-
budowania całości z wielu elementów. Umiejętność terpretacja utworu.
tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego zaczy-
nania i kończenia utworu). Umiejętność aktywnego 5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczy-
słuchania siebie i innych. Świadomość roli poszcze- tania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowe-
gólnych wykonawców w przebiegu utworu. Umie- go czytania a vista utworów o różnym stopniu
jętność koordynacji poczynań własnych i działań trudności we właściwym tempie.
partnerów. Wyrobienie nawyku psychicznego
uczestnictwa w wykonywanym utworze. Umiejęt- 6. Umiejętność samodzielnego przygotowania łatwe-
ność komunikowania się z partnerami. Kultura by- go utworu pod względem techniczno-wykonaw-
cia i umiejętność współpracy w zespole. czym. Umiejętność samodzielnej pracy nad utwo-
rem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie
3. Pogłębienie znajomości literatury kameralnej z róż- pamięciowe utworu). Umiejętność świadomego
rcl
nych epok. ćwiczenia i właściwej współpracy z akompaniato-
rem.
B. SPECJALNOŚĆ — WOKALISTA
7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
tremy podczas wykonywania utworu. Umiejętność
Przedmiot główny — Śpiew
osiągnięcia swobody podczas występu estrado-
wego. Umiejętność dokonywania właściwej samo-
Treści nauczania
oceny wykonania utworu. Posługiwanie się różny-
1. Historia wokalistyki, budowa organu głosowego mi formami zapamiętywania.
i jego higiena.
8. Umiejętność muzykowania zespołowego.
w.

2. Prawidłowe funkcjonowanie organu głosowego.


9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym
3. Technika śpiewu. zakresie: wprawki i ćwiczenia różnych autorów,
pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczes-
4. Interpretacja muzyczna, z uwzględnieniem znajo- ne.
mości kanonów stylu i formy muzycznej.
10. Poprawne wykonanie cyklu pieśni i arii lub dwóch
5. Czytanie a vista. arii i dwóch pieśni, z uwzględnieniem poprawnej
emisji i właściwej interpretacji.
6. Samodzielna praca nad utworem.
Dykcja i recytacja
ww

7. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym


utworu i praktyka estradowa. Treści nauczania
8. Muzykowanie zespołowe. 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz bu-
dowa i funkcje aparatu mowy.
9. Literatura wokalna.
2. Poprawna wymowa.
10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
3. Interpretacja tekstu i środki wyrazu.
Osiągnięcia uczniów
Osiągnięcia uczniów
1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego czę-
ści i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, 1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu ję-
podniebienie, krtań, płuca, przepona). Znajomość zyka polskiego. Znajomość budowy anatomicznej
zasad higieny głosu. aparatu głosowego i narządów mowy.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1174 — Poz. 70

2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawo- 3. Wybrane elementy techniki gry.


wych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fra-
za, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści 4. Zasady notacji oraz czytanie a vista.

l
i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwi- 5. Samodzielna praca nad utworem.
czenia tych elementów.

v.p
6. Przygotowanie do muzykowania zespołowego.
3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wy-
razu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach 7. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
i spółgłoskach do właściwej interpretacji tekstu lite-
rackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej wy- Osiągnięcia uczniów
branych tekstów.
1. Umiejętność nazywania poszczególnych części for-
tepianu. Znajomość historii instrumentu.
Czytanie nut głosem
2. Umiejętność zachowania prawidłowej postawy przy
Treści nauczania instrumencie i swobodnej pracy obu rąk.
1. Prawidłowe czytanie tekstu nutowego. 3. Umiejętność gry z zachowaniem podstawowych
2. Czytanie a vista. sposobów artykulacji, dynamiki, frazowania oraz
właściwej agogiki.

.go
3. Przygotowanie do pracy nad repertuarem solo-
wym. 4. Umiejętność równoczesnego czytania z dwóch pię-
ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiejęt-
Osiągnięcia uczniów ność czytania a vista krótkich utworów.
1. Umiejętność śpiewania solmizacją i literowo wy- 5. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego
branych ćwiczeń w celu uzyskania czystości intona- utworu, z uwzględnieniem właściwego frazowania,
cji i wyrobienia posługiwania się słuchem wysokoś- artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu.
ciowym.
6. Umiejętność grania prostych akompaniamentów
2. Umiejętność poprawnego odczytania a vista solmi- z repertuaru wykonywanego na lekcjach śpiewu lub
zacją i z tekstem utworów (od najprostszych piose- gry na cztery ręce.
nek ludowych po utwory z literatury wokalnej) z za-
chowaniem czystości intonacji i poprawności ryt- 7. Umiejętność gry: etiud o zróżnicowanej problema-
micznej. tyce technicznej uwzględniającej możliwości ucznia,
rcl
utworów polifonicznych lub dawnych mistrzów
3. Opanowanie umiejętności czytania nut głosem z za- (w tym J.S. Bacha), utworów dowolnych lub na
stosowaniem określeń agogicznych, dynamicznych cztery ręce, czytania a vista.
i artykulacyjnych w utworach tonalnych, o rozsze-
rzonej tonalności i atonalnych. Zespół wokalny

Rytmika Treści nauczania

Treści nauczania 1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów.


1. Podstawowe zasady metody Emila Jaques’a- 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole.
w.

-Dalcroze’a.
3. Zapoznanie z wokalną literaturą kameralną różnych
2. Tańce polskie. epok.
Osiągnięcia uczniów Osiągnięcia uczniów
1. Umiejętność interpretowania ruchem wartości ryt-
1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez
micznych w różnych grupach i układach (taktowa-
zbiorowe muzykowanie. Umiejętność orientacji
nie rękami i nogami, interpretacja ruchem różnych
w partyturze i śledzenia więcej niż dwóch pięcioli-
ugrupowań rytmicznych). Umiejętność reagowania
nii, nabycie umiejętności szybkiej analizy.
ruchem na akcenty metryczne. Umiejętność inter-
ww

pretowania ruchem artykulacji legato i staccato oraz 2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu
dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego
i agogiki. Umiejętność interpretowania ruchem róż- budowania całości z wielu elementów. Umiejętność
nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów. synchronizacji wertykalnej (wspólnego zaczynania
2. Umiejętność interpretacji ruchem tańców polskich i kończenia utworu). Umiejętność aktywnego słu-
zgodnie z ich stylem i charakterem. chania siebie i innych. Świadomość roli poszczegól-
nych wykonawców w przebiegu utworu. Umiejęt-
Fortepian ność koordynacji poczynań własnych i działań part-
nerów. Wyrobienie nawyku psychicznego uczestni-
Treści nauczania ctwa w wykonywanym utworze. Umiejętność ko-
munikowania się z partnerami. Kultura bycia i umie-
1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu jętność współpracy w zespole.
i jego budowy.
3. Pogłębienie znajomości wokalnej literatury kame-
2. Podstawy prawidłowego aparatu gry. ralnej z różnych epok.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1175 — Poz. 70

C. SPECJALNOŚĆ — RYTMIKA 8. Zaprezentowanie i wykonanie przez grupę rytmicz-


ną interpretacji muzyczno-ruchowej całości lub —
Przedmiot główny — Rytmika w przypadku utworu cyklicznego — części wybra-

l
nego dzieła muzycznego.
Treści nauczania

v.p
Technika ruchu
1. Budowa ciała ludzkiego, sprawność fizyczna i ru-
chowa. Historia rytmiki. Treści nauczania
2. Metoda Emila Jaques’a-Dalcroze’a.
1. Ćwiczenia:
3. Odtwarzanie ruchem elementów muzyki. 1) wyrabiające ruchomość stawów;
4. Metrorytmika. 2) wzmacniające mięśnie;
5. Dyspozycje muzyczno-ruchowe, wyobraźnia mu- 3) równoważne;
zyczna i przestrzenno-ruchowa.
4) koncentrujące;
6. Koncentracja, samokontrola i współdziałanie w ze-
spole. 5) relaksowe.

.go
7. Realizacja kompozycji przestrzenno-ruchowych. 2. Chód: do przodu, do tyłu, w bok.

8. Program na zakończenie etapu edukacyjnego. 3. Biegi.

Osiągnięcia uczniów 4. Skoki: obunóż, na jednej nodze, przeskoki, podsko-


ki.
1. Umiejętność zachowania prawidłowej postawy
w chodzeniu, bieganiu i podskokach z zachowa- 5. Podstawowe kroki taneczne.
niem estetyki chodu i biegu. Wiedza z zakresu bu-
dowy ciała ludzkiego i jego fizjologii. Umiejętność 6. Poruszanie się po sali:
posługiwania się rekwizytem (piłką, szarfą, chust- 1) po liniach prostych;
ką, obręczą). Znajomość historii rytmiki i działal-
ności jej czołowych przedstawicieli. 2) po liniach półkolistych;
3) po określonych liniach.
rcl
2. Swobodne posługiwanie się wszystkimi elementa-
mi zawartymi w metodzie Emila Jaques’a-
7. Posługiwanie się rekwizytami.
-Dalcroze’a i umiejętność zastosowania tych ele-
mentów w pracy z dziećmi. 8. Kształtowanie ruchu według kierunku linii melo-
dycznej.
3. Umiejętność podporządkowania ruchu do poszcze-
gólnych rodzajów tempa: stałego, przyspieszeń 9. Odzwierciedlenie w ruchu rytmu, tempa, dynamiki
i zwolnień. Umiejętność realizacji ruchem różnych i artykulacji.
grup rytmicznych z taktowaniem i bez taktowania.
Umiejętność odtwarzania ruchem różnych rodza- 10. Prowadzenie ruchu w różnych płaszczyznach zgod-
jów metrum. Umiejętność pokazania za pomocą nie z czasem trwania dźwięku, motywem, frazą,
w.

ruchu innych elementów dzieła muzycznego (dy- zdaniem czy okresem muzycznym.
namika, melodyka).
11. Koordynacja różnych rodzajów ruchu bez muzyki
4. Biegła znajomość zagadnień metrorytmiki. Umie- i z muzyką.
jętność tworzenia ciągów rytmicznych ametrycz-
nych oraz rytmów w taktach prostych i złożonych 12. Komponowanie ruchu w przestrzeni.
z użyciem grup niemiarowych. Umiejętność two-
rzenia tematów polirytmicznych i polimetrycznych Osiągnięcia uczniów
oraz kanonów rytmicznych. Umiejętność tworze-
nia poprzedników i następników rytmicznych. 1. Umiejętność określania metrum i tempa słuchanej
muzyki.
ww

5. Umiejętność przenoszenia poszczególnych ele-


mentów dzieła muzycznego na ruch. Umiejętność 2. Umiejętność przekładania akcentów metrycznych
posługiwania się wyobraźnią muzyczno-ruchową na język ruchu.
przy improwizowaniu ruchem poszczególnych ele-
mentów dzieła muzycznego. 3. Umiejętność realizowania ruchem przebiegu ryt-
micznego:
6. Umiejętność koncentracji i samokontroli podczas 1) w ciszy;
pokazów interpretacji muzyczno-ruchowej. Umie-
jętność współdziałania w grupie i podporządkowa- 2) w czasie słuchania:
nia się zaleceniom prowadzącego. a) muzyki przebiegającej w realizowanym rytmie,
7. Umiejętność samodzielnej interpretacji muzyczno- b) muzyki przebiegającej w innym rytmie.
-ruchowej dzieła z literatury muzycznej (od muzyki
dawnej do współczesności) i zademonstrowania 4. Wykonywanie ruchem różnych tematów rytmicz-
jej z grupą. nych.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1176 — Poz. 70

5. Umiejętność konstruowania i improwizowania prze- 3. Opanowanie techniki gry, z uwzględnieniem nieza-


biegów rytmicznych. leżności rąk i palców na klawiaturze, umiejętności
grania wszystkimi sposobami artykulacji, umiejęt-

l
6. Przełożenie na język ruchu wyodrębnionego z utwo- ności posługiwania się prawym i lewym pedałem
ru muzycznego motywu, frazy, zdania czy okresu. (prostym-taktowym i synkopowanym), umiejęt-

v.p
7. Umiejętność określenia charakteru interpretowanej ność gry oktawowej i akordowej.
muzyki i odzwierciedlenia go w sposobie porusza-
4. Umiejętność frazowania i operowania wszystkimi
nia się.
sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki
i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja
Zespół rytmiki
zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu
zgodne z jego budową formalną.
Treści nauczania
1. Praca w zespole. 5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczy-
tania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowe-
2. Interpretacje ruchowe opracowywane przez nauczy- go grania a vista utworów o różnym stopniu trud-
cieli i uczniów. ności w różnym tempie, z uwzględnieniem po-
prawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej i z zacho-
3. Pogłębianie i utrwalanie umiejętności nabytych na waniem właściwej utworowi stylistyki.

.go
innych zajęciach ruchowych.
6. Umiejętność samodzielnego opracowania utworu
Osiągnięcia uczniów pod względem techniczno-wykonawczym (palco-
wanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, inter-
1. Umiejętność pracy w dużym zespole. Umiejętność
pretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad
współdziałania w grupie. Umiejętność podporząd-
utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opano-
kowania się solistom i realizowania poleceń prowa-
wanie pamięciowe utworu). Umiejętność świado-
dzących.
mego ćwiczenia i korekty własnych błędów.
2. Umiejętność opracowania interpretacji ruchowej
utworu muzycznego i zrealizowania tego opraco- 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania
wania z grupą koleżeńską. tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa-
nie się różnymi formami zapamiętywania. Przy-
3. Umiejętność zastosowania wiedzy nabytej na in- swojenie elementów obycia estradowego i poko-
nych zajęciach ruchowych przy realizacji poszcze- nywania tremy na scenie. Umiejętność dokonywa-
gólnych interpretacji. nia właściwej samooceny wykonania utworu.
rcl
Fortepian 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela
w różnych formach muzykowania zespołowego:
Treści nauczania na cztery ręce lub na dwa fortepiany, akompanio-
wanie.
1. Historia instrumentu, jego budowa.
9. Opanowanie literatury fortepianowej w następują-
2. Prawidłowy aparat gry. cym zakresie: etiudy dla prawej i lewej ręki, utwo-
3. Technika gry. ry polifoniczne, forma cykliczna (do wyboru: sona-
ta, sonatina, koncert, wariacje), akompaniamenty,
4. Interpretacja muzyczna z uwzględnieniem znajo- muzyka kameralna.
w.

mości kanonów stylu i formy muzycznej.


10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud uwzględniają-
5. Granie a vista. cych technikę palcową obu rąk, utworu polifonicz-
6. Samodzielna praca nad utworem. nego, sonaty, utworu dowolnego (do wyboru: ro-
mantyczny, neoromantyczny, współczesny), części
7. Opanowanie pamięciowe utworu. koncertu, artystyczne wykonanie utworu z literatu-
ry zawodowej.
8. Muzykowanie zespołowe.
9. Literatura muzyczna. Improwizacja fortepianowa
ww

10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego. Treści nauczania

Osiągnięcia uczniów 1. Materiał dźwiękowy: skale.

1. Umiejętność nazywania poszczególnych części for- 2. Sposoby kształtowania melodii.


tepianu. Znajomość zasad działania mechanizmu
młoteczkowego. Umiejętność konserwacji i czysz- 3. Sposoby kształtowania pozostałych elementów
czenia fortepianu. Znajomość historii instrumentu. dzieła muzycznego.

2. Opanowanie prawidłowej postawy, ułożenia rąk 4. Sposoby improwizowania w różnych stylach.


na klawiaturze, prawidłowego ułożenia nóg. Umie- 5. Improwizacja do przebiegów rytmicznych.
jętność prawidłowego wydobycia dźwięku w za-
leżności od rejestru i dynamiki. Umiejętność swo- 6. Opracowywanie piosenek i melodii ludowych.
bodnego i elastycznego sposobu wykorzystania
aparatu gry. 7. Realizacja ćwiczeń.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1177 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 4. Program i ćwiczenia na zakończenie etapu eduka-


cyjnego.
1. Umiejętność budowania skal: od prostych dwu-

l
dźwiękowych do skali dwunastostopniowej. Umie- Osiągnięcia uczniów
jętność tworzenia w tych skalach prostych melodii,
progresji i prostych przebiegów wertykalnych.

v.p
1. Umiejętność przyjęcia prawidłowej postawy ciała
2. Umiejętność improwizowania motywów dwu- i trzy- podczas śpiewu i prawidłowego oddychania.
częściowych oraz melodii o strukturze okresowej 2. Umiejętność stosowania „podparcia oddechowe-
(motyw, fraza, zdanie, okres). Umiejętność impro- go” i koordynacji słuchowo-głosowej wszystkich
wizowania symetrycznych i niesymetrycznych fraz narządów odpowiedzialnych za wydobycie dźwię-
i zdań muzycznych. Umiejętność improwizowania ku. Umiejętność prawidłowej artykulacji i frazowa-
od różnych dźwięków krótkich motywów. Umiejęt- nia w śpiewie. Umiejętność poprawnej intonacji.
ność grania progresji melodycznych. Znajomość zasad higieny głosu.
3. Umiejętność grania wszystkich rodzajów kadencji
w układzie skupionym i rozległym. Umiejętność 3. Umiejętność interpretowania treści piosenek w celu
harmonizowania gam majorowych, minorowych uzyskania u dzieci prawidłowej ich percepcji. Umie-
i chromatycznych. Umiejętność grania konstrukcji jętność dobierania odpowiednich ćwiczeń emisyj-
harmonicznych oraz modulacji (diatonicznych nych dla dzieci. Umiejętność poprawnego śpiewa-

.go
i chromatycznych). Umiejętność posługiwania się nia piosenek z własnym akompaniamentem. Umie-
innymi rodzajami wielogłosowości. Umiejętność jętność krytycznej oceny emisyjnej śpiewu. Umie-
improwizowania z nagłymi zmianami tempa i dyna- jętność podawania dzieciom wzoru do naśladowa-
miki oraz stopniowego przyspieszania, zwalniania, nia własnym głosem.
ściszania czy wzmacniania. Umiejętność improwi-
4. Poprawne wykonanie pieśni z dowolnego repertua-
zowania z możliwością zmiany rejestrów fortepia-
ru oraz piosenki z repertuaru przedszkolnego lub
nu, zmiany rodzaju artykulacji czy faktury. Umiejęt-
szkolnego z własnym akompaniamentem lub bez.
ność improwizowania miniatur o tematyce ilustra-
Przystępna dla dzieci interpretacja treści literackiej
cyjnej w różnej formie, w różnym nastroju i w róż-
wykonanej piosenki. Wykazanie się podstawowymi
nych gatunkach. Umiejętność improwizowania
wiadomościami z zakresu wiedzy o emisji głosu
form tanecznych, tworzenia akompaniamentów do
i metodyki pracy z głosem dziecka.
piosenek i struktur polifonicznych.
4. Umiejętność tworzenia swobodnej polifonii dwu- Metodyka nauczania rytmiki
rcl
głosowej wzorowanej na utworach J.S. Bacha oraz
barokowych form tanecznych (menuet, gawot). Treści nauczania
Umiejętność tworzenia krótkich form klasycznych,
romantycznych i współczesnych wzorowanych na 1. Współczesne koncepcje wychowania muzycznego.
twórczości czołowych kompozytorów danej epoki.
2. Wybrane zagadnienia z dydaktyki ogólnej.
5. Umiejętność improwizowania melodyczno-harmo-
nicznego różnych ciągów rytmicznych: jednorod- 3. Metodyka prowadzenia zajęć rytmiki w przedszko-
nych, ze zmianami wartości, z grupami regularnymi lu.
i nieregularnymi. Umiejętność improwizowania do
4. Prowadzenie rytmiki w placówkach wychowania
różnego rodzaju przemieszczania się w przestrzeni
pozaszkolnego.
w.

(marsz, bieg, podskoki). Umiejętność improwizowa-


nia do ćwiczeń oddechowych. Umiejętność wspo-
Osiągnięcia uczniów
magania improwizacją fortepianową improwizacji
ruchowej. 1. Znajomość metody rytmiki Emila Jaques’a-Dalcro-
6. Umiejętność opracowywania i improwizowania ze’a, Carla Orffa i Zoltana Kodálya. Umiejętność po-
piosenek i melodii ludowych. sługiwania się ćwiczeniami proponowanymi przez
tych metodyków. Umiejętność wykazania podo-
7. Improwizowanie na zadany temat rytmiczny z uży- bieństw i różnic w tych metodach.
ciem wszystkich poznanych środków. Przedstawie-
nie kilku skomponowanych form muzycznych. Im- 2. Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu
ww

prowizowanie na zadany wcześniej i samodzielnie procesu nauczania, umiejętność określania celów


przemyślany temat ilustracyjny. Improwizowanie dydaktyczno-wychowawczych i planowania pracy
podczas prowadzenia lekcji. dydaktycznej.

Emisja głosu 3. Umiejętność wdrożenia metody E. Jaques’a-Dalcro-


ze’a w pracy z dziećmi w przedszkolu. Umiejętność
Treści nauczania zorganizowania zajęć i ich korelacji z innymi zajęcia-
mi w przedszkolu. Umiejętność realizacji programu
1. Podstawowe pojęcia wokalne, anatomia i fizjologia zajęć w zależności od poszczególnych grup wieko-
aparatu głosowego. wych. Znajomość zasad higieny i bezpiecznego pro-
2. Opanowanie poprawnego śpiewu. wadzenia zajęć. Umiejętność prawidłowego zorga-
nizowania procesu dydaktycznego i odpowiednie-
3. Wokalny słuch funkcjonalny, eksponowanie i inter- go, uzasadnionego metodycznie wprowadzania
pretowanie treści muzycznej i literackiej opracowy- poszczególnych elementów programu. Umiejęt-
wanych piosenek i pieśni. ność prowadzenia zajęć w sposób atrakcyjny i cie-
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1178 — Poz. 70

kawy, z dużą ilością elementów zabawy. Umiejęt- 15. Dziedziny zainteresowań i płaszczyzny badań psy-
ność właściwego doboru materiału pod kątem moż- chologii muzyki. Psychologiczne aspekty naucza-
liwości i umiejętności dzieci. nia muzyki i charakterystyka form muzycznej ak-

l
tywności (tworzenie, wykonywanie, słuchanie —
4. Świadomość specyfiki zajęć prowadzonych w pla- percepcja muzyki) człowieka.

v.p
cówkach wychowania pozaszkolnego. Umiejętność
dobrania właściwego materiału, odpowiedniego do 16. Zdolności muzyczne — talent muzyczny. Poglądy,
poziomu i zainteresowań dzieci. metody badań, stymulacja rozwoju.

Psychologia 17. Specjalne funkcje muzyki w życiu jednostki i zbio-


rowości.
Treści nauczania
Osiągnięcia uczniów
1. Psychologia jako nauka. Rys historyczny. Teorie,
prądy, kierunki. Przedmiot badań psychologii 1. Opanowanie podstawowego zasobu pojęć, nazw
współczesnej. Człowiek — jego zachowania. i terminów z naukowego języka psychologii.

2. Metody badań i diagnostyki psychologicznej. 2. Uzyskanie orientacji w całokształcie naukowego do-


Struktura psychologii jako nauki. Psychologia teo- robku psychologii.

.go
retyczna i stosowana.
3. Opanowanie podstawowego zasobu wiedzy psy-
3. Neurofizjologiczne podłoże życia psychicznego. chologicznej umożliwiającego rozumienie drugiego
Budowa i funkcjonowanie układu nerwowego. Dy- człowieka oraz uczestniczenie w procesie kształto-
namika procesów nerwowych. wania jego osobowości.

4. Rozwój psychiki w filogenezie. Człowiek jako istota 4. Rozumienie i swobodne posługiwanie się podsta-
świadoma. wowymi pojęciami i językiem psychologii (szcze-
gólnie psychologii rozwojowej, wychowawczej,
5. Regulacja wzajemnego stosunku człowieka z oto- społecznej oraz psychologii muzyki) do opisu i wy-
czeniem jako podstawowy problem psychologii. jaśniania ludzkich zachowań.
Fizjologiczne i psychologiczne mechanizmy regu-
lacji. Metabolizm energetyczny i metabolizm infor- 5. Znajomość metod badań psychologicznych i umie-
macyjny. Człowiek jako układ informacyjny. Pod- jętność posługiwania się nimi w zdobywaniu wie-
rcl
stawowe formy i rodzaje ludzkiej aktywności. dzy o drugim człowieku.

6. Orientacja w otoczeniu — czynności poznawcze. 6. Umiejętność określania psychologicznych aspek-


Myślenie i mowa. Istota. Podstawowe operacje. tów aktywności muzycznej człowieka.
Strategie poznawcze. Inteligencja i uczenie się.
Podstawy pomiaru psychologicznego. Podstawo- Pedagogika
we pojęcia prawne.
Treści nauczania
7. Pamięć. Procesy pamięciowe, rodzaje, cechy i typy
pamięci. Uwaga. 1. Pedagogika jako nauka (w krótkim rysie historycz-
nym oraz w ujęciu metodologicznym).
w.

8. Uczucia i ich podłoże neurofizjologiczne. Uczenie


się uczuć. Inteligencja emocjonalna. 2. Działy pedagogiki — system nauk o wychowaniu.

9. Pobudki ludzkiego działania. Motywacja. Potrze- 3. Zadania i zakres kompetencyjny pedagogiki. Funk-
by. cje.

10. Osobowość, jej struktura i funkcje. Niektóre teorie 4. Podstawowe pojęcia — zakres terminologiczny pe-
osobowości. Cechy osobowości, różnice indywi- dagogiki.
dualne, styl poznawczy.
5. Wychowanie — definicja minimalna i definicje re-
11. Ontogenetyczny rozwój człowieka. Czynniki roz- alne. Wychowanie jako kształtowanie osobowości
ww

woju. Mechanizmy i prawa rozwoju. Stadia rozwo- — czynniki determinujące rozwój osobowości.
ju.
6. Środowisko wychowawcze naturalne:
12. Rozwój dziecka: somatyczny, ruchowy; rozwój pro-
cesów sensorycznych i percepcyjnych, rozwój wy- 1) rodzina jako grupa społeczna, jej zadania i funk-
obraźni i pamięci, rozwój mowy, rozwój czynności cje; organizacja i atmosfera życia w rodzinie, ro-
myślenia, rozwój emocjonalny i społeczno-moral- dzaje więzi, postawy rodzicielskie, kultura peda-
ny, rozwój osobowości. gogiczna rodziców;
2) grupa rówieśnicza a rozwój społeczny dziecka.
13. Środowisko i jego wpływ na wychowanie człowie-
ka. 7. Środowisko wychowawcze intencjonalne:
14. Psychologiczne problemy uczenia się, nauczania 1) szkoła i jej miejsce w społeczeństwie, system
i wychowania. Psychologiczna analiza niepowo- oświaty, zadania szkoły, składniki środowiska
dzeń szkolnych uczniów. szkolnego, współpraca szkoły i rodziców;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1179 — Poz. 70

2) przedszkole, zadania opiekuńczo-wychowawcze, Osiągnięcia uczniów


działy wychowania przedszkolnego, metody
i formy pracy, rola i zadania nauczyciela muzyki 1. Praktyczne opanowanie zasad projektowania i kon-

l
(umuzykalnienia) i rytmiki. struowania instrumentów lutniczych. Umiejętność
rysowania modelu korpusu rezonansowego, szyjki
i podstawki. Umiejętność rysowania akcesoriów do

v.p
8. Proces nauczania. Dydaktyka jako teoria nauczania
i uczenia się. Nauczanie jako kierowanie uczeniem instrumentów smyczkowych.
się. Proces dydaktyczny jako proces poznania. 2. Umiejętność rozpoznawania gatunków drewna uży-
Struktura procesu dydaktycznego. Zasady naucza- wanego do budowy instrumentów lutniczych.
nia. Formy organizacyjne nauczania. Struktura Umiejętność oceny własności fizycznych i akustycz-
i typy lekcji. Metody nauczania. nych drewna. Umiejętność sposobu wstępnej ob-
9. Nauczanie a kształcenie (ogólne, specjalistyczne), róbki drewna.
samokształcenie, kształcenie ustawiczne. Klasa 3. Umiejętność rozpoznania narzędzi używanych do
szkolna jako zespół wychowawczy. budowy instrumentów, ich nazwy, właściwości
i przeznaczenia. Umiejętność ostrzenia narzędzi lut-
10. Proces wychowania. Teoria wychowania jako na- niczych. Znajomość zasad bezpiecznego używania
uka o wychowaniu. Ideał i cele wychowania. Dzie- narzędzi lutniczych.
dziny wychowania. Wychowanie jako kształtowa-

.go
nie systemu wartości i postaw ideowych, społecz- 4. Umiejętność rozpoznawania i przygotowania mate-
nych, interpersonalnych i intrapersonalnych. Wy- riału na płyty rezonansowe, boczki i główkę. Znajo-
chowanie w placówkach oświaty pozaszkolnej. mość zasad wykonania formy do budowy instru-
Andragogika. Nauczyciel — wychowawca jako mentu smyczkowego. Umiejętność wykonania
„opiekun spolegliwy”. Deontologia zawodu na- boczków i modelowania sklepień płyt rezonanso-
uczyciela. wych. Umiejętność wykonania i założenia pozosta-
łych elementów instrumentu: belki basowej, otwo-
Osiągnięcia uczniów rów rezonansowych, szyjki. Umiejętność wykonania
instrumentów według cech stylistycznych znanych
1. Opanowanie podstawowego zasobu nazw, pojęć, szkół lutniczych.
terminów z języka naukowego pedagogiki.
5. Umiejętność rozpoznawania różnych rodzajów la-
2. Zapamiętanie, zrozumienie i swobodne posługiwa- kierów lutniczych i ich składu. Umiejętność wyko-
nie się wiedzą o wychowaniu. nania lakieru według określonych receptur. Umie-
rcl
jętność prawidłowego lakierowania instrumentów.
3. Umiejętność opisu, analizy i wyjaśniania procesów
wychowawczych. 6. Umiejętność wykonania dokumentacji teoretycznej
instrumentu historycznego. Umiejętność praktycz-
4. Posługiwanie się wiedzą pedagogiczną w projekto- nego wykonania elementów (do rekonstrukcji) lub
waniu, realizacji i ocenianiu działań pedagogicz- całego instrumentu z grupy viol da gamba, viol da
nych. braccio, violino piccolo, lir da braccio i innych.
Umiejętność zastosowania w budowanych instru-
5. Zainteresowanie samodoskonaleniem się, nowa- mentach historycznych elementów zdobionych in-
torstwem i twórczością w pracy pedagogicznej. krustacją, intarsją, rzeźbą lub ażurem.
6. Posługiwanie się wiedzą pedagogiczną w podejmo- 7. Poprawne wykonanie instrumentu smyczkowego.
w.

waniu działań wychowawczych.


Skrzypce lub inny instrument lutniczy
7. Umiejętność rozumienia siebie i innych oraz podno-
szenie poziomu i obszaru społecznego funkcjono- Treści nauczania
wania nauczyciela.
1. Historia instrumentu, jego budowa, obsługa i kon-
D. SPECJALNOŚĆ — LUTNIK serwacja oraz podstawy samodzielnego strojenia.

Lutnictwo 2. Podstawy prawidłowego aparatu gry.


3. Wybrane elementy techniki gry.
ww

Treści nauczania
4. Podstawy interpretacji muzycznej.
1. Model instrumentu lutniczego.
5. Zasady notacji właściwej dla danego instrumentu
2. Drewno rezonansowe. oraz techniki czytania a vista.
3. Narzędzia lutnicze. 6. Samodzielna praca nad utworem.
4. Zasady budowy instrumentu lutniczego (smyczko- 7. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym
wego). utworu.
5. Lakiery lutnicze. 8. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, do-
brana przez nauczyciela w zależności od możliwości
6. Budowa instrumentów historycznych. i preferencji ucznia.
7. Budowa instrumentu smyczkowego. 9. Program na zakończenie etapu edukacyjnego.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1180 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 2. Rozpoznawanie i notacja struktur metrorytmicznych.


1. Umiejętność nazywania poszczególnych części in- 3. Czytanie nut głosem.

l
strumentu i smyczka oraz poznanie roli poszczegól-
nych elementów instrumentu i smyczka w procesie 4. Zapisywanie dyktand.
powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszcze-

v.p
nia i konserwacji skrzypiec i smyczka oraz podsta- 5. Analiza słuchowa przykładów z literatury muzycz-
wowych wiadomości z historii powstania instru- nej.
mentu. Umiejętność samodzielnego strojenia in-
strumentu. 6. Kształcenie pamięci i wyobraźni muzycznej.

2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego Osiągnięcia uczniów


trzymania skrzypiec i smyczka, prawidłowego uło-
żenia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia 1. Umiejętność rozpoznawania, określania, nazywa-
dźwięku z zachowaniem swobodnego aparatu gry. nia, zapisywania:
3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnie- 1) interwałów prostych i złożonych (także urytmizo-
niem umiejętności gry całym smyczkiem i poszcze- wanych);
gólnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażo-
letów, umiejętności prawidłowego układu prawej 2) wszystkich postaci trójdźwięków i czterodźwię-

.go
i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach, ków w układzie 3- i 4-głosowym, skupionym i roz-
realizacji podstawowych ozdobników i wibracji. ległym;

4. Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowa- 3) gam majorowych i minorowych we wszystkich


ną barwą i sposobami artykulacji. Interpretowanie odmianach oraz pozostałych skal muzycznych.
utworu zgodne z jego budową formalną i charakte-
rem epoki. Umiejętność posługiwania się dynamiką 2. Umiejętność rozpoznawania, określania, nazywa-
i agogiką. Rozumienie pojęć muzycznych, samo- nia, zapisywania struktur rytmicznych 1- i 2-głoso-
dzielne odnajdowanie środków wyrazu i określanie wych, zawierających różnego rodzaju grupy ryt-
charakteru utworu. Indywidualna interpretacja miczne (także niemiarowe).
utworu.
3. Umiejętność czytania (w tym a vista):
5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielne-
1) jednogłosowych przebiegów melodycznych to-
go i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego.
Umiejętność prawidłowego czytania a vista łatwych nalnych i w tonalności rozszerzonej;
rcl
utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem po- 2) melodii z jednoczesnym graniem na fortepianie
prawnej intonacji i precyzji rytmicznej. innych głosów struktury wielogłosowej;
6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego 3) melodii atonalnych;
utworu pod względem techniczno-wykonawczym
(palcowanie, smyczkowanie, interpretacja itp.). 4) melodii zapisanych w różnych kluczach;
Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (po-
5) realizacji melodycznej przebiegów rytmicznych.
konywanie trudnych miejsc, opanowanie pamięcio-
we utworu itp.). Umiejętność świadomego ćwicze- 4. Umiejętność zapisywania dyktand:
nia i korekty własnych błędów.
1) jednogłosowych, pamięciowych, tonalnych i w to-
w.

7. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywa- nalności rozszerzonej;


nia. Umiejętność dokonywania właściwej samooce-
ny wykonania utworu. 2) polifonicznych lub polifonizujących 2-głoso-
wych;
8. Opanowanie literatury skrzypcowej w następują-
cym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce 3) harmonicznych (z określeniem funkcji harmonicz-
technicznej, utwory na skrzypce z akompaniamen- nych);
tem (od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do
wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje), 4) rytmicznych 1- i 2-głosowych.
utwory kameralne (duet lub trio).
5. Umiejętność postrzegania charakterystycznych
ww

9. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej cech melodyki, harmoniki i metrorytmiki w przykła-
problematyce technicznej, w tym jednej dwudźwię- dach z literatury muzycznej.
kowej, jednego utworu solowego z akompaniamen-
tem z pamięci, części pierwszej lub drugiej i trzeciej 6. Umiejętność zapamiętywania prostych i złożonych
koncertu, dwóch kontrastujących części sonaty. struktur melodycznych, harmonicznych i rytmicz-
nych poprzez uaktywnianie pamięci słuchowej,
OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE WSPÓLNE wzrokowej i manualnej ucznia, co daje podstawy do
DLA WSZYSTKICH SPECJALNOŚCI wszechstronnej percepcji dzieła muzycznego.

Kształcenie słuchu Zasady muzyki

Treści nauczania Treści nauczania

1. Rozpoznawanie słuchowe interwałów, akordów, 1. Cechy materiału dźwiękowego i elementy notacji


gam i skal. muzycznej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1181 — Poz. 70

2. Skale: Osiągnięcia uczniów


1) systemu dur-moll;
1. Umiejętność budowania i łączenia trójdźwięków

l
2) modalne; triady w stosunku kwinty i sekundy bez przewrotu
3) pozostałe. i w przewrotach (drogą najbliższą i swobodnie).

v.p
Umiejętność określania i łączenia trójdźwięków po-
3. Metrorytmika. bocznych. Umiejętność budowania i łączenia domi-
nanty septymowej i nonowej (także w tonalności
4. Interwały i akordy. rozszerzonej). Umiejętność budowania i łączenia
trójdźwięków z dodaną sekstą i innych akordów
5. Agogika, dynamika, artykulacja.
septymowych i nonowych.
6. Podstawowe elementy muzyki.
2. Umiejętność tworzenia konstrukcji harmonicznych
Osiągnięcia uczniów (ośmiotaktów) z użyciem każdego rodzaju pozna-
nych akordów według podanego sopranu, basu cyf-
1. Umiejętność zdefiniowania podstawowych cech rowanego lub funkcji harmonicznych.
dźwięku, zasad pisowni muzycznej (pięciolinia, klu-
cze, nazwy oktaw i inne), sposobów zapisywania 3. Umiejętność posługiwania się różnymi rodzajami
dźwięków obcych (w tym pozaakordowych i altero-

.go
nut i pauz.
wanych). Znajomość akordu chopinowskiego i akor-
2. Umiejętność definiowania określeń: skala, gama, du tristanowskiego. Umiejętność zastosowania
tonacja, budowy skal systemu dur-moll we wszyst- figuracji w konstrukcji harmonicznej.
kich odmianach, pokrewieństwa tonacji i koła kwin-
towego. Umiejętność definiowania i budowania 4. Umiejętność modulowania za pomocą modulacji
skali pentatonicznej, skal starogreckich, średnio- diatonicznej, chromatycznej i enharmonicznej (przez
wiecznych, skali całotonowej, chromatycznej, cy- czterodźwięk zmniejszony), tak w formie zapisanej
gańskiej i góralskiej. Umiejętność budowania trój- konstrukcji harmonicznej, jak i praktycznie.
dźwięków (w tym trójdźwięków triady), czterodźwię-
ków i pięciodźwięków oraz rozwiązywania D7. 5. Umiejętność analizy harmonicznej utworów z okre-
su baroku, klasycyzmu i romantyzmu z uwzględnie-
3. Umiejętność definiowania podstawowych pojęć niem zastosowanej w nich figuracji.
metrorytmicznych. Umiejętność określania podzia-
łu wartości rytmicznych (dwójkowego i trójkowego 6. Umiejętność tworzenia konstrukcji harmonicznej
rcl
i innych). Umiejętność grupowania wartości ryt- w innych niż chóralna rodzajach faktury (fortepia-
micznych w różnego rodzaju taktach. nowa, smyczkowa, dęta i inne).
4. Umiejętność budowania interwałów do dwóch
7. Umiejętność orientacji w podstawowych kierun-
oktaw. Umiejętność określania położenia interwa-
kach i środkach nietonalnej harmonii XX wieku.
łów w gamach. Umiejętność budowania i rozwią-
zywania interwałów charakterystycznych i określa-
nia ich miejsca we wszystkich odmianach gam sy- Literatura muzyczna
stemu dur-moll. Umiejętność budowy trójdźwię-
ków, czterodźwięków i pięciodźwięków. Umiejęt- Treści nauczania
ność określania przewrotów trójdźwięków i cztero-
w.

1. Utwory reprezentatywne dla:


dźwięków.
1) kolejnych epok;
5. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu agogiki,
dynamiki i artykulacji. Umiejętność określania i de- 2) czołowych kompozytorów;
finiowania podstawowych ozdobników.
3) głównych form, gatunków i stylów muzycznych.
6. Umiejętność definiowania podstawowych elemen-
tów muzyki w oparciu o poznany materiał. 2. Elementy muzyki, faktury muzyczne, elementy
i sposoby kształtowania formy muzycznej.
Harmonia 3. Instrumenty muzyczne, głosy ludzkie, rodzaje ze-
ww

społów muzycznych i ich zastosowania w praktyce


Treści nauczania
wykonawczej różnych epok.
1. Akordyka.
4. Cechy polskiej muzyki ludowej. Muzyka ludowa
2. Konstrukcje harmoniczne. w twórczości artystycznej.
3. Dźwięki obce i figuracja. 5. Funkcje muzyki.
4. Modulacja. 6. Chronologia dziejów muzyki.
5. Analiza harmoniczna.
Osiągnięcia uczniów
6. Faktura instrumentalna.
1. Znajomość i rozpoznawanie wybranych utworów
7. Tendencje przezwyciężania systemu dur-moll muzycznych, określanie ich przynależności do stylu
i kształtowania się harmoniki atonalnej. epoki historycznej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1182 — Poz. 70

2. Umiejętność rozpoznawania i określania: 7) podstawowe gatunki i formy muzyczne;


1) elementów muzyki, faktury, środków wyrazu, 8) treść i znaczenie w muzyce: ilustracyjność i pro-

l
sposobów kształtowania dzieła muzycznego; gramowość;
2) charakterystycznych cech podstawowych form 9) twórczość wybranych kompozytorów reprezen-

v.p
i gatunków muzyki wokalnej, instrumentalnej tatywnych dla epoki, stylu, ośrodka, z odniesie-
i wokalno-instrumentalnej; niem do biografii;
3) aparatu wykonawczego. 10) podstawowe notacje muzyczne;
3. Znajomość i rozpoznawanie instrumentów muzycz- 11) wielcy wykonawcy.
nych.
4. Analiza źródeł nutowych, dźwiękowych, ikonogra-
4. Przyswojenie podstawowych wiadomości o pieś- ficznych i tekstów o muzyce.
niach, tańcach, instrumentach i zespołach, zwycza-
jach i obrzędach w polskiej kulturze ludowej oraz Osiągnięcia uczniów
o stylizacjach muzyki ludowej w twórczości arty-
stycznej. 1. Znajomość terminów i pojęć z zakresu wiedzy o mu-
zyce i poprawne ich stosowanie do opisu i analizy

.go
5. Znajomość różnorodnych funkcji muzyki. zjawisk historycznych.
6. Znajomość chronologii dziejów muzyki. Umiejęt- 2. Łączenie wiedzy z historii muzyki z wiedzą o kultu-
ność określania charakterystycznych cech stylu his- rze.
torycznego.
3. Chronologiczne porządkowanie:
Historia muzyki
1) faktów, dzieł, twórców;
Poziom podstawowy 2) szkół kompozytorskich, ugrupowań artystycz-
nych, okresów i epok historii muzyki;
Treści nauczania
3) języka dźwiękowego, technik kompozytorskich,
1. Terminy i pojęcia niezbędne do opisu, analizy i in- stylów muzycznych.
terpretacji historii muzyki.
rcl
4. Prezentowanie znajomości:
2. Chronologia epok, szkół kompozytorskich, ośrod-
ków artystycznych, stylów, postaci w muzyce: 1) wybranych dzieł muzycznych, biografii i twórczo-
ści kompozytorów, szkół kompozytorskich i ugru-
1) starożytnej Grecji; powań artystycznych;
2) średniowiecza; 2) właściwych dla różnych epok: form i gatunków
3) renesansu; muzycznych, technik kompozytorskich, stylów
muzycznych i praktyk wykonawczych.
4) baroku;
5. Samodzielne rozwiązywanie zadań w oparciu o za-
5) klasycyzmu;
w.

pis nutowy, nagrania muzyczne, źródła ikonogra-


6) XIX wieku (romantyzmu i neoromantyzmu); ficzne, podręczniki.

7) współczesnej. Poziom rozszerzony


3. Zagadnienia szczegółowe realizowane w odniesie- Treści nauczania
niu do wskazanych wyżej epok:
1. Terminy i pojęcia niezbędne do opisu, analizy i in-
1) ramy czasowe epok, okresów i stylów w muzyce;
terpretacji historii muzyki.
2) kultura muzyczna epoki z odniesieniem do innych
ww

dziedzin sztuki; 2. Chronologia epok, szkół kompozytorskich, ośrod-


ków artystycznych, stylów, postaci w muzyce:
3) cechy stylu muzycznego:
1) starożytnej Grecji i innych wybranych kultur sta-
a) historycznego, rożytnych;
b) lokalnego, narodowego,
2) średniowiecza;
c) indywidualnego;
3) renesansu;
4) praktyka wykonawcza: instrumenty, głosy ludz-
kie, rodzaje zespołów muzycznych; 4) baroku;
5) język dźwiękowy: skale, melodyka, harmonika, 5) klasycyzmu;
metrorytmika, kolorystyka, faktura;
6) XIX wieku (romantyzmu i neoromantyzmu);
6) techniki kompozytorskie, sposoby kształtowania
formy; 7) współczesnej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1183 — Poz. 70

3. Zagadnienia szczegółowe realizowane w odniesie- 2) właściwych dla różnych epok: form i gatunków
niu do wskazanych wyżej epok: muzycznych, technik kompozytorskich, stylów
muzycznych i praktyk wykonawczych;

l
1) ramy czasowe epok, okresów i stylów w muzy-
ce, historyczne i kulturowe determinanty cezur 3) procesów (ciągłości, przeobrażeń, rozwoju, zani-
periodyzacyjnych epok, okresów i stylów w mu- ku, afiliacji) występujących w muzyce kolejnych

v.p
zyce; epok.
2) kultura muzyczna epoki z odniesieniem do in- 5. Samodzielne rozwiązywanie zadań oraz formuło-
nych dziedzin sztuki oraz wydarzeń politycznych wanie sądów i ocen zjawisk i procesów występują-
i społecznych; cych w muzyce i kulturze muzycznej w oparciu o za-
pis nutowy, nagrania muzyczne, źródła tekstowe
3) cechy stylu muzycznego:
i ikonograficzne, encyklopedie, podręczniki, litera-
a) historycznego, turę przedmiotu i medialne źródła informacji.
b) lokalnego, narodowego,
Formy muzyczne
c) indywidualnego,
d) funkcjonalnego (np. styl teatralny, kościelny), Treści nauczania
e) wykonawczego,

.go
1. Formy i gatunki muzyczne. Sposoby klasyfikacji.
f) stylizacja;
2. Elementy muzyki, elementy formy muzycznej i ich
4) praktyka wykonawcza: instrumenty, głosy ludz- współdziałanie w tworzeniu struktur, faktury, ener-
kie, rodzaje zespołów muzycznych, sposoby ich getyki i wyrazowości dzieła muzycznego.
stosowania w gatunkach i stylach muzycznych;
3. Sposoby kształtowania formy właściwe dla stylów
5) język dźwiękowy: skale, melodyka, harmonika, historycznych i technik kompozytorskich.
metrorytmika, kolorystyka, faktura;
4. Jednoczęściowe formy muzyki instrumentalnej
6) techniki kompozytorskie, sposoby kształtowania i wokalno-instrumentalnej.
formy;
5. Cykliczne formy muzyki instrumentalnej (i wokalno-
7) podstawowe gatunki i formy muzyczne, ich ge-
-instrumentalnej — do uznania nauczyciela).
neza, przeobrażenia i funkcje;
rcl
8) treść i znaczenie w muzyce: ilustracyjność i pro- Osiągnięcia uczniów
gramowość, retoryka, symbolika;
1. Znajomość pojęć i terminów z zakresu wiedzy o for-
9) twórczość, biografia i recepcja dzieł wybranych mie muzycznej.
kompozytorów reprezentatywnych dla epoki,
stylu, ośrodka; 2. Właściwe stosowanie aparatu pojęciowego do roz-
poznawania, analizowania (omawiania i opisywa-
10) rodzaje zapisu muzyki; nia) formy utworów instrumentalnych i wokalno-
11) wielcy wykonawcy i teoretycy muzyki. -instrumentalnych, w tym:
1) formy repryzowej;
4. Analiza źródeł nutowych, dźwiękowych, ikonogra-
w.

ficznych i tekstów o muzyce w kontekście stylistycz- 2) stylizowanych tańców;


nym i historycznym.
3) ronda;
Osiągnięcia uczniów 4) form figuracyjnych (preludium, wariacje);
1. Znajomość terminów i pojęć z zakresu wiedzy o mu- 5) formy sonatowej;
zyce i poprawne ich stosowanie do opisu i analizy
zjawisk historycznych. 6) fugi;
7) pieśni na głos z akompaniamentem;
2. Łączenie wiedzy z historii muzyki z wiedzą o kultu-
ww

rze, wydarzeniach politycznych i społecznych. 8) cyklu sonatowego;

3. Chronologiczne porządkowanie: 9) cyklu suitowego.

1) faktów, dzieł, twórców; 3. Umiejętność określania w analizowanych utworach:


faktury muzycznej, sposobów kształtowania formy,
2) szkół kompozytorskich, ugrupowań artystycz- środków techniki kompozytorskiej i cech stylu.
nych, okresów i epok historii muzyki;
3) języka dźwiękowego, technik kompozytorskich, Chór
stylów muzycznych.
Treści nauczania
4. Prezentowanie znajomości:
1. Rozwijanie umiejętności artystycznego wykonaw-
1) wybranych dzieł muzycznych, biografii i twórczo- stwa muzyki chóralnej, poczucia estetyki oraz wraż-
ści kompozytorów, szkół kompozytorskich i ugru- liwości na jakość i barwę dźwięku. Rozwijanie zami-
powań artystycznych; łowania do zespołowego śpiewania.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1184 — Poz. 70

2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. Kształto- 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. Kształto-
wanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpo- wanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpo-
wiedzialności. wiedzialności.

l
3. Rozszerzanie znajomości repertuaru chóralnego. 3. Zapoznanie uczniów z repertuarem orkiestrowym

v.p
o różnym stopniu trudności.
4. Prawidłowa emisja głosu, intonacja i dykcja. Rozwi-
janie techniki wokalnej. 4. Rozwijanie umiejętności gry zespołowej (zróżnico-
wanie dynamiczne, puls rytmiczny, reagowanie na
Osiągnięcia uczniów zmiany i uwagi, właściwe odczytanie tekstu i reali-
zacja ozdobników, praca nad zestrojeniem, aktyw-
1. Wzrost umiejętności śpiewu zespołowego. Wrażli- ność wykonawcza).
wość na wartości artystyczne. Umiejętność natural-
nego frazowania i świadomego wyzwalania osobi- Osiągnięcia uczniów
stej ekspresji.
1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez
2. Umiejętność współpracy i wzajemnego słyszenia zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych
się oraz korekty intonacji. Umiejętność właściwego problemów, jakie występują w solowej grze na in-
reagowania na gesty dyrygenta. Umiejętność pracy strumencie. Aktywność wykonawcza i zaangażowa-

.go
w grupie i właściwa postawa. nie.
3. Pogłębienie znajomości literatury chóralnej z róż- 2. Umiejętność współpracy z członkami własnej grupy
nych epok, stylów i gatunków muzycznych. instrumentalnej i umiejętność słyszenia innych.
Umiejętność właściwego reagowania na gesty dy-
4. Umiejętność prawidłowego śpiewania oraz kontro- rygenta. Umiejętność i właściwe nawyki pracy
lowania jakości wydobywanego dźwięku. Umiejęt- w grupie. Współdziałanie w ustaleniach dotyczą-
ność poprawnej emisji głosu. cych zestrojenia, oddechów, palcowania, smyczko-
wania.
Orkiestra
3. Pogłębienie znajomości literatury orkiestrowej
Treści nauczania z różnych epok, stylów i gatunków muzycznych.
1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów, na- 4. Umiejętność prawidłowego grania w zespole oraz
bywanych na indywidualnych lekcjach gry na in- kontrolowania jakości wydobywanego dźwięku.
rcl
strumencie. Rozwijanie zamiłowania do zespołowe- Umiejętność pracy nad intonacją w ramach po-
go muzykowania. szczególnych sekcji i całej orkiestry.

Załącznik nr 6

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE PLASTYK


w.

I. Opis kształcenia H. Formy użytkowe:

Kształcenie w zawodzie plastyk odbywa się w szko- a) artystyczny druk sitowy,


łach plastycznych w specjalnościach:
b) ceramika,
A. Fotografia.
c) dekorowanie wnętrz,
B. Marketing dzieł sztuki.
d) jubilerstwo,
C. Reklama wizualna.
ww

e) lutnictwo,
D. Techniki graficzne.
f) meblarstwo,
E. Techniki rzeźbiarskie.
g) metaloplastyka,
F. Techniki renowacyjne:
h) projektowanie zabawek,
a) renowacja elementów architektury,
i) snycerstwo,
b) renowacja mebli i wyrobów snycerskich,
c) renowacja witraży. j) szkło artystyczne i witraż,
k) techniki malarskie i pozłotnicze,
G. Techniki scenograficzne:
a) charakteryzacja i stylizacja, l) tkanina artystyczna,
b) modelatorstwo i dekoratorstwo. m) wyroby unikatowe.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1185 — Poz. 70

II. Cele nauczania 2) profesjonalnie korzystać z wiedzy oraz umiejętno-


ści warsztatowych w zakresie kształconych dzie-
1. Przygotowanie do statusu odbiorcy i twórcy dzie- dzin sztuk plastycznych, w szczególności rysunku

l
dzictwa kulturowego. i malarstwa oraz nauczanej specjalności zawodo-
2. Wyposażenie uczniów w wiedzę oraz umiejętności wej (sztuki stosowanej) przy realizowaniu projek-

v.p
manualne i warsztatowe w zakresie kształconych tów;
dziedzin sztuk plastycznych. 3) posiadać znajomość terminów i pojęć z zakresu
3. Rozbudzanie twórczej i refleksyjnej postawy wo- sztuk pięknych i technik sztuk plastycznych oraz
bec siebie i świata, wartości estetycznych, etycz- profesjonalnie korzystać z wiedzy z różnych źródeł,
nych i innych. w tym najnowszych (m.in. z Internetu);

4. Pobudzanie aktywności intelektualnej, kształtowa- 4) biegle czytać i sporządzać dokumentację projek-


nie postaw kreatywnych, zainteresowań i zamiło- tową i wykonawczą (realizacyjną) w zakresie wy-
wań w tworzeniu szeroko pojmowanej kultury pla- uczonych dziedzin sztuk plastycznych;
stycznej. 5) profesjonalnie stosować w praktyce zasady tech-
5. Rozwijanie inwencji, wyobraźni i wrażliwości pla- niczne i technologiczne związane z wykonywa-
stycznej uczniów poprzez własną aktywność twór- niem zawodu plastyka wyuczonych specjalności

.go
czą oraz poznawanie najwybitniejszych osiągnięć (sztuki stosowanej);
sztuki. 6) umiejętnie i racjonalnie organizować własny war-
6. Wyrabianie umiejętności wnikliwej i wrażliwej ob- sztat pracy, współpracować w grupie (zespole)
serwacji natury. pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za całość
realizowanego projektu;
7. Kształtowanie umiejętności interpretowania, war-
tościowania oraz świadomego korzystania z szero- 7) profesjonalnie korzystać z różnych źródeł informa-
ko pojętych zjawisk z zakresu sztuki. cji technicznej i technologicznej oraz z zakresu kry-
tyki i historii sztuki;
8. Pogłębienie zainteresowań uczniów poprzez po-
szukiwanie wiedzy, zdobywanie doświadczeń, 8) przestrzegać przepisów prawa z zakresu bezpie-
działania innowacyjne i eksperymentalne. czeństwa i higieny pracy oraz posiadać elementar-
ną wiedzę z zakresu regulacji prawnych związa-
9. Stwarzanie warunków dla twórczego rozwoju oraz nych z ochroną dziedzictwa kulturowego i prawa
rcl
indywidualnej artykulacji plastycznej osobowości autorskiego;
ucznia, do integrowania wiedzy plastycznej zdoby-
wanej na wszystkich przedmiotach artystycznych. 9) posiadać umiejętność chronologicznego przeglą-
du dziejów sztuki i dokonywania charakterystyki
10. Kształtowanie wrażliwości na świat i ludzi w opar- poszczególnych epok, stylów i kierunków, a także
ciu o ogólnoludzkie wartości moralne, etyczne dokonania analizy cech twórczości wybitnych ar-
i estetyczne zawarte w dziełach sztuki. tystów, w szczególności współczesnych;
11. Rozwijanie sprawności i umiejętności poprzez sto- 10) umiejętnie dokonywać analizy strukturalnej, for-
sowanie uniwersalnych metod posługiwania się malnej, artystycznej i estetycznej dzieł sztuki —
środkami artystycznymi i technologicznymi. w tym własnych — pod względem stylu, gatunku,
w.

materii itp.;
12. Systematyczne ukazywanie kultury i tradycji jako
podstawy ciągłości sztuki światowej i narodowej 11) umiejętnie formułować sądy, opinie i oceny
oraz czynnika ich twórczych przemian. w oparciu o własne kryteria wartości artystycz-
nych;
13. Ukazywanie uczniom różnych funkcji sztuki —
estetycznej, poznawczej, użytkowej, emocjonalno- 12) profesjonalnie prezentować i konfrontować włas-
-terapeutycznej, religijnej. ne poglądy i dokonania twórcze oraz umiejętnie je
dokumentować;
14. Inspirowanie uczniów do aktywności twórczej,
udziału w różnych formach konfrontacji artystycz- 13) aktywnie uczestniczyć w życiu artystycznym,
ww

nych. w szczególności plastycznym;


15. Podejmowanie działań promujących uczniów ak- 14) dbać o własny rozwój, podnosić kwalifikacje i aspi-
tywnych i szczególnie uzdolnionych. racje, dążyć do kształcenia i zdobywania wyższych
stopni zawodowych;
16. Stwarzanie profesjonalnych warunków do dalsze-
go kształcenia, w szczególności na studiach pla- 15) dostrzegać wkład dziedzictwa kulturowego regio-
stycznych. nu w kulturę ogólnopolską i europejską;

III. Opis kwalifikacji absolwenta 16) znać podstawowe zasady regulujące gospodarkę
rynkową, w szczególności dotyczące możliwości
W wyniku kształcenia absolwent powinien: prowadzenia własnej działalności gospodarczej
(artystycznej);
1) twórczo kreować dzieła sztuki, świadomie posłu-
gując się językiem plastycznym w wyrażaniu indy- 17) stosować w życiu zasady i normy etyczne kultury
widualnej osobowości artystycznej; życia społecznego i etosu zawodowego.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1186 — Poz. 70

IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- 2) promocja instytucji kultury i sztuki, urzędów, sto-
kowych zajęć edukacyjnych warzyszeń i innych podmiotów publicznych i nie-
publicznych;

l
A. SPECJALNOŚĆ — FOTOGRAFIA
3) reklama jako narzędzie promocji w działalności
marketingowej; role mediów i agencji reklamo-

v.p
Treści nauczania
wych;
1. Fotografia i film jako dziedziny sztuki; fotografia
w różnych dziedzinach życia człowieka, m.in. w na- 4) zasady warunkujące prowadzenie kampanii re-
uce, mediach. klamowej i promocji dzieł sztuki; spójność i sku-
teczność działań promocyjnych; planowanie,
2. Kierunki, rodzaje i trendy w sztuce fotografii. projektowanie i dokumentowanie.

3. Sztuka fotografowania — czynniki wpływające na 4. Zasady i prawa obowiązujące w gospodarce rynko-


wartość dzieła fotograficznego (fotogramu). wej: propedeutyka prawa, ekonomii i rachunkowo-
ści.
4. Podstawy optyki (m.in. teoria światła, zasady po-
wstawania obrazu, budowa i właściwości socze- 5. Prawo autorskie, przepisy regulujące zasady ochro-
wek). ny dziedzictwa kulturowego; praworządność; prawa

.go
konsumentów a prawa handlowców i producen-
5. Zapis obrazu w różnych technikach — srebrowy, tów; etyka zawodowa.
cyfrowy, wideo i inne.
6. Sponsoring jako element marketingu w sztuce.
6. Procesy laboratoryjne w fotografii.
Osiągnięcia uczniów
7. Atelier fotograficzne.
1. Samodzielny udział w procesach charakterystycz-
8. Technika i technologia; bezpieczeństwo i higiena
pracy. Najnowsze osiągnięcia techniczne i techno- nych dla gospodarki rynkowej.
logiczne w fotografii. 2. Umiejętność wykorzystania kreatywnego myślenia
9. Wykorzystanie fotografii i technik wideo w różnych i działania w marketingu.
dziedzinach działań wizualnych, w tym multimedial-
3. Dokonywanie własnej oceny bieżącej sytuacji na
nych.
rynku dzieł sztuki.
rcl
Osiągnięcia uczniów 4. Właściwe analizowanie kryteriów wpływających na
wartość dzieła sztuki.
1. Kreatywne myślenie, analiza i działanie, wyrażanie
własnych poglądów artystycznych. 5. Samodzielne projektowanie strategii marketingo-
2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym wej na rynku dzieł sztuki.
w obrazie fotograficznym. 6. Zaplanowanie i zorganizowanie kampanii reklamo-
3. Profesjonalne posługiwanie się technikami zapisu wej i promocji dzieł sztuki.
obrazu do realizacji własnych pomysłów artystycz-
7. Świadome i celowe korzystanie z różnorodnych źró-
nych i realizacji wynikających z zadań zleconych.
w.

deł wiedzy, m.in. ekonomicznej, prawnej, znajomo-


4. Wykorzystywanie posiadanej wiedzy z zakresu hi- ści historii sztuki.
storii i teorii fotografii i filmu do samodzielnej twór-
czości plastycznej. 8. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.

5. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 9. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów


i dokonań twórczych.
6. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych. C. SPECJALNOŚĆ — REKLAMA WIZUALNA
ww

B. SPECJALNOŚĆ — MARKETING DZIEŁ SZTUKI Treści nauczania

Treści nauczania 1. Psychofizjologiczne mechanizmy percepcji.

1. Nauka i wiedza (m.in. psychologiczna, socjologicz- 2. Artystyczne i racjonalne przesłanki kształtowania


na) a marketing. komunikatu wizualnego.

2. Dzieło sztuki — kryteria warunkujące jego wartość 3. Funkcje i formy reklamy wizualnej.
kulturową i rynkową.
4. Przekład informacji na język wizualny.
3. Elementy marketingu i ich specyfika w instytucjach
związanych ze sztuką (produkt, promocja, cena 5. Obraz i litera w kontekście funkcjonalno-estetycz-
i miejsce): nym.

1) techniki działań marketingowych; marketing róż- 6. Środki wyrazu plastycznego a działania na płasz-
nych dziedzin sztuki; czyźnie i w przestrzeni.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1187 — Poz. 70

7. Struktura i budowa form przestrzennych. Projekto- 8. Techniki komputerowe:


wanie przestrzeni użytkowych, ekspozycyjnych
oraz ich przedstawianie na planszach, w modelach 1) grafika wektorowa i grafika bitmapowa; łączenie

l
i makietach. obrazów; cyfrowa obróbka barw;
2) skład wydawniczy; montaże grafiki wektorowej,

v.p
8. Racjonalność, funkcjonalność, estetyka w kształto- zdjęć i tekstu; studio DTP;
waniu przestrzeni. Zagadnienie ergonomii w re-
klamie. 3) tworzenie zapisu multimedialnego; zasady łącze-
nia grafiki wektorowej, bitmapowej (malarskiej),
9. Systemy i formy notacji i prezentacji projektów przestrzennej (3D) z muzyką; proste animacje (fil-
dwuwymiarowych i trójwymiarowych: rysunek my) cyfrowe; tworzenie prezentacji;
techniczny i zawodowy; pełna dokumentacja pro-
4) projektowanie grafiki w sieciach komputerowych
jektowa. Zapis cyfrowy projektu.
(Internet — m.in. strony WWW);
10. Techniki i technologie stosowane w reklamie wizu- 5) podstawy procesu przygotowania poligraficzne-
alnej. go (publikacji), tzw. prepress i współpraca z dru-
karnią;
11. Reklama wizualna a inne działania artystyczne.
Działania intermedialne. 6) systemy operacyjne, wybrane programy graficz-

.go
ne, fotograficzne, edytorskie, bazy danych, arku-
Osiągnięcia uczniów sze kalkulacyjne itp., sprzęt komputerowy i urzą-
dzenia peryferyjne.
1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
nych poglądów artystycznych. 9. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Rela-
cje projekt — realizacja.
2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu reklamy wizualnej. Osiągnięcia uczniów
3. Samodzielne konstruowanie przekazu wizualnego 1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
dla autokreacji. nych poglądów artystycznych.
4. Umiejętność kreowania struktur funkcjonalnych, 2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
opartych na współczesnych technikach i technolo- w użytkowych technikach graficznych.
rcl
giach komunikacji wizualnej.
3. Samodzielne konstruowanie przekazu wizualnego
5. Umiejętność łączenia zasad funkcjonalności, estety- (reklamy graficznej) wybranymi środkami.
ki, techniki i technologii.
4. Budowanie przekazów wizualnych opartych na
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. współczesnych technikach i technologiach komuni-
kacji wizualnej (techniki cyfrowe).
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych. 5. Opanowanie podstaw procesu typograficznego
i przygotowanie projektu do druku.
D. SPECJALNOŚĆ — TECHNIKI GRAFICZNE
w.

6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


Treści nauczania realizacji projektów.

1. Podstawy wiedzy wizualnej — psychofizjologiczne 7. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.


mechanizmy percepcji.
8. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
2. Artystyczne i racjonalne przesłanki kształtowania i dokonań twórczych.
komunikatu wizualnego.
E. SPECJALNOŚĆ — TECHNIKI RZEŹBIARSKIE
3. Projektowanie graficzne i typografia. Druki akcy-
ww

densowe, znak graficzny, grafika wydawnicza, afisz, Treści nauczania


plakat.
1. Środki wyrazu plastycznego i posługiwanie się ni-
4. Techniki fotograficzne w grafice użytkowej. mi w rzeźbie.

2. Współzależność bryły, faktury i koloru.


5. Techniki powielania na różnorodnych podłożach.
3. Studia z natury i prace z wyobraźni o zróżnicowa-
6. Dokumentacja projektowa, techniki opracowania nej problematyce formalnej i treściowej. Modelo-
projektów użytkowych do powielania — zasady ry- wanie w glinie i odlew gipsowy.
sunku zawodowego, a także m.in. kolorystyka, ra-
portowanie, wyciągi barwne. 4. Rzeźba w drewnie: relief wklęsły i wypukły, płasko-
rzeźba, rzeźba pełna.
7. Techniki i technologie stosowane w użytkowych,
reklamowych i wydawniczych technikach graficz- 5. Techniki ceramiczne: techniki płaskiego i prze-
nych. strzennego formowania w glinie.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1188 — Poz. 70

6. Podstawowe zagadnienia związane z obróbką ka- 9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fo-


mienia. tograficzna, opisowa.

l
7. Podstawy technik odlewniczych; specyfika odlewu 10. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej, po-
w brązie „na wosk tracony”. dział pracy, koordynacja zadań, rachunek ekono-

v.p
miczny.
8. Elementy sztukatorskie w architekturze — techniki
i technologie.
Osiągnięcia uczniów
9. Użycie przedmiotu gotowego w rzeźbie.
1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; progra-
10. Artystyczne działania interdyscyplinarne a rzeźba. mowanie.
11. Materiały i narzędzia oraz procesy technologiczne 2. Czytanie i sporządzanie dokumentacji konserwator-
wykorzystywane w projektowaniu i realizowaniu skiej.
zadań rzeźbiarskich.
3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole
12. Dokumentacja projektowa stosowana w techni- pod nadzorem osoby uprawnionej.
kach rzeźbiarskich.
4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac

.go
Osiągnięcia uczniów technicznych przy konserwowanym obiekcie.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym 5. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędzia-
w rzeźbie. mi, przyrządami i urządzeniami; dobieranie ich do
2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz- realizowanych zadań; utrzymywanie w stanie
nego w zakresie technik rzeźbiarskich. sprawności.

3. Dokonywanie oceny wartości artystycznych, este- Specjalizacja: Renowacja mebli i wyrobów snycer-
tycznych oraz technicznych w rzeźbie współczesnej skich
i historycznej.
Treści nauczania
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie 1. Klasyfikacja obiektów pod względem artystycz-
sprawności technicznych do realizacji zadań. nym, historycznym i ikonograficznym.
rcl
5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do 2. Konserwacja i renowacja dzieł sztuki w świetle
realizacji projektów. obowiązującego prawa; etyka zawodowa.
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie reno-
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów wacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego.
i dokonań twórczych.
4. Tradycyjne i współczesne techniki i technologie
F. SPECJALNOŚĆ — TECHNIKI RENOWACYJNE stosowane w konserwacji mebli i wyrobów sny-
cerskich.
Specjalizacja: Renowacja elementów architektury
w.

5. Techniki zdobnicze w meblarstwie.


Treści nauczania 6. Charakterystyka materiałów tradycyjnych i współ-
czesnych w meblarstwie i snycerstwie.
1. Wartościowanie obiektów pod względem arty-
stycznym, historycznym i ikonograficznym. 7. Materiały konserwatorskie — charakterystyka i wy-
korzystywanie.
2. Konserwacja i renowacja dzieł sztuki w świetle
obowiązującego prawa; etyka zawodowa. 8. Narzędzia i urządzenia stosowane w pracach kon-
serwatorskich; pomiary i regulacje techniczne;
3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie reno-
bezpieczeństwo i higiena pracy.
ww

wacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego.

4. Tradycyjne i współczesne techniki i technologie 9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fo-


stosowane w konserwacji elementów architektury. tograficzna, opisowa.

5. Techniki zdobnicze w architekturze. 10. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej, po-


dział pracy, koordynacja zadań, rachunek ekono-
6. Materiały stosowane w pracach sztukatorskich, ka- miczny.
mieniarskich, ciesielskich i murarskich.
Osiągnięcia uczniów
7. Materiały konserwatorskie — charakterystyka i wy-
korzystywanie. 1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; progra-
mowanie.
8. Narzędzia i urządzenia stosowane w pracach kon-
serwatorskich; pomiary i regulacje techniczne; 2. Czytanie i sporządzanie dokumentacji konserwator-
bezpieczeństwo i higiena pracy. skiej.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1189 — Poz. 70

3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole 2. Kanony estetyczne i moda na przestrzeni wieków;


pod nadzorem osoby uprawnionej. współczesny człowiek a sztuka i otaczający go
świat.

l
4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac
technicznych przy konserwowanym obiekcie. 3. Środki wyrazu artystycznego w charakteryzacji —

v.p
m.in. barwa, światło, ruch, odległość i perspekty-
5. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędzia- wa.
mi, przyrządami i urządzeniami; dobieranie ich do
realizowanych zadań; utrzymywanie w stanie 4. Budowa głowy i sylwetki człowieka.
sprawności.
5. Materiały stosowane w charakteryzacji i ich prze-
Specjalizacja: Renowacja witraży chowywanie.

6. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-


Treści nauczania kowa, fotograficzna, opisowa.
1. Klasyfikacja obiektów pod względem artystycz-
7. Przybory, narzędzia i techniki charakteryzatorskie;
nym, historycznym i ikonograficznym.
zasady higieny.
2. Konserwacja i renowacja dzieł sztuki w świetle
8. Zasady charakteryzacji osobistej: m.in. modelowa-

.go
obowiązującego prawa; etyka zawodowa.
nie i korygowanie rysów twarzy.
3. Podstawowe zasady i zalecenia w procesie reno-
wacji i rekonstrukcji obiektu zabytkowego. 9. Zasady makijażu klasycznego i okolicznościowe-
go.
4. Tradycyjne i współczesne techniki i technologie
stosowane w konserwacji witraży. 10. Charakteryzacja z użyciem elementów perukar-
skich.
5. Techniki zdobnicze szkła.
11. Stylizacja sylwetki człowieka — kształtowanie no-
6. Charakterystyka materiałów tradycyjnych i współ-
wego image’u; ubiór a moda.
czesnych związanych z witrażem.
7. Materiały konserwatorskie — charakterystyka i wy- Osiągnięcia uczniów
korzystywanie.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu i realizowaniu zadań.
rcl
8. Narzędzia i urządzenia stosowane w pracach kon-
serwatorskich; pomiary i regulacje techniczne;
bezpieczeństwo i higiena pracy. 2. Samodzielne wykonanie charakteryzacji postaci
według własnego projektu.
9. Dokumentacja konserwatorska — rysunkowa, fo-
tograficzna, opisowa. 3. Umiejętne kreowanie wizerunku kobiety i mężczy-
zny; stylizowanie postaci.
10. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej, po-
dział pracy, koordynacja zadań, rachunek ekono- 4. Ścisłe przestrzeganie higieny.
miczny.
5. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej,
Osiągnięcia uczniów w tym scenograficznej.
w.

1. Ocenianie zakresu prac konserwatorskich; progra- 6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


mowanie. realizacji projektów.
2. Czytanie i sporządzanie dokumentacji konserwator- 7. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
skiej.
8. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
3. Przeprowadzanie prac renowacyjnych w zespole i dokonań twórczych.
pod nadzorem osoby uprawnionej.
Specjalizacja: Modelatorstwo i dekoratorstwo
4. Samodzielne wykonywanie pomocniczych prac
ww

technicznych przy konserwowanym obiekcie.


Treści nauczania
5. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędzia-
mi, przyrządami i urządzeniami; dobieranie ich do 1. Modelatorstwo w teatrze, filmie, telewizji, reklamie.
realizowanych zadań; utrzymywanie w stanie
2. Środki wyrazu artystycznego w scenografii i mode-
sprawności. latorstwie — m.in. barwa, światło, ruch, odległość
i perspektywa.
G. SPECJALNOŚĆ — TECHNIKI SCENOGRAFICZNE
3. Formy i sposoby prezentacji elementów scenogra-
Specjalizacja: Charakteryzacja i stylizacja fii.

Treści nauczania 4. Materiały i surowce, narzędzia i urządzenia oraz


procesy technologiczne stosowane w projektowa-
1. Charakteryzacja w teatrze, filmie, telewizji, rekla- niu i realizacji prac modelatorskich; bezpieczeństwo
mie. i higiena pracy.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1190 — Poz. 70

5. Dokumentacja projektowa i wykonawcza — rysun- 6. Warsztaty — druk eksperymentalny — operowanie


kowa, fotograficzna i opisowa. gotowym szablonem.

l
6. Sposoby i zasady modelowania, łączenia oraz pla- 7. Technika opracowania projektu do realizacji w opar-
stycznego wykończenia. ciu o techniki komputerowe (grafika wektorowa
i bitmapowa).

v.p
7. Pojęcie modelu i formy w powiązaniu z zagadnie-
niami kopii i imitacji. 8. Przygotowanie warsztatu i realizacja zadań w ści-
słym powiązaniu z projektem.
8. Projektowanie i wykonywanie rekwizytu, makiety,
atrapy. 9. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Rela-
cje projekt — realizacja.
Osiągnięcia uczniów
Osiągnięcia uczniów
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu prac modelatorskich. 1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
nych poglądów artystycznych.
2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-
nego w zakresie modelatorstwa. 2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu użytkowego i unikatowego druku

.go
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej, sitowego.
w tym scenograficznej.
3. Opanowanie warsztatu technicznego.
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie 4. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej.
sprawności technicznych do realizacji zadań.
5. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
realizacji projektów. sprawności technicznych do realizacji zadań.
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
realizacji projektów.
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych. 7. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
8. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
rcl
H. SPECJALNOŚĆ — FORMY UŻYTKOWE
i dokonań twórczych.
Specjalizacja: Artystyczny druk sitowy
Specjalizacja: Ceramika
Treści nauczania
Treści nauczania
1. Artystyczny druk sitowy i inne artystyczne techniki
graficzne. 1. Ceramika — charakterystyka, rodzaje (wyroby
garncarskie i terakota, fajanse, kamionka, porcela-
2. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu. na), funkcje, przeznaczenie.
Struktura i logika tworzenia szablonu.
2. Tradycja i historia a współczesna ceramika arty-
w.

3. Teoretyczna i praktyczna znajomość druku sitowe- styczna.


go:
3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu ce-
1) materiały i surowce; ramiki. Struktura.
2) procesy technologiczne; 4. Celowość eksperymentowania artystycznego
3) obsługa urządzeń technicznych używanych i technologicznego.
w druku sitowym;
5. Ceramika artystyczna a formy użytkowe.
4) bezpieczeństwo i higiena pracy.
6. Funkcjonalność, ergonomia i bezpieczeństwo form
ww

4. Projektowanie w oparciu o możliwości techniczne użytkowych.


druku:
7. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów
1) szybka realizacja wielozadaniowa; i surowców w ceramice.
2) zmienne operowanie szablonem (powielanie, se- 8. Różne rodzaje zdobin i sposoby wykończenia po-
lekcje); wierzchni ceramiki — tradycyjne (artystyczne i rze-
3) wykorzystanie raportu wzoru i raportu drukar- mieślnicze) i przemysłowe (mechaniczne).
skiego.
9. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
5. Przygotowanie projektu zgodnie z możliwościami niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.
wykorzystania techniki druku sitowego. Technika 10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
druku na różnych materiałach: tradycyjnych (papier, kowa, fotograficzna i opisowa.
tkanina) i nietradycyjnych (np. ceramika, kamień,
szkło). Techniki fotograficzne w artystycznym druku 11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
sitowym. lacje projekt — realizacja.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1191 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 6. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami


i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym sprawności technicznych do realizacji zadań.

l
w projektowaniu ceramiki.
7. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-

v.p
realizacji projektów.
nego w zakresie prac ceramicznych.
8. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
i wykonawczej (realizacyjnej). 9. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych.
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie Specjalizacja: Jubilerstwo
sprawności technicznych do realizacji zadań.
Treści nauczania
5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
realizacji projektów. 1. Złotnictwo artystyczne a jubilerstwo — charaktery-
styka, rodzaje, funkcje, przeznaczenie, techniki po-
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. mocnicze i pokrewne (emalierstwo, gliptyka, in-

.go
krustacja, repuserstwo).
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych. 2. Tradycja i historia a współczesne złotnictwo i jubi-
lerstwo.
Specjalizacja: Dekorowanie wnętrz
3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu bi-
Treści nauczania żuterii. Struktura i logika.
1. Środki wyrazu plastycznego a przestrzeń. 4. Tradycja artystyczna i technologiczna a celowość
eksperymentowania.
2. Struktura i budowa form przestrzennych.
5. Jubilerstwo artystyczne a formy użytkowe.
3. Analiza zachowań form przestrzennych w otocze-
niu. Przestrzeń otwarta i zamknięta, skala porów- 6. Sygnowanie wyrobów w złotnictwie i jubilerstwie.
nawcza, oddziaływanie światła, koloru, faktury.
7. Funkcjonalność, ergonomia i bezpieczeństwo form
rcl
4. Racjonalność, funkcjonalność, estetyka w kształto- użytkowych.
waniu przestrzeni. Podstawy ergonomii.
8. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów
5. Techniki, technologie oraz procesy technologiczne i surowców w jubilerstwie.
stosowane w pracach dekoratorskich.
9. Różne sposoby obróbki wyrobów jubilerskich,
6. Materiały i surowce, narzędzia i urządzenia stoso- w tym m.in. szlifowania i oprawiania drogich ka-
wane w projektowaniu i realizacji prac dekorator- mieni, kształtowania blach i drutów, wycinania,
skich; bezpieczeństwo i higiena pracy. lutowania, barwienia i polerowania.
7. Systemy i formy notacji przestrzeni na płaszczyźnie 10. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
w.

— zasady perspektywy, aksonometrii, rysunku tech- niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.


nicznego i zawodowego; pełna dokumentacja pro-
jektowa. 11. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
kowa, fotograficzna i opisowa.
8. Różnorodne sposoby prezentacji projektów prze-
strzennych (modele, makiety) oraz zapisu projektów 12. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
przestrzennych (m.in. zapisy cyfrowe). lacje projekt — realizacja. Rachunek ekonomiczny.
Solidność i uczciwość zawodowa.
9. Projektowanie przestrzenne a inne działania arty-
styczne. Osiągnięcia uczniów
ww

Osiągnięcia uczniów 1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym


w projektowaniu wyrobów jubilerskich.
1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
nych poglądów artystycznych. 2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-
nego w zakresie prac jubilerskich.
2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w zakresie dekorowania wnętrz. 3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
i wykonawczej (realizacyjnej).
3. Umiejętne łączenie zasad funkcjonalności, estetyki,
techniki i technologii. 4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
4. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej. sprawności technicznych do realizacji zadań.

5. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz- 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


nego w zakresie dekorowania wnętrz. realizacji projektów.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1192 — Poz. 70

6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 2. Środki wyrazu artystycznego w meblarstwie.


Struktura i logika.
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów

l
i dokonań twórczych. 3. Tradycja artystyczna i technologiczna w meblar-
stwie a współczesne projektowanie mebli.
Specjalizacja: Lutnictwo

v.p
4. Zasady ergonomii, funkcji, konstrukcji a forma pla-
Treści nauczania styczna mebla.
1. Lutnictwo — charakterystyka, funkcje, przeznacze- 5. Meble unikatowe, zestawy meblarskie oraz aranża-
nie. cje wnętrz. Kopie mebli zabytkowych.
2. Środki wyrazu artystycznego w lutnictwie. Struktu- 6. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów
ra i logika. i surowców w meblarstwie, m.in. takich jak drew-
3. Tradycja artystyczna i technologiczna w lutnictwie no i półfabrykaty drewnopochodne.
a współczesne instrumenty muzyczne. 7. Konstrukcje meblarskie, sposoby łączenia. Podsta-
4. Podstawy akustyki i zasad wiedzy pokrewnej. wy renowacji.

5. Aspekty akustyki, ergonomii, funkcji, konstrukcji, 8. Zdobnictwo, w tym snycerstwo, w meblarstwie.

.go
koloru, bryły a wartość artystyczna dzieła sztuki Sposoby wykończenia mebla.
lutniczej.
9. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
6. Budowa — konstrukcja i sposoby wykonania i wy- niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.
kończenia — instrumentów z grupy chordofonów.
10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
7. Podstawy renowacji. kowa, fotograficzna i opisowa.
8. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów 11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
i surowców w lutnictwie. lacje projekt — realizacja.
9. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy. Osiągnięcia uczniów

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun- 1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w pracach meblarskich.
rcl
kowa, fotograficzna i opisowa.
11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re- 2. Opanowanie warsztatu stolarskiego, w tym kon-
lacje projekt — realizacja. strukcji meblarskich, i snycerskiego.

Osiągnięcia uczniów 3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej


i wykonawczej (realizacyjnej).
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w pracach lutniczych. 4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
2. Profesjonalna ocena instrumentów w aspekcie aku- sprawności technicznych do realizacji zadań.
stycznym i artystycznym.
w.

3. Opanowanie warsztatu stolarskiego, w tym ściśle 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


lutniczego, i snycerskiego. realizacji projektów.

4. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej 6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.


i wykonawczej (realizacyjnej).
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
5. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami i dokonań twórczych.
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
sprawności technicznych do realizacji zadań. Specjalizacja: Metaloplastyka
6. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
ww

Treści nauczania
realizacji projektów.
1. Metaloplastyka — charakterystyka, funkcje, prze-
7. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. znaczenie, techniki pomocnicze i pokrewne (złotni-
8. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów ctwo, jubilerstwo, emalierstwo, repuserstwo).
i dokonań twórczych.
2. Tradycja i historia a współczesna metaloplastyka.
Specjalizacja: Meblarstwo 3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu
przedmiotów użytkowych i dekoracyjnych z meta-
Treści nauczania lu (blachy). Struktura i logika.
1. Meblarstwo — charakterystyka, funkcje, zasady 4. Tradycja artystyczna i technologiczna a celowość
konstrukcji (szkieletowe i skrzyniowe), przeznacze- eksperymentowania.
nie. Meble a inne dziedziny sztuki i rzemiosło arty-
styczne. 5. Metaloplastyka a formy użytkowe.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1193 — Poz. 70

6. Funkcjonalność, ergonomia i bezpieczeństwo form 8. Różne sposoby obróbki materiałów użytych do


użytkowych. wykonania zabawki, m.in. drewna i tkanin.

l
7. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów 9. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
i surowców w metaloplastyce. niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.

v.p
8. Różne sposoby obróbki przedmiotów użytkowych 10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
i dekoracyjnych z metalu, w tym m.in. kształtowa- kowa, fotograficzna i opisowa.
nia blach i drutów, wycinania, lutowania, barwie-
nia, emaliowania, polerowania itp. 11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
lacje projekt — realizacja.
9. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy. Osiągnięcia uczniów

10. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun- 1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
kowa, fotograficzna i opisowa. w projektowaniu zabawek.

11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re- 2. Opanowanie warsztatu technicznego i technolo-
lacje projekt — realizacja. gicznego w wykonawstwie zabawek.

Osiągnięcia uczniów

.go
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu wyrobów z metalu.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-


nego w zakresie artystycznych prac z metali.

3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej


i wykonawczej (realizacyjnej).

4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami


i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
i wykonawczej (realizacyjnej).

4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędzia-


mi i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
sprawności technicznych do realizacji zadań.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


realizacji projektów.

6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.

7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów


i dokonań twórczych.
rcl
sprawności technicznych do realizacji zadań.

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do Specjalizacja: Snycerstwo


realizacji projektów.
Treści nauczania
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
1. Snycerstwo — charakterystyka, funkcje, przezna-
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów czenie rzeźby w drewnie; związki z innymi dziedzi-
i dokonań twórczych. nami sztuki i rzemiosła artystycznego.

Specjalizacja: Projektowanie zabawek 2. Środki wyrazu artystycznego w rzeźbie i płasko-


rzeźbie. Struktura i logika.
w.

Treści nauczania 3. Tradycja artystyczna i technologiczna w snycer-


1. Zabawka — charakterystyka, funkcje (m.in. dydak- stwie a rzeźba współczesna.
tyczne, terapeutyczne), przeznaczenie. 4. Snycerstwo a formy użytkowe.
2. Podstawowe zagadnienia z psychologii dziecka, 5. Zasady i sposoby realizacji rzeźb w drewnie — na
w tym rola zabawy w rozwoju dziecka. Ergonomia podstawie modelu (lub wykonywanie kopii na
i antropometria. podstawie oryginału) lub dokumentacji projekto-
wej (w tym rysunkowej).
3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu za-
ww

bawek. Struktura i logika. 6. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów


i surowców w snycerstwie.
4. Tradycja artystyczna i technologiczna a potrzeby
i oczekiwania dziecka. Współczesne zabawki uni- 7. Zdobnictwo w drewnie. Sposoby wykończenia po-
katowe i produkcji masowej. wierzchni — bezpowłokowe i powłokowe. Podsta-
wy renowacji.
5. Zabawki o zastosowaniu specjalnym. Kącik dzie-
cka. 8. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.
6. Funkcjonalność, ergonomia i bezpieczeństwo za-
bawek — zarówno w odniesieniu do funkcji, kształ- 9. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
tu, jak i użytych materiałów. kowa, fotograficzna i opisowa.
7. Charakterystyka i wykorzystywanie materiałów 10. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
i surowców w projektowaniu zabawek. lacje projekt — realizacja.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1194 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami


i urządzeniami.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym

l
w pracach snycerskich. 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
realizacji projektów.
2. Opanowanie warsztatu technicznego, w szczegól-

v.p
ności umiejętności przenoszenia odpowiednich 6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
wartości przestrzennych na płaskorzeźbę i bryłę
rzeźbiarską. 7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych.
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
i wykonawczej (realizacyjnej). Specjalizacja: Techniki malarskie i pozłotnicze
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie Treści nauczania
sprawności technicznych do realizacji zadań.
1. Środki wyrazu plastycznego — elementy budowy
5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do dzieła sztuki plastycznej.
realizacji projektów.
2. Charakterystyka i historia podstawowych technik

.go
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. rysunkowych, malarskich i pozłotniczych; techniki
malowania, techniki malarskie organiczne i mine-
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów ralne.
i dokonań twórczych.
3. Studia z natury i prace z wyobraźni o zróżnicowa-
Specjalizacja: Szkło artystyczne i witraż nej problematyce formalnej i treściowej.

Treści nauczania 4. Techniki malarskie i pozłotnicze realizowane


w oparciu o wzory dawnych mistrzów.
1. Szkło artystyczne i witraż — charakterystyka, funk-
cje, przeznaczenie. 5. Zasady doboru technik do odpowiednich przedsię-
wzięć artystycznych.
2. Tradycja i historia a współczesne szkło i witraż.
6. Transponowanie dzieła malarskiego na język ry-
rcl
3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu szkła sunkowy w różnych technikach.
artystycznego i witrażu.
7. Narzędzia i urządzenia stosowane w pracach ma-
4. Kompozycje na szkle płaskim oraz na formach prze-
larskich i pozłotniczych, warsztat techniczny i tech-
strzennych. Techniki zdobnicze w szkle — dawne
nologiczny; bezpieczeństwo i higiena pracy.
i współczesne; rodzaje zdobin.

5. Formy użytkowe — poszukiwanie nowatorskich roz- 8. Materiały (podobrazia, zaprawy, spoiwa, farby)
wiązań. i procesy technologiczne stosowane w projekto-
waniu i realizowaniu zadań malarskich i pozłotni-
6. Kompozycje przestrzenne ze szkła, techniki miesza- czych.
w.

ne, eksperymenty.
9. Warsztatowe metody obróbki materiałów pomoc-
7. Materiały i surowce, narzędzia i urządzenia oraz niczych; oprawa prac.
procesy technologiczne stosowane w projektowa-
niu i realizacji form użytkowych ze szkła i witraży; 10. Dokumentacja projektowa stosowana w techni-
bezpieczeństwo i higiena pracy. kach malarskich i pozłotniczych.

8. Dokumentacja projektowa i wykonawcza — rysun- Osiągnięcia uczniów


kowa, fotograficzna, opisowa.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
9. Samodzielna wypowiedź w tworzywie szklanym na w pracach malarskich i pozłotniczych.
ww

bazie zdobytej wiedzy oraz doświadczeń warsztato-


wych i manualnych. 2. Opanowanie technik — warsztatu technicznego
i technologicznego.
Osiągnięcia uczniów
3. Dokonywanie oceny wartości artystycznych, este-
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym tycznych oraz technicznych w malarstwie współ-
w projektowaniu form użytkowych ze szkła oraz wi- czesnym i historycznym; rozpoznawanie technik
traży. i procesów technologicznych.

2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz- 4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami


nego, praktyczne wykorzystanie sprawności tech- i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
nicznych do realizacji własnych projektów. sprawności technicznych do realizacji zadań.

3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do


i wykonawczej (realizacyjnej). realizacji projektów.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1195 — Poz. 70

6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 3. Celowość eksperymentowania artystycznego i tech-


nologicznego.
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów

l
i dokonań twórczych. 4. Wyroby unikatowe a formy użytkowe.

5. Funkcjonalność, ergonomia i bezpieczeństwo form

v.p
Specjalizacja: Tkanina artystyczna
użytkowych.
Treści nauczania
6. Materiały i surowce wykorzystywane w projekto-
1. Tkanina — charakterystyka, rodzaje, funkcje, prze- waniu i realizacji zadań, w szczególności drewno
znaczenie. i jego pochodne, metale, ceramika, szkło, tworzy-
wa sztuczne, skóra, tkanina, papier itp.
2. Historia tkactwa a współczesna tkanina artystycz-
na i użytkowa. Tradycje regionalne. 7. Różne sposoby wykończenia powierzchni materia-
łów — tradycyjne (artystyczne i rzemieślnicze)
3. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu tka- i przemysłowe.
niny artystycznej. Struktura i logika.
8. Narzędzia, przyrządy, przybory — możliwości tech-
4. Materiały, surowce oraz procesy technologiczne. niczne; bezpieczeństwo i higiena pracy.

.go
5. Krosna i urządzenia pomocnicze używane w tka- 9. Dokumentacja projektowa i realizacyjna — rysun-
ctwie — możliwości techniczne; bezpieczeństwo kowa, fotograficzna i opisowa.
i higiena pracy.
10. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re-
6. Techniki tkackie. lacje projekt — realizacja.

7. Eksperymentalna tkanina artystyczna płaska i prze- Osiągnięcia uczniów


strzenna.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
8. Specyfika przygotowania projektów i dyspozycji w projektowaniu wyrobów unikatowych.
w oparciu o podstawy splotowe.
2. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-
9. Przygotowanie projektu do realizacji. nego w jego szerokim, wynikającym ze specyfiki
podjętych zadań, zakresie (m.in. drewno, ceramika,
rcl
10. Przygotowanie warsztatu i realizacja zadań w ści- tkanina, skóra, metal).
słym powiązaniu z projektem.
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
11. Planowanie pracy indywidualnej i zespołowej. Re- i wykonawczej (realizacyjnej).
lacje projekt — realizacja.
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
Osiągnięcia uczniów i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie
sprawności technicznych do realizacji zadań.
1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
w projektowaniu tkaniny artystycznej. 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
realizacji projektów.
w.

2. Opanowanie warsztatu technicznego.


6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
3. Czytanie i sporządzanie dokumentacji projektowej
(m.in. zasad rysowania splotów). 7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych.
4. Bezpieczne i sprawne posługiwanie się narzędziami
i urządzeniami oraz praktyczne wykorzystanie Historia sztuki
sprawności technicznych do realizacji zadań.
Poziom podstawowy
5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności do
realizacji projektów. Treści nauczania
ww

6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 1. Terminy i pojęcia z zakresu sztuk pięknych.


7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów 2. Gatunki i techniki sztuk plastycznych.
i dokonań twórczych.
3. Chronologia i charakterystyka epok, stylów i kierun-
Specjalizacja: Wyroby unikatowe ków w sztuce:
1) starożytnej (Egipt, Grecja, Rzym, w tym sztuka
Treści nauczania wczesnochrześcijańska);
1. Tradycja i historia a współczesne artystyczne wy- 2) średniowiecznej (sztuka bizantyńska, romańska,
roby unikatowe. gotycka);
2. Środki wyrazu artystycznego w projektowaniu wy- 3) nowożytnej (renesans, manieryzm, barok, roko-
robów unikatowych. Struktura i logika. ko);
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1196 — Poz. 70

4) XIX wieku (od klasycyzmu po secesję); 5. Dzieło sztuki — forma, treść, funkcja na tle uwarun-
kowań historyczno-kulturowych.
5) XX wieku (kierunki i tendencje w sztuce do

l
1970 r.). 6. Zależność dzieła sztuki i zjawiska artystycznego od
uwarunkowań geograficznych, mistrza lub szkoły,
4. Twórczość wybranych artystów. centrów sztuki, dziedzictwa kulturowego regionu.

v.p
5. Dzieło sztuki — forma, treść, funkcja na tle uwarun- 7. Mecenat artystyczny i jego wpływ na kształt dzieła
kowań historyczno-kulturowych. artystycznego na wybranych przykładach.
6. Mecenat artystyczny i jego wpływ na kształt dzieła 8. Najważniejsze muzea i zbiory dzieł sztuki w Polsce
artystycznego na wybranych przykładach. i na świecie.
7. Najważniejsze muzea i zbiory dzieł sztuki w Polsce Osiągnięcia uczniów
i na świecie.
1. Znajomość terminów i pojęć z zakresu sztuk pięk-
Osiągnięcia uczniów nych, w tym gatunków i technik sztuk plastycz-
nych.
1. Znajomość terminów i pojęć z zakresu sztuk pięk-
nych, w tym gatunków i technik sztuk plastycznych. 2. Umiejętność dokonywania chronologicznego prze-

.go
glądu dziejów sztuk plastycznych i przedstawianie
2. Dokonywanie chronologicznego przeglądu dziejów charakterystyki poszczególnych epok, stylów i kie-
sztuk plastycznych i przedstawianie charakterystyki runków, w tym pod kątem treści i środków pla-
poszczególnych epok, stylów i kierunków, w tym stycznych.
pod kątem treści i środków plastycznych.
3. Dostrzeganie i charakterystyka podstawowych
3. Dostrzeganie i charakterystyka podstawowych cech cech twórczości wybitnych artystów i szkół arty-
twórczości wybitnych artystów i szkół artystycz- stycznych.
nych.
4. Wykazywanie oddziaływań na dzieło sztuki mi-
4. Wiązanie dzieła sztuki i zjawisk artystycznych z uwa- strza, szkoły, wiodących ośrodków artystycznych,
runkowaniami historyczno-kulturowymi (funkcje centrów sztuki czy uwarunkowań topograficznych.
sztuki i środowisko powstania dzieła).
5. Rozumienie powiązań i zależności między zjawi-
5. Znajomość pojęcia mecenatu artystycznego i umie- skami artystycznymi a miejscem i czasem ich po-
rcl
jętność określania jego wpływu na kształt dzieła. wstania (funkcje sztuki i środowisko powstania
dzieła, sytuacja społeczno-polityczna, ośrodki kul-
6. Opisywanie i analizowanie dzieła sztuki pod wzglę- turotwórcze, centra religijne i instytucje życia arty-
dem formy i treści. stycznego).
7. Znajomość podstawowych tematów treści dzieł. 6. Znajomość pojęcia mecenatu artystycznego i jego
wpływu na kształt dzieła.
8. Umiejętność przeprowadzania analizy porównaw-
czej dzieł na podstawie podanych przykładów. 7. Profesjonalne analizowanie struktury, formy i tre-
ści dzieła sztuki pod względem stylu, gatunku
Poziom rozszerzony i materii.
w.

Treści nauczania 8. Umiejętność interpretacji podstawowych tematów


i treści.
1. Terminy i pojęcia z zakresu sztuk pięknych.
9. Umiejętność przeprowadzania analizy porównaw-
2. Gatunki i techniki sztuk plastycznych. czej dzieł, stylów i kierunków na podstawie poda-
nych lub samodzielnie dobranych przykładów.
3. Chronologia i charakterystyka epok, stylów i kierun-
ków w sztuce: 10. Dokonywanie krytycznej oceny dzieła lub zjawiska
w sztuce pod względem artystycznym.
1) starożytnej (Egipt, Mezopotamia, Grecja, Rzym,
ww

w tym sztuka wczesnochrześcijańska); 11. Świadome formułowanie sądów, opinii i ocen na


podstawie własnych kryteriów wartości artystycz-
2) średniowiecznej (bizantyńska sztuka wczesno- nych.
średniowieczna, przedromańska, romańska, go-
tycka); Rysunek i malarstwo
3) nowożytnej (renesans, manieryzm, barok, roko-
ko); Treści nauczania

4) XIX wieku (od klasycyzmu po secesję); 1. Rysunek i malarstwo — ich struktura i logika.

5) XX wieku (kierunki i tendencje w sztuce do 2. Środki wyrazu plastycznego: barwa, linia, plama,
1970 r.); forma, światło, nasycenie, kontrast.

6) wybrane zjawiska w sztuce najnowszej. 3. Komponowanie na płaszczyźnie, role proporcji


i konstrukcji, operowanie kreską, plamą, walorem,
4. Twórczość wybranych artystów. światłocieniem.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1197 — Poz. 70

4. Przestrzeń w rysunku i malarstwie — różne sposo- 8. Warsztat rzeźbiarski — narzędzia, urządzenia; bez-
by przedstawienia głębi w obrazie. pieczeństwo i higiena pracy.

l
5. Szkice i studia rysunkowe oraz malarskie w opar- 9. Wykorzystywanie rzeźby w innych dziedzinach arty-
ciu o naturę i wyobraźnię. stycznych.

v.p
6. Interpretacja jako forma ekspresji. Osiągnięcia uczniów
7. Percepcja wizualna zjawisk otaczającego świata. 1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
nych poglądów artystycznych.
8. Związki dzieła sztuki malarskiej z człowiekiem,
szczególnie z jego wnętrzem, przeżyciami, emocja- 2. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym
mi, stosunkiem do innych, jego wiedzą i świado- w rzeźbie.
mością.
3. Znajomość podstaw warsztatu rzeźbiarskiego; prze-
9. Analiza i synteza formy. Treści dzieła malarskiego.
strzeganie zasad bezpieczeństwa.
10. Techniki rysunkowe i malarskie a wyraz artystycz-
ny tworzonego dzieła. 4. Dokonywanie analizy różnorodnych zjawisk arty-
stycznych i logiczne ich wiązanie w tworzeniu dzieła

.go
Osiągnięcia uczniów rzeźbiarskiego.

1. Świadome posługiwanie się językiem plastycznym. 5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności we


własnych działaniach artystycznych z zakresu rzeź-
2. Wyrażanie swoich doznań, przeżyć, poglądów itp. by.
językiem malarskim.
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
3. Kreatywne myślenie i działanie w malarstwie, ry-
sunku i szeroko pojętym działaniu artystycznym. 7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
i dokonań twórczych.
4. Postrzeganie dzieła sztuki malarskiej w szerokim
związku z życiem społecznym oraz życiem we- Podstawy fotografii i filmu
wnętrznym człowieka.
Treści nauczania
rcl
5. Opanowanie warsztatu technicznego i technologicz-
nego w zakresie rysunku i malarstwa. 1. Formalne środki wypowiedzi artystycznej w foto-
grafii i filmie.
6. Dokonywanie analizy różnorodnych zjawisk arty-
stycznych i logiczne ich łączenie w proces tworze- 2. Współczesne podstawowe techniki i technologie
nia. w fotografii i filmie wideo.
7. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. 3. Techniki rejestrowania obrazu fotograficznego i wi-
deo; zasady działania sprzętu do tradycyjnego i cy-
8. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów frowego zapisu obrazu.
i dokonań twórczych.
w.

4. Podstawy obróbki obrazu fotograficznego i filmo-


Rzeźba wego; wykorzystanie technik komputerowych.

Treści nauczania 5. Dobór właściwych środków technicznych w celu


uzyskania zamierzonych efektów artystycznych.
1. Środki wyrazu artystycznego i posługiwanie się ni-
mi w rzeźbie. 6. Wykorzystanie fotografii i filmu w innych dziedzi-
nach artystycznych.
2. Świadome konstruowanie i komponowanie płasz-
czyzny oraz bryły w oparciu o wyobraźnię i studia 7. Fotografia, film i techniki wideo w środkach maso-
wej komunikacji.
ww

z natury; twórcza inspiracja otoczeniem.

3. Wykorzystywanie różnych dziedzin wiedzy (pla- Osiągnięcia uczniów


stycznej, technicznej i innej) do formowania prze-
strzeni. 1. Kreatywne myślenie i działanie, wyrażanie włas-
nych poglądów artystycznych.
4. Rzeźba i płaskorzeźba. Mała forma rzeźbiarska.
2. Posługiwanie się językiem plastycznym w obrazie
5. Forma a temat w rzeźbie. fotograficznym i w filmie.

6. Podstawowe techniki rzeźbiarskie — m.in. z gliny, 3. Znajomość podstaw technik rejestracji fotografii
gipsu, metalu, kamienia, drewna, materiałów róż- i filmu wideo.
nych.
4. Dokonywanie analizy różnorodnych zjawisk arty-
7. Podstawowe sposoby wykończenia rzeźby — uszla- stycznych i logiczne ich wiązanie w tworzeniu dzieła
chetnianie i utrwalanie. wykorzystującego obraz fotograficzny i filmowy.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1198 — Poz. 70

5. Wykorzystanie zdobytej wiedzy i umiejętności we 8. Praktyczna strona działań artystycznych — projekto-


własnych działaniach artystycznych z zakresu foto- wania w zakresie sztuk plastycznych:
grafii.

l
1) tradycyjne i współczesne (w tym komputerowe)
6. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych. techniki i technologie;

v.p
7. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów 2) dokumentacja projektowa: rysunkowa (w tym
i dokonań twórczych. znormalizowane rysunki techniczne i opisy), gra-
ficzna, malarska, fotograficzna i cyfrowa (z uży-
Podstawy projektowania — kompozycja ciem urządzeń i programów komputerowych —
graficznych, malarskich, wydawniczych i innych).
Treści nauczania
Osiągnięcia uczniów
1. Środki wyrazu artystycznego w różnych dziedzinach
sztuki — analogie i relacje.
1. Funkcjonalne operowanie obrazem (znakiem) i sło-
2. Analiza percepcji wzrokowej. Podstawy psychofi- wem (literą).
zjologii widzenia.
2. Świadome posługiwanie się warsztatem technicz-
3. Zasady kompozycji na płaszczyźnie i w przestrzeni nym w projektowaniu, w tym urządzeniami wyko-

.go
— istota przekazu w działaniach plastycznych. rzystującymi zapis cyfrowy.
4. Studia i interpretacje z natury w procesie projekto- 3. Opanowanie umiejętności tworzenia wielowarian-
wania. towych dokumentacji projektowych.
5. Relacje między obrazem (znakiem) i słowem (literą),
4. Wykorzystywanie nabytej wiedzy i umiejętności
treścią a formą przekazu artystycznego.
w tworzeniu prac plastycznych z zakresu kształconej
6. Kompozycja zapisu, jedność stylistyczna liternictwa specjalności.
i innych znaków.
5. Dokumentowanie własnych dokonań twórczych.
7. Litera i układ literniczy; zasady budowy litery i kom-
pozycji literniczej. Podstawy typografii i technik wy- 6. Profesjonalne prezentowanie własnych poglądów
dawniczych. i dokonań twórczych.
rcl
Załącznik nr 7

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TANCERZ


w.

I. Opis kształcenia 5. Zaznajomienie z najważniejszymi etapami rozwoju


sztuki tańca w Polsce i w świecie, z uwzględnieniem
Kształcenie w zawodzie tancerz odbywa się w szko- konwencji estetycznych, działalności wybitnych
łach baletowych i obejmuje trzy etapy edukacyjne: tancerzy, choreografów i teoretyków, kanonu dzieł
— pierwszy etap edukacyjny (obejmuje klasy I—III), tanecznych.
— drugi etap edukacyjny (obejmuje klasy IV—VI), 6. Przygotowanie do krytycznej obserwacji i analizy
— trzeci etap edukacyjny (obejmuje klasy VII—IX). dzieł tanecznych.

7. Rozwijanie uzdolnień tanecznych uczniów oraz roz-


II. Cele nauczania budzanie ich zamiłowania do tańca.
ww

1. Nabycie przez uczniów kwalifikacji w zawodzie tan- 8. Rozbudzanie motywacji do aktywnej, twórczej i od-
cerz. powiedzialnej pracy na scenie oraz aktywnego
i świadomego uczestnictwa w odbiorze sztuki tań-
2. Wszechstronne opanowanie praktycznych i teore-
ca.
tycznych umiejętności w zakresie różnych form
i stylów tańca. 9. Przekazanie uczniom podstawowej wiedzy o funk-
cjonowaniu ciała jako narzędzia pracy tancerza.
3. Kształtowanie osobowości uczniów, ich wrażliwości
na piękno, zdolności odczuwania i rozumienia war- III. Opis kwalifikacji absolwenta
tości estetycznych.
W wyniku kształcenia absolwent powinien posiadać:
4. Rozwijanie wszechstronnych zainteresowań arty-
stycznych uczniów przez ukazanie związków między 1) opanowaną technikę tańca klasycznego w arty-
tańcem a innymi dziedzinami sztuki. stycznej formie;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1199 — Poz. 70

2) opanowane umiejętności partnerowania; 10) grands battements jetés we wszystkich kierun-


kach;
3) opanowaną technikę tańca ludowego i charaktery-

l
stycznego wraz z umiejętnością wykonywania wy- 11) pas de bourrée;
branych regionalnych i narodowych tańców pol- 12) przegięcia korpusu;

v.p
skich oraz tańców charakterystycznych innych na-
rodów; 13) półobroty i całe obroty w V pozycji;
14) pirouettes;
4) opanowane techniki tańca współczesnego oraz
umiejętność wykonywania układów tanecznych 15) małe i duże pozy;
w oparciu o daną technikę;
16) demi-rond i grand rond de jambe;
5) podstawowe wiadomości o muzyce — jej rodza- 17) temps relevé;
jach, formach, stylach w rozwoju historycznym;
18) flic-flac;
6) znajomość podstawowego dorobku literatury mu-
zycznej ze szczególnym uwzględnieniem dzieł ba- 19) pas tombé, pas coupé;
letowych; 20) équilibre na dwóch nogach, na jednej nodze, na
półpalcach.

.go
7) umiejętność realizacji różnych rytmów muzycz-
nych oraz posiadanie rozwiniętej wyobraźni i pa- Ćwiczenia przy drążku są również wykonywane na
mięci muzyczno-ruchowej; środku sali.

8) podstawowe wiadomości dotyczące najważniej- 2. Ćwiczenia na środku sali:


szych etapów rozwoju sztuki tańca w Polsce i na 1) położenia: en face i épaulement;
świecie, z uwzględnieniem: konwencji estetycz-
nych, działalności wybitnych tancerzy, choreogra- 2) wszystkie port de bras;
fów i teoretyków tańca;
3) wszystkie pozy i arabesques;
9) opanowane zasady interpretacji i kreowania po- 4) pas de bourrée;
staci scenicznej w wybranej technice i w dowol-
nym stylu choreograficznym; 5) temps lié par terre i grand temps lié;
6) équilibre;
rcl
10) podstawową wiedzę i umiejętności z zakresu cha-
rakteryzacji, stosowanej w teatrze, filmie i telewi- 7) przygotowanie i pirouettes;
zji;
8) pas glissade en tournant o 1/2 obrotu i cały ob-
11) przygotowanie do podjęcia dalszych studiów arty- rót;
stycznych. 9) pas jeté fondu;
IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- 10) adagio — kombinacja.
kowych zajęć edukacyjnych — pierwszy etap edu-
kacyjny 3. Allegro:
w.

1) temps sauté w pozycjach I, II, IV, V;


Taniec klasyczny
2) changement de pieds;
Treści nauczania
3) pas échappé;
1. Ćwiczenia przy drążku: 4) pas assemblé;
1) poznanie i przyswojenie klasycznych pozycji rąk 5) pas jeté;
i nóg;
6) pas de basque;
2) wszystkie rodzaje demi-pliés i grands pliés;
7) pas balancé;
ww

3) wszystkie rodzaje battements tendus i batte-


ments tendus jetés; 8) petits pas chassés, pas coupés, pas glissade;
4) praca nóg na wysokości 45°, następnie na 90° 9) sissonnes;
(battements fondus, battements soutenus, bat-
10) krok polka;
tements relevés lents, battements développés);
11) pas de chat;
5) relevés na półpalcach we wszystkich pozycjach;
12) pas emboîté;
6) położenie stopy sur le cou-de-pied;
13) tour en l’air (dla chłopców);
7) battements frappés i petits battements sur le
cou-de-pied; 14) temps lié sauté w przód i w tył;
8) ronds de jambe par terre i en l’air; 15) pas ballonnés;
9) pojęcie retiré, pojęcie passé; 16) entrechats i batteries.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1200 — Poz. 70

4. Ćwiczenia na palcach: 2. Podstawowe kroki taneczne: krok dosuwany, dosta-


1) relevés we wszystkich pozycjach; wiany, chód, bieg, podskoki.

l
2) pas échappé; 3. Zakończenia taneczne: przytupy, zeskoki.
3) pas assemblé soutenu; 4. Wybrane tańce z regionu śląskiego, wielkopolskie-

v.p
4) pas de bourrée; go, lubelskiego, kurpiowskiego, kaszubskiego, rze-
szowskiego.
5) pas couru;
6) pas glissade; 5. Polskie tańce narodowe: polonez, krakowiak, obe-
rek, kujawiak — podstawowe kroki i figury.
7) sissonne simple;
8) temps lié; 6. Podstawowe kroki polki i walca.
9) półobroty i całe obroty w V pozycji; Osiągnięcia uczniów
10) pas jeté;
1. Opanowanie podstawowych kroków i figur wybra-
11) pas ballonné; nych tańców regionalnych w formie autentycznej
12) pirouettes; oraz polskich tańców narodowych.

.go
13) sissonne ouverte; 2. Umiejętność pracy w parze: w obrotach, w wirowa-
niu, w różnych trzymaniach.
14) krok polka;
15) changements de pied. 3. Umiejętność wykonywania elementów tańców re-
gionalnych i narodowych w prostych układach ta-
Osiągnięcia uczniów necznych przy uwzględnieniu podstawowych form
przestrzennych: linie, koła.
1. Opanowanie podstaw techniki tańca klasycznego
4. Opanowanie podstawowej wiedzy dotyczącej reali-
i wykazanie się znajomością zasad dotyczących
wykonywania realizowanych ćwiczeń oraz znajo- zowanych form tańców regionalnych i narodowych
mością terminologii tych ćwiczeń. z uwzględnieniem charakterystycznej dla tych tań-
ców muzyki i stroju.
2. Opanowanie umiejętności ustawienia ciała w ćwi-
czeniach przy drążku i na środku sali, przenoszenia Rytmika
ciężaru ciała z nogi na nogę, uzyskania równowa-
rcl
gi, świadomego używania stóp w kontakcie z pod- Treści nauczania
łogą. 1. Metrorytmika: wartości rytmiczne nut i pauz, akcent,
3. Wypracowanie siły. takt w ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary,
ugrupowania rytmiczne, przedtakt, polirytmia i po-
4. Świadomość funkcjonowania własnego ciała słu- limetria.
żąca prawidłowemu wykonywaniu realizowanych 2. Ćwiczenia rytmiczne: ćwiczenia inhibicyjno-incyta-
zadań ruchowych. cyjne, kanon rytmiczny, różne sposoby realizacji
5. Umiejętność diagnozowania własnych osiągnięć rytmu, kontrapunkt i rytmy uzupełniające, augmen-
ruchowych oraz postrzegania i korygowania błę- tacja i dyminucja.
w.

dów. 3. Wybrane elementy dzieła muzycznego: rytm, melo-


dia, harmonia, agogika, dynamika, artykulacja, bar-
6. Świadomość dyscypliny i umiejętność podporząd-
wa, forma.
kowania się wymogom stawianym przez pedago-
ga. 4. Kształcenie słuchu: śpiew, piosenki jednogłosowe,
kanon dwu- i trzygłosowy, dykcja, intonacja, gama
7. Umiejętność dostrzegania czynników pozytyw- majorowa i minorowa.
nych mających zdecydowany wpływ na zdrowie
i kondycję fizyczną. 5. Instrumentarium Orffa.

8. Umiejętność wykonywania ćwiczeń z poczuciem 6. Rozwijanie wyobraźni i inwencji twórczej:


ww

rytmu, koordynacją muzyczno-ruchową, wrażli- 1) improwizowanie rytmów, motywów melodycz-


wością muzyczną. nych, własnych przykładów do zagadnień oma-
wianych na lekcjach;
9. Umiejętność opanowywania tremy.
2) przekazywanie ruchem i dźwiękiem stanów emo-
10. Nabycie elementarnych nawyków higienicznych cjonalnych i pojęć;
związanych z uprawianiem ćwiczeń.
3) wykorzystywanie naturalnych dźwięków przyro-
Taniec ludowy i charakterystyczny dy, rytmu słowa, zdania, melodii języka;

Treści nauczania 4) plastyka ruchu;


5) interpretacja ruchowa utworów muzycznych,
1. Ćwiczenia techniczne i ćwiczenia pomocnicze w za- obrazów i utworów literackich;
kresie opanowania elementów i tańca oraz pozycji
i położeń rąk. 6) kompozycja ruchowa.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1201 — Poz. 70

Osiągnięcia uczniów 5. Znajomość typowych form polskich tańców regio-


nalnych oraz polskich tańców narodowych.
1. Umiejętność określenia metrum, charakteru i formy

l
dzieła muzycznego. 6. Umiejętność skomentowania różnych sposobów in-
terpretacji dzieł tanecznych.
2. Umiejętność przekładania poszczególnych elemen-

v.p
tów muzyki na język ciała. 7. Umiejętność korzystania z różnych form samo-
kształcenia i źródeł wiedzy o tańcu.
3. Wykonywanie ruchem tematu rytmicznego w połą-
czeniu z jego uzupełnieniem, podwójną szybkością 8. Świadoma recepcja zjawisk artystycznych w dzie-
i podwójnym zwolnieniem, z innym, kontrastują- dzinie sztuki tańca i postawa aktywnego uczestnika
cym tematem rytmicznym. kultury tanecznej.
4. Interpretowanie muzyki w kompozycjach prze- Poziom rozszerzony
strzenno-ruchowych.
5. Wykonywanie piosenek jednogłosowych i kanonów Treści nauczania
pamięciowo i za pomocą nut.
1. Różne dziedziny i zjawiska kultury ze szczególnym
6. Posługiwanie się podstawowymi pojęciami i ozna- uwzględnieniem kultury tanecznej.
czeniami muzycznymi.

.go
2. Terminy i pojęcia z zakresu teorii, historii i estetyki
7. Umiejętność posługiwania się instrumentarium tańca.
Orffa.
3. Składniki ruchu jako tworzywo tańca.
Wiedza o tańcu 4. Składniki dzieła tanecznego oraz kanony estetycz-
ne w sztuce tańca.
Poziom podstawowy
5. Dzieło taneczne w kontekście różnych dziedzin
Treści nauczania sztuki (na wybranych przykładach).
1. Podstawowe terminy i pojęcia z zakresu teorii i hi- 6. Warsztat tancerza, choreografa i pedagoga tańca.
storii tańca.
7. Teatr jako podstawowe miejsce działalności arty-
2. Podstawowe składniki ruchu jako tworzywo tańca. stycznej tancerza i choreografa.
rcl
4. Artystyczne formy dzieł tanecznych, ich elementy 8. Taniec poza teatrem zawodowym.
oraz związki z innymi dziedzinami sztuki (w opar-
ciu o wybrane przykłady). 9. Taniec w folklorze polskim, polskie tańce narodo-
we.
5. Warsztat tancerza i choreografa.
10. Taniec we współczesnej Polsce.
6. Taniec poza teatrem zawodowym.
7. Polskie tańce regionalne (wybrane formy typowe 11. Taniec we współczesnym świecie.
dla dużych regionów) i narodowe. 12. Fakty i procesy dziejowe w różnych epokach histo-
8. Chronologia i cechy charakterystyczne najważniej- rii tańca z uwzględnieniem ich kontekstu społecz-
w.

szych epok, stylów i kierunków w dziedzinie sztuki nego i historyczno-kulturowego:


tańca. 1) techniki, style i kierunki rozwoju tańca;
9. Twórczość wybitnych choreografów i dorobek ar- 2) twórczość wybitnych choreografów i teorety-
tystyczny wybitnych tancerzy. ków tańca;
10. Współczesne zjawiska artystyczne w dziedzinie 3) dorobek artystyczny wybitnych tancerzy;
sztuki tańca. 4) działalność dydaktyczna wybitnych nauczycieli
tańca.
Osiągnięcia uczniów
13. Związki i zależności pomiędzy konwencjami, zjawi-
ww

1. Znajomość podstawowych terminów i pojęć z za- skami artystycznymi i sposobami interpretacji


kresu teorii i historii tańca. w dziedzinie sztuki tańca.
2. Umiejętność obserwacji podstawowych składników Osiągnięcia uczniów
ruchu oraz elementów dzieła tanecznego, dokony-
wania ich opisu i prostej analizy. 1. Umiejętność obserwacji i identyfikacji różnych
przejawów i form kultury ze szczególnym uwzględ-
3. Rozróżnianie artystycznych form dzieł tanecznych nieniem kultury tanecznej.
oraz dostrzeganie ich związków z innymi dziedzina-
mi sztuki. 2. Znajomość terminów i pojęć z zakresu teorii, histo-
rii i estetyki tańca.
4. Znajomość dzieł tanecznych charakterystycznych
dla różnych epok, stylów i kierunków tańca, twór- 3. Umiejętność obserwacji i opisu składników ruchu
czości wybitnych choreografów oraz dorobku arty- tanecznego i innych elementów dzieła taneczne-
stycznego wybitnych tancerzy. go.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1202 — Poz. 70

4. Dostrzeganie związków różnych dziedzin sztuki ze Osiągnięcia uczniów


sztuką taneczną.
1. Zrozumienie procesu realizacji zadań ruchowych.

l
5. Znajomość kanonu dzieł tanecznych z polskiego
i światowego repertuaru klasycznego i współczes- 2. Uzyskanie prawidłowego ustawienia korpusu.

v.p
nego oraz wybitnych artystów sztuki tańca.
3. Uzyskanie sprężystości nóg, maksymalnej siły, ela-
6. Umiejętność dokonywania chronologicznego prze- styczności stóp i stawów kolanowych, rozwartości
glądu, charakterystyki oraz oceny faktów i proce- i ruchomości stawów biodrowych i kolanowych.
sów w różnych epokach historii tańca.
4. Uzyskanie wzmocnienia mięśni brzucha i pleców
7. Dokonywanie samodzielnej i pogłębionej analizy w pozycjach na podłodze bez obciążenia nóg cięża-
dzieła tanecznego, stylów i kierunków w sztuce rem ciała.
tańca (na przykładach zaczerpniętych z kanonu).
5. Opanowanie umiejętności izolowania i koordynacji
8. Umiejętność samodzielnego interpretowania dzie- ruchów.
ła tanecznego oraz formułowania wniosków 6. Opanowanie umiejętności prawidłowego oddycha-
świadczących o jego świadomej percepcji. nia.

.go
9. Umiejętność korzystania z różnych form samo-
kształcenia i źródeł wiedzy o tańcu. Akrobatyka

10. Postawa aktywnego i świadomego uczestnika kul- Treści nauczania


tury tanecznej.
1. Ćwiczenia kształtujące postawę ciała i predyspozy-
Techniki uzupełniające cje aparatu ruchowego.

2. Ćwiczenia stymulujące rozwój układów: ruchowe-


Barré au sol go, oddechowego, krążeniowego i mięśniowego.
Treści nauczania 3. Ćwiczenia zwinnościowo-akrobatyczne.
1. Ćwiczenia podstawowe: 4. Skoki, ze szczególnym uwzględnieniem skoków
1) ćwiczenia w VI pozycji nóg (w różnych pozy- akrobatycznych.
rcl
cjach); 5. Ćwiczenia dwójkowe.
2) demi-plié (w różnych pozycjach);
6. Piramidy.
3) battement tendu I i II (różne sposoby wykony-
wania); Osiągnięcia uczniów

4) preparacja — arabesque penché (180°); 1. Zrozumienie przydatności i bezpośredniej celowo-


ści realizowanych zadań ruchowych.
5) rond de jambe en l’air z petit adagio, z fouetté
w II arabesque; 2. Nabycie niezbędnej sprawności ruchowej — koor-
w.

dynacji, szybkości, zwinności, siły, wytrzymałości


6) battement fondu (w różnych kierunkach);
— mającej zdecydowany wpływ na kształtowanie
7) grand battement jeté (w różnych kierunkach); predyspozycji ruchowych oraz na osiągane wyniki
w zakresie nauczania przedmiotów tanecznych.
8) battement frappé (w różnych kierunkach);
V. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz-
9) changement de pied (różne sposoby wykony- kowych zajęć edukacyjnych — drugi etap eduka-
wania);
cyjny
10) adagio z III pozycji port de bras (w różnych kie-
runkach). Taniec klasyczny
ww

2. Ćwiczenia uzupełniające: Treści nauczania


1) ułatwiające techniczne wykonywanie zadań ru- 1. Ćwiczenia przy drążku:
chowych;
1) zwroty fouettés;
2) wyrabiające umiejętności prawidłowego oddy-
chania; 2) battements battus sur le cou-de-pied;
3) wzmacniające poszczególne grupy mięśniowe; 3) adagio w pozach;
4) wyrabiające elastyczność i wydłużanie ruchów 4) battements développés ballottés, d’ici de la tom-
mięśni; bé;
5) wyrabiające siłę i szybkość pracy nóg; 5) grand rond de jambe jeté;
6) relaksacyjne. 6) grands battements jetés balançoire;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1203 — Poz. 70

7) tours fouettés na 45°; 17) pas soubresaut;


8) tours fouettés na 90° z pozy w pozę. 18) pas jeté passé;

l
Wszystkie ćwiczenia przy drążku są również wyko- 19) duże skoki en tournant;
nywane na środku sali z uwzględnieniem en tour-

v.p
nant. 20) tours en l’air — różne rodzaje i dwa obroty.

2. Ćwiczenia na środku sali: 4. Ćwiczenia na palcach:

1) temps lié na 90° na półpalcach; 1) pas de bourrée en tournant — wszystkie rodza-


je;
2) tours lents we wszystkich dużych pozach;
2) sissonnes ouvertes na 45° i 90°;
3) preparation i tours w dużych pozach;
3) pas jetés w duże pozy;
4) pirouettes z V pozycji do V pozycji po jednym
pod rząd; 4) pirouettes — różne rodzaje i zwiększona liczba;

5) tours chaîné; 5) tours chaînés;

.go
6) grand temps relevé; 6) rond de jambe en l’air;

7) grand fouetté en face z kroku coupé zakończone 7) relevés na jednej nodze w pozach i en tournant;
w attitude effacée oraz w I i II arabesque; 8) tours fouettés na 45°;
8) battements divisés en quarts; 9) grands fouettés;
9) temps lié par terre z pirouettes; 10) tours w dużych pozach;
10) pirouettes z różnych podejść; 11) skoki na palcach.
11) pirouettes i tour tire-bouchon z grand plié;
Osiągnięcia uczniów
12) tours fouettés na 45°;
1. Opanowanie ćwiczeń z zakresu techniki tańca kla-
13) grands fouettés;
rcl
sycznego na danym etapie edukacyjnym z uwzględ-
14) grandes pirouettes à la seconde en dehors; nieniem znajomości terminologii oraz umiejętności
stosowania zasad dotyczących ich wykonywania.
15) quatre pirouettes.
2. Umiejętność precyzyjnego wykonywania ćwiczeń
3. Allegro: w szybszym tempie, w trudniejszych kombinacjach
przy świadomym kontrolowaniu pracy mięśni.
1) entrechats i batteries — formy trudniejsze;
3. Umiejętność swobodnej, odciążonej pracy nóg po-
2) pas assemblé z przesunięciem i en tournant; przez świadome podciąganie i wydłużanie korpusu
w celu uzyskania lekkości i estetyki tańca.
3) grande sissonne ouverte i sissonne ouverte en
w.

tournant; 4. Uzyskanie niezbędnej rozwartości, stabilności, peł-


4) sissonne simple en tournant; nego en dehors obu nóg oraz umiejętności wykony-
wania we właściwej formie adagio.
5) grands pas emboîtés;
5. Umiejętności poprawnej koordynacji i poprawnego
6) rond de jambe en l’air sauté en dehors i en de- wykonywania ćwiczeń wchodzących w zakres małe-
dans; go, średniego i dużego allegro, a szczególnie batte-
ries, entrechat trois, entrechat quatre, cabrioles,
7) pas jeté fermé; brisés, pirouettes, grand tours, fouettés na 45°; uzys-
kanie niezbędnej siły i elastyczności przy wykony-
ww

8) pas brisé;
waniu tych ćwiczeń.
9) pas ballotté;
6. Umiejętność wykonywania obrotów po przekątnej.
10) pas failli;
7. Osiągnięcie maksymalnej wytrzymałości fizycznej
11) grande sissonne tombé i grand temps lié sauté; przy wykonywaniu ćwiczeń, z wykorzystaniem zna-
jomości własnego ciała, umiejętności oddychania,
12) grand pas assemblé; samokontroli realizowanych zadań ruchowych.
13) grand pas jeté w pozach; 8. Umiejętność wykonywania wybranych wariacji
14) grand pas de chat; z klasycznego repertuaru baletowego z uwzględnie-
niem stylu i charakteru tańca, nienagannej techniki,
15) pas cabriole; elegancji linii ciała, wyrazu, wrażliwości muzycznej.

16) gargouillade; 9. Dostrzeganie różnorodności form sztuki tanecznej.


Dziennik Ustaw Nr 15 — 1204 — Poz. 70

Taniec ludowy i charakterystyczny Umuzykalnienie

Treści nauczania Treści nauczania

l
1. Podstawowa wiedza dotycząca kultury danego na- 1. Ćwiczenia słuchowe i głosowe, gra na instrumen-

v.p
rodu i regionu, obyczajów, stroju, muzyki oraz wpły- tach:
wu warunków geograficznych i uwarunkowań spo- 1) ćwiczenia oddechowe, emisyjne i dykcyjne;
łecznych na kształtowanie się stylu i charakteru tań-
ca. 2) recytowanie wierszy;

2. Technika przygotowawcza ułatwiająca opanowanie 3) śpiewanie ze słuchu: pieśni i piosenek jedno-


elementów i figur polskich i obcych form tanecz- i dwugłosowych bez akompaniamentu i z akom-
nych. paniamentem;
4) śpiewanie kanonów dwugłosowych bez akompa-
3. Doskonalenie opanowanych elementów i figur ta- niamentu i z akompaniamentem;
necznych oraz zastosowanie ich w nowych kombi-
nacjach, a także w formie improwizacji. 5) śpiewanie nazwami solmizacyjnymi i literowymi
oraz granie prostych melodii w tonacji C-dur,
a-moll, F-dur, d-moll;

.go
4. Tańce regionalne z dowolnie wybranych makrore-
gionów Polski.
6) rozpoznawanie elementów dzieła muzycznego,
5. Tańce góralskie — do wyboru. ich związków i roli w utworze;
7) rozpoznawanie i odtwarzanie: interwałów, gam,
6. Tańce narodowe polskie: wielki, chodzony, polonez, motywów i schematów rytmicznych;
mazur, krakowiak, oberek, kujawiak.
8) próby zapisywania nutami prostych melodii.
7. Tańce narodowe rosyjskie — do wyboru.
2. Wiadomości:
Osiągnięcia uczniów 1) znajomość pisma nutowego;
1. Nabycie sprawności i umiejętności niezbędnych do 2) wartości rytmiczne nut i pauz;
wykonywania różnych form tańca.
3) poznanie skali dźwiękowej fortepianu;
rcl
2. Umiejętność działania zespołowego, pracy z part- 4) oznaczenia dynamiki i tempa.
nerem oraz sprawnego poruszania się w przestrze-
ni. Osiągnięcia uczniów
3. Umiejętność zastosowania wiedzy teoretycznej 1. Podstawowa znajomość zasad muzyki.
w praktyce.
2. Umiejętność świadomego odczuwania, wykonywa-
Taniec historyczny nia i słuchania muzyki, operowania głosem, zbioro-
wego muzykowania, grania na instrumentach oraz
Treści nauczania improwizowania i tworzenia muzyki.
w.

1. Tańce obyczajowe i dworskie z XVI wieku (pawana, 3. Umiejętność realizowania podstawowych rytmów
gaillarde, volta, branle). narodowych tańców polskich i obcych.

2. Tańce dworskie i sceniczne z XVII i XVIII wieku: Wiedza o tańcu


branle, menuet, sarabanda, gawot.
Treści nauczania
3. Kompozycje sceniczne z XVIII wieku — do wyboru.
1. Spektakl taneczny jako dzieło sztuki.
4. Tańce salonowe i towarzyskie z przełomu XVIII i XIX
2. Dzieło taneczne w kontekście różnych dziedzin sztu-
ww

wieku.
ki.
Osiągnięcia uczniów
3. Taniec we współczesnej Polsce.
1. Precyzyjne wykonywanie kroków i elementów tań- 4. Taniec we współczesnym świecie.
ca, dbałość o manierę poruszania się i wyraz w tań-
cu, stylowy kontakt partnerów i właściwy rysunek Osiągnięcia uczniów
tańca.
1. Znajomość wybranych pozycji z kanonu dzieł ta-
2. Umiejętność dostrzegania i śledzenia we współ- necznych z repertuaru klasycznego i współczesne-
czesnej sztuce tańca elementów i form ze spuścizny go.
historycznej.
2. Znajomość najważniejszych aktualnych polskich
3. Umiejętność wykonywania tańców historycznych i światowych wydarzeń oraz wybitnych indywidual-
w formie scenicznej. ności artystycznych w dziedzinie sztuki tańca.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1205 — Poz. 70

3. Umiejętność identyfikacji i analizy poszczególnych 4. Allegro:


elementów składowych dzieła tanecznego oraz for- 1) wszystkie rodzaje entrechats;
mułowania wniosków wynikających ze świadome-

l
go jego odbioru. 2) wszystkie rodzaje batteries;
3) sissonne tombé z przesunięciem w przód — 2 ob-

v.p
4. Umiejętność dostrzegania związków różnych dzie- roty;
dzin sztuki ze sztuką taneczną.
4) saut de basque;
5. Umiejętność dokonywania samodzielnej oceny 5) wszystkie formy dużego allegro wykonywane po
dzieła tanecznego. przekątnej, en tournant z podwójnymi obrotami
i po kole (manèges);
Techniki uzupełniające
6) révoltade;
Treści nauczania 7) pas jeté entrelacé.
1. Ćwiczenia w technice barré au sol: 5. Ćwiczenia na palcach:
1) zakres ćwiczeń z I etapu edukacyjnego wykony- 1) wszystkie rodzaje obrotów z różnych ćwiczeń
wanych w szybszym tempie przy uwzględnieniu wyjściowych, po linii prostej, po przekątnej, po
kole;

.go
liczenia ósemkowego;
2) przejście z II pozycji a la seconde do II pozycji a la 2) tours fouettés;
seconde par terre. 3) grande sissonne ouverte — wszystkie rodzaje;
4) tours chaînés po przekątnej i po kole;
2. Ćwiczenia uzupełniające: wzmacniające mięśnie
przywodzące i odwodzące kończyn dolnych. 5) wszystkie rodzaje grands fouettés;
6) wszystkie rodzaje tours;
Osiągnięcia uczniów
7) wszystkie rodzaje skoków na palcach z przesunię-
1. Umiejętność wykonywania ćwiczeń wynikających ciem;
z procesu nauczania realizowanego w I i II etapie 8) wszystkie rodzaje pas de bourrée z przesunię-
edukacyjnym. ciem w różnych kierunkach.
2. Dostrzeganie ścisłego związku realizowanych zadań Osiągnięcia uczniów
rcl
ruchowych z techniki barré au sol z ćwiczeniami
z techniki tańca klasycznego. 1. Opanowanie techniki tańca klasycznego z jej naj-
trudniejszymi, wirtuozowskimi elementami w stop-
VI. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiąz- niu pozwalającym na wykonywanie zadań tanecz-
kowych zajęć edukacyjnych — trzeci etap eduka- nych w artystycznej formie na poziomie corps de
cyjny ballet.

Taniec klasyczny 2. Znajomość terminologii realizowanych ćwiczeń


i umiejętność stosowania zasad dotyczących ich
Treści nauczania wykonywania.
w.

1. Treści nauczania I i II etapu edukacyjnego. 3. Umiejętność wykonywania ćwiczeń realizowanych


przy drążku i na środku sali przy uwzględnianiu
2. Ćwiczenia przy drążku: zmiany tempa, rytmu i akcentów.
1) grands battements jetés ze zwrotem fouetté z rzu- 4. Umiejętność dobrego i pewnego wykonywania
tem nogi przez I pozycję; pirouettes, tours, skoków oraz ćwiczeń na palcach
2) grands battements jetés z demi-arond i grand w kombinacjach tanecznych.
rond de jambe en dehors i en dedans. 5. Umiejętność wykonywania wybranych wariacji
3. Ćwiczenia na środku sali: i pas de deux z klasycznego repertuaru baletowe-
ww

go.
1) port de bras w pozach z nogą na 90° z pracą kor-
pusu; 6. Świadomy i twórczy stosunek do podejmowanych
zadań tanecznych wynikających ze specyfiki zawo-
2) renversé — wszystkie rodzaje; du artysty baletu.
3) pirouettes — wszystkie formy i zwiększona licz-
Partnerowanie
ba;
4) przejście z tours en dehors i en dedans w piroue- Treści nauczania
ttes;
1. Podstawowe zasady partnerowania par terre
5) tours w dużych pozach z grand plié; i en l’air:
6) grandes pirouettes a la seconde en dehors; 1) technika tańca w duecie;
7) grands fouettés en tournant włoskie. 2) czynności partnera i partnerki;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1206 — Poz. 70

3) współdziałanie partnerów; 6. Tańce cygańskie (do wyboru).


4) ułożenie i układ rąk; 7. Realizacja etiud i układów tanecznych w formie sce-

l
5) forma póz i ustawień; nicznej.

8. Stylizacja elementów i figur tanecznych polskich

v.p
6) ruchy łączące i pomocnicze z zakresu tańca kla-
sycznego. tańców narodowych oraz tańców innych narodów.

2. Sposoby partnerowania par terre: 9. Przykłady z repertuaru baletowego i operowego.

1) podtrzymywanie oburącz za talię; Osiągnięcia uczniów


2) podtrzymywanie za ręce; 1. Opanowanie elementów i figur realizowanych tań-
3) podtrzymywanie jedną ręką. ców w formie autentycznej bądź w formie właści-
wej dla danego stylu tanecznego, ze zwróceniem
3. Sposoby partnerowania en l’air: szczególnej uwagi na precyzję i artystyczny kształt
ich wykonania.
1) unoszenie oburącz za talię;
2. Opanowanie zasad wykonywania podstawowych
2) uniesienia do wysokości pasa partnera — pod-

.go
elementów oraz typowych cech przestrzenno-
trzymywanie za ręce;
-ruchowych tańców poszczególnych narodów.
3) podniesienia z utrwaleniem położenia na barku
partnera; 3. Umiejętność improwizacji i samodzielnego przy-
gotowania przez uczniów fragmentów układów
4) podniesienia do wysokości bioder partnera i po- tanecznych do wybranej stylizowanej muzyki folklo-
zy na biodrze; rystycznej jako formy sprawdzianu wiadomości,
wyczucia stylu oraz umiejętności tanecznych i inter-
5) podniesienia na bark; pretacyjnych.
6) podniesienia na barku z kolana;
4. Umiejętność wykonywania w formie scenicznej tań-
7) podnoszenia na wyciągniętych rękach; ców ludowych i charakterystycznych występujących
w repertuarze operowym i baletowym w tradycyj-
8) skoki z zakończeniem na rękach; nej lub współczesnej choreografii.
rcl
9) skoki z zakończeniem na barku partnera;
Taniec współczesny
10) przenoszenia na wyciągniętych rękach;
Treści nauczania
11) podnoszenia na wyciągniętych rękach;
12) zmiany póz en l’air. 1. Technika Marthy Graham:
1) podstawowy zakres wiedzy:
4. Fragmenty duetów z klasycznego repertuaru bale-
towego. a) centrum ruchu i grawitacja ciała,
b) praca pleców,
Osiągnięcia uczniów
w.

c) praca nóg,
1. Opanowanie techniki różnych sposobów partnero- d) praca rąk,
wania w tańcu klasycznym i umiejętności współ-
działania partnerów. e) przenoszenie ciężaru ciała,
f) ciężar ciała,
2. Umiejętność wykonywania fragmentów duetów
z klasycznego repertuaru baletowego w artystycz- g) praca korpusu,
nej formie. h) tworzenie przestrzeni; impuls i reakcja tance-
rza na przestrzeń,
3. Dostrzeganie zależności między wykonywanym tań-
i) allegro;
cem w duecie a całością spektaklu baletowego.
ww

2) podstawowe elementy techniki:


Taniec ludowy i charakterystyczny
a) ćwiczenia na podłodze,
Treści nauczania b) ćwiczenia na środku sali,
c) ćwiczenia przestrzenne,
1. Tańce polskie ze szczególnym uwzględnieniem tań-
ców góralskich. d) ćwiczenia izolacyjne;

2. Tańce rosyjskie. 3) stopniowanie trudności w zakresie realizowanych


ćwiczeń i wykonywanie ćwiczeń w różnych tem-
3. Tańce węgierskie. pach muzycznych.

4. Taniec hiszpański (do wyboru). 2. Podstawowy zakres wiedzy i elementy jednej z tech-
nik (do wyboru: Merce Cunningham, José Limón,
5. Taniec wschodni. Lester Horton).
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1207 — Poz. 70

3. Techniki poszerzające spektrum ruchu. wydłużanie, zmniejszanie lub powiększanie jej ele-
mentów, makijaż, charakteryzacja z użyciem ele-
4. Techniki relaksująco-koncentrujące zapożyczone mentów perukarskich.

l
z technik Wschodu lub techniki Alexandra.
6. Zasady higieny w charakteryzacji (skóra twarzy
5. Kombinacje ruchowe zróżnicowane pod względem

v.p
i rąk).
ekspresji, dynamiki, charakteru oraz czasu trwania
i stopnia trudności. Osiągnięcia uczniów
6. Rozwijanie możliwości kreatywnych. 1. Umiejętność wykorzystania wiedzy teoretycznej
w praktycznej realizacji ćwiczeń z techniki charakte-
Osiągnięcia uczniów ryzacji.

1. Opanowanie podstawowych zasad techniki tańca 2. Umiejętność oczyszczania skóry zmywaczem, na-
współczesnego Marthy Graham oraz jednej z tech- kładanie i rozprowadzanie podkładu, pudrowanie
nik (do wyboru: Merce Cunningham, José Limón, — utrwalanie, nakładanie szminek i zmywanie cha-
Lester Horton). rakteryzacji.

2. Wykorzystanie możliwości ruchowych ciała przy 3. Umiejętność stosowania światłocienia oraz kontra-
pełnej świadomości i kontroli pracy mięśni i sta- stu barwnego i walorowego, modelowania szminką

.go
wów w czasie wykonywania każdego ruchu. rysów twarzy, zastosowania kolorystyki charaktery-
zacji w zależności od oprawy scenicznej.
3. Uzyskanie pełnej sprawności ruchowej, siły i wy- 4. Umiejętność korygowania rysów twarzy w oparciu
trzymałości aparatu ruchowego oraz opanowanie o podane zasady, za pomocą szminki; modelowanie
prawidłowego oddychania w czasie wykonywanych różnych typów twarzy.
ćwiczeń.
5. Umiejętność klejenia peruk i zarostów, stosowania
4. Umiejętność operowania świadomym, dynamicz- krepy, zdejmowania kleju z twarzy.
nym i celowym ruchem.
6. Dbałość o przestrzeganie higieny.
5. Umiejętność izolowania ruchów, utrzymania rów-
nowagi przy zmianie środka ciężkości ciała oraz ko- Audycje muzyczne
ordynacji ruchowej.
Treści nauczania
rcl
6. Umiejętność przenoszenia ciężaru ciała z wykorzy-
staniem plié, relevé i pracy stóp; opanowanie pozy- 1. Aparat wykonawczy — głos ludzki i instrumenty
cji paralel, obrotów, skoków w ćwiczeniach prze- muzyczne.
strzennych oraz umiejętności pokonywania prze-
strzeni. 2. Faktura homofoniczna i polifoniczna.
3. Formy i gatunki muzyczne.
7. Dostrzeganie związków między techniką tańca kla-
sycznego a techniką tańca współczesnego. 4. Pojęcie stylu muzycznego.
8. Umiejętność interpretowania muzyki poprzez różne 5. Muzyka programowa.
sposoby poruszania się z uwzględnieniem wyrazi-
w.

stości i harmonii ruchu. 6. Muzyka ludowa różnych narodów — oryginalna


i stylizowana.
9. Nabycie umiejętności wykonywania układów ta-
necznych realizowanych w oparciu o technikę tańca 7. Muzyka jazzowa i rockowa.
współczesnego. 8. Muzyka kultur pozaeuropejskich.
Zasady charakteryzacji 9. Historia muzyki od średniowiecza do XX wieku.

Treści nauczania 10. Współczesne życie muzyczne.

1. Charakteryzacja w teatrze, filmie, telewizji, jej rola Osiągnięcia uczniów


ww

i celowość, zależność od wymogów scenografii:


znaczenie odległości i perspektywy. 1. Świadome słuchanie muzyki i rozpoznawanie utwo-
rów muzycznych, ich stylu, epoki, ze szczególnym
2. Budowa głowy (wybrane wiadomości). uwzględnieniem muzyki baletowej i muzyki pol-
skiej.
3. Barwa, światło i jego właściwości, zależność barwy
kosmetyków od różnego rodzaju oświetlenia; zasa- 2. Umiejętność indywidualnej oceny utworów mu-
dy światłocienia i kontrastu. zycznych z uwzględnieniem własnych upodobań
i preferencji.
4. Różnorodne materiały i narzędzia stosowane w cha-
rakteryzacji i ich przechowywanie. 3. Korzystanie z wiedzy teoretycznej oraz posługiwa-
nie się terminologią muzyczną.
5. Ćwiczenia praktyczne uwzględniające podstawowe
zasady charakteryzacji osobistej; modelowanie 4. Umiejętność świadomego uczestnictwa w życiu
i korygowanie szminką rysów twarzy — skracanie, muzycznym.
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1208 — Poz. 70

Interpretacja muzyczno-ruchowa Osiągnięcia uczniów

Treści nauczania 1. Znajomość podstawowych terminów i pojęć z za-

l
kresu teorii i historii tańca.
1. Ciało jako środek wyrazu, jako warsztat twórczy. Po-
znanie własnego ciała, analiza jego funkcji i możli- 2. Umiejętność obserwacji podstawowych składników

v.p
wości. ruchu oraz elementów dzieła tanecznego, dokony-
wania ich opisu i prostej analizy.
2. Ruch i sposoby jego wyrażania. Ruchowe reakcje
na sytuacje rzeczywiste i wytwarzane w wyobraźni. 3. Rozróżnianie artystycznych form dzieł tanecznych
3. „Ja” w realizacji z otoczeniem. oraz dostrzeganie ich związków z innymi dziedzina-
mi sztuki.
4. Cechy charakterystyczne różnych stylów sztuki. Po-
wiązanie formy ruchu ze stylem. 4. Znajomość dzieł tanecznych charakterystycznych
dla różnych epok, stylów i kierunków tańca, twór-
5. Powiązanie muzyki z ruchem. czości wybitnych choreografów oraz dorobku arty-
6. Tworzenie postaci scenicznych. stycznego wybitnych tancerzy.

7. Mizansceny z baletów. 5. Znajomość typowych form polskich tańców regio-


nalnych oraz polskich tańców narodowych.

.go
8. Krótka forma (wariacja) jako wyodrębniona część
formy baletu — przebieg dramaturgiczny, analiza 6. Umiejętność skomentowania różnych sposobów in-
techniki i jej interpretacji w powiązaniu z całością terpretacji dzieł tanecznych.
spektaklu.
7. Umiejętność korzystania z różnych form samo-
Osiągnięcia uczniów kształcenia i źródeł wiedzy o tańcu.

1. Znajomość podstawowych zasad interpretacji i kre- 8. Świadoma recepcja zjawisk artystycznych w dzie-
owania postaci scenicznej. dzinie sztuki tańca i postawa aktywnego uczestnika
kultury tanecznej.
2. Nabycie umiejętności przekazywania poprzez włas-
ną osobowość idei muzycznej i idei choreograficz- Poziom rozszerzony
nej.
3. Nabycie umiejętności budowania charakteru posta- Treści nauczania
rcl
ci scenicznej na podstawie określonej techniki ta- 1. Różne dziedziny i zjawiska kultury, ze szczególnym
necznej. uwzględnieniem kultury tanecznej.
4. Odnajdywanie wartości, jaką stanowi sztuka w rea-
2. Terminy i pojęcia z zakresu teorii, historii i estetyki
lizacji określonych zadań wynikających z realizacji
tańca.
przedmiotu.
3. Składniki ruchu jako tworzywo tańca.
Wiedza o tańcu
4. Składniki dzieła tanecznego oraz kanony estetycz-
Poziom podstawowy ne w sztuce tańca.
w.

Treści nauczania 5. Dzieło taneczne w kontekście różnych dziedzin


sztuki (na wybranych przykładach).
1. Podstawowe terminy i pojęcia z zakresu teorii i hi-
storii tańca. 6. Warsztat tancerza, choreografa i pedagoga tańca.
2. Podstawowe składniki ruchu jako tworzywo tańca. 7. Teatr jako podstawowe miejsce działalności arty-
stycznej tancerza i choreografa.
3. Artystyczne formy dzieł tanecznych, ich elementy
oraz związki z innymi dziedzinami sztuki (w oparciu 8. Taniec poza teatrem zawodowym.
o wybrane przykłady).
ww

9. Taniec w folklorze polskim, polskie tańce narodo-


4. Warsztat tancerza i choreografa. we.
5. Taniec poza teatrem zawodowym.
10. Taniec we współczesnej Polsce.
6. Polskie tańce regionalne (wybrane formy typowe
dla dużych regionów) i narodowe. 11. Taniec we współczesnym świecie.

7. Chronologia i cechy charakterystyczne najważniej- 12. Fakty i procesy dziejowe w różnych epokach histo-
szych epok, stylów i kierunków w dziedzinie sztuki rii tańca z uwzględnieniem ich kontekstu społecz-
tańca. nego i historyczno-kulturowego:

8. Twórczość wybitnych choreografów i dorobek arty- 1) techniki, style i kierunki rozwoju tańca;
styczny wybitnych tancerzy. 2) twórczość wybitnych choreografów i teoretyków
tańca;
9. Współczesne zjawiska artystyczne w dziedzinie sztu-
ki tańca. 3) dorobek artystyczny wybitnych tancerzy;
Dziennik Ustaw Nr 15 — 1209 — Poz. 70

4) działalność dydaktyczna wybitnych nauczycieli 5. Znajomość kanonu dzieł tanecznych z polskiego


tańca. i światowego repertuaru klasycznego i współczes-
nego oraz wybitnych artystów sztuki tańca.

l
13. Związki i zależności pomiędzy konwencjami, zjawi-
skami artystycznymi i sposobami interpretacji 6. Umiejętność dokonywania chronologicznego prze-

v.p
w dziedzinie sztuki tańca. glądu, charakterystyki oraz oceny faktów i proce-
sów w różnych epokach historii tańca.
Osiągnięcia uczniów
7. Dokonywanie samodzielnej i pogłębionej analizy
1. Umiejętność obserwacji i identyfikacji różnych
dzieła tanecznego, stylów i kierunków w sztuce
przejawów i form kultury, ze szczególnym uwzględ-
tańca (na przykładach zaczerpniętych z kanonu).
nieniem kultury tanecznej.

2. Znajomość terminów i pojęć z zakresu teorii, histo- 8. Umiejętność samodzielnego interpretowania dzie-
rii i estetyki tańca. ła tanecznego oraz formułowania wniosków
świadczących o świadomej jego percepcji.
3. Umiejętność obserwacji i opisu składników ruchu
tanecznego i innych elementów dzieła taneczne- 9. Umiejętność korzystania z różnych form samo-
go. kształcenia i źródeł wiedzy o tańcu.

.go
4. Dostrzeganie związków różnych dziedzin sztuki ze 10. Postawa aktywnego i świadomego uczestnika kul-
sztuką taneczną. tury tanecznej.
rcl
w.
ww
— 1210 —

  

l
 )+3;(69884
)-/-4'"6- -4'<62(<!5!&./6#.'084./4,5!& 
7 

v.p
4,47<43;)-:<.+33.09#78':.43.846<+4170.2
:1'8')-

>
 46'<
 >

$#!"# $%)(%  
  %!"$  " !
 <
/-%/+ ";0115015!6,5!&0115015)'.2 *'!6,#(, /
'%%!"$%  %
 
 <
+-42/-.#(0)"-15!6<!+':"65,/-"-4#%-./6#4-629/8"*<"-45+'
"/-%+'4-",5+'1-4/84,'# #6.'#!6,5!& 
'%%!"$%  
%
 
%+67/'54170' 842;
 <
%+67/''3,.+170' 842;  <
1/2)12/*-%'!6,"#)*/!(''.-";

.go
'%%!"$%  %  
<
6-/5$-/+2*/650./4-6"4!65!&)4#01'-,/'2065',)'#10115015!6,5!&
01-0-4,5!&4 ",'!&0115015!6,5!&, /
'%%!"$%  
%
  <
6-/5$-/+2*/650./4-6"4!65!&)4#01'-,/'2065',)'#10115015!6,5!&
01-0-4,5!&4 ",'!&0115015!6,5!&, / 842;
'%%!"$%   %    <
/6:"-455)6/-"2)184#!6,'!65!&-.206!6-,5!&"- /-12
,1#/51-/'2+6#!65.-0.-*'1#(-*0)'#(!8'33'*<.+?
78;)<3.'
6
'%% %&$!"  $%   % 
"  <
"  <
1,"/"5)/#"51!5(,#46)/#0'#2"6'#*,'94'"!6#;6"/-4-1,5!&
rcl
-/6$2,)!(-,-4,'06.'1*'
'%% %&$!"  $%  % 

 <
<!6,')"-/#%2*+',2+':"65,/-"-4#%-./6#4-62)-*#(+'1-4/84
,'# #6.'#!6,5!&01,-4'<!#%-6<!6,')"-)-,4#,!('
-+':"65,/-"-45+./6#4-6'#)-*#(+'
'%%!"$%   %
">:+67/'54170'
 <
">:+670''3,.+170'

 <
+-42/-.#(0)"-15!6<!+':"65,/-"-4#%-./6#4-62"/-%-4#%-
1-4/84,'# #6.'#!6,5!& 
'%%!"$%   % 
w.

%+67/'54170' 842;
 <
%+67/''3,.+170' 842;
 
<
-*0)*05$')!(5/- 84'02%'
'%%!"$%    % 
 <
!&/-, 06/84.#!(*,#(!&/-,51)84   
'%%!"$%    %   <
%+67/'+1+08643.)<3'"#  5;8'$  <
-*0)*05$')!(6'*,-9!'
'%%!"$%   
%
   <
ww

1,"/"5061!#,'= 842;
'%%!"$%    %    <
)/#0 ";',$-/+!(''",5!&"-15!6<!5!&9/-")-!&/-,5/-9*',
'%%!"$%
  %   <
6!6#%8-4#4/2,)'1#!&,'!6,#"*6,)84'05%,84"/-%-45!&-/62/6<"6#;
#6.'#!6#;014/2!&2"/-%-4#%-'4/2,)''!&2+'#06!6,',"/-%!&
'%%!"$%  %   <
  44445"4,'!14!24%-3.*
— 1211 —

"'%(!(&( )&$E "*


)*+ )*)"')$#  % 

l
: 1 0 < ? 5 0

v.p
+,J.C9464/:!:94>:<,$:7=6402:"<;:C
C/94, 74;.,

<
/::-A40=C.C094,!494=><,%:794.>A,4%:CA:5?)=4C/94, 8,5,

<

%'((@%(#F'!E
%'"% (# "!(
+,J.C9469<
)B6 ,CC,6,/FAAB>A,<C,5J.B.37?-A;<:A,/C,5J.B.3/::-<:>?;,=C0A;4=,9B.3/:<050=><?C2:/
940 C ,<>  <:C;:<CJ/C094, ) 9< 

 $,<7,809>? ?<:;05=6402: 4 %,/B C /94,  =>B.C94,

.go

<?=>,9,A4,5J.02:AB8,2,94,/:>B.CJ.0342409B;,=C
"64 DA:50AF/C>A,/:79:I7J=640:;:7=640I7J=640C,.3:/94:;:8:<=640
 -5)*8;::6 ?
"64 DA:50AF/C>A,7?-?=640A4076:;:7=640
 -5)*8;::6   ?
"64 DA:50AF/C>A:7?-07=640
 -5)*8;::6

?
"64$ DA:50AF/C>A:8,C:A40.640
 -5)*8;::6  ?
"64$ DA:50AF/C>A,;:/6 ,<;,.640;:8:<=640
 -5)*8;::6  ?
rcl
"64$ DA:50AF/C>A:;:/7,=640
 -5)*8;::6
?
"64$ DA:50AF/C>A,6?5,A=6:;:8:<=640F/C640
 -5)*8;::6
 ?
"64$ DA:50AF/C>A,8,:;:7=640A,<84H=6:8,C?<=640
 -5)*8;::6  ?
"64& DA:50AF/C>A:IA4G>:6<CB=640
)B6 ,C;:/84:>FA/C4,,5J.B.39,<B96?;,=CC,>A40</C:9B.3C2:/940C,<> <:C;:<CJ/C094,)
w.

9< 

$,<7,809>??<:;05=6402:4%,/BC/94, =>B.C94,

<?=>,9,A4,5J.02:AB8,2,94,
/:>B.CJ.0342409B;,=CA0A=CB=>64.3A:50AF/C>A,.3

+,J.C9469< 
)B6 ,C C,6,/FA ;,H=>A ><C0.4.3 C,>A40</C:9B.3 C2:/940 C ,<>  <:C;:<CJ/C094, ) 9< 


$,<7,809>? ?<:;05=6402: 4 %,/B C /94,  =>B.C94,

 < ?=>,9,A4,5J.02: AB8,2,94, /:>B.CJ.0


342409B;,=CC6>F<B.3/:;?=C.C,=4G;<C0AFC;,=C
 -5)*8;::6
  ?
ww

()4A=0-50)786904>92),)D

.)29-4 

-4)03-4 AB/,A94.>A,.?A2:@;7
7678?-?9:865C05:-85-:6=B AAAAB/,A94.>A,.?A2:@;7

-5)6.-8:)5)9:8650-05:-85-:6=-1====>,)=50+:=)+;=/6<73
— 1212 —

CENTRUM USŁUG WSPÓLNYCH


WYDZIAŁ WYDAWNICTW I POLIGRAFII

l
p r op on u j e

v.p
SKOROWIDZ
OBOWIĄZUJĄCYCH
PRZEPISÓW PRAWNYCH
1918–2010

Zamówienia prosimy składać:


.go
ogłoszonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim
w latach 1918–1939 oraz 1944–2010
według stanu prawnego na dzień 1 października 2010 r.
(do numeru 183 Dziennika Ustaw i numeru 68 Monitora Polskiego)

Cena — 188 zł (w tym VAT)


rcl
dokonując wpłaty na konto bankowe: Bank Handlowy S.A. 36 1030 1508 0000 0008 1566 3012
(podając nazwę, adres, NIP zamawiającego)
faksem: 22 694-60-48
e-mailem: wydawnictwa@cuw.gov.pl
poprzez stronę internetową: www.wydawnictwa.cuw.gov.pl
listownie pod adresem: Centrum Usług Wspólnych
Wydział Wydawnictw i Poligrafii
w.

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa


Wszelkie informacje na temat realizacji zamówień
można uzyskać pod numerami telefonów: 22 694-67-52,
bezpłatna infolinia 800 287 581 (czynna w godz. 730–1530).

PEŁNA OFERTA NA STRONIE INTERNETOWEJ: www.wydawnictwa.cuw.gov.pl


ww

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów


Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego
al. J. Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56
Skład, druk i kolportaż: Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,
ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52; faks 22 694-60-48
Bezpłatna infolinia: 800 287 581 (czynna w godz. 730–1530)
www.wydawnictwa.cuw.gov.pl
e-mail: wydawnictwa@cuw.gov.pl

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,
ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 23/W/C/2011 ISSN 0867-3411 Cena 19,40 zł (w tym VAT)