Topik 7 :Rancangan Kesihatan Sekolah 7.

1 Pengenalan RKS berasaskan konsep kesihatan yang menyeluruh yang merangkumi kesihatan fizikal, mental, emosi, sosial dan rohani. terdiri daripada 4 komponen utama iaitu pendidikan kesihatan, perkhidmatan kesihatan, hidup sihat di sekolah dan kerjasama antara sekolah dan masyarakat. Jawatankuasa RKS dianggotai oleh pelbagai agensi seperti pihak kesihatan, penerangan, pendidikan, kebajikan, Persatuan Ibu Bapa dan Guru dan lainlain. 7.2 OBJEKTIF RKS • Menggalakkan bimbingan dan panduan kepada kanak-kanak, ibu bapa, guru-guru dan masyarakat Mengenal pasti (identification), pendidikan dan penjagaan kanakkanak yang didapati mempunyai kecacatan. Menggalakkan rawatan kecacatan yang boleh diubati. Memastikan pelajar-pelajar bebas daripada gejala dan penyakit. Membina pengetahuan amalan cara hidup sihat. Memastikan makanan yang disediakan di sekolah adalah selamat dan berkhasiat. Memberi rawatan kecemasan di sekolah. Menilai taraf kesihatan. Membina persekitaran sekolah yang sihat.

Menyatukan Rancangan Kesihatan Sekolah ke dalam Rancangan Kesihatan Masyarakat.

Kenapa perlu RKS • • • murid-murid sekolah - 20% atau lebih daripada jumlah penduduk. Murid-murid sekolah sebagai agen perubahan. murid sekolah masih mengalami beberapa masalah kesihatan seperti malnutrisi, karies gigi, kutu kepala, jangkitan cacing… membentuk sikap dan perlakuan yang positif terhadap kesihatan. “melentur buluh biarlah dari rebungnya ”

• •

Komponen Rancangan Kesihatan Sekolah (a)Pendidikan Kesihatan • Mengaplikasikan pengetahuan, sikap dan amalan seseorang murid dalam perkara-perkara yang berkaitan dengan kesihatan. termasuk pendidikan formal dan tidak formal. Membentuk minat, keinginan serta mewujudkan rasa tanggungjawab dalam kalangan murid untuk kemajuan dan kebaikan kesihatan mereka sendiri, keluarga dan masyarakat. Lebih menyedari masalah dan keperluan kesihatan Membuat keputusan yang bijak bagi menentukan cara hidup mereka atau perlakuan kesihatan mereka.

• • • •

• •

• •

• • •

(b) Perkhidmatan Kesihatan

dan sebagainya. • Persekitaran sekolah yang selesamewujudkan persekitaran yang konduksif kepada P & P 7.RKS dijalankan secara bersama oleh beberapa kementerian dan agensi bukan kerajaan. bersih. b.3.(c) Hidup Sihat di Sekolah • Sebagai institusi memberi pendidikan kerana kanak-kanak –agen perubahan • Persekitaran sekolah . Pendidikan Moral. Sains. Pendidikan Kesihatan • Pendidikan Kesihatan disatukan dengan pendidikan jasmani • Nilai-nilai kesihatan . ceramah. Program-program Adhoc berdasarkan masalah kesihatan semasa.1 Masalah Pelaksanaan RKS • • • • • tahap pengetahuan dan amalan kesihatan mereka masih kurang Kekurangan kemudahan asas dan fizikal sekolah Kewangan yang diperuntukkanterhad Beban tugas guru yang semakin meningkat timbul masalah penyelarasan .selamat.3 STATUS RANCANGAN KESIHATAN SEKOLAH MASA KINI • Program RKS di sekolah perintis telah berjaya dilaksanakan • boleh diperbaiki dan dipertingkatkan lagi • Kerjasama yang diberikan oleh agensi kerajaan amat menggalakkan. pameran dan kempen.2 Program Kesihatan Sekolah Masa Kini • • • Pendidikan Kesihatan Perkhidmatan Kesihatan Sekolah Program Kesihatan Pergigian Sekolah . selesa dan indah. • a. • projek perintis telah dijalankan di Johor bagi menswastakan perkhidmatan kesihatan sekolah dan memastikan lebih ramai murid yang 7. Program Pencegahan Taun dan sebagainya.kuiz.3. • • • • • • • • Rancangan Makanan Tambahan (RMT) Program Susu Sekolah Program Peningkatan Keselamatan. Perkhidmatan Kesihatan Sekolah • Kementerian Kesihatan telah melawat sebanyak 6.402 sekolah atau 73. Pendidikan Agama Islam dan sebagainya • Pendidikan tidak formal . seperti program Anti Rubella.5% telah dilawati oleh pasukan kesihatan sekolah. Kebersihan dan Keindahan Sekolah (Program 3 K) Pendidikan Pencegahan AIDS di Sekolah Program Anti Denggi Di Sekolah Program Sekolah Bebas Daripada Asap Rokok Program PROSTAR (Program Sihat Tanpa AIDS untuk Remaja).Biologi. 7.

negeri. (f) Program 3K • mewujudkan persekitaran sekolah yang selamat.diperiksa oleh doktor dan bukan jururawat. (c) Program Kesihatan Pergigian • mencapai kesihatan mulut bertaraf "dentally fit" dalam kalangan murid-murid Menjalankan pemeriksaan. • • • • • (d) Rancangan Makanan Tambahan (RMT) • usaha Kementerian Pendidikan untuk meningkatkan taraf pemakanan dan kesihatan muridmurid sekadar membekalkan 1/3 daripada dari jumlah keperluan nutrien harian murid-murid. bersih. • Memenuhi keperluan makanan murid (15% . bertanggungjawab bagi: Merancang Melaksana Memantau • . rawatan gigi dan aktiviti-aktiviti pendidikan menyediakan peruntukan bagi pegawai dan peralatan bagi klinik pergigian sekolah bekerjasama dengan pihak swasta . menggalakkan tabiat minum susu Dijalankan dengan kerjasama enam buah syarikat pengeluar susu tempatan melalui Skim bayaran (subsidi kerajaan) Skim percuma.3 Strategi Pelaksanaan dan Struktur organisasi • Ditubuhkan di pelbagai peringkat (Kebangsaan.20% murid-murid datang ke sekolah tanpa sarapan pagi atau makan tengah hari) dan peratusan yang agak tinggi pemakanan tidak seimbang. indah dan ceria menimbulkan 'sense of belonging' dan rasa sayang kepada sekolah Merosakkan harta benda sekolah (vandalism) dapat diatasi • • • Tujuan RMT • • Meningkatkan taraf pemakanan dan kesihatan murid-murid.3 setiap tahun. daerah dan sekolah).3. • Penswastaan perkhidmatan kesihatan sekolah telah diperluaskan sejak tahun 1997. (e) Program Susu Sekolah (PSS) • • meningkatkan taraf pemakanan memastikan murid-murid menerima makanan-makanan berzat.membekalkan kit pergigian dan bahan-bahan pendidikan kepada semua murid darjah 1 . Memberi makanan tambahan kepada murid-murid sekolah rendah: luar bandar golongan berpendapatan rendah 7.

kemudahan fizikal kantin dan asrama padang permainan dan sebagainya. Perkembangan program-program kesihatan begitu mendadak untuk menangani beberapa isu dan masalah kesihatan semasa. indah dan selamat. Keadaan tersebut menjejaskan tugas-tugas penyelenggaraan dan menjaga persekitaran sekolah yang bersih. masih lagi kurang di kebanyakan sekolah. JK Keceriaan dan sebagainya. • • (c) Bebanan Kerja Guru • Bebanan tugas 'paper work' dan kerja-kerja perkeranian terutama dalam menyediakan rekod-rekod dan maklumbalas kepada pihakpihak berkenaan serta tugas-tugas ko kurikulum. Organisasi Peringkat Kebangsaan Dipengerusikan bersama oleh kedua-dua Ketua Pengarah Pendidikan dan Ketua Pengarah Kesihatan Peringkat Negeri Dipengerusikan secara bersama oleh Pengarah Pendidikan Kesihatan Negeri. • 7. Ada JK (e) Masalah Penyelarasan Program Program kesihatan sekolah ini dilaksanakan oleh beberapa Kementerian dan agensi bukan kerajaan pelbagai masalah seperti penyelarasan kerana . Kadar nisbah tandas dengan bilangan murid. Menjejaskan program kesihatan sekolah kerana guru-guru terpaksa memberi perhatian kepada perkara-perkara lain. JK 3K.- Menilai program-program kesihatan sekolah • yang aktif dan ada yang sebaliknya. Kekangan staf. Peringkat Sekolah Terdapat beberapa JK Kecil Kesihatan seperti JK Kantin. Peringkat Daerah Dipengerusikan juga secara bersama oleh Pegawai Pendidikan Daerah dan Pegawai Kesihatan Daerah. Perkembangan staf di pelbagai peringkat terhad akibat perkembangan program-program yang terlalu pantas.4 ISU DAN MASALAH (d) Kemudahan Asas dan Kemudahan Fizikal • • Kekurangan kemudahan asas fizikal. (a) Keberkesanan Pendidikan Kesihatan di Sekolah • • • • Sikap Pelajar. Guru dan Pentadbir Sekolah terhadap Kesihatan Kekurangan Guru Terlatih dalam Kesihatan Masa dan Kandungan Kurikulum PJK Penilaian Pendidikan Kesihatan • (b) Organisasi dan Pelaksanaan Program • Jawatankuasa Bersama RKS yang terdapat di pelbagai peringkat ini berbeza dari segi prestasi.

berdisiplin. bertimbang rasa serta amalan yang diinginkan berkaitan dengan kebersihan diri. terutamanya dari luar bandar dan golongan berpendapatan rendah Memberi makanan tambahan yang berzat dan seimbang untuk membantu mereka mengatasi masalah pertumbuhan badan dan kekurangan tenaga Menyelenggarakan pendidikan kesihatan dan pemakanan Menggalakkan penglibatan dan penyertaan masyarakat dalam usahasekolah mengelolakan RMT. Menjejaskan usaha-usaha membaik pulih dan peningkatan taraf keadaan fizikal sekolah.kesihatan sosial remaja .3 Sejarah Pelaksanaan RMT .perlakuan-perlakuan yang berkaitan dengan seksualiti.1. • • • 8.1 Rasional RMT • bertujuan memberi makanan percuma kepada murid-murid sekolah rendah didapati 15% . • • 8.1 Syor dan Cadangan • • • • • Meningkatkan martabat dan keberkesanan pengajaran PJK Mewujudkan Bahagian / Jabatan Kesihatan Sekolah Mengurangkan beban guru yg terlibat secara langsung dalam RKS Mengkaji semula kemudahan asas dan fizikal Program perlu mengikut perkembangan kesihatan semasa.4. (f) Kewangan • Peruntukan yang diberikan kepada sekolah untuk tugas-tugas penyelenggaraan dan menaiktarafkan bangunan begitu terhad sekali.1 Objektif • Memberi makanan tambahan kepada murid-murid sekolah rendah.setiap agensi terlibat dengan pelbagai program lain dan masing-masing mempunyai tugas keutamaan tersendiri. semua sekolah rendah telah dilibatkan dalam RMT. • • • (g) Isu-isu Baharu Kesihatan Pada masa kini telah wujud beberapa isu baharu dalam kesihatan sekolah seperti: . Mengendalikan tabiat bersopansantun.20% murid-murid datang ke sekolah tanpa sarapan pagi atau makan tengah hari.penderaan . lebih kurang 35% daripada muridmurid sekolah rendah ada menunjukkan tanda-tanda pemakanan yang salah Mulai tahun 1989. kebersihan makanan dan alam sekitar. 7. TOPIK 8: Rancangan Makanan Tambahan 8.pengurusan tekanan diri (stress management) .1.

Pada tahun 1974 Kerajaan Negeri Selangor telah memulakan projek perintis RMT di bawah Rancangan Amalan Makanan dan Pemakanan (AMP) di Kuala Langat. ibu bapa atau penjaga berpendapatan bulanan RM 400.bilangan murid 100 orang dan ke bawah.• RMT telah mula diadakan sejak selepas Perang Dunia ke-2 oleh Pemerintah Tentera British sebagai satu usaha kecemasan. Pelancaran Program Pembangunan Rakyat Termiskin.4 Kriteria Pemilihan Murid untuk Menerima RMT a. Majlis Pusat Kebajikan dan FELDA telah menjalankan Rancangan Makanan Tambahan kepada beberapa buah sekolah yang terpilih terutama di luar bandar. Saiz enrolmen sekolah . RMT meliputi semula semua sekolah fokus kpd murid miskin. Kaedah pelaksanaan RMT telah dikaji semula. Status pemakanan murid-murid yang mengalami pemakanan yang salah. • • b.00 Pendapatan perkapita RM 35. 1982. Pada tahun 1976.00 dan ke bawah. Jawatankuasa AMP di peringkat Kebangsaan anjuran Jabatan Perdana Menteri telah mengekalkan makanan tambahan sebagai satu usaha dalam AMP. Murid-murid yang tinggal jauh dan tidak mempunyai kemudahan pengangkutan. 1989. • Sehingga tahun 1982. Keluarga. pengurusan RMT keseluruhannya telah dikaji semula. Persatuan Kebajikan Kanak-Kanak Malaysia. program perkhidmatan kesihatan sekolah terus diperkukuh • • • . Kerajaan Negeri Selangor telah memperluaskan AMP ke kawasankawasan lain dalam negeri. Perlaksanaan (ICU) Jabatan Perdana Menteri untuk dilaksanakan oleh Kementerian Pendidikan di kawasan-kawasan Rancangan AMP semenjak tahun 1979. c. Rancangan Makanan Tambahan telah diperluaskan ke kawasankawasan di luar daerah Rancangan AMP dan ia adalah sejajar dengan pengumuman Menteri Pendidikan pada tahun 1978 dan perakuan laporan Jawatankuasa Kabinet 1979. menyelia dan melaksanakannya. • • • • 8. Status Sosial-Ekonomi Keluarga ( Miskin ) Pendapatan bulanan RM 150. Peruntukan wang telah disediakan oleh Bahagian Penyelarasan.1. RMT telah diserahkan sepenuhnya kepada Kementerian Pendidikan untuk mengelola. d.2 MAKANAN TAMBAHAN • • bertujuan membantu meningkatkan taraf pemakanan serta kesihatan murid diperkukuhkan melalui pelaksanaan Pelan Tindakan Kebangsaan Mengenai Pemakanan mulai tahun 1997. perlaksanaan RMT telah diperluaskan sehingga ke semua sekolah rendah. 8.00 dan ke bawah.

00 setahun.500 murid “golongan miskin” (kurang RM400. 10 pilihan menu (Pilih 5 ) 1995. pembayaran hendaklah dibuat • • 8. Mengawasi penghidangan makanan.2.2.3 Peranan Guru Besar/Guru • Memilih dan mengedarkan senarai murid yang layak menerima RMT mengikut kriteria kpd KPM. Peruntukan semasa yang disediakan berasaskan kepada jumlah murid dan kadar tersebut adalah RM 123. seramai 1. 20 jenis menu ( Pilih 10 ) selama 2 minggu • 8.3 PROGRAM SUSU SEKOLAH • Satu usaha KPM untuk meningkatkan taraf pemakanan dan seterusnya taraf kesihatan murid-murid sekolah.00 sebulan / RM80. PSS juga bertujuan menggalakkan tabiat minum susu di • . • • • • • • • • • 8. 1976.1 Pelaksanaan dan Penilaian • 532.647. Pihak Sekolah menyediakan laporan pengagihan mengikut negeri kepada Bahagian Kewangan Kod dan nama sekolah dan jumlah penerima bantuan hendaklah dikemukakan oleh Penyelia Kesihatan dengan menggunakan Format A kepada Unit Pengurusan Kewangan di JPN sebelum 30 November untuk bayaran secara berkomputer melalui sistem e-PCG terus kepada akaun kerajaan sekolah-sekolah yang terlibat.250.00 per kapita) menerima bantuan ini bagi tempoh 190 hari mulai hari pertama persekolahan. Penyelia Kesihatan di JPN menyampaikan rekod pengagihan peruntukan RMT di sekolah sehingga 31hb. Januari tahun berkenaan kepada pihak Sekolah. Kadar bantuan RM1.2.20 dan RM1.2 Menu Makanan RMT • merupakan makanan seimbang berdasarkan menu pihak Institut Penyelidikan Perubatan dan Kementerian Kesihatan Malaysia. 8. Merekodkan penerimaan makanan oleh murid-murid.35. Bagi negeri Sabah dan Sarawak.960 pekerja kesihatan dan guru telah dilatih untuk menggalas dan melaksanakan perkhidmatan kesihatan sekolah secara bersepadu. program pemakanan khas untuk kanakkanak di kawasan luar bandar secara waran mengikut peruntukan kepada Pejabat Pendidikan Daerah negeri masing-masing. Selain daripada memastikan muridmurid menerima makanan-makanan berzat.• Menjelang tahun 2000. Mengawasi murid ketika menikmati makanan sambil menunjuk ajar budaya makan yang sesuai Mengikut pertumbuhan fizikal murid seperti mengukur berat dan tinggi mereka sekurang-kurangnya di awal dan akhir tahun. Memastikan rekod penerimaan perbelanjaan peruntukan RMT disimpan dan dikemaskini oleh pihak sekolah. Penyaluran bantuan RMT itu dibuat terus kepada sekolah berasaskan kepada rekod jumlah murid yang layak.

Menyimpan rekod kutipan dan penyerahan wang PSS. Menggalakkan tabiat meminum susu di kalangan murid dan menekankan khasiat susu untuk kesihatan murid. kuiz dan lainlain). Menubuhkan Jawatankuasa PSS yang dianggotai oleh guru-guru. Membekalkan susu kepada muridmurid terpilih dari golongan taraf sosio-ekonomi yang rendah dan mengalami kekurangan zat makanan melalui skim percuma. gejala-gejala dan cara-cara pencegahan. Langkah Pencegahan • • . Memberi penerangan kepada guruguru mengenai pelaksanaan PSS di sekolah. Pendekatan kepada kebersihan diri dan tabiat baik dalam pengendalian makanan. straw dan dulang PSS. Meningkatkan perancangan pelaksanaan dan penilaian program melalui Penglibatan bersama agensi-agensi kerajaan dan bukan kerajaan di bawah konsep pensyarikatan Malaysia. Menjalankan aktiviti-aktiviti pendidikan melalui PSS (kraf tangan. Pendekatan kepada keracunan makanan seperti punca-punca keracunan makanan. Menggalakkan daya kreativiti guruguru dan juga murid-murid dalam penggunaan bahan-bahan terbuang seperti pek. • kerjasama enam buah syarikat pengeluar susu tempatan. - Pendekatan kepada memilih makanan yang selamat. Objektif PSS • Meningkatkan taraf kesihatan dan pemakanan murid-murid sekolah rendah dengan tabiat sentiasa meminum susu. Memperkenalkan konsep melabel makanan.2 Isu-isu Program Susu Sekolah Keracunan Tiada tempat penyimpanan susu yang sesuai di kantin sekolah. Meningkatkan taraf kesihatan dan pemakanan murid-murid sekolah rendah dengan memupuk tabiat sentiasa meminum susu.3. Pendekatan kepada penyimpanan makanan yang selamat. • • • • • • • • 8. • Mulai tahun 1989. Pendekatan kepada penyediaan makanan yang selamat. Menguruskan pesanan dan pengagihan susu Skim Percuma dan Skim Bayaran. karangan. - - Peranan Guru Besar/Guru • Memilih dan menyediakan senarai murid yang layak menerima susu Skim Percuma. merangkumi pemilihan makanan yang sedia dimakan. semua sekolah rendah adalah terlibat dengan PSS tidak lagi terhad kepada sekolahsekolah yang bilangan muridnya melebihi 200 seperti tahun-tahun sebelumnya.kalangan murid-murid dari peringkat awal.

agensi-agensi kerajaan yang berkaitan. . wakil masyarakat setempat dan juga badan-badan bukan kerajaan di ambil kira dalam merancang aktiviti dan program BPS.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful