ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ τηλ.: 2310270399. 54621.Α' έκδοση: Δεκέμβριος 2003 Β' έκδοση: Μάιος 2006 Εκδόσεις-περιοδικό ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ Αγαπηνού 4.κ. . 6937745452. τ.

τότε πια δεν τον δέχονται άλλο..πορεις να περιγε λ'ας την ε~oυσια μεσα απο. Όπως ακριβώς ο γελωτοποιός του βασιλιά έχει το ελεύθερο να λέει τα πιο βαριά " .'ι: τα. η δεχοταν να την κριτικάρουμε ακόμα και άγρια μέσα από την σάτιρα και το γκροτέσκο. ατρα. ποσο ηταν. αλλ'α δ εν επιτρέπεται να την περιγε λ"'Ι: ας απο τα ε~ω " . Μ. Ι:'.ΟΝτάριο Φο και το βραβείο Νόμπελ Καπο ια στι γμ ή. σε μια συνεντευξ η του στη Λ ιμΠεΡασιο ' 1/. 'δ θ' "Η ' κα με το ι ιο εμα: αστικη. ο Νταριο Φο και η Φρανκα Ραμε. 'Ι: λ ιστα ενατ τροπος ν . οι ισχυροί που καταλαβαίνουν καλά ορισμένα πράγματα πληρώνουν πάντα τους γελωτοποιούς της ΙX\Jλής για να τους ειρωνεύονται. να κανουμε τους γελωτοποιούς της αστική. Έτσι απσφασίσαμε να γίνουμε οι γελωτοποιοί του προλεταριάτου". Ι:' τερα..α. στην οποία πια οι κριτικές μας λειτουργούσαν σαν χωνευτυω. της. χειροκροτούν και λένε: «Για κοίτα πόσο δημωφατικός είναι ο μονάρχης ματ». "Ε'ιχαμε β αρε θεί" ει. φτανει να το κάνει μέσα στην αυλή. αλλά με τον όρο να την κριτικάρουμε από το εσωτερικό της δικής της δομής. αποφασίζουν να σταματήσουν τις επιτυχημένες παραστασευ. Λίγο αργό. ανάμεσα στους αυλυωύτ που γελούν. λ'εει ο Φ"ο. Για την αστική τάςη ήταν μά' . πραγματα ακομα και γι. στα μέσα του ταραγμένου 1968. τους στα αστικά θέ. απσ δ ει~ει στον εαυτό" της ποση κατα. "δ νοηση ειχε. Η απόφαση του Ντάριο Φο και της Φρανκα Ραμε . στους εργατετ. τον ι'δ ιο τον β ασι λ'ια. τα π λ"αισια . ημοκρατικη. στους υπό εκμετάλλευση για να πει ορισμένα πράγματα..' Ο ι μεγα'λ οι β ασιλιάδες. . τάςης. λ'εει σχετι. Αλλά κάθε φορα που ένας βγαίνει από αυτήν τη διάσταση και πάει να μιλήσει στους αγράτετ.

τις επιθέσεις μάλιστα η Φρανκα Ραμε είχε βιαστεί και ξυλοκοπηθεί από τους φασίστετ}. "Contra Jogulatores Ο oquentes. νιω'θ ουν μια κρυφη " υπερηφανεια. πράξη που αποδίδεται στον Καλαμπρέζ: (βλ. ατιμωρητί. Όπως θα αποδειχτεί αργότερα. ενα εκατομμυ." ΟΝτάριο Φο υποστηρίζει πως και στην περίπτωση των τριών ηγετικών στελεχών της Lotta Continua έχουμε να κάνουμε με μια σκευωρία των δικαστικών αρχών. " ακόμα και να τον πραγησει εναντιον . "δ'ικος μας. Ο τίτλος της. στο Μιλάνο το 1972. βραδιά απονομής του βραβείου. . βασισμένη σε 120 ψέματα του βασικού μάρτυρα κατηγορίας Μαρίνο. . προσπαθώντα. "λ' ενε με. ΟΝτάριο Φο όμως τους εκπλήσσει. (Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε πως ακροδεξιοί παρακρατικοί είχαν επιτεθεί πολλές φορές στο Νταριο Φο και στη Φρανκα Ράμε κατά τη διάρκεια της πορεία. τον ομότιτλο νόμο που θέσπισε το 1221 ο αυτοκράτορας Φρει"["Ε' bl δερίκος Ε'. Πολλοί περιμένουν ότι δεν θα το δεχτεί. Η ι'δ ια η εξουσια t:" . το Νόμπελ λογοτεχνίας σε έναν κλόουν. δ ανεισμενος ' ειναι:" απο . " ηταν προσ βλ ητισκοτωσει.ιαΤΟζ ενόζ αναρχιχού. ροκειται για τους Σόφρι. οπισθόφυλλο). και το έργο του Φο. προφανώς εμπνευσμένος και από το σκεπτικό της βράβευσης (βλ. Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά. 'Αλλοι. Μπομπρέσι και Πιετροστεφανι. που εκείνη την εποχή είχαν καταδικαστεί σε 21 χρόνια φυλάκιση. ' κι ενατ . Πινέλλι. Θυμίζουμε ότι ο Καλαμπρέζι ήταν επικεφαλής των ανακρίσεων στην υπόθεση Πινέλλι. Ι τα λ'ων πο λ'ιτικων κρατουμενων. η έκρηξη στην Αγροτική Τράπεζα της Πιάτσα . Ο νόμος έδινε το δικαίωμα σε οποιοδήποτε πολίτη να βιαιο. Ο τυχα(Οζ θάι. Ο φασίστατ Ιταλός πολιτικός Τζιανφράνκο Φϊνι δηλώνει -προφανώς έχοντας χάσει την ψυχραιμία τουπως είναι ντροπή που παίρνει το Νόμπελ ο Φο. ως υπεύθυνοι για τη δολοφονία του αστυνομικού διοικητή Καλαμπρέζι.Ε πιτε'λ ους το πηρε ταξύ τους.1. ναντιον των γελωτοποιών που δυσφημούν και προσβάλλουν"]. που βρίσκονται στην απέναντι πλευρά. "Τ ο κρατος Φ οντανα ρίχνει την πρώτη κανονιά του εμφυλίου πολέμου". θα δοθούν για τον αγώνα της απελευθέρωσης 'Π ' τριων. ομως φροντισε να δ ιαφευσει τα παραπάνω λόγια. 'θ'αν εωρουσε οτι κός~ Η ομιλία αναμφίβ ολα προκάλεσε αμηχανία σε . "λ ενος γε ωτοπυιου. Ε'ναντιον των γε λ ωτοποιων ' " . είναι δυνατόν. Οι εκπλήξεις από την πλευρά του Νταριο Φο δεν σταματούν εδώ. πρώην συντρόφου των καταδικασθέντων. ' πίστευαν. ανάλογη της περίπτωση. το 1997. -Μα καλά. ριο δολάρια. τους. Στις 7 Δεκεμβρίου του 1997.6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ ήταν αναμφισβήτητα έντιμη και συνεπής απέναντι σε όσα . πραι κτικη . στον Νταριο Φο. Ο Πινέλλι εκπ αραθυρώνεται κατά τη διάρκεια των ανοοφί- 7 σεων. η Σουηδική Ακαδημία. άλλοτε ηγετικά στελέχη της Lotta Continua. Αποδέχεται το βραβείο και δη'" δ " λ ωνει οτι τα χρηματα που το συνο ευουν. Στις 16 Μαρτίου του 1988 οΝτάριο Φο και η Φρανκα Ραμε παρουσιάζουν στο Εθνικό Θέατρο του Μιλάνου θεατρική παράσταση που α- Ι ναφέρεται σε αυτήν την υπόθεση. που πραγματεύεται αυτήν την υπόθεση). γραφει τότε ο καταστασιακός Τζιανφρανκο Σαγκουινέττι. διαβάζει την ομιλία του ενώπιον της Σουηδικής Ακαδημίας και των προσκεκλημένων στην τελετή ως είθισται. απονέμει το Νόμπελ λογοτεχνία. Σε μία από αυτέ. ηταν " ' εργο των μυστικων" υπηρεσιων. που θ α μεινει γνωστη '" ως η στρατηγικη " της εντασης. που στοίχισε την ζωή σε 16 άτομα. Οι πάντες αιφνιδιαζονται.. Σχολιάζουν οι κακεντρεχείς. να φορτώσει σε αυτόν την έκρηξη στην Πιάτσα Φοντανα το 1969.

εχω τη συνηθεια να χρησιμοποιώ εικόνες δεν την γράφω.8 ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ πoλ~oύς παρευρισκόμενους. Κυρίες και κύριοι.. να ασκω" τη φαντασια μου και να σα. αλλά δε') κρύβει και την αμηχανια του Ντάριο Φο σε ορισμένα σημεία. ας ξεκινήσουμε. Τα σχέδια που σατ δείχνω είναι δικά μου. θα γελούν . θ'απρεπει να περιμενουν να κάνει τη μεταφραση στα σουηδικά η Άννα Μπαρζότι. Τέλος πάντων. αλλά την εικονογραφώ. Σας έχω ήδη μοιράσει σμικρυμένα φωτοαντίγραφα τους. Και ύστερα. υποχρεωνω να χρησιμοποιείτε τη δική σατ. ειρμο.ι οταν ετοιμάζω μια ομι λ"ια. δεν θα χάσετε τον . Κάθε τόσο. τρεπ οταν να β ιαιοπραγησει ατιμωρητι " εναντίον των γελωτοποιών. επειδή θα φανταζονται πράγματα που δεν είπα ούτε σκέφτηκα. Φρειδερίκος Β' στη Μεσίνα το 1221 και όριζε ότι οποιοσδήποτε πολίτης επι. Αυτό μου δίνει τη δυνατότητα να αυτοσχε'Υ . 'Ετσι. δ ιαζω. θα σατ επισημαίνω σε ποιο σημείο του χειρογράφου μου βρισκόμαστε. 'δ . ο τίτλος που διάλεξα για αυτή . Ποιος ξέρει ίσω~ την βραδιά εκείνη να γυρνούσαν στο μυαλό του τα' όσα ελεγε στην Λ ψπερασ!όll30 χρόνια πριν . Υπάρχει βέβαια το πρόβλημα των δύο γέλιων: όσοι καταλαβαίνουν ιταλικά. και λ'ιγο καιρο.'Α υτο'θ α β οη θ'ησει ι δ'ιαιτερα εκεινους απο" εσατ που δεν καταλαβαίνετε τα ιταλικά ή τα σουηδικά.. υπάρχουν και εκείνοι από εσάς που δεν ξέρουν αν πρέπει να γελάσουν την πρώτη ή τη δεύτερη φορά. αμεσως οσοι εν κατα λ α β'αινουν. . Εδώ ι 'Υ ι . Κώστας Δεσποινιάδης Contra Jogulatores Obloquentes (Εναντίον των γελωτοποιών σβάλλουν) που δυσφημούν και προ- Νόμος που θέσπισε ο αυτωφατορα. Οι αγγλάφωνοι θα έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με τους υπόλοιπους.

ρεμιστικά απ ο τα ιτα ι~α φαρμακ~ια. Αλλά. Θέλω ν~ πω. στις ανωτερες σφαιΡες και σπάνια ε"οιαφερονται για τους ανθρώπους που ζουν και μοχθούν. Ορισμένοι πέφτουν κάτω και χτυπουν στα πισινα τους. στην οποία γεννήθηκα και μεγαλωσα. Α ρκει' να οειτε <:-' .' που ουσφη<:ναι ενας νομος εναντιον μούν και προσβάλλουν. Και μια και μιλαμε για παρα~υθαδες. βεβαιώσω ότι ο νόμος αυτός δεν ισχύει πια. ποιητή που τον εχει ΡΙι. ας μ~ν ξεχάσουμε τους παραμυθάδες της κωμoπ~λης της λιμνης Ματζιάρε. Φαίνεται ότι μες στη σύγχυση τους μπέρδεΦαν τις δυνα.εχτo~με: αυτή τη φορά το παρακανατε. ας το παραδ. . Ο νόμος επέτρεπε σε όλους τους πολίτες να προσβάλλουν τους γελωτοποιούς. . .· οι τεχνιτες του γυαλιού δίδαξαν σ' εμένα και σε άλλα παιδιά την . τ ι τους.εναν εβραίο ~υγγραφέα: και τώρα σε έναν κλόουν. νή φωτια. αγαπητοί Ακαδημαύω]. . γιατί είχαν το θάρρος να απονείμουν φέτος το βραβείο Νόμπελ σε έναν γελωτοποιό". Η θαρραλέα πράξη σα. Να Φηθουν σε σιγατε.υριες και κυριοι. χειροκροτω είπαν οι φίλοι μου. χωρις να "λ' διατρέχουν τον κίνδυνο να οδηγηθούν στα δικαστήρια και να τιμωρηθούν. (Εδώ γυρίζουμε σελίδα. που συνήθως συχνάζουν ι ι . Αν τους ακουγατε. με την επιλογή ~ας. όπως εγώ. αποτελεί σχεδόν πρόκληση. τους ρίχνετε στη γη.ου ενθουσιάστηκαν. θα ξεκαρδιζΏσασταν στα γέλια -αλλά τα γέλια σα.~.. αντέδρασαν σαν να βρέθηκαν ξαφνικά μέσα σε έναν τυφώνα. που Οι ποιητές αυτοί είχαν ήδη ανέβει στα π αρνασστκά ύΦη όταν εσείς. ι ιι εναντίον ι τη συντομη ομι λ'ια ειναι των γε λ ωτοποιων ' " . . όπου πέφτουν μπρούμυτα στο τέλμα της καθημερινότητας. με την αυθάδειά σατ. πρόκειται για ένα νόμο του αυτοκράτορα Φρειδερϋωυ Β'.ει ενας τυφωνα. των γε λ ωτοποιων. Σπεύδω να σα. επίσκοποι.αφανιστει τα η. Συμφωνώ. μιας κωμόπολης με πλούσια προφορική παράδoσ~. " εκ Θ' '" . νωτεροι Παπυωί εκλέκτορες.έχνη να σκαρώνουμε φανταστυατ ιστορίες. κλόουν. γελωτοποιών. αν ε'λ ουν. και !:' επαυτανω αυτα . Βλεπουμε εναν γυμ νο ι 'Ι: κατω " . . Τρελαθήκα. Τι τρεχει. λλ ' Από την άλλη μεριά. .•εου ηγεμόνα τον θεωρούμε εξαιρετικά φωτισμένο και φιλελεύθερο. στα μέλη και τους συγγενείς τους μέχρι εβδόμης γενεάς. λ' . την αναστατωση που προκα 'λ εσε: υΦιπετείς ποιητές και συγγραφείς. ς) . ορισμενοι νοι άνθρωποι των γραμμάτων έχουν διακηρύξει σε ραδι οφωνικές και τηλεοπτικές συνεντεύξεις: "Το ύΦιστο βραβείο θα έπρεπε να το απονείμουμε στα μέλη της Σουηδικής Ακαδημίας. "λ φι οι μου οιακεκριμε<:..10 ΝΊΆΡΙΟ ΦΟ . Οι πιο άγριοι φωνασκούν: ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 11 «Κάτω ο βασιλιάς . Προσβολές και ύβρεις απευθύνονται με ουρλιαχτά στη Σουηδική Ακαδημία. Κ. Επί μέρες μετά την απονομη ειχαν εc. 'ο'πως ειπα. να τους δέρθ νουν και. πρ~τα δινετε το βραβείο σε έναν νέγρο ύστερα σε . που στο σχο λ"ειο μας μα θ'αινουν να . θα πνίγονταν. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις ποιητών και συγγ~αφέων που υπέφεραν τρομερά από το συκώτι και τα νεύρα ι.. υπάρχουν πάρα πο οι π.. καρδινάλιοι και πρελάτοι του Opus Dei έχουν βγει απ' τα ρo~χα τουτ: ~φτασαν ~ε σημείο να ζητούν την επανενεργοποίηση του νo~oυ που εστελνε τους γελωτοποιούς στην πυρά.. να τους σκοτωνουν κιο ας. . Α ' Τα έχασαν και οι ανώτεροι κληρικοι. οπότε μπορώ ακίνδυνα να συνεχίσω. Oπo~ε σατ μεταφέρω τις θερμότατες ευχαριστίεξ εξ ονοματος παμπολλων μίμων. ακροβατών και παραμυθάδων. .στείες. Οι παλιοί παραμυθάδες.. Εί" . της Νορβηγίατ!».

.γλιστράτε.. Και εκφράζουν με ενθουσιασμό την ευγνωμοσύνη τους. Αλλά δεν είμαστε τόσο βλάκες".. χρωστώ πολλά σ' αυτούς τους τεχνίτες του γυαλιού και... ως τον αστραγα ο . Το μεγάλο θραύσμα του βράχου ήταν έτοιμο να 'Ι: στη λ'ιμ νη. γκ ου. Γκλου .. να σπέρνουν τα χωραφια τους. σας βεβαιώ. ένα καμίνι που ήταν σβηστό επί πενήντα χρόνια ξαφνικά πήρε φωτια κι οι φλόγες του έφτασαν ώς τα ουράνια. μέρα με τη μέρα. Έτσι. γι' αυτούς δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα».. Πήγαιναν στην εκκλησία. θα δείτε -κι ας φαίνεται απίστευτο.. με τους δρόμους της άθικτους και ώς και τους κατοίκους της. μου έχει μείνει στο μυαλό η ιστορία του Βράχου του Κάλντε. "Σ υγχωρητεο " . 'Ο σο ενοχ λ'ητικο κι αν ειναι. φωνα". εκτόξεύτηκαν μυριάδες θρύψαλα χρωματιστού γυαλιού. . κα θ ησυχαζαν ο ενας τον α'λλ ο.. οι άνθρωποι ορκίζονται ότι τη νύχτα που έμαθαν ότι ένας συντοπίτης τους παραμυθάς πήρε το βραβείο Νόμπελ. Είναι ψάρια που έμαθαν να κολυμπούν στον αέρα". θ ' . . "Π ροσεξ 'Ι:τε. σαν εορταστικά πυροτεχνήματα. βουλιάζουν ..αν οι αν ρωποι απ τον καμπο. γλιστρούσε προς τον γκρεμό. συνέχισαν να καλλιεργούν τ' αμπέλια τους. Ο πυργος ' εξαφανίστηκε. . προσπαθείτε να μας τρομάξετε για να φύγουμε από τα σπίτια και τα χωραφια μας και να μας τα πάρετε. Αλλά τα διώχνουν και λένε: "Δεν χρειάζεται να ανησυχούμε. Άφοβος ο παπάς συνέχισε να ακούει την εξομολόγηση μιας καλόγριας. άντρες. 'Ως σήμερα. γε' 'Υ "Ι: λ ουσαν και τους κοροι'δ ευαν: "Ν ομιζετε πως ειστε ετυπνοι. λ" 'Υ . που πρoε~εχει αποι την επιφανεια της λ'ιμνης. Στη γενέτειρά μου..12 ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ όταν πιανατε τον τραγικό σαρκασμό που έκρυβαν.και οι φαρα 'δ ες στην κοιλάδα κάτω.. τρια πατερημων 'λ".. "Ε ε -φωναζαν 'Υ οι γεωργοι '. θα πέσετε από κει ψηλά"... έναν οχυρό πύργο στην κορυφή της και σπιτάκια.. Επαναλαμβάνω.. Μια πόλη που κάποτε υπήρχε και τώρα δεν υπάρχει πια. σας ευγνωμονούν ιδιαίτερα. "Ο βράχος σταθεροποιείται. Έχουν φτασει στον πάτο. δύο άλογα. Τα ψάρια κολυμπουν.τη βυθισμένη πόλη.. ματακι στεριά. που βραβεύσατε έναν μαθητή τους.. μαζεμένα το ένα δίπλα στο άλλο.. αλλά δεν πολυέδιναν σημασία. τρία γαϊδούρια . αυτιά. γκλου. η πόλη βούλιαξε μες στην λίμνη. 'δ εν μπορουμε " ν αρνηθούμε ότι η ιστορία αυτή έχει κάτι να μας πει. μπροστα " στα ματια τους και τους σκα λ'Υ ιζουν τ . Ένιωθαν τον βράχο να γλιστρα κάτω από τα σπίτια τους. έλεγαν οι άνθρωποι της πόλης κι έτσι. σπίτια. το ίδιο και το καμπαναριό με τι. με ένα καμπαναριό. 'Εχει λίγη υγρασία σήμερα .. Φυσισλογι'Υ' κο'" . καμπάνες και με τα όλα του. να παντρεύονται και να ερωτεύονται. αργά αλλά σταθερά. αλλά. και αν την ίδια στιγμή πέσει κεραυνός και η λάμψη φωτίσει τον βυθό της λίμνης.. «Ακόμη σήμερα -συνέχισε ο γέρος τεχνίτης του γυαλιούαν κοιτάξετε μέσα στο νερό από εκείνο το κομ. Η πόλη έτυχε να στηρίζεται σε ένα χαλαρό θραύσμα βράχου που αργά αργά.. Ήταν μια θαυμάσια πόλη. γκλου ... γκλου . «Πριν πολλά χρόνια -αρχισε ο γέρος τεχνίτης του γυαλιούπάνω ψηλά στην κορφή του απότομου βράχου που ορθώνεται από πάνω από την λίμνη υπήρχε μια πόλη που λεγόταν Κάλντε. πιο πολλή από χθες . "Αφοό! Ο Θεός μαζί σου! Ευχαριστώ .. νταν . το νερο' σας " εχει φτασει .Ι. Ακαδημα'ίκοί. να σεργιανούν και να λένε και να ξαναλένε: " Δεν έγινε τίποτα" . Αλλά οι κάτοικοι της πόλης πάνω στο βράχο. Χάθηκε τον 150 αιώνα. "Α νοησιετ. Ντιν . β ου λ ιατει . αλλά όλα εντάξει". " ειναι τα νερα" απο τα σιντρι β'ανια που ~εχει Ι: 'λ ισαν".. t' . γυ- ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 13 ναίκες.

σκηνοθέτες.. στους νεους.. . . . Οπότε είναι προτιμότερο να λέτε μεταξύ σατ: «Ω τι ωραία βραδια!» Τέλος της διακοπής). συγγραφείς.. έμαθα να απελευθερώνομαι από τη συμβατική λογοτεχνική γραφή και να εκφραζομαι με λέξεις που μπορούμε να μασούμε. απ ο. και της γερμανικής.: σα .την υποκρισια" και την ε' και την ακαταπαυ. . ηταν το ε"ης: εκαναν τους ανθρώπου.. t' λ'εγοντας αυτα " τα πραγματα. . . τους περιφρονούσάν επειδή έδειχναν στη σκηνή την καθημερινή ζωή. Αναφέρομαι στον Ρουτζαντε Μπεόλκο. η γυναίκα μου.ΕΝΑΝΤΙΟΝ 14 ΝΤΑΡΙΟ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 15 ΦΟ που ύστερα σκορπίστηκαν πάνω στην επιφανεια της λίμνης και σήκωσαν ένα εντυπωσιακό σύννεφο καπνού. εξέπληξε -για να μην πω μας ανησύχησεπου ανακαλύψαμε την άγνοιά τους για την εποχή στην οποία ζούμε.ιγες μερες. . θα σατ πνιτει και θ' αρχισετε να βήχετε. κοιταχτηκαμε και ειπαμε:« ταν διδάσκουμε σε άλλους την τέχνη μας και μοιραζόμαστε αυτό το φορτίο φαντασίατ. Ο Ρουτζάντε. . όλα . Μα. Πρέπει να μοιραστείτε μαζί τους την επαγγελματική σα. εκφρασεις της λατινικής. οταν πινω νερό. μετά τον Σαίξπηρ. 'Εχει ουαο». Το γέλιο δεν αρέσει στους ισχυρούς. που κατησικες τωρα γορούνται για την σφαγή της Σίβας. μία γλώσσα από και για το θέαΤΡΟ"που βασιζόταν σε ποικίλες γλώσσετ: τις διαλέκτους της κοιλάδας του Πάδου. ο γνήσιος πατέρα. Πού θα οδηγήσει. τι σκοπό θα εξυπηρετήσει αυτό. Προπάντων. αυτα . . Μέσα σε μια νύχτα έφυγαν βίαια από τον κόσμο μας τριάντα εφτα από τους πιο διάσημους καλλιτέχνες. γνώση και πείρα». της Φιλανδία. ':" Αλλ' α 0. ηθοποιούς και κούρδους χοΙ Ι . με διάφορες τεχνικές ρυθμού και αναπνοήτ. είναι. Η Φρανκα. ελάχιστα γνωστού όχι μόνο σ' εσάς και στους λαούς της Γαλλίο«. Τους είπαμε για τις ':" που γίνονται . στην Τ'ουρκια. που συναντήθηκαν στην πόλη της Ανατολίατ για να τιμήσουν τη μνήμη ενός περίφημου μεσαιωνικού γελωτοποιού της οθωμανικής περιό':' ' ζ " . κατασκεύασε και μία δική του γλώσσα. η Φρανκα κι εγώ επισκεφτήκαμε αρκετές πανεπιστημιουπόλεις για να κάνουμε εργαστήρια και σεμινάρια σε νέους. αυτο το φορτιοι που έχετε. Πριν από όλα τ' άλλα. παγιοευμενοι στο ξενοδοχείο τους. τις χαρές και την απε λ. νερο. . αλλά και στον λαό της Ιταλίας. ο μεγαλύτερος θεατρικός συγγραφέαξ της αναγεννησιακής Ευρώπης. Τη φωτια έβαλαν μια ομάδα φανατικών φονταμενταλιστών τους οποίους προστατευσαν μέλη της κυβέρνησης. κι εγω. Ε'ιναι σημαντικο . Τριάντα εφτα κορυφαίοι δημοκρατικοί διανοούμενοι.πισια των κοινων. '!: . . της Commedia dell' Arte. που κανουμε πινοντας νερο. να μι λ'ατε μετα"υτ. . τον πιο μεγάλο μου δάσκαλο μαζί με τον Μολιέρο: ':" ηταν η θ οποιοι-' θ εατρικοι ' συγγραφεις. ηενας πο λ'υ τα λ αντουχοτ νεος Π ριν λ. . αυτών. Μ"αεστρο. με ασυνήθιστουτ ήχους. Κι όμως. καηπαν ωντανοι μεσα στη νύχτα. ανακατα με αυτοσχεοιετ τον Ρουτζάντε Μπεόλκο. Επιτρέψτε μου να αφιερωσω ένα μέρος του πολύτιμου βραβείου στον Ρουτζάντε. ώς και με τις φλυαρίες και ανοητολογίες του grammelot. Α'π αυτόν. της Νορβηγίας. Και το πιο μεγάλο και ασυγχώρητο λάθος του. '':' σικες ':" του. θα πιω ένα ποτήρι . (Την ώρα που χειρωφοτατε. παρση των μεγα 'λ ων και των ισχυρωντη αδικία. ':" σου. επειδή αν προσπαθήσετε να ακούσετε το γκλου γκλου . που τους και οι ουο χλεύαζαν οι κορυφαίοι άνθρωποι των γραμμάτων της εποχής τους. ' . αν θ'ρωπων. Π'ρεπει να τους οωσετε ~ σα. να γελούν. της ισπανική. πρεπει να προσπα θ'ησετε να θ οποιος' μου ειπε:« μεταβιβάσετε την ενεργητικότητα και τον ενθουσιασμό . απόψε δέχεστε τις εγκαρδιες και σοβαρές ευχαριστίες ενός εξαιρετικού Δασκάλου της σκηνής. Τους περασμένου ς μήνες.

αλίμονο. που θα δημιουργούνται με τεχνικές γενετικής χειραγώγηση. Οι νέοι εύκολα υποκύπτουν στον βομβαρδισμό από ανούσιετ κοινοτοπίες και χυδαιάτητετ που καθημερινά τους σερβίρουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: άκαρδες τηλεοπτικές ταινίε . τό που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν ότι δεν είχαν ακούσει για τη σφαγή ούτε οι παρόντες διδασκοντετ και καθηγητές.. Ι . ενα. Ιδού η Τουρκία. στις οποίες.~ παραμορφωσειτ. ζ . αυτοί οι φανατυωί κατέστρεψαν ορισμένους από τους πιο σημαντικούς εκφραστές της τουρκικής κουλτούρας.~. Π'αρενεργειες. πρώτοι υπεύθυνοι είναι οι δάσκαλοι και οι άλλοι εκπαιδευτικοί. Η έκφραση του . . Νιώσαμε πώς το σχέδιο αυτό .... έναν ξυλοδαρμό και μια καραμπόλα δέκα αυτοκινήτων πα.Ι . Δ'εν ειχαν ωωυσει " ποτε για τη σφαγη. Αλλά αυτή η άγνοια των νέων τούς έχει μεταβιβαστεί από εκείνους που έχουν αναλάβει να τους μορφώσουν και να τους διδάξουν: όταν μιλούμε για άγνοια και μη ενημέρωση. σχυρων προετοιμάζουν ένα σχέδιο εφάμιλλο της πλοκής μιας κινηματογραφική.της χειραγώγηση. γεται. Αλλ'α αυπιστευτό.Ι Ι .. λ' ι μουμε -μια σπ ηνα. και πανταχου " παρουσων πο λ υεθ'νικων εταιρειών.πεφτουν στη α'λ ασσα . επιστημονας πετυχαίνει να κάνει το γουρούνι να μοιάζει πιο πολύ με άνθρωπο. που φαίνεται πως έχει βγει κατ' ευθείαν από τον «Μαθητευόμενο Μάγο». . με τίτλο "Ο γουρουναδελφός του Φρανκεσταιν". f . ματα ευρεσιτεχνιας σε ωντανα οντα η σε μερη τους. f . μονον ενας επι β'ιωνει. Αλλά για να βεβαιωθούμε ότι τα μεταμοσχευμένα γουρουνίσια όργανα δεν θα απορριφθούν. υπό τις επευφημίες του πλήθους των φιλοπερίεργων . Και κάθε μέρος αυτού του νέου πλάσματος. Μ' ένα χτύπημα. με την παρότρυνση ι. 'λ «εφευρε». Αποτέλε. μέσα σε δέκα λεπτά. πρακτικά μπροστά στα μάτια μας. λ π ηρωσει πνευματικά oLκαιωματα στην εταιρεια που το . ~. νω σε μια γεφυρα που μετα"ζγκρεμι εται και τα πάντα -αυ. β" θ τωανητα. Χιλιάδες φοιτητές μάς άκουσαν.16 ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ ρευτές της χώρας. δύο δολοφονίες. " ~ ξ'ερει κο λ υμπι ' . θ'εατων που ξ αφνικα. αλλ'α οεν και ετσι πνι-. προσωπου και το ε'β ρισκαν α.και να το μεταμοσχευουμε σε έναν άνθρωπο. έχει προχωρήσει. Προσπαθούν να πετύχουν να εγκριθεί μία εντολή (ντιρεκτίβα) που (προσέξτε!) θα δίνει τη δυνατότητα στις βιομηχανίες να παίρνουν διπλώ. . Με τη διευθέτηση αυτή γίνεται πολύ ευκολότεθ ρο να παιρνουμε απ ο το γουρουνι το οργανο που επι υ. Σε ένα άλλο πανεπιστήμιο χλευασαμε το σχέδιο που. . . ιταλός δημοκράτης Σαλβίν. ταινία. . οοηγοι και επι ατεξ. τερατωοειτ . πολύ σωστά σχολίασε: «Το κύριο στήριγμα της αδικίας είναι η πλατιά διαδεδομένη άγνοια των γεγονότων». θα υπόκειται στους νόμους της ευρεσιτεχνίατ: και όποιος θέλει ένα μέρος του.. Ι. του γενετικού υλικού ή ειδικότερα την πρόταση του Ευρωπα·ί- ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 17 κού Κοινοβουλίου να επιτρέψει διπλώματα ευρεσιτεχνίατ σε ζωντανούς οργανισμούς. εχουν εμφανιστει " στη σκηνη. κι ωστόσο κανένας δεν είχε ακούσει για τη σφαγή. αυτού του εξανθρωπισμένου γουρουνιού. χώρα που επιμένει να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. ενα συκωτι. θα ' . φαντασίαο-φρίκη. περιλαμβάνονται στην αρχική τιμή .. μεσογειακή χώρα. ξηγήσαμε πώς οι Ευρωκράτες ματ.~ τους εοειχνε πως απορουσαν . μας να ανατριχιασει. οιμώδη νοσήματα -άλα μπορούμε να τα έχουμε. Να πώς θα λειτουργεί αυτό: χειραγωγώντατ τη γενετικη συγκροτηση του γουρουνιου. είναι αναγκαίο και να μεταβιβάσουμε ορισμένες γενετικές πληροφορίες από το γουρούνι στον άνθρωπο. ΗΦ' ρανκα και εγώ εεκανε το κοινο. έχουν παρακολουθήσει τρεις βιασμού ς. αν θρωπογουρουνο '( " πως εχουμε σμα: ενα κι ας μου πειτε ήδη πολλά τέτοια). Ο διαπρεπή.

πώς να χρησιμοποιούν το στομάχι. συμ β'αινει. ενω. πώς να ελέγχουν την αναπνοή. 'Ο' απιστευτετ ιστοριες»." να λ'εμε την ιστορι-. Και προσέξτε: αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ιταλία' το ίδιο συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη. . Πρέπει να μπορούν να πουν την ιστορία τους. " αυτο . Το τρομερά δύσκολο είναι πως για να μιλήσουμε για ό. και ξεκαρδίστηκαν στα γέλια. πρέπει να αρχίσουμε από το τι . τις βόμβες στις πλατείετ ή τις δικαστικές φάρσες που διαδραματίζονται έκτοτε. Έλεγαν για τη Φρανκα και εμένα: «Έχουν πλάκα. Οι μπαμπουίνοι δεν ένιωθαν ιδιαίτερα καλά μετά την αλλαγή. Οι συναντήσει. διακεκριμένο μέλος της Ακαδημίας Επιστημών του Βατικανού. Η Φρανκα Ραμε. λένε . είναι παρ' όλ' αυτά.'λλ'α α το πειραμα πετυχε και αυτό είναι το σπουδαίο. Προσπάθησα εκεί να εξηγήσω. αν δεν θυμίζουν φαρσα. τη φωνή. υτε για μια στιγμη 'δ' εν τους περασε από το μυαλό ότι αυτά που τους λέγαμε ήταν αληθινά. συνε'β η πριν τριαντα χρονια και υστερα να π λ ησια'ζ ουμε στο σήμερα. ενα contracampo. . την τρομοκρατια. Μελέτησα τα στοιχεία -όπως όταν προετοίμαζα τον «Τυχαίο θάνατο ενός αναρχυωύ»και στη συνδιάσκεψη ανέφερα τα στοιχεία της υπόθεσης που είναι πράγματι παράλογα. αλλά θα δοκιμάσω. ένας αξιοπρόσεκτος μάγος -πιθανόν έχετε διαβάσει για αυτόν στις εφημερίδες.έχει καταφέρει να κάνει μεταμόσχευση του κεφαλιού ενός μπαμπουίνου. Ένα θέατρο. Το καθήκον που έχουμε ως διανοούμενοι. Προσπάθησα στην Ισπανία και συνάντησα την ίδια δυσκολία' το ίδιο στη Γαλλία και στη Γερμανία' δεν ξέρω για τη Σουηδία. . είχαν παραλύσει και πέθα. παίξαμε αυτές τις εγκληματικές φαρσετ στα παιδιά των πανεπιστημίων. . . και που. Έκοψε τα κεφάλια δυο μπαμπουίνων και τους τα άλλαξε. ενα. 1 Ι ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 19 στιλ: πρέπει να τους δείξουμε τι συμβαίνει γύρω τους. Τ ο εκπ λ ηκτικο " ειναι οτι αμερικανός επιστήμονας. ως πρό. σύντροφό ς μου στη ζωή και στην τέχνη. αυτές εδραίωσαν την πεποίθησή μας ότι δουλειά μας είναι -υπακούοντας στην προτροπή του μεγα 'λ ου ιτα λ ου' ποιητη .18 ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ Ο Πάπας καταδίκασε αυστηρά αυτή την τερατώδη γενετική μαγεία. το πιο σημαντικό. ποτητα. ' . . τις βόμβες που εξερράγησαν στα τραίνα. το . την ψιλή φωνή. Την ονόμασε προσβολή στην ανθρω. την α ξ'ιοπρεπεια του αν θ ρωπου και πασχισε να υποβαθμίσει την πλήρη και αναντίρρητη έλλειψη ηθικής αξίας του σχεδίου.τι συμβαίνει σήμερα. δεν είναι μόνο να τους διδάξουμε μέθοδο. α μα. . μία λογοτεχνία. μία καλλιτεχνική έκφραση που δεν μιλούν για την εποχή τους δεν έχουν αξία. επιτρέψτε μου να μοιραστώ το βραβείο με τη Φρανκα. η. ιδίως στους νέους.". Για να τελειώνουμε. Aλ~ά ξαφνικά διαπίστωσα ότι μιλούσα σε κουφούς. ναν και οι δ'υο λ'ιγο μετα. Σ α β'ινιο. σωπα που ανε βαινουμε στον αμ β'ωνα η στη σκηνη. απευθυνόμαστε σε νέους. ειναι . Έγιναν επτά δίκες που στο τέλος τους τρεις αριστεροί ιταλοί πολιτικοί καταδικάστηκαν ο καθένατ σε φυλάκιση 21 ετών. τις λεπτομέρειες μίας δικαστικής υπόθεσης στην Ιταλία. ~. . Κάποιος θα έπρεπε να ειδοποιήσει τον Πάπα. για τον απλό λόγο ότι οι ακροατές μου αγνοούσαν όχι μόνο τη συγκεκριμενη. '=" 'β' τη ια. Δ εν αρκει . α λλ' α και το τι συνε'β αινε πριν πε-. που την αναγνωρίσατε ως ηθοποιό και συγγραφεα. ένας κάποιος καθηγητής Ουαιτ. Φ ρανΑλλ' α εσω η ουσια: κεσταιν. Πράγματι. όπως πώς να χρησιμοποιούν τα χέρια.~να οι δ α'ξ ουμε μια τεχνικη . πήρα μέρος σε μια μεγάλη συνδιάσκεψη με πολλούς ανθρώπους. επειδή δολοφόνησαν έναν αξιωματικό της αστυνομίατ. Δ εν η'ξ εραν ντε η. Δεν αρκεί να μιλούμε για το παρόν. οεκα χρονια: τίποτε για τις σφαγές που έγιναν στην Ιταλία. Έτσι. υπο 'θ εση. αυτο . Πρδσφατα. ο σημερινος.

με περικύκλωσαν ένα σμάρι οημοσιογράφοι. ένα μνημείο. βρέθηκα μπροστά στο θέατρο στη Βια ντι Πόρτα Ρομάνα στο Μιλάνο όπου η Φρανκα. μπορούμε να πάμε να την υποδεχτούμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο). σε φυλακές και σε πάρκα..εος απο'" που. φωτογράφοι και τηλεοπτικά συνεργεία. και την έχω μια ολόκληρη ζωή. μονο με πνευστά "'Η και τύμπανα. τησε για να με χαιρετησει. '!: Μ ερικες ' φορες "λ μα ιστα. Και " ισα ισα η Φ"ρανκα υπεστη την πιο φρικτη. Του απάντησε: "Δεν ανησυχώ δεν το θεωρώ καθόλου μειονέκτημα εκπ αιδεύομαι . αυτή στο πλευρό μου. (Τώρα που μιλάμε. . σε πανεπιστημιακές καταλήψεις. και τους τσακισμενους που ηταν ανεκα θ εν η β ασική αρχή μας. Μαζί δώσαμε χιλιάοες παραστασειτ σε θέατρα. ειναι ε~υπνη.». πο λ'υ καιρο·"θ κα ε πρωι " κανω τις ασκησεις μου· γονατι 'ζω . Ανάστατη και έτοιμη να βάλει τα κλάματα από τη συγκίνηση.». ένας ' ι. πιστέψτε με. τις πα λ'αμες στο πατωμα. Porta Romana" σε ρυθμό σάμπα. Χ'ωρις . επι'θ εση. με μια φωνη. αν θέλετε. ποτέ δεν θα είχα πραγματοποιήσει το έργο που κρίνατε άςιο να τιμήσετε. απροσδόκητα. και σε μια στιγμη . με αγκάλιασε και με φίλησε. . 'Ο πως ειπα. '!: Π"ου ειναι η Φ'ρανματησαν και. έπαιζαν το έργο «ο οιάβολος με βυζιά». την ρώτησε: «Πώς αισθάνεστε ως σύζυγος ενός κατόχου του βραβείου Νόμπελ! Που έχετε στο σπίτι σα. με χειροκρότησαν και όλοι ήθελαν να μου πιάσουν το ι χερι και να με συγχαρουν. την αλληλεγγύη της προς τους '" ταπεινους. Η πτήση της φτάνει το μεσημέρι και. ακόμη και σε εχχλησίες που δεν λειτουργούν. αλλά ήταν η ωραιότερη μουσική που έχουμε ακούσει ποτέ η Φράνκα κι εγώ. . μετα"βκατε ηκαν ο'λ οι οι επι β'ατες. το βραβείο ανήκει και στους δυο μας. ο οοηγός στάμα. προσβολές από τους οεςιούς και βία. οποτε μαι για να γίνω το βάθρο του μνημείου. Ποτέ δεν έχω ακούσει τραγούδι να παίζεται τόσο παραφωνα. Σας ευχαριστώ. μαζί όλα. εμφανίστηκε μια ορχήστρα. ο'λ οι στα. με πλησίασε. σε λίγο. Ένα διερχόμενο τραμ σταμάτησε. η Φράνκα παίζει σε ένα θέατρο στην Ιταλία. Α ναγκάστηκε να πληρώσει πολύ πιο ακριβά από όλους μας. ι στρεφει την ειρωνεια της εναντίον του εαυτού της. αλλά θα έρθει μεθαύριο.. φωνα~αν:« κα. Πιστέψτε με. Άρχισαν να φωνάζουν «Φρανκααα!» ώσπου. Τη μέρα που αναγγέλθηκε ότι θα έπαιρνα το βραβείο Νόμπελ. .ερει t::' Θ•. με σπασμένο λαιμό και πάδι. Την ίδια στιγμή. μαζί με τον 21 Τζιόρτζιο Αλμπεράτσι. Μας έβρισαν. γυμνα'ζ 0και ακουμπω. ' . ταν παιδια από όλα τα μέρη της πόλης και έτυχε να παίζουν μαζί για πρώτη φορά. . 'Ενας δημοσιογραφω. Έπαιςαν το τραγούδι "Porta Romana bel1a.. εμφανίστηκε. Η Φράνκα είναι πολύ κοφτερό μυαλό. Έχω γίνει καλή σε αυτό". δεχτήκαμε επιθέσεις από την αστυνομία. κατειλημμένα εργοστάσια. Ξαφνικά.ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΩΝ 20 ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ έβαλε το χεράκι της στη συγγραφή πολλών έργων του θεάτρου μας. με λιακάδα και με καταρρακτώδη βροχή..

2006 .ΡΡΡ Δεύτερη έκδοση σο 700 αντίτυπα: Μαιω.

. η κωμωδία του Φο ρίχνει τα βέλη της εναντίον της σημερινής κοινωνίας. Σουηδική Ακαδημία . ο οποίος. σύμφωνα με την παράδοση των γελωτοποιών και τροβαδούρων του μεσαίωνα. αδικίες της κοινωνίας μας. Εάν υπάρχει κάποιος που αξίζει να χαρακτηριστεί γελωτοποιός και τροβαδούρος με την πραγματική έννοια του όρου' είναι ο Φο. μαστίγωνε την εξουσία και επανέφερε την αξιοπρέπεια στοικ ταπεινούς . 'όπως πάντα.Το βραβείο Νόμπελ για τη λογοτεχνία απονέμεται σων Ιταλό Ντάριο Φο.. Για την ανεξαρτησία και την οξυδέρκειά του διέτρεξε μεγάλους κινδύνους και δέχθηκε τις συνέπειες. ματην ίδια στιγμή γνώρισε μια ζωντανή και ζωηρή επιβεβαίωση σε μεγάλα στρώματα του κοινού. Ο Ντάρισ Φσ είναι ένας πάρα πολύ σοβαρός σ€XΤΙΡΙKόςσυγγραφεαο. Το κράμα του γέλιου και της σοβαρότητας αποτελεί το όργανο το οποίο χρησιμΟΠΟίεί για να αναζωπυρώσει τις σ~νειδήσεις μας για τις καταχρήσεις και τκ.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful