Elektriciteit 2 AME

Naam…………………………………………............ . Klas………………………………….......................... .

M.Reymen

1

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

M.Reymen

2

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

Inhoud
Bl z 5 5 6 6 6 6 6 7 7 9 9 10 11 11 11 11 11 12 13 13 13 14 15 16 17 17 19 22 22 22 24 24 24 25 2 2.1 2.2 2.3 1.5 1.5.1 1.5.2 1.5.3 1.5.4 1.5.5 1.5.6 1.5.7 1.5.8 1.5.9 3.6/3.10/3.9/3.11 3.10 3.7 3.6/3.10/3.9/3.11 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 3.3/4.2 4.3 3.9 3.9 3.8/3.10 1.3.2 1.3.2 1.4 1.1 1.2 1.2.1 1.3 punt 1 LPD 3.2 3.1,3.2 3.1 3.1 3.1 3.6 3.6 3.1/3.2 3.7/3.6 3.9 3.1 3.7 3.2/2.3 3.4 3.4 3.4 3.5 3.1 3.7 3.9 L inh. Titel De elektrische kring 1 Onderzoeken van de stroomkring De verbruiker 2 Opdracht in sporthal De elektrische bron Soorten batterijen 3 opzoekwerk Draden en snoeren 4 Maken van de verlengkabel 5 Soldeeroefening "De Fiets" Stappenplan Gereedschap De Schakelaar 6 Het doormeetapparaat De elektrische schema's Inleiding Symbolen De contacten Enkel en meerpolige schakelaars Aantal standen Wijze van bediening Indeling van de elektrische schema’s 7Uitvoeren van de enkelpolige schakeling Overzicht van de gereedschappen 8 Opzoeken van schakelaars voor in de documentatiemap Stappenplan 10 Uitvoeren van de overige schakelingen 11 Uitvoeren van de logische poorten met schakelaars 12 Herkennen van de schakelaars 13 Uitvoeren van de verlichtingsschakelingen De elektrische grootheden De elektrische spanning De elektrische stroom Weerstand

3.6/3.10/3.9/3.11

3.9

M.Reymen

3

Campus De Brug

1 4 4.2/1.6 2.7 5.7/5.6/4.8 5.4.2/5.6 2.3 5.5/5.2 7 7.2 5.10 4.7/2.4 3.5/3.2 2.4 2.2/4.5 1.1 1.4/4.4 2.1 1.2 2.4/5.1/1.6/1.2 5.5 M.1 2.2 1.4 4.2 4.3/2.2/4.4.1 8 8.7 5.8 4.7 4.3 3.3 5.4/5.1 7.4.4 4.2 3.5/5.5 Spanning meten gelijkspanning of wisselspanning gelijkspanning wisselspanning Analoog of digitaal 14 Onderzoeken van toestellen in het atelier 15 Proef met scoop en luidspreker 16 Bouw een spanningtester met lamp 24V Spanning meten Stroom meten Weerstand meten Testen met een ohmmeter 17 Proefondervindelijk de verhouding vaststellen De wet van ohm Oefeningen op de wet van ohm 18 Oefeningen op de wet van ohm Vermogen 19 Opzoeken van de vermogens op toestellen Oefeningen op vermogen 20 oplossen van de oefeningen 21 aansluiten van een lamp op 24v en meten 22 metingen met een energiemeter op toestellen Arbeid Oefeningen op arbeid 23 oplossen van de oefeningen Rendement 24 voer de schakeling met lampen uit en los de vragen op serie en parallel schakeling de serieschakeling de parallelschakeling 25 opdracht in de sporthal 26 voorbeelden opzoeken voor de documentatiemap De wereld van elektriciteit 27 Som op van huis naar school.3.5/5.1/4.4.7 4.7 31 oefening elektrolyse 32 een eenvoudige motor bouwen 4.4.6/4.5/4.5 2.5/4.5/4.Elektriciteit 2 AME 26 26 27 27 28 28 28 28 28 31 33 35 36 36 36 37 38 38 39 39 40 41 41 41 43 43 43 43 43 44 44 44 45 45 46 46 46 46 46 47 48 48 8.6/5.7 2.3/1.7 3 3.3/4.6/5.5/4.2 5 5.5/5.Reymen 4 Campus De Brug .3 5.1 4.2 4.3 3.1/1.6 2.3 3.1 2.1/5.10 3.3 5.4. wat had je nodig eigenschappen van de elektrische energie 28 demonteer toestellen en zoek de uitwerkingen 1.3 2.3/4.6/5.8 1.7 4.2/5.6 4.4.5/2.6/5.3 5.3/4.1 6 2.5 1.3 Uitwerkingen van de elektrische energie 29 vervolledig de documentatiemap met een toestel voor elke uitwerking 30 Maak een elektromagneet 2.

2 9.4 2.1 9. sorteren van afval 6.1 2.7/6.9 2.4 2.2 9.5/6.7 12 12.4 11. PBM’s.3 9.3 9.5 33 Onderzoeken van een dynamo opwekking van de elektrische energie soorten centrales De thermische centrale Energieomzetting thermische centrale en rendement Kerncentrale 34 opzoeken internet kernramp.5 11.2 6.1 2.5/2.2 M. veiligheidssymbolen.3 11. aanvullen van de documentatiemap wind en waterkrachtcentrales Zonnepanelen 35 windmolen en zonnepaneel in atelier uitmeten en gebruiken distributie van de elektrische energie elektrische beveiliging De aarding De aardlekschakelaar Smeltveiligheden Automaten Overzicht van de waarden Kortsluiting Overstroom 36 Opdracht documentatiemap Bijlagen Tijdslijn Bronvermelding Veiligheidsinstructiekaarten werkhuisreglement.4/6.6 2.6/6.7 6.2 11.2 9.1/6.4/5.1 12.5 6.Reymen 5 Campus De Brug .8 9 9.5 2.5 6.5/5.4/2.2/6.6/2.4/5.1/6.Elektriciteit 2 AME 49 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 59 60 61 62 63 63 63 63 10 11 11.6 11.9 2.9 2.4/2.7/3.7 2.5 2.3/6.5 2.1 11.6/6.4 2.5 9.1/5.4 2.9 2.7 2.2 2.4/5.4/3.

Vb Het draadje (Wolfram) in een gloeilamp geleidt minder goed: het biedt een grote weerstand aan de stroom. toestel. De elektrische kring bestaat uit enkele delen: de verbruiker.Weinig tot geen weerstand: Bv.Elektriciteit 2 AME 1 De elektrische kring Opdracht 1 Maak een eenvoudige stroomkring en onderzoek die volgens de opdrachtsbladen.1 De verbruiker Bv.weerstandgeleiders laten de elektrische stroom moeilijk door. lamp. machine De verbruiker is een weerstand. bel. . Opdracht 2 In de sporthal gaan we een spel spelen die de weerstand duidelijk maakt.Reymen 6 Campus De Brug . koper. zilver. zoek alle manieren uit om de lamp te doven. gloeidraad van een gloeilamp M. de geleiders en schakelaar 1. Weerstanden kunnen een deel van de elektrische energie omzetten in warmte of zelfs in licht (zoals bij een lamp). Bv. wolfram. de elektrische bron. het menselijk lichaam … . Weerstand is dus de hinder die de elektrische energie ondervindt in een stroomkring.

D.oplaadbare batterijen M.niet. glas. Het symbool voor een batterij in een elektrische schema is als volgt: 1.Elektriciteit 2 AME .2 De elektrische bron Er zijn 2 soorten van bronnen: batterijen : gelijkspanning elektriciteitscentrale: wisselspanning (later daar meer over) .batterijen: Een batterij is een elektrotechnische component waarin elektrochemische energie is opgeslagen.w. lucht.z. … 1. Bv.Reymen 7 Campus De Brug . dat in een batterij chemische energie wordt omgezet naar elektriciteit.2. . porselein.1 Soorten batterijen .isolatoren laten de elektrische stroom bijna niet door. rubber.oplaadbare of wegwerpbatterijen Deze batterijen moeten na gebruik gerecycleerd worden en kunnen dus niet terug opgeladen worden.

geef enkele voorbeelden en plaats ze in de documentatiemap. Hier ziet u een voorbeeld van de batterij van een accu boormachine. Een oplaadbare batterij kan deze energie.Reymen 8 Campus De Brug . Batterijen horen niet thuis bij het gewone huisvuil.Elektriciteit 2 AME Adapter of lader zetten de wisselstroom van het elektriciteitsnet om tot gelijkstroom van een lagere spanning. Opdracht 3 Zoek op het internet even op wat zware metalen zijn. opstapelen. Wanneer deze leeg is kan je ze gewoon opladen via de lader. Vaste geleiders bestaan uit een massieve koperen kern terwijl soepele geleiders bestaan uit een bundel van kleine dunne vaste geleiders waardoor het geheel soepel te bewegen en te plooien is. afkomstig van de lader. Ook kan je batterijen inleveren bij alle verkooppunten van batterijen. Geef ook enkele voorbeelden van alledaagse voorwerpen waar deze zware metalen in zitten.3 Draden en snoeren Er zijn soepele en vaste geleiders. 1. Opdracht 4 M. maar bij het KGA (klein gevaarlijk afval). Bewaar ze in de milieubox of breng ze naar het containerpark. In batterijen zitten zuren en zware metalen die zeer schadelijk zijn voor het milieu.

Afhankelijk van de toepassing wordt soldeertin van verschillende samenstelling gebruikt. De verbinding wordt tot stand gebracht door de verbindende metaallegering te smelten en tussen de delen te laten vloeien. zoals in de elektronica en elektrotechniek. De te solderen vlakken dienen goed gereinigd te worden. M. Er zijn twee methoden van solderen: zachtsolderen.Elektriciteit 2 AME Het maken van een verlengkabel. op relatief lage temperatuur met als soldeermateriaal legeringen gebaseerd op tin. een tinlegering waar ook wat lood in zit. waarna de vlakken worden ingesmeerd met een vloeimiddel (soldeervet) dat het uitvloeien van het soldeermiddel bevordert en tussentijdse oxidatie van de soldeervlakken tegengaat. hardsolderen. op hoge temperatuur. zink en zilver. is er soldeertin uitgevoerd als draad met in de kern een vloeimiddel. De keuze van de methode hangt vooral af van het doel van de verbinding en enigszins van het materiaal dat gesoldeerd moet worden. Voor eenvoudige verbindingen. Bij zachtsolderen gebruiken we als soldeermiddel soldeertin. maar voor constructiedoeleinden ook met een soldeerbrander. waarbij het materiaal van het werkstuk (nog) niet smelt. Zachtsolderen (< 450°C) Zachtsolderen wordt meestal uitgevoerd met een soldeerbout. Bij lassen is de temperatuur zo hoog dat naast de lasdraad of laselektrode het metaal van het werkstuk zelf ook vloeibaar wordt. Het verschil met lassen is dat solderen wordt uitgevoerd bij een relatief lage temperatuur.Reymen 9 Campus De Brug . Voor waterleidingen mag geen soldeertin met lood gebruikt worden. Opdracht 5 Een oefening die we hierbij kunnen maken is het solderen van een fiets naar eigen ontwerp met vaste geleiders van 1. met als soldeermateriaal legeringen gebaseerd op koper. omdat lood giftig is en kan oplossen in het water.5mm² Wat is solderen? Solderen is een techniek om metalen onderdelen met elkaar te verbinden door middel van een metaallegering met een lager smeltpunt dan de te verbinden delen.

blote voeten en onbeschermde ogen kan gevaarlijk zijn. zie hier wat je dan het beste kunt doen. Verbrand je vingers niet aan een hete soldeerbout of aan hete werkstukken.Elektriciteit 2 AME Veiligheid bij het solderen Tin + lood is ongezond spul (zwaar metaal). M. voordat de wonde begint te zwellen Ontsmet de brandwonde met het daarvoor voorbestemde ontsmettingsmiddel Prik de eventueel vormende blaren NIET open. Solderen met een korte broek. De soldeerbout soldeerklaar maken.3. dus probeer niet te veel soldeerdamp inademen. Wanneer je toch de pech zou hebben om je te verbranden aan een soldeerbout. Zoek verdere medische hulp indien nodig Wat heb je allemaal nodig om te kunnen solderen? Soldeerbout (soldeerbout met 230V-input of een soldeerbout op gas) Soldeertin Draad of kabel Kniptang Striptang Universele tang Een sponsje (om de soldeerbout proper te kunnen maken) 1.Reymen 10 Campus De Brug .1 Stappenplan om te kunnen solderen Stap 1. Koel de brandwonde zo vlug mogelijk af onder koud water gedurende enkele minuten EERST WATER DE REST KOMT LATER Verwijder eventuele ringen enz. Door verhitten kan er vloeistof gaan koken en vloeibare tindruppels in het rond strooien.

Stap 4. een nieuw laagje tin op de soldeerkop aan. doe je een beetje soldeertin op de soldeerkop (dit is ook een uitstekende manier om na te gaan OF de soldeerbout wel op temperatuur is).Elektriciteit 2 AME Plug de soldeerbout in in het stopcontact en laat hem op temperatuur komen. kun je de nodige lengte koperdraad afknippen en deze ontmantelen (of de uiteinden van de kabels ontmantelen). Stap 3. Het is de bedoeling dat het te solderen oppervlak een mooi tinnen laagje krijgt. Het vertinnen van de te solderen delen Eerst en vooral gaan we de 2 te solderen stukjes koperdraad vertinnen. ga je met een vochtig sponsje over de soldeerkop en breng je. Vervolgens plaats je de kop van de soldeerbout op de te solderen stukjes koperdraad. Dit doe je met behulp van de kniptang en de striptang. of aan personen. Stap 2. Het aan elkaar solderen van de 2 stukken koperdraad Houdt de te solderen oppervlakken tegen elkaar op het werkplank. Stap 5. De laatste aandachtspunten vooraleer je kunt solderen. voor je gaat solderen. Terwijl de soldeerbout aan het opwarmen is. Indien dit het geval is. Controleer of de soldeertin niet oververhit is (als deze een een koperachtige.Reymen 11 Campus De Brug . De soldeertin die je in stap 4 aangebracht hebt zal vloeibaar worden en de tin van beide delen zal in elkaar M. De koperdraad soldeerklaar maken. Breng gelijktijdig een beetje soldeertin aan en strijk dit uit over het te solderen oppervlak. Zorg ervoor dat je de veiligheidsnormen zeker in acht neemt en voorkom dat je beschadigingen aanbrengt aan de werktafel. Het koperdraad zal (zichtbaar) snel opgewarmd zijn (zorg hierbij dat je je niet verbrand!). Plaats hem veiligheidshalve in de soldeerhouder. kledij.en/of verbrande kleur krijgt). Wanneer je merkt dat hij opgewarmd is. Breng voorzichtig het te solderen deel van de koperdraad in aanraking met de soldeerkop.

Welke manier lijkt voor jou het gemakkelijkst? Doelen.2 Gereedschap Goede ontmanteltang (striptang) Kniptang Nijptang Soldeerbout of soldeerpistool met standaard (80 watt) Ruime werkplank (ongeveer 40 x 40 cm) Materiaal. Wanneer je dit gedaan hebt haal je de soldeerbout weg en laat je de verbinding afkoelen. Let hierbij wel op dat je het werkblad niet beschadigt. Koperdraad 1.Reymen 12 Campus De Brug . Een andere mogelijkheid is dat je de soldeerbout in de houder laat steken en dat je de te solderen delen op de soldeerkop plaatst.Elektriciteit 2 AME overvloeien.v dat plan De vaardigheid van het solderen verwerven Een eigen ontwerp tekenen en uitvoeren. dit mag niet te lang duren want dan kun je de koperdraad beschadigen en de tin verbranden.h.d. Let op. Opmerking.5mm2 (elektriciteitsdraad) Soldeer met harskern (zoals voor elektronische verbindingen) 1. 1.3.4 De schakelaar M. De mogelijkheid bestaat dat je de te solderen koperdraad met plakband moet vastplakken aan het werkblad. Vervolgens breng je nog wat soldeertin aan en laat je deze uitvloeien over de verbinding. Kennismaken met de techniek van solderen Een plan kunnen lezen en een handleiding uitvoeren a. dit maakt het geheel eenvoudiger. Dit zijn diverse werkwijzen die van persoon tot persoon afhangen. We moeten natuurlijk ook een kijkje nemen op de veiligheidsinstructiekaart in bijlage.

5 De elektrische schema’s 1. We gaan nu een doormeetapparaat bouwen aan de hand van een handleiding.2 Symbolen Wie zich correct en veelvuldig wil uitdrukken.5. Verschillende symbolen samen vormen een schema. zoals een aantal woorden een zin vormen. moet over een grote woordenschat beschikken. De symbolen die we bij het tekenen gebruiken zijn de woorden van deze taal. 1. Hiervoor gaan we moeten boren en dus de veiligheids-instructiekaart raadplegen in de bijlage. De betekenis van een symbool wordt door zijn vorm bepaald. om gedachten en inzichten over te brengen.Reymen 13 Campus De Brug . moet je voldoende symbolen kennen. Om elektrische schema’s te kunnen tekenen en lezen. 1.5. Het is dus een uitdrukkingsmiddel of communicatiemiddel (taal) tussen mensen die met elektrotechniek werken. Een schakelaar is een toestel die op een eenvoudige manier de stroomkring kan sluiten en openen. en dus de verbruiker in of uit kan schakelen. Opdracht 6 Een ander voorbeeld van een eenvoudige stroomkring is het doormeet apparaat. Later gaan we dit apparaat nodig hebben om verschillende schakelaars uit te testen. Nu is onze stroomkring kompleet. Geleiders: kruising van geleiders M.Elektriciteit 2 AME Tot slot hebben we in onze stroomkring ook nog een schakelaar nodig.1 Inleiding Het elektrisch schema gebruikt men zoals een mechanische tekening.

Reymen 14 Campus De Brug . het aantal polen en het aantal standen.4 Enkel.5.en meerpolige schakelaars enkelpolig tweepolig of dubbel driepolig M. We onderscheiden hier: normaal open of NO-maakcontact normaal gesloten of NC-verbreekcontact 1. Schakelaars Er bestaan vele soorten schakelaars. 1. daarom zal men de symbolen van een schakelaar zelf samenstellen volgens de aard van het contact en de bedieningswijze.Elektriciteit 2 AME verbinding van geleiders (3 of 4) Aansluitklemmen: Aansluitklemmen worden meestal niet getekend.3 De contacten: contacten worden volgens overeenkomst steeds in ruststand getekend (onbediende stand). Op een tekening is de aansluitklem het einde van de verbindingslijn met het symbool.5.

.(mono. M... voet. is 1) als een schakelaar slechts in één stand kan blijven zolang hij bediend wordt. rol.(bi.. is 2) als de schakelaar in de stand blijft waar hij bediend wordt. batterij.-. . namelijk cel.6 De wijze van bediening een schakelaar kan men volgens verschillende wijzen bedienen (hand.5 Het aantal standen .Elektriciteit 2 AME 1. Monostabiel bi-stabiel wisselcontact 1. enz…) zie symbolenlijst. symbool samenstelling bediening door rol of stootstuk monostabiel verbreekcontact toepassing koelkast deurcontact auto kofferdeksel auto bediening door drukken beldrukknop monostabiel startdrukknop maakcontact bediening met de hand tweepolige bistabiel lichtschakelaar 2 contacten (tweepolig) e) de bron: tot hiertoe hebben we steeds met het symbool van een gelijkstroombron gewerkt.Reymen 15 Campus De Brug ..5.bi-stabiel: .5.monostabiel: .

Bij deze tekenwijze onderscheiden we 2 soorten: het gesloten of rechthoekig en een rechtlijnige uitvoering.fase wisselspanningsnet + veiligheidsgeleider PE 1. M.5.grondschema A – Het stroomkringschema Het stroomkringschema is een verklarend schema. met behulp van symbolen.7 Indeling van elektrische schema’s Een schema is een tekening die. Het rechtlijnig schema is een aan de bron opengetrokken rechthoekig schema.Reymen 16 Campus De Brug . hierdoor komen de symbolen zoveel mogelijk recht (verticaal) onder elkaar te staan. Indeling volgens tekenwijze: A – stroomkringschema of princypeschema B – leidingschema C – bedradingsschema D . Het dient zo éénvoudig mogelijk getekend te worden.Elektriciteit 2 AME In een open stroomkringschema is dit echter een moeilijk te tekenen symbool. hiervoor gebruikt men dan ook volgende symbolen: Gelijkspanningsnet 2. dat door gebruik van symbolen de werking van de schakeling weergeeft. overzichtelijk weergeeft volgens welke wijze de elektrische installatie is opgebouwd. rechtlijnig en zonder veel lijnkruisingen.

. We voeren die uit op een werkkoffer. Op de opdrachtbladen is enkel een leidingschema te zien.Elektriciteit 2 AME Opdracht 7 Een eerste schakeling die we gaan uitvoeren is de enkelpolige schakeling.princype schema of stroomkringschema M. Hiervoor gaan we eerst een schema tekenen. De enkelpolige schakelaar wordt toegepast wanneer je één of meerdere lichtpunten wenst te schakelen van op één plaats.Symbolische voorstelling Enkelvoudig symbool Meervoudig symbool . hiervan moeten we eerst het bedradingsschema tekenen met gebruik van de juiste kleuren.Reymen 17 Campus De Brug .

Reymen 18 Campus De Brug .5.Elektriciteit 2 AME 1.8 Overzicht gereedschappen en materialen KNIPTANG STRIPTANG SCHROEVENDRAAIE RS M.

De buis van de schakelaar naar de aftakdoos? .5. jullie bedradingsschema! Stap 2 Het aansluiten van de schakelaar M. .v.b.9 Stappenplan Stap 1 het trekken van de draden → We gaan eerst van start met het trekken van de nodige draden in de buizen naar de aftakdoos toe.De buis van de voeding naar de aftakdoos? .De buis van de lamp naar de aftakdoos? → Bepaal dit alles m.Reymen 19 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Overzicht materialen voor ons werkbord KOPERDRAAD  Lijn = rood  Nulgeleider = Blauw  Shakeldraden = zwart of grijs De schakelaar aan Opdracht 8 Vul de dokumentatiemap met voorbeelden van schakelaars 1. → Ga altijd eerst na hoeveel draden we nodig hebben in.

Reymen 20 Campus De Brug . de lamp en de gaan verbinden met elkaar. dus kunnen we nu de lamp gaan aansluiten. zodat we er zeker van zijn dat we geen fouten gemaakt hebben. Stap 3 Het aansluiten van het lichtpunt We hebben de draden getrokken.  En welke draad in de aftakdoos is voor de schakelaar?) → Dus mag de lijndraad verbonden worden met de schakeldraad Deze manier van redeneren moet je voor elke aansluiting toepassen. Voordat je de lamp aansluit moet je jezelf eerst volgende vragen stellen. → We gaan starten met de voeding.  Ga eerst na waar je de Lijndraad moet (stroomdraad) op aansluiten. Is de schakelaar juist aangesloten? Is de lamp juist aangesloten? Is de voeding juist aangesloten? M. Stap 5 Het testen van de schakeling We hebben alle verbindingen gemaakt nu. → Ga na volgens het symbool van de te gebruiken schakelaar hoeveel aansluitpunten deze heeft → Sluit vervolgens de schakelaar aan volgens het toe te passen schema en de juiste methode. de voeding in de aftakdoos binnengebracht. op deze manier voorkom je foutieve aansluitingen. → Maakt het uit op welke klem ik de nulgeleider en de stroomgeleider op aansluit? Stap 4 De verbindingen maken in de aftakdoos Nu kunnen we alle draden van de schakelaar. vooraleerst we de spanning op gaan zetten gaan we het geheel toch nog eens nakijken.Elektriciteit 2 AME Vervolgens gaan we de schakelaar aansluiten. de schakelaar is reeds aangesloten.

Voor iedere schakeling die we dit jaar gaan zien is er een bedoeling Onderstaande tabel maakt duidelijk welke bedienen van een lichtpunt vanop: 1 plaats 1 plaats 1 plaats symbool benaming enkelpolige schakelaar tweepolige schakelaar schakelaar voor dubbele aansteking nr . badkamer het lichtpunt bestaat uit 2 lampen of lampengroepen wisselschakelaars 6 2 plaatsen bv. gangverlichting We bekijken volgende schakelingen op zich en bekijken de werking.Reymen 21 Campus De Brug . schakelaar en lusterklemmen? Wanneer we 100% zeker zijn van een juiste en stevige aansluiting. in slaapkamer wisselschakelaars + een kruisschakelaar 6 7 3 plaatsen of meer bv. 1 2 5 voorbeeld van een toepassing: in droge lokalen in vochtige lokalen. kunnen we de spanning inschakelen en kunnen we testen of het geheel werkt naar wens.Elektriciteit 2 AME Is de bedrading in de aftakdoos juist aangesloten? Zitten alle draden stevig vast in de steekklemmen. Opdracht 9 M.

Reymen 22 Campus De Brug . Op de opdrachtbladen is enkel een leidingschema te zien. Hiervoor gaan we eerst een schema tekenen. hiervan moeten we eerst het bedradingsschema tekenen met gebruik van de juiste kleuren.Elektriciteit 2 AME We voeren die uit op een werkkoffer. De enkelpolige schakeling De dubbelpolige schakeling M.

Elektriciteit 2 AME

De dubbele aansteking of serieschakeling

M.Reymen

23

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME
De wisselschakeling

1° methode
De kruisschakeling

M.Reymen

24

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

Opdracht 10
Maak logische poorten met verlichtingsschakelaars

Opdracht 11
De 6 schakelaars die je tot nu toe zag moet je ondertussen kennen. Je krijgt ze alle 6 en bepaald aan de hand van het aantal klemmen en de vorm welke het zijn, met je doormeet apparaat kan je de schakelaar uittesten. je vult dit in op het opdrachtsblad. Het schema op volgende bladzijde kan u daar bij helpen.

Opdracht 12
Nu we de schakelaars kennen en het princypeschema kunnen lezen Kunnen we nu alle basis verlichtingsschakelingen uitvoeren. Op de opdrachtsbladen vinden we de opgave waarvan we telkens het bedradingsschema tekenen alvorens de schakeling uit te voeren. Het stappenplan is net hetzelfde als dat van de enkelpolige schakeling die we reeds maakten.

Overzicht soort schakelaar

M.Reymen

25

Campus De Brug

Reymen 26 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME basisschakelaars herkennen Enkelpolige drukknop Enkelpolige schakelaar Aantal klemmen = 2? Nee n Ja monosta biel (keert terug)? Nee n Ja Serieschakelaar of dubbele aansteking Aantal klemmen = 3? Nee n Ja Aantal bedienin gen = 2? Nee n Ja Wisselschakelaar of wisseltrekschakelaar Dubbelpolige schakelaar Aanduidi ng L1 enL2 of * en * Aantal klemmen = 4? Nee n Ja L1 en L2 Kruisschakelaar * en * Aantal klemmen = 6? Nee n Ja Aantal bedienin gen = 2? Nee n Ja Wissel + wisselschakelaar of dubbele wisselschakelaar Dubbelpolige wisselschakelaar Raadpleeg catalogus! 2 De elektrische grootheden De voornaamste begrippen uit de elektriciteit zijn: M.

kortweg spanning genoemd.5 V en een lamp van 4. LET OP: spanning wordt opgewekt in een energiebron. Bij een hogere druk kan in een gelijke tijdsperiode meer water naar de plaats van bestemming gebracht worden.Reymen 27 Campus De Brug . Bij een hogere spanning kan meer elektriciteit getransporteerd worden.1 De elektrische spanning De spanning kan vergeleken worden met de waterdruk.5 V de lamp brandt zeer fel en gaat stuk de lamp brandt flauw of niet de lamp brandt gewoon De elektrische spanning krijgt als symbool de letter: U De eenheid van elektrische spanning is: 1 Volt = 1V Voorbeeld: U = 10 V betekent dus: de spanning bedraagt 10 volt Afleidingen: 1 mV (millivolt) = 0.Elektriciteit 2 AME spanning stroomsterkte weerstand 2. de spanning van de energiebron en de verbruiken moeten hetzelfde zijn. vb. De spanning wordt uitgedrukt in Volt (V). batterij van 1.: De spanning is de drukkracht vanuit een bron die nodig is om de elektrische stroom door een geleider en verbruiker te laten vloeien. Het symbool van een voltmeter is: V M. kan je meten met een voltmeter. Def.001 V 1kV (kilovolt) = 1000 V Elektrische spanning.

Def.2 De elektrische stroom Elektrische stroom is de hoeveelheid elektriciteit die door een bepaalde geleider kan worden gestuurd. De stroomsterkte wordt uitgedrukt in ampère (A) of in milliampère (mA). Bij gelijke spanning kan meer elektriciteit door een dikke geleider dan door een dunne. De weerstand van een geleider hangt af van de lengte. kun je ook elektrische stroom.3 Weerstand Om elektriciteit te vervoeren worden materialen met een lage weerstand (bijvoorbeeld koper) gebruikt. Elektrische stroom krijgt als symbool de letter: I De eenheid van stroomsterkte is: 1 ampère = 1A Voorbeeld: I= 10A betekent dus: de stroomsterkte is 10 Ampère Afleidingen: 1mA (milliampère) = 0. met een ampèremeter.: Een elektrische stroom is een verschuiving van elektronen door een geleider. Def. meten. zoals in onderstaande figuur wordt aangetoond. Het symbool van een ampèremeter is: A 3.001 A Zoals je spanning kan meten. kortweg weerstand genoemd. De tegenstand die geboden wordt noemt men weerstand. wordt voorgesteld door de letter R Symbool: De eenheid waarin dit wordt uitgedrukt is: 1 ohm = 1 Ω Voorbeeld: M. Hij wordt uitgedrukt in ohm (Ω ).: Niet alle materialen geleiden de stroom evengoed. de dikte en de aard van het materiaal. Dit doe je dan. of kortweg stroom.Reymen Campus De Brug 28 . Elektrische weerstand.Elektriciteit 2 AME 2.

stroom en weerstand zijn kunnen we deze gaan meten. M. hoe doe je dat? Het meten van een weerstand gebeurt met een ohmmeter. Hiervoor maken we gebruik van een digitaal meettoestel. 2. Symbool: Ω LET OP: het meten van de weerstand met een ohmmeter doe je steeds zonder spanning. We letten natuurlijk op de correcte aansluiting van ons meettoestel. Dit is belangrijk omdat we het meettoestel moeten instellen. We gaan een verbruiker aansluiten op een bron en meten vervolgens de drie grootheden. voor gelijk of wisselspanning. dan moeten we op voorhand weten of het gelijkspanning of wisselspanning is die we gaan meten.1 Spanning meten Als we spanning willen meten.Elektriciteit 2 AME R = 100 Ω betekent dat de elektrische weerstand van dat toestel 100 ohm bedraagt. Afleiding: 1 k Ω (kilo-ohm) = 1000 Ω 1 MΩ (mega-ohm) = 1 000 000 Ω Het meten van een weerstand.Reymen 29 Campus De Brug . de weerstand van een geleider hangt af van: de lengte van de geleider: lange geleider = meer weerstand korte geleider = minder weerstand de dikte van de geleider: dikke geleider = minder weerstand dunne geleider = meer weerstand het soort materiaal van de geleider: koper = minder weerstand chroom-nikkel = meer weerstand Opdracht 13 Nu we weten wat spanning. Hieronder kan je zien hoe dit moet.3.

Deze spanningen komen van een bron en leveren dus een gelijkstroom of wisselstroom wanneer we er een verbruiker op aansluiten. dit ondermeer omdat deze bronnen geen bewegende delen bevat die ervoor zou kunnen zorgen dat de spanning hoger of lager wordt en van polariteit veranderd. We kunnen deze spanning of stroom herkennen op een apparaat aan de letters “DC” dit staat voor Direct Current.4.2 Wisselspanning Een bron met polariteiten die voortdurend wisselen. De snelheid waarmee de stroom van richting veranderd is groot.Elektriciteit 2 AME 2. 2. Deze spanning wordt verkregen door een gelijkspanningsbron of gelijkstroombron. namelijk gelijkspanning en wisselspanning. zeer groot. is een wisselspanningbron of wisselstroombron.1 Gelijkspanning Bij een gelijkspanning zullen we zien dat de spanning gedurende de ganse tijd gelijk en positief blijft. vloeit een zeer korte tijd in de ene zin en nadien in de andere zin. De stroom die geleverd wordt door een wisselspanningbron. enz. namelijk 50 keer per seconde M. daarna wisselt de stroomzin weer. Batterijen en zonnepanelen zijn voorbeelden van gelijkspanningsbronnen.4 Gelijkspanning en wisselspanning Er zijn twee soorten spanningen.Reymen 30 Campus De Brug . 2.4.

3 analoog of digitaal We kunnen gebruik maken van twee soorten toestellen. dit is de frequentie of het aantal wisselingen per seconde. 2. We gaan ook een Oscilloscoop aansluiten.Elektriciteit 2 AME in het geval van onze netspanning want ja. Analoog Digitaal M.Reymen 31 Campus De Brug . een analoog of een digitaal. Later zien we hierover meer.4. Opdracht 16 We maken aan lamhouder en lamp 24V en bouwen zo een eenvoudige spanningstester. We kunnen deze spanning of stroom herkennen op een apparaat aan de letters “AC” dit staat voor Alternating Current.dit is eigenlijk een veel voorkomende spanning. dit is een toestel die het verloop van de spanning zichtbaar maakt op een scherm. Door de luidspreker zal een wisselstroom vloeien en hem doen trillen. Opdracht 14 We gaan nu een aantal elektrische apparaten in het atelier onderzoeken. We kijken na welke spanning we voor deze apparaten moeten gebruiken en vullen de opdrachtsblaadjes in. Deze spanning komt er omdat in de centrales de spanning wordt opgewekt door alternatoren (dynamo’s) en die draaien rond. We gaan nu na wat er gebeurt als we de frequentie gaan vergroten of verkleinen. denk maar aan de spanning die we thuis hebben in onze stopcontacten (230V-50Hz) De “Hz” komt van Hertz. Opdracht 15 Als proef gaan we een wisselspanning aansluiten op een luidspreker.

Reymen 32 Campus De Brug . 2.4 Spanning meten Instelling gelijkspanning.Elektriciteit 2 AME Bij het analoge toestel moeten we de waarde aflezen op een schaal.4. Het digitale heeft een display waar de gemeten waarde gewoon op af te lezen valt. wisselspanning Instelling V ---- V Waar moeten we de snoertjes steken M. We gaan ze beide gebruiken bij de opdrachten zodat we deze beide kunnen toepassen.

dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het kan meten. weerstand.Reymen 33 Campus De Brug . M. hoe groot de spanning op de te meten plaats kan zijn.) plaatsen. enz.Elektriciteit 2 AME Hoe moeten we meten Als we spanning meten. dan moeten we het meettoestel parallel op het toestel (lamp. V Spanningsmeting V Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten. Zie vb.

Elektriciteit 2 AME Als we zien dat de waarde die we meten. kunnen we het meettoestel instellen op 200V. kleiner of gelijk is dan 20V. batterij) of wisselstroom (vb. Dit is belangrijk omdat we het meettoestel moeten instellen.Reymen 34 Campus De Brug . kleiner of gelijk is dan 200V. dan moeten we op voorhand weten of het gelijkstroom (vb. kunnen we het meettoestel instellen op 20V. voor gelijk of wisselstroom. 2.5 Stroom meten Als we stroom willen meten.4. Instelling gelijkstroom. A ---Instelling wisselstroom A M. lamp) is die we gaan meten. Als we zien dat de waarde die we meten.

dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het M. A Stroommeting Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten.). hoe groot de stroom op de te meten plaats kan zijn.Elektriciteit 2 AME Waar moeten we de snoertjes steken Hoe moeten we meten Als we stroom meten.Reymen 35 Campus De Brug . Zie vb. dan moeten we het meettoestel in serie plaatsen tussen het toestel (lamp. enz. weerstand.

Reymen 36 Campus De Brug . Als we zien dat de waarde die we meten.6 Weerstand meten Als we weerstand willen meten. 1A = 1000mA Dus kunnen we met deze meter maar 1/5 A meten.Elektriciteit 2 AME kan meten.4. kleiner of gelijk is dan 2mA. Instelling weerstand M. kleiner of gelijk is dan 20mA. op Ω . vb: Hier stellen we het meettoestel in op 200mA Opgelet. kunnen we het meettoestel instellen op 20mA. kunnen we het meettoestel instellen op 2 mA. 2. ohm. dan moeten we het meettoestel instellen. Als we zien dat de waarde die we meten.

enz. weerstand. schakelaar. dan moeten we het meettoestel parallel op het toestel (lamp. M.Reymen 37 Campus De Brug .) plaatsen. Zie vb.Elektriciteit 2 AME Waar moeten we de snoertjes steken? Hoe moeten we meten Als we een weerstand meten.

M. hoe groot de weerstand op de te meten plaats kan zijn. vb: Hier stellen we het meettoestel in op 20MΩ LET OP als we weerstand meten.Elektriciteit 2 AME Ω Ω Ω Weerstand meten Lamp meten Schakelaar controleren Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten. Als we een schakelaar willen uittesten. We krijgen dan een geluidssignaal als er wordt doorgemeten. weerstand enz). dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het kan meten. dan kunnen we de knop op deze stand zetten. mag er geen spanning staan op het te meten toestel (lamp.Reymen 38 Campus De Brug .

Reymen 39 Campus De Brug . dan moeten we het uitschakelen ! Dit doen we om de batterijen niet leeg te laten lopen. als deze aanstaat. als de pieptoon aanstaat. M. Als je schakelaar open staat krijg je een .1. Als we het meettoestel niet meer gebruiken. Als je schakelaar gesloten is dan krijg je een 0 ohm of een pieptoon. dit staat voor oneindige weerstand ∞ en geen pieptoon.7 Testen met een ohmmeter Als je een schakelaar uittest met een ohmmeter kan je twee waardes krijgen op je multimeter.4.Elektriciteit 2 AME 2.

3 De wet van Ohm de weerstand van een verbruiker=de spanning over die verbruiker de stroom die door de verbruiker vloeit OF R=U I R = weerstand in Ω U = spanning in V I = stroom in A Afgeleide formules: U=IxR I=U R Hulpmiddel We leggen onze vinger op de grootheid die we zoeken en lezen de formule af 3. geschakeld op een spanning van 220 V. laat een stroom door van 8A. Hoe groot is de weerstand van het verwarmingstoestel? Gegeven: U = 220 V I=8A Gevraagd: R = ? U = 230V M. We noteren onze bevindingen.1 Oefeningen op de wet van Ohm Een elektrisch verwarmingstoestel.Elektriciteit 2 AME Opdracht 17 We gaan nu de 3 grootheden meten op schakelingen. we gaan na of deze een verhouding hebben met elkaar.Reymen 40 Campus De Brug .

Hoe groot is de spanning? Gegeven: R = 12Ω I = 3A Gevraagd: U = ? Oplossing: U = I x R U = 12Ω x 3A U = 36V I = 3A R = 12 ohm Tussen de klemmen van een accu van 6 volt sluiten we een weerstand van 4 ohm aan.Reymen 41 Campus De Brug .5A R = 4 ohm U = 6 volt Opdracht 18 M. Hoeveel stroom gaat er nu door de weerstand lopen? Gegeven: R = 4Ω U = 6V Gevraagd: I = ? Oplossing: I =U / R I = 6V / 4Ω I = 1.5Ω I = 8A We nemen een weerstand (R) met een waarde van 12 ohm en jagen daar een stroom (I) doorheen met een sterkte van 3 ampère.Elektriciteit 2 AME Oplossing: R = U / I R = 220V / 8A R = 27.

warmte of beweging.000 per minuut Diameter boorhouder: tot 20 mm.5 kg We lezen 850 Watt opgenomen vermogen. Gewicht: 2. wordt vermogen genoemd.150 t/min Aantal slagen onbelast: 48. Hoe meer energie per seconde. hoe groter het vermogen. dan wordt deze energie omgezet in licht. vermogen = spanning M.Reymen 42 x stroom Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Los nu de oefeningen op volgens de voorbeelden op 4 Vermogen In een catalogus van elektrische boormachines kan je de volgende gegevens vinden: BOSCH KLOPBOORMACHINE CSB 850-2 RET Opgenomen vermogen: 850 W Toerental onbelast: Stand 1: 0-1.: Vermogen van een verbruiker = de stroom die loopt door de verbruiker x de spanning over de verbruiker.000 t/min Stand 2: 0-3. De hoeveelheid energie die daarbij per seconde door het toestel wordt opgenomen of afgegeven. Def. Wanneer we elektrische energie leveren aan ons elektrisch toestel.000 t/min Linksom draaiend: 0-1. Opdracht 19 Zoek nu zelf een aantal toestellen voor in de documentatiemap op en duid het vermogen aan.

wat is het vermogen van die lamp? Gegeven I = 0.5A U = 40V Welke stroom moet een batterij van 12V leveren aan een lamp van 30W Gegeven U = 12V P = 30W M.3A bij een spanning van 230v.5A P = 60W Gevraagd U = ? Oplossing U = P / I U = 60W / 1.3A U = 230V Gevraagd P = ? Oplossing P = U x I P = 230V x 0.3A P = 69W Een lamp waardoor een stroom vloeit van 1.1 Oefeningen op vermogen Een lamp verbruikt een stroom van 0.5A heeft een vermogen van 60W Wat is de spanning over die lamp? Gegeven I = 1.Reymen 43 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME P 1 watt 1W = U = 1 volt = 1V x I x 1 ampère x 1A Afleidingen: 1 kW = 1000 W 1 MW = 1 000 000 W 4.

We zien ook even na of dit klopt met het vermelde vermogen op de lamp.a. dan heeft deze atleet arbeid geleverd. Dus: Elektrische arbeid W 1 Wh M.w. we doen dat voor een aantal toestellen in het atelier. Opdracht 22 We kunnen nu de arbeid gaan meten met een energiemeter.5A Zoals je stroom.Reymen = vermogen x = = 44 tijd T 1h Campus De Brug P 1W x x . M. Elektrisch gezien verandert er niets aan deze toestand. eens ze gaat branden. de spanning en berekenen het vermogen. het geleverde vermogen gedurende een bepaalde tijd is arbeid. verbruikt ze elektriciteit en levert ze arbeid. Wanneer de atleet echter de startblokken verlaat en 100m verder een tijd laat afdrukken van 11 seconden. spanning en weerstand kan meten. we meten de stroom. Een gedoofde gloeilamp bezit een bepaald vermogen. 5 Arbeid Een atleet in de startblokken = iemand die het vermogen heeft een bepaalde inspanning te leveren. Opdracht 20 Los nu de oefeningen op volgens de voorbeelden op Symbolische voorstelling: W Opdracht 21 We gaan nu 3 lampen aansluiten op de 24V voeding. Het vermogen wordt gemeten met een meettoestel dat je in dat geval een wattmeter zal noemen.Elektriciteit 2 AME Gevraagd I = ? Oplossing I = P / U I = 30W / 12V I = 2. zo kan je ook vermogen meten.

Def.: Arbeid is het vermogen van een verbruiker x de tijd dat deze verbruiker werkt (brand = lamp).43 KW we ronden altijd af tot 2 cijfers na de komma Arbeid meten Zoals je het vermogen en nog andere grootheden kan meten.1 Oefeningen op arbeid Een lamp van 25 W brandt gedurende 17uur. T = 17uur Gevraagd Oplossing W=? W=Pxt W = 0. kan je ook de geleverde arbeid meten met een meettoestel: de kilowattuurmeter.025KW) het is beter om het wattage om te zetten in kilowatt (KW) dit zodat we de oplossing in kilowattuur hebben. de geleverde arbeid. wat is de arbeid die ze leverde? Gegeven P = 25W (= 0. die is bepaald per kilowattuur. die zetten we altijd om in uren.Elektriciteit 2 AME Afleiding: 1 kWh = 1 000 Wh Dit laatste zal je aan de elektriciteitsmaatschappij betalen nl.025 x 17 W = 0.Reymen 45 Campus De Brug . (we nemen 15 cent) Dit doen we ook met de tijd. 5.425KW ~0. Later is dit belangrijk om een berekening te maken van de kostprijs. Symbolische voorstelling: kWh M.

48 x 0. Als je weet dat de 3 lampen een vermogen hebben van 60W. en dat de eenheidsprijs 15cent / KWh is Hoeveel kost dit grapje dan? Gegeven P = 3 x 60 W = 180W = 0.18KW x 336uur W = 60.Elektriciteit 2 AME W = P x t maar P = U x I Dus W=UxIxt Wat je moet betalen hangt af van je verbruik.18KW T = 14 dagen = 14 x 24uur = 336uur Gevraagd kostprijs (eerst de arbeid berekenen) Oplossing W = P x t W = 0. dan kan je te weten komen hoeveel dit gaat kosten aan verspilde energie.48 KWh Kostprijs = geleverde arbeid x eenheidsprijs KP = W x EP KP = 60.15€ KP = 9€ Kijk dus maar eens na als er geen lichten blijven branden terwijl je er niet bent ! M. Er zijn echter verschillende tarieven: . Hoeveel je moet betalen wordt bepaald door je energieleverancier.beroepstarief KP = W Kostprijs = geleverde arbeid x x EP eenheidsprijs Stel dat je een lampen laat branden terwijl je 14 dagen op reis bent.Reymen 46 Campus De Brug .huishoudtarief: • normaal tarief • tweevoudig tarief • nachttarief • speciaal tarief .

R 3 We gaan dus als het ware een ketting gaan vormen met de verbruikers. Aangezien we de lamp gebruiken om licht te geven is dit dus een verbruiker met een slecht rendement en gebruiken we beter spaarlampen of LEDverlichting.1 7 Serie en parallel schakeling We kunnen de verbruikers (weerstanden of lampjes) op twee manieren gaan aansluiten op een bron. Opdracht 24 We gaan volgens de opdrachtblaadjes de voorgestelde schakelingen uitvoeren en noteren de bevindingen. Men kan dus het rendement van een gloeilamp als volgt berekenen Het rendement = nuttig vermogen / toegevoerd vermogen Dus is het rendement van een gloeilamp van 60W 6W / 60W dus 0. de overige 90% gaat verloren aan warmte. Slechts 10% van de toegevoerde energie wordt gebruikt om licht te geven.Elektriciteit 2 AME Opdracht 23 Los nu de oefeningen op volgens de het voorbeeld op. M. We gaan deze schakelingen gaan uitvoeren en onderzoeken. Helaas is een gloeilamp een verbruiker met een zéér slecht rendement.1 De serieschakeling Bij een serieschakeling wordt het einde van de eerste verbruiker R 1 R 2 verbonden met het begin van de tweede en zo verder. 6 Rendement Het rendement van een machine geeft de verhouding weer van het afgegeven nuttige vermogen tot het verbruikte vermogen. we gebruiken die om een plaats te verlichten.Reymen 47 Campus De Brug - + . We nemen bv een gloeilamp. We nemen als verbruikers lampjes. 7. namelijk in serie of parallel.

wordt verbonden aan het beginpunt van de tweede enz. De stoom kan namelijk niet meer vloeien in de kring. Dit komt omdat de stroom die vertrekt uit de bron ook terug toekomt en door alle verbruikers gaat.2 De parallelschakeling R1 R2 Het beginpunt van de eerste. Aangezien de verbruikers als een ketting aan elkaar verbonden liggen zal bij een defect van een van de verbruikers de overige verbruikers ook stoppen met werken. Wanneer we de spanning over de eerste verbruiker meten zal die hetzelfde zijn als over de tweede en de derde.Elektriciteit 2 AME Hierbij stellen we volgende zaken vast: -De spanning gaat zich verdelen over de verbruikers Wanneer we over de eerste verbruiker de spanning gaan meten merken we op dat deze slechts een deel is van de bronspanning. -De stroom door alle verbruikers is gelijk Gelijk op welke plaats we de stroom meten zal die dezelfde zijn. Hierbij stellen we volgende zaken vast: -De spanning over alle verbruikers is gelijk. Het eindpunt van de eerste. Dit is ook zo voor de tweede en de derde. ze zall gelijk zijn aan de bronspanning R3 + M. 7. -De verbruikers zijn afhankelijk van elkaar.Reymen 48 Campus De Brug . wordt verbonden aan het eindpunt van de tweede enz. -De som van de deelspanningen is gelijk aan de bronspanning Indien we de spanningen over elke verbruiker meten en deze optellen zullen we zien dat deze som gelijk is aan de bronspanning.

-De som van de deelstromen geeft ons de totale stroom Als we de stroom door de eerste verbruiker optellen bij die door de tweede en die door de derde komen we tot de totale stroom door de kring. We gaan ook eens op zoek naar een aantal voorbeelden van serie en parallel schakelingen we vullen dit aan in de documentatiemap. 8 De wereld van elektriciteit Opdracht 27 Stel je even voor dat je leeft in een wereld zonder elektriciteit. Makkelijk transporteerbaar M. Wanneer we een van de verbruikers loskoppelen zal de rest van de verbruikers gewoon blijven werken.Elektriciteit 2 AME -De stroom door de verbruikers zal zich verdelen. Een deel van de stroom die vertrekt uit de bron zal langs de eerste verbruiker gaan.Reymen 49 Campus De Brug . Opdracht 25 Opdracht 26 We gaan in de sporthal een aantal zaken uittesten en komen meer te weten over de serie en parallelschakeling. -De verbruikers kunnen onafhankelijk van elkaar werken. Het plaatsen van elektrische leidingen neemt weinig plaats in beslag.000 km/sec) Geen vervuiling van milieu bij gebruik van elektriciteit Geen luchtvervuiling bij een bv een gloeilamp of een haardroger. Makkelijk te plaatsen. een deel door de tweede en een deel door de derde. 8.1 Eigenschappen van de elektrische energie Voordelen Het is erg snel (300. wat zou je allemaal niet meer kunnen doen? Ga ook eens na hoe je deze morgen gebruik maakte van elektriciteit toen je opstond tot hier in de klas.

Verzekert in vele gevallen onze veiligheid Denk maar eens aan verkeerslichten. de uitwerkingen ervan wel. Denk zelf eens na toen je deze morgen wakker werd tot nu in de klas hoeveel keer je reeds gebruik maakte van elektriciteit. 8. spoorwegovergangen…. M.2 Uitwerkingen van elektrische energie Opdracht 28 We gaan nu een aantal toestellen demonteren en de verschillende onderdelen herkennen. Het scheikundig effect. Het lichteffect. je werd er wellicht meerdere keren op gewezen thuis om het licht niet te laten branden als dat niet nodig is.Reymen 50 Campus De Brug . Altijd en overal aanwezig Zelfs waar geen elektriciteit aanwezig is kan via verlengkabels de spanning worden verkregen om de nodige werken uit te voeren. Het magnetisch effect. De elektrische energie moet dus bij opwekking meteen gebruikt worden Vrij duur Elektriciteit is niet goedkoop. Nadelen Vervuiling bij opwekking Rook bij thermische centrales. Makkelijk om te vormen Alle elektrische toestellen vormen elektriciteit om in een andere bruikbare energievorm. Elektrische energie kun je niet waarnemen. We noteren dit alles en gaan op zoek naar de energieomzetting. De vonkenopwekking.(later hier meer over) Elektriciteit biedt ons groot comfort Elektriciteit is in ons dagelijks leven niet meer weg te denken. maar slechts in kleine hoeveelheden.Elektriciteit 2 AME Via hoogspanningsleidingen kan elektriciteit over zeer grote afstanden vervoerd worden. kernafval bij kerncentrales… Gevaarlijk Elektrische schokken kunnen tot de dood leiden! Moeilijk op te stapelen Elektriciteit kan opgeslagen worden in batterijen. De voornaamste uitwerkingen zijn: Het warmte-effect.

Het schokeffect. Hierdoor wordt de gloeidraad witgloeiend en straalt hij licht uit. Dan is er elektrische energieverbruik. In de gloeidraad van de lamp wordt elektrische energie omgezet in warmte. keukenfornuizen.Reymen 51 Campus De Brug . In elektrische verbruikers wordt de toegevoerde elektrische energie omgezet in (een) andere energievorm(en). De elektrische vonk wordt b. Warmte-effect Als je een strijkijzer aansluit op een contactdoos dan wordt het strijkijzer warm. droogkasten. Het joule-effect wordt nuttig gebruikt in elektrische verwarmingsapparaten zoals b. Tussen de 2 onderbrekingspunten ontstaat een elektrische vonk.v. elektrische boilers. strijkijzers. aangewend bij elektrische lastoestellen en bij bougies voor de ontsteking van het samengeperst gasmengsel in benzinemotoren. M. Dit verschijnsel wordt nuttig aangewend bij gloeilampen.v. straalkachels. soldeerbouten. Lichteffect Je sluit een lamp aan op een elektrische bron. Het omvormen van elektrische energie in warmte-energie heet het joule-effect. Vonkopwekking Je onderbreekt in een elektrisch bron de verbinding van een draad met de lamp.Elektriciteit 2 AME Het mechanisch effect.

De bliksem is een elektrisch vonk van atmosferische oorsprong. Je brengt de spijkertjes weer bij het staafje: ze worden door het ijzeren staafje aangetrokken. Het nadeel hiervan is dat na een bepaalde tijd de contacten verbranden. veroorzaakt brandwonden. Het ijzeren staafje is magnetisch geworden.Elektriciteit 2 AME Bij het gebruik van schakelaars ontstaat telkens een vonkje tussen de contactpunten. oogletsels. gehoorverlies. shocks. Scheikundig (chemisch) effect Opdracht 30 Je plaatst in een glazen vat met water waarin een weinig zout of zuur is opgelost. Magnetisch effect Opdracht 29 Je brengt een ijzeren staafje bij een paar spijkertjes: de spijkertjes worden niet aangetrokken. telefoons. 2 draden. Op dit principe steunt de werking van elektromagnetisme.Reymen 52 Campus De Brug . Je verbindt die aan een elektrische bron: M. De bliksem: maakt ieder jaar veel dodelijke slachtoffers. Je vindt het terug in vele elektrische apparaten: relais. is ook de oorzaak van miljarden schade aan gebouwen en aan elektrische en elektronische installaties en apparaten. Je plaatst een spoel op het ijzeren staafje en je sluit de 2 uiteinden van de spoel aan op een bron. elektrische bellen en andere.

Opdracht 31 We kunnen nu zelf een eenvoudige motor maken volgens de opdrachtsblaadjes Schokeffect Vindt elektrische energie een weg door het lichaam van mens of dier. verchromen enz. Hier gebeurt omvorming van elektrische energie in scheikundige energie. Ook in de landbouw worden elektrische schokken gebruikt bij schrikdraadomheiningen. Een batterij gebruikt ook dit verschijnsel. Bij een autobatterij wordt dit ook gedaan. Als we de auto willen starten dan zal de startmotor elektriciteit gaan gebruiken van de batterij om de motor in gang te krijgen. M. Op dit principe steunen: verzilveren. Mechanisch effect Sluit je een koffiemolen of een boormachine aan op het elektriciteitsnet: de ingebouwde motor draait en is in staat om energie te leveren. dan veroorzaakt zij hierin schokken of kan ze de dood tot gevolg hebben. In een elektromotor wordt elektrische energie omgezet in mechanische energie. we kunnen dit uittesten met een aardappel volgens de opdrachtsbladen. hebben elektrische schokken een genezende werking. Eens de motor draait zal de alternator de batterij weer aanvullen met elektriciteit.of zuuroplossing door de elektrische energie ontbonden wordt.Elektriciteit 2 AME je ziet gasbellen ontstaan doordat de zout. Dit verschijnsel heet elektrolyse. In ziekenhuizen beschikt men over "defibrillatoren" die door sterke elektrische schokken het hart weer op normale wijze aan het kloppen krijgen.Reymen 53 Campus De Brug . Op de juiste manier gebruikt. maar dan in omgekeerde zin Een zuur tussen twee platen (koper en zink) zal een spanning opwekken. verkoperen. in de geneeskunde.

Elektriciteit wordt opgewekt in een centrale. 9 Opwekking van de elektrische energie Opdracht 33 We onderzoeken een dynamo en meten de spanning en stroom die hij opwekt. dit tweede gedeelte noemt men de distributie van elektriciteit en wordt later besproken. 9. we noteren onze bevindingen.Reymen 54 Campus De Brug . eens daar opgewekt moet het verplaatst worden naar u thuis.1 Soorten centrales Thermische centrale Deze centrale wordt later besproken Kerncentrale Waterkrachtcentrale Windkrachtcentrale M.Elektriciteit 2 AME Opdracht 32 We gaan ook onze documentatiemap aanvullen met afbeeldingen van toestellen die de elektrische energie omzetten naar deze besproken uitwerkingen.

9.Elektriciteit 2 AME Zonnepanelen Blokschema van de soorten centrales Op de zonnepanelen na zal iedere centrale eindigen met een generator.2 Thermische centrale M. deze zal de mechanische energie omzetten naar elektrische energie.Reymen 55 Campus De Brug . De manier waarop deze mechanische energie verkregen wordt is voor iedere centrale verschillend.

Stap 1: omvorming chemische energie in thermische energie In de stoomketel wordt door verbranding de chemische energie van de brandstof omgezet in thermische energie. Hierdoor wordt de gebruikte stoom afgekoeld en gecondenseerd tot water. Door de verbranding wordt dit water verhit tot stoom.Reymen 56 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Het oudste type centrale is de thermische centrale. De turbine is opgebouwd uit schoepenraderen die op een as gemonteerd zijn. Om elektriciteit te verkrijgen uit een thermische centrale moet men 3 stappen volgen. Het warme koelwater wordt in de koeltoren verdeeld en valt naar beneden. olie of gas. De stoom die de turbine aandreef wordt naar een condensor geleid. Dit water wordt met een pomp opnieuw naar de stoomketel geperst waar het terug omgezet wordt in stoom. De stoom wordt onder hoge druk tegen de schoepen gestuwd waardoor het schoepenrad draait en de turbine in gang schiet. Stap 2: omvorming van thermische energie in mechanische energie De stoom is de aandrijvende energie voor de stoomturbine.3 Energieomvorming van de thermische centrale: M. De magneet die ronddraait in deze spoelen zal er elektriciteit in opwekken. wordt naar een koeltoren gebracht. Deze laatste stap kennen we ook van onze fiets. 9. die verkregen wordt door verbranding van de fossiele brandstoffen kolen. Het koelwater dat de warmte van de stoom opgenomen heeft. In de generator wordt de toegevoerde mechanische energie omgezet in elektrische energie. Langs de ketelwand is een buizenstelsel aangebracht waardoor zuiver water wordt gepompt. dat zijn wikkelingen van koperdraad. Stap 3: omvorming van mechanische energie in elektrische energie De turbine drijft de generator aan. In thermische centrales wordt elektriciteit opgewekt met behulp van stoom. door de ronddraaiende beweging van ons wiel zal de dynamo ronddraaien. In deze dynamo zitten spoelen. Door aanraking met de luchtstroom koelt het af.

Elektriciteit 2 AME Chemische energie (kolen.Reymen 57 Campus De Brug . aardgas. olie) Thermische energie (verbranding in ketel) Mechanische energie (aandrijven turbine door stoom) Elektrische energie (aandrijven generator door turbine) Hier kan u ook zien hoe de centrale werkt M.

hierbij gaat een deel energie verloren. M. En we weten allemaal dat fossiele brandstoffen zeer milieu belastend zijn en bovendien zullen ze niet blijven komen. -Bij de verbranding van fossiele brandstoffen krijgen we warmte.Elektriciteit 2 AME Naar rendement toe hebben we hier wel te maken met enkele verliezen. zoals bv wrijving in de rollagers van de turbine. -De rest van de warmte gaat water omvormen tot stoom en deze moet een turbine aandrijven. (wordt terug water) Hierbij gaat natuurlijk ook weer een deel warmte verloren. Gelukkig kan men het water daarna opnieuw gebruiken om stoom te maken. Aangezien dit water nog heet is zal men niet zo veel meer moeten verwarmen om stoom te krijgen. dit is zeker geen oneindige bron van energie. de stoom zal niet allemaal zijn kracht overbrengen naar de turbine.Reymen 58 Campus De Brug . Ook hebben we hier te maken met mechanische verliezen. Je kan dus zien dat bij een thermische centrale veel verliezen zijn en het rendement dus vrij slecht is. een groot deel van deze warmte gaat mee met de rook de lucht in. -tot slot zal de gebruikte stoom na de turbine moeten opgevangen worden en gekoeld worden tot hij terug condenseert.

Bovendien hebben bij kerncentrales te maken met kernafval.Reymen 59 Campus De Brug . waar en wanneer deze “kernramp” plaatsvond. alleen de warmte of thermische energie wordt nu verkregen door een kernsplijting en niet meer door de verbranding van fossiele brandstoffen. Opdracht 34 Zoek maar even op het internet.Elektriciteit 2 AME 9. De geschiedenis wees reeds uit dat dit lelijk mis kan gaan. MAAR ! Kernsplijting is eigenlijk een gecontroleerde atoombom. M. Op zich is deze centrale beter voor het milieu aangezien er geen uitstoot is van rook en gassen. en wat de gevolgen waren voor mens en milieu. dit is uitgewerkt en niet meer bruikbaar voor de centrale maar nog steeds zeer gevaarlijk voor mens en milieu. waar zeer veel warmte vrijkomt.4 De kerncentrale De werking van een kerncentrale is niet zo verschillend van de klassiek thermische.

Reymen 60 Campus De Brug . Het duurt honderden jaren voor de straling uit de stof verdwenen is Een milieuvriendelijkere oplossing zijn de volgende centrales 9.5 De windturbine en de waterkracht centrale M.Elektriciteit 2 AME Het enige wat men er mee kan doen is het afval opslaan tot de radioactieve straling verdwenen is.

een gratis en onuitputtelijke energiebron.6 Tot slot zijn er ook nog de zonnepanelen Hier gaat men gebruik maken van de zon.Reymen 61 Campus De Brug . M. De panelen bestaan uit cellen die een elektrische spanning afgeven wanneer er licht op valt.Elektriciteit 2 AME Deze centrales maken gebruik van de kracht van de natuur. wind en stromend water om zo energie op te wekken. 9.

M.Reymen 62 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Deze boot werd door mijn leerlingen van het 4e elektrotechnieken gemaakt en vaart volledig op de zon. Bij bewolking gaat hij verder op de batterij.Hij haalt een snelheid van 9km en kan bij volle zon blijven varen.

dus dat we overdag en in de zomer evenveel opbrengen als we op een koude winteravond nodig hebben. Bovendien zijn deze spanningen te laag in voltage. Indien we meer elektriciteit maken dan verbruiken zal onze kilowattuurmeter achteruit draaien. Als er nu licht is of beter nog zon dan zullen de panelen(1) elektriciteit opwekken. bovendien zijn er bonussen voor de zelf opgewekte energie af te lezen op de controller(3) Opdracht 35 M. De kilowattuurmeter(4) zal zoals we eerder zagen dat verbruik aantekenen. De installatie wordt meestal zo gekozen dat de meter een beetje op dezelfde plaats blijft staan. We betalen op deze manier dus geen elektriciteit meer. De omvormer(2) zal deze gelijkspanning omvormen naar een wisselspanning en deze wisselspanning terugsteken op het net. Dit is echter wel een gelijkspanning en geen wisselspanning zoals de verbruikers nodig hebben.Reymen 63 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Hier zien we hoe een huisinstallatie met zonnepanelen werkt: De verbruikers(5) die we in huis hebben gaan elektriciteit verbruiken die we moeten betalen aan de energieleverancier.

het geheel van installaties. Daar wordt ze nogmaals verlaagd voordat ze aanhuis toekomt.Elektriciteit 2 AME We hebben een windmolen en zonnepaneel in het atelier. De hoogspanning zal vervolgens in een verdeelcentrum terug omlaag gebracht worden en verdeeld worden naar de verschillende straatcabines. nodig voor het transport en de distributie van elektriciteit. I = U / R dus als “U” groter wordt zal “I” wel moeten dalen aangezien “R” dezelfde blijft (R is de weerstand van de kilometers lange draden) De dikte van deze draden moet aangepast worden aan de hoeveelheid stroom die ze moet vervoeren dus moeten we de stroom zo klein mogelijk maken anders zullen de draden wel heel erg dik worden. 10 Distributie van de elektrische energie Tussen de alternator (dynamo) van de elektrische centrale en uw binnenhuisinstallatie legt de elektrische energie een hele weg af. waarbij de spanning regelmatig van grootte verandert: van hoogspanning over middenspanning naar laagspanning. Omdat we via de wet van ohm reeds weten dat de stroom kleiner wordt als de spanning groter wordt is het nodig om bij het buitenkomen van de elektrische energie deze te transformeren naar een hoge spanning om zo verder te transporteren. we kunnen even gaan uitzoeken wat de spanning en stroom zijn die ze opwekken. Daarmee kunnen we vervolgens het vermogen berekenen en even nagaan hoeveel ze opbrengen op een jaar. We kunnen de straatcabines herkennen aan dit bordje In ons huis gaan we vervolgens de energie gaan verdelen M.Reymen 64 Campus De Brug . Hiervoor zorgt het elektriciteitsnet.

Waterleidingen .Gasbuizen . Alle metalen onderdelen van een huis worden met deze aarding verbonden. De verdeling in kringen is hier belangrijk omdat er beperking is van de hoeveelheid stroom in de draden in ons huis 11 Elektrische beveiliging 11.o.Toestellen in huis (tenzij deze dubbel geïsoleerd zijn) Hoe wordt een aarding tot stand gebracht? Men zal een goede aarding in de fundering van een huis aanbrengen. Deze aardingsdraden hebben altijd een geel-groene kleur Welke . Hierdoor worden alle stopcontacten en verlichtingspunten van elektriciteit voorzien.Leidingen van de centrale verwarming .Metalen gebinte van een huis .Radiator in de badkamer .v.1 De aarding De aarding is een blijvende elektrische verbinding met de aarde Het aarden van de installatie heeft tot doel te voorkomen dat vrije metalen delen op een gevaarlijk hoge spanning t.Reymen 65 Campus De Brug .Beide uiteinden komen onder de verdeelkast naar boven.Elektriciteit 2 AME over de verschillende kringen in ons huis. de aarde zouden komen te staan. Doel M. Voor dat de fundering gegoten wordt zal er een ononderbroken lus van blanke koperdraad met loodmantel (tegen oxideren) in de sleuf leggen.Badkuip .

Dit is een belangrijk beschermingsmiddel voor de mens hartstilstand M.Reymen 66 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Stel u voor dat een toestel. Wanneer je dit toestel zou aanraken zal de stroom door uw lichaam naar de aarde vloeien. De werking van zo een schakelaar is eigenlijk vrij eenvoudig Hij meet de stroom die vertrekt en vergelijkt die met de stroom die terugkomt. 11. Omdat de wasmachine een van de toestellen is die geaard is. en aangezien elektriciteit altijd de makkelijkste weg kiest zal uw lichaam gespaard blijven. betekend dit dat de metalen buitenkant verbonden is met de aarde via koperdraad. Dus bij een defect zoals eerder besproken met de wasmachine zal dit door de aardlekschakelaar waar genomen worden en zal hij ingrijpen. De aardlekschakelaar of differentieelschakelaar zal er voor zorgen dat de elektriciteit automatisch wordt afgeschakeld als er zich een elektrisch lek voordoet. Deze aarding is een véél betere verbinding dan het menselijk lichaam. bv de wasmachine lekt. Dan kan het water die in de machine lekt een elektrische verbinding maken met de metalen buitenkant van het toestel.2 De aardlekschakelaar Dit is een belangrijk onderdeel in onze verdeelkast. Bij een verschil groter dan 30mA (de gevoeligheid eigen aan de differentieel) zal hij afschakelen. wat een levensbedreigende situatie is.

onomkeerbare De bloedsomloop valt stil en het slachtoffer bezwijkt na hartfibrillatie enkele drempel van minuten door gebrek aan zuurstof in het bloed. de ademhalings verlamming Spier verkramping samentrekking zeer zwakke gewaarwording De aarding en de aardlekschakelaar zijn twee zaken die de mens gaan beschermen tegen de gevaren van elektriciteit. Deze gekozen stroomsterkte is kleiner dan de toegelaten stroom in de draden die er op volgen. het kalibreer element zal er voor zorgen dat we geen M. Wanneer de stroom in de installatie te groot wordt zal dit te veel worden voor de draden en die zullen opwarmen en kunnen eventueel brand veroorzaken. Een eerste soort is de smeltveiligheid.3 Smeltveiligheden Voor de beveiliging van de installatie zijn er overstroom en kortsluitbeveiligingen nodig. We moet er dus altijd voor zorgen dat we weten welke draad er volgt op de veiligheden zodat we de juiste waarde kunnen kiezen. Dit draadje is zo gekozen dat het doorsmelt bij een vooraf gekozen stroomsterkte. 11. ook de installatie zelf moet nog beveiligd worden. Dit is echter niet voldoende.Reymen 67 Campus De Brug . Deze zullen de installatie beveiligen en eventuele brand uitsluiten.Elektriciteit 2 AME aangezien de elektrische stroom door een menselijk lichaam voor hartfibrillatie kan zorgen Normaal werkt het hart als een pomp bij hartfibrillatie gaat het de drempel van willekeurig trillen.deze bestaat uit een draadje in een doosje gevuld met zand.

Ze zijn modulair. De werking gebeurt door een bimetaal. je kan hem na het opsporen van de fout gewoon weer aanzetten.Elektriciteit 2 AME te zware zekering plaatsen voor een kring die daar niet tegen bestand is. maar niet groter.4 Automaten Een betere oplossing voor huisinstallaties is de automaat. Nadeel van zekeringen is wel dat ze na ze moeten vervangen worden nadat ze hebben moeten ingrijpen. dat zijn twee verschillende metalen strookjes die aan begin en einde samenhangen. De stroom door de automaat loopt via een draadje langs het bimetaal. Ieder metaal heeft zijn eigen uitzettingscoëfficiënt dus zal het bimetaal kromtrekken door de opwarming ervan. want dan zou de veiligheid in gevaar komen. wat wil zeggen dat ze op de rail in de kast kunnen geklikt worden. Bij deze kalibreerelementen is het wel mogelijk een kleinere waarde te plaatsen dan toegelaten. M.Reymen 68 Campus De Brug . Als de stroom door de automaat te groot wordt dan zal het bimetaal warm worden en door het kromtrekken de automaat uitschakelen. later daar meer over. De automaat werkt iets sneller en nauwkeuriger dan de smeltzekering dus mag hij een waarde hoger zijn. deze beveiligd ook de installatie maar hoeft na werking niet vervangen te worden. Hun smeltdraadje is doorgesmolten en kan niet vervangen worden. Men moet dus een nieuwe kopen Men mag zeker nooit een smeltveiligheid herstellen 11.

5 Overzicht van de waarden van automaten en zekeringen mm² In smeltveiligheid 1. enkel de weerstand van de koperdraad.6 Kortsluiting Wanneer ergens in een toestel of in de leidingen zelf de lijn en nuldraad elkaar raken dan heb je te maken met kortsluiting. om niet te zeggen oneindig groot. 11.7 Overstroom M. Een veer zal de automaat in werking houden.kookfornuis 6 32A 10 50A 16 63A 25 80A 100A In automaat 16A 20A 25A 40A 63A 80A Vb van last Verlichting Contactdozen. We weten uit de wet van ohm dat hoe kleiner de weerstand hoe groter de stroom zal zijn. en die is klein. Dus in dit geval zal stroom zeer groot zijn. 11.Reymen 69 Campus De Brug . Bij een zeer grote stroom zal het magnetisch veld van het elektromagneetje de krachtmeting met het veertje winnen en valt de automaat uit. Dit is een situatie die zeer snel de draden van de installatie zou doen smelten waardoor brand zou kunnen ontstaan.5 16A vaatwas 4 20A wasmachine. dit zal magnetisch worden als er stroom door de automaat vloeit.Elektriciteit 2 AME Er zit ook een elektromagneetje in.5 10A 2. kookfornuis Smeltveiligheden en automaten gaan de ons beveiligen tegen kortsluiting en overstroom 11. maar bij normaal toegelaten stroom is dit niet sterk genoeg om de automaat uit te schakelen. Omdat bij deze rechtstreekse verbinding er geen verbruiker in de kring zit zal er dus ook een zeer kleine weerstand in de kring zijn.

P=U x I dus is dit 16A x 230V is dus maximum 3680watt Bij een kleine overschrijding zal de automaat of zekering nog niet direct reageren maar toch al beginnen warm worden. We hebben bv een automaat van 16A.Reymen . Fisher Roger Bacon Eerste experimenten met barnsteen en magneetijzer over hun gedrag William Gilbert William Gilbert experimenteerde met magnetische en wrijvingsenergie Otto von Guericke Eerste elektriseer machine Francis Hauksbe Eerste elektrostatische generator Stephen Gray Stephen Gray ontdekte elektrische geleiding Charles Dufay Charles Dufay kwam met het idee van een afstotende elektrische kracht Ewald Georg von Ewald Georg von Kleist maakte de eerste Kleist condensator Von Kleist.5mm² (draden voor verlichting). deze moet geplaatst worden wanneer ik draden aansluit van 1. Houdt deze situatie echter te lang aan zal er als nog ingegrepen worden. zowel de lijn als de persoonsbeveiliging. Fisher Ontdekt dat barnsteen een aantrekkingskracht had op magneetijzer Kompas werd uitgevonden door de chinezen Uitvinding van de elektrische wasmachine door A. Opdracht 36 We gaan onze documentatiemap gaan aanvullen met enkele voorbeelden van beveiligingen.Elektriciteit 2 AME Overstroom of ook wel langdurige overstroom is een probleem die ook vaak voor komt. dan zal volgens de vermogen formule de stroom van 16A overschreden worden. Petrus Onafhankelijke onderzoeken naar de van Musschenbroek Leidsche fles Petrus van Petrus van Musschenbroek maakte in Musschenbroek Nederland de eerste condensator William Watson Op lange afstand een lading verzonden 70 Campus De Brug M. Stel nu voor dat ik te veel lampen zou aansluiten en doen branden. Wat is trouwens het verschil tussen die 2? Een overzicht van onze uitvinders voor Chr. Thales van Milete 600 300 1907 1241 1600 1660 1710 1729 1733 1745 1745 1746 1747 Chinezen A.

Reymen 71 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME 1750 1752 1763 1775 1780 1801 1802 1820 1820 1820 1826 1831 1832 1832 1837 1838 1839 1840 1842 1843 1845 1855 (3km) George Adams Ontwikkeling sterkere generator onderdelen Benjamin Franklin Benjamin Franklin deed onderzoek naar Bliksem James Watt Uitvinding van de stoommachine Allesandro Volta Uitvinding elektrofoor (elektrometer met platcondensator) Alosio Galvani Werd de eerste generator gemaakt Sir Humphrey Davy Het principe van de booglamp wordt gepresenteerd door Sir Humphrey Davy Andre Marie Ampere Astatische naald ontwikkeling (niet vaste naald) De la Rue De eerste lamp met platinadraad Hans Cristian Het verband tussen elektriciteit en Oerstedt magnetisme wordt ontdekt door Hans Cristian Oerstedt Michael Faraday Ontdekking dat een stroom een magnetisch veld opwekt Georg Simon Ohm De uitvinding van de wet van Ohm door Georg Simon Ohm Joseph Henry Ontwikkeling elektromagneet Antoine Hyppolite Uitvinding van de dynamo door Antoine Pixii Hyppolite Pixii Sir Charles Uitvinding van het Relais door Sir Charles Wheatstone Wheatstone Thomas Davenport Eerste patent op de bruikbare elektromotor Mortiz Hermann von Uitvinding van de gelijkstroommotor door Jacobi Mortiz Hermann von Jacobi Antoine Cesar Ontwikkeling eerste zonnecel Becuerel Patterson Eerste motor met een elektromagneet Froment Eerste elektromotoren Morse Eerste lijn aangelegd voor morse code over te seinen Gebeurtenis Eerste telegraafverbinding tussen Londen en Portsmouth Ernst Werner Uitvinding van de inductor door Ernst Werner Siemens Siemens M.

Gibbs Gaulard en J. Wisselstroom-inductiemotor Haselwander Ossipowitsch von Uitvinding van de Kortsluitankermotor door Dolivo Ossipowitsch von Dolivo M. Bradley. Gibbs Paul Gottlieb De eerste demonstratie met beeldoverdracht Nipkow door Paul Gottlieb Nipkow Heinrich Hertz Ontdekking van de radiogolf door Heinrich Hertz Telsa.Reymen 72 Campus De Brug . Uitvinding van de transformator door L. Gaulard en J.Elektriciteit 2 AME 1855 1859 1860 1860 1863 1864 1869 1872 1875 1876 1878 1878 1881 1881 1882 1883 1883 1887 1887 1889 Heinrich Geissler Farmer George Leclanche Sir Joseph Wilson Swan Pacinotti Uitvinding van de kathodestraalbuis Farmer maakte soortgelijke lamp als De la Rue George Leclanche maakte de eerste zink koolstof batterij Experiment met repen U-vormig verkoold papier als draden voor een vacuümlamp (booglamp) Bevestiging dat het principe van de generator en elektromotor hetzelfde zijn De theorie over magnetisme en elektro James Clerk Maxwell Zenobe Theophile Uitvinding van de Ringankerdynamo door Gramme Zenobe Theophile Gramme Rus Lodygwin Lamp met kooldraad Alexander Graham Uitvinding van de telefoon door Alexander Bell Graham Bell Thomas Alva Edison Uitvinding van de Phonograph door Thomas Alva Edison Edward Weston Bevestiging principe generator en elektromotor Emile Berliner Uitvinding van de Koolmicrofoon door Emile Berliner Jonas Wenstrom Uitvinding van Driefase Wisselspanning door Jonas Wenstrom Nicola Tesla Uitvinding van het draaiveld door Nicola Tesla Frank Sprague Regelbare gelijkstroommotor L.

J.Reymen . Hanamann Sir Ambrose Fleming Hans Kunzen Robert von Lieben C. Weesp R. Coolidge Ontwikkeling van de lamp met getrokken enkel gespiraliseerde draad Heike Kamerlingh Proef voor supergeleiding 73 Campus De Brug M.Elektriciteit 2 AME 1889 1891 1891 Vlademar Poulsen George Johnstone Philips Uitvinding van Magnetische geluidsregistratie door Vlademar Poulsen Voorstel om de naam elektron te gaan gebruiken door George Johnstone Op 15 mei 1891 wordt het eerste handelsdocument van de Philips & CO vennootschap bekrachtigd door vader Frederik en zoon Gerard Philips Eerste windtribune voor het opwekken van elektriciteit Uitvinding van de Foto-elektrische cel door Julius Elster en Hans F. Geitel Wilhelm Conrad Rontgen Braun Guglielmo Marconi Sir Joseph John Thompson Hubert C. Fessenden Wisselsstroommachine met een hoge frequentie Lee De Forest Ontwikkeling audion Georges Claude Uitvinding van het Neonlicht door Georges Claude Leo Hendrik Uitvinding van Bakeliet door Leo Hendrik Baekeland Baekeland William D. Booth Just. Geitel Ontdekking van rontgenstraling door Wilhelm Conrad Röntgen Uitvinding elektronenbuis voor de tv Uitvinding draadloze telegrafie Ontdekking van het elektron door Sir Joseph John Thompson Uitvinding van de elektrische stofzuiger Uitvinding methoden om wolfraamdraad voor gloeilampen te maken Ontwikkeling radiobuis Uitvinding van de gloeilamp met wolfraamdraad door Hans Kunzen Uitvinding van de Triode (versterker) door Robert von Lieben Eerste automatische huistelefooninrichting 1891 1892 1895 1897 1897 1897 1901 1903 1904 1905 1906 1907 1907 1908 1910 1910 1910 1911 Poul la Cour Julius Elster en Hans F. van Houten.A.

deze uitvinding is gedaan door Osram Charles P. Goss dr. Posthumus Uitvinding van de microgolfoven Edmund Germer Uitvinding van de hogedruk kwikdamplamp Sir Robert Uitvinding van de radar Alexander Watsonwatt Russel Ohl Ontwikkeling eerste siliconen zonnecel William Schockley. Clair Kilby Uitvinding van de IC (geïntegreerde schakeling) Nick Holonyak Uitvinding van de Light Emitting Diode (LED) door Nick Holonyak M.A. Armstrong Verbetering audion Ernest Rutherford Uitvinding van het elektrisch lassen door Ernest Rutherford Vladimir Kosma Uitvinding van de TV ontvanger met een Zworykin kathodestraalbuis Rice en Kellog Elektrodynamische Luidspreker Wolverhampton GB Uitvinding van het elektrisch verkeerslicht Fritz Pfleumer Uitvinding van de geluidsband door Fritz Pfleumer Hans Berger Uitvinding van de Elektro-encefalograaf A. Uitvinding van de halogeenlamp door E. Goss Uitvinding van de elektrische koelkast door A.G. Ginsburg Uitvinding van de eerste videorecorder E. Uitvinding van de transistor Brattain en Bardeen William Schockley Uitvinding field effect transistor Samuel Ruben Samuel Ruben verbeterde de alkaline batterij Osram Uitvinding en de introductie van de Xenonlamp.G.H.A.D. Mosby Zuber en E.Elektriciteit 2 AME 1913 1913 1914 1919 1923 1924 1926 1928 1929 1931 1933 1934 1935 1935 1941 1945 1947 1950 1951 1956 1959 1959 1962 Onnes A.Reymen 74 Campus De Brug . Mosby Jack St. Blumlein Uitvinding van de Stereofonische geluidsopname Bodo von Borries Uitvinding van de elektronenmicroscoop K. Zuber en F. Irving Langmuir Uitvinding van de met gas gevulde gloeilampen E.

Reymen 75 Campus De Brug . Robert Cailloux laatste met de hand bediende telefooncentrale in Nederland geautomatiseerd Uitvinding van de vloeistofkristallen (LCD) door George Heilmeier Duracell kwam op de markt met de eerste compacte batterijen Uitvinding van Random Access Memory door Robert Heath Dennard Uitvinding van Liquid Cristal Display Uitvinding van de microprocessor Uitvinding van Windows door Microsoft Uitvinding en introductie van het WWW (World Wide Web) M.Elektriciteit 2 AME 1962 1963 1964 1968 1969 1969 1985 1990 Warffum George Heilmeier Duracell Robert Heath Dennard James Ferason Marcian Edward Hoff Microsoft Tim Berners Lee.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful