BANJA LUKA COLLEGE BANJA LUKA Miloša Obilića 30.

SEMINARSKI RAD IZ RAČUNARSKI MREŽA

OPTIČKI KABAL

Predmetni nastavnik: Prof. Bojanić Radmila

Student: Broj indeksa:

................6 Upredene parice........................5 Pasivna mrežna oprema.............11 Zaključak..........................................7 Optički kabal-istorija...............4 Osnove umrežavanja......5 Koaksijalni kabal......9 Vrste optičkih vlakana.......................................................3 Karakteristike komunikacionh medija.............................................................................................................. hardware i software.........................10 Odabir optičkog vlakna.................9 Karakteristike optičkog vlakna........................Banja Luka........................................................ januar 2011............................... SADRŽAJ: Uvod............10 Prednosti i mane optičkih kablova.........8 Prenos podataka kroz optička vlakna.....god.......11 Literatura...7 Optički kabal-fizički opis..................12 2 ...............................................................................

Izbor medija postaje sve složeniji.umrežavanje povećava efikasnost i smanjuje troškove poslovanja. dok prijenos za potrebe javnog prijevoza može uključivati mnoge različite medije. Osnovni razlozi za umrežavanje su: . šef odjela za integrirane komunikacije u kompaniji ST Electronics. 3 . Određivanje tipa prijenosnog medija koji je najpogodniji za željeni projekt podrazumijeva jasne proračune. posebno za velike projekte koji uključuju hiljade kontrolnih i pristupnih tačaka i podsistema. napominje Thong Hsi. ali tehnologija za prijenos podataka putem žične infrastrukture i dan-danas ima dominantnu ulogu.zajedničko korišćenje informacija .UVOD Danas kada su računari relativno dostupni svakom i uz to su izuzetno moćni.zajedničko korišćenje hardvera i softvera „Bežična komunikacija” može zvučati kao trendovska sintagma u industriji. potrebno je uzeti u obzir zahtjeve i ograničenja samog projekta. kao i korisničkih zahtjeva. Kako bi se procijenile prednosti i mane različitih bežičnih prijenosnih medija. Kućna instalacija može biti jednostavna. kao i ona finansijska”. Njena pouzdanost i mogućnost efikasnog prijenosa podataka još su uvijek relevantni. razumijevanje okruženja projekta. Ne postoje univerzalna rješenja. integriranom sistemu odmarališta ili infrastrukturi za metro. Najvažnije je pronaći pravi prijenosni medij na temelju okruženja sistema. „Informacijsko-komunikacijski zahtjevi za različite integrirane sisteme mogu biti jako različiti ako se radi o kompleksu kampusa.

Primer za poludupleksni prenos je radio veza u kojoj korisnici mogu da primaju i da emituju. U SAD je započelo formiranje globalne telekomunikacione strukture koja podržava gigabitske brzine i koja je zasnovana na tehnologiji optičkih vlakana i digitalnom prenosu informacija. za razliku od mreža za komunikaciju na mala rastojanja kod kojih troškovi komunikacione opreme mogu biti značajniji. a prenosom upravlja signal za sinhronizaciju koji inicira uređaj koji šalje. Pomoću ovih sinhrobitova prijemni uređaj se sinhronizuje sa predajnikom. Ovaj prenos je jednostavan i relativno jeftin. kao I potreba za prenosom multimedijalnih sadržaja. međutim ne istovremeno. Primer za korišćenje dupleksnog prenosa je telefon Način prenosa može da bude asinhroni i sinhroni Asinhroni prenos karakteriše emitovanje ili primanje samo po jednog alfanumeričkog znaka (karaktera). Asinhroni prenos se koristi samo za prenos podataka relativno malim brzinama Sinhroni prenos karakteriše slanje grupe znakova kao kontinualni niz bitova. znači u posmatranom trenutku mogu ili da govore ili da slušaju. Primeri za ovaj prenos su: radio i TV difuzija. Kod simpleksnog prenosa komunikacija se odvija u samo jednom smeru. javni sistemi oglašavanja i slično. Kod poludupleksnog prenosa komunikacija se odvija u oba smera. predajnik i prijemnik moraju da budu u potpunoj sinhronizaciji. Upravo je to i razlog da se pri projektovanju telekomunikacionih mreža posebna pažnja posvećuje izboru prenosnih (transmisionih) medijuma. 4 . poludupleksan i dupleksan. način i tačnost prenosa. tj. Sinhroni prenos se koristi za prenos podataka velikim brzinama. Prijemni uređaj zna kada znak počinje I kada se završava na osnovu start bita koji prethodi poslatom znaku i stop bitu koji sledi iza svakog poslatog znaka.Troškovi linije veze su najčešće dominantni u ukupnim troškovima komunikacija na velika rastojanja. Smer prenosa.KARAKTERISTIKE KOMUNIKACIONIH MEDIJA Karakteristike prenosnih puteva predstavljaju jedan od najvažnijih elemenata sa aspekta projektovanja mreža za prenos podataka. može da bude simpleksan. Brzine prenosa komunikacionih medija su sve veće. Znači. brzina prenosa poznata pod imenom kapacitet prenosnog kanala koja se u slučaju prenosa podataka izražava u bitima u sekundi (bps). Ovaj vid prenosa je po svojoj prirodi neefikasan jer zahteva start i stop bitove kod svakog znaka kao I zbog praznog vremena između prenosa znakova. Kod dupleksnog prenosa komunikacija se odvija u oba smera istovremeno. smer. Najbitnija karakteristika komunikacionog medija je njegova transmisiona brzina. Da bi se izbegao gubitak ili dobitak bitova. u posmatranom trenutku poruka može da se prenosi u samo jednom smeru. gde brzine prenosa dostižu od 100 Mbps do 2 Gbps. ali ne mogu da rade istovremeno. Potrebu za povećanjem brzine prenosa uslovio je porast broja korisnika telekomunikacionih usluga. naročito što se tiče optičkih vlakana. što se postiže slanjem posebnih znakova koji se nazivaju sinhro bitovi i koji prethode bloku podataka. Karakteristike komunikacionih medija koje određuju njihovu efikasnost i mogućnosti su: brzina. kao sledeća karakteristika komunikacionih medija.

kablovi .Tokom prenosa podataka različiti događaji. na prijemnoj strani linije se ispituju i verifikuju bitovi parnosti kako bi se utvrdilo da li su tokom prenosa izgubljeni neki bit ili bitovi. Tačnost prenosa se može ustanoviti na osnovu bitova parnosti.rek ormani . kao što su vremenske nepogode. električne interferencije i slično.paneli za prespajanje i za završavanje kablova (patch panel) . Atribut “pasivna” potiče od ciljne karakteristike komponenti ove kategorije da nad mrežnim saobraćajem ne izvrše nikakvu izmenu. hardver računara 3. OSNOVE UMREŽAVANJA.utičnice . mogu da prouzrokuju da jedan ili više bitova bude "ispušteno" tokom prenosa i da tako bude oštećena celovitost informacije. HARDWARE I SOFTWARE Kao osnovne elemente računarske mrežne komunikacije možemo izdvojiti: 1. Pasivne komponente mreže čine: . komunikacioni kanal (vod) 2.kanalice za vođenje kabla Za prenos signala između računara većina današnjih mreža koristi kablove koji 5 . koji predstavljaju kontrolnu sumu koja se dodaje na otpremnoj strani linije znaku i/ili bloku znakova. operativni sistem 4. korisničke procese (aplikacije) Elementi računarskih mreža PASIVNA MREŽNA OPREMA Pasivna mrežna oprema predstavlja najjednostavniju komponentu računarskih mreža. Radi verifikacije tačnosti prenosa.kablovi za prespajanje (patch cabel) .

UPREDENE PARICE Kabl sa upredenim paricama (twisted pair cable) se sastoji od parova izolovanih bakarnih žica koje su obmotane (upredene) jedna oko druge. Bakarni provodnik (žica) u sredini kabla prenosi elektromagnetne signale koji predstavljaju kodirane računarske podatke.zaštitu od električnih smetnji . Upredanje se vrši u 6 . Kablovi koji se koriste u jednoj mreži zavise od više parametara: . laki.maksimalnu dužinu između čvorova .optičke kablove Kroz upredene parice i koaksijalni kabl prenose se električni signali. oko koje se nalazi najpre izolacija. dok se kroz optička vlakna prenose signali u vidu svetlosnih impulsa. spoljašnji zaštitni omotač.kablove sa upredenim paricama (twistedpair) . Za ispravan rad mreže potrebno je da se kablovski sistem (kablovi i priključni elementi) formira od komponenti koje zadovoljavaju određene tehničke standarde.se ponašaju kao mrežni prenosni medijumi. a zatim sloj od upletenog metala (širm) i. Postoji mnogo različitih tipova kablova koji mogu da se primene u različitim situacijama.tolerancije u otežanim uslovima rada cenu i opštu raspoloživost kabla .podužno slabljenje .binarni protok . fleksibilni I jednostavni za rad. Većina današnjih mreža koristi tri osnovne vrste kablova: .lako povezivanje i održavanje KOAKSIJALNI KABAL Koaksijalni kablovi su u jednom periodu bili najrasprostranjeniji mrežni medijum za prenos podataka. U svom najjednostavnijem obliku.pouzdanost kabla .koaksijalne kablove . i to iz više razloga: relativno su jeftini. koaksijalni kabl se sastoji od bakarne žice u sredini. na kraju.

Ograničenja koja trenutno postoje su posledica nemogućnosti da se na većim brzinama izvrši konverzija električnog u optički signal. u lokalnim mrežama u poslovnim zgradama. Brz napredak optičkih komunikacija bio je ograničen s dva čimbenika: realizacijom primopredajnih komponenata optičkog komunikacijskog sistema i izradom optičkih vlakana pogodnih za prijenos informacija. a verovatnoća greške je sa 10-5 je došla skoro na nulu.) kao efikasan izvor elektromagnetskih talasa (svjetlosti) čije su frekvencije bile za oko 104 puta više od najviših radiokomunikacijskih frekvencija tada u upotrebi. Personalni računar (1981. izvor koherentnog monokromatskog zračenja. Teškoće s prvim laserima su bile njihova nepouzdanost. presvučen je materijalom sa malo nižim indeksom prelamanja. Sa druge strane centralna procesorska jedinica je dostigla svoje granice. Optička vlakna se danas sve više upotrebljavaju za veze na velikim udaljenostima na kopnu i pod morem. veća je otpornost kabla na elektromagnetne smetnje. godine. IBM) radio je sa takt signalom od 4. Grupe parica se obično nalaze u zaštitnom omotaču i zajedno sa njim čine kabl. industrijskim objektima. Tako je otvoren put za korištenje ogromnih kapaciteta prijenosa s optičkim vlaknima. Posledice suštinski neograničenog opsega (ali ne i niske cene) još nije potpuno prihvatila generacija projektanata koja je naučila da razmišlja sa ograničenjima koja su postavili Nikvist i Šenon za žičane medije. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation – pojačanje svjetlosti stimuliranom emisijom zračenja. Broj uvrtaja po metru čini deo specifikacije tipa kabla jer što je broj uvrtaja po metru veći. Sa današnjom tehnologijom izrade optičkih vlakana propusni opseg dozvoljava brzinu od 50 000Gb/s (50Tb/s). Savremeno zanimanje za optičke komunikacije potieče iz 1960. OPTIČKI KABAL – FIZIČKI OPIS Optička vlakna imaju cilindrični oblik i sastoje se od tri koncentrična dela: jezgra. bolnicama. jer je davno uočen ogroman informacijski kapacitet kojeg omogućuju prijenosni sistemi koji rade na frekvencijama elektromagnetskih talasa svjetlosti (kapacitet prijenosa informacija razmjerno raste s radnom frekvencijom sistema). transportnim sistemima. Povećanje brzine rada je dvadeset puta po dekadi. presvlake i omotača. Ti su problemi uveliko riješeni pronalaskom poluvodičkog lasera 1962. itd. U trci između računarstva i komunikacija.cilju otklanjanja elektromagnetnih smetnji. 7 . Projektanti u računarskoj industriji su veoma ponosni na brzinu kojom se razvija računarska industrija. U istom periodu prenos digitalnih podataka između geografski udaljenih lokacija je sa 56kb/s došao na 1Gb/s. OPTICKI KABAL – ISTORIJA Optičko vlakno nameće se kao najperspektivniji prijenosni medij. godine. na plovnim objektima. komunikacije su za sada pobedile. Jezgro je od stakla ili plastike (koje ima visok indeks prelamanja). kad je prvi put prikazan laser (engl. glomaznost i neodgovarajuća izlazna snaga. Dvadeset godina kasnije personalni računar radi sa takt signalom od 2GHz.77MHz. Povećanje je 125 puta po dekadi.

Kablovi od optičkih vlakana ne podležu električnim smetnjama. 5. kalcijevog i borovog oksida) 3. Koriste se i u slučajevima kada LAN mreža treba da poveže više 8 . Stakleno-plastična vlakna 4. Treći sloj može da bude omotač jednom ili više optičkih vlakana. natrijevog. mehaničkih oštećenja i drugih neželjenih uticaja u okruženju. 4. Boja Prozirnost ili transparencija Lom Apsorpcija ili upijanje Refleksija ili odbijanje PRENOS PODATAKA KROZ OPTIČKA VLAKNA Kod ove vrste kablova. Optički kabal Materijali za optička vlakna su: 1. Multikomponentna stakla (na bazi silicijskog. Omotač je obično napravljen od plastičnog materijala i zaštita je od vlage. Plastična optička vlakna Optička svojstva materijala: 1. 2. optička vlakna prenose digitalne signale u obliku modulisanih svetlosnih impulsa. imaju najmanje slabljenje signala duž kabla i podržavaju izuzetno velike brzine prenosa podataka na velikim udaljenostima. Staklena vlakna (na bazi silicijum-dioksida) 2.Presvlaka izoluje optiku i sprečava preslušavanje susednih optičkih vlakana. 3.

zbog koje se svetlosni zrak neprestalno odbija od granične površine jezgro/omotač putujući tako kroz vlakno do prijemnika. Multimodna (multimode) koja su deblja i omogućavaju istovremeno prostiranje više zraka od više različitih izvora. Kod računarskih mreža svaki link (veza) zahteva dva vlakna – jedan za predaju a drugi za prijem. u telekomunikacijama su dominantna monomodna vlakna. gde se sa bakarnim kablovima mogu očekivati problemi sa uzemljenjem I atmosferskim pražnjenjima. Standardni električni signal se dovodi na LED ili lasersku diodu koje vrše konverziju u svetlost. Pored toga. Često se postavljaju u objektima. pa su i predajnici jeftiniji jer svetlosni snop izvora ne mora biti toliko fokusiran kao u slučaju korišćenja monomodnog vlakna. Optičke veze osim velike brzine prenosa obezbeđuju i potrebno galvansko razdvajanje instalacija. VRSTE OPTIČKIH VLAKANA Optička vlakna mogu biti: 1. monomodna (singlemode) 2. Ovaj omotač je takođe od stakla. Svako optičko vlakno se sastoji iz jezgra koga čini taklo određenog indeksa prelamanja i omotača presvučenog preko jezgra. a to su predajnik (izvor svetlosti – LED ili laserska dioda). Svetlost se ubacuje u jezgro pod određenim uglom potrebnim da dođe do totalne refleksije. u veće jezgro je mnogo lakše “ubaciti“ svetlost iz izvora. zbog većih rastojanja koja je potrebno premostiti. multimodna (multimode) Monomodna (singlemode) su tanja i omogućavaju prostiranje samo jednog svetlosnog zraka. Totalna refleksija kod prenosa kroz optičko vlakno Sistemi prenosa sa optičkim kablovima se sastoje iz tri osnovna funkcionalna dijela.objekata. Dakle. celokupni sistem baziran na multimodnom vlaknu je jeftiniji I takvi sistemi su danas dominantni kod lokalnih računarskih mreža. Sa druge strane. optičko vlakno I prijemnik (foto senzor). zatim se svetlost “ubacuje“ u optičko vlakno na čijem drugom kraju je prijemnik koji vrši opto-električnu konverziju posle koje se dobija standardni električni signal. u slučajevima kada se predviđa veliki mrežni saobraćaj između spratnih razvoda u odnosu na centar mreže. Princip po kome se informacija prenosi po optičkom vlaknu bazira se na fizičkom fenomenu pod nazivom totalna refleksija. To je razlog zbog kog se multimodna vlakna češće koriste. 9 . ali ono ima drugu vrednost indeksa prelamanja. U tehnološkom procesu je mnogo jednostavnije (a time i jeftinije) proizvesti vlakno većeg prečnika jezgra.

osjetljivost na mikrosavijanje. .prigušenje u zadanom spektralnom području. . 4.raspodjela profila indeksa loma.promjer jezgre. . .vrsta optičkog vlakna (jednomodno ili višemodno).numerička apertura. . 3.čvrstoća.disperzija svjetlosnih impulsa PREDNOSTI I MANE OPTICKIH KABLOVA Prednosti primjene optičkih vlakana su: 1. 6. 2. 5. . . malo slabljenje veliki propusni opseg imunost na smetnje tipa EMI imunost na smetnje tipa RFI bezemisioni protok informacija nemogućnost nedestruktivnog ometanja i prisluškivanja nepostojanje problema neadekvatnog uzemljenja 10 . . 7.propusno područje.KARAKTERISTIKE OPTIČKOG VLAKNA • • • • • • Numerička apertura (numerička otvorenost) Disperzija Gušenje Širina propusnog opsega Vrijeme porasta Snaga niti ODABIR OPTICKOG KABLA Pri odabiru optičkog vlakna kao prijenosnog medija relevantni parametri su: .

wikipedia. Računarske mreže.8. opseg propustljivosti je skoro neograničen (beskonačna).org/ http://www. ali nije baš tako. da ima veliki propusni opseg. Pomislili bi da je to idealno sredstvo za prenos informacija. Tanenbaum. mala težina Mane primjene optičkih vlakana: 1. Andrews S. misli se na veliku propusnu moć u odnosu na njegovu veličinu prečnika koji se izražava u mikronima.Mogoćnost tj. tj da može da prenese veliku količinu informacija. a to je gubitak svojih osobina usled preteranog savijanja. Beograd 2007.rs/fks/nova/tkl/optika/optika. optički kabal nailazi na veliku primenu u svim telekomunikacionim granama. Baš zbog te sposobnosti. kabal malog prečnika a velike propusne moći. linijske opreme i pratećeg alata i pribora 2.fks.htm 11 . Mikro Knjiga.co. visoka cijena kablova. Beograd 2005 http://www. Tim kablom se prenosi svetlost (skup boja) različitih talasnih dužina. male dimenzije 9. taj idealan prenosnik ipak ima jednu veliku manu. LITERATURA Mladen Veinović. Kada se kaže da optički kabal ima veliku propusnu moć. Aleksandar Jevremović “Uvod u računarske mreže”. tj može se saviti samo do određenog ugla. osjetljivost na mehanička dejstva ZAKLJUCAK Optički kabl je vrsta kabla koji se koristi za prenos informacija optičkim putem.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful