“การจัดรายการวิทยุชุมชน

อยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

โดย โครงการเสริมศักยภาพผูหญิงในวิทยุชุมชน
ภายใตศูนยพหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา
คณะศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม
มูลนิธิไฮนริค เบิลล สํานักงานภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต
สนับสนุน

วันที่ 29-31 กรกฎาคม พ.ศ. 2551

หองประชุมเชียงใหม
ศูนยบริการวิชาการนานาชาติ (IC) มหาวิทยาลัยเชียงใหม

คํานํา
โครงการเสริ ม ศั ก ยภาพผู ห ญิ ง ในวิ ท ยุ ชุ ม ชน ภายใต ศู น ย พ หุ วั ฒ นธรรมและนโยบาย
การศึกษา คณะศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม ซึ่งไดรับการสนับสนุนจากมูลนิธิไฮนริค
เบิลล สํานักงานภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ไดจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการในหัวขอ “การ
จัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห” ระหวางวันที่ 29-31 กรกฎาคม พ.ศ.2551 ณ
ศูนยบริการวิชาการนานาชาติ (IC) มหาวิทยาลัยเชียงใหม โดยมีวัตถุประสงคเพื่อ 1) สรางความ
ภาคภูมิใจในการเปนผูจัดรายการผูหญิงใหกับจุดปฏิบัติการเรียนรูวิทยุชุมชน 2) รวมแสวงหา
รูปแบบและวิธีการจัดรายการที่ดีและเปนตัวของตัวเอง และ 3) เปดโอกาสใหผูจัดรายการผูหญิง
ไดพบปะ แลกเปลี่ยนประสบการณ และเสริมกําลังแกกันและกัน โดยใชกระบวนการแบบมีสวน
รวม ภายใตแนวคิด “การสื่อสารเพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม” ซึ่งมีอาจารยทันตแพทย อุทัยวรรณ
กาญจนกามลเปนหัวหนาทีมวิทยากรกระบวนการ
รายงานสรุปการประชุมเชิงปฏิบัติการฉบับนี้ จึงจัดทําขึ้นเพื่อรวบรวมกระบวนการในการ
ประชุมเชิงปฏิบัติการทั้ง 3 วัน และเนื้อหาของการประชุม ทั้งในสวนที่ผูเขารวมประชุมชวยกัน
ระดมสมอง และในส ว นที่วิ ท ยากรเพิ่ม เติ ม ให เพื่อ เปน ประโยชน กับผูเ ขา รว มทุก ทา น ไดใ ช
ทบทวนเนื้อหาและวิธีการที่ไดจากการเขารวมประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ โดยคาดหวังวาจะชวยให
การเปนนักจัดรายการของผูเขารวมทุกทานมีการปรับเปลี่ยนไปในทิศทางที่สรางสรรคขึ้น พรอม
กันนี้ ยังใชเปนเอกสารอางถึงในโอกาสตอๆ ไปอีกดวย อยางไรก็ตาม หากมีขอผิดพลาดใดๆ ที่
เกิดขึ้นในรายงานฉบับนี้ ผูประสานงานขอรับผิดชอบแตเพียงผูเดียว

13 สิงหาคม 2551
ผูประสานงาน โครงการเสริมศักยภาพผูหญิงในวิทยุชุมชน
ศูนยพหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

2

หลักการและเหตุผล

การประชุมทําความเขาใจและปรึกษาหารือ รวมกับหัวหนาจุดปฏิบัติการเรียนรูวทิ ยุชุมชน
คณะกรรมการ และผูจัดรายการผูห ญิง ของจุดปฏิบัติการเรียนรูวทิ ยุชุมชนจํานวน 5 จุดปฏิบัติการ ใน
ระหวางเดือนมิถุนายน 2551 ที่ผานมา พบวา “ผูจัดรายการผูหญิง” ทีม่ ีสวนรวมจัดรายการอยูในปจจุบัน มี
จํานวนไมมากนัก ประมาณ 3-5 คนตอจุดปฏิบัติการเรียนรูวิทยุชุมชนหนึง่ แหง แตมคี วามกระตือรือรนในการ
มีสวนรวมจัดรายการอยางสม่ําเสมอ นอกจากนี้ พวกเธอจํานวนหนึง่ เคยเขารวมรับการอบรมการเปนผูจัด
รายการวิทยุชมุ ชนจากเครือขายสื่อภาคประชาชนภาคเหนือเมื่อครั้งเริ่มตนออกอากาศ แตไมไดมีโอกาส
พัฒนาทักษะอีกเลย และมีความสนใจจะเขามีสวนรวมในโครงการเสริมศักยภาพผูห ญิงนี้
คณะทํางานของโครงการเสริมศักยภาพผูห ญิงในวิทยุชมุ ชน จึงเห็นควรจัดการประชุมเชิงปฏิบัตกิ าร
หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห” ใหกับผูจดั รายการผูห ญิงกลุมนี้ โดยใชแนวคิด
“การ (สรางนัก) สื่อสารเพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม” เพื่อใหเกิดการตระหนักถึงศักยภาพทีม่ ีอยูในตัวเอง แลว
เกิดการปรับเปลี่ยนวิธีคิดของผูจัดรายการในการทํางานวิทยุชุมชน อันจะสงผลตอการเสริมศักยภาพผูจัด
รายการวิทยุชมุ ชน และสรางสถานีวทิ ยุชมุ ชนใหมีประสิทธิภาพตอไป
กรอบคิดการทํางาน

แนวคิด “การ (สรางนัก) สื่อสารเพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม” นี้ ประยุกตใชทฤษฎีผูนาํ การ
เปลี่ยนแปลง (Transformational Leadership Theory) โดยเริ่มตนที่การ “เสริมสรางพลังในปจเจกบุคคล”
กอน (เพื่อใหเกิดการสรางเสริมพลังชุมชนในที่สุด) การสรางเสริมพลังในปจเจกบุคคล (Individual or
Psychological Empowerment) หมายถึง ความสามารถของปจเจกบุคคลที่จะตัดสินใจในการดําเนินชีวิต
และควบคุมชีวิตของตนเองได ซึ่งคลายคลึงกับคําวา การมีอํานาจในตนเอง และการเห็นคุณคาในตนเอง
ตรงที่เปนการพัฒนาแนวคิดเชิงบวกตอตนเอง หรือพัฒนาสมรรถนะความสามารถของบุคคล
การเสริมสรางพลังในปจเจกบุคคล คือการสรางใหคนมีความคิดวิเคราะหตอเงื่อนไขทางสังคม
การเมือง รวมทั้งบมเพาะใหบุคคลและกลุมมีทักษะในการปฏิบัติการในสังคม ดังนัน้ การเสริมสรางพลังใน
ปจเจกบุคคล จึงประกอบดวย
1) ความเชื่อมัน่ ในอํานาจและสมรรถนะความสามารถของตนเอง
2) ความรูสึกวา ตนสามารถควบคุม หรือเปนนายของตนเองได และ
3) เปนกระบวนการมีสวนรวม ที่จะมีอทิ ธิพลตอการตัดสินใจของกลุม / องคกร / สถาบันตอไป
(อุทัยวรรณ กาญจนกามล: http://d.scribd.com/docs/2gto35efk20kkwdolo7.pdf)

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

3

ภาพที่ 1 แบบจําลองแสดงองคประกอบสําคัญของการเสริมสรางพลังทางจิตวิทยาและการเสริมสรางพลัง
ชุมชน (Bracht Neil, 1999)
ทั้งนี้ ตองเริ่มตนดวยการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน มองดานบวกของการเปลี่ยนแปลง กลาวคือ
การเปลี่ยนแปลงสามารถสรางสํานึกแหงความเปนเจาของรวมกัน เมือ่ เปลี่ยนแปลงแลวทุกคนไดรับ
ผลประโยชนทงั้ สวนรวมและสวนตน นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงไมนากลัว ไมกอใหเกิดความยากลําบาก
และไมนาเบื่อ ที่สาํ คัญตองไมปฏิเสธการตอตาน (ที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อเริ่มมีการเปลี่ยนแปลง) แตตองเขาใจ
และยอมรับการตอตานนัน้ (www.prachinburi.go.th/news_paked_total/July48/learning/learn2.ppt)
กระบวนการ

การปรับกระบวนทัศนของผูเ ขารวม โดยใชกระบวนการมีสวนรวมคิด รวมทํา ตามโจทยที่วทิ ยากร
กระบวนการใหไวเปนสิ่งสําคัญ เพื่อใหผูเขารวมตระหนักถึงความสําคัญของการใฝรู การคิดสรางสรรค การ
คิดนอกกรอบ/ขามศาสตร ตระหนักถึงทุนทางปญญา และกลาคิด กลาทํา กลาตัดสินใจ อันเปนคุณสมบัติ
ของผูนําการเปลี่ยนแปลงนัน่ เอง (http://masterly.igetweb.com)
การประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ ไดออกแบบกิจกรรมตาม “วงจรแหงการเรียนรูแบบตอเนื่อง” หรือ
ที่เรียกวา การเรียนรูจากประสบการณ (อุทัยวรรณ กาญจนกามล:http://www.scribd.com/doc/4442268/)
กลาวคือ

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

4

การสะทอนความรูส ึกในทางดี
☺ การสะทอนความรูส
 ึกถึงประสบการณที่ดีทสี่ ุด

การเปรียบเทียบและวิเคราะห
☺ การคนพบปฏิบัติการที่ดีทีสุด..ในโลกที่เปนจริง
และปจจัยที่สงเสริมใหเปนเชนนั้น

กลยุทธ
☺ สรางวิสัยทัศนใหม ผลลัพทที่อยากเห็น
☺ โอกาสและชองทางใหม ที่จะไปใหถึง

-

-

-

อะไร?
- ความเขมแข็ง จุดเดน
- ทําไดดีที่สุด
แลวยังไง?
- ที่สุดของเราแลวหรือยัง
- ใชขุมพลังอะไรบาง
- โอกาสหรือชองทางมาจากไหน
จะทํายังไง? กันตอไป
- โอกาส, ชองทางของเราคืออะไร
- แผนของเราคืออะไร

จึงใชการแบงกลุมและการทํากิจกรรมรวมกันเปนหลัก กลาวคือ
กิจกรรมสันทนาการ เพือ่ ละลายพฤติกรรมผูเขารวมใหสนิทสนมในวันแรก (29 กรกฎาคม 2551)
จะสงผลดีตอการรวมกิจกรรมอื่นๆ ในวันตอๆ ไป
กิจกรรมแบงปนประสบการณ (ความสําเร็จในการเปนผูจัดรายการวิทยุ และปจจัยที่มีสว นตอ
ความสําเร็จนัน้ ) เพื่อใหเกิดความภาคภูมใิ จในศักยภาพของตัวเองและชุมชน
กิจกรรมรวมคิดถึงขุมพลัง (ขุมพลังเพือ่ วิทยุชุมชนคืออะไร? อยูที่ไหน? ไดมาอยางไร?) เพื่อให
ผูเขารวมไดตระหนักวานอกจากทุนทางปญญาของตนเองเพียงคนเดียวแลว ในชุมชนยังมีทุนทาง
สังคม/ทุนทางวัฒนธรรมตางๆ อีกมากมาย ที่สามารถนํามาใชในการดําเนินการวิทยุชุมชน (ซึ่ง
อาจจะเคยนํามาใชบางแลว หรืออาจจะยังไมเคยนึกถึงเลยก็ตาม)
กิจกรรมทบทวนวิทยุชมุ ชน (การดําเนินการวิทยุชุมชนผูจัดรายการไดอะไร-ชุมชนไดอะไร)
เพื่อใหผูเขารวมตระหนักถึงความเปนเจาของรวมกันของวิทยุชุมชน และเห็นวาประโยชนที่ชมุ ชน
ไดรับจากการดําเนินวิทยุชมุ ชนนัน้ ตนเองในฐานะผูให ก็ไดรบั ประโยชนไปพรอมๆ กันกับชุมชนดวย
กิจกรรมชุมชนในฝน (ตองการใหชุมชนในฝนมีลักษณะอยางไร) เพื่อใหผูเขารวมกําหนด
”เปาหมาย” ของชุมชนที่ตองการใหเกิดการเปลี่ยนแปลง
กิจกรรมระดมสมอง (สถานีวิทยุชุมชนที่ดีควรมีรายการแบบไหน เพื่อรวมสรางชุมชนในฝน) เพื่อ
ใช “วิทยุชุมชน” เปนชองทางในการสื่อสารกับชุมชนอยางมีประสิทธิภาพ โดยมุง หวังที่จะกอใหเกิด
การเปลี่ยนสังคมไปสูสังคมในฝนที่เปนเปาหมาย

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

5

- การฝกปฏิบตั ิ ในวันสุดทาย (31 กรกฎาคม 2551) เปดโอกาสใหผเู ขารวมไดฝกจัดรายการที่เตรียม
ไว และรวมกันกําหนดคุณสมบัติของผูจัดรายการที่วา “ชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห” ในแบบของ
ผูเขารวมเอง ทั้งนี้ เพื่อตอกย้ํากับผูเขารวมวา วิทยุชุมชนเปนของชุมชน โดยชุมชน และเพื่อ
ชุมชน จึงไมควรใช “มาตรฐาน” ของใครมากําหนดคุณสมบัตขิ องผูจัดรายการวิทยุชุมชน
แตตองเปนคนในชุมชนเองเทานั้น ที่จะสามารถกําหนด “มาตรฐานมืออาชีพของชุมชน” ได
สรุปเนื้อหาการประชุมเชิงปฏิบัติการ
การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห

การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ วิทยากรใหความสําคัญกับกระบวนการมีสวนรวมของผูเขารวมทุก
ทานในกิจกรรมตางๆ ที่จัดเตรียมไว ทําใหวทิ ยากรไมมเี วลามากนักสําหรับการสรุปเนื้อหาในตอนทายของ
แตละกิจกรรมใหกับผูเขารวม จึงไดจัดทําเนื้อหาตางๆ ไวในสรุปรายงานฉบับนี้ เพื่อเปนประโยชนตอ
ผูเขารวมตอไป
เนื่องจาก การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ ใชกระบวนการทํากิจกรรมรวมกันเปนหลัก จึงขอสรุป
เนื้อหาหลักๆ รายกิจกรรม ดวยการอธิบายกระบวนการของแตละกิจกรรมไวพอสังเขป (ใหผูเขารวม
สามารถนึกออก) แลวจึงสรุปเนื้อหาที่เปนประโยชนเสริมทาย
การสื่อสารเพื่อการเปลีย
่ นแปลงสังคม
(สรุปจากการบรรยายดวย power point เรื่อง “ทัศนคติคือทุกสิ่งทุกอยาง”
ของอาจารยหมออุทัยวรรณ กาญจนกามล) http://www.scribd.com/doc/4442268/)

เราหนึ่งคน มีพลังในฐานะปจเจกบุคคลสวนหนึง่ และสามารถกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงได ถา
รวมมือกันเปนพลังของชุมชน แตการเปลีย่ นแปลงสิง่ ใดสิ่งหนึ่งนัน้ ตองเริ่มตนจาก “ทัศนคติ”
ภูเขาน้ําแข็ง จะแสดงเฉพาะสวนยอด เพียง 10% ใหเห็น สวนอีก 90% จมอยูในทะเล และพบวา
ภูเขาน้ําแข็งสามารถคงรูปได จากการสนับสนุนของสวนที่เรามองไมเห็นนั่นเอง เมือ่ เปรียบเทียบกับชีวิตคน
พฤติกรรมของคน คือสิ่งที่เรามองเห็น ผานทางทักษะ ความชํานาญ พรสวรรค และบุคลิกภาพ สวนสิง่ ที่เรา
ไมสามารถมองเห็นในการมองคนก็คือ “ทัศนคติ” ซึ่งแสดงใหเห็นไดดวยเรื่องคุณคา มาตรฐาน การเลือก
ตัดสิน แรงจูงใจ ศีลธรรม และความเชื่อ ทีส่ งผลมากๆ ตอพฤติกรรมของคนเรา ดังนั้น ถาเราสามารถ
ปรับเปลี่ยนทัศนคติตอชีวิตและงานของเราได เราจะสามารถประสบความสําเร็จได

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

6

ฐานคิดในการพัฒนาแบบดั้งเดิม

ฐานคิดในการพัฒนาแบบรวมสมัย

ริเริ่มจากเจานาย เรงขยายสูชุมชน
เรียนรู “คาของคน” วาอยูท ี่ ”คนของใคร”
รองรับความตองการ หัวหนางานผูเปนใหญ
ชาวบานนั้น คือ”ไพร” อยาหวังไดเทาทันตน
เริ่มจากทานปลัด รีบแจงจัดขยายผล
ครอบงําชี้นาํ คน ใหสุดลิ่มทิม่ ประตู
ใครหือเขาห้ําหั่น ก็ไอนั่นมันสูรู
ใครขวางก็ลองดู อยาหวังอยูใหเคืองตา
นี!่ ! เอา..เขาฝากฝง นายทานสัง่ ใหจัดหา
สนองเจตนา ทางขางหนาสุขสบาย
ถึงปมีรางวัล ไดสองขั้นดั่งใจหมาย
หมอบราบตราบชีพวาย เปนทาสทานนัน้ แทจริง

ริเริ่มจากชาวบาน รวมกอสานกับชุมชน
เรียนรูจากใจคน รับรู ”คน” คิดอะไร
รองรับความตองการ ไมหักหาญซึง่ น้าํ ใจ
ประชามิใชไพร ตองกาวไปคูเคียงกัน
เริ่มจากที่เขารู ไมลบหลูห รือเดียดฉันท
รวมคิดจิตผูกพัน รวมสรางสรรคสิ่งมุงหมาย
เสริมสรางจากขางใน พลังใจไมคลอนคลาย
ชีพนี้ มีความหมาย “เรา” ลิขิตชะตา ”เรา”
มาเถิดพี่นองขา รวมฟนฝาทั้งหนักเบา
กําลังเปนของเรา ยิ่งรวมแรงยิ่งแข็งขัน
บทบาทในยุคใหม “ราษฎร- รัฐ” ไทยไปดวยกัน
ผูคนทุกชนชัน้ รวมผูกพันอยางแทจริง

“จงเปนผูเปลีย่ นแปลง ในสิ่งที่ทา นตองการอยากเห็นบนโลกใบนี้” (จากมหาตมะ คานธี,
นํามากลาวซ้าํ โดยบิล เกต) เพราะการมีวธิ ีคิดเชนนี้ เราสามารถกอกระแสกลุมพลังทางสังคม โดยการ
ปฏิบัติการในฐานะผูนาํ การเปลี่ยนแปลงไดอยางยอดเยีย่ ม และการเปลี่ยนแปลงวันนี้ขนึ้ อยูกับการกอ
ความคิดและจิตใจ
งานในสองวันนี้ ทาทายทานเปนอยางยิ่ง การทําใหสาํ เร็จ ไมใชทําแบบเกา ไมทําอยางทีท่ ํามาแลว
ถาตองการทําใหบรรลุความสําเร็จ เราตองไมทําอยางเกา เราตองสรางกําลังใจดวยตัวทานเอง ตองระเบิด
ออกมาจากภายใน บันดาลใจใหรวมกันคิด เนรมิตนวัตกรรม เหนี่ยวนําสูปฏิบัติการ สรางพืน้ ฐานของการ
พัฒนา สรางคุณคาใหตัวเองและ สรางภูมิปญญาและภูมิคุมกัน เรามาพูดถึงสติปญญาที่เราทําประสบ
ผลสําเร็จแลวในอดีต สองวันนี้ เปนการพูดถึงสติ ปญญา และความสุข ความสําเร็จ ความหวัง และพลัง
ชุมชน

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

7

ประสบการณ การเปรียบเทียบ และวิเคราะห
(กิจกรรมแบงปนประสบการณ รวมคิดถึงขุมพลัง และทบทวนวิทยุชุมชน)

แบงกลุมผูเขารวม 21 คน (รายชื่ออยูท ายรายงาน) ออกเปน 3 กลุม กลุม ละ 7 คน ดังนี้
1. กลุม “บี เบ็ทเทอร” (B-Better) เปนในสิ่งที่ดีกวา คําขวัญ: เปลี่ยนโลกดวยมือเรา ประธาน: ปาหนอย
กัณทปญญา เลขา: พี่แหวว-กมลชนก หัสริมูล สมาชิก: แตง-พรรณี วัชระสวัสดิ,์ ปูน-ดอกสรอย จันทร
หลา, ฝาย-จุฑามณี อารียะ, นุน-พัชรินทร ศีลธรรม, ทับทิม ลังการพนิ ธุ
2. กลุม “บัวตูมบัวบาน” คําขวัญ: สรางสรรค สูชุมชน ทุกแหงหน กับ “คนหลังไมค” ประธาน: ปา
บัวจุม กันทาทรัพย เลขา: หญิง-สิริญชา สาธุเม สมาชิก: อิ๋ม-ผองพรรณ แกวคํา, หลา-ผองพรรณ
เหมือนสุทธิวงศ, พร-จามพร คําดี, เอ-ฤดีมาศ เปยปาระ, ปาบัวถา สุภาหาญ
3. กลุม “ดอกรักบาน” คําขวัญ: แคเปลี่ยนแนวคิด ชีวิตก็เปลีย่ น ประธาน: ภัทร-ภัทรนิษฐ พลสงฆ
เลขา: ออแอ-ณัฐภัชศร นะวาโต สมาชิก: ปาดา ยิ่งประเสริฐ, พอน-แสงพร นิธิกร, แสงภู, นุม-กุลธิดา
จีระวัง, ใจ-เตือนใจ ลือชัย

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

8

กระบวนการทํากิจกรรมกลุม ตนคา”ครัวทาน”ของชุมชน เริ่มตนจากการตอบโจทยแรก “สิ่งที่
ประสบความสําเร็จ (ภาคภูมิใจ) ในการทําวิทยุชุมชน คืออะไร?” โดยใหผูเขารวมแลกเปลี่ยนกันในกลุม ยอย
แลวสรุปคําตอบเปน “คําสําคัญ - key word” สั้นๆ เขียนลงบนบัตรคําสีชมพูทแี่ จกให และนําไปปกบน
สวนบนของ “ตนคา” สาระที่ปรากฏเปนผลลัพธของกิจกรรม ที่แสดงถึงความภาคภูมิใจของผูเขารวมในการ
ทํางานวิทยุชมุ ชน ไดแก ทํางานเพื่อชุมชน, ทุกคนมีสวนรวม, สืบสานภูมปิ ญญา, เผยแพรความรู
ใหกับผูดอยโอกาส, ชวยเหลือเด็ก, มีชีวิตที่ดีขึ้น, บริหารจัดการสถานีวิทยุ, ไกลเหมือนใกล, หญิง
ผูนํา, หญิงจบกฎหมาย, ไดแสดงออก, ไดรบั ความนิยม, แบงปน, ประสานงาน, ผูฟงแสดงความคิด
กลับมาให, ไดศึกษาการทํางานวิทยุชุมชน, การใหกาํ ลังใจซึ่งกันและกัน, การสื่อสารสองทาง
โจทยที่สอง คือ “ปจจัยอะไร ทีทาํ ใหประสบความสําเร็จ” ผูเขารวมแลกเปลี่ยนในกลุม ยอย สรุปเปน
คําสําคัญและเขียนบนบัตรคําสีเขียว กอนนําไปปกบนตนคาตอจากบัตรคําสีชมพู สาระที่ปรากฏเปนผลลัพธ
ของกิจกรรมนี้ ไดแก สูอดีตที่เคยสมบูรณ, ชีวิตทีล่ ําบาก, ใจรักที่จะทํา, อุดมการณ, ความมุงมั่น,
ไดรับโอกาส, ความสุข, ความตั้งใจ, ความสนใจ, การยอมรับ, ชุมชน, การใหกําลังใจซึ่งกันและกัน,
ความพยายาม, ประสบการณ, มีประโยชนและนําไปใชในชีวิตประจําวันได
และโจทยที่สาม ไดแก “อะไร? คือขุมพลังในชุมชน (ทุนทางสังคมและทุนทางวัฒนธรรม) ที่ชว ย
สนับสนุนการจัดรายการวิทยุชุมชนไดอยางมีประสิทธิภาพ” โดยใหแบบสํารวจ “ขุมพลังในชุมชน” เปน
แนวทางในการพิจารณา จากนัน้ ผูเขารวมรวมคิดและแลกเปลี่ยนกัน กอนจะเขียนคําสําคัญลงบัตรคํา และ
ปกบนตนคาในสวนลางสุด สรุปสาระจากแตละกลุมไดวา มีอาคารสถานที่ ไดแก สํานักงานเทศบาล,
โรงเรียน, วัด, ศูนยการเรียนรูชุมชน, ศูนยผลิตภัณฑทองถิ่น, ปาชุมชน, ทรัพยากรธรรมชาติ
สิ่งแวดลอม, น้ําตกแมสา สวนพฤกษศาสตร ปางชางแมสา (แหลงทองเที่ยว), รานคาชุมชน,
สถาบันการเงิน, วิทยุชุมชน, ที่อานหนังสือพิมพ มีกลุม / ชมรม / องคกรตางๆ ไดแก กลุมแมบาน,
อสม , กลุม อนุรักษสมุนไพร, กลุมทอผา, กลุมอาชีพ, กลุม ก.น.ช. ในหมูบาน, กลุม เด็กและ
เยาวชน, กลุมการแพทยพื้นบาน, กลุมเกษตรอินทรีย, ผูน ําเขมแข็ง, ปราชญชาวบาน, พลัง
ประชาชนในหมูบาน และอื่นๆ ไดแก กิจกรรมปองกันตอตานยาเสพติด, วัฒนธรรม, ภูมิปญญา
ทองถิ่น, ความรวมมือ, วิถีชีวิตชุมชน, จดหมายขาว, หนังสือพิมพหมูบา น

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

9

จากกิจกรรม “ตนคาชุมชน” วิทยากรนําไปสูกิจกรรม “ทบทวนวิทยุชมุ ชน” โดยใหแตละกลุมเขียน
หัวใจที่ใหญทสี่ ุด แลวแบงครึ่งเปนสองหอง (หัวใจดวงเดียว แตมีสองหองซาย-ขวา) หองแรก ใหชวยกันคิด
และเขียนตอบวา ทํารายการวิทยุชุมชนแลว ชาวบาน (ในชุมชน) จะไดประโยชนอะไร ซึ่งผูเขารวมแบงปนวา
ชุมชนไดรับขาวสาร / ทันโลก, ไดรับความรู ความเขาใจจากสาระที่ผูจัดรายการมอบให, ไดรบั
ความบันเทิง, ทุกคนในชุมชนมีสว นรวมและรูบ ทบาทหนาที่ตวั เอง, เกิดการอนุรักษวฒ
ั นธรรมและ
สิ่งแวดลอม, เกิดการพัฒนา รัก สามัคคี และสมานฉันท, คนในชุมชนมีสุขภาพชีวิตดีขนึ้ , ชุมชน
เขมแข็ง, ไดมิตรภาพ และ ไดแลกเปลี่ยนเรียนรู
หองที่สอง ใหเขียนวา ทํารายการวิทยุชมุ ชนแลว ผูจดั รายการ (พวกเรา) ไดประโยชนอะไรบาง?
หลังจากแลกเปลี่ยนกลุม ยอยแลว สรุปวาผูจัดรายการไดประโยชนจากวิทยุชุมชนดังนี้ ไดความสุขและชวย
สังคม, ไดประสบการณและความรู, ไดเปนสื่อกลางในชุมชน, ไดแลกเปลี่ยนขอมูลและความรู, ได
เผยแพรขอมูล, ไดรบั การยอมรับและภาคภูมิใจในตนเอง, ไดความสามัคคี, ไดกําลังใจ, ไดรับความ
รวมมือ, ไดเครือขาย, ไดมิตรภาพ, ไดเปดโลกทัศน, ไดรูจกั ตนเองและผูอนื่ , ไดมสี วนรวมในชุมชน
ฯลฯ

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

10

กิจกรรมนี้ เปนสวนหนึ่งของ “การเรียนรูจ ากประสบการณ” โดยทบทวนถึงศักยภาพของตนเองและ
ชุมชนในสวนที่เกีย่ วของกับวิทยุชมชน ซึง่ พบวา ผูเ ขารวมแตละคนตางไดรับประสบการณทนี่ าภาคภูมิใจ
จากการมีสวนรวมในการดําเนินการวิทยุชมุ ชน เขาใจถึงความสัมพันธที่ขาดไมไดของชุมชนที่มีสว นชวยให
เกิดความภาคภูมิใจนั้น เปนการเนนย้ําคุณคาแหงความสําเร็จ เพื่อเสริมสรางทัศนคติดานบวกตอตัวเอง
เพื่อใหเกิดพลังในการเปลี่ยนแปลงสังคมตอไป ทัง้ นี้ เพราะประสบการณแหงความสําเร็จจะเปนภูมิหลัง
สงเสริมใหผูเขารวมคิดถึงอุดมคติ ในเรื่องการพัฒนาเติบโตงอกงาม และพลังที่จะโรมรันมากกวาการรองรับ
แคปญหาที่ตนเองประสบอยู และในรูปแบบของ “การปฏิบัติการที่ดที ี่สุด” ในชวงเวลาหนึง่ หรือตนแบบ
ปฏิบัติการในบรรยากาศของความมีชื่อเสียงเกียติยศจะทําใหเกิดสภาวะความเปนจริงที่เสริมสงใหอนาคตดี
ตามไปดวย

เปาหมายและกลยุทธเพื่อการเปลีย
่ นแปลง
(กิจกรรมชุมชนในฝน และการออกแบบรายการวิทยุชุมชน)

กิจกรรม “ชุมชนในฝน” เปนกิจกรรมตอมาที่ใหผูเขารวมไดแลกเปลีย่ นในกลุมยอยเกี่ยวกับ “ความ
ตองการใหชมุ ชนในฝนมีลักษณะเปนอยางไร?” เมื่อแลกเปลี่ยนในกลุม ยอยเสร็จแลว วิทยากรใหทั้ง 3 กลุม
นําบัตรคําสัน้ ๆ ที่เขียนไวมาแบงปนรวมกลุมใหญ จากนั้นก็ชวยกันจัดกลุมลักษณะชุมชนในฝนวาเปน
อยางไร และใหชวยกันนําเสนอออกมาอยางเสรี ปรากฏวา ผูเขารวมชวยกันนําเสนอชุมชนในฝนออกมาเปน
รูปภาพ “ดอกทานตะวัน” โดยจั่วหัวภาพวา “วิทยุชุมนเพื่อชุมชนในฝน” หมายถึงวา เพื่อไปสูชุมชนในฝน

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

11

ตามความตองการ (ของทุกคน) จะใชวิทยุชุมชนที่แตละคนมีสวนรวมนี้ เปนเครื่องมือในการสรางชุมชนในฝน
รวมกันอยางไร โดยแตละกลีบจะแยกใหเห็นถึงประเด็นที่ผูเขารวมใหความสนใจ
การเนนย้าํ ในเรื่องการสรางภาพลักษณในทางที่ดี จะสงเสริมใหเกิดวัตรปฏิบัติที่ดี ดังนัน้ กิจกรรมที่
นํามาใชในกระบวนการเรียนรูนี้ จึงเริ่มตนจากการใชจนิ ตนาการที่เปนอุดมคติเปนพลังขับดันใหเกิด
ปฏิบัติการที่ดเี ลิศ ผูเขารวมตองตระหนักวา “ความผิดพลาดและปญหาทั้งปวง” จะทําใหเกิดการบั่นทอน
กําลังใจและความสําเร็จในอนาคต ดวยเหตุทวี่ ามันกลายเปนแหลงฟกตัวของความวิตกกังวล ความ
ประหวัน่ พรัน่ พรึง ความเจ็บปวด และความสูญเสียไปโดยใชเหตุ จินตนาการของความเปนอุดมคติตางหาก
ที่จะทําใหผูเรียนรู มีความบันดาลใจ ที่จะเรียนดวยความสุข สนุกสนาน และมีความคาดหวังถึงสิง่ ทีท่ ําดวย
ตัวเองในอนาคตวาจะทําใหไดดีที่สุด ดังนั้น “ชุมชนในฝน” จึงเปนเปาหมายที่ผูเขารวมตองการไปใหถึง
รวมกัน

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

12

วิทยุชุมชนเพื่อชุมชนในฝน

เห็นคุณคา
ทรัพยากรธรรมชาติ
และเศรษฐกิจ
พอเพียง

ปลอด
ยาเสพติด

ชุมชนตื่นตัวในการ
ดูแลตัวเอง, ความ
เรียบรอยอยากให
ผูนําประเทศไทยไม
ตองเถียงกัน

อยากให
ชุมชนเข็มแข็ง
สามัคคี

มีความรักใคร
สามัคคีรวมเปนหนึ่ง
เดียว เกื้อกูล ดูแลซึ่ง
กันและกัน

การอยูดีมสี ขุ พรอม
ทุกอยาง ไดรบั การ
พัฒนาในอนาคต
อยางสรางสรรค

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

เสมอภาค
ไดรับสิทธิและ
การยอมรับ

13

การนําเสนอกิจกรรมกลุมตอผูเ ขารวมประชุม

วิทยากรใหแตละกลุมพูดแลกเปลี่ยนถึงกิจกรรมที่ทาํ มาทั้งหมด และใหเชื่อมโยงกิจกรรมทั้งสามเขา
ดวยกัน ตั้งแตตนคาชุมชน หัวใจสองหอง และชุมชนดอกทานตะวัน จากนัน้ ใหแตละกลุมคัดเลือกและสง
ตัวแทนมานําเสนอใหที่ประชุม พอสรุปโดยยอไดดังนี้
กลุมดอกรักบาน – ตนไมเปรียบเสมือนรมโพธิ์ของเรา มีทงั้ รากแกวรากฝอย ขาดรากใดรากหนึ่ง
ไมได แตตนไมตองใชนา้ํ ใจคอยราดรดตนไมใหเจริญเติบโตขึ้นมาเรือ่ ยๆ
สิ่งที่เราอยากเห็นในชุมชนในฝน คือ “ชุมชนเข็มแข็ง” มีความรักความสามัคคี ไมมีการแบงแยก มี
สิทธิเทาเทียมกัน เสมอภาค มีเศรษฐกิจทีพ่ อเพียง เปนชุมชนปลอดยาเสพติด (เปนหวงเยาวชน) และเทาทัน
สมัยใหม คือของใหมก็เอา ของเกาก็ไมทิ้ง ซึง่ เราตองรวมเปนน้าํ หนึ่งใจเดียวกัน และทําใหชมุ ชนของเรามี
ความเขมแข็งและสามัคคีกนั
วิทยุชุมชนทําใหชุมชนไดรับขาวสารทันเหตุการณ และไดรับกําลังใจ ไดมิตรภาพ และทําใหพวกเรา
รูจักกัน นี้คือประโยชนของวิทยุชุมชน เรามีสวนรวมในชุมชนในหลายๆ ดาน เชน การทําบุญ การทําผาปา
เหมือนการเติมความสามัคคีในชุมชนและในหลายๆ องคกรดวย
กลุมบัวตูมบัวบาน – ตนคาคือตนไมที่เปนทีพ่ ักพิงและรมเงาใหกลุมหรือสรรพสิ่งในโลกของเรา
หัวใจเปนสัญลักษณของความรัก ความเขมแข็ง ความสามัคคี ของคนในชุมชน ซึ่งมาชวยสรรสรางวิทยุ
ชุมชน สวนดอกทานตะวันพรอมรับแสดงอาทิตยตลอดเวลา เมื่อพระอาทิตยขึ้น ดอกทานตะวันก็จะหันไปหา
พระอาทิตย พรอมรับเอาสิ่งที่ดีงาม เราก็พรอมเชนดอกทานตะวัน
วิทยุชุมชนเพือ่ ชุมชนในฝน ก็เหมือนตนไมตนหนึ่ง กวาจะเจริญเติบโตขึ้นมาได ตองมีรากฐานจาก
ขางลางขึ้นขางบน สีฟา ที่เปนราก หมายถึงทุนทางสังคม ถาเรามีมากเทาไร เราก็มีแรงบันดาลใจมากขึ้น
เทานัน้ สีเขยี วเปนปจจัยที่จะผลักดนั ใหเราทําใหสิ่งตางๆ กอเกิดใหเกิดความสําเร็จ (สีชมพู) ตนไมจะ
เจริญเติบโตไดไมดี ถาเราไมมหี วั ใจ (ความรักในสิ่งทีท่ ํา) ทุกคนมีความฝนใหชุมชนมีความเขมแข็ง เรา
ตองมีกําลังใจที่จะทํา
กลุมบี เบ็ทเทอร – คําวาวิทยุชุมชน จะมีไมได ถาขาดสามอยาง คือ นักจัดรายการ ซึ่งไมใชใครก็
เปนได แตตองมีพรสวรรค และมีความเสียสละ เพราะไมมีคาตอบแทน ตอไปคือ แรงบันดาลใจ เราอยากทํา
ใหชุมชน (ดูจากรูปหัวใจ) พัฒนาไปในแบบนั้นแบบนี้ ตอมาคือ ตนทุน และแหลงที่มาของขอมูล พูดสิง่ ที่ดที ี่
สรางสรรค ความบันเทิงมีทั้งที่สรางสรรคและแย (แหลงทุนดานความรูและดานการเงิน) การเปนนักจัด
รายการที่ดีนนั้
เรามีจิตใตสํานึกอยูแลววาเราควรเปนนักจัดรายการที่ดีแบบไหน และทําความบันเทิงที่
สรางสรรค

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

14

วิทยุชุมชนในฝน เปนเปาทีเ่ ราตองการไปใหถึง งานที่เราทําสรางคุณคาใหตัวเราเอง คาของคนอยูที่
ผลของงานเปนความจริง งานที่เราทําไมมีคาตอบแทนและเปนการทําสิ่งเล็กในสายตาคนอืน่ แตเราก็ภูมิใจ
ดังนัน้ วิทยุชุมชนเพื่อชุมชนในฝน มันเปนสิง่ ที่มงุ หมาย พอเรามีความฝนแลว ก็หาทางไปใหถงึ
เพิ่มเติมโดย อ.อุทัยวรรณ – วิทยุชุมชนกอใหเกิดความเชื่อมั่นในตนเอง นอกจากนีย้ ังมัน่ ใจ มาดมั่น
และรับรูความเปน “ตัวตน” ของตนเองวาเปนอยางไร วิทยุชุมชนถาจะใหดีตองเปนเสียงของ “คนที่ไมเคยมี
สุมเสียง” (Voiceless) คือ เสียงของความมีชีวิตของชุมชน ความภาคภูมิ ความสมปรารถนา ความหวัง ฯลฯ
ทั้งตนเองและชุมชน
วิทยุชุมชนสามารถบันดาลได ถาเรารูวา มันเปนอยางไร วิทยุชุมชนเพือ่ ชุมชนในฝน “ตองกอเกาจาก
ชาวบาน รวมกอสานกับชุมชน เรียนรูจากใจคน รับรูคนคิดอยางไร” อยาสอนชุมชนอยูเรื่อยๆ จากการอาน
เอกสารใหฟง
อยาคิดแคการจัดรายการอยางเดียวเทานัน้ ไมควรคิดแบบแยกสวน เรามีวิญญาณพลเมือง มีการ
รวมวางแผนพัฒนาชุมชน ใหทกุ ฝายเขามามีสวนรวม เขาไปสูที่ท่มี ีขมุ ทรัพย (อบต., เทศบาล, วัด ฯลฯ) เรา
อยาเปนผูสื่อสารแบบเกา เราตองเปนผูสื่อสารแบบใหม คือ ผูสื่อสารเพื่อกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลง เปนการ
สื่อสารสองทาง และจุดประกายใหคน (สามารถลุกขึ้นมาทําเองได) อยาพูดอยูคนเดียว
การออกแบบรายการ

วิทยากรนําเสนอวาการจัดรายการวิทยุให “อรอย” นัน้ ตองมีอุปกรณที่ดี กลาวคือ ตองมีนกั จัด
รายการที่มีความรู มีใจ/ตั้งใจ มีความรูความสามารถ มีแหลงสนับสนุน (เงิน) และมีแหลงขอมูล นอกจากนี้
เราตองมีเมนูเด็ดๆ หลายเมนู และตองมีรายการทีห่ ลากหลายเพื่อตอบสนองชุมชนในฝนของเรา
ตอจากนัน้ วิทยากรใหแตละกลุม “ระดมสมองวาสถานีวทิ ยุชุมชนที่ดีควรมีรายการแบบไหนบาง” ซึ่ง
อาจจะมีทั้งรายการที่มีอยูเดิมและรายการใหมๆ โดยแตละเมนู (รายการ) นัน้ ตองมีเครื่องปรุงอะไรบาง มี
เทคนิคหรือสูตรหรือลูกเลนแบบไหนบาง เพื่อใหคนฟงติดใจ และไดทั้งสาระและบันเทิง ขอใหดึงจาก
ประสบการณตรงและสรางสรรคตอนนี้ก็ได
วิทยากรเพิ่มเติมวา รายการวิทยุสามารถแบงการออกแบบรายการออกเปน 2 แบบ คือ
1. รายการตามเรื่อง, ประเด็น เชน รายการขาว รายการเพลง รายการขําขัน รายการใหคําปรึกษา
ทางกฎหมาย รายการสารคดี ฯลฯ สามารถออกแบบรายการไดเลย แลวคอยประเมินดูจากผลตอบรับของ
ผูฟง ซึ่งเนื้อหาและรูปแบบรายการจะเปนตัวกรองผูฟง ไปเอง
2. รายการตามกลุมเปาหมาย เชน เด็ก/เยาวชน, ผูส ูงอายุ, ผูห ญิง, แรงงาน (ตางดาว) จะตอง
เลือกและวิเคราะหกลุมเปาหมายกอน จากนัน้ จึงคอยเลือกรูปแบบและเนื้อหาสาระใหสอดคลองกับความ
ตองการของกลุมเปาหมาย
การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

15

รูปแบบรายการอาจเปนลักษณะใดก็ได ไมวาจะเปนปรับสุข ผูกมิตร หรือเกาะติด แตตองรูแทรูจริง
ถึงสิ่งที่จะนําเสนอ หากไมรู จําเปนตองหาผูรูมาเสริม (ผูรูในชุมชน คือ ขุมพลัง)
ตอมา ตัวแทนแตละกลุมไดออกมานําเสนอรายการวิทยุที่กลุมรวมกันกําหนด พอสรุปไดดังนี้
กลุมบัวตูมบัวบาน – รายการการศึกษากับสาระดีๆ, รายการปาชุมชน, รายการเกีย่ วกับวัฒนธรรม
และประเพณีพื้นบาน และดานสุขภาพของผูสูงอายุ, รายการอนุรักษภาษา, รายการสาระบันเทิง, รายการ
ขาวทันเหตุการณ
กลุมดอกรักบาน – รายการขาวและเพลง : เสนอขาวทีท่ ันเหตุการณ และแซวนิดหนอยที่เปนการ
เชื่อมโยงระหวางขาวสารกับเพลง, รายการสาระนารูเกี่ยวกับสุขภาพกายและสุขภาพจิต : เพราะปญหา
สังคมมีมาก คนอยากไดทปี่ รึกษา ผูจัดรายการสามารถพูดคุยกับผูฟ ง ได และรายการทักษะชีวิต, รายการ
ประสบการณจริง, รายการแนะแนวอาชีพ
กลุมบีเบ็ทเทอร – รายการขาว : เหตุการณบานเมือง, โรคระบาด/โรคติดตอ, ขาวทองถิ่น, ขาวสาร
สวนราชการ/ขาวประชาสัมพันธ/ขาวรับสมัครงาน, ขาวการศึกษา/ศาสนา/วัฒนธรรม, รายการสารคดี/
เกร็ดความรู : สาระสุขภาพงายๆ นําไปใชในชุมชน/ ขอมูลปญหาเยาวชน, การใหคําปรึกษากฎหมาย สิทธิ
เด็ก สตรี/ เกร็ดความรูทั่วไป/ วัฒนธรรมประเพณีทองถิ่น/ วันสําคัญ รายการพิเศษ วันสําคัญทางศาสนา/
สนทนาปญหาในชุมชน/ สัมภาษณบุคคลตัวอยาง และรายการบันเทิง : เพลง/ ละคร/ นิทานพื้นบาน/ ซอ
พื้นเมือง

การฝกจัดรายการวิทยุ เพื่อชุมชนในฝน

วิทยากรใหแตละกลุมออกแบบรายการวิทยุ 1 รายการ โดยใหกลุม รวมกันกําหนดหัวขอตางๆ ดังนี้
คือ 1) ชื่อรายการ
2) กลุมเปาหมาย
3) หัวขอ / ประเด็นที่จะนําเสนอในวันนี้ และ 4) รูปแบบ
รายการ
กลุมดอกรักบาน เลือกรายการผูหญิง-ผูหญิง กลุม บัวตูมบัวบาน เลือกรายการวัฒนธรรม กลุม BBetter เลือกรายการสุขภาพ และสถานีเสียงสรางพลังชุมชน เสนอรายการ “ปนองไตใหญ” (รายการสมทบ
พิเศษ)
ตอมา วิทยากรใหแตละกลุม ทดลองจัดรายการวิทยุกลุม ละประมาณ 10-15 นาที โดยใหไปจัด
รายการวิทยุในหองที่ตงั้ อยูอ ีกหองหนึ่ง ซึ่งจําลองหองใหคลาย “หองสง” และตอสายมาใหผูเขารวมประชุม
คนอื่นๆ ไดฟง เมื่อจัดรายการวิทยุเสร็จแลว ก็มอบหมายใหกลุมทีฟ่ งในหองประชุมทําหนาที่ “ชื่นชม” เมื่อ
การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

16

เพื่อนกลับมา และพูดแลกเปลี่ยนใน 4 ประเด็น ดังนี้ 1) ไดยินอะไร, 2) รูสึกอยางไร, 3) แลวยังไง (มีวธิ ีการ
อื่นๆ ไหม?), และ 4) ถาเปนเรา จะทํายังไง? ผูเขารวมประชุมพูดแลกเปลี่ยนพอสรุปไดดังนี้
กลุมบัวตูมบัวบาน จัดรายการ “ตามฮีต-โตยฮอย” โดยกลุมเปาหมาย คือ กลุม ผูฟงทุกเพศทุกวัย
รายการวิทยุนนี้ ําเสนอประเพณีวัฒนธรรม และใชรูปแบบ “การสนทนารวม” โดยผูจัดรายการเชิญผูรูใน
ชุมชนมารวมรายการ กลุมผูฟ งในที่ประชุมกลาวแลกเปลีย่ นวา:
- พูดแลวฟงเพราะ ภาษา “หวาน” และมีการขับขานบทกวีพื้นเมืองลานนาเปนทํานองเพลงหรือ
“จอย” ใหฟงสดๆ ในรายการ
- ระดับเสียงทีพ่ ูดไมเทากัน (อุปกรณจัดติดตั้งไมสมบูรณ), มีการพูดภาษาอังกฤษดวย (Hit-Hot)
- สรางบรรยากาศเขากับชื่อรายการ
- ควรตั้งหัวขอเชื่อมโยงกับวิถีชีวิต
- ควรสรุปประเด็นวาที่รอง “จอย” นนั้ มีความหมายวาอยางไร บางทีคนรุนใหมอาจจะไมเขาใจ
- การพูดคุยไมควรตําหนิ “เหยื่อ” (ผูฟง)
- ถาเปาหมายของรายการเปนเด็ก ก็เอาเด็กมารวมสนทนาดวย
- รณรงคการแตงตัวและสอนวิธกี ารแตงตัวแบบสมัยเกา
- การสนทนาถาม-ตอบของดีเจสองคนควรมีมากกวานี้
- คิดวิธีการนําเสนอใหเหมาะสมกับกลุม เปาหมาย
กลุมบี เบ็ทเทอร จัดรายการ “วันนี้เพื่อสุขภาพ” เพื่อกลุมแมบาน และบุคคลทั่วไป หัวขอนําเสนอ
ในวันนี้คือ มหัศจรรยน้ํามันมะพราว-ประโยชนของน้าํ มันมะพราว ดวยรูปแบบการบอกเลาเรื่องราว โดยดีเจ
แจวแหวว
- ใชภาษาทองถิ่นไดคลอง ไมติดขัด ฟงเพราะ
- เรื่องทีพ่ ูดเปนประเด็นทีน่ าสนใจ/ใกลตวั
- มีความนาเชือ่ ถือ เนื่องจากมีการอางอิงแหลงที่มาของขอมูลที่ใชพูดในรายการวิทยุ
กลุมดอกรักบาน จัดรายการ “ผูหญิง ผูห ญิง” เพื่อกลุมผูหญิงและทั่วไป หัวขอที่นาํ เสนอคือ หลัก
5 อ. เพื่อสุขภาพ ดวยรูปแบบการสนทนาระหวางปา-หลาน โดยปาภัทรและหลานออ
- ใชภาษาทองถิ่น ฟงสบายๆ เพลิน และเสียงหวาน
- การจัดรายการโดยรวมแลว ควรมีการพาดหัวขาว กลาวคําถาม ทําใหเกิดขอสงสัย เชิญกวี
- ไมบอกเบอรโทรศัพทใหติดตอกลับไปยังผูจัดรายการ

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

17

- ควรมีการเกริ่นนําเรื่องทัว่ ไปกอนเขาประเด็น หรือการพูดปูพื้นกอนเขาประเด็น และมีการสรุป
เนื้อหาในตอนทาย
- ควรมีการยิงคําถามใหผูฟง โทรศัพทมาหา
กลุม MAP จัดรายการ “ปนอ งไตใหญ” เพื่อกลุมชาวไทใหญในเชียงใหม
- ดีเจสองคนพูดคุยรับ-สงกันดี พูดย้ําในประเด็นที่สาํ คัญ พูดแบบเอาใจใสผูฟง และพูดใหผฟู งคิด
ตาม
- สรางบรรยากาศโดยการเปดเพลงนํารายการ
- ฟงแลวอยากเรียนภาษาไตใหญ
- การโทรเขามา ตองใหผูโทรเขามาบอกชื่อ สถานทีท่ ผี่ ูโทรศัพทกําลังอยูในตอนโทรศัพท และให
แสดงความคิดเห็นตอเรื่องที่ดีเจเพิง่ พูดเสร็จ
- ในรายการนาจะมีการสอนภาษาไตใหญวันละ 4-5 คํา
ตอมา วิทยากรไดกลาวโดยสรุปวา การไดยินและความรูสึกของผูฟงที่มีตอรายการที่แตละกลุม
ทดลองจัดนัน้ ผูเขารวมสะทอนวารูสึกสบายใจ ฟงเพราะ เพราะใชภาษาทองถิน่ นอกจากนี้ยังมีการเปดเพลง
นํารายการและการรองเพลงพื้นบานสดออกอากาศ ทําใหเกิดบรรยากาศและเชื่อมโยงถึง “เนื้อหา/ทิศทาง”
ของรายการ
สวนความคิดเห็นวา “แลวยังไง มีวิธกี ารอืน่ ๆ ไหม? และถาเปนเรา เราจะทํายังไง?” ผูเขารวมสะทอน
วาควรมกี ารกลาวนํารายการซึ่งเปนเรื่องทัว่ ไป จากนั้นก็พูดจูงเขาประเด็นที่จะนําเสนอ บอกขอมูล และกลาว
สรุปเชื่อมโยงกับผูฟง นอกจากนี้ ควรบอกเลขคลื่น และเบอรโทรศัพทที่สามารถติดตอกันได เพือ่ ใหผูฟงไดมี
โอกาสเขามามีสวนรวม และสามารถที่สะทอนความคิดเห็นใหผูจัดรายการฉุกคิดไดในหลายแงมุม/ประเด็น
ลักษณะของผูจัดรายการวิทยุชุมชน

วิทยากรใหผูเขารวมระดมความคิดเห็นและรวมกําหนดลักษณะของผูจ ัดรายการอยางชาญฉลาด
มาดดี และมีเสนห สรุปไดดังนี้
ชาญฉลาด - ยกยองผูฟ ง ผูรวมรายการ เมื่อสบโอกาส หรือยกยองชมเชยผูช าญฉลาดที่มีอยูในชุมชน
หรือทองถิ่นใหเกิดความภาคภูมิใจ วาเปนแบบอยางที่ดี
- รูแหลงขอมูล เชนรูว าจะหาคนฉลาด (ผูรู) คนอื่นๆ ไดที่ไหน?
- ไมยกตัวเองเกงคนเดียว แลวขมผูฟง ควรแสดงถึงทัศนะที่ตางฝายตางมีจุดแข็งจุดเดน
ดวยกัน
การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

18

- ยืนยันจุดยืนวา “ชุมชนสามามารถทํากันเองได” มีความสามารถในการเปนเจาภาพ
เจาของ มีสวนร
 วม หรือ “ยกใหชาวบานเปนหลัก” ในการพัฒนาชุมชน
- ปวารณาตัวเปน”ผูให”
- แมวาเราจะไมเห็นดวยกับความคิดเห็นที่ผูรวมรายการแสดงออกมา แตเราก็จะรักษา
เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของเขาจนกวา ชีวิตจะหาไม
มาดดี

- รูจริง มัน่ ใจ
- ฉะฉาน ชัดเจน (ตามเงื่อนไขของภาษานัน้ )
- มีสติรับมือกับสถานการณห นาไมโครโฟนได ควบคุมอารมณได
- เปนตัวของตัวเอง

มีเสนห

- สื่อเชิงบวกกับผูฟง (ลบคําวา “แต” หรือ “ติ”) สําหรับรายการสนทนาอาจใชเทคนิคตางๆ
อยางมีชีวิตชีวา
- มีเอกลักษณ (ไมเลียนแบบใคร เปนเสนหเ ฉพาะตัว)
- รูจักฟงคนอืน่ ยิม้ กับไมโครโฟน เพื่อใหนา้ํ เสียงยิ้ม และฟงออนโยน
- ความสอดคลองระหวางเพลง / สาระ และกลุมเปาหมาย
- เปนกลางอยางกลาหาญ เปดโอกาสทุกฝายในชุมชน

ผลจากการรวมคิดและกําหนดลักษณะของผูจัดรายการที่ชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห พบวา
สอดคลองกับบุคลิกภาพของผูนาํ การเปลีย่ นแปลงของ อ.สุเทพ บุญเติม (http://www.nb2.go.th) กลาวคือ
1. ชาญฉลาด (ความรูดี) : มีความรูในสิง่ ทีต่ นเองตองการสื่อสาร การรูมี 2 แบบคือ รูบางสิ่งในทุกสิ่ง
(Know something in everything) หมายถึง การรูเรื่องทั่วๆ ไป ตองรูก วางและรูไกล และรูทกุ สิ่งใน
บางสิง่ (Know everything in something) หมายถึง การรูงานในหนาที่ ตองรูใหลกึ
2. มาดดี (บุคลิกภาพดี) : ตองประกอยดวย 3s คือ sound mind = จิตแจมใส sound body = กาย
สงา และ sound speed = วาจาดี รวมทั้ง 4 อยา คือ อยาบน (คนรําคาญ) อยาบึ้ง (คนหนี) อยา
เบง (คนหมัน่ ไส) และอยาเบี้ยว (คนรังเกียจ)
3. มีเสนห : ประกอบดวยการมีมนุษยสัมพันธ (จริงใจกับมวลมิตร พิชติ ใจมวลชน) มีคุณธรรม (คิดดี
พูดดี ทําดี) และมองการณไกล (งานก็สน คนก็สราง)
นอกจากนี้ ยังพบวาสิ่งที่ผูเขารวมประชุมรวมกันกําหนดลักษณะผูจัดรายการดังกลาว ตรงกับเคล็ด
ลับของนักจัดรายการผูห ญิงมืออาชีพ 2 คน (http://jobmsn.jobjob.co.th/th/Hot_Guide) ไดแก คุณศศินา
การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

19

วิมุตตานนท : ผูประกาศขาวแหงสถานีโทรทัศนชอง 7 สี เธอประกอบสูอาชีพการเปนผูประกาศขาวมา
เกือบ 10 ป จากประสบการณที่ผานมาเธอพบวา ผูประกาศขาวที่ดีตอ งประกอบดวย... บุคลิกภาพ
ภายนอกที่ดดู ี มีน้ําเสียงนุมนวลนาฟง มีภาพลักษณที่ดี มีความรูรอบตัว สนใจฟงขาวสาร
บานเมืองอยูเ สมอ (เกาะติดสถานการณวา มีอะไรเกิดขึ้นบางใครเปนใครในสังคมบานเมือง ที่
สําคัญตองพรอมที่จะเรียนรูอะไรใหมๆ) ตรงตอเวลา รูจกั ใหเกียรติผูรว มงาน ประเมินผลงาน
ของตัวเองเสมอ และ มีจรรยาบรรณ
และ คุณนวนันท บํารงุ พฤกษ : ผูประกาศขาวโทรทศนชอง 7 สี และดีเจบุคลิกเกไกเสียงใส
แหงคลื่นอีซี่ FM 105.5 ของเวอรจิ้นซอฟต ทําหนาที่ผูจัดรายการวิทยุมาเปนเวลากวา 6 ป มีความเห็น
วา ผูท ี่จะเปนผูจัดรายการวิทยุที่ดีนนั้ จะตองมีองคประกอบหลักๆ คือ... มีความรักและชื่นชอบเสียงเพลง
บุคลิกภาพเปนตัวเองไมเลียนแบบใคร หาความรูรอบตัวใหมาก รูจ ักแกปญหาเฉพาะหนา
ดูแลรักษาสุขภาพ มีความพรอมและตรงตอเวลา และ มีความเปนกลาง
แนวทางการฝกอบรมครั้งตอไป

ในตอนทายของการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้
มีการปรึกษาหารือถึงการทํางานรวมกันตอไป
ระหวางโครงการกับผูเขารวมประชุม ผูเขารวมประชุมไดบอกความตองการดังตอไปนี้
- ตองการฝก “ทักษะ” เชนการพูด, สื่อสาร
- ตองการวิทยากรที่เชี่ยวชาญดานการจัดรายการโดยตรง เชน วรวิทย แสนชัย, หนอย อํานวยพร,
กรรติการ กาบยอย, ตอม มาลา, นักจัดรายการ FM 100, ออ พิมพภนิ ันท
- วิชาการผลิต-สรางสรรครายการเพื่อผูหญิง
- เวทีครั้งที่ 2 จะจัดประมาณปลายเดือนกันยายน 2551 หรือพฤศจิกายน 2551

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

20

การประเมินผล

สําหรับการประเมินผลการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ ไดแจกแบบประเมินผลผูเขารวม
อบรมใหกับผูเขารวมทัง้ 20 ทานกรอกตามความพึงพอใจ ผลการประเมินพบวา ผูเ ขารวมมี ความพึงพอใจ
มาก ในดานหองพัก, หองประชุม, อาหาร และ มีความพึงพอใจ สําหรับทีมวิทยากรกระบวนการ และ
เนื้อหา นอกจากนี้ ในแบบประเมินผลมีคาํ ถามปลายเปด เพื่อใหแสดงความคิดเห็นไดอยางอิสระ ดังนี้
1. ผูเขารวมจะนําความรูที่ไดจากการประชุม ไปปรับใชกับรายการที่จัดอยูอยางไร ผูเขารวม
ตอบวา นําไปปรับใชดวยการ (เรียงจากมากไปนอย) ปรับปรุงรายการทีรับผิดชอบใหนาสนใจ
มากขึน้ , นําการเขารวมประชุมครั้งนี้ ไปเลาในรายการ, ไดรับกําลังใจและมุงมั่นที่จะจัด
รายการเพื่อชุมชนตอไป, รวมทั้ง รูส กึ มีความมั่นใจเพิ่มขึน้
2. ในการจัดรายการเพื่อกลุม ผูหญิงในชุมชน ทานตองการความรูด านใดสําหรับการจัด
ฝกอบรมให ผูเขารวมประชุมตอบวา ตองการความรู (เนื้อหา) เพิ่มเติม (เรียงจากมากไปนอย อนึง่
ความตองการในแตละดานมีคะแนนกระจายเทาๆ กัน) ในดาน เทคนิคการจัดรายการผูหญิง
(การออกแบบรายการผูห ญิง, วิธีการสื่อสารกับกลุมผูห ญิง เปนตน), ความรูดา นตางๆ เชน ขอมูล
เกี่ยวกับสุขภาพของผูหญิงและผูสูงอายุ, กฎหมายผูหญิง, สิทธิตางๆ ของผูหญิง, การวางตัวของ
ผูหญิงยุคใหมในที่สาธารณะ, ความรุนแรงตอผูหญิง, อัตลักษณของผูหญิงในแตละวัฒนธรรม,
ผูหญิงกับเศรษฐกิจ รวมถึงแหลงขอมูลตางๆ ที่อยูน อกชุมชน, ทักษะตางๆ เชน ทักษะการพูด
ทักษะการอาน ทักษะการสรุปความจากเอกสารขอมูลที่มี และทักษะการใหคาํ ปรึกษาปญหาชีวติ
และสุขภาพ, และ การใชเทคโนโลยีในหองสง (อุปกรณตางๆ, คอมพิวเตอร ฯลฯ)
3. นอกจากนี้ ผูเขารวมการประชุมเชิงปฏิบัติการยังมีขอเสนอแนะอืน่ ๆ ดังนี้
- ใหมีการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ (การอบรม) ลักษณะนี้อีก
- ใหมีการฝกปฏิบัติจริง (ทุกคน) และนาจะเปนการฝกจริงในสถานีตัวเอง เพื่อใหฝก อยางคลองแคลว
และสรางบรรยากาศใหผฟู งในชุมชนสนใจ และอยากเขามามีสวนรวมดวย
- ศึกษาดูงานในสถานีที่ประสบความสําเร็จแลว
- การอบรมครั้งตอๆ ไปควรมีเนื้อหาแนนกวานี้
- อบรมดีเจใหม
- ขอใบประกาศรับรองผลการฝกอบรมดวย
ผูเขารวมประชุมเชิงปฏิบัติการ

ผูประสานงานไดจัดทําแบบสอบถามขอมูลพื้นฐานของผูเขารวมกรประชุมเชิงปฏิบตั ิการในครั้งนี้
เพื่อรวบรวมขอมูลเบื้องตนในการเปนเครือขายผูจัดรายการวิทยุชุมชนผูหญิงดวยกันตอไป

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

21

ขอมูลเบื้องตนของผูเ ขารวมประชุม

ผูเขารวมประชุมเชิงปฏิบัตกิ ารมีจํานวนทั้งสิน้ 21 คน ในจํานวนนี้ มี 1 คน (คุณผองพรรณ เหมือน
สุทธิวงศ-จุดปฏิบัติการวิทยุชุมดอยหลังถ้าํ ) มารวมเพียง 1 วัน ในวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 เพราะติด
ธุรกิจของตัวเองที่ตองรับผิดชอบ ที่เหลือจํานวน 20 คนมีสวนรวมในกระบวนการประชุมเชิงปฏิบัติการตลอด
3 วันตัง้ แตตนจนจบ สรุปขอมูลพื้นฐานเบื้องตนของผูเขารวมทัง้ 21 คนพอสังเขปไดดังตอไปนี้
อายุ : เฉลี่ยประมาณ 38 ป โดยอายุนอยสุด 22 ป และอายุมากสุด 66 ป
การศึกษา : รอยละ 50 จบการศึกษาระดับปริญญาตรี สวนที่เหลือกําลังศึกษาระดับปริญญาตรี 1 คนและ
ปริญญาโท 1 คน, จบการศึกษาระดับ ปวส. 1 คน, ระดับมัธยมปลาย 3 คน และระดับประถม 4
จํานวน 3 คน ในจํานวนนี้ มี 2 คนไมไดระบุระดับการศึกษาเอาไว
สถานภาพ : สวนใหญมีสถานภาพโสด, รองลงมาสมรส และหมายตามลําดับ มี 1 คนหยาราง
ระยะเวลาในการเปนผูจัดรายการวิทยุชุมชน : เฉลี่ย 1.6 ป ระยะเวลาเปนผูจดั รายการสัน้ สุดคือ 1
เดือน ยาวนานสุด คือ 4 ป ในจํานวนผูเขารวมทั้งหมด มี
ผูไมเคยจัดรายการเลยจํานวน 3 คน
เหตุผลที่มาเปนผูจัดรายการวิทยุชมุ ชน : รอยละ 50 ตอบวาเปนสวนหนึง่ ของงาน ไดแก ศูนยสตรี ศึกษา
มูลนิธิรักษเด็ก มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการเรียนรูของแรงงาน
กลุมชาติพันธุ โรงพยาบาล อุทยานแหงชาติ และการศึกษา
นอกโรงเรียน และในจํานวนที่เหลือใหเหตุผลหลากหลาย เชน
ชอบ, ใจรัก, ลองดูแลวติดใจ, อยากทําตัวใหเปนประโยชน เปน
ตน
เวลา/วัน: เฉลี่ยวันละ 1-2 ชั่วโมง ประมาณ 1-3 วันตอสัปดาห
ลักษณะรายการ: รอยละ 90 เปนรายการเพลงสลับกับสาระ, พูดคุยในประเด็นที่ผูจดั มีความรู หรือเผยแพร
ประเด็นการทํางานของหนวยงาน และรอยละ 10 เปนรายการสนทนา
แหลงที่มาของขอมูลที่ใชในการจัดรายการ: รอยละ 90 จากหนังสือพิมพ, รอยละ 25 จากอินเตอรเน็ท
และรอยละ 10 จากประสบการณสวนตัว
เกี่ยวกับการฝกอบรม: รอยละ 67 ไมเคยเขารับการฝกอบรมเกี่ยวหับวิทยุชุมชนมากอน (ครั้งนี้เปนครั้ง
แรก) รอยละ 33 เคยเขารับการฝกอบรมบาง หัวขอการจัดรายการเบื้องตน,
เทคนิคการจัดรายการ และการเปนดีเจมืออาชีพ เปนตน
หัวขอที่ผูเขารวมสนใจจะเขารวมในการจัดฝกอบรมครั้งตอๆ ไป ไดแก…
การพูดในรายการวิทยุ รอยละ 76 การหาขอมูลสําหรับสาระในรายการ รอยละ 62
การใชอุปกรณและเครื่องคอมพิวเตอรในหองสง รอยละ 57
การยอความ / สรุปความ จากขอมูล, ขาว และการสัมภาษณผูรูที่มารวมรายการ รอยละ 47
การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

22

รายชื่อผูเขารวมประชุมเชิงปฏิบัติการ
ชื่อ-นามสกุล

ที่อยู

1. ปาจินดา ยิง่ ประเสริฐ
(ปาดา)
สถานีวิทยุชุมชนคนลุมน้ําวาง
FM 94.50 MHz
2. ปาหนอย กันทปญญา
(ปาหนอย)
สถานีวิทยุชุมชนคนลุมน้ําวาง
FM 94.50 MHz
3. ปาบัวถา สุภาหาญ
(ปาบัว)
สถานีวิทยุชุมชนดอยหลังถ้ํา
FM 100.25 MHz
4. กมลชนก หัสริมูล
(พี่แหวว)
สถานีวิทยุชุมชนดอยหลังถ้ํา
FM 99.25 MHz
5. ผองพรรณ เหมือนสุทธิวงษ (ครูหลา)
สถานีวิทยุชุมชนดอยหลังถ้ํา
FM 100.25 MHz
6. ทับทิม ลังการพันธุ
(พี่ทับทิม)
หองขาวฯ กํากึดละออนและแมญิ๋ง
คนเมืองหละปูน FM 90.25 MHz
7. แมบัวจุม กันทาทรัพย
(ปาจุม)
หองขาวฯ กํากึดละออนและแมญิ๋ง
คนเมืองหละปูน FM 90.25 MHz
8. กุลธิดา จีระวัง
(นุม)
หองขาวฯ กํากึดละออนและแมญิ๋ง
คนเมืองหละปูน FM 90.25 MHz
9. ภัทรนิษฐ พลสงฆ
(ครูภัทร)
หองขาวฯ กํากึดละออนและแมญิ๋ง
คนเมืองหละปูน FM 90.25 MHz
10. ฤดีมาศ เปยปาระ
(เอ)
สถานีวิทยุชมชนคนเหนือเขื่อน
FM 90.75 MHz
11. พรรณี วัชระสวัสดิ์
(แตง)
สถานีวิทยุชุมชนคนเหนือเขื่อน
FM 90.75 MHz
12. ณัฐภัชศร นะวะโต
(ออแอ)
สถานีวิทยุชุมชนคนเหนือเขื่อน
FM 90.75 MHz
13. เตือนใจ ลือชัย
(ใจ)
สถานีวิทยุชุมชนคนฮักอมกอย
FM 99.25 MHz

46 หมู 4 ต.บานกาด อ. แมวาง จ.เชียงใหม 50360
โทรศัพท: 080-678 6117
อี-เมล : 374/1 หมู 5 ต.บานกาด อ.แมวาง จ.เชียงใหม 50360
โทรศัพท: 084-171 5443
อี-เมล : 198 หมู 6 ต.ศรีเตี้ย อ.บานโฮง จ.ลําพูน 51130
โทรศัพท: 089-855 7702
อี-เมล : 427 หมู 6 ต.วังผาง อ.เวียงหนองลอง จ.ลําพูน51120
โทรศัพท: 083-482 9401
อี-เมล :
372 หมู 6 ต.วังผาง อ.เวียงหนองลอง จ.ลําพูน51120
โทรศัพท: 053-504 515, 086-914 7731
อี-เมล : 9 หมู 8 ต.มะกอก อ.ปาซาง จ.ลําพูน 51120
โทรศัพท: 081-602 7912
อี-เมล : 15/1 หมู 7 ต.แมแรง อ.ปาซาง จ.ลําพูน 51120
โทรศัพท: 053-572 360
อี-เมล : 6/2 หมู 8 ต.มะกอก อ.ปาซาง จ.ลําพูน 51120
โทรศัพท: 086-179 1260
อี-เมล : 92 หมู 7 ต.แมแรง อ.ปาซาง จ.ลําพูน 51120
โทรศัพท: 087-578 8391
อี-เมล : 26/1 หมู 5 ต.ฮอด อ.ฮอด จ.เชียงใหม 50240
โทรศัพท: 087-175 6022
อี-เมล : 7/1 หมู 5 ต.หางดง อ.ฮอด จ.เชียงใหม 50240
โทรศัพท: 084-928 7458
อี-เมล : 4/5 หมู ต.ฮอด อ.ฮอด จ.เชียงใหม 50240
โทรศัพท: 081-287 0036
อี-เมล : 78 หมู 9 ต.ทุงตอม อ.สันปาตอง จ.เชียงใหม 50120
โทรศัพท: 086-186 8113
อี-เมล : -

14. ดอกสรอย จันทรหลา
(ปูน)
สถานีวิทยุชุมชนคนฮักอมกอย
FM 99.25 MHz

51 หมู 4 ต.แมตื่น อ.อมกอย จ.เชียงใหม 50310
โทรศัพท: 081-366 6308
อี-เมล : doksoi_poon@windowslive.com

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

23

15. ผองพรรณ แกวคํา
(อิ๋ม)
สถานีวิทยุชุมชนคนฮักอมกอย
FM 99.25 MHz

11/1 หมู 16 ต.ชางเคิ่ง อ.แมแจม จ.เชียงใหม 50270
โทรศัพท: 089-553 7689
อี-เมล : aim.pon@hotmail.com

16. จุฬามณี อารียะ
สถานีเสียงสรางพลังชุมชน
FM 99.0 MHZ

(ฝาย)

13 หมู 9 ต.มอนปน อ.ฝาง จ.เชียงใหม 50110
โทรศัพท: 083-472 0476
อี-เมล : fineday_22@hotmail.com

17. จามพร คําดี
สถานีเสียงสรางพลังชุมชน
FM 99.0 MHZ

(พร)

18. Ying Seng Poo
(แสงภู)
สถานีเสียงสรางพลังชุมชน
FM 99.0 MHZ

MAP Foundation : 60/30 อุโมงค ซ. 4 หมู 8
ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม 50200
โทรศัพท: 083-868 7650
อี-เมล : MAP Foundation : 60/30 อุโมงค ซ. 4 หมู 8
ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม 50200
โทรศัพท: 087-579 0517
อี-เมล :vsiengban_shwekham@yahoo.com

19. พัชรินทร ศิลธรรม
(นุน
 )
ม.เกษตรเชียงใหม มก.แมโจ
AM 612

76/3 หมู 1 ต.ชางเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม
โทรศัพท: 084-355 0342
อี-เมล : wunwanno_on@hotmail.com

20. สิริญชา สาธุเม
(หญิง)
รายการ “ไมใชชางเทาหลัง”
FM 93.25 MHz

399 หมู 1 ต.แมแรม อ.แมริม จ.เชียงใหม 50180
โทรศัพท: 087-177 3283
อี-เมล : yingying_rincha@hotmail.com

21. แสงพร นิธิกร
(นองพร)
สถานีเสียงสรางพลังชุมชน
FM 99.0 MHZ

180 หมู 2 ต.ชางเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม
โทรศัพท: 080-0301124
อี-เมล : perhapslovepam@hotmail.com

ทีมวิทยากร
22. ปณณพร ไพบูลยวฒ
ั นกิจ

23 ทิพยอักษร มันปาติ
24. แมศรีนวล เปงคําตา

คณะสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยแมโจ
(อ.เตา) ต.หนองหาร อ. สันทราย จ.เชียงใหม
โทรศัพท: 053-810 779
อี-เมล : punnaphorn@hotmail.com
(อิว๋ ) 77/1 หมู 5 ต.สุเทพ อ. เมือง จ.เชียงใหม 50200
โทรศัพท: 089-634 7560
อี-เมล : saiaewya@yahoo.com
(ปาศรีนวล) 84 หมู 7 ต.แมแรง อ.ปาซาง จ.ลําพูน 51120
โทรศัพท: 086-671 8462, 053- 520 211
อี-เมล : -

25. วิโรจน ดุลยโสภณ

(แกว)

26. สาโรจน แววมณี

(นอย)

145 หมู 13 ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม 50200
โทรศัพท: 085-040 7840
อี-เมล :wirote240@hotmail.com
22/28 หมู 3 ต.สันกลาง อ.สันกําแพง จ.เชียงใหม
โทรศัพท: 089-557 2218
อี-เมล : wellmanee@hotmail.com

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

24

27. ศริณทิพย หมั้นทรัพย
28. ผศ.ดร.นงเยาว เนาวรัตน
ที่ปรึกษาโครงการฯ
29. โสภิดา วีรกุลเทวัญ

(จุ)
(ยา)

(โส)

30. อุทัยวรรณ กาญจนกามล(หมอหลา)

36/52 หมู 2 แขวง+เขตทวีวัฒนา กทม. 10170
โทรศัพท: 085-075 8744
อี-เมล : sarinmon@yahoo.com
ศูนยพหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา คณะ
ศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยเชียงใหม 50200
โทรศัพท: 053-944 219
อี-เมล : มูลนิธิไฮนริค เบิลล
โทรศัพท: 053-810 430
อี-เมล : sopida@hbfasia.org
180 หมู 2 ต.ชางเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม 50300
โทรศัพท: 081-9526103
อี-เมล : kuthaiwan@gmail.com

การประชุมเชิงปฏิบัติการ หัวขอ “การจัดรายการอยางชาญฉลาด มาดดี และมีเสนห”

25