..

,

r
i i

KONU
•••

12
(nereje gidijoruz) = Per ku po shkojme? Ku po shkojme?

KIME GIDIYORUZ? (kime gidijoruz) = TE KUSH PO SHKOJME?
NEREYE GiDiYORUZ?

SÖYLESi (sejleshi): Bisede

Elçin: Nereye gidiyoruz? (nereje gidijoruz) = Ku po shkojme? Sinan: Nereye mi? (nereje mi) = Ku? Elçin: Tabii ki sana (tabii ki sana) = Natyrisht qe te ti. Sinan: Bana mi? (bana me) =Te une? Elçin: Evet, neden sasirdin ki? (evet, neden shasMrden ki) = Po, pse u habite? Sinan: Ya, sasirmadim, öyle mi görünüyorum? (jo, shasMrmadem, ejle mi gerynyjorum) = Jo, nuk u habita, pse ashtu te dukem? Elçin: Öyle görünüyorsun da! (ejle gerynyjorsun da) = Po, ashtu dukesh. Sinan: Yok canim! Yalniz ... Evde yiyecek yok, sonra söylemedi deme! (jok xhanem, ja/lnez .. evde jijexhek jok, sonra sejlemedi deme) = Jo moj! Vetem ... 189

--

~---------~----------------------------------------------------Buraya (buraja) :::ketu

KONU 12 ne shtepi s'ka per te ngrene, mos thuaj pastaj qe nuk ta thashe! Elçin: iyi, söyledin de, ne yiyecegiz o zaman? (iji, sej/edin de, ne jijexheiz o zaman) = Mire, ti e the, por çfare do te hame? Sinan: Sen yemek yapacaksin, beraberce yiyecegiz, olur mu? (sen jemek japaxhaksen, beraberxhe jijexheiz, ol/ur mu) = Ti do te gatuash, pastaj do te hame se bashku, mire?

<

KONU 12 i

Buraya gel IOtfen! (buraja gellyffen) =Eja ketu, te lutem! Buraya gelir misiniz? (buraja gelir misiniz) :::Avini ketu? Burada (burada) :::ketu

Lütfen burada dur! (lyffen burada dur) :::Te lutem, qendro ketu! Burada bekleyin! (burada beklejin) :::Prisni ketu!

Balik(bal/ek) = Peshk YÖNELME DURUMU Uenelme durumu)::: DREJTiM Tregon nje drejtim: => => => => => => => Geyik muhabbeti (gejik muhabbeti) :::Muhabet bash NERESI (neresi) =KU? = Kuptimi me i perafert ne shqip eshte "Cili vend". Neres; güzel? (neresi gyzel) = Cil i vend eshte i bu kur? Burasi (burase)::: Ketu, ky vendi ketu. Burasi güzel (burase gyze/) :::Ketu eshte e bukur.Ky vend eshte

bana (bana) => te une sana (sana) => te ti ona (ona) => te ai(ajo) bize (bize) => te ne size (size) => te ju onlara (onllara) => te ata(ato)

i bukur.

Burasi küçük bir yer (burase kyçyk bir jer) :::Ketu eshte nje vend i voge/. Burasi Ankara (burase ankara) = Ky vend eshte Ankaraja. Saga (saa) :::djathtas ~

YER BELiRTEÇlERi

Uer belirteçleri)

::: NDAJFOLJE

VENOi

Sagda (saada) =Ne te djathte. ne krah te djathte (te rruges) e Sola (sol/a) :::majtas ~ e

NEREYE (nereje) ::: PER KU? => (drejtim) NEREDE (nerede) ::: KU • (qendrim)

Solda (sol/da) = Ne te majte. ne krah te majte (te ambasades) Ne zaman eve geleceksin?

[Nereye -Pas a, [Nerede -Pas a,

I, o,

u: -a, pas e,

i, ö, ü: -e] i, ö, ü: -de]

(ne zaman eve gelexheksin) = Kur do te vi:s:i ne shtepi?

I, o,

u: -da, pas e,

190

191

KONU 12

KONU 12 Ufuk, nereye gidiyorsun? (ufuk nereje gidijorsun) = Ufuk, ku po shkon? Eve =:>gidiyorum (eve gidijorum) =Une po shkoj ne =:>shtepi YARDIM iSTivORUM Uardem istijorum) ==KE:RKOJ NDIHME:

Scooter(sekuter) =Skuter Motorlu seooter; motorlu, küçük bisiklettir(sekuter motorlu kyçyk bisiklettir) = Seooter me motor eshte biçiklete e vogel me motor. Okul (okul/) =shkolle Bisiklet (bisiklet) ==biçiklete Ev (ev) ==shtepi

Yardim istiyorum Uardem istijorum) = Kerkoj ndihme. insanlara yardim etmek istiyorum (insan/lara jardem etmek istijorum) = Dua t'u ofroj ndihme njerezve. Size yardim edebilir miyim? (size jardem edebelir mijim) =A mu nd t'ju ndihmoj? Size yardim etmem i ister misiniz? (size jardem etmemi ister misiniz) =A deshironi l'ju ndihmoj? Size nasil yardim edebilirim? (size nasel/ jardem edebilirim) = Si mu nd t'ju ndihmoj? Size yardim edeyim mi? (size jardem edeyim mi) =A t'ju ndihmoj? Lütfen, bana yardim edin! (lytfen bana jardem edin) == lutem, me ndihmon/! Ju Yardima ihtiyaciniz var mi? Uardema ihtijaxhenez var me) == keni nevoje per A ndihme? Bir seye ihtiyaci olmak (bir sheje ihtijaxhe ol/mak) == Kam nevoje per diçka En fakire yardim etmek için ne yapabiliriz? (en fakire jardem japabiliriz) = Ç'mund bejme per te ndihmuar me te varferin? etmek için ne

Eve aksam geç gelecegim. (eve aksham geç gelexheim) =00 te vij ne shtep: ne mbremje vone. Varin okula geliyorum. (yaren oku/la gelijorum)
(=

Neser do te vij ne shkoiie.':

Vini re: Fjalia e mesiperme ne turqisht eshte ne kohen e tashme e por ne shqip perkon me kohen e ardhme ...

çastii J

Yardim ederken neye dikkat etmeliyiz? Uardem ederken neje dikkat etmelijiz) = Ç'duhelle kemi parasysh kur ndihmojme? . Murat Bey, nereye gidiyorsunuz? (murat bej nereje gidijorsunuz) == Zoti Murat, ku po shkoni? Okula gidiyorum. (okulla gidijorum) == Une po shkoj ne shkolle =:>Ev~e (eve) ==ne shtepi =:> =:>Okul-a (okul/a) == shkolle =:> ne =:>Kurs -a (kursa) = ne kurs =:> =:> Tatil -e (tatile) = ne pushim =:> =:>Restoran -a (restorana) == restaurant ne

i

NEREYE?

(nereje) =KU, PER KU?

i

=> ev ~e (eve) == shtepi ne =:>eami -y -e (xhamije) =ne xhami

=:>okul -a (okul/a) =ne shkolle =:>kilise -y -e (kiliseje) =ne kishe

Nereye gidiyorsun?

(nereje gidijorsun) =Ku po shkon?

.~
SUfiks;n "
~~i

=:>

Eve gidiyor muyuz? (eve gidijor mujuz) =A po shkojme ne shtepi? == do tf) A shkojme ne shtepi. Okula gidiyor musunuz? (oku/la gidijor musunuz) ==Apo shkoni ne shkoii~i Ali eve gidiyor mu? (ali eve gidijor mu) ==A po sh kon Aliu ne shtepi? ii
.

Vin~re: Kur ;'9 rrokjen e fund it te nje fjale kemi zanore te buta, perdorim
e .. . ',. k ur. k'emi zanore t" f o rt"e per d orim -a. e

~

Y i

gjuhen turKe ne qofte se fjala mbaron me zanore, vendoset shkronja tneqenese dy zanore nuk mu nd te qendrojne prane njera-tjetres . Opera =:>opera

Onlar okula gidiyor mu (gidiyorlar mi)? (on/lar okulla gidijor mu) ==Apo shkoj ata ne shkolle? == do te shkojne ata ne shkolle? A

.y -a

(operaja) = ne opera

192

193

f\VII/U

7 it

KONU 12 :::::>ami .y -e (xhamije) ;:: ne xhami c :::::> peraya (operaja) ;:: ne opera O universitet :::::> niversiteye (yniversiteje) Ü Palmiye(pa/mije);:: Palme

Cami

Opera (opera) ;::opera Üniversite (yniversite)::: universitet

;::ne

NEREYE (nereje);:: PER KU?, KU? ----Nereye gidiyorsun? (nereje gidijarsun);:: Ku po shkon? Eve gidiyorum, ya sen nereye gidiyorsun? (eve gidijarum, ja sen nereje gidijarsun);:: Une po shkoj ne shtepi, po ti, ku po sh kon? Ben de eve gidiyorum. (ben de eve gidijarum) ;::Edhe une po shoj ne shtepi Ahmet nereye gidiyor, biliyor musun? (ahmet nereje gidijaT, Mijar musun) ;::A e di, ku po shkon Ahmeti? Bilmiyorum, ama ben eve gidiyorum. (bilmijarum, ama ben eve gidijorum) ;:: Nuk e di, por une po shkoj ne shtepi Nereye gidiyarsunuz? (nereye gidijarsunuz) :::Ku po shkoni?

Fakülte (fakylte) ::;. akultet f :::::> akOlteye (fakylteje) ::: ne faku!tet F Lokanta (lokanta) ;::restorant :::::>okantaya (/okantaja) :::ne restorant L Sinema (sinama) ;::kinema :::::> inemaya (sinamaja) :::ne kinema S Tiyatro (tijatro) ;::teater :::::> iyatroya (tijatraja) ::: ne teater T Haci, nereye:::::>gidiyorsun. (haxhe nereje gidijarsun) = Haxhi, ku po sh kon? Camiye:::::>gidiyorum. (xhamije gidijorum)::: Une po shko] ne xhami Cami (xham/) :::xhami kilise (kilise) :::kishe Ku po shkojne?
>;

=>Nereye gidiyorlar? (nereje gidijarllar):::

Bilmiyorum. Galiba kursa=> gidiyorlar (bilmijorum galiba kursa gidijorllar) ;:: Nuke di. Ndoshta po shkojne ne kurs. Nereye gidiyorsun? (nereje gidijarsun)::: Ku po siikor:? Nereye mi gidiyorum? (nereje mi gidijarum) ::: Ku po shkoj unl§? Nereye gidiyosunuz? (nereje gidijarsunuz)::: Ku pG shko'li? Nereye mi gidiyoruz? (nereje migidijaruz) = Ku r;o shk'Jjme ne?

Eve gidiyorum, ya siz nereye gidiyorsunuz? (eve gidijarum, ja siz nereje gidijarsunuz) ;:: Une po shkoj ne shtepi, po ju, ku po shkoni? Ben eve gitmiyorum, sinemaya gidiyorum. (ben eve gitmijarum, sinemaja gidijorum) = Une nuk po shkoj ne shtepi, po shkoj ne kinema Kim gidiyor, kim gitmiyor? (kim gidijar, kim gitmiyar) :::Kush po shkon, kush nuk po shkon? Ben gitmiyorum, kim gidiyor, bilmiyorum. (ben gitmijarum, kim gidijaT, bilmijarum) ::: Une nuk po shkoj dhe nuk e di se kush po shkon = Une nuk do te shkoj, dhe nuk e di se kush do te shkoni.

p, k =>b, 9/g
Uçak (uçak)::: avion => uçaga (uçaa) :::per ne avion (ne dreitim; ;::ne avion Kitap (kitap) = !iber => kitaba (kitaba) ;:: ne Jiber (d:ejt!rTi) Yurt Qurt) = konvikt:::::> yurda (yurda) = ne konvikt (drajtim) Köpek (kepek) :::qen :::::>öpege (kepee);:: te qeni (drejtim) k

Etrafinda Çevresinde

(etrafEinda) ::: rreth (çevresinde) ::: rreth

Benim etrafimda (benim etrafemda) ::: rreth meje Senin etrafinda (senin etrafenda) ::: rreth teje Onun etrafinda (onun etrafenda) :::rreth tij, rreth saj Bizim etrafimizda (bizim etrafemezda)::: rreth nesh Sizin etrafinizda (sizin etrafenezda);:: rreth jush Onlarin etrafinda (ani/aren etrafenda);:: rreth tyre

BKT, BENiM BANKAM (bekete, benim bankam) ::: BKT, BANKA IME

194

195

KONU 12 Ben çok tutumlu bir insanim. Para harcamayi sevdi{iim kadar biriktirmeyi de seviyorum. Param BKT'de güvence altinda. Bundan eminim. BKT'ye çok güveniyorum. Bankadaki görevliler her zaman güler yüzlü ve çok bilgili. Her ; türlü islemi kisa süre içinde bitiriyorlar. BKT'de her çesit kredi var. Araba almak için bile. Hem çe çok az bir faizle. BKT ife kendimi hep güvencede,i; hissediyorum. Iyi ki BKT var! iKEN.)se ·KEN ulacr= XHERUNDII FOLJES "iMEK" =
J

KONU 12 ALlSTfRMALAR (a/leshtermallar) :: USHTRIME çeviriniz! (Perktheni fjalite e

Asagidaki tümceferi Arnavutçaya me;;oshrme ne gjuhen shqipe!)

;;1 ,;•.

Ben gelir iken (gelirken), siz gideceksiniz 'r, :.;h~,chikur te vij une.

(ben gelir iken siz gidexheksiniz)

Ben Tkan'da iken çok okul ziyaret ettim (ben tiranda iken çok okul zyaret ettim) =J,-:0 vizitova shume shkolla kur isha ne Tirane. 0, üniversite ö{irencisi+y+ken çok kitap okuyordu (o yniversite erenxhisijken çok kitap okujordu) =:i..i rexonte shume Iibra kur ishte studer:t. Sen çocuk iken (çocukken) çok yaramazdin (sen çoxhukken çokjaramazden» _ -.. '. ,r., .' " : ',' __ 1,'· . : •• - 0-', ; ..cr';
'_I

1. Nereye mi gidiyorum? = 2. Ahmet nereye gidiyor, biliyor musun? :: 3. Eve aksam geç gelecegim :: 4. Haci, nereye gidiyorsun? = 5. Murat Bey, nereye gidiyorsunuz? = 6. Sen yemek yapacaksin, beraberce yiyecegiz, olur mu? = 7. Buraya gellütfen! = 8. Kime gidiyoruz? = 9. Ne zaman geliyorsunuz? = 10. Okula gidiyorum =
Asagidaki tümceferi f;~·,. ':';('<e!) Türkçeye çeviriniz! ("erkthcni

(ailU e

"'.
-->~

-."-;;

:

~)nur. ie i ie'. ,';::'0\ildili

r·,Ll,

i::>1

ie (ei!

ilp::;:.

1.

iC::

ne xhami :;;;:

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) ==JALOR Bardak (bardak) =gote Sarap (sharap) =/ere Bir bardak sarap lütfen! (bir bardak sharap Iytfen):: ~!je Elbette (elbette) = sigurisht. natyrlsht Balik (ba/lek) = ;Jeslik Do{ium gOnü (doum gyny) ::~;te'indje Dogum tarihi (doum tarihi) :: :~atelindje Gezmek (gezmek) :: shetis Dogada gezmeyi seviyorlar (doada gezmeji sevyorllar) = Disari (deshare) =; Disarida (deshareda):: ~3sritÜ Disariya (deshareja) = perj;:-1shta Bluz, çocu{ia aittir (Muz çoxhua aittir) = 31uza i perket Daire, amirime aittir (daire amir/me aittir):: Apartarnenti i

2. :' )o3hkon. kush nuk po snko:i' :;;;: 3.3Kui1et :;;;: 4 .. ':,' .ihkoni? = 5.-~.s ,ije vend i vogel :;;;: 6. ;c::sr,:::.: po shkojne ne kurs :;;;: 7. CiO shkoj ne shtepi. po ju, ku 8. j \"1 ne shtepi me vone :;;;: ",c::r ':c ~evij ne shkoile :;;;: 9. 10. ',eno esnte i bukur? :;;;:

,GJ

shkoni? =

196

197

KONU

13

ALI YARIN GELECEK (ali jaren gelexhek) = ALIU DO TE VIJE NESER.
Yarin mutlaka gelecegim Uaren mutllaka gelexheim) = Neser do te vij patjeter

SÖYLESi (sejleshi): Sisede leyla: Ne zaman geleceksin? (ne zaman gelexheksin) = Kur do te vish? Hande: Bilmem. Belki de gelmeyecegim (bilmem, belki de gelmejexheim) = Nuk e di. Ndoshta nuk do te vij. leyla: Neden? (neden) = Pse? Hande: Ondan hoslanmiyorum (ondan hoshllanmejorum)

= Nuk me pelqen ai.

leyla: Kimden? (kimden) = Kush? Hande: Biliyorsun, en azindan tahmin ediyorsun, Sami'den (bilijorsun, en azendan tahmin edijorsun, Sami'den) = Ti e di ase e merr me mend, Samiu. Leyla: iyi de, Sami gelmeyecek ki! (iji de, sami gelmejexhek ki) =Mire po, Samiu nuk de te vije. 199

""'il

j

KONU 13 Hande: Ne gOzel, o zaman ben mutlaka gelecegim (ne gyzel, o zaman ben mutllaka gelexheim) = Sa mire, atehere une do te vij patjeter. Vini Re:

KONU 13

GELECEK ZAMAN (gelexhek zaman) = KO HA E ARDHME -ecek (exhek), -acak (axhcak) Olumlu durum (ol/uml/u durum) = Forma pohuese

Ben -ecek miyim? (ben exhek mljim) = Gelecek miyim? =A do le vij? Sen -ecek misin? (sen exhek misin) = Gelecek misin? =A do te vish? O -ecek mi? (o exhek mi) = Gelecek mi? = A do le vije? Biz -ecek miyiz? (biz exhek mijiz) = Gelecek miyiz? =A do le vijme? Siz -ecek misiniz? (siz exhek misiniz) = Gelecek misiniz? =A do te vini? Onlar -ecek mi? (onl/arexhek mi) = Gelecek mi? =A do le vijne? Olumsuz durum

= Forma mohuese

Ben iyilik edecegim (ben ijilik edexheim) = Une do te bej nder Sen iyilik edeceksin (sen ljilik edexheksin) = Ti do te besh nder O iyilik edecek (o ljilik edexhek) = Ai(ajo) do le beje nder Biz iyilik edecegiz (biz ijilik edexheiz) = Ne do te bejme nder Siz iyilik edeceksiniz (siz ljilik edexheksiniz) (::;Ju do le beni nder Onlar iyilik edecekler (onl/ar ijilik edexhekler) = Ala/ala do le bejne nder Ben Sen O Biz Siz Onlar Vini re:k -7 -ecegim (ben exheim) = Gel-ecegim = Do le vij -eceksin (sen exheksin) ::;Gel-eceksin = Do te vis h -ecek (o exhek) = Gel-ecek::; Do le vije -cegiz (biz exheiz) ::;Gel-ecegiz = Do le v;jn~8 -eceksiniz (siz exheksiniz) = Gel -eceksiniz::; Do te vini -ecek (onJlar exhek) = Onlar gel-ecek = Do Le vijne

Ben iyilik etmeyecegim (ben ijilik etmejexheim)::; Une nuk do te bej nder. Sen iyilik etmeyeceksin (sen ijilik etmejexheksin):= Ti nuk do te besii nder. O iyilik etmeyecek (o ijilik etmejexhek)::; Ai(ajo) nuk do le beje nder. Biz iyilik etmeyecegiz (biz ijilik etmejexheiz)::: Ne nuk do te bejme nder. Siz iyilik etmeyeceksiniz (siz ijilik etmejexheksiniz) (:::Ju nuk do le beni nder) Onlar iyilik elmeyecek (onllar ljilik etmejexhek)::: Ala/ata nuk do le bejne nder, Soru durumu = Forma pyetese

Ben iyilik etmeyecek miyim? (ben ijilik etmejexhek mijim) =A nuk do te bej nder? Sen iyilik etmeyecek misin? (sen ijilik etmejexhek misin) = A nuk do te besh nder? O iyilik elmeyecek mi? (o ijilik etmejexhek mi) =A nlik do te beje nder? Biz iyilik etmeyecek miyiz? (biz ijilik etmejexhek mijiz) =A nuk do te bejme nder? Siz iyilik etmeyecek misiniz? (siz ijilik etmejexhek misiniz) = A nuk do te beni nder? Onlar iyilik etmeyecek mi? (onl/ar ljilik etmejexhek mi) =A nuk do te Mjne nder? Sana kim eslik edecek? (sana kim eshlik edexek) = Kush do te te shoqeroje? Seni kim ugurlayacak? (seni kim uurllajaxhak) = Kush do le le percjelle? Seni kim geçirecek? (seni kim geçirexhek) = Kush do te te percjelle? Arasinda (arasenda) =neper Arasina (arasana) =neper kalemlerin arasinda (kalemlerin arasanda) =neper lapsa/mldis lapsave kalemlerin arasina (kalemlerin arasana) =neper lapsaimidis lapsav'3 Hemen uyuyacak (hemen ujujaxhak) =~jo do te fleje rrer:jehere. Gida marketi simdi açik olacak mi? (geda marketi shimdi açek ollaxhak me) =A do te jete e hapur tani ushqimorja? Ne satinalacaksin? (ne satenallaxhaksen)
201

g

Ben -ecegim; Biz Ben -acagim; Biz

-cegiz -acagiz

Ben Sen O Biz Siz Onlar

-acagim (ben axhaem) = AI -acagim = Do te marr. -acaksm (sen axhaksen) = AI -acak = Do te marresh. -acak (o axhak) = Do te marre. -acagiz (biz axhaez) = AI -acagiz = Do le marrim. -acaksiniz (siz axhaksenez) = Ala -caksiniz = Do le merrni. -acak (onl/ar axhak) = AI-acak = Do le marrin. Soru durumu (soru durumu) = Forma pyetese

Ben iyilik edecek miyim? (ben ijilik edexhek mijim) ::; A co le bej nder? Sen iyilik edecek misin? (sen yilik edexhek misin) = A do te bes n nder? O iyilik edecek mi? (o ljilik edexhek mi) = A do le beje nder? Biz iyilik edecek miyiz? (biz ijilik edexhek mijiz) = A do le bejme nder? Siz iyilik edecek misiniz? (siz ljilik edexhek misiniz) = A do le [ieni nder? Onlar iyilik edecekler mi? (onl/ar ijilik edexhekler mi) = A do te beine nder'?

=Çfare do te blesh?

200

KONU 13 Ben süt ve reçel satinalacagim (ben syt ve reçel satenalfaxhaem) = Une do te blej qumeslit dhe reçel. Bense komposto satinalacagim (bense kamposta satenalfaxhaem) = Kurse una do te bleJ komposto. Ne arzu ediyorsunuz? (ne arzu edijorsunuz) = Çfare deshironi? Kefal (kefal) ::::qefull Levrek (Ievrek) = levrek Karides (karides) = karkaleee Alabalik (alfaba1/fik) = koran, troM Sardalya (sardalja):::: sardele Güler yüzle (gyler jyzle) = me buze ne gaz Hasta ne zaman uyuyacak? (hasta ne zaman ujujaxhak) = Kur do te fieje i semuri?

Bir günlügüne Iki günlügüne Oç günlügüne On günlügüne

(bir gynlyyne) = per nje dite = bir gün için (bir gyn için) (iki gynlyyne) ::: per dy dite = iki gün için (iki gyn için) (yç gynlyyne)::: per tri dite = Oç gün için (yç gyn için) (on gynlyyne) = per dhjete dile = on gün için (on gyn için) PLANLAMAK (planlamak) = KAM NOi::R MENO NiYETi OLMAK (nijeti olmak) ::: KAM NOi::R MENO

Kaç günlügüne gitmeyi planliyorsunuz? (kaç gynlyyne gitmeji planllejorsunuz) = Per sa dite keni nder mend te shkoni? Niyetim olmamasina ragmen, ben de bu paltoyu aliyorum (nijetim ollmamasena raamen, ben de bu palltoju allejorum) = Edhe une po e blej kata pallto. megjithese nuk e kisha nder mend.

o çok içecek

(o çok içexhek) = Ai do te pije shume. Biz maalesef çok kalmayacagiz (biz maalesef kalfmajaxhaez) = Ne fatkeqesisht riuk do te rrime shume. o sana mutlaka söyleyecek (o sana mutllaka sejlejexhek) = Ajo/ai do le ta thote patjeter, !<im söyleyecek? (kim sejlejexhek)::: Kush do te thole? Iki saat sonra yemek yiyecekler (iki saat sonrajemekjijexhekler) hane pas dy oresh. Bize soracaklar (bize soraxhakllar) ::: Ata do te na pyesin ne, Tesekkürler (teshekkyr/er):::: Falenderime! Önemli degil (enemli dei/) = S'ka rendesi! Faleminderit!
= '1\ta do te

Futbolcu

(futbollxhu)

= Futbo!list

Bu bir futbolcudur (bu bir futbollxhudur) ::: Ky eshte nje futbollist. Futbolcu gol atacak (futbollxhu gol ataxhak) = Futbollisti do te shnoje gol. o güçlüdür (o gyçlydyr) = Ai eshte fuqishem. O iri yapilidir (o iri japelleder) = Ai eshte trupmadh. Onun siyah biyiklari var (onun sijah Mjeklfare var) :::Ai ka mustaqe te zeza. O taninmis bir futbolcudur (o tanenm(jsh bir futbollxhudur) = Ai eshte futbollist i njohur. Futbolcu, kisa boylu degil (futbollxhu kesa boj/lu deil) = Futbollisti nuk eshte i shkurter,

i

Hiç önemli degil (hiç (jnemli deil) ::: S'ka rendesi fare!

Futbolcu, zayif degil (futbo/lxhu zajef dei/) = Futbollisti nuk eshte i dobet.

Vini re: Ka dy tinguj te gjuhes turke qe nuk gjenden ne gjuhen shqipe: "ö" dhe"g". Edhe pse mendohet se tingufli "ö" artikulohet si nje "e" e shqiptuar fart, perseri per shqiptaret eshte e veshtire shqiptimi ikiHi] tingulli duke rrumbullakosur plotEisisht buzet. Ne kete rast buzet pergatiten sikur do te dale tingulli "o", por tingulli nu!\: ngel ne boshli!3kun e gojes, ai perfundon midis buzeve. Lexoni me ze te lane fjaiet a meposhtme: Önemli (enemli) löpmek (epmek) lördek (erdek) lökçe (ekçe) Ibölüm (belym) söylemek (sejlemek). KAÇ GÜNLÜGÜNE? (kaç gynlyyne) = PER SA DITE? 202

'

Okuyus: Anlamli

bir okuyus.

i

Pas rrenjes se foljes vendoset prapashtese -iS, -is, -us, -üs sipas regullave zanarave. Nesa mbaron rrenja me nje zanore, vendoset nF:y ?-iôs rrenjes. VETEM NE FORMEN POHORE. +++

i

Gülmek~gül+üS

EKZis,ON VETEM NE FORMEN POHORE = gülüs (gyllysh) = buzeqeshje
jeter) = Mjafton nje buzeqeshje

Bir gü(üs yeter (bir gyllysh Gelmek~gel+is

= gelis (gelish) = ardhje
203

..

'

~~~~
KONU 13

-~-~~~---~-----------------------------------------KONU 13

gitmek-7git+ls

==

gidis (gidish) :::vajtje
iii oturus (oturush)
==

savas vasitasiyla (savash vasetasejlla) = nepermjet luftes elestiri vasitasiyla (eleshtiri vasetasejlla) = nepernijet kritikes ulje (e dikujt ni.! nje yend)
EDATLARA TOPLU BAKiS = NJE VESHTF\IM i PERGJITHSHEM i PARAFJALt:VE ~GA=NEREDEN,NEREYE TE oso TEK = YANiNDA, YANiNA Mr]: = ÜZERiNDE, ÜZERiNE
~.1C::

oturmak~otur+us

Rcisa emerore: kalis Ra:>akalleiore: kalis+. Rasa dhanore: kalis+a Rasa rrJedhora: kalis+tan Rasa gjinore: kali,+in Rasa emeror';;: gidis Rasa kallazore: gidis +1 Rasa ahanora: gidis +6 Rasa rrjedhore: gidis +ten Ras" gj:nore: gidis +In R:is:;:8mi§rore: gOlOs Rnsa kalli§zor•. gülOs+O ~: RaS8 chanoni: gOlOs+6 :-:asa : gOIOs+tem R8S::; .::i inClr::.: gülUs+ü'1 '

= iLE

Rasa emercre: oturus Rasa kalli:liore: oturus+u Rasa dhanore: oturus +a Rasa rrjedhore: oturus +tan Rasa gjinore: oturus +un

~:."= ~SIZ, ~siz . = içiN ~= içiNDE -= ~ = = ARASiNDAN, ARASiNA ! = ALTINDA, ALTiNA F: ::. = ~DEN, -DAN pc . ,= = NEZDiNDE, YANiNDA, YANiNA :'. = YANiNDA, YANiNA -- = KENARiNDA, KENARiNA ~. = ÖNÜNDE, ÖNÜNE, ~DEN ÖNCE = ARKASiNDA, ARKASiNA, ~DEN SONRA - = ARASINDA, ARASiNA, ORTASiNDA, ORTASiNA '~.]:, = içiNDE, içiNE . --~= DiSiNDA, DISANA, HARiCiNDE, HARiciNE ,.:::C:. = KARSiSiNDA, KARSiSiNA, AKSiNE \,-= GÖRE c:·· = ÇEVRESiNDE, ÇEVRESiNE ': = SÜRESiNCE, BOYUNCA l., .:.= UZAGINDA, UZAGINA ri,:,,, = YAKiNiNDA, NEZDiNDE = ÜZERiNDE, ÜZERiNE Ci.:" = DOGRULTUSUNDA, iSTiKAMETiNDE f,' ::::ÖBÜR TARAFiNDA, ÖBÜR TARAFiNA =: SAYESiNDE ;:::':ARACILlGIYLA, VASiTASiYLA

Vini re: Fjalet qe formohen ne menyren rrjedhore mbarojne vetem me ten ,)50 -tan (o me -denJse me -dan), dhe e kane ne fund germen -s

NE SHUi'/lES:

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR

Gelis e:>gelis+ler Gidis qgidls+ler Oturus e:>oturus+lar Kalkis Qkalkis+lar
vasitasiyla

(vasetasejlla) = napermjet 204

Sen ve ben (sen ve ben) = ti ahe urie Tahminetmek (tahmin etmek) = pariJshll<oj Eylem (ejlem) = veprim Gösteri (gesten) = demonstrate NGmayis(nymajish) = demonsirate Ögrenci (erenxhi) = nxenes, student
205

..,
-I

i

KONU 13 Rezerve (rezeive) = rezerve Depo (depo) = depo Çikmak (çekmak) = dal Girmek (girmek) = hyj Ve (ve) = dhe Veya (veja) ose Hem ... hem de (hem hem de) = edhe ... ed he istemek (istemek) = deshiroj, dua, kerkoj Almak (a/lmak) = marr Saptamak (saptamak) percakloj Vermek (vermek)::% jap Ders (ders) ::;:mesim Derslik (ders/ik) ::;:klase Baslangiçta (bash/langeçta) ::;:ne fillim Unutmak (unutmak) = harroj Arkadas (arkadash)::% shak Sadece (sadexhe) = velem Bu yüzden (bujyzden)::% prandaj Sevinçli (sevinçli) = gezuar/,e gezuar Biçimlendirmek (biçimlendirmek) ::;:farrnoj Çalismak (ça/lesmak) = punoj pune is (ish) Kullanmak (ku/l-/lanmak) ::;:perdor Bitirmek (bitirmek) = mbarroj Bitmek (bitmek) = marr fund Sonra (sonra) ::;:pastaj Daha sonra (daha sonra)::% me vone Hediye (hedije) = dhurale Getirmek (getirmek) = sjell Yüzük (jyzyk) ::;:unaze Degistirmek (deishtirmek) = ndryshoj Döviz bozdurmak (dtMz bozdurmak) = kembej leke Oynamak (ojnamak) =: luaj
::% ::%

KONU 13 eglenecegiz. Yasasin! ALlSTIRMALAR (a/leshterma/lar) = USHTRIME çeviriniz! . (?erktheni fjalile e

Asagidaki tümceleri Arnavutçaya meparshtme ne gjuhen shqipe!) 1. Futbolcu gol atacak = 2. Sen iyilik edecek misin? = 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Baslangiçta = O taninmis bir futbolcudur = iyi de, Sami gelmeyecek ki! = Ne güzel, o zaman ben mutlaka gelecegim = Sadece =: Daha sonra = Hasta ne zaman uyuyacak? =: Önemli degil = Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meporshtine

i

Asagidaki tümceleri n', cii.inen turke!)

::%

1. Futboilisli nuk eshle i dobEH=

2. Ne fatkeqesishl nuk do le rrime shume =

3.;;'~ esnte
4.

trupmadh = KL:r do le vish? =

5. Sa m,re, alehere une do te vij paljeter = 6.4ta co te hane pas dy oresh = . 7. Ce2"iroj = 8. \le '.one = 9. ;1.1 '~a muslaqe te zeza = 10.. ::'S2') =

KiM GELECEK

(kim gelexhek) = KIJSH DO TE VIJE?

Bugün babam gelecek. Bu yüzden çok sevinçliyim. Annem de sevinçli. Küçük kardesim de sevinçli. Yani, hepimiz sevinçliyiz. Çünkü, babam gelecek. Babam üç günlügüne istanbu/'daydi. Bugün gelecek. Bana hediye getirecek. Ne getirecek, biliyor musun? Güzel bir saat getirecek. Sana da yüzük getirecek. Altin yüzük. Fakat rengi hem beyaz, hem sari. Sapsari degil yani. Sonra, birlikte gezecegiz. ' Ailece. Piknik yapacagiz. Dolasacagiz. Alis -veris yapacagiz. Birlikte televizyon izleyecegiz. Maça gidecegiz. Aksamlari sinemaya gidecegiz. Babamla birlik çok 206 207

KONU
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

14
(nereden) = NGA?
.

.~NEREDEN?
:
SÖYLESi (sejleshi): Bisede

:

Ina: Nasilsiniz Sayin Genç? (nasellsenez sajen genç) = Si jeni, zot; Du/li? Hakan: Çok iyiyim. (çok ijijim) = Une jam shume mire. Ina: Siz nasilsiniz? (siz naselfsenez) = Po ju si jeni? Hakan: Tesekkürler. Ben de iyiyim. (teshekkyrler, lien de ijijim) = FaleminderiL Edhe une jam mire. Ina: Nereden geliyorsunuz? (nereden gelijorsunuz) = Nga vini? Hakan: Türkiye'den, ya siz? (tyrkijeden, ja siz) = Nga Turqia. po ju? Ina: Ben Arnavutluk'tanim, yani Amavutum (ben amavutlfuktanem,jani :::Una jam nga Shqiperia. pra une jam shqiptare. arnavutum)

Hakan: Çok iyi, sevindim, biz Türkler, Arnavutlari çok severiz (çok iji, sevindim, biz arnavutlfare çok severiz) = Shume mire, gezohem. Ne turqit i duam shqiptaret shume. Ina: Saygilar. (sajgelfar) = Respekte Hakan: Saygi benden. (sajge benden) Respekte nga ana ime. 209

.--~

KONU 14 Ina: Hosça kahn (hoshç13 kal/en) :::Mirupafshim (thote ai qe largohet). Hakan: Güle güle (gyle gyle)::: Mirupafshim (ai qe rri ·mund te thohte ed he Hoshça kellen). ismet shkoj.

KONU 14 Bazen gidiyorum iste.(bazen gidijorum ishte) =Por, nganjehere edhe

Roza: iyi iyi, herzaman git! (iji iji, her zaman git) :::Mire eshte te shkosh

C-

~E~, .pAN • NG~

.:J1
::: Nga

NEREli? (nereli) :::NGA i::SHTE? NEREYE? (nereje) :::NGA, PER KU? NEREDEN (nereden)::: NGA, PREJ NGA? Nereden geliyorsunuz? (nereden Türkiye'den (tyrkijeden) :::Nga Turqia. gelijorsunuz)

Uiithrnone! ismet Biliyorsun, haftada üç gün konserde keman çaliyorum. Bunun disinda gitmek bana gerçekten zor geliyor. (bi/ijorsun, haftada yç gyn konserde keman çaiiejorum. Bunun deshanda gitmek bana gerçekten zor gelijor) =Ti e di se une tri dite i bie violines nekoncert, dhe me duket te shkoj atje edhe jashtE! kesaj shume. Me thene drejten eshte shume e veshtrire. Roza:!!!! ;smet: Ya, iste öyle!!! lja, ishte eyle) :::po, ashtu eshte. Roza: Peki, sana iyi günler, hosça kal! (peki sana iji gynler, hoshça kal/) ::: ;;,tehere, pafshim! ismet Sana da, sen de hoska kal! (sana da, sen de hoshça kall) :::Gjithashtu, rnirupafshim! KiMDE (kimde) INEREDE (nerede) =TE KUSH?, KU?

Hangi sehirdensiniz? (hangi shehirdensiniz) :::Nga cili qytet jeni? Ankara'danim.Ankaraliyim (ankaradanem, ankara/lejem)::: Une jam ngaAnkaraja. Nereye bakiyorsunuz? (nereje bakejorsunuz) Duvara (duvara) :::Nga muri. :::Nga po shikoni?

Dünyanin gözü Arnavutluk'a çevrildi (dynjanen gezyamavutlua e botEis u kthyen nga Shqiperia. Türkiye'den gelen bir gazetecidir gazetar nga Turqia. (tyrkijeden

çevrildi) :::Syte

Nereye gidiyorsun? (nereje gidijorsun)::: Ku po shkon? Arkadasima (arkadasMma) =Te shoku im. Neredeydin? (neredejdin)::: Ku ishe? Arkadasimda (arkadashemda) :::Te shoku im. Kimdeydin? (kimdejdin)::: Tek kush ke qene?

ili!

gelen bir gazetexhidir)

= Ai eshtE!

o (kiz) Tiranalidir

(o kez tiranallfider)

:::Ajo eshte nga Tirana. Sikildim (seMlidem) = Une jam

SÖYLESj (sejleshi): Bisede ~oza: iyi günler, nereden? (iji gynler, nereden) = Miredita, nga po vjen? ismet Iyi günler, konserden (iji gynler, konserden) = Miredita, nga koncerti. Roza: Konserden mi geliyorsun, yani? (konserden mi gelijorsun jani) = Pra, po

i merzitur.

Çok sikildim

(çok sekeiidem):::

Une jam shume i merzitur.

:i ~jen nga konceli!? ismet: Evet, neden sasirdin ki? (evet, neden shasherden ki) = Po. Pse po habite keshtu? "
Roza: Yoi sasirmadim. Sevindim, çünkü sen konsere gitmiyorsun UOi shashermadem, sevindim, çynky sen konsere gitmiyorsun) :::Jo, nuk u habita, gezova, se ti nuk shkon ne koncerte.

Çok sevinçliyim (çok sevinçlijim) Una jam shume gezuar.

i

:::

ÇOk sevinçliyim (çok sevinçlijim)::: Une jam shume gezuar. O Polonyali degil (o pol/onjal/e deil) :::Ajo s' eshte polake. Niçin üzgünsOn? (niçin yzgynsyn) ::: Pse je e merzitur?

i

210

211

1Ir---

KONU 14 KONU 14 O sinif ta dei;)i1(O senetta deil) ::::: s' eshte ne klase. Ai Günlerden bir gün (gyn/erden bir gyn) ::::: dite, nje di:e prej ditesh nje Günlerden bir gOn birlikte yemek yerken bana iyi oldui;)unu söyledin (gyn/erde bir gyn birlikte jemekjerken bana iji olfduunu sej/edin) ::::: (lite, ~L~r;JO han' Nje s6 tlashku, me the se ishe mire. iyi günler, ama ben Beni dei;)i1im(iji gyn/er, ama ben Beni dei/im) ::::: Mir~dita, por una s'jam Beni.

le jcsh ;.;u:,etoi.
Ana cümle: Fjalia kryesore: kolay degirdir (kol/aj deildir) = Nuk eshte kollaj. Yan cümle: Fjalia e nenrenditur: çaliskan olmak (çalfeshkan ol/mak)::::: Te jesh

pun8~: '. ;

';{3shqip keto dy fjali lidhen me njera tjetren si me fart. ne turqisht 8nrCi',,j:tur !idhet ne formen paskajore me fjaline kryesore. • • Çaliskan olmak, kolay deQildir (çal/eshkan ol/mak) ::::: jesh punetor Te <~";te Kolloj. Orada olmak zorundayim (orada ol/mak zorundajem) = Une duhet te
" .• '1

Niçin OzgOnsün (niçin yzgynsyn)

::::: Pse je e fT;~r;:j;;~lr? • Mutlu olmak istiyor (mutllu ol/mak istijor) = Ai cieshiron te jete hakkinda (hakkenda) = mbi üzerinde (yzerinde) = mbi" qendrim üzerine (yzerine) = :,ibi => drejtim

i lu;r~tur.

Senden çok memnunum (senden çok memnunum)::::: Un;~ jarn S;l'..Jme kenaqur me (nga) ti.

i

Ali yorgun degildir (atijorgun

dei/dir) ::::::\/iu nuk "':: Masanin üzerine koy! (masanen yzerine koj) = 'li;: mbi tryeza!

isiN VAR MI? (ishin var me) ::::: A ka pune?

Çanta siranin üzerindedir (çanta seranen yzerindedir) = çanta eshte mbi trjini? Teri, gömleginin üzerine çikti (teri, gemleinin yzerine çekte) ::::: dvli djersa mbi k<ii:~ j, :;,

i

Mesgul müsün?

(meshgu/

mysyn) :::::\ je i ..:" ~ ;' . Buzun üzerinde kayiyor (buzun yzerinde kajejor) = Kreshqet mbi akuH.

Ali kederli deQiI (ali kederli deil):::::Aliu s' eshte trishw,"r. O gazeteci degil (o gazetexhi deil) ::::: A.i-:i s'eshte gazatma. rX Mesgul müsün? (meshgül mysyn) ::::: je zene? Hayir, isim yok (hajerishimjok)::::: Jo, une s'jam izene. Peki yarin dolu musun? (pekijaren dol/u musun) = PO nes ci. Evat, çok mesgulOm (evet, çok meshgO/ym)::::: :;0 icW1si'U"

i

herseyin Ozerinde (hershejin yzerinde) =

.\il

bi ta gjithe.

i

Tarimin gelismesi hakkinda (taremen gelishmesi hakkenda) ::::: Mbi zhvillimin bUi: ',;.
e i:jrce?

e

.~

Egitim ve kOltür konusunda

(eitim ve kyltyr konusunda)

= \1bi ;:irsimin

dhe

• • •

Kim yasli degildir? (kimjashlfe deildir):::::\ !,Ci' .: yasli degildir (annemjashlfe dei/dir)::::: ,'::an';"12 :;':~,' Gömlek kirmizi deQiI (gem/ek kermeze deil)::::: <.:ci":' Elbise kahverengi degil (e/bise kahverengi deil) = .~ kafe.

Ortalamanin C';

yüzde on üzerinde (ortallamanen . ~n .

,

jyzde on yzarinde) ::::: Dhjete per

• Kim kederli deQil? (kim kederli deil) ::::: Kush nUK esn:2 ~~''Sntua(;> ':i Çaliskan olmak kolay deQildir (çal/eshkan olfmak kolfaj deildir) ::::: IIr: eShte kOlI. >:

Bu baz üzerinde (bu baz yzerinde)::::: .Vlbi kete baze. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) ::::: FJALOR

212

213

KONU 14 Kiralik eV (kire/Nik ev) ::: shtepia me qira, qe jepet me qira Satilik ev (saUillek ev) ::: shtepi per te shitur, qe shitet Kiralik daire (kirallek daire) ::: apartamenU qe jepet me qira Satilik daire (saUH/ek daire) ::: apartament qe shitet Satilik dükkan (satallak dyqqan) ::: dyqan qe shitet Kiralik büro (kirallak byro) ::: zyre qe jepet me qira Satilik arsa (satallak arsa) ::: toke qe shitet Davranmak (davranmak) ::: sjell, sillem iki gün önce (iki gyn enxhe) = para dy ditesh Birkaç gOn önce (birkaç gyn anxhe) = disa dite me pare Evinizi kiraliyor musunuz? (evinizi kire//{jjor musunuz) ::: A e jepni shtepine me' qira? AliSTiRMALAR (alleshtermallar) yaziniz! = USHTRIME

KONU 14

Türkçe karsiliklarini 1. Te shoku im = 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

(Si i thone ne gjuhön turke?)

Ku po sh kon? = Apartamenti qe shitet ::: Une puth ate = Nga po shikoni? ::: Respekte nga ana ime = Ne turqit i duam shqiptaret shume = Nga cili qyteti jeni? ::: Une te pershendes ::: Te kush ke qene? ::: karsiliklarini yazin! (Perktheni ne gjuhen shqipe!)

Ev ariyorum

(evarajorum)

= Una kerkoj shtepi

Arnavutça istanbul'a yeni geldim. Henüz evim yok. Bugün otelde kalmak istiyorum. Ancak, yann ev aramam lazim. Çünkü burada uzun süre oturmak istiyorum. Bu, istanbul'a besinci gelisim. istanbul'u çok seviyorum. Esasen ben, Türkiye'yi çok seviyorum. Türkiye, dost ve kardes ülke. Türkler bizim kardesimiz. Erkek arkadasim, iki gün önce Antalya'ya gitti. Dün telefonla beni aradi. O da, Türkiye'yi benim gibi çok seviyor. Erkek arkadasim, çok iyi de Türkçe konusuyor. Çünkü o, üniversiteyi istanbul'da bitirdi. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Ankaraliyim::: Neredeydin? ::: Nasilsiniz Sayin Çollaku? = Nereye gidiyorsun? = Seni çok seviyorum = Nereden geliyorsunuz? ::: Dünyanin gözü Türkiye'ye çevrildi = Tesekkür/er. Ben de iyiyi m ::: Ev nerede? =

10. Ev çagdas olarak dösenmistir:::

i
214 215

KONU

15
Welik adim-IIare)

ARKADASiM (arkadashem) = SHOKU iM
iyeliKAOIllARI

= PEREi\1RAT PRC~jCR2

Benim

=>

im, ime

Senin => ,'lt, jote Onun => ii e tij, e saj, i saj Bizim:::::' yne, jone

Sizin

=>

juaj

Onlarin =>

i tyre,

e tyre

SÖYLEd

(sejleshi): Bisede

Nermin: Biliyor musun, bugün kimi gördüm? (bilijor musun, bugyn kimi gerdym) =\,; di se ke kani pc:re sot?
Ci)?

Mert: Hayir, nereden bileyim? (hajer nereden bilejim) =10. :(u e d: '.me (f'ga ta .

Nermin: ilkokuldaki arkadasimi, hatirlayacaksin sen de, adi Burak (ilkokul/daki ~~kadasheme, haterl/ajaxhaksen sen de, ade burak) = Shokun tim ne shkol!en illi()~e, do te kujtohesh eche ti, emri'i tij eshte Burak.

217

iiLi

'

"""',1..1

iV

KONU 15 yolun kenarinda üollun kenarenda):::: buze rruges yolun kenarina üollun kenarena) ::::buze rruges deniz kenarinda (deniz kenarenda):::: buze detit deniz kenarina (deniz kenarena) ::::buze detit Ekonomik krizin esiginde (ekonomik krizin eshiinde):::: ne prag te nje krize ekonomike bitisik (bitishik) ::::buze sinirin bitisiginde (seneren bitishiinde):::: buze kufirit gölün bitisiginde (gelyn bitishiinde):::: buze liqenit
i

Mert: Evet, evet. Animsiyorum. Hem de çok iyi. O, benim de iyi arkadasimdi (evet, evet, anensejorum, hem de çok iji, o benim de yi arkadashemde) =Po. po, me kujtohet. bile shume mire. ai ishte edhe shoku im i ngusrte. Nerrnin: Peki, annesini taniyor musun? (peki, annesini tanejormusun) :::: o mire, P a e njeh nenen e tij? Mert: Yok, tanimiyorum, neden sordun ki? ljok, tanemejorum, neden sordun Jo. nuk e njoh. pse pyet va"e? .
ki)::::

Nerrnin: Hiç, vefat etmis, üzüldüm (hiç, vefat etmish, yzyldym) ='1\sgje(ajo) ka vdekur, me erdhi keq. Mert Deme ya, Allah rahmet ey/esin, ne diyeyim (deme ja, a/l -Ilah rahmet ejiesin, ne dijejim) :::: os thua, pasta rahmet, çfare te them M

r- ÜzOlmek

(yzylmek)
~

:::: erzitem m yaninda ljanenda):::: buze, ndajei tek yanina ljanena):::: buze, te(k) tarlanin yaninda (tarllanen janenda):::: buze ares Ali'ye git, onda her sey bulunur (alije git, onda her shej bu/lunur) ::::Shko te Aiiu. tek ai ka gjithçka. Müdürün yaninda Ahmet'ten baska kimse konusmadi (mydyryn janenda ahmetten bashka kimse konushmade):::: Te drejtori nuk foli asnjeri perveçAhmetit.

Üzülüyorum (yzylyjorum) :::: o merzitem. P ÜzOlÜyorsun (yzylyjorsun) ::::po merzitesh. ÜZOlüyor (yzylyjor) :::: O merzitet. P ÜzOlüyoruz (yzylyjoruz) :::: o merzitemi. P ÜzülOyorsunuz (yzylyjorsunuz) :::: o merziteni. P ÜzOIOyorlar (yzylyjorllar) :::: o merziten. P

ÇOK OZÜLDÜM (çok yzyldym) ::::U MERZITA SHUME

Üzüldüm (yzyldym)::::U merzita. ÜzOldün (yzyldyn) ::::Umerzite. ÜzOldü (yzyldy) :::: merzit. U Üzüldük (yzyldyk)::::U merzitem. Üzüldünüz (yzyldynyz) :::: merzitet. U Üzüldüler (yzyldyler) :::: merziten. U Kenarinda (kenarenda) ::::buze Kenarina (kenarena) ::::buze Esiginde (eshiinde) ::::buze Esiginde (eshiinde) ::::neprag ~çurumun esi!}inde (uçurumun eshiinde) ::::buze gremines Iç savasin esiginde (iç savasMn eshiinde) :::: uze luftes popu/lore b

i Üzülmernek

(yzylmemek)

::::Nuk merzitem

Üzülmüyorum (yzylmyjorum) ::::Nuk merzitem. Üzülmüyorsun (yzyfmyjorsun) :::: uk merzitesh. N Üzülmüyor (yzylmyjor) ::::Nuk merzitet. Üzülmüyoruz (yzylmyjoruz):::: Nuk merzitemi. Üzülmüyorsunuz (yzylmyjorsunuz) :::: uk merziteni. N Üzülmüyorlar (yzylmyjorl/ar) = Nuk merziten. ALi GELiR GELMEZ, GiDERiZ, OLUR MU? (ali gelir gelmez gideriz, ol/ur mu) ::::SHKOJ~i11EMENJEHERE KUR VJEN ALlU. NE RREGULL? sapa

218

219

-- .....

--~-------_.~--~--------------------------------------------------------KONU 15 (ben hater/lam(jjorum) = Une nuk kujtohem, (sen haterllamejorsun) = Ti Iluk kujlohesh, O hatirlamiyor (o hater/lam(jjor) =Ai(ajo) nuk kujtohet Biz hatirlamiyoruz (biz hatertlamejoruz) = Ne nuk kuj!ohemL Siz hatirlamiyorsunuz (siz haterllamejorsuzun) = ,lu nuk kUjtoheni, Onlar hatirlaliyor (onllar haterllamejor) =6,13(3tO) nuk kujtonen,
Ben hatirlamiyorum Sen hatirlamiyorsun

KONU 15 (a/ler a//maz):::: sapa El merr, S2PQ 8 niori -gel-ir gel-mez (gelirgelmez) = sapo vjen, sc:pa ercihi -otur -ur otur -maz (oturur oturmaz) = SelpO ulet. 53;::'0 LI ul -Os -ür OsOmaz (yshyr yshymez) = sapo :<3 parur ie !tütia -düs -er düs-mez (dysher dyshmez):::: scipc r,(~shost -kalkar kalk -maz (ka/lkar ka/lkmaz) = Sc1pC
-al -ir al-maz

i~~~~- ••• - •••.•
Ali gelir gelmez, sinemaya ~:ini.?::riZ S;400 ercn·,j ,A:iLi Ben, yatar yatmaz, O, oltayi atar atmaz, Arabayi satin gittik (ali gelir gelmez sinemaja gittik) = :'1 ,,:~ zc: ::, Animsiyorum

••• iiii - ••• _:~~~~~~~~

••••••• '

••••••

~===~_.
1 •• _

; _.-.----~-------------_._-- -------~--~_.-._., ---_ ..= animsamak (anemsamak)
--

-.,-'''''_~ .•..,.;i,.''''.....,.,.

.•.••.t __ ,

••• ".~

•••"''''_..".'••••..•••• __ ,.,.

.•.••..••• _._

kuj~chem :1 _.~.--~----

uyurum (ben jatar jatmaz ujurum) =

bir balik tuttu (o olltaje atar atmaz bir ba//ek tuttu) = :', :'J ,ije bizi gezdirecek ::,[':",t:::<'s:,:>J
iÖ 8;2)"

alir almaz,

(arabaje

saten a/ler a/lmai

bizi

gezdirexhek)=
Anne,

Co i':;

;1;:l

,(,cio::n,:;i', tarafendan akraban)

= :)1;" ,>J k'Jitohern = -;- :';') ;(uj!:.ih?Sh, Animsiyor (anemsejor) =:'i(rJjo j pG /;J;tohet Animsiyoruz (anemsejoruz) = :-Je po Kujteh,:::mi Animsiyorsunuz (anemsejorsunuz) = \Le :';0 = Ata(atc; C;) ':CI', ",;. Animsiyorlar (anemsejorllar)
(anemsejorum) Animsiyorsun (anemsejorsun) ;"·,~:~.:_:':"-~.-n,-~,,.,.,-:-:~~~:~~~~ .•. ~~-:"~~_~~ "-~__ •• -~t~":"~i!~~~~~_~~~., ~ animsamamak (anemsamamak)

baba tarafindan

akrabam

(anne,

baba

=

nRr:f;~~.:.:rej {;at~;)U.

= "'J;:111';;r;"I"m

hatirlamak

(haterllamak)

=

(7 " ,',-',

Animsamiyorum Animsamiyorsun Animsamiyor Animsamiyoruz Animsamiyorlar Yalin hal(Benim) (Senin) (Onun) (Bizim) (SiZin) Onlarin

(anemsamejorum) (anemsamejorsun)

= U:i.? niik ku'tohA'1L ="; :~'.'k = :.'2 !luk ",;!l')i)",;,,: = ' 'E' ni ik
=c;;J(,JlO'

(anemsamejor)

=.\i/ ,)-(,rrii

Hatirlamak Ben hatirliyorum

(hater/lamak) = Animsamak

(anemsamak)

(anemsamejoruz) (anemsamejorlfar)

Animsamiyorsunuz

(anemsamejorsunuz)

Sen hatirliyorsun

(ben hat(jrll(jjorum):::: :Jne 00 k:iitch€;~', (sen hatMlejorsun) :::: po kUj:,)he.Sh, O hatirliyor (o hatMlejor) =.6,i(8jO) j)(j :;ujtohet. Biz hatirliyoruz (biz hatMlejoruz) = ;'ie p-:: kujionerT'i, Siz hatirliyorsunuz (siz hater//(jjorsuzun) = ,::"t6I21lo) po

nUK Kui~:'~en,

ii

':,rcl en,~;or9
kalemim

Bulustugumuz

günO hatirliyor musun?

(bu/lushtuumuz gyny haterllejor musun)

Ayrildigimiz gOnO hatirliyor musun?
_' ,'\ l~, ç;

(ajreJ/deemez gyny hater/lejor musun) =A-te,i (senin geldiin gyny hater/lamejorum) =
,;:> ,c ••

(benim kalemim) = (senin kalemin) =z~:: kalemi (onun kalemi) =3:::"" i kalemimiz (bizim kalemimiz) = kaleminiz (sizin kaleminiz) = kalemi (an/laren kalemi) =
kalemin
...

i ,i

i hali
?C :.iii:''''

_

-.;. ':, .. ..., ; ,~._"

Senin geldigin günü hatirlamiyorum

(Benim) (Senin) (Onun) (Bizim) (Sizin) Onlarin

Beni hatirliyor musun? (beni haterli€jjor musun) = -"
j! .

hatirlamamak (haterllamamak) = ;iuk ~~~~'-~::;.;;.;;'~·~~~~......;;:~==:.-7~~~·---'~~:--···

\uj~C':"''':1 'ji
----=..:,;

(benim ka/emimi) = (senin kalemini) = ,'~ kalemin+i (onun kalemini) = : ::iP::~:'i f' LI, ~'ipS.~; co;?L (bizim kalemimizi) = 3C~;in iüre kalemimiz+i kaleminiz+i (sizin kaleminizi) = >lCSL L'2~ kalemi+ni (onl/aren kalemini) =
kalemim+i kalemin+i

220

221

KONU 15 e hali -tarma dhanore (Benim) kalemim+e (benim kalemime) = lapsit tim (Senin) kalemin+e (senin kalemine) =: lapsit tend (Onun) kalemin+e (onun kalemine) =: lapsit te tij, lapsit te saj (Bizim) kalemimiz+e (bizim kalemimize) =: lapsit tane (Sizin) kaleminiz+e (sizin kaleminize) = lapsit tuaj Onlarin kalemi+ne (onllaren kalemine) = lapsit te tyre in hali -forma gjinore (Benim) kalemim+in (benim kalemimin) = i lapsit tim (Senin) kalemin+in (senin kaleminin) =: i lapsi! !end (Onun) kalemin+in (onun kaleminin) =: i lapsi! !e tij, i lapsit te saj (Bizim) kalemimiz+in (bizim kalemimizin) =: i lapsit tane (Sizin) kaleminiz+in (sizin kaleminizin) = i lapsit tuaj Onlarin kalemi+in (onl/aren kaleminin) = i lapsit te tyre den hali -forma rrjedhare (Benim) kalemim +den (benim kalemimden) = lapsit tim (Senin) kalemin+ den (senin kaleminden) =i lapsit tend (Onun) kalemin+ den (onun kaleminden) = lapsit te tij, i lapsit te saj (Bizim) kalemimiz+ (den bizim kalemimizden) ::;lapsit tane (Sizin) kaleminiz+ (den sizin kaleminizden) =: lapslt tuaj Onlarin kalemi+ den (onl/aren kaleminden) = lapsit te tyre

KONU 15 Ne turqisht ka paremra pronora ta mavetesisham par keta perdoren bashke me prapashtesat pronesore ose prapashtesat perdoren pa peremra pronore, pas fjaleve qe mbarojne me bashketingellore: Njejes: Veta e pare : -im, -im, -um, -üm; Veta e dyte : -in, -in, -un, -ün; Veta e trete: -I, -i, -u, -ü Shumes: Veta e pare : -imiz, -imiz, -umuz, -ümüz; Veta e dyte : -iniz, -iniz, -unuz, -ünüz; Veta e trete: -leri, -lari Pas fjaleve qe mbarojne me zanore: Njejes: Veta e pare : -m; Veta e dyte : -n; Veta e trete: -Si, -si, -su, -sü

Benim arabam (benim arabam) ::; makina ime Senin araban (senin araban) ::; makina jote Onun arabasi (onun arabase) ::; makina e tij, makina e saj Bizim arabamiz (bizim arabamez) ::; makina jane Sizin arabaniz (sizin arabanez) ::; makina juaj Onlarin arabasi (onl/aren arabase) =: makina e tyre

Shumes: Veta e pare : -miz, -miz, -muz, -müz; Veta e dyte: -niz, -niz, -nuz, -nüz; Veta e trete: -leri, -Ian

A' dan sonra: Pas a'se: Vini re: Ne gjuhen turke duhet te perdoret patjeter pererTlri pronor para fjales dlie per te perforcuar shtohet edhe nje prapaslitese pronore pas fJales,
i[
L

. BENIM ATIM (benim alem) = KA LI IM

Peremrat

pronare

nuk lakohen,

lakohen vetem amrat pas peremrave

TÜRKçeOE

iYEliK

EKLERi (tyrkçede ijelik ekleri) = PRAPASHTESAT PRONORE N" TURQISHT

222

223

5
Sagol, idare eder (saoll, idare eder) ::: Rrofsh, jo keq. Nasilsin Ali? (nasal/san ali) ::::Si je Ali? Sagol, idare eder (sao/l, idare eder) = Rrofsh, jo keq. Nasilsin ladi? (nase/lsan ladi) ::::Si je ladi? Sagol, ne olsun? (sao/l, ne o/lsun»::: Rrofsh, çfare te kemi!

KONU 15

at -,m (benim kalem) ::: kali im avat -in (senin keravaten) ::::; ravata jate k -imlZ (bizimjalemez):::: jshti yne S -i (onun bashe):::: koka e lij as -i (onl/ar€in jashe) '" mosha e tyre onra: Pas i'se:

Ali Bey, nasilsiniz? (ali bej nasiHlsenez) ::: Zoti Ali, si jeni? Sagolun, iyiyim. (saollun ijijim) = Rrofshi, una jam mira

Nasilsiniz Ayse Hanim. (nasal/senez ajshe hanem) = Si jeni, zonja Ajshe? Ne olsun, idare ediyoruz. (ne ol/sun, idare edijoruz) = Çfare te kemi, e shtyme

i
i roNUN

Adin

ne? (aden ne) ::: Si e ka emri"?

i

L~

HALlsi

(onun halUise) ::: AlL/Mil

TIJ

!1

.---enim halirn (benim hal/em) ::::; :li,ni im q emin halin (senin halten) ::: qilimi yt onun halisi (onun hal/€ise) '" qilirni i lij izim halirnii (bizim ha/lemez) ::::qiiimi yne izin Malinii (sizin ha/lenez)::::; qilimi juaj nlai'Yn halilari (on/laren ha/lel/are/hal/ese) ::::qilimi -niz (sizin çal/enez) ::: shkurrja juaj al-imiz (bizim mal/emez) == m811iyne, sendi yne yal-, (kepein jallfi) '" L1shqimi i qenit nra: '-:'as

NE VAR NE YOK? (ne var ne jok) ::::ç' KEMi?

i lyre

Abdyi, ne var ne yok? (abdyi, ne var ne jok) ::: Ç'kemi Abdyi? iyilik valfa (hi) (ijilik va/lahi) ::: Mire valfahi. Sinan Bey, ne var ne yok? (sinan bej, ne var ne jok) ::: Ç'kemi zali Sinan? Ne olsun, hersey yolunda. (ne ol/sun, hershej jol/unda) '" Nuk ka asgje te re, gjithçka ne rregu/l. Hosça kalin! (hoshça kal/en) ::::; ire u pafshim! M içinde (içinde)::: ne, brenda. Perdorel me gjinore te emrave qendrim

I'se:
SENiN EliN DORA JOTE

(senin elin) ::: --~--~~~----~---.-,-~-----"~--~~---'--~~-~-------""--~-'_.~-'--~-'-~-'------..

enim elim (benim elim) '" 001'8 ilT," €Inin elin (senin elin) ::::dora jote nun eli (onun eli) ::::00,8 '2, tii izim elimii (bizim elimiz) ::::daru jane izin eliniz (sizin eliniz) ::: dam jusi nlarin elleri leli (onl/aren elleri/eli) 224 ::::dara e lyre

evin içinde (evin içinde) = ne shtepi, brenda shtepise duvarin içinde (duvaren içinde) = ne mur arabanin içinde (arabanen içinde) = ne makine kasanin içinde (kasa ne n içinde) = ne arke Odanin içinde (odanen içinde) ::: ne dhome caminin içinde (xhaminin içinde) = ne xhami OkUlun içinde (okulfun içinde)::: ne shkolle diSkotegin içinde (diskotein içinde)::::; ne disko, ne pub kafenin içinde (kafenin içinde):::: ne kafe konsoloslugun içinde (konsolfoslfuun içinde):::: ne konsullate kilisenin içinde (kilisenin içinde):::: ne kishe

225

KONU 15 KONU 15 çekmecenin içinde (çekmexhenin içinde) :::ne slrtar bilgisayarin içinde (bilgisajaren içinde)::: ne kompjuter Hosça kalin! (hoshça kallen):::: Mira u pafshim! Allaha ismarladik! (all-IIehe esmerfladek):::: Mira u pafshim! E ' den sonra: Pas e'se:

BiziM GECEMiZ (bizim gexhemiz) = NATA JONE

Bilgisayar parçalari(bilgisajar

parçaiiarlJ) ;:::Pjeskembime

kompjuterit ,

benim gecem (benim gexhem) :::nata ime senin gece n (senin gexhen) = nata jote onun gecesi (onun gexhesi) ::::nata e tij bizim gecemjz (bizim gexhemiz) :::: ata jone n sizin geceniz (sizin gexheniz) :::: a ta juaj n onlann geceleri /gecesi (onlleren gexheleri/gexhesi)

:::: ata e tyre n

içine (içine)::: ne, brenda ~ drejtim evin içine (evin içine)::: ne shtepl, brenda shtepise duvarin içine (duvar~n içine) :::ne mur arabanin içine (arabanen içine) ::::ne makine kasanin içine (kasanM içine)::: ne arke odanin içine (odanan içine)::: ne dhome caminin içine (xhaminin içine)::: ne xhami okulun içine (okullun içine)::: ne shkolle diskotegin içine (diskotein içine) :::ne disko, ne pub kafenin içine (kafenin içine):::: ne kafe konsoloslugun içine (konsolloslluun içine):::: ne konsullate kilisenin içine (kilisenin içine)::: ne kishe çeknwcenin içine (çekmexhenin içine) :;::ne sirtar bilgisayarin içine (bilgisaiaren içine)::: ne kompjuter Allaha ismarladik! (ell-IIaha esmarlladek) :::Mire u pafshim! Ev -im (evim) = shtepia ime Dev -leri (devleri) = perbindeshi O'dan sonra: Pas o'se: i tyre

ONLARiN YOLU (oni/aren jol/u) = RRUGA E TYRE

= rruga ima benim yolum (benimjol/um) senin yolun (senin jol/un) = rruga jote onun yolu (onun jol/u) :::: ruga e tij r bizim yolumuz (bizim jo/lumuz) :::: ruga jane r sizin yolunuz (sizin jo/lunuz) = rruga juaj onlarin yolu /yollari (on/larenjol/u):::: rruga e tyre

NE HABER (ne haber?) ::: Ç'KEMi?

KoI-un (kol/un) = krahu yt Sol-umuz (sol/umuz) = majti yne U'dan sonra: Pas u'se:

. Resmi, ne haber? (resmi, ne haber) :::Ç'kemi Resmi? Iyilik valla (hi). Fena degiL. (ijilik valiahi fena deU) :::: ira vallsj, jo keq. M Metin Bey, ne var ne yok? (metin bej, ne ver ne jok) :::Ç'kemi zeti Metin? )' Ne olsun, hersey yolunda. (ne olisun, hershejjollunda)::: Ç' te kemi, gjithçka1 ne rregull.

siziN KUZUNUZ (sizin kuzunuz) = QENGJI JUAJ

227
226

~

'
i

""
KONU 15

ben -im araba ·m (benim arabam) :::makina ime sen -in araba -n (senin araban)::: makina jote o -nun araba -s -i (onun arabase) :::makina e tij, e saj biz -im araba -miz (bizim arabamez) :::makina jone siz -in araba -niz (sizin arabanez)::: makina juaj onlar -in araba -s -I (on/aren arabase)::: makina e tyre

sonra: Pas ö'se:
Benim arabam çok güzeldir (benim arabam çok gyze/dir) :::Makina ime eshte shume ebukur

i S~NiN KÖVÜN (sen;~ kejyn)

==

FSHATI

vrl

Arabami kullanmak ister misin? (arabame ku/l-I/anmak deshiron te ngasesh makinen time?

ister misin) :::A

BENiM ARABAM -/ ase ARABAM -I ::: makinen time

sonra: pa ü'se

Benim arabam -I (benim arabame) :::makinen time Senin araban -I (senin arabane) :::makinen tende Onun arabasi -ni (onun arabasene)::: makinen e tij. makinen e saj Bizim arabamiz -I (bizim arabameze) :::makinen tane Sizin arabaniz -I (sizin arabaneze) :::makinen tuaj Onlarin arabasi -ni (onl/ar~n arabasene) :::makinen e tyre YA DA (OSE)

i BENiM OrOM (beni~~~~m)

==

HEKU~I

Arabam -i (benim arabame) :::makinen time Araban -I (senin arabane) :::makinen tende

enim oto ·m (benim ytym) ::: hekuri im enin Oto -n (senin ytyn) ::: hekur; yt nun Oto -sO (onun ytysy) ::: hekuri it~ i:im OtO-müz (bizim ytymyz) ::: hekuri yne zin OtO-nüz (sizin ytynyz) ::: hekuri juaj nlarin üto -sO/leri (on/lar~n ytysy) == hekuri

Arabasi -ni (onun arabasene) :::makinen e tij, makinen e saj Arabamiz -I (bizim arabameze) :::makinen tane Arabaniz -i (sizin arabaneze) :::makinen tuaj Arabasi -ni (onl/aren arabasene) :::makinen e tyre

i tyre

ç ÖRNEK:::

OrSA SHEMBUJ

Sizin paltonuz siyah mi? (sizin pa/ltonuz sijah me) :::A eshte pal/toja juaj e zeze? Evet, paltom siyah, paltumu ister misiniz? (evet pal/tom sijah, pal/tomu ister misiniz) :::Po, pallloja ime eshte e zeze, a e do pal/lan time? Kimin ayakkabilari yeni? (kimin ajakkabel/ar~ yem) :::Kepuzat e kujt jane te reja? Benim ayakkabilarim yeni, çOnkü ayakkabilarimi bugün aldim (benim ajakkabiHlaremjeni, çynkyajakkaMI/arfjme bugyn a/ldem) :::K~pucet e mia jane le reja, se i b/eva sol. giYinmis (gijinmish):::j veshur 229

228

KONU 15 beklenmeyen (beklenmejen):= papritur copetuar parçalanmis (parça/lanmesh)::: batmis (batmesh), batik (batek) ::: zhytur, belirli (be/irft) := caktuar

i

i

ti punon shume,

i

i

i fundosur

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee)

::: FJALOR

ndertuar insa edilmis (insha edi/m/sh)::: gerekli (gerekli) ::: duhu~ i nevojshem belirsiz (be/lrsiz) ::: pacaktuar

i i

i

HASTA OeGiLiM (hasta deil/m)::: Une s'jam semure,

i

Hasta olmak istemiyorum

(hasta ol/mak istemijorum):::

semurem.

Una s'dua

te

Memnun olmak (kalmak) istiyorlar (memnun ol/mak (kal/mak) istijor/lar) :::Ata duan te jane te kenaqur,

O, benim üzgün olmamami istiyordu (o benim yzgyn ollmamame istijordu):::
Ajo donte qe te mos jem

i trishtuar.

Bu devirde uyanik olmak kaçinilmazdir (bu devirde ujanek ollmak kaçenel/mazder) ::: Te jesh j zgjuar ne kete kohe eshte e domosdoshme,

ötesinde öbür tarafinda

(etesinde)

::: pertej

(ebyr tarafenda)

= pertej

nehrin öbür tarafinda (nehrin fjbyr tarafenda) ::: pertej lumit önlemlerin ötesinde (enlem/erin efesinde)::: pertej mase öngörülen çogunlugun ötesinde (fjngery/en shumi§s se parashikuar çounl/uun etesinde)::: pertej

ötesinde

(etes/nde)

::: matane

nehrin ötesinde (nehrin etes/nde)::: matane lumit yolun öbür tarafinda (jol/un ebyr tarafmda) = matane rruges Duydum ki .... (dujdum ki)::: Degjava se.", Duydum ki, sen de geliyorsun (dujdum ki sen de gelijorsun)::: ti do te vish .. GörOyorum ki ..... (gfjryjorum ki)::: E shoh qe ". ki çok çal/eshejorsun)::: E shoh qe Degjova se edhe

Yil Uell) = vit Bu kadar yildir (bu kadar jellder) = kaq vjet Bu kadar yildir neredeydin? (bu kadar jel/der neredejdin)::: Ku ke qene kaq vjet? Hiç (hiç) ::: fare, hiç Anlamak (anllamak)::: kuptoj, marr vesh Beklenmedik bir sekilde (beklenmedik bir sheki/de) ::: papritur Ansizin (ansezen) ::: papritur Kalmak (kallmak) ::: rri Ne kadar süre kalacaksiniz? (ne kadar syre kal/axhaksenez) ::: Sa do te rrini? Özlemek (ez/emek) = Me merr malli Çok özledim (çok ezledim)::: Me ka marre malli shume. Seni çok özledim (seni çok ezledim) ::: Me ka marre malli shume per ty. Devam etmek (devam etmek) = vazhdoj Sürmek (syrmek) = zgjat Bitmek (bitmek) ::: mbaroj Üsütmek (yshytmek) ::: ftohem TOkenrnek (tykenmek) = mbaroj, marr fund ~en bittim (ben bittim) = Kam marre fund, mora fund inanmak (inanmak) = besoj Sana inanmiyorum (sana inanmejorum)::: Nuk te besoj Zengin (zengin) = i pasur Kolayca (kollajxha) ::: shume lehte Fakir (fakir)::: i varfer Yoksul (joksu/f) = i varfer Vücut (vyxhut) ::: trup Bulunmak (bulunmak)::: gjendem Sürekli (syrekli) ::: vazhdirnisht Rahatsiz (rahatsez)::: hasta (hasta) = i semure Hastalanmak (hastallanmak) = semurem Burun (burun) = hunde Atasözü (ata sezy) = fjale e urte Birsey degil (birshej deil) ::: asgje, nuk ka perse, s'ka gje

HASTA DEGiLiM (hasta dei/im) ::: Una s'jam
i

semure.
Fakat kiz kardesim

[, Hasta degilim. Ben çok saglamim. Zaten hiç hastalanmiyorum. 231

Görüyorum ki, çok çalisiyorsun (geryjorum

230

_____

m

_

KONU 15

!'

çok hastalaniyor. Annem mi? Annem hiç hastalanmiyor. Babam, her gOn grip, Babamin burnu sOrekli akiyor. Arkadasim da her gOn grip. Kendisine hiç bakmiyor: Çok ince giyiniyor. Tabii hemen OsOIOyor. Sonra da kolayca hastalaniyor. Oysa ben çok saglamim. Saglam kafa, saglam vOcutta bulunur. Bu bir TOrk atasözOdOr:.

r
i i

ALISTIRMAlAR (a/ifjshterma/lar) =USHTRIME Türkçe karsiliklarini yaiinii! (Si thonö ne gjuhen turke?)
1. Nuk te besoj ty ::: 2. Hekuri im = 3. Nata ime = 4. 5. 6. 7. Ku ke qene kaq vjet :::: A e njeh nenen e tij? :::: Sa do te rrini? ::: Ku e di une? ::::

i

KONU

16

ONUN ARABASI VAR (onun arabase var) = AI KA MAKINE

8. Do te kujtohesh edhe ti ::: 9. Qengji i tij :::: 10. Dora jote ::::

Arnavutça karsiliklarin. yazin! (Pörktheni ne gjuhen shqipe!)
1. 2. Zengin = Yoksul = Beklenmedik bir sekilde = Sizin köyOnOz = Benim bOrom = Arabaniz = Komsumuz:; Mektubunuz :::: Devam etmek = Bitmek =

Onun) arabasi var =Ai ka makine. (Senin) araban var mi? =A ke makine? (Sizin) arabanii yok =Ju s'keni makine. (Onlarin) arabasi yok = Arabalari yok =.:..:=- _-< kane makii~~'. (Bizim) arabarniz var mi? =A kemi mak;r~ ? SÖYLESi (sejleshl):Bisede

3.
4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Sergen: Merhaba Tuncay! (merhaba tunx:,,;~i =Tungjatjel3 Tunxha;! Tuncay: Selam, ne haber! (selam, ne hatr.;,~ =pershendetje. ç'kerin Sergen: iyilik (ijilik) ::::Mire. Tuncay: Senin kardesin var mi? (senin ka~eshin var me) =A ke veila apo moter? 232
233

~----------------

KONU 16 Sergen: Yoi Neden sordun ki? (jo, neden sordun ki) = Jo, pse pyete valle? Tuncay: Hiç ya, dün seni biriyle gördüm, sana çok benziyordu da, ondan (hiç ja, dyn seni birijle gtjrdym, sana çok benzijordu da, ondan sordum) = Kat. dje te kam pash, ngjante shume me ty, prandaj. Sergen; Ha, haklisin, benim yakin arkadasim (ha, hakI/esen, o benim jaken arkadashem) ::: He. ke te drejte, ai eshte shoku im i ngushte. Tuncay.Anladim. Peki, burada ne kadardaha kalacaksin? (anl/adem, peki, burada. ne kadar daha kallaxhaksen) = E kuptava. Mire, po sa do te rrish ketu ende?; Sergen; Üç gün daha, sonra evime dönecegim (yç gyn daha, sonra evime denexheim) ::: Edhe tre dite, pastaj do te kthehem ne shtepi.

KONU 16

!

°

(benim) ev -im (benim evim) = shtepia ime (senin) ev -in (senin evin) :::shtepia jote (onun) ev -i (onun evi) ::::shtepia e tij, shtepia e saj (bizim) ev -i -miz (bizim evimiz) :::shtepia jane (siniz) ev -i -niz (sizin eviniz) = shtepia juaj onlarin ev -i (onliaren evi) ::::shtepia e tyre

BiziM

EVLERiMiz

(bizim

evlerimiz)

= SHTEPITE

TONA

Tuncay: Oldu, o zaman yarin görüsürüz, benim simdi ayriimam lazim (ol/du, o zaman jaren gtjryshyryz, benim shimdi ajrel/mam lazem) = Ne rregull, atehere·· shihemi neser, une duhet te largohem tani. Sergen: Tamam, yarin görüsmek Tamam, mirÖ II pafshim neserl üzere! (tamam, jaren geryshmek yzere) =

(benim) evler -im (benim ev/erim) = shtepite e mia (senin) evler -in (senin evlerin) = shtepite e tua (bizim) evler -imiz (bizim evlerimiz) = shtepite tona (onun) evler -i (onun evlert) evleriniz) = e tij, shtepite e saj (sizin) evler -iniz (sizin = shtepite shtepite tuaja (onlarin) (ERKEK) evler -i (onl/aren (vella ev/eri) = shtepite .TEKiL e tyre (NJEJES)

i
ii

Tuncay; Hosça kal! (hoshça ka/I) = Mire u pafshim!

KARDES

me i vogel)

i~~-nmek

(denmek)

= kthehem,

rrotullohem

Dönüyorum (diinyjorum)::: Po kthehem Dönüyorsun (denyjorsun) = Po kthehesh Dönüyor (dfinyjor)::: PO kthehet Dönüyoruz (diinyjoruz) = Po kthehemi Dönüyorsunuz (dfjnyjorsunuz) = Po ktheheni Dönüyorlar (diinyjor/lar)::: Po kthehen Olumsuz (ol/umsuz) = Mohore DönmOyorum (denmyjorum) = Nuk po kthehern Dönmüyarsun (denmyjorsun) = Nuk po kthehesh DönmOyar (d(Jnmyjor) = Nuk po kthehet Dönmüyoruz (d(Jnmyjoruz) = Nuk po kthehenii Dönmüyorsunuz (denmyjorsunuz):::: Nuk po k!heheni Dönmüyorlar (dfjnmyjor/lar) = Nuk po kthehen

(benim) kardes -im (benim kardeshim) = vEillai im (senin) kardes -in (senin kardeshin) = vellai yt (onun) kardes -j (onun kardeshi) = vellai i tij, vellai i saj (bizim) kardes -i -miz (bizim kardeshimiz) = vellai yne (sizin) kardes -i -niz (sizin kardeshiniz) = vellai juaj onlarin kardes -i (onlaren kardeshi) = vellai i tyre ONLARiN KARDESi

(onl/aren kardeshi) = VELLAri

TYRE

(ERKEK) KARDES

LER (veliezer me te vegjel, veliezerit) .ÇOGUL (SHUMES) (benim) kardes/er -im (benim kardesh/erim) = vellezerit e mi (senin) kardesler -in (senin kardeshlerin) :::vellezeri! e tu (onun) kardesler -i (onun kardeshlert) = vellezerit e tii, e saj (bizim) kardesler -i -miz (bizim kardeshlerimiz) :::vellezeri! tane (sizin) kardesler -i -niz (sizin kardeshleriniz) ::: vellezeri! tuaj (onlarin) kardesler -i (on/aren kardeshleri)::: vellezeri! e tyre

BENiM KARDES:::> (LER) iM YOK (benim kardesh (ler) imjok) = UNE S'KAM VELLEZER OSE MOTRA

234

235

----

------~-------~------------------------------------------KONU 16

KONU 16 • • • • • • (Benim) kardesim yok = Une s'kam veliezer apo motra. (Senin) kardesin var = Ti ke vella/moter. (Onun) kardesi var = Aji(ajo) ka vella/moter. (Bizim) kardesimiz yok = Ne s'kemi veliezer. (Sizin) kardesiniz var mi? = A keni vellezer/motra? Onlarin kardesi yok mu? = A nuk kane ata/ato vellezer/motra?

(Benim) annem bugün geldi (benim annem bugyn ge/di) = Mamaja ime ka ardhur sot. Erdhi sol. (Senin) annen geldi mi? (senin annen ge/di mi) = A ka ardhur mamaja jote? A erdhi mamaja jote? (Onun) babasi ise gitti (onun baba se ishe gitti) = Babai i tij shkoi ne pune. (Senin) anneannen nasil? (senin anneannen nase/I) = Si eshte gjyshja jote? Vini re: Bashketingelloret fundore te pazeshmeçi k, p, t shnderrohen zakonisht ne te zeshme: c, g ose g, b, d. Natyrisht qe ka perjashtime.

(ERKEK) ARKADAS (shok, shoku) -TEKiL (NJEJES)
(benim) aradas -im (benim arkadasMm) = shoku im (senin) arkadas -in (senin arkadasMn) = shoku yt (onun) arkadas·i (onun arkadasM) = shoku i tij. i saj = shoku yne (bizim) arkadas -I -miz (bizim arkadasMmez) (sizin) arkadas -I -niz (sizin arkadasMnez) = shoku juaj onlarin arkadas -I (on/are,! arkadasM) = shoku i tyre

ÖRNEKLER(eme~e0:SHEMBUJ
Kivanç (kevanç) => kivancim (kevanxMm) -krenaria ime Utanç (utanç) => utancim (utanxhem) -turpi im Sevinç (sevinç) => sevincim (sevinxhim) -gezimi im Taç (taç) => tacim (taxMm) -kurora ime Por: saç (saç) => saçim (saçem) -floket e mi Suç (suç) => suçum (suçum) -faji im Koç (koç) => koçum (koçum) -dashi im (shprehje perkedhelese per djem) Ayak (ajak) => ayagi m (ajaem) -kemba ime Dayak (dajak) => dayagim (dajaem) -dajaku im Deynek (dejnek) => deynegim (dejneim) -shkopi im (bastuni im) Zeybek (zejbek) => zeybegim (zejbeim) -trimi im (zona e Mesdheut). Por: kök (kek) => köküm (kekym) -rrenja ime Ok (ok) => okum (okum) -shigjeta ime Arnavutluk (arnavutlluk) => Arnavutluk 'um, por shqiptohet sikur zbutet (arnavut/uum) Vini re: Bashketingelloretç, k, p, t ne fund te te gjithe emrave te perveçem nuk zbuten por vetem lexohen si te tilla. Kitap (kitap) => kitabim (kitaMm) -libri im Hitap (hitap) => hitabim (hitaMm) -fjalimi im Dip (dip) => dibi (dibi) -fundi i tij (p. sh fundi kazanit) Dolap (dal/ap) => dolabi (dol/aM) -dollapi i tij Kap (kap) => kabim (kaMm) -e na ime, tasi im Sebep (sebep):::> sebebi (sebebi) -arsyeja e tij/e saj, motivi i tij/i saj .Por: sap (sap) => sapim (sapem) -bishti im Ip (ip) => ipim (ipim) -peri im Top (top) => topum (topum) -topi im Hap (hap) => hapi (hape) -tableta ime (ilaç)

(ERKEK) ARKADASLAR (shoke, shoket) .ÇOGUL (SHUMES)
(benim) aradaslar -im (benim arkadashl/arem) = shoket e mi (senin) arkadaslar -in (senin arkadashl/aren) ::.: hoket e tu s (onun) arkadaslar·i (onun arkadashllare) = shokEH e tij, e saj (bizim) arkadaslar -I -miz (bizim arkadashl/aremez) = shoket tane (sizin) arkadaslar -I -niz (sizin arkadashl/arenez) = shoket tuaj onlarin arkadaslar·i (onl/aren arkadash/lare) ::.: hoket e tyre s

• • • • • •

(Benim) arkadasim yok ki! (benim arkadashemjok ki) = Por une nuk kam shoke Ishoqe! (Senin) arkadasin var mi ki? (senin arkadashen var me ki) ::.:Po ti a ka shoke,shoqe! (Onun) arkadasi var (onun arkadasM var) ::.:Ai(ajo) ka shok,shoqe. (Bizim) maalesef arkadasimiz yok (bizim maalesef arkadasMm(jz jOk) ::.:Fatkeqesisht nuk kemi shoke. (Sizin) arkadasiniz yok (sizin arkadashen(jzjok xhanem) = Ju s'keni shok, shoqe. Onlarin arkadasi yok canim (onl/aren arkadasMjok)::.: Jo pra, ata nuk kane shoke , shoqe .

i

Annen geldi mi? (annen ge/di mi) = A ka ardhur mamaja jote? A erdhi nena jate?

236

237

KONU 16 Yurt (jurt):::::>yurdum (jurdum) -vendi im Kurt (kurt) :::::> kurdum (kurdum) -ujku im Ne disa fjale dyfishohen bashketingulloret ne fund te fjsleve Vini re: k'ja qe ndodhet plotesuese. FORMA POHORE: ne fund te foljes hiqet. Pestaj vendosen

KONU 16 prapashtesat

His (his) hissim (hissim) -ndjenja ime, ndjesia ime His (his) hissin (hissin) His His His His (his) (his) (his) (his) hissi (hissi) hissimiz (hissimiz) hissiniz (hissiniz) hisleri (his/en) (vini re) hakkim (hakkem) -e drejta ime hakkin (hakken) hakki (hakke) hakkimiz (hakkljmez) hakkiniz (hakkenez) haklari (hakllarfJ) Vini re: me njö "k"

Hak Hak Hak Hak Hak Hak

(hak) (hak) (hak) (hak) (hak) (hak)

Gezme -7gezme+yi (gezmeji) -7 Gezmeyi seviyorum (gezmeji sevijorum) = Me pelqen te shetis. Gezme -7gezme+ye (gezmeje) -7 Gezmeye gidiyorum (gezmeje gidijorum) = Une shkoj te ShEHis. Gezme -7gezme+de (gezmede) -7 Ali gezmede (a/i gezmede) ='Aliu eshte ne shetitje. Gezme -7 gezme+den (gezmeden) -7 Gezmeden geliyorlar (gezmeden ge/ijorl/ar) = Ata vijne nga shetitja. Gezme ~gezme+nin (gezmenin) ~Gezmenin keyfine diyecek yoktur (gezmenin kejfine dijexhekjoktur) = Nuk ke ç'i thua shetitjes. Gezme -7gezme+i1e-7gezme+y+le~Gezmeyle hayat geçmez (gezmejle hajat geçmez) = Nuk kalan jeta me shetitje. Oynamak -7 oynama Vini re: Kur maron (ojnama) me -a vendosen prapashtesat meposhtme.

KiMiN (kimin)

='

i KUJT, E KUJT, TE KUJT
==

Bu kimin kitabi (dir) (bu kimin kitaba (der)) Benim kitabim (benim kitabem) Libri im
==

i kujt eshte
==

ky IiMr?

Te kujt jane keta Iibra? Bunlar kimin kitabi (dir) (bunllar kimin kitaba (der)) Jane te miat. Benim kitaplarim (dir) (benim kitapllarem (der)) Bu defter kimindir (bu defter kimindir) =' E kujt eshte kjo fletore? Bu defter Blerta'nindir (bu defter b/ertanender) =' Kjo fletore eshte eBiertes.
==

isim tamlamasi:gjinore Kimin, neyin

Oynama ~ Oynama+y+i (ojnamaje) ~ Oynamayi özledim (ojnamaje ez/edim) = Me ka marre malli per te luajtur. Oynama ~oynama+y+a (ojnamaja) ~ Oynamaya doyamiyor (ojnamaja dojamejor) = Nuk ngopet duke luajtur. Oynama ~oynama+da (ojnamada) ~ Oynamada ne zarar var (ojnamada ne zarar var) Çfare te keqe ka ne te luajtur. Oynama-7 oynama+dan (ojnamadan) ~ Oynamadan dönüyor (ojnamadan denyjor) = Po kthehet nga loja. Oynama oynama+nin (ojnamanen) ~ Oynamanin çok yarari var (ojnamanen çokjarare var) = Te luajturit ben shume mire. Oynama -7 oynama i1e~oynama+y+la: me te luajtur
==

FORrM MOHORE:
ikinci sinifin kapisi (ikinxhi senefen kapese) -Dera e klases se dyte Ana okulunun mOdires;ne (ana okul/unun mydiresine) -Drejtoreshes kopshtit. Okumak: Okuma se Oynama x oynamama Gezme x gezmeme Gitme x gitmeme Oturma x oturmama

Gezmek -7gezme 238 239

--

-~ - '';!"

"'V/VV

10

KONU 16 NE SHUMES: ALlSTIRMALAR (a/leshterma/lar)::: USHTRIME

OynamaLAR x oynamamaLAR GezmeLER x gElzmameLER GitmeLER x gitmemeLER OturmaLAR x oturmamaLAR SÖZCÜK DAGARClGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR
Röportaj (reportazh)::: interviste Yazmak (jazmak):::: shkruaj Okumak (okumak)::::; lexoj Kitap (kitap):::: liber Gazete (gazete):::: gazete Dergi (dergi):::: reviste reviste Mecmua (mexhmua):::: skene Sahne (sahne) Görmek (germek)::: shoh Salon (sal/on)::: salle GOçlü (gyçiia) ::: tortö Peki (peki)::: mire, mira po, ne rregull Zayif (zajef) i dobet Acaba (axhaba)::% vallö Ögrenmek (erenmek):::: mesoj Birlikte (birlikte)::::; se bash ku Biraz sonra (biraz sonra)::% pas pak Bulmak (bul/mak) ::::gjej Bir dakika IOtfen! (bir dakika Iytfen)::: Nje minute ju lutemI Önce (enxhe)::: se pari, perpara Uzaktan (uzaktan) ::::nga larg Demek (demek):::: them Derim (derim)::% une the m Artik (artek) ::::me Mutlu (mutllu):::: ile lumtur Uzaga gitme! (uzaa gitme)::: Mos shko largl
==

Türkçe karsiliklarini yazinizi (Si thone ne gjuMn turke?)
1. Mos shko largl 2. Babai tij shkoi ne pune 3. Une nuk kam shok =
==

i

i

:=

4. 5. 6.

Mamaja ime ka ardhur sot = Shkruaj forte :=

i

==

7. Fatkeqesisht nuk kemi shoke = 8. A ke veliezer? :::: 9. Shtepia juaj := 10. Ata nuk kane makine =

Arnavutça karsiliklarini yazin! (Perktheni ne gjuhen shqipe!)
1. Onlarin kardesi yok mu? = 2. Neden sordun ki? = 3. Anladim
==

i

==

4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Sonra evime dönecegim = Sana inanmiyorum = Rica ederim = istirham ederim = Dergi::: Televizyon Arkadas :::
==

EN iYiSi ONASORAYiM

(en ijisi ona sorajem) = ME MIRE TE PYES ATE ...

'..l'~
~1.

Bu, benim kardesim. Peki, bu kim? Hiç görmedim. Kim ki acaba? Galiba: komsunun çocugu. En iyisi, kim oldugunu ona (kendisine) sorayim. Adini da ögrenmem lazim. Belki, birlikte oynariz sonra. Belki, o da bana sorar, ben kimim. Ben de, ben senin yeni arkadaslOim, derim. Ne güzel! Yeni bir arkadas buldu~ yasasin! Artik ben de arkadasimla top oynayacagim. Çok mutluyum! '

240

241

KONU

17

HAVA NASIL? (hava nasell) = SI ESHTE KOHA?

Hava bugün yagmurlu (hava bugyn jaamur/lu)

= Koha sot eshte me shi.

SÖYLESi (sejleshi): Bisede Erkan: Alo! Ben Erkan, Nurcan! Nasilsin? (a/o, ben erkan, nurxhan, nase/lsen) = Ala, une jam Erkani. Nurxhan, si je? Nurcan: 000. Erkan. ne var ne yok ya? Neredesin? (ooo, erkan, ne varnejokja, neredesin) = 0000 Erkan, ç'kemi more, ku je ti? ~rkan: Ben, istanbul'dayim. Hersey yolunda. Sen neredesin? (ben, ben IstanbU/ldajem, hershejjol/unda, sen neredesin) =Une jam ne Stamboll. gjithçka ne rregull, ku je ti?

243

KONU 17

(
Nurcan: Ben Antalya'dayim, burada hava nefis (ben antaljadajem, nefis):::: Une Jam ne Antalja, koha eshte e mrekullueshme. Erkan: Yapma ya, burada çok berbat ljapmaja, ketu :~Ot16eshte shume e keqe. burada ha~t Hava iyi mi yoksabulutlu n:ire 3PO me re?

KONU 17 Hava çok güzel (hava çok gyzel) = Koha eshte shume ebukur. mu? (hava iji mi, joksa bu/lut/lu mu) ::::A eshte kohe e

burada çok berbat):::: f\1os mor,' va.
Y

Nurcan: Hadi atla gel, kalacak yerimiz var (hadi, atl/a gel, kallaxhakjerimiz :::: jç edhe tii kemi vend per te ndenjur. E

Hava sicak mi yoksa soguk mu? (hava sexhak me joksa souk mu) ::::A i:ishte ngrohte apo ftohte? Rüzgar esiyar mu? (ryzgar esijor mu) = A fryn ere? Hava dün nasildi? (hava dyn nase/lde) = Si ishte moti dje? Rüzgar var miydi? (ryzgar var mejde) = A kishte ere? Dün çok soguktu (dyn çok souktu) = oje bente shume ftohte. oje ishte shume
ftr):1ce.

"

:i.;'

.

Erkan: Çok iyi olurdu da, gelemem. Yarin Tiran'a uçacagim (çok iji ollurdu da; ge/emem, jaren tirana uçaxhaem) ::::Sa mire do te ishte, shume mire, por nLi rrurid t,:J yi), se neser do te fluturoj per ne Tirane. ii Nurcan: Iyi o zaman, dönünce gelirsin, tamam mi? (iji o zaman, denynxhe gelirsin; tamam me) :::: tehere, eja, kur te kthehesh, mire! A ,i Erkan: Anlastik, en kisa sürede görüsmek üzere (anllashtek, en kesa syrede geryshmek yzere) ::::Ne rregull, mirupafshim se spejti. ., Nurçan: Peki, seni mutlaka bekliyoruz (peki, seni mutl/aka beklijoruz) :::: ire, M oresi~l1 Yani Gani) ::::Pra Sen, Pazar günleri de çalisiyorsun, yani Ali'nin dogum gününe katilman mümkün degil, öyle degil mi? (sen Pazargyn/eri de çalleshejorsun,jani alinin doum gynyne katellman mymkyn deN, ej/e deli mi?):::: Ti punon ed he diteve te dieia, pra eshte pamundur qe te marresh pjese ne ditelindjen e Aliut, apo jo? Üretim tamamlanmadi, yani bu hafta da piyasaya mal çikmayacak (yretim" tamaml/anmade,jani bu hafta da pijasaja mali çekmajaxhak):::: Prodhimi nuk ka mbdrue~, pra edhe kele jave malli nuk mund te dale ne shitje. Herkes davetli, yani siz de gelebilirsiniz (herkes davet/ijani siz de ge/ebilirsiniz) ='. Te gjilhe jane le ftuar, pra mund te vini ed he ju.

Sert rüzgar (sert ryzgar) ::::Ere e forte Hafif rüzgar (hafif ryzgar) = Ere e lehte Soguk rüzgar (souk ryzgar) = Ere e ftohte Ilik rüzgar (e/lek ryzgar) = Ere evaket Sert bir rüzgar esiyordu (sert bir ryzgar esijordu) ::::Frynte nje ere e ferti:; Ögleden sonra bardaktan basanircasina yagmur yagmaya basladi (e/eden sonra bardaktan boshanerxhasena yaamuryaamaja bash/lade) = F2sdite ;i::.;i iç '~,;i:iinie sni me gjyma (i rrembyer). Türkçede ünlü düsmesi (tyrkçede (Apokope) yn/y dyshmes/) ne turqisht

= Renia e z"ncr8S

alin (alien) => alnim (a/lnem) :::: alle -balli im b q sehir (shehir) => sehrim (shehrim) :::: ytet -qyteti im resim (resim) => resmim (resmim) = pikture -piktura ime karin (karen) => karnim (kamem) = bark -barku im isim (isim) => ismim (ismim) = emer -emri im cisim (cisim) => cismim (eismim) = materie -materia ime h burun (burun) => burnum (bumum) :::: unde -hunda ime izin (izin) => iznim (iznim) = leje -Ieja ime omuz (omuz) => omzum (omzum) ::::shpatuil-shpatulla ime !<arnin mi agriyor? (kamen me aarejor) ::::Ate dhemb barku? Isminiz ne? (isminiz ne) = Si e keni emrin? Tatile ne zaman gidiyorsunuz? izniniz ne zaman basliyor (tatile ne zaman gidijorsunuz izniniz ne zaman bash/lejor) =Kur do te shkoni me pusr.ime? f\ur ju Juve? ':·;0,~' Burnu akiyor (burnu akejor) = i rrjedh hunda . Sizin resminizi gördüm (sizin resminizi gerdüm) :::: ne pas he fotografine iiia] . U Alnim açik yüzüm pak (a/lnem açek jyzym pak) ::::Une s'kam as:ije faj. Jam i~;.:~~,::;sar(jne ..

Hava nasil? (hava nasfjlf) ::::Si eshte koha?

244

245

KONU 17 sehrimizde güzel evler var (shehrimizde shtepi tlil bukura. gyzel evler var) = Ne qytetin tone ka

KONU 17
AII'yi taniyor mu? (aliji tanejor mu) = A e njeh Aliun? Cumhur 'u taniyor musunuz? (xhumhuru tanejor musunuz) = A e njihni Xhumhurin? Adnan'i taniyor musun? (adnane tanejor musun) = A e njeh Adnanin? Ayse'yi taniyor musunuz? (ajsheji tanejor musunuz) = A e njihni Ayse'n? Ali Bey'i taniyor musunuz? (ali beji tanejor musunuz) = A e njihni zatin Ali? GOI'Otaniyor mu? (gylytanejor mu):::::A e njeh ai(ajo) Gylin?

Adiniz ne? (adenez ne) = Si e keni emrin?

Benim adim Bilal, sizin adiniz ne? (benim adem bilal, sizin adenez ne) = Une ' quhem Bilal, po ju si quheni? ::::E kam emrin Bilal, ju si e keni emrin?

Tanimak (tanemak) = njoh => tanismak (taneshmak) = njihem Soyadiniz ne? (sojadenez ne)
==

Si e keni mbiemrin?
Tanismak istiyorum (tanesmak istijorum) = Une dua te njihem. Tanismak istiyor musun? (taneshmak istijor musun) = A deshiron te njihesh?

iI,

Soyadim Xhaferi (sojadem xhafen) ::::: biemrin e kam Xhaferi. M Adresiniz nasil? (adresiniz nasall) ::::: i e keni adresen? S Adresiniz nedir? (adresiniz nedir) ::::Si e keni adresen? Nerede oturuyorsunuz? (nerede oturujorsunuz) = Ku banoni? Telefon numaraniz nasil? (telefon numaranez nasell) ::::Si e keni numrin e telefonit? D~um yeriniz neresi? (doumjeriniz neres/) = Ku eshte vendlindja juaj? Nerede dogdunuz? (nerede doodunuz) ::::: u keni lindur? K Ne zaman dogdunuz? (ne zaman doodunuz) = Kur kani lindur?

i
i
i i
,
f

i NE KADAR? i KAÇ LEK?

(ne kadar) = SA?

i

(kaç lek)

= SA LEKE?

i

i i i
1

FiATi NE? (fiate ne) = SA KUSHTON? SA ESHTE ÇMIMI? SA E KA ÇMIMIN?

[ t~nimak

(tanemak)

::::: joh n

Ben taniyorum (ben tanejorum)::::: Une njoh. Sen taniyorsun (sen tanejorsun) ::::Ti njeh. O taniyor (o tanejor) ::::Ai(ajo) njeh. Biz taniyoruz (biz tanejoruz):::: Ne njohim. Siz taniyorsunuz (siz tanejorsunuz) ::::Ju njihni. Onlar taniyor (onllar tanejor) =: Ata(ato) njohin. Seni taniyorum (seni tanejorum):::: Une te njoh. Onu taniyorum (onu tanejorum):::: Une e njoh ate. Sizi taniyorum (sizi tanejorum):::: Une ju njoh. Onlari taniyorum (onlara tanejorum) = Une i njoh ata/ata. Arben'i taniyor musun? (arbeni tanejor musun) = A e njeh Arbenin? Majlinda'yi taniyorlar mi? (majlindaje tanejorllar me) = A e njohin Majlinden?

SiZE BORCUM NE KADAR? (size borxhum ne) = SA JU DETYROHEM?

iNSAN VÜCUDU (insan vyxhudu) = TRUPII NJERIUT
Kafa (kafa) = koke/koka Boyun (bojun) :::: afe/qafa q Gögüs (geys) = gjoksi Koi (kolI) = krah/krahu Karin (karen) = bark/barku KaraCiger (karaxhier) = melçi/melçia Kaburga (kaburga) = brinje/brinja Parmak (parmak) :::: isht/gishti g

\

246

247

KONU 17 Mide (mide) =stomaklstomaku Ba~irsak (baersak) = zorre/zorra Dirsek (dirsek) = berryl/berryli Topuk (topu!!) = thember/thembra Ei (el) =dorefdora Ayak (a)ak) ::::kembe/kemba Kas (kas) :::: uskullmuskuli m Omuz (omuz) ::::supi Alin (al/lin) ::::balle/balli Saç (saç)::::floklfloku Saçlar (saçi/ar) = f1oke/floket Burun (burun) =hunde/hunda A91z (aE!z)::::goje/goja Dil (di/) ::::gjuhe/gjuha Kulak (kul/ak) :::: esh/veshi v Yüz (jyz) = fytyre/fytyra Kas (kash) :::: etull/vetulla v Kirpik (kirpik) = qerpiku Kalp (kalp) ::::zemer/zemra Göz (gez) :::: y/syri s Dudaklar (duda.kflar) =buze/buzet Dis (dish) ::::dhemb/dhembi Azidis (azedish) ::::dhemballe/dhemballa Bacak (baxhak) :::: ofsM/kofsha k Diz (diz) ::::gju/gjuri Sinir (sinir) ::::nerv/nervi Kan (kan) = gja klgja ku Böbrek (böbrek) :::: eshke/veshka v Akciger (akxhier) :::: ushkeri/mushkeria m Siz gel-ince (siz gelinxhe):::: Kur te vini ju, Onlar gel-ince (onflargelinxhe):::: Kur te vijne ata,

KONU 17

Ben gelince, birlikte çay içeriz. tamam mi? (ben gelinxhe birlikte çaj içeriz, tamam mE!)::::Kur te vij une, pime çaj se bashku, mire? Ben gid -ince (ben gidinxhe):::: Kur te shkoj une, Sen gid -ince (sen gidinxhe):::: Kur te shkosh ti, gid -ince (o gidinxhe):::: Kur te shkoje ai(ajo), Biz gid -ince (biz gidinxhe):::: Kur te shkojme ne, Siz gid -ince (siz gidinxhe) = Kur te shkoni ju, Onlar gid -ince (onfla"rgidinxhe):::: Kur te shkojne ata/ata,

o

Sen gidince ben çok üzülüyorum merzitem shume kur iken ti.

(sen gidinxhe ben çok yzyl/yjorum):::: Une

Ben sev -ince (ben sevinxhe):::: Kur une dashuroj. Sen sev -ince (sen sevinxhe):::: Kur ti dashuron, O sev -ince (o sevinxhe):::: Kur ai(ajo) dashuron, Biz sev -ince (biz sevinxhe) :::: ur ne dashurojme, K Siz sev -ince (siz sevinxhe) :::: ur ju dashuroni, K Onlar sev -ince (onl/ar sevinxhe):::: Kur ata/ato dashurojne, Ben otur -unca (ben oturunxha) :::: ur une ulem, K Sen otur -unca (sen oturunxha) :::: ur ti ulesh, K O otur -unca (o oturunxha):::: Kur ai(ajo) ulet, Biz otur -unca (biz oturunxha):::: Kur ne ulemi, Siz otur -unca (siz oturunxha) = Kur ju u/eni, Onlar otur -unca (onl/aroturunxha) =Ata/ato u/en,

SEN GEliNCE (sen gelinxhe) =KUR TE VISH Tl
-inca (enxha), -ince (inxhe), -uncu (unxhu). -Once (ynxhe) = kur te .... Vini re: Ne pergjithesi kjo shtese tregon nje ve prim ne kohen e tashme. Folja nuk merr mbaresa slpas vetave. Zgjedhimi ne te gjitha vetat eshte njelloj. Per te mos patur keqkuptime shoqerohen me peremrat vetore perkates. Ben gel -ince (ben gelinxhe) ::::Kurte vij une, Sen gel-ince (sen gelinxhe) ::;:Kur te vis h ti, O gel-ince (o gelinxhe) ::::Kur te vije ai, Biz gel-ince (biz gelinxhe) ::::Kur te vijme ne,

Biz oturuyoruz

(biz oturujoruz)

=Ne qendrojma.

Ben dur -unca (ben durunxha) ::::Kur una ndalem,

248

249

KONU 17 Sen dur "unca (sen durunxha):::: Kur ti ndalesh, O dur -unca (o durunxha) ::::Kur ai(ajo) ndalet. Biz dur -unca (bii durunxha) ::::Kur ne ndalemi, Siz dur -unca (sii durunxha) ::::Kur ju ndaleni, Onlar dur -unca (onl/ar durunxha) ::: Kur atalato ndalen, Ben yat -inca (ben jatenxha) ::: Kur una shtrihem, Sen yat -inca (sen jatenxha) ::: Kur li shrihesh, O yat -inca (o jaWnxha)::: Kur ai(ajo) shtrihet, Biz yat -inca (bizjatenxha)::: Kur ne shtrihemi, Siz yat -inca (sizjatenxha)::: Kur ju shtriheni, Onlar yat -inca (onl/ar jatenxha) ::: Kur ata/ato shtrihen, Ben sat -inca (ben satenxha) ::: Kur une shes, Sen sat -Inca (sen satenxha) "" Kur ti shet, O sat -inca (o satenxha) := Kur ai(ajo) shet, Biz sat -inca (biz satenxha)::: Kur ne shesim, Siz sat -inca (siz satenxha) := Kur ju shisni, Onlar sat -inca (onl/ar satenxha) ::: Kur ju shesin, Ben gül -Once (ben gylynxhe) ::: Kur une qesh, Sen gül-Once (sen gylynxhe):::;: Kur ti qesh. O gOI-Once (o gylynxhe) ::: Kur ai qesh. Biz gOI-Once (biz gylynxhe) ::: Kur ne qeshim, Siz gOI-Once (siz gy/ynxhe):::: Kur ju qeshni, Onlar gOI-Once (onllargy/ynxhe)::: Kur ata/ato qeshin, Ben düsOn -Onca (ben dyshynynxhe) == Kur una mendoj, Sen düsOn -Onca (sen dyshynynxhe)::::: Kur ti mendon, O dOsün -ünce (o dyshynynxhe)::: Kur ai(ajo) mendon, Biz düsOn -Once (biz dyshynynxhe) :::;: ur ne mendojma. K Siz dOsün -Once (siz dyshynynxhe) == Kur ju mendoni, Onlar dOsOn -Once (onl/ar dyshynynxhe):= Kur ata/ato mendojne, Ben dOs -ünce (ben dyshynxhe)::: Kur une rrazohem, Sen dOs -Once (sen dyshynxhe)::: Kur ti rrezohesh, O düs -Once (o dyshynxhe)::: Kur ai(ajo) rrezohet, Biz dOs -Once (biz dyshynxhe) := Kur ne rrazohemi, Siz dOs -Once (siz dyshynxhe) ::::: ju rrezoheni, Kur Onlar dOs -ünce (onllar dyshynxhe):::: Kur ata/ato rrezohen, -dan, -dan beri, -den, -den beri::::: nga, prej GOlrnek ~ GOl -dügü -m zaman::: gOl -dOgO -m -de 250

KONU 17 yillardan beri görmedim (jell -Ilardan beri)::: prej vites h Birkaç aydan beri çalisiyoruz (birkaç ajdan beri çalleshejoruz):::: Po punojme prej disa muajsh. birkaç dakikadan beri (birkaç dakikadan beri)::: prej disa minutash birkaç saniyeden beri (birkaç sanijeden beri) ::::prej disa sekondash birkaç haftadan beri (birkaç haftadan beri)::: prej disa javesh SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee)

= FJALOR

Sevinmek (sevinmek)::: gezohem ÇOnkO (çynky) ::: sepse Misil misil uyumak (mesheli mesheli ujumak) ::::fle si shqerre ROya görmek (ryja germek) ::: shoh enderr Yanimda üanemda) ::: prane meje Hissetmek (hissetmek) ::: ndjej Sen gelince (sen gelinxhe):::: Kur vjen ti. ..

Sen gelince, çok seviniyorum. ÇOnkO seni çok seviyorum. Seninle birlikte olmak, benim için dünyanin en güzel seyi. Sen yanima oturunca, o kadar mutlu oluyorum ki, anlatamam. Sen bana masal anlatinca, çok hosuma gidiyor, canim annecigim. Ben uykuya dalinca, senin hala yanimda oldugunu hissediyorum ve misil misil uyuyorum. Tatli tatli rüyalar görüyorum. O GELOiGi ZAMAN (o ge/dii zaman) ::: KUR VJEN AI(AJO)

-digi zaman, -digi zaman, -dugu zaman, -dügü zaman, -tigi zaman, -tigi zaman :::digi -m -da:::: kur . Vini re: Zakonisht tregon nje veprim te perfunduar, folja ne vazhdim mu nd te jete ne kohen e tashme ose te ardhme. Prapashtesat per veten e trete shumes, kur folja nuk shoqerohet me peremrin perkates vetor, jane: -eliklari zaman, -dikleri zaman, -duklari zaman, -dükleri zaman, -tiklari zaman, -tikleri zaman. Eshte e barabart€! me fjalite e nenemrave ne gjuhen shqipe qe lidhen me ndajfoljen "kur". Almak~ AI -digi -m zaman:::: al -digi -m -da Gelmek ~ Gel -digi -m zaman::: gel -digi -m -de Oturmak ~ otur -dugu -m zaman::: otur -dugu -m -da

251

KONU

17 .
(Ben) Otur -dugu -m zaman = oturdugumda (Sen) Otur -dugu -n zaman = oturdugunda (O) Otur -dugu -zaman = oturdugunda (Biz) Otur -dugu -muz zaman = oturdugumuzda (Siz) Otur -dugu -nuz zaman =: oturdugunuzda (Onlar) otur -dugu -zaman = Otur -duklari zaman = oturduklarinda

KONU 17

Atmak -7 At -tigi -m zaman = at -tigi -m -da Gitmek -7 Git -tigi -m zaman = git -tlgi -m -de

Vini re:
Birine yag çekmek (birine jaa çekmek) = Birine firça atmak (birine ferça atmak) = Ok (ok) =Shigjete ok atmak (ok atmak) =gjuaj me shigete Rrenja + digi +prapashtesat vetore + zaman

i bej furça
i tregoj

(Iajka dikujt)

qejfin dikujt

Acele etme! Oturdugumuz zaman, dinlenirsin (axhele etme, oturduumuz zaman dinlenirsin) = Mos u ngut! Pushon kur te ulemi. • Oturduklari zaman, kalkmak bilmiyorlar (oturduk/lare zaman kallkmak bilmijorllar) = Kur u/en, nuk dine te ngrihen. (Ben) Gül-dügü -m zaman = güldügümde (Sen) Gül -dügü -n zaman = güldügünde (O) Gül-dügü -zaman = güldügünde (Biz) Gül -dügü -müz zaman = güldügümüzde (Siz) Gül -dügü -nüz zaman = güldügünüzde (Onlar) gül -dügü -zaman = Gül -dükleri zaman = gOldüklerinde (Ben) At -tigi -m zaman = attigimda (Sen) At -tigi -n zaman = attiginda (O) At -tigi-zaman = attiginda (Biz) At -tigi -miz zaman = attigimizda (Siz) At -tigi -niz zaman = attiginizda = At -tiklari zaman = attiklarinda Onlar at -tigi -zaman (Ben) Git -tigi -m zaman = gittigimde (Sen) Git -tigi -n zaman =: gittiginde (O) Git -tlgi -zaman = gittiginde (Biz) Git -tigi -miz zaman = gittigimizde (Siz) Git -tigi -niz zaman = gittiginizde Onlar git -tigi -zaman = Git -tikleri zaman = gittiklerinde Geldigim zaman, gideriz (geIdÜm zaman gideriz) = Shkojme, kur te vij une. Mektubu aldigim zaman, okurum (mektubu al/deem zaman okurum) = E lexoj i0tren, kur ta marr.
1;

(Ben) AI-digi -m zaman = aldigimda (Sen)AI-digl-n zaman = aldiginda (O) AI-digi -zaman = aldiginda (Biz) AI -digi -miz zaman = aldigimizda (Siz) AI -digi -niz zaman =: aldiginizda Onlar al -digi -zaman = AI -diklari zaman = aldiklarinda Mektubu aldigim zaman, çok sevindim (mektubu a/ldeem zaman çok sevindim) = U gezova shume kur mora letren. Benden iyi bir haber aldigi zaman sevinecek (benden iji bir haber a/ldee zaman sevinexhek) =Do te gezohet kur te marre lajme te mira nga une. izin aldiklari zaman gelecekler (izin a/ldek/lare zaman gelexhekler) =Do te vijne kur te marrin leje. (Ben) Gel-digi -m zaman =: geldigimde (Sen) Gel -digi -n zaman = geldiginde (O) Gel-digi -zaman = gildiginde geldigimizde (Biz) Gel -digi -miz zaman (Siz) Gel -digi -niz zaman:::: geldiginizde (Onlar) gel -digl -zaman = Gel -dikleri zaman = geldiklerinde
==

Geldigin zaman birlikte gidecegiz (geldÜn zaman birlikte gidexheiz) ='Jo te shkojme se bashku kur te vish. Geldigim zaman uzun uzun konusuruz (geldUm zaman uzun uzun konushuruz) =Flasim gjere e gjate kur te vis h ti. Geldigi zaman hayret ettim (geldU zaman hajret ettim) =U habita, kur erdhi ai. 252

253

KONU 17 GOIdügü zaman, çok güzel görünüyor (gyldyy zaman çok gyzel gerynyjor) Kur qesh, ajo dukel shume ebukur. Bildigim kadariyla (biIdÜm kadarejlla) :::Me sa di une. Gördügüm kadariyla (gerdyym kadarejlla) :::Me sa shoh une. Kasimak (kashemak) = kruaj Kasinmak (kashenmak) = kruhem Vin; re: Kje fjale perderet ne te dyja gjuhet ne menyre fjgurative.

KONU
EviMiZE GELDiK (evimize geldik) = ERDHEM NE SHTEPINE TONE

18

ALISTIRMALAR

(alleshtermallar) yaziniz! (Sj :::

=USHTRIME

Türkçe karsiliklarini

i thone

ne gjuhen turke?)

1. A eshte kohe emire? 2. Une jam ne Anla/ja ::: 3. Ç'kemi more? ::::

Benim, bir kirmizi bisikletim var (benim bir kermeze bisikletim var) ;:: Une kam nje biçik/ete te kuqe.

4. Pasdile filloi te binle nje shi i rrembyer :::: 5. Do te ishte shume e mire ;:: 6. Por une nuk e kam shok! ::: 7. Si eshte vendlindja juaj? :::: 8. Si e keni emrin? :::: 9. Si e keni adresen? :::: 10. Ku keni lindur? ::: SÖYLESi (sejleshi): Bisede Arnavutça 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. karsiliklarini yazin! (Perkthenj ne gjuhön shqipe!) Kemal: Merhaba Adnan Bey, nasilsiniz? (merhaba adnan bej, nasellsenez) ;:: Miredita, Zoti Adnan, si jeni? Adnan: Merhaba Kemal Bey, iyiyim, tesekkür ederim. Siz nasilsiniz? (merhaba qemal bej ijijim teshekkyr ederim. Siz nasellsenez) ;:: Miredita zoti Qemal, jam mire, faleminderit, ju si jeni? Kemal: Sagolun, ben de iyiyim. Bu araba sizin mi? (saollun ben de ijijim. Bu araba sizin mi) ;::Faleminderit, edhe une jam mire. E juaja eshte kjo makine? Adnan: Evet, bu benim arabam. Yeni aldim. Güzel mi? (evet bu benim arabam, jeni al/dem, gyzel mi) ;::Po, kjo eshte makina ime. Sapo e bleva. A eshte ebukur? Kemal: Hayirli olsun! Çok güzel. Ama benim arabam daha güzel (hajerlle ollsun çok gyzel. ama benim arabam daha gyzel) ;:: Ta gezoni! Shume e bukur, por makina ime eshte me ebukur. Adnan: Öyle mi? Sizin arabanizi hiç görmedim. Fakat esinizin arabasini bir kez 9ördüm(ejle mi, sizin arabaneze hiç germedim. Fakat eshinizin arabasene bir Ne zaman dogdunuz? :::: Telefon numaraniz nasil? :::: Rüzgar esiyor mu? ::: Hersey yolunda. Sen neredesin? ::: Karnin mi agriyor? ::: Alnim açik yüzüm pak ::: Sizin resminizi gördüm ::: Hava sicak mi yoksa soguk mu? ::: Ben Antalya'dayim, burada hava nefis ::: Tamam, yarin görüsmek üzere! :::

254

255

n.vivl.!

11:1

KONU 18
==

kez gerdym) bashkeshortes

Ashtu? Une nuk e kam pare makinen suaj e kam pare nje here.

tuaj, por makinene ~.

ADLARiN

Kemal: Tamam iste. O araba benim arabam. (tamam ishte. O araba benim; Pikerisht(ajo) eshW makina ime. arabam) Adnan: Gerçekten de gOzel araba. GOle gOle kullanin Kemal Bey! Galiba siz de j yeni aldiniz (gerçekten de gyzel araba. Oyle gyle kul/-I/anen qemal bej, galiba sil
==

ADILLARIYLA BiRLiKTE HALLERi (adi/aren yelik adtHlarejl/a birlikte hall Ilen) = LAK1MII EMRAVE ME PRAPASHTESAT PRONORE::

iYEliK

EV (ev) = SHTEPI BENiM (benim) TEKiL DURUM -BiRiNCi TEKiL SAHiS -VETA

de jeni alldenei)

==

vertete eshte makine e bukur. Ta gezoni zat i Qema!!, me~

duket se edhe ju sapa e keni blere.

'j!i.
,.1,

i NJEJES

ala li iki yiloldu. Hatta satmayi': düsOnOyorum (teshekkyr ederim. ama arabamezi a/lal/e iki jfHlo/ldu, hatta satmaje dyshynyjorum) Ju faleminderit shume. U bene dy vjet qe e kam blere makinen .•• ~ Madje mendoj ta shes, Adnan: Demeyin yahu, neden? (demejinjahu, neden) Mos more! Po perse?

Kemal: Tesekkür ederim. Ama arabamize
==

j

EMERORE YAliN -Benim evim (benim evim) = shtepia ime KALLEZORE i HALi -Benim evimi (benim evimi) = shtepine time DHANORE E HAli -Benim evime (benim evime) = shtepise sime

==

Kemal: Garajimiz yok. Yolda durmasi sorun Oluyor (garazhemez jok. Jollda durmase sorun olMor) = Nuk kemi garazh. i::shte problem te qendroje ne rruge. Adnan: Anliyorum. Fakat herkesin arabasi yolda duruyor, yalniz sizinki degil ki (anl/ejorum, fakat herkesin arabasfi jol/da durujor, jal/nez sizinki deil ki) = Ju kuptoj, por nuk qendron vetem makina juaj ne rruge, por e gjithkujt. Kemal: Öylesine öyle de, benim malim kiymetli (fil/esine ey/e de, benim arabam
Mjmet") == Ashtu eshte. por makina ime eshte e vlefshme. Adnan: Simdi oldu, umarim iyi bir fiyata satarsiniz. Size bol sanslar ve iyi yürOyOsler! (shimdi ol/du, umarem yi bir fijata satarsenez. Size bol/ shansl/ar ve ijijyryjyshler) = Ashtu po, shpresoj ta shisni me nje çmim te !arte. Ju uroj fat dhe shetitje te mbare, Kemal: Sagolun, iyi günler (saol/un, iji gyn/er) = Rrofshi! Diten e min"!! Adnan: Rica ederim, size de hayirli günler. Hosça kalin! (rixha ederim, size de hajijrlte gyn/er, hoshça kal/en) Ju lutem, edhe juve dite te mbare! Mirembetshi!
<=

GJENDORE DE HAli -Benim evimde (benim evimde) = ne shtepine time RRJEDOHRE DEN HAli -Benim evimden (benim evimden) = nga shtepia ime, prej shtepise sime GJINORE iN HAli -Benim evimin (benim evimin) = ile shtepise sime BiziM BiRiNCi ÇOGUL SAHiS -VETA (bizim)-

i SH UM ES

EMERORE YAliN -Bizim evimiz (bizim evimiz) = shtepia jone KALLi:~ZORE i HAli -Bizim evimizi (bizim evimizi) = shtepine tane DHANORE E HAli -Bizim evimize (bizim evimize) = shtepise sone GJENDORE DE HAli -Bizim evimizde (bizim evimizde) = ne shtepine tane RRJEDOHRE DEN HAli -Bizim evimizden (bizim evimizden) = nga shtepia jane GJINORE IN HAli -Bizim evimizin (bizim evimizin) = i shtepise sone SENiN (senin) iKiNCi TEKiL SAHiS -VETA" NJEJES

YAliN HAL -Senin evin (senin evin) = shtepia jote HAli -Senin evini (senin evini) = shtepine tende E HALi -Senin evine (senin evine) == shtepise sate DE HAli -Senin evinde (senin evinde) = ne shtepine tende DEN HAli -Senin evinden (senin evinden) == nga shtepia jote IN HAli -Senin evinin (senin evinin) = ile shtepise sate

i

siziN Otobüs (otobys) 256
<=

(sizin) -

Autobus 257

---.,.,..,

" ,~.~.~

-,

...,.,.....,-,~

~.

"~~

......... ~,'~'

_ .•... ~-.~

-

-~-

-~-----~~

..

~-

KONU 18 iKiNCi ÇOGUL SAHis ·VETA

KONU 18

ii SHUMES

YAliN -Sizin eviniz (sizin eviniz) :i:: shtepia juaj HAli -Sizin evinizi (sizin evinizI) = shtöpine tuaj E HAli -Sizin evinize (sizin evinize) :::shtepise suaj DE HAli -Sizin evinizde (sizin evinizde)::: ne shtepine tuaj DEN HAli -Sizin evinizden (sizin evinizden) :::nga shtepia juaj IN HAli -Sizin evinizin (sizin evinizin) ::: ile shtepise suaj

i

iki ay önce (iki aj enxhe) :::para dy muajsh iki hafta önce (iki hafta enxhe) =para dy javesh bir yil önce (bir jell enxhe) =para nje viti bes dakika önce (besh dakika enxhe) =para pese minutash

gün önce (yç gyn enxhe) =tri dite me parelpara tri ditesh

2 -önünde (enynde) :::para (shtepise) önüne (enyne) = para (shtepise) evin önünde (evin enynde) =para shtepise evin önüne (evin enyne) =para shtepise kapinin önünde (kapenen enynde) =para deres kapinin önüne (kapenen enyne) :::para deres Önümde duruyordu (enymde durujordu) :::Ai(ajo) rrinte para meje Arabalarin önüne çikma! (araballaren enyne çekma) :::Mos dil para makinave! SEN GELDiGiNDE (sen gildiinde) = KUR ERDHE Tl

ONUN (onun) • ÜÇONCO TEKiLSAHis ·VETA
ILI

NJEJES

YALI~ -onun evi (onun evi) ::: shtepia e tij ose shtepia e saj HALI-onun evini (onun evini)::: shtepine e tij ose shtepine e saj E HALi -onun evine (onun evine)::: shtöpise se tij ose shtepise se saj ".~ DE HAli -onun evinde (onun evinde) ::: ne shtepine e tij ose ne shtepine e sa) DEN HAli -onun evinden (onun evinden) = nga shtepia e tij ose nga shtep' saj IN HAli onun evinin (onun evinin) = i shtepise se tij ose i le shtepise se saj

i

ONLARiN ÜÇONCO ÇOOUL SAHiS .VETA

(onl/aren)·

iii SHUMES

(ka dy variante)

YALI~ -onlarin evi (onl/aren evi) ::: shtepia e tyre evleri (evlen)::: shtepia e tyri HALI-onlarin evini (onl/aren evim)::: shtepine e tyre evlerini (evlerini) shtepine e tyre E HAli -onlarin evine (onl/aren evine) = shtepise se tyre evlerine (evlerine) shtepise se tyre ~:, DE HAli -onlarin evinde (onl/aren evinde) = ne shtepine e tyree v e r i n d El (evlerinde) ::: ne shtepine e tyre .. ~ DEN HALI -onlarin evinden (onllaren evinden) ::: nga shtepia e tyre evlerinde, (evlerin.den) ::: ngs shtepia e tyre ..•. IN HALI-onlann evinin (onl/aren evinin)::: i shtepise se tyre evlerinin (evlerinin = i shtepise se tyre .tj

i

Sen geldiginde, ben dus aliyordum (sen geldiinde ben dush a/lejordum) :::Kur erdhe ti, une po Mja dush. Ben geldigimde, sen kitap okuyordun (ben geldiimde sen kitap okujordun) = Kur erdha une, ti po lexoje liber. O geldiginde. biz dans ediyorduk (o geldiinde biz dans edijorduk) :::Kur erdhi ai, ne po kereenim. Biz geldigimizde, siz gidiyordunuz (biz geldiimizde siz gidijordunuz) =Ne u gezuam shume kur erdhet ju. Siz geldiginizde, biz çok sevindik (siz geldiinizde biz çok sevindik) :::Kur erdhet ne po gezoheshim. biz çaj içijorduk) = Kur erdhen

i

JU,

Onlar geldiginde, biz çay içiyorduk (on/largeldiinde ata, ne po pinim çaj. ÇOGULOURUMOA EVLER (evler) = SHTEPITE BiRiNCi TEKiL SAHiS -VETA

1 -zaman edati olarak -önce (enxhe) ::: para (kohe) 2 -yer edati olarak ·Önünde (enynde) = para (vend) 1. önce (enxhe) = para 2. önünde (enynde)::: para, önüne (enyne):::

i NJEJES

para YAliN evlerim (evlerim) = shtepite e mia

258

259

KONU 18

KONU 18 Hastaydiniz (hastajdenez) = Keni qene semure = ishit i semure/te seniura. Hastalardi (hastallarde) = Kane qene te semure :: ishin te semure. Hastalardi (hastallarde) = Kane qene te semura :: ishin te semura.

i HAli

evlerimi (ev/erim/) = shiepite e mia E HALi evlerime (ev/erime) = shtepive te mia DE HAli evlerimde (ev/erimde) = ne shtepite e mia DEN HALi evlerimden (ev/erimden) = nga shtepite e mia, prej sh:epive te IN HALi evlerimin (ev/erimin) = ile shtepive te mia BiRiNCi

i


çooui SAHis

-VETA

i SHUMES

Daha önceArnavutluk'ta bulundun mu? (daha enxhe arnavutllukta bullundun mu) = Ke qene ndonjehere ne Shqiperi? Almanya'daydi, dün döndü (allmanjadajde, Gjer:T13ni, u kthye dje. Neredeydin? (neredejdin) =Ku ke qene? dyn dendy) =Ai ka qene ne

YAliN evlerimiz (ev/erlmlz) = shtepite tona HAli evlerimizi (ev/erimizi) = shtdpite tona E HAli evlerimize (ev/erimize) = shtepive tona DE HAli evlerimizde (ev/erimlzde) = ne shtepite tona DEN HAli evlarimizde" (ev/erlmizden) = nga shti3rite tona IN HAli evlerimizin (ev/erlmizin) = ile shtepive t()na

i

• •

Nasildin? (nasellden) = Si ke qene? öyküsü: Me se e kryer: bulunmustum, yemistim.

Mis'li geçmis zamanin V;n; re: Pra::;ashtesa gjinore" _m" ne veten e trete njej,3s dhe shiim(~s me mbaresat rasore me ane te b0"hketingellores ndihmese "n".

P.Sh.:$v+i+n+de
Ben hasta idim (ben hasta id/m) semure,
=: ! )1>; 1',,:-:1 qene

(,.i·.~ qerkon njekchbiSiit dune me Konan me se 'e kryer, Vi,,: i" Edhe :r,~ ~8 ;·r.hYEm e tejshi;uar.

i/p Si,p'w" = '~.:ic, i,e
'i

"

"

Hastaydim (hastajdi!}m) = Ulle kam qen8 ile sernure = U:ie U,i:: :,'3 semure,

'J"ne i " i,e , 'I rtJ ~ r:am 'lBne 'I" ser:i~,",:; ~ is,lia i e'~ semure"i?;l Sen hasta idin (sen hasta idin) = Ti ke aene ile semure '" To'>' ile semur€i~ i O hasta idi (o hasta idi) = Ai ka qene ile semure ::::\i(ajo) 151,,8 :/e semure,~ Biz hasta idik (biz hasta idik) = \le :,emi qene te ,A nurIO::: Ish" lt; SSl1ure.~ ·11 Se:l1lira .'~ Siz hasta idiniz (siz hasta idiniz) :: Ju keni ('ene ile sernure ::::sha ile semuç -I.:::h "::-. a ,'1! - ..",a 11, •.~ "~e'':'''' rp'tp ~">'Yll H .. •. I,liJ _ ~,.";;e.l'ur(, .. / \~ Onlar hasta idiler (onllar hasta idiler) = "tci kan e qeri<\ te SG~'ci''i.i = '\ta/alOj ishin te semuie J, Onlar hasta idiler (onllar hasta idiler) = /\10 kar>? c~ne te
"",,re'

Be n has t a 'd' (ben has t a i im ) = 'd' i im

Ben .. , idim Une kisha qene, Sen .. idin kislie qene ' O .. , idi.A.i(ajo) kishte qene. Biz .. , idik.~e kisiiim qerie,

ri

Siz .. idinizJu
~.~..

kishit

qene, qene,

'i

Onlar ... idilerAta(ato)

kishin

4

i

Koha e ardhme -gelecek zaman Formohet me prapashtesat : -ecek, -acak

":\t8 isfiin te

Olacagim (of/axhaem) -Do te jem ' Olacaksin (of/axhaksen) 1)0 te jesl1, Olacak (of/axhak) -Jo te jeta ' Olacagiz (ollaxhaez) -Do te jemi '

_

Hastaydim (hastaidem) = :";2iT1 Hastaydin (hastaiden) = :<6 Hastaydi (hastaide) = [,Çi qene Hastaydik (hastajdek)::

ser;iur,j= )"h:i, " ':O "li,-e. i seniure::: Ishe i\~5~'rnuie, i semi:re '" Isht3 i/e o'~,'ur2,
j

_'-;;.,

Olacaksiniz Olacaklar

(ollaxhaksenez) -00 te jeni (of/axhakllar) -Do te jane,

~l
!

i •

i

Kemi qene te semure :: isliim te serriure/ishim te, semura. 1

TEESSÜF EDERiM (teessyf ederim) = ÜZGÜNÜM (yzgynym) =,\1e vjen keq,

260

261

~i .• i

.,.....,., .•. v

1(J

KONU 18 yzylyjorum)::: Me vjen keq Tren (tiren) ::tren Gemi (gemi) ::anije Gemi kaptani (gemi kaptane) :::kapiten anijeje Feribot (feribot) = traget

Senin sikiimana üzülüyorum (senin sljktj/lmana ti merzitesh gelecekte

geçmis zaman (gelexhekte geçmish zaman)::: Koha e ardhme perparshme

Mutlu olmus olacagim (mut/lu ol/mush o/laxhaljm) :: Do te kem qene i lumtu (ky eshte parkthimi tjale partjale). Ne shqip mund perkthehet: Do tejemit lumtur. ,;.~ Mutlu olmus olacaksin (mut/lu o/lmush o/laxhaksen):: Do te kesh qene lumtur; : Mutlu olmus olacak (mut/lu ollmush o/laxhak) ::: Do te kete qene lumtur.

i

i

Mutfu olmus olacagiz (mut/lu o/lmush ollaxhaez) = Do te kemi qene te lumtur~ Mutfu olmus olacaksiniz (mutllu o/lmush ollaxhaksenez) = Do te keni qene lumtur. Mutlu olmus olacaklar (mutllu o/lmush ollaxhakl/ar) = Do te kene qene te lumtu,.: Nereye gidiyorsun? (nereje gidiyorsun) = Ku po shkon? ,r~
q'

Uçak (uçak) ::Avion Bisiklet (bisiklet) :: biçiklete Benim bir kirmizi bisikletim var (benim bir kermeze bisikletim var) = Une kam nje biçiklete te kuqe, Bisikletim çok hosuma gidiyor (bisikletim çok hoshuma gidijor) =Biçikleta ime me pelqen shume. Bisikleti çok dikkatli kullaniyorum (bisikleti çok dikkatli ku/l-/lanejorum) = Biçikleten e ngas me shume kujdes. Bisikletle bir gezinti (bisiklet/e bir gezinti) =nje xhiro me biçiklete

Yarin istanbul'da olmus olacagim (yaren istanbul/da o/lmush ol/axhaem)Neser do te jem ne Stamboll. Sormak (sormak) ::: pyes

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR
Araba (araba) = makine Soför (shofer) = shofer Sürücü (syryxhy) = shofer Arabayla (arabajlla):: me makine Dolmus (dol/mush) = furgon Dolmusla (dollmushlla) = me furgon

Motosiklet (motosiklet)

=Motoçiklete

9tomatik araba (otomatik araba) :: makine me marsh automalik Iki kapili araba (iki kapelle araba) =makine me dy dyer Sandal (sandali) =varke

Otobüs (otobys) = Autobus Otobüsle (otobysle)::: me autobus Kamyon (kamjon):: kamion TIR (ter) ::: kamion i madh Kamyonet (kamjonet) = kamionçine 262

Sandalla bir gezinti (sandali -Ila bir gezinti) = nje shetitje me varke Sandalci (sandallxhe) =varketar Demeliydi (demeliydi) :::Duhej te thoshte Allah Allah (all-Ilah all-Ilah) = Çudi, xhiro. nuk eshte per te kuptuar, Zot? Geç kalmak (geç kallmak) =vonohem Sasilacak sey (shashellaxhak sheJ) = Diçka per t'u habitur. 263

Neredeydin? -Nereye gidiyorsun?

(neredejdin)::

Ku ke qene? Ku ishe? ki?

-Ben mi? Eve gidiyorum. Neden soruyorsun .Hiç, merak ettim, kizim.

AI/ah AI/ah, aslinda bana neredeydin deme/iydi. Bu saatte. Nereden geliyorsun demeliydi. Ama öyle demedi. Bana, nereye gidiyorsun diye sordu. Çok ilginç. Enteresan. Sasilacak sey. Hatta hayret edilecek bir sey. Babam, bana nereden" geldigimi degil de, nereye gittigimi soruyor. Oysa, bana neden geç kaldigimi) sormaliydi, ama sormadi. Evden baska nereye gidebilirim ki! ALlSTIRMALAR (a//fishtl§rmal/ar)::: yaziniz! (Si USHTRIME

KONU

19

Türkçe karsiliklarini 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

i thone
:::

ne gjuhen turke?)

DAHA GÜZEL (daha gyze~ = ME EBUKUR
SÖYLESi (sejleshi): Sisede

Nga shtepia jone ::: Vertet eshte makine ebukur Une kam nje biçiklete

te kuqe :::

Une nuk e kam par€! kurre makinen tuaj ::: Kur do te shkoni me pushime? ::: Mos e thoni! Po perse? ::: Me furgon :::: Kamion i madh ::: Nuk kami garazh ::: S htepive te mia :::

Arnavutça karsilik/arini yazin! (Perktheni ne gjuhen shqipe!) 1. Rica ederim, size de hayirli gOnler ::: 2. Sizin arabanizi hiç görmedim = 3. Gü/e gO/e kul/anin Kemal Bey! :: 4. Evlerimizden::: 5. 6. Sandal/a bir gezinti ::: Onlarin evinin :::

Derya: BugOn televizyon seyrettin mi? (bugyn te/evizjon sejrettin mi)::: A ke pare te/evizor sot? Deniz: Yok, ne vardi? (jok, ne vardi§) ::: Jo, çfare kishte? Derya: Görecektin, bir güzel kiz/ar vardi (gerexhektin, bir gyze/ kezl/ar varde) = Duhet t'i kishe pare! Kishte vajza kaq te bukura. Deniz: Deme ya! Dogrusu görmedim, ama sen onlardan kesin daha gOze/sin (deme ja, doorusu germedim, ama sen onl/ardan kesin daha gyze/sin) ::: Mos mojl Ne te vertet€! nuk i kam pare, por ti je pa dyshim me e bu kur se ata. Oerya: Ben de öyle dOsOnOyordum, ama onlar dOnyanin en gOzel kizlari (ben de ejle dyshynyjordum, ama onl/ar dynjanen en gyze/ kezl/are) = Edhe une ashtu mendoja, por ato jane vajzat me te bukura ne bote. Deniz: Ama sundan eminim, sen onlardan daha sempatiksin kesin (ama sh undan eminim, sen onl/ardan daha sempatiksin kesin) = Por une jarri i sigurt se ti je pa dyshim me simpatike se ata. Derya: Sagal, tesekkOr ederim (sao/l, teshekkyr ederim) ::: Rrofsh, falerninderit.

7. Öylesine öyle de, benim malim kiymetfj::: 8. Siz nasilsiniz? ::: 9. Soför::: 10. iki kapili araba :::

264 265

KONU 19

,

KONU 19

Deniz: iitifat degil. gerçek (iltifat dei/, gerçek) = Nuk eshte kompliment, eshtd' vMete.

AKiLli (akell-IIe) -DAHAAKiLli (daha aköli-iie).eN AKiLli (en akell-IIe) (= ile mençur) (= me ile mençur) (= shume ile mençur)

SIFAT DERECELENMESi (sefat derexhelenmesi)
MSIEMRIT POHORE KRAHASORE S/PERORE

= SHKALLET E
.

KIRMIZI (kermaze) ·DAHA KIRMIZI (daha karmeze) ·EN KIRMIZI (en kermez~j (= ile kuq/e) ('" me ile kuq/e) (= shume ile kuq/e) PAHAli (pahall€\) -DAHA PAHAli (daha pahalle) -EN PAHAli (= ile shtrenjte) (= me ile shtrenjte) (:::shume ile shtrenjte) (en pahalle) GOI(gy/)=Trendafil UCUZ (uxhuz) ·DAHA UCUZ (daha uxhuz) -EN UCUZ (en uxhuz) (= ile lire) ('" me ile lire) (z: shume ile lire) GÜZEL (gyzel) -DAHA GÜZEL (daha gyzel) -EN GÜZEL (en gyzel) (= ile bukur) ('" me ile bu kur) ('" shume ile bukur) ZEKi (zeki) -DAHA ZEKi (daha zeki) -EN ZEKi (en zeki) (= ile zgjuar) (= me ile zgjuar) (:: shume ile zgjuar) KALABAliK (kalabaliek) ·DAHA KALABAliK (daha k.) -EN KALABAliK (= kallaballek) (= me kallaballek) (= shume kallaballek)
i

(e. k.)

ii
L

KÖTÜ (köty) -DAHA KÖTÜ (daha köty) -EN KÖTÜ (en köty)
keq/e) (= me ile keq/e)

SAKiN (sakin) -DAHA SAKiN (daha sakin) -EN SAKiN (en sakin) (:: ile qete) (::: me ile qete) ('" shume ile qete) DERiN (derin) -DAHA DERiN (daha derin) -EN DERiN (en derin) ('" ile thelle) (= me ile thelle) ('" shume ile thelle) SIG (see) -DAHA SIG (daha see) -EN SIG (en see) (= ile ceket) (= me ile ceket) ('" shume ile ceket) YÜKSEK Oyksek) -DAHA YÜKSEK (daha jyksek) -EN YÜKSEK (en jyksek) (= ile larte) (= me ile larte) (= shume ile larte) ALÇAK (allçak) -DAHAALÇAK (daha allçak) -EN ALÇAK (en allçak) (= ile ulet) (= me ile ulet) (= shume ile ulet) Ayla senden daha uzun ve daha güzeldir (ajlla senden daha uzun ve daha gyzeldir) = Aila eshte me e gjate dhe me e bukur se ti O, biraz daha büyük görünüyor (o biraz daha byjyk gerynyjor) = Ajo duket pak me e madhe Ahmet, Ali'den daha olgundur (ahmet aliden daha ol/gundur) '" Ahmeti eshte me i pjekur se Aliu

L,~/e

(= shume

ile keq/e)

goier yüzlü -daha güler yüzlü -en güler yüzlü (= ile qeshur) ('" me ile qeshur) ('" shume ile qeshur) KEyiFLi (kejifli) ·DAHA KEYiFli (daha kejifli) -EN KEYiFli ('" iie gezuar) (= me ile gozuar) (= shume ile gezuar) (en kejiffi)

TEMBEL (tembel) -DAHA TEMBEL (daha tembel) -EN TEMBEL (en tembel) (= pMac/e) (= me pertac/e) (= shume partae/e) ÇAliSKAN (çall€\shkan) ·DAHA ÇAliSKAN (daha ç.) -EN ÇAliSKAN (punetor;e) (= me ;Junetor'e) (:::shume punetorie) ÇiRKiN (çirkin) -DAHA ÇiRKiN (daha çirkin) -EN ÇiRKiN (en çirkin) (:::ile 3hemtJar) (.:z me Le shemtuar) (:::shume ile shamtuar) APTAL (aptali) -DAHAAPTAL (daha aptali) -EN APTAL (en aptali) (= budalla/qe) (= me buda!la/qe) (= shume budalla/qe) (en ç.)

266

267

-

--------------------

KONU 19 ibrahim Bey, göründügünden daha zengindir (ibrahim bej geryndyynden zengindir) ;: Zoti ibrahim eshle me pasur se sa duket.ii.

KONU 19 daHa iyi bir ögrencinin yanitini din/edi m (iji birerenxhininjanetene pergjigjen e nje nxenesi te mire. dinfedim) = Degjova

i

Vini re: Ne turqisht perdoren dy shkalle mbiemrave dhe te ndajfoljeve.

per (dalliinin)

ndarjen e

Daha iyi birögrencinin yanitini dinledim (daha yi birerenxhininjanetenli :: Degjova pergjigjen e nje nxenesi me te mire. En iyi ögrencinin yanitini dinledim (en yi erenxhininjanetene pergjigjen e nxenesil me te mire,

dinfedim)

dinledim) = Degjava

Güzel (gyzel) (::: ebukur) Daha güzel (daha gyzel) (== me e buk~r) En güzel (en gyzel) (= me ebukura)

'I

,

Aziz Nesin'in güzel birromanini okudum (aziz nesinin gyzel birromanene :: L"XOia nj':i remen te bukur te Aziz Nesini!.

okudum)

güzel -sifatin olagan durumudur (nominatif) daha güzel -(birinci üstbasamak (komparatif) en güzel -ikinci üst basamak (süperlatif). Vini re: Edf'e ne shç;io esnte e mundur te kemi tre shi<alle te m':sr"nt

Aziz Nesin'in daha güzel bir romanini okudu m (aziz nesinin daha gyzef bir romanene okudum) = Lexava nje roman me te bukur te Aziz Nesirii!. Aziz Nesin'in en !1üzel romanini okudum (aziz nesinin en gyzef romanene okudum) [,excva ramanin me te bukur te Aziz Nesini!.
==

Bu, taninmis bir sarkidir (bu tanenmesh -hizli (MzfNi) me i shpejte -daha hizli (daha Mzlle) me shpejti -en hizli (en Mzlle)

bir sharkeder) = f<jo eshte rii'~ kc!nge e

i shpejte

Bu, daha taninmis bir sarkidir (bu daha tanenmesh bir sharkeder) = Kjn i :';tite nje k'~nsie Ge e iljahur. Bu, en taninmis sarkidir (bu en tanenmesh
nJoriiir.

i

sharkeder) = KJo eshte keriqa me e

ÖRNEKLER:

1 -Bu, tatli özümdür (bu tatile yzymdyr) = Ky eshte rrush i embel 2 -Bu, daha tatli üzümdür (bu daha tatile yzymdyr) = Ky eshte rrush me i embel.
3 -Oysa bu, en tatli üzümdür(ojsa edhe me embef.

Ahmet, sinifin en uzunudur (ahmet senefen en uzunudur) = Ahmeti i;::,II(Ü me (j,;:; ; ~;ases, ~ra, en akillidir (era en akel/ -I/eder) = Eraja eshte me e zgjuara. Içimizde en genci oydu (içimizde en genxhi ojdu) = Ai ishte me i riu ng;j
ne,

i

i

bu en tatile yzymdyr) = Kurse ky eshte rrushi

ii; gjithe

i i
1

.

,

-büyük (byjyk) me i madh -daha büyük (daha byjyk) me madiii -en büyük (en byjyk)

i madh

Ohri Gölü, Balkan'/ann en derin gölüdür (ohri gely bal/kani/aren en derin gefydyr) ::. 'j, Ciin: esrire '!O",;'! 'TIl:' i thei/e ne 83Ii.~an. Dayti, Tirana'nin en yüksek dagidir (dajtitirananen m:?~:; in~ ictt0 i T:r?r:es . enjyksek daeder) = i)" Ii üshte
J

i

J __

eslitö imdh., 2 -Bu sehir daha büyüktür (bu shehir daha byjyktyr) = Ky qytc:t (bii te me j madh. 3 -Bu sehir en büyüktür (bu shehir en byjyktyr) = Ky qytet eshte me madhi:/

1 -Bu sehir büyüktür (bu shehir byjyktyr) =

:<y qyiet

i

Duygu, sinifin en iyi ögrencisidir (dujgu senefen en iji erenxhisidir) GS1lte n;<enesJa me e mire ne klase. Dedem, is yerinin en yaslisidir (dedem ish jerinin en jashl/eseder) e~h:e me i vjetri ne n-:ermarrje. 269

= l,juyguja

i

=

r,jJ';hi

im

268

KONU 19 KONU 19 Bence, ay çiçegi bütün çiçekler içinde en güzel çiçektir (benxhe aj çiçei çiçek/~ içinde en gyzel çiçektir) '" Per mendimin tim luledelja eshte lulja me e bukur ndi te gjitha lulet. Yanitin, su ana kadar verilmis yanitlarin en dogrusuydu (janeten shu ana kad~ verilmishjanetl/aren en doorusujdu) '" Deri tani pergjigjja jote ka qene me e sak nga te gjitha. '; Ben, ailenin en küçük çocuguyum (ben ailenin en kyçyk çoxhuujum) '" Une jai vajza me e vogel e familjes. :~ Ali, takimin en uzunudur (ali takemen en uzunudur) '" Aliu eshte me i gjali skuadres. Balik eti tüm etler içinde en besleyici ettir (bal/ek eti tym etler içinde en bes/ejix~ ettir) '" Mishi i peshkut eshle mishi me i ushqyeshem nga te gjithe Ilojel e tjera tf mishrave . .} 'Çocuklar Duymasin' yilin en hosa giden dizisidir (çoxhukllardujmasenjellen en hosha giden dizisidir) ::::Temos degjojne femijet' eshte seriali me i peHqyer i vili!: ' -den daha çok (den daha çok) '" me .. sesa -den daha ziyade oldugundan oldugundan (den daha zijade) = miL sesa

daha çok (ol/duundan daha çok) '" miL sesa daha ziyade (olduundan daha zijade) '" me .. sesa

Besnik, çaliskan oldugundan çok, uyaniktir (besnik çal/e sh kan ol/du un dan çok, ujanekter) '" Besniku eshte me i zgjuar sesa i zel/shem. Gündüz, geceden daha uzundur (gyndyz gexheden daha uzundur) '" Dita eshte me e gjate se nata. Kadar (kadar)

= aq sa

Ali, benim kadar çalisir (ali benim kadar çal/esher) '" Aliu punon aq sa une.

KiYASLAMA CÜMLELERi (Mjasliama xhymlelen) '" FJALI KRAHASOR~i Vin; re: Fjalia krahasore ne turqisht formahet duke vendasur fjalen 'daha' perpara mbiemrit, ndersa emri pare ne varesi te pershtatjes se tingulli( merr njören nga prapashtesat ' -ten, ·tan, -den, -dan '.

i

i

çok daha ..• (çok daha) = edhe me

i

"-den daha" Ahmet'ten daha büyük olan Ali de bunu yaparsa, abes olur (ahmetten daha byjyk ollan ali de bunu japarsa abes ol/ur) '" Nese Aliu i eili eshte me i madh se Ahmeti e ben kete, nuk shkon. Votkadan daha kötü alkollü içki yoktur (votkadan daha kety alkol-Iü içki joktur) '" Nuk ka pije alkoolike me te keqe se vodka.' Vini re: Ne shqip perdoret dyshja "me .. se". Ndonjehere perdoret mbiemer ose ndajfolje. Ali, Martin'den daha büyüktür (ali martinden daha byjyktyr) '" Aliu eshte me i madh se Martini Ben senden daha yasliyim (ben senden dahajashllejem) moshuar se ti. '" Une jam me i
<

Çok daha iyi (çok daha iji) '" ed he me mire Çok daha tatli (çok daha tatl/e) '" edhe me i embel

Kadar

(kadar)

=

aq ... sal .. sa

Bilal, senin kadar çaliskandir (Bi/al senin kadar çal/eshkander) punetor sa ti.

'" Bilali eshte aq

Genci, benim kadardir (boyca). (genci benim kadarder) = Genci eshte i gjate sa UM. Bir yildan biraz daha fazla (bir jel/dan biraz daha fazl/a) '" Pak me shume se nje
viI.

içmekten ziyade birlikte olmak için (içmekten zijade birlikte ol/mak için) = Me shume per te ndenjur bashke sesa per te pire.

270

271

KONU 19 KONU 19 Yazin, günler gecelerden daha uzundur vazen gyn/er gexheden daha uzundur);, Ne vere, dilet jane me te gjata se net/H. ',' Daha güzeloldu (daha gyzel ol/du):::: U be me ebukur. Sahip (sahip) ::::pronar, zat, posedues Hemen (hemen) ::::me nje here Ce bime (xheblme):::: ne cepin tim Mümkün degil (mymkyn deil) ::::nuk eshte e mundur, ile pamundur ihtiyaç (lhtijaç) ::::nevoje ihtiyaci olla n (ihtijaxhe o/an):::: ai(ajo) qe ka nevoje/nevojtar-e Dilenci (di/enxhi):::: Iyps Evlat (ev/at) = femije Aradan yillar geçti (aradan jell-IIar geçti) ::::kaluan 'lite (qe nga takimi i fundit) (nase.,.i iji bir insan olunabilir) NDERSHEM)? ::::Si .

Ne oldu? (ne ol/du) :::: fare ndodhi? Ç Hiç bir seyolmadi (hiç bir shej ollmade) '" Asgje nuk ndodhi. Bir karisiklik oldu (bir kareshekllek ol/du) :::U be nje ngaterrese. SÖZCÜK Vay be (vaj be)
==

DAGARCIGI

(sezxhyk

daarxhee)

::::FJALOR

Ua!

Deme ya! (deme ja) '" Mos thuaj! 00 more!) Ne kadar güzel bir otobosi (ne kadar gyze/ bir otobys) == Ç'autobus i bukur! Azarlamak (azarl/amak) :::: ortoj q Söylesi okunduktan sonra ... (sej/eshi okunduktan sonra ..) ==Pasite !exohet dialogu. Yer ver) :::: end v Güzel bir yer (gyze/ bir jer) '" nje vand i bukur Bos yeryok (boshjerjok) ==Nuk ka vend te lire. Harikulade (hariku/ade) '" i mrekullueshem Sahane (shahane) '" i mrekullueshem Amaç (amaç) :::synim Amaçlamak (amaçllamak) =synoj, kam nder me nd.

NASIL iYi BiR iNSA.N .oLUNABiliR? MUND TEBEHET NJERIU

i MIRE(/

iyi insan olmak. Ne bileyim, çok zor bence. Hem de bu devirde. Gerçekten zor bir is. Geçen gün, annemle yolda yürüyorduk. Yerde para bulduk. Annem, parayi almami söyledi. Ben de aldim. Hemen cebime koydum. Annem bana dedi ki: 'Oglum, o para senin degiL. Sahibini bulmamiz da mümkün degiL. Ama, çok para da degiL. Yani, pOlise haber vermeye deger bir miktar degiL. Bu yüzden, o parayi fakir birine verelim. Ama dilenciye degiL. Çünkü, dilencilerin çogu, tembel insandir. Çalismadan para toplarlar. Biz bu parayi, çalisan fakat ihtiyaci olan bir insana verecegiz. Tamam mi evlat. ' Ben de anneme, 'tamam annecigim' dedim. Aradan yillar geçti. Simdi, annemin bana neden öyle dedigini daha iyi anliyorum. Annemi daha çok seviyorum. O insanlarin en iyisi.

Pazar gOnODraç'a gitmeyi planliyorum (Pazar gyny draça gitmeji p/anl/ejorum), ' 1: = Kam nder mend te shkoj te dielen ne Durres. Gerçek (gerçek) :::: eale, ile vertete r Gerçeklestirmek (gerçek/eshtirmek) '" realizoj Entonasyon (entonasjon) =intonacion Öykü (ejky):::: novale Hikaye (hikaje) =nove!e Kisa öykO (kesa ejky) ::::regim t Kisa hikaye (kasa hikaje) =tregim Masal (masa/I) :::perralle Roman (roman) = roman Dizi (dizi) =lelenovele/serial Pembe dizi (pembe dizi) =serial dashurie Hedef (hedef) :::qeliim Hedeflemek (hedef/emek) =syno] Devam (devam) ::::vazhdim Devam etmek (devam etmek) =vazhdoj Hem de (hem de) =vaçanerisht Bu devirde (bu devirde) ::::ne kele epoke

272 273

...,
~.",'" .~ ~ 'r.'~:':'~·"
O:-~

;,'~S"'-"~-,~,,:,

~ .• ~

~:e'::.~

KONU 19 ALlSTIRMALAR (all(jshtermallar) yazinizI (Si

= USHTRIME

Türkçe karsiliklarin,

i thone

ne gjuhen turl<e?)

1.
2. 3. 4. 5. 6. 7.

Kjo eshte kenga me e njohur :::: Nuk ka vend le lire :::: Perralle::: Degjova pergjigjen e nje nxenesi te min§ :::: Ajla eshte me e gjat€: dhe me e bukur se ti = Era eshte me e zgjuara :::: i mrekulluesh8m :::

KONU

20

8.
9.

Synaj:;;:
i,1e i madhi :::

Asagidaki tümce ya da sözcükleri Arnavutçaya ese fjalite meposhtme ne shqip!)

çevirin!

(Perktheni

fjalet

BORCUM NE KADAR? (borxhum ne kadar) = SA JU DETYROHEM?

1. Ne kadar güzel bir otobüsl ::: 2. Azarlamak =
3. ismail Kadare'nin daha güzel bir romanini okudum = 'f. içimizde en genci oydu = 5, 0, biraz daha büyük görünüyor = G, Deme ya! = i', Bugün televizyon seyretlin mi? = 8, Amaç == 9. Bu, en taninmis sarkidir = 10, Devam etmek ==

SÖYLESi (sejleshi): Sisede Garson: Hos geldiniz! Ne arzu edersiniz? Mire se erdhet, cfare deshironi? (hashgeldiniz, ne arzu edersiniz) ==

Jona: Bir portakal suyu lütfen! (bir portakali suju Iytfen) =Nje leng portokalli, ju lutem! Garson: Emredersiniz Hanimefendi! (emredersiniz hanemefendi) =Si urdheroni

Jona: Bir de kagit peçete lütfen! (bir de kaet peçete Iytfen) ==Edhenje kartepecete

Garson: Buyrun, bu portakal suyu, bu da peçete (bujrun bu portakali suju bu da peçete) =Urdherol1i lengun e portakallit dhe kartepeçeten Jona: Saga/un, boreum ne kadar? (saollun borxhum ne kadar) =Faleminderit, ':2;'1 detyrohem? Garson: Yüz Lek riea edeyim Oyz lek rixha edejim) ==Njeqind leke ju lutem. Jona: Buyrun, yüz elli lek (bujrun jyz el-Ii lek) =Urdheroni 150 leke,

274

275

--------------~---------------------------------------------------------------KONU 20 Garson: Çok çok tesekkür ederim, hosça kalin! (çok çok teshekkyr ederim, hosh kallan) = Shume-shume faleminderit, mire u pafshim! Jona: Siz de hosça kalin! (siz de hoshça kallen) = Mirupafshim! köyden (kejden) = prej fshatilprej fshatit baslangiçtan (bashllangaçtan) = Prej fiilimit isten (ishten) = prej pune/perj punes Dibre'den Tirana'ya (dibreden tiranaja) = prej Dibre ne Tirane Bu, islerden biridir (bu ishlerden biridir) = Kjo eshte njera prej çeshtjeve Bir fincan kahve kaç lira? (bir finxhan kahve kaç lira) = Sa lira eshte nje filX~ kafe? iL Fiati ne? (fiate ne) = Sa kushton? ~den, -dan mamül = prodhuar nga KONU 20

<

Bir bardak çay kaç lira? (bir bardak çaj kaç lira) = Sa lira eshte nje gote çaj?;

BENiM EviM ÇOK GÜZEL (benim evim çok gyzel) =
shtepia ime eshte shume ebukur

üzümden mamül raki (yzymden maamyl) = üzüm rakisi (yzym rakase) = raki prej rrusni (( ",ki rru::;hi) deriden mamül çanta (deriden maamyl) = deri çanta (deri çanta) = çante prej Idf;ure (çante lekure)

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxMe)
Oturdugum ev Kavaya Caddesi'nde buluyor (oturduuum ev kavaja xhaddesind~ bu/lunujor) = Shtepia ku banoj, ndodhet ne rrugen e Kavaje~f Biz dairede oturuyorui (biz dairede oturujoruz) = Ne banojme r;e apartameni Evde ufak tefek degisiklikler yapacagiz (evde ufak tefek deishiklikler japaxhaet: = Ne shtepi do te bejme dise ndryshime te vogle. Küçük bir çiçeklik yapmak istiyoruz (kyçyk bir çiçeklik japmak istijoruz) = _, duam te bejme nje lulishte te vogel '~e Çiçek ve agaç dikecegim (çiçek ve aaç dikexheim) = Une do te mbjell lule di peme o, bir de elektrikli firin satin almak istiyor (o, bir de elektrikli feren saten alim istijor) = Ai do te bleje edhe nje furre elektrike ,~ Artan'in evi çok hosuma gidiyor (artaneo. evi çok hoshuma gidijor) = Me pelq, shume shtepia e Artani! Onun (evin) herseyi var (onun hersheji var) = Aja i ka te gjith'l den = prej dan = prej dagdan (daadan) = prej malilprej malit topraktan (topraktan = prej toke/prej tokes Ev (ev) = shtepi Daire (daire) = aparlement Bina (bina) = godine/ndertese Apartman (aparlman) = pallat Bahçe (bahçe) = kopesht,oborr Duvar (duvar) = mure Çivi (çivi) = gozhde Kira (kira) = qera

= FJALOR

Kira ne kadar? (kira ne kadar) = Sa eshte qeraja? Oturmak (oturmak) = banoj Konut (konut) = banese Ögrenci yurdu (erenxhijurdu) = konvikt studentesh M.0bilyali daire (mobiljal/e daire) = apartament i mobiluar Bir Oda bir salon (bir oda bir sal/on) = nje dhome e kuzhine S~üdyO ev (stydjo ev) = garsoniere Vi Ila (vii-la) = viie Restore edilmis bina (restore edilmish bina) = pallat i rikonstruktuar !3ina yapmak (binajapmak) = ndertoj (nje pallat, ndertese) . = ndertoj, bej ndertime Insaat yapmak (inshaatjapmak) MOdernize edilmis ev (modernize edilmish ev) = shtepi e rregulluar ne menyre bashkekohore 277

276

KONU 20 Pazarlik payi var (pazarllfJk paje var):= çmim i diskutueshem Televizyon (televizjon) = televizor Çamasir makinasi (çamasher makinase):= lavatriçe Bulasik makinasi (bullashek makinase):::: lavastovilje, larese enesh makine larese per enet

KONU 20 SahiP olmamis olacagiz (sahip ollmamesh ol/axhaez):::: Ne nuk do te kemi patur. Sahip olmamis olacaksiniz (sahip o/lmamesh o/laxhaksenez) = Ju nuk do te keni patur. Sahip olmamis olacaklar (sahip ol/mamesh ol/axhakl/ar) =Ata(ato) nuk do te kene
patur

i
BOS ZAMf.\NOA {posh zanJ.anda):::: E L1RE ~
i

HANGi?

HANGiSi

(hangi, hangisi) =cili, eila (hangi malzemeji kul/ -/lanejorsunuz)
==

NE KOHEN

Hangi malzemeyi kullaniyorsunuz?
materiCli:

=Çfô;8

pCi:orni?
Cili '.!2'i·J iY;

Bos zamanlarinizda ne yapiyorsunuz? (bosh zamanllarenezda ne japejorsunuz):::: Çfare beni ne kohen elire? Sarki söylüyorum (sharke sejlyjorum):::: Kendal Iyi de nerede? (ijl de nerede):::: Mire po ku? Evde, sadece eglenmek için (evde, sadexhe elenmek için):: Ne shtepi, per qejL Çocuk sarkisi (çoxhuk sharkese):::: Kenge per femije. Memleket sarkisi (memleket sharkese):::: Kenge atdhe\ar8/p,?triotike Ben akordeonla eslik ediyorum (ben akordeanlla eshlik ediyjorum):: shaqeroJ me fizarmonike.

Hangi delikanli seninle geliyor (hangi delikartlle seninle gelijor)
VJ81i ri~2'

Hangisi hosuna gidiyor, elma mi yoksa kiraz mi? (hangisi hoshuna gidijor, elma me, joksa kiraz me) = Ciia te pe!qen, molla apo qershia? Cila dhome eshte kjo? Vini ;ic:'.·:; W~l'!Siit ka vetem nje 'hangisi' füm,>:),"0 kur.ô0 n~i shqip dy: cili ose cila per gjinine mashkullore

diC'

Une

i""' ..•....•.. "' ""·•.•"'-- .. ftIIN'.-.-

--;ii"

.. ,i"n~

,

TEKiL ------.

Sen sarkinin nakaratinda detone oldun (sen sharkenen nakaratenda detone;~ olldun):::: Ti stanove ne refrenin e kenges.<~ Sarkicilar gibi söylemelisin (sahkexhe/lar gibi sejlemelisin) = Duhet te kendosI si kengetarEH.. SAHiPOLMAK Gelecekte Geçmis Zaman (gelexhekte geçmish zaman):::: ardhme e perparme' Koha e' i" Sahip Sahip Sahip Sahip Sahip Sahip olmus olmus olmus olmus olmus olmus olacagim (sahip ol/mush ol/axhaem) = Une do te kem patur. olacaksin (sahip ollmush o/laxhaksen):::: Ti do te kesh patur. olacak (sahip ollmush ollaxhak):::: Ai(aja) do te kete patur. olacagiz (sahip ollmush ollaxhaez):::: Ne do te kemi patur.<, olacaksiniz (sahip ol/mush ol/axhaksenez) = Ju do te keni pati1~i olacaklar (sahip o/lmush ollaxhak/lar):::: Ata(210) co le kene pat~l. "

---çoÖUl---------·
cilet cilat eilet cilat cilet cilat eileve ci!ave te ci!6t te ci/at prej cileve prej cilave

-1:

i~

-1

Çili.

cila

Hangisi ciii cila Hangisini ci!in cilen Hangisine ci/it ciles Hang/sinde te ci!i te cila Hangisinden preJ cili! prej ciles

Vini :8: ';::ir8 p2rdoret

vetem per jofrymoret.

OLUMSUZ DURUM (ollumsuz durum): Forma mohore , Sahip olmamis olacagim (sahip o/lmamesh o/laxhaem) = Un,::; nci}; co te kem pa Sahip olmamis olacaksin (sahip ollmam(jsh ollaxhaksen) = -ri nc:i, do te kesh p~. Sahip olmamis olacak (sahip ol/mamesh o/laxhak):::: Ai(sjaj ruk Cia te kete patui

Çöi (çel) ::::Shkretetire 278 279

KONU 20 Beyaz araba kimin? (bejai araba kimin) = E kujt eshte makina e bardM? Beyaz araba onlarin (bejaz araba) :: Makina e bardha eshte e atyre. Kirmizi kalem kimin? (kermeie kaiem kimin) = kujt eshte lapsi i kuq? Kirmizi kalem senin (karmeie kalem senin) ::Lapsi i kuq eshte yti. Kalemler kirimiiidir (kalemler karmazader) :: Lapsat jane te kuq. Elbise yesildir (elbise jeshildir) :: Fustani eshte i gjelber. Gömlek/er saridir (gemlek/er sarader) = Kemishat jane te verdha. NEREYE (nereje) :: P"R KU? => (drejtim ) NEREDE (nerede) = KU • (qendrim) den dolayi. -dari dolayi (den doIJaje), yüzünden Uyzynden), (nedenijle) :: per shkak ... , prandaj nedeniyle devri/di) = Skela u shemb per shkak te pakorrektElsise se firmes.

KONU 20

i

Basbakan, elim olay nedeniyle iskodra'ya gitti (bashbakan elim ollaj nedenijle ishkodraja gitti) :: Kryeministri shkoi ne Shkoder per shkak te nje ngjarjeje te dhimbshrne. Basbakan, elim olaydan dolayi iskodra'ya gitti (bashbakan elim ol/ajdan dollaje ishkodraja gitti) :: Kryemi~istri shkoi ne Shkoder per shkak te nje ngjarjeje te dhimbshme. Basbakan, elim olay yüzünden iskodra'ya gitti (bashbakan e/im ol/aj jyzynden ishkodraja gitti) :: Kryeministri shkoi ne Shkoder per shkak te nje ngjarjeje te dhimbshme. O, bir suçluyu saklamak nedeniyle cezalandirildi (o bir suç/luju sakl/amak nedenijle xhezallanderellde) ::Ai u denua per shkak te strehimit te nje krimineli. Kaza, asi n hiz yüzünden meydana geldi (kaza ashere hez jyzynden ge/di):: Aksidenli ndodhi per shkak te shpejtesise se madhe. mejdana

Kazadan dolayi çok azgünOm :: Per shkak te aksidentit jam shume i merzitur. Buz dolabi, düsak voltaj yüzünden bozuldu (buz dollabe dyshyk volltazh jyzynden" bozulldu) :: Frfgoriferi u prish per shkak te voltazhit te uiet. ,~ Buz do/abi. düsük voltajdan dolayi bozuldu (buz dollabe dyshyk volltazhdan dollaje . bozulldu):: Frigoriferi u prish per shkak te voltazhit te ulet. Bardak. asiri isidan dolayi kirildi (bardak, ashere Gota u thye per shkak te nxehtesise se madhe. esedan dol/aje kerel/de)

Filmi, çok önemli bir haberden dolayi kestiler (fi/mi çok enemli bir haberden do/laje kesti/er):: Filmin e nderprene per shkak te nje 13jmi te jashtezakonshem.

-in disinda, hariç, -den baska, -dan baska (den bashka) :: per,,'eç Senden baska kim gelecek? (senden bashka kim gelexhek) :: Kush do te vije perveç teje. O, ingilizce disinda, Almanca ve TOrkçe biliyor (o ingilizxhe deshenda allmanxha ve tyrkçe bi/ijor) :: Perveç gjuhes angleze ai di ed he gjermanisht dhe turqisht. iZmir'de olan ögrenciler disinda herkes mOnazaraya katildi (izmirde olan erenxhiler deshendaki herkes mynazaraja katellde) = Te gjithe nxenesit moren pjese ne diskutim perveç alyre qe istiin ne izmir. Dogum günümde, bir çok armaganin yani sira Antalya'ya bir bilet de aldim (doum gynymde bir çok armaanen jane sera antaljaja bir bilet de al/dem) :: Perveç rj~'i"rateve te shumta per ai:8!ir:dje mora eeh8 nje bilete per ne Antalja. Ba/kondaki çiçekler hariç tom çiçekleri suladim (bal/kondaki çiçekler hariç tym çiçek/eri sul/adem) = i Ujiia 'e ~~j;:halulet perveç atyre ne baliken. Matematik ve fizikten baska bir de cografyaya çalismam lazim (matematik ve fizikten bashka birde xhoorafjaja çalleshmam lazem):: Perveç matematikes dhe fizikes duhet te mesoj edhe gjeografine.

Bardak, asiri isi yüzünden kirildi (bardak, ashere ese jyzynden kerel/de) ::Gota; u thye per shkak te nxehtesise se madhe. " Çiçek/er, degisen havadan dolayi kurudu kurudu) :: Lulet u thane per shkak te kohes Çiçekler. degisen hava yüzünden kurudu kurudu) = Lulet u thane per shkak te kohes (çiçek/er deishen havadan dol/aje jo te qendrueshme. (çiçek/er deishen hava jyzynden jo te qendrueshme.

Siddetli yagmurdan dolayi yollar tamamen bosaldi (shiddetli yaamurdan dol/ajtj jol/-I/ar tamamen boshal/de) :: Per shkak te shiut te rrembyer, rruge! u boshuan plotElsisht. Siddetli yagmur yüzünden yollar tamamen bosaldi (shiddetli yaamur jyzynden jol/-I/ar tamamen boshal/de) :: Per shkak te shiut te rrembyer, rruge! u boshuan krejt. iskele, firmanin hatasi yüzünden devrildi (iskele firmanen hatase jyzynden devri/di) Skela u shemb per shkak te pakorrektesise se firmes. dolayi devrildi (iskele firmanen hatasendan 280 dol/ajtji

:=

Iskele, firmanin hatasindan

281

f\U/VV ;tU Ali'ye Silal'den baska kimse yardim etmedi (a/ije bila/den bashka kimse jardfJ';' etmedi) :::Asnjeri nuk e ndihmoi Aliun perveç Bilalit.
.~

KONU 20 seftali (sheftali) ::::: pjeshke bira (bira):::::birre ayva (ajva) ::::: ftua raki (rake) ::::: raki
,~

TRT 'den baska hiçbir kanal izlemiyorum (tereteden bashka iz/emijorum) ::::: Nui< ndjek asnje staçion televiziv perveç TRT-se. Anneanneden baska tom aile plaja gitti (anneanneden gitti) :::Gjithe fclmilja slikoi ne plazh perveç gjyshes.

hiçbir kanal

bashka tym aile p/azha'

muz (muz) ::::: banane Tekrarlamak (tekrarliamak)::::: perseris Yanlis yapmak Uanllesh japmak) ::::: gaboj Yapmak Uapmak) ::::: b(~j Ögrenmek (fJrenmek) ::::: "'esaj Ögretmek (eretmek) ::::: mes'Jj Alismak (al/eshmak) ::::: ~!~esohern Söylemek (sejlemek) ::::: [holTl Konusmak (konushmak) ::::: f1as Bir seyden bahsetmek (bir shejden bahsetmek)::::: ::2S Sahip olmak (sahip ol/mak) ::::: kani Benim var (benim var) ::::: une kam Dinlenmek (din/enmek)::::: ,ccJshoj Bulusmak (bul/ushmak) ::::: takohelTl Uzaklasmak (uzakl/ashmak)::::: largohem

SÖZCÜK

DAGARCIÖI

(sezxhyk

daarxhee)::::: FJALOR

Hala (halla) :::!lalle Teyze (tejze):::::teze Dede (dede) :::::2ysh Büyükbaba (byjykbaba) ::::: O;ysh Babaanne (babaanne) :::::gJyshe Anneanne (anneanne)::::: gjyshe Elbette (elbette)::::: natyrisht erkek (erkek) ::::: :Jurre zevkine düskOn (zevkine dyshkyn) Hendek(hendek):::::hendek

pe:;:

eiçka

;<::

qejfli

Yalniz Gallnez) :::ile veWm j/e vetmuar saskin (shashkön) ::: i habitur Hatta (hatta) ::::: bile, madje hala (hala):::::ende, akOrTla aynen (ajnen) :::pikEirisht disiplinli (disiplin/i)::::: ile disiplinuar sert (sert) :::i rrepte risk (risk) ::::: rrezik ders (ders) :::r:iÖsirTl sebze (sebze):= ..:eriiT'(;,zarZJvaie kiraz (kiraz) ::::.:iershi gida (geda) ::::: 'JshqlPi Shcilqi karpuz (karpuz) ::::: su (su) = uj0 kavun (kavun)::::: pjoper meyve suyu (mejve suju) :::ieng frutash 282

SiR KAHVE LÜTFEN! (bir kahve Iytfen) = NJE KAFE, JU LU7Ei\i1!
Canim sikiliyor. En iyisi, söyle biraz gezmek. Belki bir arkadasima rastlanm. Onunla bir yere oturup, kahve içeriz. Biraz da sohbet ederiz. Hazirlandim ve disariya çiktim. Asansör bozuk oldugu için, merdivenlerden yürüyerek indim. Tam çikis kapisinda, Leyla'ya rastladim. Hadi Leyla, seninle biraz dolasalim, dedim. Leyla, olmaz dedi. Neden olmaz, diye sordum? ÇünkO dedi, ben gezmeden geliyorum zaten. Sana güle gOle, dedi. Ben de apartmandan çiktim ve yalniz dolastim. Dogrusu baska bir arkadasa da rastlamadim. Garsona kahveyi yalniz siparis etmek zorunda kaldim.

283

KONU 20 AliSTiRMALAR (a/feshWrmal1ar) yazinizl (Si
i:::

USHTRIME ne gjuhen turke?)

Türkçe karsihklarmi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

i thone

E kujt eshte makina e bardhe? '" Kemishat jane te verdha '" Çfare materlali don i? '" Kush eshte kjo? '" Ai eshte zoti Hasan '" Ne Danimarka flitet danisht i::: Zot! Hasan eshte mesues '" Kush do ta thoUP "" eshte karrige ::: çevirin! (i'erktheni fjalöt

KONU

21

9. Mos eshte mjek? i::: 10. Jo, nuk eshte tavoline(ajo)

Asagidaki tümce ya da sözcükleri Arnavutçaya ose fja!itö e meposhtme ne shqip!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Fransa'da Fransizca konusulur '" Bu masa mi? ::: Sen söylüyorsun i::: Hangi malzemeyi kullaniyorsunuz? Kirmizi kalem senin i::: Hayir, bu araba degil ::: Hayir, o ögretmen, onu iyi taniyorum Bu kim?::: Bu ne?::: Bunlar kim? ::: :::

RICA EDERIM (rixha ederim) = TE LUTEM, JU LUTEM, ASGJE, S'Ii(A GJE, S'KA PERSE
SÖYLESi (sej/eshi): Bisede

....

i:::

Deniz: Bana bir tane sigara verir misin? (bana bir tane sigara verir misin) :::A me jep rje cigare? Suzan: Neden? Sen sigara içmiyorsun ki? (neden? sen sigara içmijorsun ki) ::: Pse') Po, ti nuk e pi duhanin? Deniz: Olsun! Elimde tutacagim (ollsun elimde tutaxhaem):::
S:-2. sic'. c'')

'3

Suzan: Madem istiyorsun, al! (madem istijorsun, all) ::::\~ece 2 de,;8 ,Teln::; Deniz: Tesekkür ederim, çok iyisin! (teshekkyrederim je shurne e niire. çok ijisin)
i:::

i;a:eminderit.

Suzan: Rica ederim, ama sigara sagliga zararlidir, bunu bil (rixha ederim, ama sigara saa/ea zarari/eder, bunu bil) = S'ka perse, por duhet ta dish se duhani demton shendetin.

284

285

KONU 21 tesekkür etmek (teshekkyr etmek) = falenderoj birine birsey için tesekkür etmek (birine birshej için teshekkyretmek)'=fali.'mderi dike per diçka nokta (nokta) =: pike virgül (virgyf) = presje çizgi (çizgi) = vize ünlem (yniem) ::::: pikeçuditje soru isareti (soru ishareti) = pikepyetje

KONU 21 Arkadas size fotografi gösterdi (arkadash size fotorafe gesterdi) = Shoku jua Ou + e) tregoi üuve) fotografine. Arkadas size onu gösterdi (arkadash size onu gesterdi) = Shoku jua ÜU + e) tregoi Uuve), Arkadas onlara fot~rafi gösterdi (arkadash onlara fotorafe gesterdi) = Shoku ua (u +e) tregoi (atyre) fotografina. Arkadas onlara onu gösterdi (arkadash onl/ara onu gesterdi) = Shoku ua (u +e) tmgoi (atyre), TE PE m::'vlRAVE VETOR ÇOGUL (NESNE iLE) SHUMES

ZAMiRiN KISA -BiLESiK KULLANIMI
TRAJTAT E SHKURTRA TE BASHI<UARA

IF
Ii
ii
li
ii
i

-

w~~TEKiL (NESNE iLE) NJEJES Kallezore i -hali

SaylSahYs

-

----ii
,

III III .Tekil Ç~ulll

i

e (neve) -hali Dhanore Kallezore uimeti:)(mua) (atyre)Uuve) na -hali asaL! (atij. (ty) i JU ; iumri Vata

i

i

i -----....----

----.
Türkçe
i

Trajta e bashkuar BilesikHal m'j t'i ia onlari bana onlari sana onlari ona

Phanore
Numri \feta Sah/~ me (mua)
te .

e ~ha/i

11-Sayi

Trajta e Bashkuar Bilesik durum mf: bunu (onu) bana ta bunu (onu) sana ia bunu (onu) ona na e bunu (onu) bize jua bunu (onu) size ua bunu (onu) onlara

i
i

i

e
'3

';,----i i iii ii
;: III
11

ii

i (ati;,

i~saj)

c e e

(ate) (ats) {2t (ate) (ate) (ate)

- ;: ;- onl~ biz; - - - -;
jua ua onlari size onlari onlara
i

J

na (neve)

4~~-

..

ju Uuve) u (atyra)

e

Arkadas bana fot~rafi gösterdi (arkadash bana fotorafe gesterdi) = Shoku ma (me +0) tregoi (mua) fotograflne, Arkadas onu bana gösterdi (arkadash onu bana gesterdi) ::::: Shoku ma (ma +e

Arkadas bana fotograflari gösterdi (arkadash bana fotoraftlare gesterdi) = Shoku m'i ir,ie + i) tregoi (niua) fotografite. Arkadas bana onlari gösterdi (arkadash bana onl/are gesterdi)::::: Sh oku m'i (me + i\ tr-agei (mua), Arkadas sana fot~raflari gösterdi (arkadash sana fotoraftlare gesterdi) = Sho!,w l'j it'j + i) tregoi (ty) foiografite. Arkadas sana onlari gösterdi (arkadash sana onl/are gesterdi) = Shoku t'i (tö + ii tragoi (ty), Arkadas ona fotograflari gösterdi (arkadash ona fotoratllare gesterdi) = :::~:')(U ':, . '::'2goi (c\tij I,erii\/aya asaj (disi!) fOtogrTi:;':). Arkadas ona onlarigösterdi (arkadash ona onl/are gesterdi) = Siiolm ki! + i) 2tij . aSaj) Arkadas r:" ; Ina Arkadas ij tregoi bize fotograflari gösterdi (arkadash bize fotoraftlare gesterdi) = Sholw (neve) fctografile. bize onlari gösterdi (arkadash bize onl/are gesterdi)::::: Shoku na (na + (neve). r
ft

tregellmua)
Arkadas sana fotoQrafl gösterdi (arkadash Ite + e) tregel (iy) fotograf1r,ö.·l.1i, Arkadas onu sana gösterdi (arkadash sana fotorafe gesterdi) ::::: Shoku ta

onu sana gesterdi) ::::: Shoku ta (te + ei;
.
;-1

tre~ioi Ity),
Arkadas ona fotografi gösterdi -:;101;U

ii

+ 2) :r:.Jjci:itij
,

,:;ril) veya asal!
'

·f

"~'

Ar~adas ~nu ona gösterdi (arkadash onu ona gesterdi)::::: Sho:'(U i3 I,i + e) trego,l\ I"'ti'J i~'s~J' ~, ,~
\ t;.:

J
AL

'i;'

Arkadas bize fotografi gösterdi (arkadash

bize fotorafe gesterdi) = Shoku

naa.

+ i) tregoi

i

(na + e) tregoi (neve) fotografine.;;~ Arkadas bize onu gösterdi (arkadash bize onu gesterdi) = Shoku na e (na +. tregoi (nevel. 286

Arkadas size fotograflari gösterdi (arkadash size fotoraftlare gesterdi) = Shoku

287

." ..

--~.--,~-._-".--_.~----------------------------------------------------------------KONU 21 {

KONU 21

jua Uu + i) tregoi Uuve) fotografite .. ArkadasÜuve). onlari gösterdi (arkadash size onl/are gesterdi) :: Shoku jua size tregoi

Uut ,

~te bir gazete (ishte birgazete):: Ja nje gazete ~te bir bardak (ishte bir bardak) :: Ja nje gote iste bir bardak su (ishte bir bardak su) = Ja nje goti:! uje

Arkadas onlara fotograflari gösterdi (arkadash onlara fotaraflfare gesterdi) = Shol\U Ua (u + i) tregoi (atyre) fotografite. Arkadas onlara onalari gösterdi (arkadash onl/ara onl/are gesterdi) = Shoku ~ (u + i) tregoi (atyre).;! Bana gerçegi söyle! (bana gerçei sejfe) :: Me trego te vertelen! Ona bir kagit verdim (ona bir kaet verdim) :: I\tij i dhashe nje leter; Müzik onun hosuna gidiyor (myzik onun hoshuna gidijor) :: Asaj/atij i pelqen muzik Babamizyne nabirkaç kitap armagan etti (babamez bize birkaç kitap armaan etti "'Baba! bize dhuroi neve disa libra

FiiliMSiLER

= EYLEMSiLER = SIPJESORET

MASTARLAR = EMRAT NE PJESORE
Okumak: Formohet me menyren pjesore: Te punosh(Puna) jo gjithmone FORMA POHORE: Okumak, çok keyiflidir.

Çalismak, insani her zaman mutlu etmez = e ben njeriun te lumtur.

Onlara iki sise sarap gönderdim (onl/ara iki shishe sharap genderdim):: U dergoya <~ atyre dy shishe vere. O sözü bana söyleme (o sezy bana sejleme) = 1\los ma thuaj ate fjai~i Ali pulu zarfa yapistirdi (ali pul/u zarfa yapeshterde) = ,'\Iiu ia ngjiti pul/en zarfit.;1 Hükümet gerçekten 203 no 'lu kanun hükmündeki kararnameyi Devlet Baskaninal önerdi mi? (hykymet gerçekten ikijyzyç nol/u kanun hykmyndeki karamameji devlet' bashkanena enerdi mi) :: A ia ka propozuar verlet qeveria presidentit dekreti~

Çalismak:

kryefjale;

çalismak

eshte nje emer ne kete fjali.

Aglamak ayip degildir, oglum! (aallamak ajep deildir, oollum) = Te qash nuk eshte turp, biri im. Aglamak: eshte nje emer ne kete fjali dhe perdoret si kryefjaie. Gülmek sana yakisiyor (gylmek sana jakeshejor) = Qeshja te shkon. Gülmek: eshte nje emer ne kete fjali dhe perdoret si kryefjaie. Gitmek mi zor, kalmak ikesh, hall te rrish. mi zor? (gitmek mi zor kallmak me zor) = Hall te

20~?
Yüregimi büyük bir sevinçle doldurdu (iyreimi byjyk bir sevinçle dol/durdu) = mbushi zerriren me gezim te madh

~
Mc!,'

/

Defterleri size dün verdim (defterleri size dyn verdim) :: Fletoret jua dhashe dj~: Anahtarlari kime verdin? (anahtari/are kime verdin) = I<ujt ia dhe çekisat?i Vera, arkadas/arinin isteklerini yerine getirdi (vera arkadashl/arenen isteklerini jerine getirdi):: Vera ua piotesoi deshirat snoqeve Sana resimleri gösterdim (sana tregova pikturat resimleri gesterdim) = Sana kitabi getirdim (sana kUaM getirdim) :: Ta sOlla librin Vini re: Ne shq:p perdoretfôrendero( dhanore (birine::: dikuj!) me kal!özore (dike), kurse ne turqisht me

ri

Gitmek: eshte nje emer ne kete fjali dhe perdoret

si kryefjaie.

Ka/em için sana tesekkür ederim (kalem için teshekkyrederim per i.:.:~psin. Rica etmek (rixha etmek) = <;t()r:~ Rica ederim (rixha ederim) = Te :utarr.,
JU

= Ur~3 :e ialenderoj 3 Hukuk (hukuk) = Juridik

:utem, a5g;o, s'ka W8,
riJf~

sl<.a

perse

iste bir dolma kalem (ishte birdollmakalem):: Ja !ste bir çiçek (ishte bir çiçek) = Ja nje lule Iste bir anahtar (ishte bir anahtar) :: Ja nJe çeles

stiiograf Hukuk fakültesine gitmek ne güzel (hukuk fakyltesine gitmek ne gyzel) = Sa mire eshte qe te studiosh ne Fakultetin Juridik.

288

289

KONU 21

Forma mohore: Aglamamak = Te mos qash. Olmak ya da olmamak = Te jesh osa te mos jesh (to be or no: to be). Gülmemek = ni mos qeshesh.

KONU 21 Sekreter gençtir (sekreter gençtir) =Sekretarja eshte e re. Bina eskidir (bina eskidir) =Ndertesa eshte e vjeter. Serkan kisa midir? (serkan kesa meder) =A eshte i shkurter Serkani? Tamer yakisiklidir (tamer jakesheklleder) =Tameri eshte bukur/i pashem. Konsolos sevinçlidir (konsollos sevinçlidir) =Konsulli eshte i gezuar

i

Büyükelçi iyi bir insandir (byjyke/çi iji bir insander) =Ambasadori niire. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxMe) Deniz (deniz) = det Denizde (denizde) = ne del. (qendrim) Denize (denize) = ne del -7 (drejtim) Göl (gef) = !icen Gölde (ge/de) = ne liqen • Göle (gele) = ne iiqen -7 DaQ (da) = mal Dagda (dada) = ne mal. Daga (daa) = ri? mal -7 Plaj (pi/azh) =:)iazh Plajda (pi/azhda) = :12 p'2zh • Plaja (pilazha) = ;;0 plazh -7 = FJALOR
Vini re: ne turqisht perdoret gOzel (gyzef)vetem kurse per burrat thc:het yakisikli Uakeshekiie).

eshte njeri i

per femrat dhe per sendet,

NEZDiNDE (nezdinde), YANiNDA Uanenda), .... NiN YANiNDA (ninjanenda) NE PRANI TE ...; TEK

=

Ne prani te miqve -Dost/arin yaninda, arkadaslarin yaninda (dostllaren janenda, arkadashllaren janenda) Nd pranin e tuaj -Sizin yaninizda, nezdinizde) sizin nezdinizde (sizin janenezda, sizin

Tek: Ayla, her zaman babasinin nezdinde sikayetçi olur (aj/a herzaman babasenen nezdinde shikajetçi ol/ur) =Ajla ankohet gjithmone tek Baba; saj.

KURAL (kura/I) = RREGULL
Bu, kaçinilmaz bir kuraldir (bu kaçenellmaz bir kural/der) = i cloirioscosheni. Bu kural çok kati (bu kural/ çok kate) = :<y r;89:';1I 2$"= Bu, uygun bir kuraldir (bu, ujgun bir kural/der) = :<y rr:"":," pershtatsheni, Ahmet uzun boyludur (ahmet uzun bojlludur) = Ahmet: 0Sf,:S Ali uzun boylu mudur? (a/i uzun bojllu mudur) = A esh1e i Atase gençtir (atashe gençtir) = Atasheu eshte j ri
-

i

BUGÜN ARKADASiM GELECEK (bugün arkadashem ge/exhek) =SOT DO TE VIJE SHOKU IM.
Bugün arkadasim gelecek. Bu yüzden çok sevinçliyim. Dün de baska bir arkadasim geldi. Çocukluk arkadasim. Çok degismis. Birlikte çok oynadik. Sinemaya gittik. Aradan on bes yil geçti. Bu arada ben de çok degistim. Yillar oldukça çabuk geçiyor. Rahat ve kaliteli yasamak için çok çaliskan olmak lazim. Biliyorum, insan her zaman çalismak istemez. Dinlenmeyi de bi/mek gerekir. Bugün arkadasim gelecek. Bu yüzden gerçekten çok sevinçliyim. Galiba bu aksam tiyatroya gideriz. Çünkü o da tiyatro yu çok sever, benim gibi.

::::,-:e.

Sekreter (sekreter) = Sekretare

290 291

KONU 21 AlISTIRMAlAR Asagidaki (a/leshti!irma/lar) :::: SHTRIME U çeviriniz! (Parktheni fjalite a meposhtr.
11,
,'":1,

tOmceleri Arnavutçaya

ne gjuhön shqipe!)

2.

1. Bugün nasilsin? ::::
Yarin görüsürüz! =

"~!

3. Hosça kal! :::: 4. ' Sen nasilsm? =
5. 6. 7. 9. Sagol, ben de iyiyim :::: Nasilsiniz?:::: Ne olsun, idare ediyoruz:::: Saygi/ar :::: Allaha ismarladik!:::: Su ne demek?:::: Hayir, ben iyi degilim. Hastayim:::: Üsüttüm. Atesim var :::: Kendine dikkat et! :::: fjalite e meposhtme

KONU
BEN HER ÖGLEN UYURUM (ben her elen ujurum) = UNE FLE ÇOO DREKE
GENis ZAMAN (genish zaman):::: KOHA E TASHME E VAZHDUESHl'vlE

8. Ali de çok iyi :::: 10. 11. 12. 13. 14.

ire{lon vazhdimin

e veprimit

(zakonisii!,

gj:thmt;t1e,

me SlfJuri)

••
Asagidaki tOmeeleri Türkçeye çev/riniz! (Parktheni ne gjuhön turka!) 1, A je miri~ gjithashtu? ::: 2, U ftoha, kam temperature ::: 3, Bej kujdes per veten ::: 4, ~4ukka 8sçije te re, ç;j!thçka ne rregull ::: 5. Nuk jam mire, jam e semure :::: 6.• Jo keq "' 7. Gjithçka ne rregu!l ::: 8. Si e keni emrin? :::: 9, Çlem! Resmi? :::: 1 Q, ç' do thate EKMEK) ::::

GENis ZAMAN (genish zaman) = KO HA E TASHME :::'1AZHDUESHME
Vini re: Folja ne kohen e tashme te vazhdueshme ne gjuhen turke perdoret me kuptim kohor te pacaktuar. A) Veprime te zakonshme qe perseriten here pas r,ere p. sh.: ç 'o diteAliu shkon ne shkoiie. B) Veprime qe kane vlere ne çdo karA p, sh.: Dieili Ilnd nga lindja. Rrenja e foljes + -ir, -ir, -ur, -ür, -er, -ar + prapashtesa Gel-rnek (ben) Gel + ir + im = (Une) vij, Otur -mak (ben) Otur + ur + um ::::(Une) ulem. Gez -mek (ben) Gez + er + im ::::(Une) shetis. Yat -mak (ben) Yat + ar + im ::::Shtrihem. +ür + üm ::::EeL Yürü -rnek (ben) Yürü vetore

11. Ai eshte Bujari ;::
; 2, Si e
i<e

;~;~nr:n? ::;

Okumak (okumak) = lexoj
Olumlu durum (oJ/uml/u durum) = Forma pohore Ben oku -r -um (ben okurum) ::::Une lexoj Sen oku -I' -sun (sen okursun) ::::Tl lexon O oku -r (o okur) = Ai(ajo) lexon Biz oku -r -uz (biz okuruz) :::: e lexojme N 293 292

Siz oku ·r -sunuz (siz okursunuz) = Ju lexoni Onlar oku -r (onllarokur) = Ata(ato) /exojne Oku -r -far (okurllar) = Ata(ato) lexojne Ben her zaman gazete okurum (ben her zaman gazete okurum) = Une gjithmone e lexoj gazeten. Sizi taniyorum, siz sürekli buraya gelirsiniz ve dergi okursunuz (sizi tanejorum; siz syrekli buraja gelirsiniz ve dergi okursunuz) ::::Une ju njoh, ju vini gjithmonö, ketu dhe fexoni revista. SÖYLESi (sejleshl): Bisede

KONU 22
Tesekkür Tesekkür Tesekkür Tesekkür Tesekkür Tesekkür ederim (teshekkyrederim) = Une fa!enderoj. edersin (teshekkyredersin) = Ti faienderon. eder (teshekkyreder) =Ai(ajo) faienderon. ederiz (teshekkyr ederiz) = Ne falenderojnie, edersiniz (teshekkyredersiniz) =Ju faienderoni. ederler (teshekkyrederler) =Ata(ato) falenderojne,

Vini re: ETMEK (etmek) eshte nje folje ndihmese dhe perdoret me shume me nje cmar ose me nje mbiemer, prandaj diihet te mesohet bashke me emer ose mbcr;i~' .<,0 friije mund te perderet edho ne vend te foljes 'bej'. Tesekkür etmek (teshekkyr etmek) = {alenejeraj Birine rica etmek (birine rixha etmek) = :utem, birinden rica etmek (birinden rixha etmek) '<e-koj diçka prej dikujt Birine yardim etmek (birine jardem etmek) = ~dihmoJ Biriyle sohbet etmek (birijle sohbet etmek) = o/sodoJ ~e dike istirahat etmek (istirahat etmek) puShoJ, ç!odhem Birini memnun etmek (birini memnun etmek) = C;e[1;:i<:;::1::-;8 Birini ziyaret etmek (birini zijaret etmek) =:,8J i'c": ':is;!,-, '('.~;";:h Sabretmek (sabretmek) = juroj Birine iyilik etmek (birine ijilik etmek) =: b'2j rder dikujt Birine kötü/ük etmek (birine ketylyk etmek) = I)ej keq ciik!.!i' Birine ayip etmek (birine ajep etmek) = i prish qejf/n dikujt Birseyi, birini kaybetmek (birsheji, birini kajbetmek) = iiumbss (jiçi;" os." ,-:i:<8 '32 ba '~2 L ,,~.8 Babami yil/ar önce kaybettim (babame jell-IIar enxhe kajbettim) humba snunie vjet me pare,
== ==

Ahmet: Genelde, sen ise ne zaman gidersin, yani saat kaçta? (genelde sen ishe ne zaman gidersini jani saat kaçta) = K ur shkon ne pune zakenisht? Mehmet: Dogruyu söylemek gerekirse hep geç kellerom)
==

i

gerekirse, hep geç kalirim (dooruju sejlemek Me thene te drejten une gjithmone '/onohem.

==

Ahmet: Ben de geç kalirim, ama saat kaçta gidersin? (ben de geç kallerem ama saat kaçta gidersin) Edhe une vonOhem, por ne çfare ore shkon? Mehmet: Saat 07. OO'de. (saatjedide) Ne oren 7. 00.
== ==

\ini :'l:

2';,6cnimi rnbi,~~rnp~' )

, foijes ETMEK i,pi~rccr2t me teper bashke

:~e nje

'::mf~' oso

Ahmet;

000,

o kadar erken mi? (000, o kadarerken

ml) =

000,

aq heret? Vin1 ;'8: ~<GI1Zi tashme e vazhdu8sr.me e
1:(;,:;.;11

Mehmet: Aslinda ise saat 06. OO'da baslanz. Ama dedim ya, ben hep gecikidm (asllenda ishe saat alltfida bashllarez, ama dedim jai ben hep gexhikirim) = Ne tel vetate ne aren 06. 00 tiI/ojme, por siç e thasM, une gjithmone vonohem. Ahmet: Aferin!!? Peki sen; ise kim götürür? (aferin, peki seni ishe kim getyryr) = Bravo!!? Mire, po kush te çon ne pune? Mehmet: Beni mi? Hiç kimse. Ben yürüyerek giderim ise (beni mi, hiç kimse, ben jyryjerek giderim ishe) = Mua? Askush. Une shkoj ne kemo.:i. Ahmet: Tabii ki geç kalirsin, 10 km yürünür mü hiç? (tabii ki geç kallersen, on kilometre jyrynyr my hiç) = Natyrisht qe vonohesh. A ecc~lO km ;,e k8l'lbe? Mehmet: Evet, gidilir ve geç kahnir (evet gidilir ve geç kallener) = Po, shkohet dhe vonohet(prandaj vonohesh).

\/3zhdirrdn

e veprirn:t, diç!<2 c;Ö

sr,ume here, perseritet sh',:me h2rrj. O anla -r (o ani/ar) =

Anla -mak7

\i

'3; ;çL.'CiO;l .. si rli:.~r.d te ':ZuD~()l:~. ~

Oku -mak7 O oku -r (o okur) =,' (~:c le:.'c" Dile -mek7 O dile -r (o diler) = \i (2JC) :~"~". Ye -mek7 O ye -r (o jer) =\i (:'\'()\ De -mek7 O de -r (o der) =,;, (2jO) thO:9. SÖYle -mek7 O söyle -r (o sejler) =Ai (a;oi thoie.

tn

\r;:-ii

re.','e:nclosini oas rrenres S9 fr:::iies'ie:em ni8 .r. nese rreria a f:::!ies mbaron
, J " •• ,

294
295

KONU 22 Olumsuz durum

KONU 22

(ol/umsuz durum) = Forma mohore
Okumamak

Dile -r -siniz (dilersiniz):::: Ju uroni. Dile -r -ler (di/er/er) ::::Ata(ato) urojne. Size basarilar dilerim (size basharellar di/erim):::: Ju uroj juve suksese. Sizden özür dilerim (sizden ezyr dilerim):::: Ju k erkoj falje. Olumsuz durum (ollumsuz durum) = Forma mohore Ben dilemem (ben dilemem):::: Une nuk uroj. Sen dilemezsin (sen dilemezsin) == Ti nuk uron. O dilemez (o dilemez):::: AI(ajo) nuk uron. Biz dilemeyiz (biz dilemejiz):::: Ne nuk urojme. Siz dilemezsinlz (siz di/emezsiniz):::: Ju nuk uroni. Onlar dilemez (onllardi/emez) ::::Ata(ato) nuk urojne. Dilemezler idilemez/er):::: Ata(ato) nuk urojne. Ben özür dilemem (ben ezyr dilemem):::: Une n uk kerkoj falje. Ona basari dilemem, çünkü onu sevmlyorum (ona bashare di/emem, çynky onu sevmijorum):::: Nuk ia uroj j suksese atij, sepse nuk e dua.

(okumamak) = Nuk lexoj.

Ben oku ·mam (ben okumam):::: Une nuk lexoj. Sen oku ·mazsm (sen okumazsm):::: Tl nuk lexon. O oku -maz (o okumaz):::: Ai(ajo) nuk lexon. Biz oku -mayiz (biz okumajez) ::::Ne nuk lexojme. Siz oku -mazsiniz (siz okumazsenez):::: Ju nuk lexoni. Onlar oku ·maz (onl/ar okumaz) ::::Ata(ato) nuk lexojne. Oku -mazlar (okumazllar):::: Ata(ato) nuk lexojne. Yaninda Ganenda) :::: prane Nezdinde (nezdinde)
==

prane

evin yaninda (evinjanenda):::: prane shtepis " bahçenin yaninda (bahçeninjanenda):::: prane oborrit ~~ Türk Büyükelçiligi'nin yanmda (tyrk byjyke/çiliininjanenda):::: prane Ambasad~ se Turqise :: Türk Büyükelçiligi nezdinde (tyrk byjyke/çi/i nezdinde):::: prane Ambasades se. ·1·

~mek yemekUemek
Ben yerim (ben jerim) ::::Une ha. Sen yersin (senjersin):::: Tl ha. O yer (o jer):::: Ai(ajo) ha. Biz yeriz (bizjeriz):::: Ne hame. Siz yersiniz (sizjersiniz):::: Ju hani. Onlar yer (onllar jer):::: Ata(ato) hane. Yerler Uer/er):::: Ata(ato) hane.

jemek)

::::

h;i

Th~~
bir ormanin yaninda (birormanenjanenda):::: prane nje pylli yolun yaninda, yaninda üollun yanenda):::: prane rruges yanimda üanemda):::: prane meje tam onun yaninda (tam onun janenda):::: Fare prane tij nezdinizde (nezdinizde):::: prane jush nezdinde (nezdinde):::: prane teje kenarinda (kenarenda):::: Nehir kenarinda (nehir kenarenda):::: anes, ne ane ete ..

.~

anes lumit, ne an ete lumit

Aksamlari ne yersiniz? (akshamllare nejersiniz):::: Çfare hani darkave? Ben genellikle tavuk yerim (ben gene/-lik/e tavuk yerim) ::::Zakonisht une ha zakenish! puie. Onlar eskiden beri uzun yasar, çünkü çok yogurt yerler (onllar eskiden beri uzun jashar, çOnkOjourtjer/er) = Ata jetojne denbabaden gjate. sepse hare Shutne kos.

dilemek

(di/emek)::::

uroj

Dile ·r Dile ·r Dile·r Dile ·r

-im (dilerim):::: Une uroj. -sin (di/ersin):::: Ti uron. (di/er):::: Ai(ajo) uran. ·iz (di/eriz):::: Ne urojme. 296

Söylemek

(sej/emek)

= them

Ben söylerim (ben sej/erim) = Une them.

297

KONU 22
Sen söylersin (sen sej/ersin) = Ti thua. O söyler (o s(;jj1er):::Ai(aja) thate. Biz söyleriz (biz sej/eriz) = Ne themi. Siz söylersiniz (siz sej/ersiniz) = Ju thani. Onlar söyler (onl/ar s(;jj/er)::: Ata(ata) thone. Söylerler (sej/er/er) = Ata(ata) thane. ik etsin! (ijilik etsin) = Ai te beje nder! ik etmesin! (iji/ik etmesin) = Te mos beje nder!
ilYi1iketsinler! (iji/ik etsin/er) = Ata te bejne nder! fl)iilik etmesinler! (ijilik etmesinler) = Te mos bejne nder! i ..

=il

r

LI

demek (demek)

= them

,I

Sik sik (sak sak) = shpesh, shpesh here iII i

Ben derim (ben derim) ::: Une them. Sen dersin (sen dersin) = Ti thua. O der (o der) = Ai(aja) thote. Biz deriz (biz deriz)::: Ne themi. Siz dersiniz (siz dersiniz) = Ju thani. Onlar der (onl/arder)::: Ata(ato) thone. Derler (der/er) = Ata(ata) thone.
:f,l

~._i_L_iK_E_T_M __ E_K_(IJ_··iI_ik_e_tm_ek_)_~_B_E_J _N_D~.~ SiMDiKi ZAMAN (shimdiki zaman) = KO HA E TASHME e çastit

Olumlu durum (ol/uml/u durum) = forma pohuese Ben iyilik ediyorum (ben ijilik edyorum)::: Une po bej nder. Sen iyilik ediyorsun (sen ijilik edijorsun) = Ti po ben nder. O iyilik ediyor (o ijilik edijor) = Ai po ben nder lajo po ben nder. Biz iyilik ediyoruz (bizijilik edijoruz) = Ne po bejme nder. Siz iyilik ediyorsunuz (siz ijilik edijorsunuz) = Ju po beni nder. Onlar iyilik ediyor (on/ar ijilik edijor)::: Ata po Mjne nder lato po bejne nder. SORU DURUMU (soru durumu) = FORMA PYErSE

e fo!jes rnbar6t. me siguri vazhdimisnt) sipas harmonise se zanareve. Pastaj shtohen prc:cashtesat sipa~. peremrave vetarE). gelmek (ge/mek)

Vini re: Pas rrsnjes se foljes vendaset -ir, -ir, -ür, -ur. Nese me gel -me k -7 gel -ir::; Ai (aJc) vjen

=

vij

Ben gelir -im (ben gelirim) = Une vij. Sen gelir -sin (sen gelirsin) = Ti vjen. O gelir -(o ge/ir) ::: Ai (aja) vjen. Biz gelir-iz (bizge/iriz) = Ne vijme. Siz gelir -siniz (siz ge/irsiniz) = Ju vini. Onlargelir-(onl/arge/ir)::: Ata (ata) vijne. Gelir -ler (gelir/er) = Ata (ata) vijne.

Ben iyilik ediyor MUYUM? (ben ijilik edijor mujum) = A po bej une nder? Sen iyilik ediyor MUSUN? (sen ijilik edijor musun) = A po ben ti nder? O.iyilik ediyor MU? (o ijilik edijor mu) = A po ben ai nder la po ben ajo nder? B~ziyilik ediyor MUYUZ? (biz ijilik edijor muyuz) = Apo Mjme ne nder? Siz iyilik ediyor MUSUNUZ? (siz ijilik edijor musunuz) = A po beni ju nder? Onlar iyilik ediyor MU? (onl/ar ijilik edijor mu) = Apo bejne ata nder /a po bejne ata nder?

iyilik etI (Uilik et) :::

iYiLiK ETMEMEK (ijilik etmemek) - NUK BEJ NDER
iyilik etme! (iji/ik etme!) = Mos bej nder! Olumsuz durum !yilik edin! (iji/ik edin) ::: Beni nder! Iyilik etmeyin! (ijilik etmejin) = MOS beni nder! 298 (ollumsuz durum)

= forma mohuese = Une nuk bej nder.

Ben iyilik etmiyorum (ben ijilik etmijorum) 299

KONU 22 KONU 22 Sen iyilik etmiyorsun (sen ijilik etmijorsun):::: Ti nuk ben nder. O iyilik etmiyor (o ijilik etmijor) ::::Ai ben nder lajo nuk ben nd8r. Biz iyilik etmiyoruz (biz ijilik etmijoruz) :::: e nuk bejme nder. N Siz iyilik etmiyorsunuz (siz ijilik etmijorsunuz):::: Ju nuk e beni nder. Onlar iyilik etmiyor (onl/ar ijilik etmijor) ::::Ata nuk bejne nder la to nuk bejne • • • • • • • Ben mutluyum (ben mutllujum) ::::Une jam ile lumtur. Sen mutlusun (sen mutllusun) ::::Ti je ile lumtur. O mutlu (o mutllu) ::::Ajo eshte ile lumtur. Biz mutluyuz (biz mutllujuz) ::::Ne jemi te lumturla. Siz mutlusunuz (siz mutllusunuz) ::::Ju jeni ile lumtur/te lumtura. Sizler mutlusunuz (sizler mutllusunuz) ::::Ju jeni te lumtur. Onlar mutlu (onllar mutlu) ::::Ata jane te lumtur/Ato jane te lumtura. ilgeci -sonra (sonra):::: pas (kahe) (arkasenda), arkasina (arkasena) ::::pas (vend)

GENis ZAMAN = KO HA E TASHME E VAZHDUESHME
Olumlu durum (forma pohuese) Ben iyilik ederim (ben ijilik ederim) :::: ne bej nder. U Sen iyilik edersin (sen ijilik edersin) :::: ben nder. O iyilik eder (o ijilik eder) ::::i\i ben nder lajo ben nder. Biz iyilik ederiz (biz ljilik ederiz) :::: e bejrne nder. N Siz iyilik edersiniz (siz ljilik edersiniz) :::: u beni nder. J Onlar iyilik eder (onl/ar ijilik eder) ::::P.(a bejne nder lato bejne nder.

ii

1 -zaman 2 -yer i1geci -arkasinda

1. sonra (sonra) ::::pas (kohe)
toplantidan sonra (topllantedan sonra) ::::pas mbledhjes ögle yemeginden sonra (eetejemeinden sonra):::: pas dreke gösteriden sonra (gesteriden sonra) ::::pas shfaajes kurultaydan (kongreden) sonra (kuru/ltajdan sonra) ::::pas kongresi! isin bitiminden sonra (ishin bitiminden sonra) ::::pas mbariniit te punes bir yil sonra (bir jetl sonra) ::::pas nie vit! az sonra (az sonra) ::::pas pak 2. arkasinda (arkasenda) ::::pas shtepise

Soru durumu

(forma pyetöse)

n Ben iyilik eder miyim? (ben ljilik eder mijim) :::: n0 LJÖj de;! U Sen iyilik eder misin? (sen ijilik eder misin) :::: i b0n nder? T O iyilik eder mi? (o ijilik eder ml) ::::.\i ben nder fajo ben nder? Biz iyilik eder miyiz? (biz ijilik eder mijiz) :::: e bejme nder? N 'it Siz iyilik eder misiniz? (siz ijilik eder misiniz) :::: u beni nder) J Onlar iyilik eder mi? (onl/ar ijilik eder mi) ::::Ata bejne nder iato bejne nder? Olumsuz durum (forma mohuese)
Ben iyilik etmem (ben ijilik etmem) :::: ne nuk bej nder. U Sen iyilik etmezsin (sen ijilik etmezsin) :::: i nuk ben nder. T O iyilik etmez (o ljilik etmez) :::Ai nuk ben nder lajo nuk ben nder. Biz iyilik etmeyiz (biz ijilik etmejiz) :::: e nuk bejme nder. N Siz iyilik etmezsiniz (siz ijilik etmezsiniz) :::: u nuk beni nder. J " Onlar iyilik etmez (onl/ar ijilik etmez) ::::Ata nuk bejne nder /ato nuk bejne n9~1
r.$1

evin arkasinda (evin arkasenda) ::::pas Imbr2oa/prapa okulun arkasinda (okullun arkasenda) = ps:; shkofles benden sonra (benden sonra) ::::~)as r:ieje SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxMe) :::: JALOR F

Soru durumu

forma

pyotöse )

Senin iyiligin için (senin ijiliin için) ::::Per (.§ m:r(~n tenoe Tarif etmek (tarif etmek) ::::,:cer:ofikruaj !mzalamak (imzallamak) ::::'iÖnshkuaj Imza atmak (imza atmak) ::::';rrrir;s Sabirsizlikla bekliyorum (sabersezllekl/a beklijorum) = 'J"
~ -3

Ben iyilik etmez miyim? (ben ijilik etmem)::::; !luk bej nce:' line? Sen iyilik etmez misin? (sen iji/ik etmezsin) ::::A!luk ben noer ti?" O iyilik etmez mi? (o ijilik etmez)::::.J.. niik ben ncer ai? lA nu~, ben nder ajo?. Biz iyilik etmez miyiz? (biz ljilik etmejiz) ::::\ nuk bejlT,e nder? "~ ,4 Siz iyilik etmez misiniz? (siz ljilik etmezsiniz) =A nuk beni nder ju? Onlar iyilik etmez mi? (onl/ar ijilik etmez) =A nuk bejne nder ata? lA nuk bö nder ato?

rj :,.! (;

;-",:

Ayni zamanda (ajne zamanda):::: nc,'ir:c;t'::, Pratik yapmak (pratikjapmak) :::::iej Yargilamak (jargellamak) :::: Beni sevindiriyorsun (beni sevindirijorsun) ::::Po me gezon shume. Aramak (aramak) ::::kerkoj BUlmak (bul/mak) ::::gjej Arayan ya belasini. ya mevlasini bulur (arajanja belasene,ja mevlasene bul/ur) 301

300

'~~

,,~.

".. ."

~

----~-_.~..

-.--. •..-

KONU 22 ::Ai qe kerkon, gjen, Bakmak (bakmak) ==shikoj Bakiyorum (bakejorum) =Une po shikoj Görmek (germek) ::shoh GörOyorum (geryjorum) =Une e shoh . Bakiyorum, ama por nuk e shoh, göremiyorum (bakejorum, ama geremijorum) =Une po shik; ALlSTIRMALAR (a/leshterma/lar) Asagidaki tümceleri ne gjulien shqipe!) Arnavutçaya USHTRIME çevirinizi (Perktheni fjalite

KONU 22
==

r
e meposhtme

i

Vini re: Nö turqisht e folja sendi te caktuar.;' "bakmak"shpreh "görmek"te parin nje

te

parin ne pergjithesi,

ku~s,

Ben simdi çok iyiyi m (ben shimdi çok ijijim) =Une tani j3m shume mire, Aklin nerede? (akllen nerede) =Ku e ke mendjen? Ne kadar süre kalacaksin? (ne kadar syre kallaxhaksen) =Sa do te rrish?

1. Sabirsizlikla bekliyorum == 2. Arayan ya belasini, ya mevlasini bulur = 3. Ben iyilik ediyorum :: 4. Beni sevindiriyorsun = 5. Birine yardim etmek = 6. Bana iyilik yapma! :: 7. Ona iyilik yapmak istiyorum = 8. Ne kadar süre kalacaksin? = 9. Aramak = 10. Aklin nerede? = Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! C'eriÜheni fjalite e meposhtme ne

Birkaç gün kalacagim (birkaç gyn kallaxhaem) =00 te rri ca dite. '~" Haydi içeriye buyrun! (hajdi, içerije bujrun) =Hajdeni, urdherani, futuni brendal Seni, aHemi ziyarete (gelmeye) davet ediyorum (seni ai/emi zijarete ge/meje davet edijorum) ==Une po ftoj te vish per nje vizite ne familjen time. Üretmek (yretmek) =prodhoj Üreti/mek (yretilmek) =prodhohem

gju;~0ntut;,e!) iicer ne? =

•... i~tij
DERGi (dergi) =REVISTE::

3

po shikoj = Une te dua shume =

Bir dergide okudum. Türkiye'de modern savas uçaklari üreti/iyormus. Baska nel~' üretiliyor acaba? Araba, gemi, tarim araçlari? Evet, bunlarin hepsi üretiliyor. Ayn9 tren, motosiklet. bisiklet, tom araçlara ait yedek parçalar da üretiliyor. Türkiye'd~i agir sanayi çok gelismistir. Ayni zamanda turizm de çok gelismistir. Çok güzeI turistik tesisler var. Türkiye hem sanayi hem de turizm ülkesidir. Türkiye'ye en yakin OIkelerden biri de Arnavutluk'tur. Bunun en önemli dayanagi, tarih ve kültOr dokusudur. • Ayrica, Arnavutluk'un nüfusunun yüzde yetmisi de müslümandir. Bu da aramizdaki. dinselbirbagdir .•

Dsrshkr'jaj = Une po shikoj, por nuk 5. /\'2 po bejne nder = 7. 3iSeOOj me dike = :;';,) ben? = ,ii.:k CO hs) =

e shoh

=

,'~, :-Jii8 pG;e f\Oj te visii per nje vizite ne fami!jen time =

302

303

i

i

KONU
••••

23

i·i

1

i
/.1

VEREBILIR MISIN? (verebilir misin) =A MUND TE JAPESH?
SÖYLESi (sejleshl):Bisede

II' I' i

i

Amisa: Baba, ne var ne yok? (baba ne var ne jok) =Babi, ç'kemi? Kastriot Hiç. Hersey yolunda (hiç, hershejjollunda) =Asgje, gjithçka ne rregull. Amisa: Baba, bana para verebilir misin! (baba bana para verebilirmisin) =Babi, a murid te me japesh para! Kastriot Tamam, kaç lira istiyorsun? (tamam kaç lira istiyorsun) =Mire, sa leke do (kerkon)? Amisa: Yüz lira. Uyz lira) =Njeqind lira. Kastriot AI kizim, sana yüz Lira (all, kezem sana jyz lira) =Ja, merri vajza ime, 00 lira pEk ty! Sagol baba, tesekkür ederim (saoll baba, teshekkyr ederim) = Rrofsh

i

Amisa: Babil Kastriot

Rica ederim, güzel kizim. (rixha ederim gyzel kezem) =S'ka perse,

•.---

vajia ime bukuroshe!
305

..__

._---~.

KONU 23 •

KONU 23 O iyilik ediyor muydu? (o ljilik edijor mujdu) =A po bente nder? Biz iyilik ediyor muyduk? (biz ijilik edijor mujduk) ==A benim nder? po Siz iyilik ediyor muydunuz? (siz ijilik edijor mujdunuz) :::Apo benit nder? Onlar iyilik ediyor muydu? (onl/ar ijilik edijor mujdu) =A po benin nder? Olumsuz durum =forma mohuese

C_~.~iYORD~?(~~~~~~~U)-=~F~RE

THOSHTE? i

Kastriot, Amisa'ya ne diyordu? (kastriot amisaja ne dijordu) ::::Çfare i thosht Kastrioli Amises? ' Birine yardim etmek (b/rinejardtjm etmek)::: ndihmoj dike Amisa, babasina yardim ediyor muydu? (am/sa, babastjnajardem ::::A e nd:hmonte Amisa babane? Ne yiyordun? (ne jijordun) ::::Çfare po haje? Çok konusuyordu (çok konushujordu) ::: Ai po fliste shunie. Bu, beni pek i1gilendirmiyordu (bu, beni pek i1gilendirmljordu) int!:.irosonte shume. yakininda (jaken6nda) ::::afer Yakinimiida
r8stüi-ant

.' . edijormujdu

Ben iyilik etmiyordum (ben ijilik etmijordum):::: Une nuk po beja nder. Sen iyilik etmiyordun (sen ijilik etmijordun)= Ti nuk po beje nder. O iyilik etmiyordu (o yilik etmijordu)= Ai nuk po bente nder la]o nuk po bente nder. Biz iyilik etmiyorduk (biz ijilik etmijorduk)= Ne nuk po benim nder. Siz iyilik etmiyordunuz (siz ijilik etmijordunuz)= Ju nuk po benit nder. Onlar iyilik etmiyordu (onl/ar ljilik etmijordu): Ata nuk po benin nder lato nuk po benin nder. Soru durumu

= Kjo nuk me
'J'

= forma pyetese

bir lekanta var Oakenemeida

bir lokanta var) = Afer ne sh ka nje

evin yakininda Qakenenda) ::::Afer shtepise nehrin yakininda (nehrinjakenenda):::: Afer lumit

GEÇMis ZAMAN

=:

KO HA E SHKUAR E SE TASHMES

Ben iyilik etmiyor muydum? (ben ijilik etmijor mujdum) =A nuk po beja nder? Sen iyilik etmiyor muydun? (sen yilik etmijor mujdun) =A nuk po beje nder? O iyilik etmiyor muydu? (o ijilik etmijo mujdu) ==A nuk po bente nder lajo po bente nder? Biz iyilik etmiyor muyduk? (biz ijilik etmijor mujduk) =A nuk po benim nder? Siz iyilik etmiyor muydunuz? (siz ijilik etmijor mujdunuz) =A nuk po benit nder? Onlar iyilik etmiyor muydu? (onllar ijilik etmijor muydu) =A nuk po benin nder? Okula gidiyordum

Olumlu durum = forma pohuese Birine iyilik etmek:::: birine iyilik yapmak =

i bej

(okulla gidijordum)

=Une

po shkoja

ne shkoiiö

nder dikujt
ni:':

Ben iyilik ediyordum (ben ijilik edijordum)::: Une po bela nder. Sen iyilik ediyordun (sen ljilik edijordun) = Ti po beje nder. O iyilik ediyordu (o ijl1ik edijordu) == po bente nder la]o po bente nder. Ai Biz iyilik ediyorduk (biz ljilik edijorduk) ==Ne po ben:m nder. Siz iyilik ediyordunuz (siz ijilik edljordunuz) ==Ju po benit nder. Onlar iyilik ediyordu (onllarijilik edijordu):::: Ata po benin ncer Law po benin nder, , Kime iyilik yapiyordun? (k/me ijl1ikjaptjjordun) Arkadas/ma iyilik yapiyordum (arkadashtJma shcki.:! tim. ==Kujt po be]e nder? '" iji/ikjaptjjordum) ::::PO i beja nd~i

Okula gidiyordum, seni gördüm (okul/a gidijordum, seni gerdym) = Une po shkoja shko!!e. "ur te pashe. Yemek yiyordu, bana bakti (jemekjijordu, bana bakf{~) ==Aipo hante, kur me pa mua.

Ali ve Doruk bir tasin üzerine oturuyordu (ali ve doruk bir tashen yzerine oturujordu) = AiiJ dhe Doruku ishin ulur Ipo uleshin mbi n]e gur. O kabul ediyordu (o kabul edljordu) =Ai e pranonte. KeYifsizce disariya çikiyorlardi (kejifsizxhe deshareja çektjjorl/ardtj) ==Atapo dilnin pa qçJf pe;Jashta. Sef seni ariyordu (shef seni arejordu) :::Shefi po te kerkonte ty. Konusmaya devam ediyordu (konushmaja devam edijordu) = Ai po vazhdonte te
fliste

Soru durumu = forma pyetese Ben iyilik ediyor muydum? (ben ijilik edijor mujdum) = A po bela nder? Sen iyilik ediyor muydun? (sen ijilik edijor mujdun) == po be]e nder? A 306

Su iÇiyor muydun? (su içijor mujdun) = Apo pije ti uje? Kosuyor muydunuz? (koshujormujdunuz) =A po vraponitju? Ondan hoslaniyor muydunuz (ondan hoshl/anejormujdunuz) =Aju pelqente ajo? 307

KONU 23
Sen iyilik ettin mi? (sen iji/ik ettin mi) =A ke bere nder? O iyilik etti mi? (o iji/ik etti mi) =A ka bere nder? Biz iyilik ettik mi? (biz iji/ik ettik mi) =Akemi bere nder? Siz iyilik ettiniz mi? (siz ijilik ettiniz mi) =A keni bere nder? Onlar iyilik etti mi? (onl/ar ijilik etti mi) =A kane bere nder?

Olumsuz durum =forma

mohuese

Ben iyilik etmedim (ben iji/ik etmedim) = Une nuk kam bere nder/nuk bera nderr. Sen iyilik etmedin (sen ijilik etmedin) =Ti nuk ke bere nder/nuk bere nder. O iyilik etmedi (o ijilik etmedi) =Ai nuk ka bere nder/nuk beri nder. Biz iyilik etmedik (biz ijilik etmedik) =Ne nuk kemi bere nder/nuk beme nder. Siz iyilik etmediniz (siz etmediniz) =Ju nuk keni bere nder/nuk bete nder. Onlar iyilik etmedi (onl/ar ijilik etmedi) =Ata nuk kane bere nderIbene.

Soru durumu =forma pyetese
Bari 20 Euro ver!
:z:

Ma jep te pakten 20, -euro. de, da
:z:

dhe, edhe. sa, fare

Hiç de çalismadim::: Nuk kam punuar fare. Çok da kisa imis::: Sa i shkurter! Pek de sirin::: O, sa ebukur qe eshte! O da gelecek::: Do te vije ed he ai. degil mi?: (deil mi) Ali geldi, degil mi?
:z: :z:

Ben iyilik etmedim mi? (ben ijilik etmedim) =Nuk kam bere nder une? Sen iyilik etmedin mi? (sen ijilik etmedin) =Nuk ke bere nder ti? O iyilik etmedi mi? (o ijilik etmedi) =Nuk ka bere nder ai? Biz iyilik etmedik mi? (biz ijilik etmedik) =Nuk kemi bere nder ne? Siz iyilik etmediniz mi? (siz ijilik etmediniz) :::Nuk keni bere nder ju? Onlar iyilik etmedi mi? (onl/ar ijilik etmedi) =Nuk kane bere nder ata? Ne zaman geldin? (ne zaman geldin) =Kur ke ardhur? Kur erdhe?

Apo jo? Su içtin mi? (su içtin mi) =A ke pire uje? Geç kaldim galiba (geç kal/dem galiba) =Mbase jam vonuar.Me duket se u vonova. Fuari çok iyi organize ettin (fuare çok iji organize ettin) =Ti e ke organizuar panairin shume mire.Ti e organizove shume mire. Ödevini yaptin mi? (edevinijapten me) =A i ke bere detyrat? !<ime iyilik ettin? (kime ijilik ettin) = Kujt i ke bere nder? Iyi sabrettin (iji sabrettin) =Ti ke duruar shume. Durove shume. Alistirmayi bitirdiler (alleshtermaje bitirdJler) =Ata Ushtrimet.Ata i perfunduan ushtrimet.

Ka ardhur Aliu, apo jo?

di 'Li GEÇMis ZAMAN = KOHA E KRYER Olumlu durum i: forma pohuese
Ben iyilik ettim (ben ijilik ettim) i: Une kam bere nderIbera. Sen iyilik ettin (sen ijilik ettin) i: Ti ke bere nder/bere. O iyilik etti (o ijilik etti) :::Ai ka bere nder/aja ka bere nder/beri. Biz iyilik ettik (biz iji/ik ettik) = Ne kemi bere nder/beme. Siz iyilik ettiniz (siz ijilik ettiniz) = Ju keni bere nder/bete. ,. Onlar iyilik etti (onl/ar iji/ik etti) = Ata kane bere nder/Ata kane bere nder/bM

i kane

perfunduar

Önce Artan disariya çikti (enxhe artan dtishareja çtikte) =Se pari ka dale Artani perjashta!Ne fillim doli Aiiani perjashta. üzerinde (yzerinde) = üstünde =siper/mbi (ystynde)

Soru durumu

i:: forma

pyetese

üzerinde

Ben iyilik ettim mi? (ben ijilik ettim mi) = A kam bere nder? 308 309

.-._--.---_

..

--.~.~~~~-~-~--------------------------------------------------------KONU 23 '&OrkO(tyrky)::: kenge popullore turke 'Ne dersin? (ne dersin)::: Çfarethua?
,I,

KONU 23 topraQin üstünde (topralJn ystynde)::: siper tOkes,mbi toke daQlarin Ozerinde (daallarlJn yzerinde)::: siper maleve basimizin üzerinde (basMmezen yzerinde)::: siper kokave tona Benim Ozerimde oturuyor (benim yzerimde oturujor)::: Banon si per meje. Senin üzerinde oturuyor (senin yzerinde oturujor)::: Banon siper teje. SÖZCÜK DAGARCIGI (slJzxhyk daarxhee) :::FJALOR is (ish)::: puM dil (dil):= gjuhe yasli Uashll(.j):= i vjeter Eski (eski)::: i vjeter yabanci Uabanxhe) ::: i huaj iyi (ijI) := i mire Çirkin (çirkin)::: i shemtuar hayirli (hajerll(.j) ::: i mbare sevimli (sevim/i) ::: i dashur Güzel (gyzel) ::: e bukur (per vajza) yakisikli UakesMkl/e):= i pashem, i bukur(vetem kötü (kety) ::: i keq , Genç (genç)::: i ri büyük (byjyk) ::: i madh yuvarlak Uuvarl/ak) ::: rrumbullaket Simdi (sh/md!) ::: tani dolu (dol/u) ::: i plote acaba (axhaba) ::: valle Bu aksam (bu aksham) := sonte dOn aksam (dyn aksham) ::: mbreme gece (gexhe) ::: darke per djem) BugOngünlerden Pazar. Artik piknik yapmanin zamani geldi. Hep birlikte pikniQe gidecegiz. Yani ailece. Ben, esim, kizim ve oQlum. Babam ve annem de bizimle gelecek. Senin gelmeni de isterim. Çocuklarimiz birlikte iyi vakit geçirir. Biz de tavla oynariz. Sarki söyleriz. Bililyorsun, ben güzel baQlama çalarim. Senin de sesin çok gOzel. Birlikte güzel türküler söyleriz. Çocuklar da bu arada oyun oynarlar. Ne dersin, ister misin?

GEL, BUGÜN PiKNiGE GiDEliM! (gel bugyn piknie gidelim) SHKOJME SOT NE PIKNIK!

::: HAJDE,

i

Hem bilmez, hem kansir (hem bilmez. hem kar(jsMr)::: Edhe nuk di, edhe perzih Piknik (piknik) ::: piknik ' Piknik yapmak (piknik japmak) ::: bej piknik Bir sey yapmanin zamani geldi (birshey japmanen zamana geldi) ::: Erdhi ko per te bere diçka Ailece (ailexhe) :::familjarisht Bugün günlerden ne? (bugyn gyn/erclen ne) ::: Çfare dite eshte sot? Senin gelmeni de isterim (senin ge/meni de isterim) :::Une dua qe te vish edhe ti Vakit geçirmek (vakit geçirmek) ::: kaloj kohen i;i Vaktin var mi? (vaktin var me) :::A ke kohe?' Vaktim yok (vaktim jok) :::S'kam kohe. Sarki söylemek (sharke sej/emek)::: kendoj (kenge) BaQlama (baallama) :::vegla turke popullore si sharki me 7 ese 8 tela. Çalmak (ça/mak)::: 1. bie 2. vjedh 310 311 , .)

KONU 23 ALISTIRMAlAR (a//(jshtf;jrma//ar)::: USHTRIME
'r

Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya ne gjuhen shqipe!), 1. Ödevini yaptin mi? ::: 2. Sen iyilik ettin ::: 3. Geç kaldim galiba :::

çevirinizI

(Perktheni

fjalite e meporsht~

4. Sonunda güzel bir araba satin aliyordu ::: 5. Okula gidiyordum, seni gördüm ::: 6. Baba bana para verebilir misin! ::: 7. Sagol baba, tesekkür ederim ::: 8. Bu, beni pek i1gilendirmiyordu :::

KONU

24
SÖYLESi (sejleshi): Slsede

9. Genç::: 10. Fuari çok iyi organize ettin :::
Asagidaki tOmceleri Türkçeye çevirinizI gjuhön turke!) 1. A ke pire uje?::: 2. A kemi bere nder ne? ::: 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. ( Perktheni fjalitö e meposhtme

HEMSiRE MisiNiz YOKSA? (hemshire misinizjoksa) = JENIINFERMIERE APO?

Una e di qe je bere shume nevrlke ::: S'ka perse, vajza ime bukuroshe ::: Rrofsh babil ::: shamtuar =

i

Ata i kane perfunduar ushtrimet ::: Si te trajtonte ty? = Aliu dhe Doruku ishin ulur mbi nje gur ::: 10. Ai po hante, kur me pa mua ::: Serdar: Siz ekonomist misiniz? (siz ekonomist misiniz)::: Ajenl ekonomiste? GÜL: Ben mi? Hayir, nereden çikardiniz? (ben mi, hajer, nereden çekardenez) Une? Joo, kush tha? Serdar: Hemsire misiniz yoksa? (hemshire apo ... ?
GÜL:

=

misiniz joksa) = A jeni infermlere

Evet, nereden bildiniz? (evet, nereden bildiniz) = Po, si e gjetet?

Serdar: Peki, ben ögretmen miyim? (peki, ben eretmen mijim)::: Mire, po a jam une mesues? GW: Nereden bileyim? Sen müneccim miyim? (nereden bi/ejim, ben mynexh xhim mijim) = Ku ta di une, nuk jam fallxhore? Serdar: Hayir, siz hemsiresiniz. Sen astrologum. (hajer, siz hemshiresiniz, astroloum) = Jo, ju jeni infermiere, une jam astrolog. Güi: Sir alemsiniz (bir alemsiniz) = Ju jenl i paparashikueshem, o Zot! ben

•.

---

312

313

-~--~------------------KONU 24 Serdar: Peki, Ali Bey nerede? (peki, ali bej nerede)::: Mire po ku eshte zotl Ali~ GaJ:AIi Bey i~ne yaptirmaya gitti. gelmek üzere (ali bej iinejaptermaja gitti, gelmek' yzere)::: Zali Ali shkoi per te bere nje gjilpere, tani vjen. { Düsmek Düsmek DOsmek Düsmek Düsmek Düsmek Geçmis Düsmek Düsmek Düsmek Düsmek Düsmek Düsmek Ozereyim (dyshmek yzerejim)::: Po rrezohem. Ozeresin (dyshmek yzeresin)::: Po rrezohesh. üzere (dyshmek yzere)::: Po rrezohet. üzereyiz (dyshmek yzerejiz)::: Po rrezohemi. Ozeresiniz (dyshmek yzeresiniz) ::: Po rrezoheni. Ozereler (dyshmek yzereler) ::: Po rrezohen. zaman = koha e kaluar üzereydim (dyshmek yzerejdim)::: Sa nuk rash€! ne grope. Ozeredin (dyshmek yzeredin) ::: Sa nuk re ne grope. Ozereydi (dyshmek yzereydi) ::: Sa nuk ra ne grope. üzereydlk (dyshmek yzerejdik)::: Sa nuk rame ne grope. üzereydiniz (dyshmek yzereydiniz)::: Sa nuk rate ne grope. üzereydiler (dyshmek yzereydiler) ::: Sa nuk rane ne grope. -den. -dan beri (den beri) ::: qe nga O günden beri seni ariyorum::: Qe nga ajo dite te kerkoj ty. bile (bile) ::: madje GELMEK OZEREViM (gelmek yzerejim) = JAM DUKE ARDHUR ISA NUK VIJ pas foljes ne forme infinitiv vjen ÜZERE + iMEK; Ben bile bilmiyorum::: Madje une nuk e di. KONU 24 Fal (fali)::: parashikimi i faüt Fincan fah(finxhan falle)::: fall nga filxhani Fal bakmak(fa/l bakmak)::: shoh fall Fal açmak(fa/l açmak)::: hedh falla

Folja nuk dryshon, Ben Sen O Biz Siz Onlar Onlar

üzere wyim Ben gelmek üzereyim = Une jam duke ardhur. üzere wsin Sen gelmek üzeresin = Ti je duke ardhur. üzere w(dir) O gelmek üzere (dir)::: Ai eshte duke ardhur. üzere wylz Biz gelmek üzereyiz::: Ne jemi duke ardhur. OZere wsiniz Siz gelmek üzeresiniz::: Ju jen; duke ardhur. Ozere wdir Onlar gelmek üzeredir::: Ata jane duke ardhur. üzere wler Onlar gelmek üzereler::: Ato jane duke ardhur.

Çatal(çatall):::

Pirune

Geçmis zaman;ii koha e shkuar Ben gelmek Ozereydim = Une isha duke ardhur. Sen gelmek üzereydi n ::: Ti is he duke ardhur. O gelmek üzereydi::: Ai ishte duke ardhur. Biz gelmek üzereydik::: Ne ishim duke ardhur. Siz gelmek Ozereydiniz::: Ju ishit duke ardhur. Onlar gelmek üzeredi::: Ata ishin duke ardhur.

Hatta, bile = madje, bile En uzak evi bile ziyaret ettik::: Vizituam madje edhe shtepine me te large!. Hatta büyük bir zevkle gelecek = Madje ai do te vije me kenaoesi.

DOsmek Ozeresin

(dyshmek yzeresin) = Sa nuk rrezohesh 314

(kauzativi) ETTiRGEN EYLEMLER = FOLJA SHKAKORE Diateza shkakore ne gjuhen turke formohet me zgjerimin e rrenjes se foljes me prapashtesat :

315

KONU 24 KONU 24 a) -dir, -dir, -dur, -dür b) -ir, -ir, -ur, -ür b) -ir, -ir, -ur, -ür duymak (dujmak):::: degjoj:::::>bir seyi duyurmak (dujurmak):::: bej te degjohet bitmek (bitmek) ::::mbaroj :::::> seyi bitirmek (bitirmek) ::::perfundoj, mbaroj bir diçka dogmak (doomak) ::::lind:::::> çocuk dogurmak (dourmak) ::::find dike yatmak (jatmak) ::::shtrihem:::::>birini yatyrmak (jatermak) ::::e shlyj te shlrihet doymak (dojmak):::: ngopem :::: irini doyurmak (dojurmak):::: ngop dike me diçka b c) -t beklemek (bek/emek) ::::pres:::::> bekletmek (bek/etmek) ::::e bej le prese tanimak (tanemak) ::::njoh :::::> tanilmak (tanetmak) ::::paraqis, njoftoj dike bosalmak (boshallmak) ::::zbrazem :::::>bosaltmak (boshalltmak) ::::zbraz d) -er, -ar çykmak (çekmak) ::::dal:::::> çykarmak (çekarmak) ::::nxjerr, bej te dale kopmak (kopmak) ::::keputem:::::>koparmak (koparmak) ::::kepus çökmek (çekmek) ::::rrenohem:::::>çökermek (çekerrnek) ::::bej le shembel e)) -yt, -it, out, -üt sarkmak (sarkmak) ::::anohem:::::>sarkilmak (sarketmak) :::: noj a korkmak (korkmak) ::::frikesohem :::::>korkutmak (korkutmak) :::: rikesoj f Orkmek (yrkmek) ::::trembem:::::>ürkütmek (yrkytmek) :::: remb t Açmak (açmak):::: hap, açtirmak (açtermak) ::::bej (dike) le hape (diçka)

c) -t
d) -er, -ar e) -it, -it, out, -üt a) -dir, -dir, -dur, -dür (gyldyrdymek):::: bej (dike) le qeshe,

Gülmek (gylmek):::: qesh:::::> güldürmek per te qeshur

o beni

O güldü (o gy/dy) ::::Ai qeshi. gOldürdü (o beni gy/dyrdy):::: Ai me beri per le qeshur.

Yazmak (jazmak) ::::shkruaj:::::>yazdirmak (jazdermak) ::::dikloj Ben yazdim (ben jazdem) ::::Une shkrova:::::> Ben yazdirdim (ben jazderdem) Une diklova. Gezmek (gezmek):::: shelis:::::>gezdirmek (gezdirmek):::: shölis, (o gezdi) ::::Ai shölili:::::>O beni gezdirdi (o beni gezdirdi) :::: i me shelili:! A

o gezdi

Durmak (durmak):::: ndai:::::> durdurmak (durdurmak) ::::ndal Durdum (durdum):::: Une ndalova:::::>O beni durdurdu (o beni durdurdu):::: Ai me ndaloi. Yemek (jemek) ::::ha:::::> yedirmek (jedirmek) ::::ushqej Yemek yedi (jemekjedt) :::: jo hengri:::::>Ona yemek yedirdi (ona jemekjedirdi):::: A Ajo ushqeu. Kisaltmak (kesa/ltmak) ::::shkurtoj:::::>kisalttirmak per la shkurtuar. Konusmak flase. (konushmak) ::::f1as:::::> konusturmak (kt:isallttermak) ::::la jap dikujl

(konushturmak)

::::E nxhis le

Arabanin kapisini açamadim, bir çilingire açtirmak zorunda kaldim (arabanen kapesene açamadem, bir çilingire açtermak zorunda kalldem) ::::Nuk munda te hap deren e makines, u delyrova ta bej teknikun la hape ate .. Vini re: "bej leknikun te hape deren" eshte kuptimi qe folja ne turqisht "açtirmak" i jep fjalise. Ne shqip nenkupton 'thirra teknikun per ta hapur, nuk e bera vele por bera dike tjeter qe la beje ale. Kemere iki delik açtirmam gerekiyor (kemere iki delik açtermam gerekijor) :::: uhet D le bej dike qete hape nje vrime tek rripi imi i panlallonave. Bilmek (bilmek):::: di, bildirmek (bildirmek) Vini re: folja "bildirmek" te tregon :::: bej te dilur (dikujl, diçka) i

inanmak (inanmak) ::::besoj:::::>inandirmak (inandermak)

::::E bej te besoje, bind.

se e bera dike te mesoje osa kuptoje

diçka.
Biçak(Mçak) ::::Thike

316

317

KONU 24 KONU 24 Muhabirimizin bildirdigine göre. olayda ölen ya da yaralanan olmamis (muhabirimizin bildirdÜne gere, ollajda e/en ja da jarallanan ollmamesh) = Mesa beri te ditur gazetari, nuk ka patur te vdekur apo te plagosur ne ngjarje. Söylemek (sejlemek) = them, söyletmek (sejletmek) = bej dike te thote diçka Açtirma kutuyu, söyletme kötüyü (açterma kutuju, sej/etme kefyjy) = Mos me bej te hap gojen, mos me bej te flas keq. Yatmak (jatmak) = shtrihem, yabrmak (jatermak)

= shtrij (per te fjetur gjume)

Kasik(kasMk)

= Luge

Ona, haddini bildirdim (ona haddini bildirdim) = Ja tregova qejfin. Yapmak (japmak) = bej, yaptirmak (japtermak) = bej dike te Mjs diçka Uzun çalismalardan sonra güzel bir ev yaptirdim (uzun ça/f(jshmallardan sonra gyze/ bir ev japterdem) = Pas punimesh te gjata, bera qe te Mjne nje shtepi te bukur. Atmak (atmak) = hedh. attirmak (attermak) = bej dike te hedhe (diçka) Çöpleri attirmak da büyük bir sorundur (çep/eri aftermak da byjyk bir sorundur) = Eshte problem i madh te besh dike te hedhe mbeturinat. itmek (itmek) = shtyj, ittirmek (ittirmek) = bej dike te shtyje diçka ose dike Önündeki engeli biraz öne dogru ittirsen iyi olur (enyndeki engeli biraz ene dooru ittirsen iji o/ur) = Eshte mire te bes h dike ta shtyje me tutje pengesen qe perpara. ~osmak (koshmak) = vrapoj, kosturmak (koshturmak) = bej dike te vrapoje Ögretmen bizi bir saat kosturdu (eretmen bizi bir saat koshturdu) = Mesuesi na beri te vrapojme nje ore. Beklemek (bek/emek) = pres, bekletmek (bek/etmek) = bej dike te prese Beni bekletmeye ne hakkiniz var ki! (beni bek/etmeje ne hakkenez var ki) = Nuk keni te drejte te me beni te pres. Temizlemek (temizlemek) = pastroj, temizletmek (temizletmek) = bej dike te pasteroje Evi temizletmek için bin lek ödedim (evi temiz/etmek için bin leke ededim) = Per te bere dike te pastroje shtepine pagova 1000 leke.

Sevinmek (sevinrnek) = gezohem. sevindirmek (sevindirmek) = gezoj Sevmek (sevmek) = dashuroj. sevdirmek (sevdirrnek) = bej dike te dashuroje diçka, dike Binmek (binmek) = hip, bindirmek (bindirmek) = hip dike Bozmak (bozmak) = prish. bozdurmak (bozdurmak) = bej dike te prishe diçka Atmak (atmak) = hedh. attirmak (attermak) = bej dike te hedhe diçka Düsmek (dyshmek) = rrezohem. düsürmek (dyshyrmek) = rrezoj Sismek (shishmek) = fryhem. sisirmek (shishirmek) = fryj Pismek (pishmek) = piqem. pisirmek (pishirmek) = pjek Batmak (batmak) = fundosem. batirmak (batermak) = fundos Çikmak (çekmak) = dal, çikarmak (çekarmak) = nxjerr puymak (dujmak) = degjoj, duyurmak (dujurmak) = informoj, anoncoj Içmek (içmek) = pi. içirmek (içirmek) = bej dike te pije Kaçmak (kaçmak) = arratisem, kaçirmak (kaçermak) = grabit Tasmak (tashmak) = derdhem, tasirmak (tashermak) = derdh Dinlemek (dinlemek) = degjoj. dinletmek (dinletmek) = bej dike te degjoje diçka Aglamak (aallamak) = qaj. aglatmak (aa/latmak) = bej dike te qaje Oturmak (oturmak) = ulem, oturtmak (oturtmak) = ul Uyumak (ujumak) = fle gjume, uyutmak (ujutmak) = ve ne gjume dike Kisalmak (kt;isallmak) = shkurtohem, kisaltmak (kesalltmak) = shkurtoj Korkmak (korkmak) = trembem. korkutmak (korkutmak) = tremb Korku (korku) = frike

BENi KORKUTTUN (beni korkuftun)

= ME FRIKESOVE

Biliyor musun, dün aksam beni çok korkuttun. Aslinda ben korkak degilim. Sen de sadist degilsin. Ama evde yalnizdim. Sen birden kapiyi açinca, ben birden korktum. O anda televizyon izliyordum. Televizyonda korku filmi vardi. Karanlik bir odaya giren adam, kadina saldiriyordu. Sen de tam o anda içeriye girdin. Bu yOzden korkum iki kat fazla oldu. Neyse canim, önemli d~ii. Biraz sonra kendime gelirim. Bana bir bardak su verir misin, lütfen!

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR 319

318

KONU 24
i.:,

KONU 24 ~"dim Ahmet'tir (ad(jm ahmettir) = Une quhem Ahmet. (Saka (shaka) =shaka ~mjzlik (temizlik) = pastrim Temizlemek (temizlemek) =pastroj tiali (hai/(j) = sixhade, qilim, tapet .:çirpmak (ç(jrpmak) =shkund . Silmek (silmek) = fshij .t tiep birlikte (hep birlikte) =te gjithe se bash ku Dogmak (doomak) = lindem Dogurmak (dourmak) = lind dike Elektrikli süpürge (elektrikli sypyrge) = fshese me korent

Çalismak (çai/(jshmak) =punoj Açmak (açmak) =hap Doldurmak (dol/durmak) =plotesoj. mbush Karar vermek (karar vermek) =vendos Yemek hazirlamak (jemek haz(jrllamak) =gatuaj Birseyden bahsetmek (birshejden bahsetmek) =flas per diçka Tanistirmak (tanesht(jrmak) =paraqes Almak (al/mak) = marr Vermek (vermek) =jap Aglamak (al/amak) =qaj Uyumak (ujumak) =fle

Uyumak istemiyoruz (ujumak istemijoruz) istemek (istemek) = deshiroj Kullanmak (kul/-I/anmak) = perdor Baglamak (bal/amak) = lidh Oysa (ojsa) = ndersa Ad (ad) = emer Soyad (sojad) = mbiemer Meslek (mes/ek) = profesion OturdUgU yer (oturduu jer) = vendbanim Boy (bo)) = gjatesi Yas (jash) = moshe Medeni durumu (medeni durumu) = gjendja civile Evli (ev/i) = i martuar Nisanli (nishan/lfj) = i fejuar Bekar (beqar) = beqar, j pamartuar Hobi (hob/) = hobi 320

= Ne nuk duam te fleme.

321

KONU 24 ALiSTiRMALAR (alli!Jshterma/lar) :::: SHTRIME U (Perktheni fjalite e meposhtrri

Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya çevirinizI ne gjuhen shqipe!) " 1. Bilmiyorum:::: 2. Sen gitmek üzere misin? :::: 3. (O) akilli mi? ::: 4. Hayatta misin? ::: 5. Ali cömert mi? :::: 6. 7. 8. 9. 10. Peki, ben ögretmen miyim? ::: Onlar gidiyor mu? ::: Aglamak::: Gülmek:::: Gezmek:::: çevirinizI

KONU

25

GioiVOROUM (gidijordum) = UNE PO SHKOJA
(Perktheni fjalite e meposhtme ne; ",'

Asagidaki tümceleri Türkçeye gjuhön turke!) 1. A nuk edime?::: 2. Une quhem Ahmet :::: 3. A e dini?:::

4. A eshte vajza e sMmtuar? 5. Apo shkoni? :::: 6. A jeni ekonomiste? ::: 7. Ku e dini ketEn :::: 8. A jeni infermiere valle? :::: 9. A jeni intelektual? ::: 10. Ku e di uM? :::

:::

EYLEM (Fiii)

ZAMANLARI:

KOHET E FOlJEVE

SÖYLESi (sepeshi): Sisede Haydar: Ben gidiyordum. Seni gördüm (ben gidijordum, po shkoja, kur te pashe ty. Se/ma: Peki, ben ne yapiyordum? po beja une? seni gerdym) :::: na U :::: ire, po çfare M

(peki, ben ne japejordum)

bSje ndonje gje?

Haydar: Sen birsey mi yapiyordun ki? (sen birshej mijapejordun

ki):::: Pse po

Se/ma: Elbette (elbette) :::: igurisht. S Haydar: Ne yaptigini görmedim (ne japteene germedim):::: Nuk pashe se ç'beje li. Se/ma: Sen geliyor muydun? (sen gelijormujdun) ::::Ti,po vije?

HaYdar: Evet, geliyordum. Ama sana degiL. (evet, ge/ijordum, ama sana de;l):::: Po, une po vija, por jo te ti. 322

323

KONU 25 Se/ma: Kime gidiyordun ki? (kime gidijordun ki) = Te kush po shkoje ateher~

KONU 25

pyetje:
Ben gitmiyor muydum? (ben gitmijor muydum) =A NUK po shkoja une? Sen gitmiyor muydun? (sen gitmijor mujdun) :::: NUK po shkoje ti? A O gitmiyor muydu? (o gitmijor mujdu) =A NUK po shkonte ai(ajo)? Biz gitmiyor muyduk? (biz gitmijor mujduk) =A NUK po shkonim ne? Siz gitmiyor muydunuz? (siz gitmijor mujdunuz) =A NUK po shkonit ju? Onlar gitmiyor muydu/gitmiyorlar miydi? (onl/ar gitmljor mujdu Igitmijorl/ar mejde) = A NUKpo shkonin ata? Gidiyordum, seni gördüm. (gidijordum, seni gerdym) =Une po shkoja, une te pashe ty. Yok, ben gitmiyordum, yanlisin var, Uok, ben gitmy'ordum, janileshen var) = Jo, . une nuk shkoja, e ke gabim. Gördüm (gerdym) =e pashe Görmek fiili, zamanlar ve soru takilan:

Haydar: Babana gidiyordum (babana gidijordum) = Po slikoja te babai yt. Se/ma: Hi, yani bize geliyordun (he, jani bize gelijordun) = He, domethene, p vije te ne.

SIMDiKi ZAMANIN HiKAYESi (shimdiki zamanen hikajesi) ::::KOHA,' EPAKRYER
Ben gidiyordum (ben gidijordum) = Une po stikoja. Sen gidiyordun (sen gidijordun) :::: i po shkoje. T O gidiyordu (o gidijordu) = Ai(ajo) po shkonte. Biz gidiyorduk (biz gidijorduk) = Ne po shkonim. Siz gidiyordunuz (siz gidijordunuz) = Ju po shkonit. Onlar gidiyordu/gidiyorlardi (onl/ar gidljordu Igidijorl/arde) "tikanin.

= Ata( ato) po

~------_.

i

Görmek(germek)=shoh Soru durumu:
Ben gidiyor muydum? (ben gidijor mujdum) :::: po shkoja une? A Sen gidiyor muydun? (sen gidijor mujdun) :::: r>::islikoje ti? A O gidiyor muydu? (o gidijor mujdu) =A po shkonte ai(ajo)? Biz gidiyor muyduk? (biz gidijor mujduk) = A po shkonim n:::? Siz gidiyor muydunuz? (siz gidijor mujdunuz) = Apo shkonit ju? Onlar gidiyor muydu? Onlar gidiyorlar miydi? (onl/ar gidijor mujdu lonl/ar gidijorflar mejde) :::: po shkonin ata? A OLUMSUZ DURUM:::: FORMA MOHORE Görüyorum (geryjorum) =Une po shoh. Görüyorsun (geryjorsun) =Ti po sheh. Görüyor (geryjor) =Ai(ajo) po sheh. Görüyoruz (geryjoruz) =Ne po sriahim. Görüyorsunuz (geryjorsunuz) =Ju po shihni. Görüyorlar (geryjorllar) =Ata(ato) po shohin. Pyetje: Görüyor muyum? (geryjor mujum) =A po shoh? Görüyor musun? (geryjor musun) =A po sheh? Görüyor mu? (geryjor mu) =A po shch ai(ajo)? Görüyor muyuz? (geryjor mujuz) =A po shohim? Görüyor musunuz? (geryjor musunuz) =Apo shihni Görüyorlar mi? (geryjorl/arme) =,cipo shohin? OLUMSUZ DURUM ::::FORMA MOHORE

i GI'T_~:~:K (gitmemek) -NUK SHKOJ
Ben gitmlyordum (ben gitmijordum) ':: Une NUK po shkoja. Sen gitmlyordun (sen gitmijordun) :::Ti NUK po slikoje. O gitmiyordu (o gitmijordu (:::Ai(ajo) NUK po shkonte. Biz gitmiyorduk (biz gitmijorduk) ::: Ne NUK po shkonim. Siz gitmiyordunuz (siz gitmijordunuz) :::Ju NUK po shkonit..~ Onlar gitmiyordu/gitmiyorlardi (onl/ar gitmijordu Igitmijorl/arde) po shkonin.

i

?

,1> :::Ata( ata) NU~

i-GÖRMEMEK

!

(görmemek) i'JUK SHOH

Simdiki

Zaman =Koha e tashme

324

325

KONU 25 KONU 25 Görmüyorum (germyjorum) = Une NUK po shoh. Görmüyorsun (germyjorsun) = Ti NUK po sheh. Görmüyor (germyjor) = Ai(ajo) NUK po sheh. Görmüyoruz (germyjoruz) = Ne NUK po shohim. Görmüyorsunuz (germyjorsunuz) = Ju NUK po shihni. Görmüyorlar (germyjorl/ar) = Ala(alo) NUK po shohin.

i
IT

Geçmis Zaman = KOHA E KRYER E THJESHTE

i

Pyetje:
GörmOyor muyum? (germyjor mujum) = A NUK po shoh une? GörmOyor musun? (germyjor musun) = A NUK po sheh ti? Görmüyor mu? (germyjor mu) = A NUK po sheh ai(ajo)? Görmüyor muyuz? (germyjor mujuz) = A NUK po shohim ne? Görmüyor musunuz? (germyjor musunuz) = A NUK po shihni ju? Görmüyorlar mi? (germyjorl/ar me) = A NUK po shohin ata? Siz gitmiyordunuz, kardesiniz gidiyordu (siz gitmijordunuz, gidijordu) = Ju nuk po shkonil, vel/ai juaj po shkonte kardeshiniz

Ben gittim (ben gittim) :::: ne shkova. U ~Sen gittin (sen gittin) =Ti shkove. ~Ogitti (o gitti) =Ai(ajo) shkoi. Biz gittik (biz gittik) = Ne shkuam. Siz gittiniz (siz gittiniz) =Ju shkuat. Onlar gitti/gittiler (ani/ar gitti/gittiler) =Ata(alo) shkuan.

Pyetje:
Ben gittim mi? (ben gittim mi) =A sh kova une? Sen gittin mi? (sen gittin mi) =A shkove ti? O gitti mi? (o gitti mi) =A shkoi ai(ajo)? Biz gittik mi? (biz gittik mi) =A shkuam ne? Siz gittiniz mi? (siz gittiniz mi) =A shkuat ju? Onlar gitti mi? 19ittiler mi? (onl/ar gitti mi/gittiler mi) =A shkuan ala/alo?

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE Genis Zaman = KOHA E TASHME E VAZHDUESHME
Ben gider miyim? (ben gider myim) ::::A shkoj une? Sen gider misin? (sen gider misin) ::::A shkon ti? O gider mi? (o gider mi) = A shkon ai(ajo)? Biz gider miyiz? (biz gider myiz) = A shkojme ne? Siz gider misiniz? (siz gider misiniz) = A shkoni ju? Onlar gider mi? (onl/ar gider mi) = A shkojne ata? Ben gitmedim (ben gitmedim) = Une NUf< shkova. Sen gitmedin (sen gitmedin) =Ti NUK shkove. O gitmedi (o gitmedi) =Ai(ajo) NUKshkoi. Biz gitmedik (biz gitmedik) = Ne NUKshkuam. Siz gitmediniz (siz gitmediniz) =Ju NUKshkuat. Onlar gitmedi/gitmediler (anl/ergitmedi/gitmediler) =Ata(ato) NUK shkuan. Pyetje: Ben gitmedim mi? (ben gitmedim mi) =A NUK shkova une ? Sen gitmedin mi? (sen gitmedin mi) =A NUK shkove ti? O gitmedi mi? (o gitmedi mi) =A NUKshkoi ai(ajo)? Biz gitmedik mi? (biz gitmedik mi) =A NUKshkuam ne? Siz gitmediniz mi? (siz gitmediniz mi) =A NUKshkuat ju? Onlar gitmedi mi? 19itmediler mi? anilargitmedi mi/gitmedi/er mi) =A NUK shkuan . ata/alo?

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Ben gitmem (ben gitmem) = Une NUK shkoj. Sen gitmezsin (sen gitmezsin) = Ti NUK shkon. O gitmez (o gitmez) (= Ai(ajo) NUK shkon. Biz gitmeyiz (biz gitmeyiz) = Ne NUK shkojme. Siz gitmezsinlz (siz gitmezsiniz) = Ju NUK shkoni. Onlar gitmeiJgitmezler (onl/argitmez/ler) = Ata(ato) NUK shkojne.

Pyetje:
Ben gitmez miyim? (ben gitmez myim) = A NUK shkoj une? Sen gitmez misin? (sen gitmez misin) = A NUK shkon ti? O gitmez mi? (o gitmez mi):::: A NUK shkon ai(ajo)? Biz gitmez miyiz? (biz gitmez miyiz) = A NUK€hkojme ne? Siz gitmez misiniz? (siz giitmez misiniz) = A NUK shkoni ju? Onlar gitmez mi? /gitmezler mi? (onl/ergitmez miller mi):::: A NUK shkojne at ato? Mutfak(mutfak) 326 327 =Kuzhine

KONU 25 Misll geçmis zaman

KONU 25

= Me se e kryera

Ben gitmistim (bem gitmishtim) ::: Una kisha shkuar. Sen gitmistin (sen gitmishtin) :::Ti kishe shkuar. O gitmjsti (o gitmishfl)::: Ai(ajo) kishte shkuar. Biz gitmistik (biz gitmishtlk) ::: Ne kishim shkuar. Siz gitmlstinlz (siz gitmishtinlz) ::: Ju kishit shkuar. Onlar gitmisti/gitmislerdi (onl/ar gitmishti/gitmish/erdi) Pyetje: Ben gitmis miydim? (ben gitmish mijdim) :::A sh kova una? Sen gitmis miydin? (sen gitmish mijdin)::: A shkove ti? O gitmis miydi? (o gitmish mydi)::: A shkoi ai (ajo)? Biz gitmis miydik? (biz gitmlsh mijdlk) ::: A shkuam ne? Siz gitmis miydiniz? (siz gitmlsh mijdlniz) ::: A shkuat ju? Onlar gitmis miydi? /gitmisler miydi? (onl/ar gitmish mijdi/gitmisler mijdl) :::A shkuan ata (ato)? Olumsuz durum: Forma mohore Ben gitmemisUm (ben gitmemishtim)::: Una nuk kisha shkuar. Sen gitmemisUn (sen gitmemishtin) ::: Ti nuk kishe shkuar. O gitmemisti (o gltmemishti)::: Ai(ajo) nuk kishte shkuar. Biz gitmemistik (biz gltmemishtik) ::: Ne nuk kishim shkuar. Siz gitmemistiniz (siz gltmemishtlniz) ::: Ju nuk kishit shkuar. Onlar gitmemisti/gitmemislerdi (onl/argltmemishtl/gltmemis/erdi) nuk kishin shkuar.
Ci

Siz gideceksiniz (siz gidexheksiniz) = Ju do te shkoni. Onlar gidecek/gidecekler (onl/ar gidexhek /gidexhekler) shkojne.

= Ata( ato) do te

:::Ata(ato) kishin shkuif

pyetje: Ben gidecek miyim? (ben gldexhek myim):::A do te shkoj une? Sen gidecek misin? (sen gldexhek misin) =A do te shkosh ti? O gidecek mi? (o gldexhek ml):::A do te shkoje ai(ajo)? Biz gidecek miyiz? (biz gidexhek myiz):::A do te shkojme ne? Siz gidecek misiniz? (siz gidexhek misiniz)::: A do te shkoni ju? Onlar gidecek mi? /gidecekler mi? (onl/ar gidexhek ml /gidexhekler te shkojne ata/ato?

ml) :::A do

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Ben gitmeyecegim (ben gltmejexheim)::: Une f'-lUK do te shkoj. Sen gitmeyeceksin (sen gitmejexheksin)::: Ti NUK do te shkosh O gitmeyecek (o gltmejexhek) :::"\i(ajo) NUK do te shkoje. Biz gitmeyecegiz (biz gltmejexheiz) :::Ne NUK do te shkojnie. Siz gitmeyeceksiniz (siz gimejexheksinlz)::: Ju f\jUK do te shi,oni. Onlar gitmeyecek/gitmeyecekler (onl/ar gitmejexhek Igltmejexhekler) Ata(ato) NUK do fe shkojne.

=

:::Ata( ato)

o

Pyetje: Ben gitmemis miydim? (ben gltmemlsh mijdim) ::: A nuk kisha shkuar une? Sen gitmemis miydin? (sen gitmemlsh mijdin) ::: A nuk kishe shkuar ti? O gitmemis miydi? (o gitmemish mijdi)::: A nuk kishte shkuar ai (ajo)? Biz gitmemis miydik? (biz gitmemlsh mijdik) ::: A nuk kishim shkuar ne? Siz gitmemis miydiniz? (siz gitmemlsh mijdiniz)::: A nuk kishit shkuar ju? Onlar gitmemis miydi? /gitmemisler miydi? (onl/ar gitmish mijdl/gltmisler mijdt) ::: A nuk kishin shkuar ata (ato)? Gelecek Zaman

Pyetje: Ben gitmeyecek miyim? (ben gitmejexhek myim):::A NUK do te shkoj une? Sen gitmeyecek misin? (sen gltmejexhek misin) :::A NUK do te shkosh ti? gitmeyecek mi? (o gitmejexhek ml):::A NUK do te shkoje ai(ajo)? Biz gitmeyecek miyiz? (biz gltmejexhek mijiz) :::A NUK do te shkojme ne? Siz gitmeyecek misiniz? (siz gimejexhek misiniz) :::A NUK do te shkoni ju? Onlar gitmeyecek mi? Igitmeyecekler mi? (onl/ar gitmejexhek ml/ gitmejexhekler mi) :::A NUK do te shkojne ata/ato? Gelecekte Geçmis Zaman

= KOHA E ardhme

e perparme

= KOHA E ARDHME

Ben gideceQim (ben gldexhelm)::: Une do te shkoj. Sen gideceksin (sen gidexheksin)::: Ti do te shkosh. O gidecek (o gldexhek)::: AI(ajo) do te shkoje. Biz gideceQlz (biz gidexhelz)::: Ne do te shkojme. 328

Ben gitmis olacaQim (ben gitmish ol/axhaem) ::: Une do te Kem shkuar. Sen gitmis olacaksin (sen gltmish ol/axhaksen) :::Ti do te kesh st:kuar. O gitmis olacak (o gitmish ol/axhak)::: Ai(3jo) do te kele snkuar. Biz gitmis olacagiz (biz gitmish ollaxhaez) ::: i'~e do te Kami sn~uar. Siz gitmis olacaksiniz (siz gUmlsh ol/axhcaks13n13z) = Ju do te keni shkuar. Onlar gitmis olacak lolacaklar (onl/argitmish ol/axhak/ollaxhakl/ar)::: Ata(ato) do te kene shkuar.

329

••

KONU 25

KONU 25 " :;i:,
Kapilar (kapelar) ::::dyer Biz ikimiz (biz ikimiz) ::::Ne te dyo Bilet (bilet) ::::blete Bilet satin almak (bilet salen alimak) :::: res bleten/blej bleten p inanmak (inanmak) ::::besoj Simdi (shimdi) ::::tani Sonra (sonra) ::::pastaj Hemen (hemen) ::::menjehere Film (film) ::::film Film ne zaman basliyor? (film ne zaman bashllejor) ::::Kur fillon filmi? Varmak (varmak) ::::mberrij Ne zaman varacaklar? (ne zaman varaxhakllar):::: Kur do te mberrijne? Lise (lise) ::::!ice, gjimnaz Sinav (senav):::: provim Sinav vermek (senav vermek) ::::ap provim j Sinava girmek (senava girmek):::: hyj ne pilovim, konkuraj Okul (okul) ::::shkolle Okul öncesi (okul enxhes/) ::::parashkollor Okul sonrasi (okul sonrase) ::::passhkollor Kalmak (kalmak) ::::mbet, ngel Üç ay kaldi (yç aj kallde) ::::ka edhe tre muaj tjere/mbeten edhe 3 mU<lj , Asil zorluk (zorluk) ::::veshtlresia me e madhe Karar vermek (karar vermek) :::: edos v Karar almak (karar almak) ::::marr vendim Kararinda (kararanda):::: me karar Henüz (henyz) ::::ende, akoma, hala Daha (daha) ::::ende, akoma, hala, me Bakalim (baka/lem) ::::Ta shohim! Belki de (belki de):::: ndoshta. mbase ~erekiyor (gerekijor) ::::duhet Universitede okumak (yniversitede okumak) ::::am ne universitet, mesoj ose j studjoj ne universitet Birine güvenmek (birine gyvenmek) ::: besoj dike Kendine güvenmek (kendine gyvenmek) ::::kam besim tek vetja Bir sey için hazirlanmak (hazer/lanmak) ::::pergatitem per diçka Emin olmak (emin olmak) ::::jam ile sigurt Eminim ki, .. (eminim ki):::: Une jam i sigurt qe ... Ögrendigim her seyi.. (erendim her shejl) ::::Te gjitha qe i mesova ... ~a, unutmadan (ha unutmadan):::: Ha, pa harruar ... Ustelik (ystelik) = ne fakt, per me teper, mbi te gjitha Asiri (ashere) ::::teper, tej mase Sam (sham): Damask Kayisi (kajese):::: kajsi Bundan iyisi, Sam'da kayist! (bundan ijisi shamda kajese):::: Shprehje popullore 331

Pyetje:

Ben gitmis olacak miyim? (ben gilmish ollaxhak mejem) :::: do te kem shku~ A Sen gitmis olacak misin? (sen gilmish ollaxhak mesen) :::: do te kes h shku~ A olacak mi? (o gllm/sh ollaxhak me) :::: do te kete shkuar?f A Biz gitmis olacak miyiz? (biz gllm/sh ollaxhak mejez) :::: do te kemi shkuar?; A Siz gitmis olacak misiniz? (siz gllm/sh ollaxhak mesenez)::::A do te keni shkuar? . Onlar gitmis olacak mi lolacaklar mi? (onllar gllm/sh ollaxhak me/ollaxhakllat me) :::: do te kene shkuar? A Si

o gitmis

"t

i

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Ben gitmis olmayacagim (ben gllm/sh ollmajaxhaem) ::::Une NUK do te ke shkua~ L Sen gitmis olmayacaksin (sen gllm/sh ollmajaxhaksen) ::::Ti NUK do te ke~ shkua~ :i~ O gitmis olmayacak (o gilm/sh ollmajaxhak):::: Ai(ajo) NUK do te kete shkuar.{ Biz gitmis olmayacagiz (biz gltmish ollmajaxhaez):::: Ne NUK do te kemi shkua\<, Siz gitmis olmayacaksiniz (siz gllm/sh ollmajaxhcaksenez) :::: u NUK do te keri{ J shkuar .. ~ta Onlar gitmis olmayacak lolacaklar (onllar gilm/sh ollmajaxhak/ollmajaxhakllar) $ Ata(ato) NUK do te kene shkuar.;~~ '~

Pyeije:
Ben gitmis olmayacak miyim? (ben gllm/sh ollmajaxhak kem shkuar? Sen gitmis olmayacak misin? (sen gllmish ollmajaxhak kesh shkuar?,

.~
mejem) :::: NUK do t~, A .•• ~ mesan) :::: NUK do tif A

O gitmis olmayacak mi? (o gllm/sh ollmajaxhak me)::::A NUK do te kete shkuar? Biz gitmis olmayacak miyiz? (biz gllmish ollmajaxha mejez)::::A NUK do te keml' shkuar? Siz gitmis olmayacak misiniz? (siz gilm/sh ollmajaxhcak mesenez)::::A NUK do te keni Shkuar? Onlar gitmis olmayacak mi? lolacak/ar mi? (onllar gllm/sh ollmajaxhak mIJ/' ollmajaxhakllar mIJ) :::: NUK do te kene shkuar? A SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxMe) ::::FJALOR

Hazir (hazer) ::::gati içeride (Içeride) :::: renda b Vazife (vazife) :::: etyre d Pencere (penxhere):::: dritare Cüzdan (xhyzdan):::: portofol/kulete Kapi (kape) :: dere

330

_.-._~~~-~~~~~-~~-~------------------------------KONU 25 me kuplimin: Nuk ka me te mire.

ÜNivERSiTE

SINAVI (yniversite

s(jnave)

= PROVIMl

HYRES PER NS

UNIVERSITET
'Ji

Bu yil lise yi bitirece~im. Okulun bitmesine üç ay kaldi. Asil zorluk üç aydan so~' baslayacak. Çünkü, Haziran ayinda üniversite sinavi var. Henüz karar vermecfl ama, belki de üniversiteyi Türkiye'de okurum. Bakalim, zaman gösterecek. Sinii: için çok iyi hazirlanmam gerekiyor. Ben, çok çaliskan bir ögrenciyim. Eminjm~l bu isin üstesinden gelecegim. Kendime çok güveniyorum. Çünkü, ögrendigi her seyi biliyorum. Üstelik, annem ve babam da bana çok güveniyor. Ha unutmadan, ögretmenlerim de bana asiri güveniyor. Ee, bundan iyisi, Sam'da kayisi! ,/
, ...'1, ,

KONU
ASLINDA GiTMEYE CEKTiM (asllenda gitmejexhektim) = NE TE VERTETE NUK DO TESHKOJA
SÖYLESi (sejleshi): Bisede

AlISTIRMALAR

(a/lesht6rma/lar)

= USHTRIME çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtmi

Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya ne gjuhen shqipe!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

'j
~;

Ne gibi bir rahatsizliginiz var? = Biz gitmeyecek miyiz? = Sizi muayene edecegim = Kendini nasil hissediyorsun? = Hala agriniz var mi? = Rahatsiz etmek = Siz gitmez misiniz? = Ben gitmiyor muydum? = Kapilar= Film ne zaman basliyor? :::: fjali meporshtem ne

Asagidaki tOmceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni gjuhen turke!) 1. Me jepni nji:! arar per t'u viiituar =: 2. A keni and e dhimbje? =: 3. Sa zgjati dhimbja juaj? =: 4. Nuk kam fjetur gjithEi naten '" 5. Une kam kci/e =: 6. A do te kere shkuar? ;: 7. Me dhemb barku :;:: 8. A keni ende dhimbje? '" 9. Nuk jam mire ;;;:; 10. Kur fillon filmi? :;::

Hayri: Dün sinemaya gittin mi? (dyn sinemaja gittin mi) = Ashkove dje ne kinema? Sevinç: Evet, gitmeyecektim, ama gittim (evet, gitmejexhektim, ama gittim) = Po, nuk do te shkoja, por shkova. Hayri: Neden gitmek istemedin ki? (neden gitmek istemedin ki) = Pse nuk do te slikoje? Sevinç: Bilmem, canim istemiyordu. Ama çok israr ettiler. Ben de gittim (bilmem, xhanem istemijardu, ama çok esrar ettiler, ben de gittim) = Nuk e di. Nuk kisha qejf. Por kembengulen shume, prandaj shkova. Hayri: Film güzel miydi bari? (film gyzel mijdi ban) = A ishte i bukur filmi te pakten? Sevinç: Evet, çok güzeldi. Sana da tavsiye ederim (evet, çok gyzeldi, sana da tavsije ederim) = Po, ishte shume i bukur. Te keshilloj edhe ty ta shoMsh.

332

333

~~

••.•• ••.•• : ~<..J.i'.i;',~

i;j • •••••.""::;"''',~''', ,~.·~~ • ,_-, ,~
!'!,t,,,·· ••••· ;

" • .,q~"'.,.I".:

.••

'l!,"' •• ••. or......,. ,.••,;::~

KONU 26 KONU 26 GiTMEYECEKTiM (gitmejexhektim)

= NUK DO TE SHKOJA

Di/ek kipi Geçmis Zaman::: Forma deshirore KOHA E SHKUAR Ben gitmeyecektim, ama gittim (ben gitmejexhektim, te stikoja, por shkova. ama gittim): Une NUK dç> ,

Gidecek miydik? (gidexhek mijdik) == do te shkonim? A Gidecek miydiniz? (gidexhek mijdiniz) == do te shkonit? A Gidecekler miydi? (gidexhekler mijdi) == do te shkonin? A iSTEK Kipi = MENYRA DESHIRORE

Sen gitmeyecektin, shkoje, por shkove. ama gittin (sen gitmejexhektin,

ama gittin) : Ti NUK do

O gitmeyecekti, ama gitti (o gl1mejexhekti, ama gitti): Ai(ajo) NUK do te shkonte~:: porshkoi. ~ Biz gitmeyecektik, ama gittik (biz gitmejexhektik, ama gittik):;; Ne NUK do te shkonim, por shkuam .. ~ Siz gitmeyecektiniz, ama gittiniz (siz gitmejexhektiniz, ama gittiniz): Ju NUK do': te shkonit, por shkuat. •.. ~ Onlar gitmeyecektilgitmeyeceklerdi, ama gitti/gittiler (onllar gitmejexhekti/ gitmejexhek/erdi, ama gitti/gitti/er ==Ata(ato) NUK do te shkonin, por shkuan.

Ben gideyim (ben gidejim) == slikoj une! Te Sen gidesin (sen gidesin) == Nuk perdoret shume, vetem ne disa shprehje ose kaiiepe: qe te slikosh ti. o gide ==nuk perdoret, thuhet: Gitsin (gitsin) ==Te shkoje ai! Biz gidelim (biz gidelim) == slikojme! Te Siz gidesiniz (siz gidesiniz) = Te slikoni! = Nuk perdoret shume, vetem ne Iidhje me disa sprehje ose forma. Siz gidesiniz diye (siz gidesiniz dije) = Qe te shkor1i ju! Onlar gide (ler) = Nuk perdoret, thuhet: onlar gitsinler == shkojne! Te Gideyim mi? (gidejim mi) :;;A te shkoj une? Gidesin mi? ==Nuk perdoret. Gitsin mi? (gitsin mi) :;;A te shkoje ai? Gidelim mi? (gidelim mi) == te shkojme ne? A Gidesiniz mi? ==Nuk perdoret. Gitsinler mi? (gitsinler mi) == te shkojne ata? A Ali, magazaya birlikte gidelim mi? Bir çift kislik ayakkabiya ihtiyacim var. Birlikte seçmek istiyorum (ali, maazaja birlikte gidelim mi, bir çift keshllek ajakkabeja ihtijaxhem var, birlikte seçmek istijorum) = Ali, a slikojme bashke ne dyqan? Kam nevoje per nje pale kepuce dimri. Dua 1'i zgjedhim bashke. Önce, hazir elbise bölümüne gidelim! (enxhe hazere/bise Me pare te shkojme ne repartin e rrobave te gatshme. Forma mohore: Ben gitmeyeyim! (ben gitmejejim) == mos shkoj! Te Sen gitmeyesin == Nuk perdoret shume, vetem ne disa shprehje ose kallepe O gitmeye = Nuk perdoret, thuhel: gitmesin! (gitmesin) == mos shkoje! Te Biz gitmeyelim (biz gitmejelim) ==Ne nuk te shkojme? Siz gitmeyesiniz == Nuk perdoret shume, vetem ne disa shprehje ose kaiiepe. Onlar gitmeye (ler) ==Nuk perdoret, tliuhet: Gitmesinler (gitmesin/er) :;; Te mos slikojne! Pyetje: Ben gitmeyeyim mi? (ben gitmejejim mi) == te mos shkoj une!(A duhet te shkoj A une?). Sen gitmeyesin mi? = Nuk perdoret shume, vetem ne disa shprehje ose kaiiepe. be/ymyne gidelim) ==

Pyetje:
Gitmeyecek Gitmeyecek Gitmeyecek Gitmeyecek miydim? (gitmejexhek mijdim) ==Anuk do te shkoja une? miydin? (gitmejexhek mijdin) ==Anuk do te slikoje ti? miydi? (gitmejexhek mijdi) ==Anuk do te slikonte ai? miydik? (gitmejexhek mijdik) ==Anuk do te shkonim ne?

Gitmeyecek miydiniz? (gitmejexhek mijdiniz) ==Anuk do te slikonit ju? Gitmeyecekler miydi? (gitmejexhek/er mijdi) ==Anuk do te slikonin ata? OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE Ben gidecektim, ama gitmedim (ben gidexhektim, shkoja, por nuk shkova. ama gitmedim) : Une do te

Sen gidecektin, por nuk shkove. ama gitmedin (sen dideXhektin, ama gitmedin):;; Ti do te slikoje, O gidecekti, ama gitmedi (o gidexhektt: ama gitmedi): nuk slikoi. Ai(ajo) do te slikonte, por

Biz nuk shkuam. Ne por gidecektik, ama gitmedik (biz gidexhektik, ama gitmedik) == do te shkonim, Siz gidecektiniz, ama gitmediniz shkonif,pornukslikuBl (siz gidexhektiniz, ama gitmediniz): Ju do te ama

Onlar gidecekti/gideceklerdi, ama gitmedi/ler (onllargidexhektilgidexhek/erdi, gitmedi/er): Ata(ato) do te shkonin, por nuk shkuan.

Pyetje:
Gidecek miydim? (gidexhek mijdim) =A do te shkoja? Gidecek miydin? (gidexhek mijdin) ==Ado te shkoje? Gidecek miydi? (gidexhek mijdi) ==Ado te shkonte? 334

335

KONU 26 O gitmeye mi? ::::Nuk perdoret, shkoje ai! (Te mos shkoje ait) thuhet: gitmesin mi! (gitmesin mi) :::: A ;_ dösemenin altinda (deshemenin dösemenin altina (deshem;nin alitenda):: nön dysheme· e;;:.

KONU 26

Biz gltmeyelim mi? (biz gitmejelim mi)::::A te mos shkojme? . }~ Siz gitmeyesiniz mi? -Nuk perdoret shume, vetem ne disa sliprehje kaiiepe(forma) .. r Onlar gitmeye (ler) mi? :::: uk perdoret, thuhet: Gitmesin/er mi? (gitmesinI, N te mos shkoJne' Yarin okula birlikte gidelim mi? (jaren okulla birlikte gidelim mi) :::: eser, a shk, N ne shkalle bashka? 'I,", istersen, gitmeyelim (istersen gitmejelim) = Po deshe, te mos slikojme basti Ben artik $I/deyim (ben arlek gidejim) = Une po iki! .;1 Beklemeyesin diye kostum (beklemejesin dije koshtum) = Une vrapova ci~
,.jji
t;il!

alitena) = nön dysheme

seviyenin altinda (sevijenin alitenda) = nen nivel • seviyenin altina (sevijenin alitena) = nön nivele;;:. SEN VE BEN

(= BiZ) = Tl

DHE UNE

Sen ve ben (= biz) gidiyoruz (sen ve ben gidijoruz) = Ti dhe une po shkojme. Ali ve Veli (::::onlar) gidiyorlar (ali ve veli (onllar) gidijorllar) = Aliu dhe Veliu po
Shkojne,

mos prlsje tl! ZiNCiRLEME isiM TAMLAMASi
==

,~

Sen ve onlar (:: siZ) birlikte gelin! (sen ve onllar birlikte gelin) = Ti dhe ata ejani se bashku! Can kulagiyla (xhan kullaejlla) = me vamendje Dikkatlice (dikkatlixhe) = me kujdes Hatali (hatalle) = me gabime SÖZCÜK DAGARCfGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR

TOGFJALESHII

ZGJERUAR

Tip Fakültesi Dekanii!) (tep fakyltesi dekanllee) :::: ekaneti i Fakultetit te Mjeke D Filoloj; Fakültesi Dekanligi (fifolozhi fakyltesi dekanllee) = Dekanati i Fakul Fiiologjik., Kizkardesimin kizinin doktoru (kezkardshimin se motres sime. kezenen doktoru) ::::Mjeku i vajz,.
t'.

Zengin saticinin iki küçük kizi (zengin satexhenen iki kyçyk keze) = Dy vaj~~ vogla t~ shicesit te pasur.,~ Güzellskodra'nin büyük tiyatrosu (gyzel ishkodranen byjyk tijatrosu) = Teaid, madh i Sr~kodres se bukur.'J~ ' Güzel Tirana'nin köylerinin erkeklerinden (gyzel tirananen kejlerinin erkeklerindert = prej burrave le fshatrave te Tiranes se bukur. !'\~ Çiçeklerin nefis kokusunun hissedilmesi (çiçeklerin nefis kokusunun hissedilmesi = ndjenja e eres se kendshme te lu/eve,' ORTASiNDA (ortasanda) {\IE MES,.

==

yolun ortasinda (jol/un ortasanda) = ne mes te rruges yolun basinda (jol/un bashElnda) ::::ne kry::; te ,ruges altinda (al/tenda) = neri • (qendrim), poshte aftina (al/tena) = nen

9 (drejtim),

poshte ., poshte tavolines poshte tavolines

masanin altinda (masanen alitenda) = nen tavoline masanin altina (masanen alltEina):: nen tavoline~. 336

Sebep (sebep) = arsye Gerekçe (gerekçe) = argument Bahane (bahane) = pretekst Sebepsiz yere (sebepsizjere) = pa shkak, pa arsye Neden (neden) = arsye, shkak; neden? = pse, perse? Teklifsiz (teklifsiz) = pa teklif Sormadan (sormadan) = pa pyetur Bolluk (boll-lIuk) = bollek Terslik (terslik) = tersI/ak Kalabalik (kalabaliek) = kallaballek Telas (telash) = telash Tekke (tekke) == teqe Kurnaz (kurnaz) = dinak Kurs (kurs) = kurs Eklem (eklem) == kyç Satici (satexhe) = shites Sarhos (sarhosh) :::: dehur Sarhos olmak (sarhosh ollmak) = de hem ESkiya (eshkeja) = hajdut Haydut (hajdut) = hajdut Bitkin (bitkin) = i rraskapiturr Bitap (bitap) = i lodhur

i

337

KONU 26 KONU 26 Yorgun (jorgun) iz i lodhur Aptal/ik (aptal/ ~/ffjk) ::: budallallek Gezmek (geZmek) :::shetis Sik sik (sfik sek) iz shpesh Seyahate çikmak (sejahate çekmak)::: shkoj per udhetim Geziye gitmek (gezije gitmek) iz shkoj per udhetim Trenle seyahat (trenle sejahat) iz udhetim me tren Otobüsle seyahat (otobysle sejahat) ::: udhetim me autobus Hos bir yolculuk (hosh bir jol/xhu/luk) = udhetim kendshem Rahat bir seyahat (rahat bir sejahat) iz udhetim i rehatshem Sakin bir yolculuk (sakin bir jol/xhul/uk) :i:: udhetim i qete Yorucu bir seyahat (joruxhu bir sejahat) = udhetim i lodhshem Mesakkatli bir yolculuk (meshakkatti bir jol/xhul/uk) = udhetim i lodhshem Hayirli bir yolculuk (hajfirl/fi bir jol/xhul/uk) :i:: udhetim i mbare Önemil olan (fjnemli ol/an)::: E rendesishme eshte .... Yer (jer) iz vend

~g Asagidaki

f

i

ALISTIRMALAR (al/fishtermal/ar)::: USHTRIME tümceleri Arnavutçaya çeviriniz! (Perktheni ne gjuhen shqipe!) 1. Yarin okula birlikte gidelim mi? = 2. Gerekçe::: 3. Gitmeyecek miydim? :i:: 4. Beklemeyesin diye kostum ::: 5. Biz gitmeyelim ::: 6. Gitmeyecek miydi? = 7. Dün sinemaya gittin mi? = 8. Film güzelmiydi bari? = 9. Eklem = 10. Sarhos olmak::: (Perktheni

fjalite e meposhtme

Tanimak (tanl'jmek) ::: njoh Tanismak (taneshmak) iz njihem Tanistirmak (tanfjshtfirmak) iz prezantoj, paraqes Yesillik (jeshil-lik) iz gjelberim Do~a (doa)::: natyre Elbette (elbette)::: me siguri, natyrisht Masmavi (masmevi) ::: shume i kalter Tabiat (tabiat) ::: natyre Kus (kush) iz zog Güzellik (gyzel-Iik) ::: bukuri Dokunmak (dokunmak) = prek Dokunmayin keyfime! (dokunmajen kejfime):i:: Mos ma prishni qejfin time! Her neyse! (her nejse) ::: Nejse!

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! gjuhen turke!) 1. Te mos shkojne! = 2. Te shkoj une? = 3. Pse nuk do te shkoje? ::: 4. i lodhur = 5. Bollek::: 6. A nuk do te shkonim ne? = 7. 8. 9. 10. Ta keshilloj ed he ty = A ishte i bukur filmi te pakten? ::: A shkove dje ne kinema? :i:: Pretekst =

fjalitö e meposhtme

ne

ASLINDA

CANiM iSTEMiYORDU

(as/lenda

xhanem istemijordu)

::: Ni:

FAKT NUK DESHA

Ben gezmeyi çok severim. Bu nedenle, sik sik seyahate çikarim. Neresi oldugii önemli degiL. Önemli olan. yeni yerler tanimak, yeni insanlarla tanismak. Bir de elbette ki doganin içinde olmak. Tabiat gibisi var mi? Açik hava, yesi/lik, kuslar ve, masmavi gökyüzü. Aman Tanrim, bu ne güzellik! Daha ne olsun ki! Bir de kiz. arkadasim yanimda ise,d~me keyfime! Hani derler ya, gel keyfim gel, diy,e! Bazilari da dOkunmayin keyfime. der! Her neyse, hepsi ayni kapiya çikar. iki kelimeyle: Doga ve insan''';ii

338

339

KONU
••••

27

KiME? (kime) = KUJT? BU KITAP KIME AITTIR?(bu kitap kime aittir) = KUJT i PERKET KY?
SÖYLESi (s(jjleshi): Bisede

Mustafa: Merhaba Nurettin! Nasilsin? (merhaba nurettin, nasellsen) =Tungjatjeta Nurettin, si je? Nurettin: iyiyi m Abi, sagol, sen nasilsin? (ijijim abi, saoll, sen nasellsen) =Jam mire vella (i madh), ti si je? Mustafa: Üzerine afiyet, ben rahatsizim (yzerine afijet, ben rahatsezam) =Qofsh gjilhmone i shendetshem, une jam i semure. Nurettin: Geçmis olsun Abi! (geçmish ollsun abi) =-Te shkuara vella (i madh)! Mustafa: Bu araba kimin? .(bu araba kimin) = E kujt eshte ajo makine? Nurettin: Benim degil, kime ait oldugunu bilmiyorum (benim deil, kime ait ollduunu bUmijorum) = Nuk eshle e imja, nuk e di se kujt i perket ajo. Mustafa: Allah Allah, sekreterin de degiL. Kime ait acaba? (all -Ilah all -Ilah, sekreterin de deil, kime ait axhaba) = Çudi, nuk eshte as e sekretares. Kujt perket valle? 341

i

••

KONU 27 Nurettin: Tamam, hatirladim. Bu, Kastriot'un arabasi (tamam, hateriiadem;, kastriotun arabase) ::::Tamam, u kujtova, eshte makina e Kastrioti!. Mustafa: Hangi Kastriot'un? (hangi kastriotun) ::::, cil it Kastriot? senin ile:::: seninle:::: me ty onun ile ::::onunla:::: me te kadar (kadar) ::::deri bu ana kadar = deri tani Sen gelinceye kadar:::: Deri sa te vish ti. acaba (axhaba) ::::bakalim (bakallem) :::: a Ile, ta shohim V Acaba bunu biliyor musun? :::A e di kete valle? Bakalim, ne zaman döneceksin? :::Te shohim, kur do te kthehesh? olsa olsa (ollsa ol/sa) :::: shumta e ile (ile) = me

KONU 27

Nurettin: Kastriot Tusha 'nin, ünlü tenor var ya! (kastriot tushanen, yn/y teriQ var ja) ::::E Kastriot Tushes, tenorit te njohur.

tamam tamam, dikkat et de blfshej~ikkat et deaman) ::::Po po, am~n! (~i/dim.."" MU!i?tafa: Bildim, ~amam tam~m. ollmasen birsey olmasin e di. KUJdesu,;1 .. \ , aman, qe te mos i ndodM gje." Nurettin: Hiç merak etme! (hiç merak etme) ::::Mos ki merak fare!

Bu araba kime ait? (bu araba kime ait) ::::Kujt i perket kjo makine? Ev kime aittir? (ev kime aittir) ::::Kujt i perket shtepia? Bu kitaplar kime ait? (bu kitapllar kime ait) ::::Kujt i perkasin kl:lta libra? Kitap bana aittir (kitap bana aittir) ::::Libri me perket mua, Araba ona ait (araba ona ait) ::: Makina i perket atij. Masa onlara ait (masa onl/ara ait) ::::Tavolina i perket atyre. Kalem size ait (ka/em size ait) ::::Lapsi ju perket juve. Kitaplar bize aittir (kitapllar bize aittir):::: Librat na perkasin neve. Kitaplar ögrencilere mi ait? (kitapllar erenxhi/ere mi ait) ::: Ai perkasin librat studenteve? Bu bana aittir (bu bana aittir):::: Ky/kjo me perket mua. bana (bana) => mua me sana (sana) => ty te ona (ona) => atij ilasaj i bize (bize) => neve na size (size) => juve ju onlara (onllara) => atyre u Benim babam -a => babait tim Senin baban -a => babait tend Onun babasi -na => babait te tij, babait te saj Bizim babamiz -a => babait tone Onlarin Sizin babaniz -a=> babait tuaj babasi -na Ibabalari -na=> babait te tyre için (için) = per senin için:::: per ty benim için:::: per mua

Olsa olsa para vermezsin, baska ne yapabilirsin ki? :::: shumta e shumta nuk E me jep leke, çfare mund te besh me teper? yalniz Gallnez) = vetem Yalniz, bir sey daha var::: Vetem, ka edhe diçka tjeter:::: Por, ka ed he diçka tjeter. ORTAÇ CÜMLELERi iyi çalisan adam (iji çal/eshan adam)::: Burri qe punon mire ... ose burri.i cili punon mire. iyi çalisan kadin (iji çalleshan kaden) = Gruaja qe punon mire .... ose gruaja e cila punon mire.

Vini re: Ki o::::i cili ose e cHa, kurse fjala per nje femer ne shqip do te thote: Kurse per nje mashkull: e cila

i cili,

Dün, taninmis bir doktor olan çocukluk arkadasima rastladim (dyn tanenmlish bir doktor ollan çoxhuklluk arkadasema rastlladlim) :::Dje takova nje shokun tim te femirise, i elli eshte bere nje mjek i njohur. GELiYOR OLMANA SEViNiYORUM (ge/ljor ollmana sevinijorum) = GEZOHEM QE Tl PO VJEN. GELECEGiNE SEViNiYORUM (geiexheine sevinijorum) TE VISH.

= GEZOHEM QE DO

342

343

KONU 27 KONU 27 Ge/-rnek 7gel+ecek dhanore, gjinore) ~ k zbutetGeleceg+i+m+prapashtesa (kalleiore, -E (-A) HALi iLE: Me dhanore: -e, -a Geldigi+m+e seviniyor (ge/dÜme sevinijor) = Ai gezohet qe erdha. Geldigi+n+e seviniyar (ge/dÜne sevinijor) = Ai gezohet qe erdhe. Geldigi+n+e sevinlyar (ge/dÜne sevinijor) = Ai gezahet qe erdhi. Geldigi+m+ize seviniyar (ge/dÜmize sevinijor) = Ai gezohet qe erdhem. Geldigi+n+ize seviniyor (ge/dÜnize sevinijor) = Ai gezohet qe erdheL. Geldik+lerine seviniyor (ge/dik/erine sevinijor) = Ai gezohet qe erdhen. Gittigime memnunum (gittÜme memnunum) = Une jam kenaqur qe shkova. Gittigine memnunum (gittiine memnunum) = Une jam i kenaqur qe shkove. Gittigine memnunum (gittÜne memnunum) = Une jam kenaqur qe shkoi. Gittigimize memnunum (gittÜmize memnunum) = Une jam i kenaqur qe shkuam. Gittiginize memnunum (gittÜnize memnunum) = Une jam kenaqur qe shkual. Gittiklerine memnunum (gittik/erine memnunum) = Une jam kenaqur qe shkuan.

E (-A) HAli iLE: Me dhanorS -e, -a simdiki ve gelecek zamanlar: Koha e tashme dhe koha e ardhme sevinijor) = Ai geiohet qe sevinijor) = Ai gezohet qe do

(Benim) GeleceOi+m+e seviniyar (ge/exheime une. (Benim) Gelecegi+m+e seviniyor (ge/exheime un/:!.

(Senin) Gelecegi+n+e seviniyor (ge/exheine sevinijor) = Ai gezohet qe po Vj~~ (Senin) Gelecegi+n+e seviniyor (ge/exheine sevinijor) = Ai gezohet qe do te vis; tl. .~

i

i

;:~
(Onun) Gelecegi+n+e seviniyor (ge/exheine sevinijor) = Ai gezohet qe po vijej al(ajo). ~ (Onun) Gelecegi+n+e seviniyor (ge/exheine sevinijor) = Ai gezohet qe do te ai(ajô vije. 1 (Bizim) Gelecegi+miz+e vijme ne. seviniyor (ge/exheimize sevinijor) = Ai gezohet qe

i i

Bu sandalyeye oturduguma pismanim (bu sandaljeje oturduuma pishmanem) Une jam penduar qe jam ulur ne kete karrige. Bu sandalyeye oturduguna pismansin (bu sandaljeje oturduuna pishman) = Ti je penduar qe je ulur ne kete karrige. Bu sandalyeye oturduguna pisman (bu sandaljeje oturduuna pishman) = Ai eshte penduar qe eshte ulur ne kete karrige. Bu sandalyelere oturdugumuza pismansiniz (bu sandalje/ere oturduumuza pishmanez) = Ne jemi penduar qe jemi ulur ne kefo karrige. Bu sandalyeye oturdugunuza pismansiniz (bu sandaljeje oturduunuza pishmansenez) = Ju jeni penduar qe jeni ulur ne keto karrige. Bu sandalyelere oturduklarina pismanlar (bu sandaljelere oturduk/arena pishmanllar) = Jane penduar qe jane ulur ne keto karrige.
oi

=

(Bizim) Gelecegi+miz+e seviniyor (ge/exheimize vijme ne.

sevinijor) = Ai geiohet qe do

ii
ti

(Sizin) Gelecegi+niz+e seviniyor (ge/exheinize ju. (Sizin) Gelecegi+niz+e vlniju. seviniyor (ge/exheinize

sevinijor) = Ai geiohet qe po vir,l sevinijor) = Ai geiohet qe do

(Onlarin) Gelecek+leri+ne po vljne ata. (Onlarin) Gelecek+/eri+ne do te vijne ata.

seviniyor (ge/exhek/erine seviniyor (ge/exhek/erine

sevinijor) = Ai gezohet q~ sevinijor) = Ai gezohet q~.

HAli

iLE: Me kallezore: -i

Geçmis zaman = Koha e kaluar (Benim) Geldigi+m+i biliyor (ge/dÜm; bi/ijor) = Ai e di qe erdha. (Senin) Geldigi+n+i biliyor (ge/dÜni bi/ijor) = Ai e di qe erdhe. (Onun) GeldiOi+n+i biliyor (geldÜni bi/ijor) = Ai e di qe erdhi. (Bizim) Geldigi+m+izi biliyor (ge/dÜm;zi bi/ijar) = Ai e di qe erdhem. (Sizin) Geldigi+n+izi biliyor (ge/dÜnizi bi/ijor) = Ai e di qe erdheL. (Onlarin) Geldik+lerini biliyor (ge/dik/erini bi/ijor) = Ai e di qe erdhen. Gittigimi duymadi (gittÜmi dujmade) = Ai nuk ka degjuar/nuk e degjoi qe ika.

Geçmis zaman = Koha e shkuar GELDiGINE SEViNiYORUM (ge/dÜne sevinijorum) = GEZOHEM ARDHUR; GE:ZOHEM QE ERDHE Gelmek ~ Gel-digi -m + prapashtesa (kallezore, dhanore ose gjinore) QE KE

344

345

~_.~---------------------------------------------------------------------KONU 27 Gittigini duymadi (gittiini dujmade) :::: i nuk nuk ka degjuar/nuk A Gittigini duymadi (gittiini dujmade) :::: i nuk nuk ka degjuar/nuk A e degjoi qe i~ e degjoi qe ikU e degjoif' e degjoi KONU 27 goje ardhjen tende. (Onun) Geldigi+n+den söz etmedi (ge/diinden sez etmedi) ::::Ai nuk e zuri ne goje ardhjen e tijle sa]. (Bizim) Geldigi+m+izden söz etmedi (ge/diimizden sez etmedi) :::: i nuk e zuri A ne goje ardhjen tone. (Sizin) Geldigi+n+izden söz etmed (ge/dinizden sez etmedi) :=: Ai nuk e zuri ne goje ardhjen tuaj. (Onlarin) Geldik+lerinden söz etmedi (ge/dik/erinden sez etmedi) :::: i nuk e zuri A ne goje ardhjen e tyre. ·in hali ::::rasa gjinore Simdiki zaman:::: Küha e tashme e çastit ol+dugu+m+dan (ol/duumdan) ol+dugu+n+dan (oi/duundan) ol+dugu+n+dan (ol/duundan) ol+dugu+muz+dan (ul/duumuzdan) ol+dugu+nuz+dan (ol/duunuzdan) ol+duklari+n+dan (o//dukl/arendan) birseyden haberi olmak:::: di diçka Haberim var (haberim var) ::::Une e di. Haberin var (haberin var) ::::Ti e di. Haberi var (haberi var):::: Ai(ajo) e di. Haberimiz var (haberimiz var) := Ne edime. Haberiniz var (haberiniz var) ::::Ju e dini. Haberleri var (haberleri var) :::: ta(ato) edine. A
,<.il

Gittigimizi duymadi (gittiimizi dujmade):= Ai nuk nuk ka degjuar/nuk ikem"Z Gittiginizi duymadi (gittiinizi dujmade) ::::Ai nuk nuk ka degjuar/nuk

ikiK
Gittiklerini duymadi (gittik/erini dujmad6) ::::Ai nuk ka degjuar/nuk

.•• ~
e de9joL'"

~~.
·den (·dan) hali ::::rasa rrjedhore

~

olmak (ol/mak):

Benim gelmemin önemi yok (benim gelmemin en emi jok) ::::Nuk ka rendesi ne se vij une. Senin gelmenin önemi yok (senin gelmenin en emi jok) ::::Nuk ka rendesi nese vjen ti. Onun gelmesinin önemi yok (onun ge/mesinin enemijok):::: Nuk ka rendesi nese vjen ai. Bizim gelmemizin önemi yok (bizim ge/memizin enemi jok) ::::Nuk ka rendesi nese vijme ne. Sizin gelmenizin önemi yok (sizin ge/menizin enemijok):::: Nuk ka rendesi nese viniju. Onlarir~ gelmelerinin önemi yok (onllaren ge/me/erinin enemijok):::: Nuk ka rendesi nese vijne ata/ato. Geçmis zaman = Koha e kaluar Gelmis olmak (ge/mish ol/mak)
:=:

Burada oldugumdan haberi yok (burada ol/duumdan haberi jok) :::: i nuk e di q~i A jam ketu. /iii~ Burada oldugundan haberi yok (burada ol/duundan haberijok) ::::Ainuk e di qe]e,'

Qe kam ardhur

~~.

~

Gelmis olma+min önemi yok (ge/mish ollmamen enemi jok) ::::Nuk ka rendesi qe kam ardhur. Gelmis olma+nin önemi yok (ge/mish ollmanen enemi jok) ::::Nuk ka rendesi qe ke ardhur. Gelmis olma+sinin önemi yok (ge/mish ollmasenen enemijok):=: Nuk ka rendesi qe ka ardhur. Gelmis olma+mizin önemi yok (ge/mish ollmamezen enemijok):::: Nuk ka rendesi qe kemi ardhur. Gelmis olma+nizin önemi yok (ge/mish ollmanezen enemijok):=: Nuk ka rendesi qe keni ardhur. Gelmis olma+lannin önemi yok (ge/mish ollmallarenen enemi jok) qe kane ardhur. 347
:=:

Burada oldugundan haberi yok (burada ol/duundan haberi jok) :::: i nuk e di qÖJ A ajo (ai) eshte ketu,r Burada oldugumuzdan haberi yok (burada ol/duumuzdan haberi jok) qe jemi ketu.
:=:

Ai nuk e di

Burada oldugunuzdan haberi yok (burada ol/duunuzdan haberi jok) :::: i nuk e di A qe jeni ketu. , Burada olduklarindan haberi yok (burada ol/dukl/arendan haberi jok) :::: i nuk e di. A qe jane ketu. (Benim) Geldigi+m+den gOje ardhjen time. (Senin) Geldigi+n+den söz etmedi (ge/diimden sez etmedi) :::: i nuk e zuri n~ A ~ söz etmedi (ge/diinden sez etmedI) :::: i nuk e zuri n~ A

Nuk ka rendesi

Babamla konusan çocuk bu (babamlla konushan çoxhuk bu) ::::Ky eshte femije

346

KONU 27 q~ bisedon me babana tim. Annemin telefonla konustugu kadin (annemin telefonda konushtuu kaden):::: Ajo eshte nje grua me te cilen nana toli ne telefon. Bu, bislklete binen kizdir (bu bisiklete binen kezder) ::::Kjo eshte vajza qe hipen ne biçiklete. Bu, Nuray'in birlikte geldigi kizdir (bu nurajen birlikte geldi kezder) ::::Kjo eshte, vajza me te cilen erdhi Nuray .. ~i
,S

KONU 27 Ögrenci (erenxhi) = studentlnxenes ögrenciler (erenxhiler) :::studente/nxenes Okul (okuli) :::: hkolle s okullar (okull-IIar) :::: hkolla s Fakülte(fakylte) ::::fakultet fakülteler (fakylteler) ::::fakultete Üniversite (yniversite):::: universitet üniversiteler (yniversiteler):::: universitete Bilmek (bilmek) :::: i d Görmek (germek) :::: hoh s Bakmak (bakmak) = shikoj Baslamak (bashllamak) ::::illoj f Hareket etmek (hareket etmek) ::::nisem/leviz Uçak kalkti (hareket etti) :::Avioni u nis Tren hareket ediyor (tren hareket edijor) ::::Treni niset Uyanmak (ujanmak) ::::zgjohem Kapatmak (kapatmak) :::: byll m Açmak (açmak):::: hap Rica etmek (rixha etmek) = lutem Dua etmek (dua etmek) = Ilutem Zatit, lutem Telefon etmek (telefon etmek) :::: elefonoj. marr ne telefon t Hangi numarayi ariyorsunuz? (hangi numaraje arejarsunuz) = Ç'numer telefoni kerkoni? Kimin? (kimin) = ile kujt? Yahu (jahu) = valle Bir türlü (bir tyrly) = dot Arabanin sahibi (arabanen sahibi) = Pronari i makines Park yeri (parkjen) = vend per parking Çikmak (çekmak) = dal Yardim etmek (jardem etmek) = ndihmoj Bloke etmek (bloke etmek) = bllokoj O zaman:::: atehere Geç kalmak (geç kalmak) = vonahem Yoksa (joksa) ::::perkundurazi/apo Yanmak (janmak) = digjem

Bunlar, Ahmet'in bahsettigi ögretmenlerdir (bunlar ahmetin eretmenlerdir):::: Keta jane mesuesit per te cilet foli Ahmeti. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxheti)

bahsettigi'

= FJALOR

Çatal (çatali):::: pirun kas/k (kasMk)::: luge tabak (tabak)::: pjate Teneere (tenxhere):::: tenxhere Bardak (bardak):::: gote Kadeh (kadeh) ::: gote vere Çaydaniik (çajdanIlElk) ::::çajnik Kazan (kazan) ::::kazan tepsi (tepsi) ::::tepsi Cezve (xhezve):::: xhezve çay kasigi (çaj kashM) = luge çaji kibrit (kibrit) ::::shkrepese Kalip (kalll~p)::: kallep çakmak (çakmak) = çakmak ocak (oxhak) ::: soM Çesme (çeshme)::: çezme deterjan (deterzhan) ::::detergjent bulasik (bullashek) ::::ene Tuzluk (tuzlluk) ::::kripore tirbison (tirbishon):::: hapese shishesh Demiik (demiik) ::: çajnik seker (sheker) ::::sheqer tuz (tuz) = kripe Kahve (kahve):::: kate Türk kahvesi (tyrk kahvesi) ::::kafe turke neskafe (neskafe) ::::neskafe Kahve kasigi (kahve kasMe):::: sabun (sabun) = sapun luge kafeje

BU ARABA KiMiN? (bu araba kimin) = E KUJT ESHTE KJO MAKINE? Buradaki araba kimin, yahu? Kime ait oldugunu bir türlü bilemedim. Sahibini de bulamadim. Bana yardim eder misiniz? Arabanin sahibini birlikte arayalim. Park yerinden çikamiyorum. Beni bloke etti. Ya bir de bulamazsak? O zaman ben ne yaparim. Eve geç kalirim. Çocuklari okuldan alamam. Yemek yapamam. insallah

bir kalip sabun (bir kallep sabun)::: njEl kallep sapun

348

349

KONU 27 KONU 27 arabinin sahibini buluruz. Bir an önce hareket etmek zorundayim. Yoksa yandi' III USHTRIME j\' AliSTiRMALAR Asagidaki tümceleri ne gjuhen shqipe!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Arnavutçaya çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposht
11

Ben gitmek istiyorum = Yarin gidecegim III Sen gitmis olacaksin = Yatmak istiyorum ::: Dolasmak istiyorum ::: DOn geldim = BugOn gidiyorum ::: 8. Herzaman giderim ::: 9. Sana eslik etmek istiyorum ::: 10. Sen gelecektin, ama gelmedin = 11. Baba bana para verebilir misin! = 12. Size tesekkür ederim = 13. Bugün bana gellütfen! = 14. Kime gidiyorsun?::: 15. Gitmeyecegim, sen gidecek misin? = 16. GidecekmiYdin sen? ::: 17. Ne zaman gittin? = 18, Nasil gittin?::: 19. Neden gitti? = 20. Gidecekler mi? ::: Asagidaki tomçeleri ne gjuhen turkel) Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme

2. 3. 4. 5. 6. 7.

Ben gitmis (olacak) ::: Ben tesekkür (etmek) = Sen çok (güzel) = Saat... (kaç) geleceksin? = Ben dün (gitmek) = O simdL (gelmek) ::: 8. Ben zaten (kalkmak) istiyorum = 9. O (oturmak)! (urdMrore) ::: 10. Ben her sabah kahvalti (yapmak):::

1. Ne duam kafe = 2. Dua te vrapoj = 3, Une do te shkoja, por nuk shkova = 4. Ne do te kemi shkuar ::: 5. Ne po shkojme ::: 6. Asgje, gjithçka ne rregu// ::: 7, S'ka perse, vajz8 ime ebukur! = 8. S'ka rendesi! ::: 9. Detergjent ::: 10. Fa/eminderit :::

Asagidaki

tümçeleri

doldurunuz!

(Plotesoni

fjalitö e maposhtme!)

1. BugOn ......•.. (gitmek) istiyorum = 350

351

KONU

28
(sensiz asl/a) = PA TV, KURRE!
- SiZ, ..siz (sez, siz) = PA SÖYLESi (sejleshi): Sisede

SENSIZASLA!

Selver: ismail, kahve içer misin? (ismail, kahve içer misin) = ismail, a do te pish kafe? ismail: Evet.iyiolur. Sekersiz bir Türk kahvesi lütfen! (evet, iji ol/ur, shekersiz bir tyrk kahvesi Iytfen) = Po, mire. Nje kafe turke pa sheqer te lutem! Selver: Tamam, hemen yapayim (tamam, hemenjapajem) qe tani. = Ne rregull, po e bej

ismail: Unutma lütfen, sekersiz olsun! (unutma Iytfen, shekersiz ol/sun) = Mos harro te lutem, pa sheqer. Selver: Biliyorum, zaten sen tuzsuz yersin, sekersiz içersin (bilijorum, zaten sen tuzsuz jersin, shekersiz içersin) = E di, ti per me teper ha pa kripe dhe pi pa ~heqer. ismail: Evet, ama sensjz asla! (evet, ama sensiz asl/a) = Mire po, pa ty, kurre. Jeneratör araliksiz çalisiyor (zhenerater aral/eksez çal/eshejor) = Gjeneratori punon pa pushim. Çok yemek yedim, çünkü 5 saattir açtim (çok jemek jedim, çynky besh saattir açtem) = Hengra shume sepse kisha 5 are pa ngrene

353

ii

KONU 28 pa ::: -siz, -siz, suz, -sOz sekersiz kahve (shekars/z kahve)::: Kafe pa sheqer sigarasiz kahve, imansiz TOrk gibidir (sigarasez kahve, imansez tyrk gibidir) Kafja pa duhan, si turku pa iman. balkonsuz ev (balikonsuz ev) ::::Shtepi pa balikon etsiz yemek (ats/zjemek):::: Gjelle pa mish Bu isten zararsiz çikti, ucuz kurtuldu bu isten (zararsez çekte, uxhuz kurtuldu bu ishten) ::: Doli pa humbje/shpEHoi mire. günessiz bir gün (gyneshs/z blrgyn)::: Nje dite pa diell esek sakasi (eshak shakase):::: Shaka pa leiet tatsiz saka (tatsfjz shaka) ::::Shaka pa kripe yersiz söz (jersiz sEiz) ::::Fjale pa vend araliksiz çalisiyor (ara//(;jksez çalleshejor) ::::Punon pa pushim Sorunsuz atlatti (sorunsuz atllalte) ::::Ka/oi pa veshtiresi dikkatsiz çalisiyordu (dikkatsiz çal/{jshejordu):: Punonte pa kujdes issizdi (ishsizdi) ::: Ishte pa pune Annesiz çocuk aysiz gece gibidir (annesiz çoxhuk ajsez gexhe gibidir) :: FemiJa pa neM, si nata pa hene isteksiz aldi (isteksiz alldfj) ::::E mori pa deshira uçsuz bucaksiz deniz (uçsuz buxhaksez) ::::Det pa ane e pa fund sessiz insan, dedikodusuz Insan (sessiz insan, dedikodusuz insan)::: NJeri pa' fja/E! tatsiz yemek (tats(;jzjemek):: Gjelle pa shije Erken kalkmaksizin (erken ka//kmaksezen):::: pa u ngritur heret
: ;1

KONU 28 Yagmur dinmeden hareket etmeyecegiz (jaamurdinmeden etmejexheiz) :::S' do te nisemi pa pushuar shiu. hareket

Bir gün bile okumadan duramiyordu (bir gyn bile okumadan duramejordu) = Nuk mu nd te rrinte asnje dite pa lexuar. Sözcükleri biribirinden ayirmadan oku! (sezxhykleri biribirinden ajermadan oku) = Lexa pa i shkeputur fjalet nga njera-tjetra. Keyifsizim (kejitsizim) = Une jam pa qejf

DURUMULACi
-meden, -meksizin, -madan, -meyeli -maksizin,

Vini re: Ne shqip keta prapashtesa shprehen me parafjalen 'pa'. Ne turqisht prapashtesat i shtahen drejtperdrejt rrenjes se faljes, kurse ne shqip parafjala 'pa' vendoset para faljes. p. sh.: pa vrapuar, pa mesuar, etj.

BEKLEMEKSiziN (beklemeksizin)
BEKLE + MEKSiziN = pa pritur OYNA+MAKSIZIN = pa luajtur GÜLME+MEKSiNiz = pa qeshur OKU+MAKSIZIN ::: pa /exuar

= PAPRITUR

,{~ Bu arada, Avrupa Birligi ile yapilan görüsmelerde, yasal belgeleri olmaya~ mültecilerln yeniden kabulü sorunu da ele alinmaktadir (bu arada, avrupa bir/ii i/~. japfjllan geryshmelerde. jasall belgeleri ollmajan myltexhilerin jeniden kabuly, sorunu da ele allenmaktader) = Nderkaq gjate negociatave me BE -ne, esh~ö duke u diskiituar edhe prOblemi ripranimit te emigranteve pa dokumente c~i rregullta.-

i

.. Rrenja e foljes + prapashtesa MEKSiziN, MAKSIZIN Rruga praktika eshte te vendoset pas foljes ne menyren paskajare -SIZIN ose -siZiN. P. sh.: yemek ~ yemek +sizin ::::pa ngrene Kalkmak ~ kalkmak+ sizin::: pa u çuar Yürümek ~ yürümek+ sizin:::: pa ecur
Beklemeksizin (beklemeksizin)::: pa pritur Eve gitmeden (eve gitmeden):::: pa shkuar ne shtepi Safak sökmeden (shatak sekmeden) ::::pa gdhire UYUmadan, uyumaksizin (ujumadan, ujumaksezen) = pa fjetur gjume Ö.~lemier almadan (enlemlera/lmadan)::: pa marre masat i~rkçe bir sarki söylemeden (tyrkçe bir sharke sejlemeden)::: kenge turke Görüsmeyeii iki gün oldu (geryshmejeli jemi pare ." pa kenduar nJe

Misafir un,idugunu degil, buldugunu yer (misafir umduunu deil bullduunu jer) Kush vjen pa ftuar, e gjen pa shtruar. Haksiz yere kimsenin aksine davranma (haksezjere kimsenin aksine davranma) '= Asnjerit mos i kundershto pa te drejte! varsayalim

= ta zema

iki gyn olldu) ::: U bene dy dite qe nuk

354

355

KONU 28 Seninle telefonda konusmaya" tam 1 yilaldu (seninle telefonda konushm tam bir jiill ol/du) ::: U be plol nje viI qe nuk kami folur ne telefon. Beklenmeksizin, birden (beklenmeksizin) ::: Paprilmas Dönmeden, dönmeksizin {denmeden, denmeksizin)::: pa u klhyer Sarhos olmadan (sarhosh ollmadan)::: pa u dehur GörOnmeden, görünmeksizin (gerynmeden, gerynmeksizin) :::pa u dukur Diger örnekler: Çalismadan yasanmaz (çal/eshmadanjashanmaz)::: ." bizi öpmeden (bizi epmeden) -pa na puthur sizi öpmeden (sizi epmeden) -pa ju puthur onlari öpmeden (onl/are epmeden) -pa i puthur izinsiz (izinsiz) :::pa /eje sabirsiz (saMrsiiz) :::pa durim süphesiz (shyphesiz)::: pa dyshim

KONU 28

.,
:.. ,

Pa punuar nukjetohet. •. ~

';~

Sinava hiçbir sey ögrenmeden girdim (senava hiçbir shej erenmeden girdim)~ Hyra ne provim pa mesuar fare.~;l

;~
Konusmadan mutfakta duruyordu (konushmadan ne kuzhine pa fo lur. ise yikanmadan gitti (ishe jekanmadan mutfakta durujordu) :::Rrrini~
i!"

gitti) ::: Shkoi ne pune pa ulare. ul/ashte) :::la arriti

Amacina ugrasmadan ulasti (amaxhena uurashmadan qellimin pa u munduar fare. Sahis zamirleriyle kullanim: e -haliyle (dhanore) bana söylemeden (bana sajlemeden)

Evin saatinin kurulmasinin unutulmamasi gerekir (evin saatinin kurul/masenen ututul/mamase gerekir) :::Nuk duhet harruar pa kurdisur ora e shtepise. Benden özOr dilemeden olayi geçistirdi (benden ezyr dilemeden ollaje geçishtirdi) :::E ka/oi ngjarjen pa me kerkuar falje. ,: OtobOs, tom yolculari almadan hareket etti (otobys tym jol/xhul/are alimadan hareket etti) :::Autobusi u nis pa i marra te gjithe udheHaret. ise, gerekli miktarda parayi bankadan almadan baslayamazsin {ishe gerekli miktarda paraje bankadan alimadan bashllajamazsen)::: Nuk mund te fiIIosh pune pa terhequr shumen e duhur te parave nga banka. Müdürden izin almadan harekete geçme {mydyrden izin alimadan harekete geçme)::: Mos vepro pa marre leje nga drejtori. Ödemeden kalktilar ve bir gOn sonra bunu hatirladilar (edemeden kallkteJ/ar ve bir gyn sonra bunu haterlladellar) :::Ata u ngriten pa paguar dhe u kujtuan per kete nje dite me vone.

demek (demek) :::demek, do me thene -pa me lhane -e kadar, -a kadar (e kadar) = deri eve kadar::: deri ne shtepi

bana söylemeden (bana sejlemeden) -pa me the ne sana söylemeden (sana sejlemeden) -pa te the ne ona söylemeden (ona sejlemeden) -pa i thene bize söylemeden (bize sejlemeden) -pa na thene size söylemeden (size sejlemeden) -pa ju the ne onlara söylemeden (onl/ara sejlemeden) -pa u thene

-e de(iin, -a de(iin (e dein) =deri:

gelinceye

de(iin

Bu tarihe de(iin hiç birseyolmadi ne kete nuk ndodhi asgje.

(bu tarihe degin hiç birshej o"mad~) :::Deri me

·i ·HALiYLE (KALLEZORE)
beni öpmeden (beni epmeden) -pa me puthur beni öpmeden (beni epmeden) ·pa me puthur seni öpmeden (seni epmeden) -pa te puthur onu öpmeden (onu epmeden) -pa e puthur Sen gelinceye de(iin, biz bekleriz (sen' gelinxheje dein biz bekleriz) =Ne po presim deri sa te vish ti.

·e do(iru, -a do(iru (e doru) = afer drekes sabaha do(iru :::afer mengjesit 351

356

"V/VV ,(,0 eger::::: sayet::::: nese Eger sen de gelirsen, giderim, yoksa gitmem (eer sen de gelirsen giderim;lo1 gitmem);:: Nesa vjen ed he ti, shkoj; perkundrazi nuk shkoj',:r:k'J
---L"t

KONU 28
yüzünden, madem ki, zira, herne kadar .. , ise de = meqenese

Vini re: Ne turqlsht mund te hiqet "eger", prapashtesa -se, -sa e vendosUP.' foljes ne turqisht theksan fjalen "eger", gibi;:: si

Madem ki önümde tüm bir hafta sonu var, bugün ders çalismayaeagim (madem ki enymde tym bir hafta sonu var, bugyn ders ça/leshmajaxhaem) ::::: Sat nuk po mesaj meqenese kam gjithe fundjaven perpara. Ben de gidiyorum, zira burada kimse kalmadi (ben de gidijarum, zira burada kimse kal/ma de) ::::: o shkoj edhe une meqenese nuk mbeti asnjeri ketu. P Madem ki yorgunuz ve yemek hazirlayamayaeagiz. disarida yiyebiliriz (madem ki jorgunuz ve jemek hazertlajamajaxhai}z deshari}da jijebi/iriz) = Mund te hame jashte meqenese jemi te lodhur dhe nuk do te mu nd te gatuajme.

tas gibi ekmek;:: buke si gur A~ Zeytin gibi gözleri sürekli olarak ona bakiyordu (zeytin gibi gezleri syrekli oii~ ona bakEijordu) ;::Syte e saj si uiliri shihnin vazhdimisht ate. Elinin ayan bozulmus, bugünkü kahve su gibi olmus (elinin ajare bozulim bugynky kahve SU gibi ollmush)::::: E ke prishur daren, kafeja sat eshte si uj BugOn uykulu gibisin, geç vakitlere kadar mi ders çalistin? (bugyn ujkullu gi, geç vakit/ere kadar mi} çalleshten) ::::: Sat qenke si e pergjumur, ke mesuar hiç degilse, asgari, en azindan = te pakten Fazla mesai yapmaniz gerekiyor, hiç degilse 3 gOn (fazla mesaijapmani}z gerekijor, hiç dei/se yç gyn) = Duhet te punoni me orar te zgjatur, te pakten 3 dite. En azindan siniftan birÖgrenciye habervereiim (en azendan senettan birerenxhije haber verelim) = Te lajmerojme te pakten nje nga nxesesit e k/ases. Dolmus, asgari 8 kisi aliyor (do/lmush asgari sekiz kishi allejor) = Furgoni nxe te pakten 8 persona.

~~

~

Babaannem hala bir genç kiz gibidir (babaannem hala bir genç kez gibid~ Gyshja ime nga babai eshte ende si vajze e re. Ali, kisilik açisindan babasi gibidir (ali kishilik açesendan babase gibidir) nga karakteri eshte njesoj si i ati. kadar::::: sa sizin kadar
=.

iste (ishte), öyle (ejle) ::::: ashtu

sa ju, yumruk kadar::::: sa grushti Ben de öyle düsünüyorum. Birak Ayla gitsin (ben de (jjle dyshynyjorum, ajla gitsin) ::::: Ashtu mendoj edhe une. Le te shkoje Ajla. berak

Ali'nin cep telefonu tugla gibi (alinin xhep telefonu tuulla gibi) = Celulari i eshte sa nje tuiie.", O, Mira kadar çaliskan degildir (o mira kadar çalleshkan dei/dir) = Ajo nuk EisL punetore sa Mira, Benim sehrimdeki göl, Ankara'daki kadar büyOktür (benim shehrimdeki ~nkaradaki kadar byjyktyr) ;::Liqeni ne qytetin tim eshte i madh sa ai i Ankaras~ Ikinci sarki da birinci kadar uzun (ikinxhi sarke da birinxhi kadar uzun) ::::: E~: kenga e dyte eshte ci gjate sa e para ... ~ A/i'nin arabasi otobüs kadar (alinin arabase otobys kadar) ::::: Makina e A/iut sa nje autobus. hele::::: veçanerisht ::::: zellikle::::: veçanerisht ö

Öyle, siz haklisiniz. hoeam (ejle, siz hakllesenez hoxham) =Ashtu eshte. Keni te drejte zoti mesues. Dünkü toplantida Bakan da öyle konustu {dynky topllanteda bakan da (jjle konushtu) =Ashtu u shpreh edhe ministri ne mbledhjen e djeshme. iste (ishte) ::::: ja iste, size bahsettigim kiz bu (ishte size bahsettiim k(jz bu) ::::: kjo eshte vajza ja, per te cilen ju kam folur.

e~~
',1

358

359

K.ONU 28 KONU 28 iste bir çiçek daha. bahar geliyor (ishte bir çiçek daha, bahar gelijor) = Ja ed' n)e lule tjeter. pranvera po vjen. iste bu benim evim, istediginiz zaman buyrun (ishte bu benim evim, istedinii, zeman bujrun) =: Ja kjo eshte shtepia ime e re, mund te urdheroni kur te . deshironi. BEKLEMEKSiziN UZAKLASTi (beklemeksizin PAPRITUR uzakllashte)

=U

LARGUA

SÖZCÜK

DAGARCIGI

(sezxhyk

daarxMe)

= FJALOR

Ayse'yi çok bekledik. Kaç gündür gelmedi. Oysa bize, iki gün içinde gelecegini yazmisti. Nedenini bir türlü anlayamadik. Birgün çikti geldi. Uzun süre kalir, diye düsünüyorduk. Oysa o, hiç beklemeksizin ayrildi. 0, burada iki ya da üç saat kaldi. Hepsi bu. Acelesi vardi, galiba. Bize de bir sey söylemeden gitti. iki gün sonra. bana bir mektup yazdi. Yanimizda çok kisa süre kaldigi için özür diliyordu. Aslinda telefon da edebilirdi. Fakat etmedi. Mesa) da atabilirdi ama, atmadi. Mektup yazmayi seviyor, demek ki.

Veya (veja) =: ose Yahut (jahut) = ose Veyahut (vejahut) = ose Ya (ja) =: ose Ya",. ya (ja".ja):::: ose .... ose Uslu (U$/Iu) = i urte Uslu dur! (usllu dur):::: Rri urte! Semsiye (shemsije) = çader Bir ise karismak (kar~shmak):::: perzihem ne nje pune Birine inanmak (inanmak) = j besoj dikujt Ne küçüklere ne de büyüklere inanmiyorum (ne kyçyklere ne de byjyklere inanmejorum) =: Nuk besoj as te vegjelve as te rriturve. Bilhassa (bilhassa) = sidomos Özellikle (f:Jiell-/likle):::: sidomos :rütün (tytyn):::: duhan Içki (içki) =: pije alkoolike

i

~vde oturmak (evde oturmak):::: rri ne shtepi, nuk punoj !ster ... ister (ister.. ister) = daç ..... daç . ·'ster bugün gel, ister yarin, farketmez. (ister bugyn gel, ister jaren farketmez) Ne daç eja sot ne daç: neser. nuk ka rendesi. Ha bugün. ha yarin (ha bugyn hajaren):::: Seftali (shetfal/) = p)eshke Qofte sot, qofte neser

Hem kel hem fodu/ (hem kel hem fOdu") = Edhe qeros edhe fodull. Hediye (hedije):::: dhurate Hatta (hatta) = madje Kalabalik (ka/laba/lek):::: kallaballek Burada çok kalabalik var (burada çok kaliabellek te madh Mesa) (mes8zh):::: sms, mesazh Mesaj atmak (mesazh atmak) = dergo) mesazh. sms Kalmak (kal/mak):::: bano), qöndro) Düsünmek (dyshynmek) = mendo) Acele (exhele):::: nxitim Beklemek (beklemek) == pres Beklemeksizin (beklemeksizin):::: papritur var):::: Ketu ka nje kallaballök

360

361

KONU 28

AlISTIRMALAR

==

USHTRIME

Asagidaki tümcaferi Arnavutçaya çeviriniz! (Parktheni fjalita e mepos ne gjuhen shqipe!) ./.;
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Ne küçüklere ne de büyüklere inanmiyorum Semsiye::: Ha bugün, ha yarin ::: Beni öpmeden ::: Çalismadan yasanmai ::: ise yikanmadan gitti ::: Misafir umdugunu degil, buldugunu yer ::: Görüsmeyeli iki gün oldu ::: Sarhos olmadan ::: :::

29
NEDEN ACABA? (neden axhaba) = PSE VALLE?
SÖYLESi (sejleshi): Bisede

10. Biliyorum, zaten sen tuzsuz yersin, sekersiz içersin :::

Asagidaki tümcelari Türkçeye çaviriniz! (Perktheni fjalitö e meposhtm~ ne gjuhön turka!)q
1. 2. 3. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Edhe qeros ed he fodu" ::: Sidomos::: KEHuka nje kallaballek le madh ::: Hyra ne provim pa mesuar fare '" E di, ti zaten ha pa kripe dhe pi pa sheqer ::: Kush vjen pa ftuar, e gjen pa shtruar ::: Mos harro te lutem, pa sheqer ::: Ai rrinte ne kuzhine pa falur::: Det pa ane e pa fund :::

4. Rri urta! '"

Altin: Merhaba Majlinda, nereye gidiyorsun? (merrhaba majlinda, nereje gidijorsun) ::: Miredita Majlinda, ku po shkon? '!fajlinda: Merrhaba! Hiç ya, ise gidiyorum. Aslinda canim hiç gitmek ISlemiyor.(merhaba, hiç ja, ishe gidijorum, asl/enda xhanem hiç gitmek istemijor) :: Tungjatjeta, hiç, une po shkoj ne pune, ne fakl nuk me shkohet fare. Altin: Neden acaba? Ne oldu da gitmek istemiyorsun? (neden axhaba, ne ol/du da gitmek istemijorsun) ::: Pse val/e? Çfare ndadili qe nuk do te shkosh? Majlinda: Hiç birseyolmadi, ama bugün canim çok sikiliyor. (hiç birshej ol/ma de, ama bugyn xhanem çok sekel/ejor) ::: Nuk ka ndodllur asgje, por une sot jam shume e merzitur. Altin: istemiyorsan gitme! Telefon et, gelmeyecegim de! (istemijorsan gitme, telefon et, gelmejexheim de)::: Po s'deshe, mos shko! Telefono, thua, i nuk do te vij une. 362 363

KONU 29 KONU 29 Majlinda: Olabilir. Telefon edecegim ve gitmeyecegim o zaman. (ol/abi/ir, telet edexheim ve gitmejexheim) :::Mundet. Atehere une do te telefonoj dhe nuk do] shkoj. Enxhe saal/ek, sonra varl/ek derler) :::Une gezohem verle!. Thone se se pari vlen shendeti, pastaj pasuria. Maj/inda: Bu söze katiliyorum. Çok gerçekçi bir deyim. Çay için tesekkürler Altin, sagal! (bu sfize katel/ejorum. çok gerçekçi bir dejim. çaj için teshekkyrler altin, saotn = Jam e te njejtit mendim. Shprehje shume e sakte. Faleminderit per çajin Allin, rrofsh! Altin: Önemli degil, yarin aksam yemek yiyelim mi? (enemli deli, jarfin aksham jemekjijelim mi) = S'ka rendesi, a hame neser darken bashke? Majlinda: Yarin aksam vaktim yok, özel bir isim var. Pazar günü olabilir, tamam mi? Uaren aksham vaktim jok, ezel bir ishim var, Pazar gyny ol/abilir, tamam me) = Neser s'kam kohe, kam nje pune private, te dielen mundet. ne rregull? Altin: Tamam o zaman, sana iyi günler, simdi istersen eve git ve dinlen biraz! (tamam o zaman, sana iji gynler, shimdi istersen eve git ve dinlen biraz) =Tamam ateher~, dilen e mire, po deshe, shko ne shtepi tani dhe pusho pak! Majlinda: Oldu, hadi hosça kal, Pazar günO görüsmek Ozere! (olldu, hadi hoshça ka/l, Pazargynygeryshmek yzere):::: U be, mirupafshim atehere, shihemi diten e diel!

Altin: Haydi o zaman, cep telefonunila ara, sonra da birlikte kahve içelim! (hel: o zaman, xhep telefonunila ara, sonra da birlikte kahve içelim) :::Epo merre t telefon me ce/ular, pastaj pime kafe se bashku! Majlinda: Tamam. (tamam) :::Ne rregull! telefon eder):::: Majlinda telefooon.

Majllnda telefon eder (Majllnda

Altin: Gidelim mi simdi? (gidelim mi shimdi) :::A shkojme tani? Majlinda: Haydi gidelim! (hajdi gidelim) ::: Po, shkojme! Altin: Sana birsey soracagim, sen kahveyl mi tercih ediyorsun, çayi mi? (sana, birshej soraxha6m, sen kahveji mi terxhih edijorsun, çaye me) ::: Do te te pye,$. per diçka, ti preferon kafen apo çajin? •. ~ Majlinda: Ben çayi tercih ederim. Ya sen? (ben çaje terxhih ederimja sen)::: Un~ po parapelqej çajin, po li?
Ji ,..

,~

Altin: D~rusu sabahlari ben kahveyi yeglerim. (doorusu sabahi/are ben kahveji yeelerim) ::: Me thene te drejten, mengjeseve une preferoj kafen .. '~ Majlinda: iyi o zaman, sen kahve içersin, ben de çay içerim. Sana davet için, simdiden tesekkür ederim Altin. (iji o zaman, sen kahve içersin, ben de çaj içer/m:: Sana davet ettiin için shimdiden teshekkOreder/m)::: Mire atehere, ti pi kafe, unEl, çaj. Te falenderoj qe tani pEir ftesen. Elinize saglik (elinize saal/ek) = Ju lumshin duart

Altin: Birsey degil canim, rica ederim, sözü mü olur. Bu arada, annen nasil?~ Bildigim kadariyla hastaydi. (birshej dei/ xhanem, rixha ederim, sezy my ol/ur, bU. arada annen nasIJl/, bi/dÜm kadarIJjl/a hastajdfi) ::::Nuk ka perse, te lutem, n4~ bahet i'jale. Po si eshte mamaja jote. Me sa di ka qene e semure,y~ Majllnda: Çok iyi. iyilesti. Artik öksürmüyori atesi de düstü. Fakat henüz ise baslamadi, (çok iji, ijileshti, arlek esyrmyjor, ateshi de dyshty, fakat henyz ishe; bashl/amade) ::::Shume mire. Ajo u sherua, nuk kollitet me. lu ul dhe temperatura:. Por nuk ka til/uar anda puM.
{f_
<~"

Eline saglik

(eline saal/fik) = Te lumshin

duart

den önce, -dan önce (den enxhe) ::: para. Senden önce o geldi:::: Para teje erdhi ai. -den, dan önce, -ten, tan önce = Para O, sahneye çikmadan önce makyajini tamamlamaliydi, ancak çok geç (o sahneje çekmadan enxhe makjazhene tamamllamal/ejdfi, anxhak çok geç) = Duhet te beje edhe makazhin, para se te dale ne skene por eshte shume vone. Küçük Ali yemege baslamadan önce her zaman ellerini yikar (kyçyk ali jemee bashl/amadan enxhe her zaman ellerini jekar) = Aliu i vogel i lan gjilhmone duart para se te filloje te haje ushqimin. Her sabah, büroya gitmeden önce çocuklari okula birakir (her sabah byroja gitmeden enxhe çoxhukllare okul/a MrakIJr) = Çdo mengjes ai i shpie femijel ne

Altin: ise ne zaman baslayacak, biliyor musun? (ishe ne zaman bashllayaxhak" bilijor musun) :::: e di, kur do te til/oje punen? A Majllnda: Sanirim yarin. Galiba rapor süresi yarin bitiyor. (sanfirem jarfin, galiba rapor syresi jarIJn bitijor) ::: Mendoj se neser. Me duket se kolia e raportit mjekesor i mbaron neser.

i

'I;
Altin: Sevindim gerçekten. Önce sa~lik, sonra varlik derler. (sevindim gerçekten:

364

365

KONU 29 shkolle para se tEishkoje ne zyre. ~ Program baslamadan önce bana bir seslen (program bashflamadan enxhe 6, bi ses/en) :::Me bej nje ze, para se tEikete filluar emisioni.'11 Eve gitmeden Önce alis -veris yapmak zorundayim, zira daha sonra mar kapaniyor (eve gitmeden enxhe aflesh verish japmak zorundajem, zira daha SOi market kapanejor) :::Do te bej pazarin para se te shkoj ne shtepi sepse me Ile mbyllet marketi."

KONU 29 ;rDers yapmak (dersjapmak)::: bej mesim ~.Iyi yapmak (iji japmak) ::: bej mire Ödev yapmak (edev japmak) ::: bej detyrat e shtepise '~~ ••Görev yapmak (gerev japmak) ::: bej detyren ' , Gösteri yapmak (gesteri japmak) ::: bej demonstrim

t

-den sonra, -dan sonra (den sonra) ::: pas Benden sonra sen ye! ::: Pas meje ha ti! Isini bitirdikten sonra amcana dön! te xhaxhai pasi te mbarosh pune. (ishini bitirdikten sonra amxhana den)::: Kth~ " Bulasiklari yikadiktan sonra babamin pantalonunu yikayaca~im (bu/lashekfla, jekadektan sonra babamen panta/lonunu jekajaxhaem) ::: Pasi te laj enet, do]' hekuras pantallonat e babait.ii Matematik alistirmalarini bitirdikten sonra bana telefon et! (matematr alleshtermallarene bitirdikten sonra bana telefon et) ::: Me telefono pas; te kes« perfunduar te gjitha ushtrimet e matematikes. !~. Bilgisayar kursuna baslamaya karar verdikten sonra sana hemen haber verecegr" (bilgisajar kursuna bashllamaja karar verdikten sonra sana hemen habe verexheim) ::: Do te te njoftoj. Menjehere pasi te kem vendosur, nese do te fill9: apo jo kursin e kompjuterit. ,~ Müdür, toplanti bittikten sonra Istanbul'a hareket etti (mydyrtopflante bittikten sonp. istanbufla hareket etti) ::: Drejtori u ris per ne Stamboll, pasi perfundoi mbledhja.? -e dogru, -a dogru (e doru) ::: ne drejtim Okula do~ru gidiyorum::: Une po shkoj ne drejtim te shkoiies. yapmak (japmak) ::: bej

Yap! (jap) ::: Beje! Yapma! (japma)::: Mose bej! Yapin! (japen) ::: Beni! Yapmayin! (japmajen)::: Mos beni! Yapsin! (japsen) ::: Te beje! Yapmasin! (japmasen)::: Te mos beje! Yapsinlar! (japsenflar)::: Te bejne! Yapmasiniar! (japmasenllar) :::Te mos bejne! Ben yapiyorum (benjapejorum)::: Une po bej Sen yapiyorsun (senjapejorsun)::: Ti po ben O yapiyor (o japejor)::: Ai(ajo) po ben Biz yapiyoruz (bizjapejoruz)::: Ne po bejme. Siz yapiyorsunuz (sizjapejorsunuz) = Ju po beni. Onlar yapiyorlar (onl/ar japejorl/ar)::: Ata/ata po bejne. Ben yapiyor muyum? (ben japejor mujum) :::A po bej une? Sen yapiyor musun? (sen japejor musun)::: A po ben ti? O yapiyor mu? (o japejor mu) :::A po ben ai(ajo)? Biz yapiyor muyuz? (bizjapejor mujuz) :::Apo Mjme ne? Siz yapiyor musunuz? (sizjapejor musunuz)::: A po beni ju? Onlar yapiyor mu? (onl/ar japejor mu) :::Apo bejne ata/ato? Ben yapmiyorum (benjapmejorum)::: Une NUK bej. Sen yapmiyorsun (senjapmejorsun)::: Ti NUK ben. O yapmiyor (ojapmejor)::: Ai(ajo) NUK ben. Biz yapmiyoruz (bizjapmejoruz)::: Ne NUK Mjme. Siz yapmiyorsunuz (sizjapmejorsunuz)::: Ju NUK beni. Onlar yapmiyorlar (onl/ar japmejorl/ar) = Ata/ata NUK bejne. Ben yapiyordum (benjapejordum)::: Une po beja. Sen yapiyordun (sen japejordun)::: Ti po Mje. O yapiyordu (o japejordu)::: Ai(ajo) po bente. Biz yapiyorduk (bizjapejorduk)::: Ne po benim. Siz yapiyordunuz (sizjapejordunuz) = Ju po benit. Onlar yapiyordu (onl/ar japejordu)::: Ata/ato po benin.

Ne yapiyorsunuz? (ne japejorsunuz) ::: Çfare po beni? Ne yapiyorsun? (nejapejorsun)::: ç'po ben? Siz ne is yapiyorsunuz? (siz ne ish japejorsunuz) Çfare profesiani keni? ::: Çfare pune beni ju? =

Ne yapiyorsun ase Ne yapiyorsunuz? perdoret ne turqisht nga nje here ne vendin e fja/ise: Si jeni? Si je? Si dukeni? ose Si dukesh? Normalisht 'Yapmak' (japmak) e ka kuptimin: perdoret Çfare po beni momenta/isht, bashke me nje emer tani?
'1:j

~~fu~.

edhe

ose mbiemet.'

,

366

367

KONU 29 Ben yapmiyordum (benjapmejordum) =Une NUK po beja. Sen yapmiyordun (sen japmejordun) =Ti NUK po beje. O yapmiyordu (ojapmejordu) ::::Ai(ajo) NUK po bente. Biz yapmiyorduk (bizjapmejorduk) =Ne NUK po benim. Siz yapmiyordunuz (sizjapmejordunuz) =Ju NUK po benil. Ben yapmayacagim (benjapmajaxhaem):::: Une NUK do te bej. Sen yapmayacaksin (sen japmajaxhaksen) :::: i NUK do te besh. T O yapmayacak (ojapmajaxhak) ::::Ai(ajo) do NUK te beje. Biz yapmayacagiz (bizjapmajaxhaez):::: Ne NUK do te bejme. Siz yapmayacaksiniz (sizjapmajaxhaksen(}z) :::: u NUK do te beni. J Onlar yapmayacak (onl/ar japmajaxhak) ::::Ata/ato NUK do te bejne.

KONU 29

Onlar yapmiyordu (onl/ar japmejordu)

=Ata/ato NUK po benin.

KALDi Ki (kal/de ki) = E JO ME
Kendisi bile bilmez, kaldi ki baskasina ögretsin (kendisi bile bilmez, kal/deki bashkasena eretsin) :::: i nuk di per vete, e jo me te mesoje te tjeret. A Ben bile hesabini yapamiyorum, kaldi ki bu yasta sen yapacaksin (ben bile hesabene japamejorum, kal/de ki bu yashta sen japaxhaksen) :::: s une nuk A mund ta bej Ilogarine e saj, jo me ti qe ne kete moshe. Dedem, kendine dikkat edemiyor, kaldi ki küçk torununa baksin (dedem kendine dikkat edemijoT, kal/de ki kyçyk torununa baksen) :::: yshi nuk kujdeset dot per G veten e vet, e jo me per nipin e vogei. Alma, beni ziyaret etmedi, kaldi ki seni etsin, ki seni benim araciligimla tanimisti (alma beni zijaret etmedi, kal/de ki seni etsin, ki seni benim araxhel/eeml/a tanemeshte):::: Alma nuk me ka vizituar mua, e jo me ty qe te ka njohur nga ana ime. Bu haftaki plani henüz bitirmedim, kaldi ki gelecek haftaninkini bitireyim (bu haftaki plane henyz bitirmedim kal/de ki gelexhek hatfanenkini bitirejim) = Nuk kam mbaruar ende plani n e kesaj jave e jo me te javes qe vjen. YANi (jam) = PRA = DOMETHENE

Ben yaparim (benjaparem) =Une bej. Sen yaparsin (senjaparsen) =Ti ben. O yapar (ojapar) =Ai(ajo) e ben. Biz yapariz (bizjaparez) == bejme. Ne Siz yaparsiniz (sizjaparsenez) ==Ju beni. Onlar yapar (onl/ar japar) =Ata/ato bejne. Ben yapmam (benjapmam) ==Une NUK bej. Sen yapmazsin (senjapmazsen) =Ti NUK e ben. O yapmaz (ojapmaz) =Ai(ajo) NUK ben. Biz yapmayiz (bizjapmajez) = Ne NUK bejme. Siz yapmazsiniz (japmazsenez) =Ju NUK beni. Onlar yapmaz (onl/ar japmaz) == Ata/ata NUK bejne. Ben yaptim (ben japtem) = Une bera. Sen yaptin (senjapten) =Ti bere. O yapti (ojapte) =Ai(ajo) e beri. Biz yaptik (bizjaptek) = Ne berim. Siz yaptiniz (sizjaptenfJz) == e beriL. Ju Onlar yaptilar (onl/ar japtel/ar) = Ata/ato berin. Bin yapmadim (benjapmadem) = Une NUK bera. Sen yapmadin (senjapmaden) =Ti NUK bere. O yapmadi (ojapmad(}) = Ai(ajo) NUK beri. Biz yapmadik (bizjapmadek):::: Ne NUK berim. Siz yapmadiniz (sizjapmadenez) = Ju NUK beriL. Onlar yapmadi (onl/ar japmadel/ar) =Ata/ato NUK berin. Ben yapacagim (ben japaxhaem) = Une do te bej. Sen yapacaksin (senjapaxhaksen) = Ti do te besh. O yapacak (ojapaxhak) = Ai(ajo) do te beje. Biz yapacagiz (bizjapaxhaez) = Ne do te böjme. Siz yapacaksiniz (sizjapaxhaksenez) = Ju do te beni. Onlar yapacak (onl/ar japaxhak):::: Ata/ata do te bejne. 368

Bu aksam diskoya gidecegim, yani seninle gelemem (bu aksham diskoja gidexheim, jani seninle gelemem) :::: on te do te shkoj ne disko, pra nuk mu nd te S vij me ty.

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk
Buraya (buraja) = kende] Oraya (oraja) = andej Burada (burada) = ketu Buradan (buradan) :::: ga ketu n Oradan (oradan) = nga atje Surada (shurada) = aty Suradan (shuradan) :::: ga aty n 369

daarxhee)

::::FJALOR

KONU 29
'$i

KONU 29 Bahar geldi sayilir. Bugün Nisan ayinin birinci gOnO.Ayni zamanda saka gOnO. Nisan bir sakasi. Bu hafta bizim evde temizlik var. Bahar temizligi. Bazilari buna yaz temizligi de diyor. Adi çok önemli degi!. Bu, genel bir temizlik. Yani camlar silinecek. Halilar çirpilacak ya da elektrikli sOpOrge ile yikanacak. Yerler silinecek. iyi de, bunu kim yapacak? Elbette annem, babam ve biz. Yani hep birlikte. Ne demisler, birlikten kuvvet dogar. Bir elin nesi var, iki elin sesi var.

Oranin havasi çok güzel (oranen havasli çok gyzel) ':::Kotia e atij vendi eshte shunie e mira. Sehrin o kesimi oldukça pahalidir (shehrin o kesimi olldukça pahall(:jder) ::::AjO~. pjese e qytetit eshte mjaft e shtrenjte .. ~ Disariya bak! (deshareja bak):::: Shko jashte!:~ Sol taraf (sali taraf) :::: na e majte a ~aO taraf (saa taraf) :::ana e djathte Içeriye gir! (içerije gir) ::::Hyr brenda! Sa(ja park ediyorum (saa park edyorum) :::: arkoj ne te djathte. P Asa(jiya (ashalija):::: poshte Asagi in! (ashali in) :::: brit poshte! Z Hirsiz (herS(:jz) :::: ajdut h Öbür taraf (IJbyr taraf) :::: na tjeter a !\It taraf (alli taraf) :::: jesa e poshtme p Ileri (ilen) :::: erpara p Yüz kat daha fazla (iyz kat daha fazlla) :::: je qind here me teper n Tahminen (tahminen) :::: erafersisht p Tahminen (tahminen) :::: e gjase m Yikamak (ylikamak) ::::aj l Yikanmak (ylikanmak) ::::ahem l Yani (iam) :::: ra, do me thene p Kuvvet (kuwet) ::::uqi f Bir Nisan (bir nisan) :::: je prill N Saka gOnO(shaka gyny):::: Dita e genjeshtrave (Ne turqisht thuhet 'dita e shakave') Ne (ne)::: çfare BugOn evde temizlik var (bugyn evde temizlik var):::: Sat pastrohet shtepia. Genel temizlik (genel temizlik) :::: asterim pergjitheshem p Genel temizlik bugOn saat 12. OO'de yapilacak (genel temizlik bugyn saat onikide japellaxhak)::: Pastrimi i pergjitheshem do te behet sat Ile oren 12.00. Hali (halle):::: Tapet

i

Haliy, çrrpmak (hallejli çlirpmak) :::Shkund tapetin Cam (xham) :::: ham x Cam silmek (xham silmek) ::::aj ose fshij xhamin l Elektrikli sOpOrge (elektrikli sypyrge):::: Fshese me korent Nesi (nesi):::: çfare (ne kallezore) Ne demisler (ne demishler) :::Çfare kane thene? Hep birlikte (h,#p birlikte) :::: e gjithe se bashku T Bir elin nesi var, iki elin sesi var (bir elin nesi var, iki elin sesi var) :::Njl:! dore lan tjetren.

eVDe TEMizliK VAR (evde temizlik var) ::::Ni:: SHTE::PI KA PASTRIM.

370

371

KONU 29 Asagidaki tUmceleri Arnavutçaya meposhtme ne gjuhen shqipe!) 1. Ben yapmiyordum ::: çevirinizi (Parktheni fjalite e

2. Sana birsey soraca~im, sen kahveyi mi tercih ediyorsun, çayi mi? ::: 3. Sanirim yarin ::: 4. Sevindim gerçekten ::: 5. Galiba rapor süresi yann bitiyor ::: 6. Aslinda canim hiç gitmek istemiyor ::: 7. ise ne zaman baslayacak, biliyor musun? ::: 8. Artik öksürmüyor, atesi de düstü ::: 9. Nereye gidiyorsun? :::

KONU
,
'~

30
iSTEMEK (istemek) = DUA
]J

10. 009rusu sabahlari ben kahveyi yeglerim:::
Asagidaki tümceleri gjuhen turke!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme

n'li ,

BiRAZ SARAP iSTER MiSiNiZ? (biraz sharap ister misiniz) =A DONI PAK VERE?

UM nuk mu nd ta bej vele, e jo me , la besh li ne ket e moshe = Sonle do le shkoj ne disko, pra nuk mund le vij me ly = Ne NUK do le bejme mesim = UM mendoj se neser = U be, mirupafshim atehere, shihemi dilen e diel! = A e di, kur do te fillojme pune? = Çfare profesion keni? = Po s'deshe, mos shko! =

SÖYLESi (sejleshi): Bisede

9. Shko ne shlepi lani dhe pusho pak! = 10. Thone se se pari shendeti, paslaj pasuria =

Hakan: Merhaba, iyi günler! (merrhaba iji gynler) =Tungjaljela, mire dita! Selma: Selam, iyi günler! (selam iji gynler) :::Pershendelje, mire dila! , Hakan: Sizinle tanismak istiyorum! (sizinle tanfjshmak istijorum) =Une dua te njihem me ju! , Selma: Evet. Tanisalim. (evet tanfjsha/lem) =Po, le le njlhemi! Hakan: Ben Hakan. (ben hakan) =Une jam Hakani. Selma: Ben Selma. (ben selma) :::Une jam Selma. Hakan: Memnun oldum. (memnun o/ldum) =Gezohem. Selma: Ben de memnun oldum. (ben de memnun o/ldum) =Edhe une gezohem. 372 373

KONU 30 ,KONU 30 Hakan: Nasilsiniz? (nasellsönEiz) ::: Si jani? Selma: SaQolun, iylyim, Siz nasilsiniz? (saollun ijljim, siz nasells(jnez) ::: Rrofs Une jam mire:\,Ju. si jeni?
.

bir dilim ekmek = 1 fete buke 2 kilo OzUm ::: 2 kg rrush yarim kilo biber::: gjysme kg speca bir demet maydonoz = 1 tufe majdanoz bir duble raki = 1 dopio raki bir kadeh sarap = 1 gote vere iki top dondurma = 21uge akullore bir paket sigara::: 1pakete cigare bir karton sigara::: 1 steke cigare bir tane yumurta = 1 (kokerr) veze iki tane yumurta = 2 kokra veze bir kalip sabun = 1 kal/ep sapun birkalip peynir::: 1 kal/ep djathe 250 gram peynir = 250 gram djathe 100 gram salam::: 100 gram sal/am, bir tutam tuz = pak kripe bir çay kasigi kahve::: 1 luge çaji me kafe bir tatli kasigi reçel = 1 luge embelsire me reçel bir yemek kasrgi salça = 1 luge gjelle me salce bir parça biftek = 1'cope biftek yarim kilo kiyma = gjysme kg mish te grire 5 adet Iparça pirzola ::: 5 cope berxolla bir avuç fistik = nje grusht kikirike bir avuç insan = nje grusht njerez bir kutu yogurt = 1 ku!i kos bir kase yogurt ::: 1 tas kos bir litre süt::: 1 Iiter qumesht çay istiyorum (çaj istijorum) ::: Dua çaj. Kahve istiyoruz (kahve Istijoruz)::: Duam,kafe. Raki istiyorlar (raM Istijorllar) ::: Duan raki.

~

Hakan: TesekkOr ederim, Ben d,e iyiyim. Hatta çok Iyiyi m. (teshekkyr ederim be: de ijijlm hatta çok ijijlm) ::: faleminderit. Edhe une mire:\jam. Bile shume mire. i Selma: Ne gOze/! (ne gyzel) ::: Sa bukurl Hakan: Birlikte bir kahve içelim mi. vaktiniz var mi? (birlikte bir kahve içelim tTi, vaktinii var me) =: A pime .. kafe s~ bashku. a keni kohe? nje ~~ Selma:Tesekkorederim.lçelim(teshekkyrederim, Içelim) :::Faleminderit, pime,i

"t

~

Hakan: Biraz sarap alir misiniz? (biraz sharap aller m(js(jnez) ::: A merrni pa~ vere? ,'1 Selma: Yok. istemem. Ben bir kadeh raki alayimi (ben bir kadeh raM allaj(jm) id Une dua tel marr nje gote raki!
•••••••••••••••••••••••••••••••••• Q •••

:

ÇOK ISTiYORUZ (çok Istijoruz) = NE DUAM SHUME
a ••••••••••••••••••••••••••••••

:

•••••••

Simdiki Zaman (ah!mdiki Tregon vaprimin

zaman)

= Koha e tashme

e çastit (caktuar)

ne momentin

e caktuar

x

1<

(Ben) istiyorum (ben istijorum)::: Une po dua, po deshiroj. (Sen) istlyorsu.n (sen Istijorsun)::: Ti do. deshiron. (O) istiyor (o istijor):::: Al(ajo) do, deshiron. (Biz) Istiyoruz (biz istijorui):::: Ne duam. deshirojme. (Siz) istiyorsunuz (siz Istijorsunuz):::: Ju doni, deshironi. (Onlar) istiyor (lar) (onl/ar istijorllar) = Ata(<!to) duan, deshirojne.

Bir bardak

su (bir bardak su) = Nje gote

uje

Bir bardak

çay (bir bardak çaj)

(Njö gote me çaj)

Sana eslik etmek istiyorum (sana eshllk etmek istijorum) = Dua te te shoqeroj, Arkadasima eslik etmek istiyorum '(arkadasMma eshlik etmek Istijorum) ::: Dua te shoqeroj soken time. Size bir bardak su vermek istiyorum (size bir bardak su vermek istijorum) = Une dua t'ju jap nje gote uje. Biz de gelmek istiyoruz (biz de gelmek istijoruz) = Duam te vijme edhe ne. 375

1 kg elma::: 1 kg mOlle 1 litre benzin == 1 !iter benzine

KONU 30 O günden itibaren (o gynden itibaren) :::Nga ajo dite. Üzerinden çok zaman geçti (yzerinden çok zaman geçti) :::Tashme ka ka/uar shume kohe. Göçmen Arnavutlarin tOm sorunlari (geçmen arnavutllaren Gjithe problemet e emigranteve shqiplare. tym sorunllare) ::: Olumsuz durum

KONU 30

= FORMA

MOHORE

Sadece Arnavutlar degil ayni zamanda Türkler (sadece amavutl/ar dei/, ajne zamanda tyrkler) :::E jo velem shqiplaret por dhe vete turqit. Persembe aksaminda (pershembe akshamenda) :::Ne mbremjen e se Bu uzun süre boyunca (bu uzun syre bOjunxha)::: Gjate kesaj kohe Geçen Cuma (geçen xhuma) :::le premten e shkuar. Geçen Cuma gitmeliydik, ama gitmedik (geçen xhuma gitmelijdik ama gitmedik) ::: Duhet le shkonim te premten e shkuar, por nuk shkuam. Geçen Persembe (geçen pershambe)::: te enjlen e shkuar Geçen Cuma gelmeliydik, ama gelmedik (geçen xhuma gelmelijdik ama gelmedik) ::: Duhel te vinim te enjlen e shkuar, por nuk erdhem. Geçen günlerde (geçen gynlerde)::: ne dilel e kaluara Geçen yil (geçenjel!)::: Geçen sene (geçen sene)::: vjel Geçen saatlerde (geçen saatlerde)::: ne orel te shkuara

(Ben) istemiyorum (ben istemijorum)::: Une nuk dua, nuk deshiroj. (Sen) istemiyorsun (sen istemijorsun) :::Ti nuk do, nuk deshiron. (O) istemiyor (o istemijor)::: Ai(ajo) nuk do, nuk deshiron. (Biz) istemiyoruz (biz istemijoruz) ::: Ne nuk duam, nuk deshirojme. (Siz) istemiyorsunuz (siz isemitijorsunuz) :::Ju nuk doni, nuk deshironi. (Onlar) istemiyorlar (onllar istemijor/lar)::: Ala(ato) nuk duan, nuk deshirojne.

iSTiYOR

MUSUN

(istijor musun) -A DO?

SORU HALi = PYET JE (Ben) istiyor muyum? (ben istijor mujum) A dua une, A deshiroj une? (Sen) istiyor musun? (sen istijor musun) Ada ti, A deshiron li? (O) istiyor mu? (o istjormu) Ada ai(ajo), Ado deshiron ai(ajo)? (Biz) istiyor muyuz (biz istijor mujuz) A duam ne, A deshirojme ne? (Siz) istiyor musunuz (siz istijor musunuz) A don i ju, A deshironi ju? (Onlar) istiyorlar mi (onl/ar istijorl/ar me) A duan ala(alo); A deshirojne ala(ato)? Sirlarinizi açiklamak istiyor musunuz? (serl/areneze açikl/amak istijor musunuz)::: A deshironi le rrefeni sekrelet? Kabul etmek istiyorlar mi? (kabul etmek istijorl/ar me) :::A duan ta pranojne? Oynamak istiyor mu? (ojnamak istijor mu)::: A deshiron le luaje? Ödünç almak istiyor muyuz? (edynç al/mak istijor mujuz) = A duam le marrim borxh? Yatmak istiyor musun? Uatmak istijor musun) :::A do te shlrihesh?

ÇOK GÜZEL (çok gyzel) ::: SHUME

EBUKUR

Uyanmak istiyorum (ujamnak istijorum)::: Dua te zgjohem. Kahvalti yapmak istiyorum (kahvalte japmak istijorum) ::: Dua te ha mengjes. Gelmek istiyorum (gelmek istijorum) ::: Dua te vij. Oturmak istiyorum (oturmak istijorum)::: Dua le ulem. Kalkmak istiyorum (kalkmak istijorum) ::: Dua le ngrihem. Yürümek istiyorum Uyrymek istijorum) ::: Dua te ec. Gezmek istiyorum (geimek istijorum) ::: Dua te sMtis. Kosmak istiyorum (koshmak istijorum)::: Dua te vrapoj. Alis v~ris yapmak istiyorum (allesh verish japmak istijorum) ::: Dua le bej pazar. O, babasinin yaninda çalismak istiyor (o babasenenjanenda ça/leshmak istijor)

SiMDiKi ZAMANDA SORU TAKILARI - PRAPASHTESAT PY JETESORE NE KOHEN E TASHfv1E TE ÇASTIT

::: Ai do te punoje prane babai!.' .. Ben, Türkçe ögrenmek istiyorum (ben tyrkçe erenmek istijorum) ::: Une dua te mesaj lurqisht. Fatma, çocuk festivalinde sarki söyleyecek (Fatma çoxhuk festivalinde. sharke sajlejexhek)::: Fatma do te kendoje ne festivalin e femijeve. Bodrum'a gitmek istiyorum (bodruma gitmek istijorum) ::: Unedua le shkoje ne Bodrum. Antalya hakkinda daha çok sey bilmek istiyoruz (anta/ja hakkenda daha çok shej bilmek istijoruz)::: Ne duam te dime me shume per Antaljan.

Ben une [ miyim, miyim, muyum, müyüm (mejem, mijim, mujum, myjym)] sen li [ misin, misin, musun, müsün (mesen, misin, musun, mysyn)] o ai(ajo)[ mi, mi, mu, mü (me, mi, mu, my)] biz ne[ miyiz, miyiz, muyuz, müyüz (mejez, mijiz, mujuz, myjyz)] siz ju[ misiniz, misiniz, musunuz, müsünüz (mesenaz, misiniz, musunuz, mysynyz)] onlar ala(ato)[ mi, mi, mu, mü (me, mi, mu, my)] 377

376

KONU 30 Vini re: Ne gjuhen turke prapashtesat pyetesore shkruhen gjithmone te nga folja dhe vendosen ne fund te fjalise p. sh.: istiyor musun? BENDEN:::: nga une, prej meje (benden ne Istijorsunuz) :: ÇFARE KERKONI NGA (sizden blrshej istemijorum):: (O) ister mi? (o ister mi?):: A do, deshiron ai(ajo)? (Biz) ister miyiz? (biz ister mijiz?) :: A duam, deshirojme ne? (Siz) ister misiniz? (siz ister misiniz?) :: A doni, deshironi ju? (Onlar) ister mi? (onllar isterler mi?):::: A duan, deshirojne ata(ato)?

KONU 30

NE iSTiYORSUNUZ

.

Sizden birsey istemiyorum

Nuk kam gje me

Su ister misin? (su ister misin) ::::A do uje? Neden olmasin. (neden ollmasen):::: Pse jo

NE DEMEK iSTiYORSUNUZ TE: THONI? Istijorsunuz) (ne demek

:: ÇFARE DO

Bir bardak çay (bir bardak çai) Nje gote çaj çay ister misin? (çaj ister misin) ::::A do çaj? Evet, isterim. (evet isterim):::: Po, dua Kahve ister misiniz? (kahve ister misiniz) = A doni kafe? Olur. isterim. (ol/ur isterim):::: Ne rregull. Dua.

Gelmek istiyor musunuz? (gelmek Istijor musunuz) :: A deshironi te vini? Dans etmek istiyorlar mi? (dans etmek istijor/lar me) ::::A duan te kereejne? Satmak istiyor mu? (satmak Istijor mu) ::::A deshiron te shese?; Satinalmak istiyor muyuz? (satiJna/lmak Istijor mujuz) :: A duam te blejme?' : Söylemek istiyor musun? (sejlemek Istijor musun) ::::A do te thuasii? Ne demek istiyorsun? (ne demek Istijorsun) ::::Çfare do te thuash?

Bir sise raki (bir shishe rakli) = nje shishe Genis Zaman:::: KO HA E TASHME E VAZHDUESHME e veprimit

raki

Tregon vazhdimin

Raki ister misin? (raM istermisin):: A do raki? Olmaz. Hastayim. (ol/maz hastajem) ::::Jo se jam i semure. Hastalanmak (hastalfanmak) = semurem Kiz kardesim aniden hastalandi (kez kardeshim aniden hastal/ande):::: Motra ime u semur papritmas.

(Ben) isterim (ben isterim) :: Uno dua. deshiroj. (Sen) istersin (sen Istersin) =: Ti do, deshiron. (O) ister (o Ister) =: Ai(ajo) do, deshiron. (Biz) isteriz (biz Isteriz) =: Ne duam, doshirojme. (Siz) istersiniz (siz Istersiniz) :: Ju doni. deshironi. (Onlar) ister (ler) (on/larlster(ler):: 0ta(ato) duan, deshirojne.
=:

- DEN BiRiYLE (den birijle) = ME NJEREN/NJERIN NGA ...
Ne

i

Genelde tiyatroya gitmek isterim (genelde tijatroja gitmek Isterim) pergjithesi dua te shkoj ne teater.

Her aksam kosmak isterim (her aksham koshmak isterim) :: Dua te vrapoj çdo mbremje. SORU DURUMU:: PYET JE

Ali iki tane bez aldi. Bezlerden biriyle tozlari sildi (ali iki tane bez al/de, bezlerden birijle tozlfare sildi) = Aliu mori dy lecka. Me njeren nga leckat fshiu pluhurin. -e karsi, -e karsi (e karshe) = afer Sabaha karsi uyudum (sabaha karshe ujudum) = Afer mengjesit fjeta.

(Ben) ister miyim? (ben Ister mijim?) :: A dua, deshiroj uM? (Sen) ister misin? (sen ister misin?) :: A do, deshiron ti? 378

379

KONU 30 Karsi = kunder, karsh;, perballe Evin karsisinda pastane var = Perballa shtepise ka nje pasticeri. ~e göre, -a göre (e gere) = sipas Kime göre? :::: ipas kujt? S Bana göre sen çok akilhsin = Sipas meje ti je shume i mençur. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR Ewela (ewela) = se pari Önce (enxhe) = se pari Mesela (mesela) = per shembull örnegin (ernein) = per shembull Daha (daha) = ende, akoma Henüz (henyz)=ende imkan (imkan) = mundesi Olanak (ol/anak) = mundesi ihtimal (ihtimal) = eventualitet Olasilik (ollasel/ek) = eventualitet Bilhassa (bilhassa) = sidomos Özellikle (ezel ~likle) = sidomos Cevap (xhevap) = pergjigje Yanit Uanet) = pergjigje Sebep (sebep) = shkak Neden (neden) = shkak Detay (detaJ1 = hollesi Ayrinti (ajrente) = hollesi Mükemmel (mykemmel) = i mrekullueshem Görkemli (gerkemii) = i mrekullueshem Tamamiyla (tamamejlla) = plotesisht Bütünüyle (bytynyjle) = plotesisht Fevkalade (fevkalade) = jashtezakonisht Çok (çok) = shume Ziyadesiyle (zijadesijle) = teper Fazla (fazl/a) = teper Epey (epeJ) = mjatt, shume, goxha Epeyce (epejxhe) = mjatt, shume, goxha Az (az) = pak Tamamen (tamamen) = krejt Gayet (gajet) = shume (ne lidhje me "mire") Pek (pek) = shume . Çok (çok) = shume Gayet iyi (gajet iji) = Ai eshte shume mire.

KONU 30

OLUR (ol/ur) = Tamam, mire, ne rregull, behet. OLMAZ (ol/maz) = Nuk behet, nuk eshte e mundur.

Haydi tanisahm! (hajdi taneshallem)= Le te njihemi! Hayir. Tesekkür ederim. (hajer teshekkyr ederim) = Jo, faleminderit! Haydi tanisalim! (hajdi taneshallem) = Le te njihemi! Olur, tanisalim! (ollur taneshallem):::: Mire, njihemi!

Olur olmaz = jo i,e mire

Olur olmaz insanlarla konusma! = Mos fol me njerez qe nuk jane te mire. Ben Ahmet. (ben ahmet) = Une jam Ahmeti. Ben de Fatma. (ben de fatma)::: Dhe une jam Fatma. Memnun oldum Fatma. (memnun olldum fatma)= Gezohem Fatma. Ben de memnun oldum Mehmet. (ben de memnun ol/dum mehmet) = Edhe une gezohem Mehmet.

YENi BiR PASAPORT ALDiM Gen; bir pasaport PASAPORTE TE: RE

alldem) = MORA NJE:

iki gün sonra Türkiye'ye gidecegim. Yaz tatilimi Türkiye'de geçirecegim. Türkiyer turistik bir ülke. Ayrica Türkler çok konuk sever bir ulus. Özellikle Arnavutlara çok' iyi davraniyorlar. Dünyanin hiçbir oikesinde Arnavutlar bu kadar rahat degiL. Bu. yüzden, ben de TOrkiye'ye gidecegim. Arnavutlar ve Türkler tarih boyunca' kardeslerdi. Simdi de kardesler. Arnavutlar da TOrkleri çok seviyor. 380 381

KONU 30 ALiSTiRMALAR

= USHTRIME

KONU

31

siziNLE TANiSMAK iSTiYORUM (sizinle tanashmak istijarum) = DUA QE TE NJIHEMI
SÖYLESi (sejleshi): Bisede

Asagidaki tümceleri gjuhen turket)

Türkçeye

çeviriniz!

(Perktheni

fjalite e meposhtme

n

1. 2. 3. 4. 5. 6.

A doni raki? Jo se jam i semurf§ =: Edhe une gezohem =: A mund te njihemi! =: A pime nje kafe se bashku, a keni kohe? ::: Ne rregu/L E dua ::: Çfare deshiron te thuash? ::: Saban: Günaydin! (gynajden) :::Miremengjes! Manjola: Merhaba! (merrhaba) = Tvngjatjeta! Saban: Sizinle tanismak istiyorum, mümkün mü? (sizinle .taneshmak isiijorum, mymkynmy) :::: ka mundesi qe te njihem me ju? A Manjola: Elbette. Benim adim Manjcla. Ögrenciyim (elbette, benim adem manjola, erenxhijim) = Sigurisht, une quhem Manjola, jam studente. Saban: Benim adim Saban. Disçiyim (benim adem shaban) =Une quhem Shaban, jam dentist. Manjola: Memnun oldum. (memnun olldum) = Gezohem! 382 383

7. Ne pergjthesi dua te shkoj ne teater ::: 8. A deshiron te luaje? ::: 9. A deshironi te rrefeni? :::: 10. Kompjuter::: 11. Tungjatjeta, miredita =: 12. A duam ta blejme? ::: 13. Mesues ::: 14. Qumesht ::::

--~~-------------------------------------------------------------KONU 31 ,

,
Vini re: "onlar ile" ose "onlarla" eshte e drejte, jo "~'

KONU 31 ose jo

Saban: Ben de. Bir kahve içelim mi? (ben de, bir kahve içelim mi) = Gjilha§: a mund te pime nga nje kafe?j Manjola: Tabii. Neden olmasin? (tabii, neden ollmasen) = Nalyrisht, pse j().~
'~

~"
Kiminle tanismak njihesh? Seninle tanismak me ty. Onunla tanismak me tEL Sizinle tanismak
ju.

Saban: Haydi gidelim o zaman (hajdigidelim Manjola: Haydi (hajdi) = Hajde!

o zaman) = Hajde shkojme atei{~ .~

istiyorsun? (kiminle taneshmak istijorsun) = Me ke deshiron te istiyorum (seninle taneshmak istijorum) = Deshiroj te njihem istiyorum (onunlla taneshmak istijorum) = Deshiroj le njiham

seni (seni):::::;. ty .. , te

onu (onu) :::::;.mua, .. atiL e beni (beni):::::;.

bizi (bizi):::::;. neve .. , na

mel
i

istiyorum (sizinle taneshmak istijorum) = Deshiroj te njihem me

sizi (sizi):::::;. juve .. ju onlari (onllare) :::::;. ata(ato).

Onlarla tanismak istiyorum (onllarila taneshmak istijorum) = Deshiroj te njihem me ta/to,

i -hali

==

Kallezore

ile (i/e):::: me

.

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
" " " " "

KIM ILE? :::::;. KIMLE? ose KIMINLE?

.

AHMETiLE ARBEN iLE ALi iLE BiLALiLE MURATiLE RÜYAiLE ELi iLE

:::>AHMET'LE :::>ARBEN'LE :::>ALi'YLE :::>BiLAL'LE :::>MURAT'LA :::>RÜYA'YLA :::>ELi'YLE

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Vini re: Pas' a, tii o, vjen la; pas 'e, i, Ö, Ü' vjen le; nese fjala mbaron me zanore, shtohet njii 'y' pas emrave: EIi'y + le.

i'

iLE (ile)

==

ME

Ahmet, Mehmet ile birlikte ögreniyor (ahmet, mehmet ile birlikte erenijor) = Ahmeti meson se bashl,u me Mehmetin.

9, kursun

Benim ile :::::;. benimle Senin ile :::::;. seninle Onun ile:::::;.onunla Bizim ile :::::;. bizimle Sizin ile:::::;.sizinle Onlar ile :::::;. onlarla

kalem ile yaziyor (o kurshun kalem ile yazejor) = Ai shkruan me laps. Izninizle (izninizle) = Me lejen tuaj Kiz, erkek kardesi ile ayni smiftadir (kez, erkek kardeshi ile ajne senettader) = Motra me veliane jane ne nje klase, 0, anne -babasiyla gezmeye çikti (o anne -babasejlla gezmeje çekte) = Deli shetitj8 me prinderit e tij, ~aydi benimle gel! (hajdi, benimle gel) = Eja me mua! Iyi bir kizla nisanlandi (iji bir kezlla nishanllande) = U fejua me nje vajze le mira. PamUk (pamuk) = pambuk Pamuklu döoek (pamukllu deshek) ::::Dyshek me pambuk C~mhUrbaskanin davetiyle (xhumhurbashkanen Se republikes Disa shprehje davetijle) = Me flese te presidentit

me iLE:::: "me" 385

384

KONU 31 -ile bagli, ile ilgili (ile /Jaal/e, ile ilgili):: ile tezat teskil ederek (ile tezat teshkil ederek):: lidhur me ne kundershtim me Ana cümle: Kolay degildir (kollaj deildir) :: Nuk eshte kollaj. Yan cOm/e: Çaliskan olmak (çalleshkan ollmak):: Te jesh punetor.

KONU 31

ile bagli olarak (ile baal/e ol/arak) - ne lidhje me ile karsilastirildiginda (ile karshel/ashterel/deenda):: ne krahasim me ile örtOserek (ile erlysherek)::: neper puthje me gOçlOkle (gyçlykle)::: me veshtiresi kolaylikla (kol/ajl/ekl/a):: me lehtesi dikkatle (dikkatle)::: me kujdes aceleyle (axhelejle)::: me nxitim dikkatlice (dikkatlixhe):: me vemendje. me kujdes kiyasen (kiJjasen)::: kiyaslandiginda AGIRLAMAK Arkadaslarimi shoket. agirlayacagim (kejasllandeenda):: (afirl/amak) :: GOSTIT aerJlajaxhaem) -Une do te 905 ~ ne krahasim me .••

Ana cümle: Denize gidecegiz (denize gidexheiz):: Do te shkojme ne det. Yan cümle: YOzecegiz Uyzexheiz):: Do te lahemilnotojme. Denize, yOzmeye gidecegiz (denize jyzmeje gidexheiz):: Do te shkojme ne det qe te lahemi. Zamani geldi (zamane geldi) :: Erdhi koha. Sarki söylemek (sharke sejlemek) :: kendoj Sarki söylemenin zamani geldi (sharke sejlemenin zamane geldJ) :: Erdhi koha qe te kendojme. Amaçliyorum (amaçl/ejorum):= planifikoj. Sinemaya gidiyorum. (sinemaja gidiyorum) := shkoj ne kinema Sinemaya gitmeyi amaçliyorum. (sinemaja gitmeji amaçl/ejorum) te shkoj ne kinema.

:: Po planifikoj

(arkadashl/areme

Ben agirliyorum (ben aerJlejorum) -Agirlarim - Une gostit. Sen agirliyorsun (sen aer/lejorsun) -Agirlarsin - Ti gostit. O agirliyor (o aer/lejor) -Agirlar - Ai(ajo) gosti!. Biz agirliyoruz (biz aer/lejoruz) -Agirlariz -Ne gostisim. Siz agirliyorsunuz (siz aerl/ejorsunuz) -Agirlarsiniz -Ju gostisni. Onlar agirliyorlar (onl/ar aerl/ejor/lar) -Niirlarlar - Ata( ata) gostisin. "Gostis" ne turqisht shprehet ed he me 'iKRAM ETMEK': Ben arkadaslarima tatli ikram edecegim (ben arkadashl/arema tatile ikram i, edexheim) := Une do t'i gostit shoket me embelsira. VELEV Ki :: OSE :: OSE NESE Ben söylemedim. velev ki dedim. ne olur? (ben sejlemedim, velev ki dedim, ne ol/ur):: Nuk e thashe une, ose nese e kam thene, ç'do te dale?

Cuma gOnO sinemaya gitmeyi amaçliyorum (xhuma gyny sinemaja gitmeji amaçllejorum):: Kam nder mend te shkoj te premten ne kinema. Doktor, yatmami talep etti. (doktor jatmame ta/ep etti) :: Mjeku me porositi te rri shtrire. Okul için erkenden hazirlanmaya basliyorum (okull için erkenden hazerllanmaja bashl/ejorum) :: Une filloj te pergatitem per ne shkolle shume here!. Aile, Bodrum'a gitmeyi planliyor (aile bodruma gitmeji planllejor) :: Familja po planifikon te shkoje me pushime ne Sodrum. 0, bir is yapmaya basladi, fakat ona kimse yardim etmiyor (o bir ish japmaja. bashllade fakat ona kimse jardem etmijor) :: Ajo nis te beje nje pune, por askush nuk e ndihmon.

BiLESiK CÜMLELER GELMEYE

(bileshik xhymleler) (gelmeje

:: FJALiA

E PERSERE:

KARAR VERDiM

karar verdim) :: VENOOSA TE VIJ.: "
)'1

Çaliskan olmak kolay degildir (çalleshkan ollmak kollaj deildir):: te jesh punetor. 386

Nuk eshte ka Ila Pilot (pilot) :: Pilot

387

--~--------~-----------------------KONU 31
.\
J\"

KONU 31 Türk sanatçi büyük bir Arnavut seyircisi huzurunda sarki söylemeye çikacak (tyrk sanatçe byjyk bir Arnavut sejirxhisi huzurunda sharke sejlemeje çekaxhak) = Artisti turk do te dale te kendoje perpara nje auditari te gjere shqiptar. Ögretmen, bagirmaya baslayinca mümkün olan tüm sabrini göstermen iyi olur (eretmen baermaja bashl/ajenxha mymkyn ollan tym sabrene gesttermen iji ollur) == Kur mesuesja fillon te berlase, eshte mire te vesh ne pune gjithe durimin e mundshem. Toplanti, tansiyonlu olmaya devam ediyor (topllante tansijanili! ollmaja devam edijor) == Mbledhja po vazhdon te jete e tensianuar. Onun anlamsiz sözlerini dikkate almamaya karar verdim (onun anllamsez s€izlerini dikkate allmamaja karar verdim) =Vendosa te mos i marr parasysh fjalet e tij te kota. Romani okumaya basladin mi? (romane okumaja bashf/aden me) =A fillove ta lexosh romanin? Ali'yi de aksam yemegine davet etmeyi unutma! (aliji akshamjemeine unutma) = Mos harro te ftosh per darke edhe Aliun. davet etmeji

Pilotun, uçus esnasinda dikkatli olmasi gerekiyor (pilotun uçush esnasenda dikkatti ollmase gerekiyor) ::: Piloti duhet te jete gjithnje i kujdesshem gjate fluturimiL. ,ti Bu seyahati gerçeklestirmeme yardim et, lütfen! (bu sejahati gerçeklestirmeiij~' yardim et)::: Me ndihmo ta realizoj.·J
Li

MüdÜr'den, isten biraz erken ayrilmak için izin istedim (mydyrden ishten biraz erken ajrel/mak için izin istedim) ::: lu luta drejtorit te largohesha pak me heretj nga detyra .~,>

.

~

Jeneratör birden çalismaya basladi (zhenerater birden çalleshmaja bashllade) Gjeneratori fillai te punoje menjehere. O, geçen yilki üretiminin iki katini üretmeyi planladi (o geçen jel/ki yretimimin iki katene yretmeji plani/ade) ::: Ai planifikoi te prodhonte dyfishin e prodhimeve te '. vitit te kaluar .. Hastanin yatmasi gerekiyordu te rrinte ne shtraL. (hastanen jatmase gerekijordu) ::: i semuri duhej

Yazar, kitabinin tanitimini yapmayi düsünüyor (jazar kitabenen tanetemene japmaje dyshynyjor) ::: Shkrimtari mandon ta beje promovimin e librit. Bu isi bugünden bitirmeye çalisiyorum (bu ishi bugynden bitirmeje çalleshejorum) = Po mundohem ta mbaraj kete pune qe sol. Bugün kosmaya gitmeme m lazim, çünkü keyfim yok (bugyn koshmaja gitmemem lazem, çynky kejfim jok) = Sat nuk duhet te shkoj te vrapoj sepse jam pa qejf. Bebek, anne demeyi ögrendi (bebek anne demeji erendi) = Bebi i vogel mesoi te thote 'mama'. Ögrenciler, dekanla bulusmaya israr ediyorlar (erenxhiler dekanlla bullushmaja esrar edijorl/ar)::: Studentet insistuan te takahen me dekanin. Hadi, birlikte bir kahve içmeye gidelim (hadi birlikte bir kahve içmeje gidelim) = Hajde dalim te pime nje kafe. Umarim ögleden sonra yagmur yagmaz (umarem eleden sonra jaamur jaamaz) = Shpresoj te mos bjere shi sat mbasdite. Ali, önce dedesiyle bUlusmaya gitti (ali enxhe dedesijle bul/usnmaja gitti) = Ne fillim Aliu shkoi te takonte gjyshin.

Bu yilki projeyi degistirmeye karar verdim (bu jell prozheji deishtirmeje verdim) :::Mendava ta ndyshoj projektin per kete viL.

karar

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) = FJALOR
Biber (biber) =piper karabiber (karabiber) =piper i zi kirmizi biber (kermeze biber) =piper i kuq Tarçin (tarçen) :::kanelle salep (sa/ep) =salep Çorba (çorba) =supe pilav (pilav) == pilaf lahana (lahana) =Iakar Ekmek (ekmek)=buke pide (pide) :::pite sandviç (sandviç) =sanduiç Yagurt Uourt) =kos süt (syt) ==qumesht tereyagi (tereyae) =gjalpe Silgi (silgi) =gomeifshirese silgiler (silgi/er) =goma/fshirese Kara Tahta (tahta) =derrase e zeze tahtalar (tahtal/ar) =derrasa te zeza bilgisayarlar (bi/gisajarl/ar) =kompjutera Bilgisayar (bilgisajar) =kompjuter 389

388

KONU 31 Ögretmen (liretmen) == mesues/mesuese ögretmenler (liretmenler) == mesuese/mesuesa Arabaya binmek (arabaja binmek) ==hipi ne makine Arabadan inmek (arabadan inmek) == zbres nga makina Bez (bez) ==lecke bezler (bezler) ==lecka Netice itibariyle (netlxhe Itibarijle) ==se fundi Sonuç olarak (sonuç ol/arak) ==se fundi Sonuç olarak kapi kolunu yikadi (sonuç ol/arak kap(j kol/unu jlikad(j) == Se fundi lau dorezen e deres. Emin adimlarla (emin ademl/arl/a) ==me hapa te sigurte Güvenli adimlarla (gyvenli ad(jml/arfla) ==me hapa te sigurte O, herzamanki gibi emin adimlarla yürüyordu (o herzamankl gibi emin adiiml/arl/ajyryjordu) ==Si gjithmone, ai ecte me hapa te sigurte.

KONU 31 (benim) Gelecegime iddiaya girdiler (gelexheime iddiaja girdiler) ==Vunebast se une do te vij. (senin) Gelecegine iddiaya girdiler (gelexheine iddiaja girdiler) =Vune bast se ai do te vije. (onun) Gelecegine iddiaya girdiler (gelexheine iddiaja girdiler) =Vune bast se ai (ajo) do te vije. (bizim) Gelecegimize iddiaya girdiler (gelexheimize iddiaja girdiler) ==Vunebast se ne do te vijme. (sizin) Geleceginize iddiaya girdiler (gelexheinize iddiaja girdiler) =Vune bast se ju do te vini. (onlarin) Gelecegine iddiaya girdiler (gelexheine iddiaja girdiler) ==Vunebast se ala do le vijne. (benim) Gelecegimden emin (gelexheimden emin) =Ai eshle i sigurt se une do te vij. (senin) Geleceginden eminim (gelexheinden eminim) ==Unejam i sigurt se Lido te vish. (onun) Geleceginden eminim (gelexheinden te vije. eminim) =Une jam i sigurt qe ai do emin) ==Unejam i sigurt qe ne do eminim) ==Unejam i sigurt qe ju

ORTAÇLAR::

PJESORE

(bizim) Gelecegimizden emin (gelexheimizden tevijme. (sizin) Geleceginizden do te vin!. eminim (gelexheinizden

ic=a) aj.ECEK,

·ACAK

II

(onlarin) Geleceklerinden eminim (gelexheklerinden eminim) = Onlarin geleceginden eminim (onllar(jn gelexheinden eminim) ==Unejam i sigurt qe ata do le vijne. (benim) Gelecegime sevindi (gelexheime sevindi) =Ai u gezua se une do te vij. (senin) Gelecegine sevindim (gelexheine sevindim) =U gezova se ti do te vish. (onun) Gelecegine sevindim (gelexheine sevindim) =U gezova se ai do te vije. (bizim) Gelecegimize sevindi (gelexheimize sevindi) ==Aiu gezua se ne do te vijme. (sizin) Geleceginize
vini.

Rrenja e foljes + prapashtese Gel +ecek:: .... Qe vjen, qe do te vije Fjala qo kemi formuar eshte emer ed he mbiemer koha qe do te vije ne

Si mbiemöi: gelecek zaman = koha e ardhme; njöjten kohe Gelmek :::>gelecek ::;>geleceg+i :::>geleceg+i+ni

sevindim (gelexheinize

sevindim)

=U gezova se ju do te

(benim) Gelecegimi biliyorsun (ge/exheimi bilijorsun) ==Ti e di se une do te vij. (senin) Gelecegini biliyorum (gelexheini bilijorum) = Une e di se ti do te vish. (onun) Gelecegini biliyoruz (gelexheini bilijoruz) = Ne e dlme se ai do te vije. (bizim) Gelecegimizi biliyor (gelexheimizi bilijor) ==Ai e di se ne do te vijme. (sizin) Geleceginizi biliyoruz (gelexheinizi bilijoruz) ==Ne e dima se ju do te vin!. (onlarin) Gelecegini biliyorum (gelexheini bilijorum) = Une e di se ata do te vijne.

(onlarin) Geleceklerine sevindim (gelexheklerine sevindim) == Onlarin gelecegine sevindim (onllar(jn gelexheine sevindim) =U gezova se ala do le vijne. Gelecek otobOse binecegim (gelexhek otobyse binexheim) =Une do te hip ne autobusin qe do te vije. Gelen otobüse binecegim (gelen otobyse binexheim) =Une do te hipi ne autobusin qe vjen. Gelecek filmi görmek isterim (gelexhek filmi g~rmek isterim) =Une dua ta shikoj filmin qe do te vije.

391

KON/) 31

KONU 31 japellaxhak) = Nuk ka rruge tjeter, kjo do te behet patjeter. Yapacagimdan emin ol! ljapaxhaemdan emin 01/)= Ji i sigurt qe do ta bejITe jesh sigurt se do ta bej. (senin) Yapacagindan emin olayim! ljapaxhaendan emin ol/ajem) = Te jem sigurt qe ti do ta besh. (onun) Yapacagindan emin ol! ljapaxhaendan emin 01/) = Ji i sigurt qe do ta beje ai.

Gelecek yil: vitin qe vjen, qe do te viji:!;
Gelecek insan: njeriu qe do te vije; Gelecek hafta: javen qe vjen,vajen e ardhshme Si emer: Gelecek+im::::>Gelecegim (gelexheim): ardhja ime

i

i

Gelecegimi

(gelexheimi)

= ardhjen time

Yapacagimizdan emin ol! ljapaxhaemezdan ne. Yapacaginizdan emin ol! ljapaxhaenezdan Yapacaklarindan emin ol! ljapaxhakl/arendan

emin emin

01/)

= Ji i sigurt qe do ta bejme Ji i sigurt qe do ta beni ju.

01/) =

emin om = Ji i sigurt qe do ta bejne

Yapmak/yapacak Iyapacag+i/yapacag+i+ni (benim) Yapacagimi görüyorsun ljapaxhaeme une do ta bej. (senin) Yapacagini görüyorum ljapaxhaene do ta besh. (onun) Yapacagini görüyoruz ljapaxhaene do ta bej€L geryjorsun) = Ti po e sheh s

ata.
Yapacagimin bir anlami yok ljapaxhaemen bir anl/ame jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta bej une. Yapacaginin bir anlami yok ljapaxhaenen bir anl/ame jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta bes h tL Yapacaginin bir anlami yok ljapaxhaenen bir anl/ame jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta beje ai. Yapacagimizin bir anlami yok ljapaxhaemezen bir anl/ame jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta bejme ne. Yapacaginizin bir anlami yok ljapaxhaenezen bir ani/am e jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta beni ju. Yapacaklarinin bir anlami yok ljapaxhakl/arenen bir anl/ame jok) = Nuk ka kuptim ajo qe do ta bejne ata. Gönderecegim mektup (genderexheim mektup): Letra te cilen do ta dergoj. Yapacagin is Uapaxhaen ish) = puna qe do te bash ti.

geryjorum) = Une po e shoh se geryjoruz) = Ne po e shohim se ai geryjorllar) = Ata po e shohi

(bizim) Yapacagimizi görüyorlar ljapaxhaemeze se ne do ta bejme. (sizin) Yapacaginizi görüyoruz ljapaxhaeneze se ju do te shihni. (onlarin) Yapacagini görüyorum ljapaxhaene ata do ta bejne. Yapacagima söz veriyorum ljapaxhaema ta bej. Yapacagina söz veriyorsun ljapaxhaena besh.

geryjoruz) = Ne po e shohim geryjorum) = Une po e shoh se

sez verijorum) = Une jap fjalen se sez verijorsun) = Ti jep fjalen se do

Yapacagina söz veriyor ljapaxhaena sez verijor) = Ai jep fjalen se do ta beje. Yapacagimiza söz veriyoruz ljapaxhaemeza sez verijoruz) = Ne japim fjalen se do ta beime. Yapacaginiza söz veriyorsunuz ljapaxhaeneza fjalen se do ta beni. Yapacaklarina söz veriyorlar ljapaxhakl/arena se do ta bejne. sez verijorsunuz) = Ju jepni sez verijorl/ar) = Ata japin fjalen

Ortaçlarin iyelik zamirleriyle e ardhme:

kullanilmasi:

Me prapashtesat

pronore ne kohen

Yazacagim

mektup Uazaxhaem

mektup)

= Letra qe do ta shkruaj une.

LAMI CiM i YOK (lame xhimi jok) = NUK KA RRUGE TJETER Bunun lami cimi, yok. mutlaka yapilacak (bunun lami xhimi jok. mutllaka 392

Yazaca+g+im = Ajo qe do te shkruaj une. Yazaca+g+in = Ajo qe do te shkruash ti. Yazaca+g+i = Ajo qe do te shkruaj ai (ajo). Yazaca+i+imiz = Ajo qe do te shkruajme ne. Yazacag+iniz = Ajo qe do te shkruani ju. Yazacak+lari = Ajo qe do te shkruajne ata (ata). 393

--~_._._--._--~~~------------------------------------------------------------------KONU 31 Ose Yazacak oldugum::: Ajo qe do te shkruaj une. Yazacak oldugun::: Ajo qe do te shkruash ti. Yazacak Yazacak Yazacak Yazacak oldugu::: Ajo qe do te shkruaje ai (ajo). oldugumuz::: Ajo qe do te shkruajme ne. oldugunuz::: Ajo qe do te shkruani ju. olduklari::: Ajo qe do te shkruajne ata (ato). yazdigi -n ::: Ajo qe shkrove ti. Yazdigi = Ajo qe shkroi ai (ajo). yazdigi -miz::: Ajo qe shkruam ne. Yazdigi -niz ::: Ajo qe shkruat ju. Yazdik-Iari::: Ajo qe shkruan ata (ata). Yazdigin mektupta söyle diyorsun Uazdeen mektupta sMj/e dijorsun) ::: Ne leiren qe shkrove thua keshtu. Geldigin araba çok güzel (ge/din araba çok gyzel) ::: Makina me te cilen erdhe eshte shume ebukur. Söyledigin sarkiyi taniyorum (sejlediin sharkeje tanejorum)::: kandave. E njoh kengen qe KONU 31

VINI RE: OlSA PJESORE ME ·ECEK, ·ACAK JANE SHNOERRUAR EMER, PRANOAJ NUK QUAJME ME PJESORE:

i

NE

Giyecek (gijexheck) ::: diçka qe vishet, veshje içecek (içexhek) ::: pije Yakacak Oakaxhak) ::: diçka qe digjet a) b) -esi, ·asi Aglamak i:::>agla+ y + asi gelmek (aallajase gelmek) GOlmek i:::>gOl +esi gelmek

Yazdigin kalem çok kaliteli Uazdeeka/em çok kalitelt) ::: Lapsi me te cilin shkrove eshte shume ciiesor. YOrüdügOnyola dikkat et Uyrydyyn jolla dikkat et) ::: Kujdes ne rrugen qe ecen. Bana tavsiye ettigin disçiye gidecegim (bana tavsije ettUn dishçije gidexheim)::: Do te shkoj te dentisti qe me rekomandeve ti.
NE SHU~,lE:S:

II

Aglayasim

geliyor:::

Me vjen te qaj.

GOlesim geliyor::: Me vjen per te qeshur. Vurasin geliyor = Te vjen te godasesh. Aptaloldugunu dOsOnesim geliyor::: Me vjen te mendoj se ti je budalla. Buradan prej ketu. bir an önce ayrilasim geliyor::: Me vjen te largohem nje ore e me para Eve gidesim geliyor::: Me vjen te shkoj ne shtepi. Kitap lexoj ..çok kötü. okuyasim gelmiyor::: Libri ashte shume i keq, nuk me vjen ta

Yazdik+lar+im::: Ato qe shkrova une. Yazdik+lar+in ::: Ato qe shkrove ti. Yazdik+lar+i::: Ato qe shkruante ai (ajo). Yazdik+lar+imiz::: Ato qe shkruam ne. Yazdik+lar+iniz::: Ato qe shkruat ju. Yazdik+lar+i::: Ata qe shkruan ata (ato).

b) b) -mis oldugu, -mis oldugu: Ne kohen e shkuar: mis'li geçmis zaman

b) a) ·DIK, -DiK (digi. digi) vjen nga koha e shkuar e pakryer: di'li geçmis zaman, por perdoret edhe per kohen e tashme simdiki zaman dhe genis zaman Me prapashtesat pronore ne kohen e shkuar:

Yazmis oldugum mektup Uazmesh ollduum mektup) qe kam shkruan une.

::: Letra

L__

Yazdi+g+i:

ajo qe ka shkruar ai (ajo).

Yazdigi-m

:::Ajo qe shkrova une.

Yazmis Yazmis Yazmis Yazmis Yazmis Yazmis

oldugum::: Ajo qe kam shkruar une. oldugun::: Ajo qe ke shkruar ti. oldugu::: Ajo qe ka shkruar ai (ajo). oldugumuz::: Ajo qe kemi shkruar ne. oldugunuz::: Aja qe keni shkruar ju. olduklari ::: Ajo qe kane shkruar ata/ato.

394

395

KONU 31 Ni: SHUMES: Yazmis olduKLARi M :: Ato qe kam shkruar une. Yazmis olduKLARiN:: Ato qe ke shkruar ti. Yazmis Yazmis Yazmis Yazmis olduKLARi:: Ato qe ka shkruar ai (ajo). olduKLARiMIZ::: Ato qe kemi shkruar ne. olduKLARiNIZ::::: Ato qe keni shkruar ju. olduklari :: Ato qe kane shkruar ata/alo. 'Niyetli misiniz? (nijetli misiniz):::: Ajeni me ramazan? Bir daha konusmamaya karar verdi (bir daha konushmamaja vendosi te mos fliste me. karar verdi) ::::Ai KONU 31

Bana, iyilestigimi söyleme cesatine sahiptir (bana iji/eshtiimi sejleme xhesaretine sahiptir):::: Ka guximin te me thote qe jam permiresuar. Ancak, Fredi'nin bunu hissedecek sansi yoktu - Por Fredi nuk pati fatin ta ndiente. Konusmaya devam ediyordu (konushmaja devam edijordu) ::::: i vazhdonte te A f1iste. Bayragi yükseltmeye lart flamurin. basladi (bajrae jykseltmeje bashllade) ::::Ai nisi te ngrinte

BiLESiK CÜMLELER::

FJALlTE: E PERBE:RA

Bazilarina elini verirsen, kolunu alamazsin (bazellarena elini verirsen ki allamazsen) ::::Disave, po t'u japesh gishtin, te rrembejne krahun. Onlara pusu kurmaya hazir olduklarinda .. (ani/ara pusu kurmaja hazerol/duklla ::::Kur Mheshin gati t'u zinin pusine .... Konusmaya devam ediyordu (konushmaja fliste'q~ devam edijordu) ::::Ai vazhdonte,j,.
j'~"

Edmond, sert konusmak istiyordu (edmond sert konushmak istijordu)::::: Edmondi deshi te f1iste ashper. Bayrak dalgalanmaya . valonte. Beni düsünmemeye mendoje per mua. basladi (bajrak dallgallanmaja basladi (beni dyshynmemeje bashllade) ::::Flamuri nisi te bashllade):::: Ka filluar te mos

,~

Grup, incelemelerini derinlestirmeye devam ediyordu (gurup inxhelemefin derinleshtirmeje devam edijordu) ::::Grupi vazhdante te thellohej ne studiml9,,~}
':,,1.,.

Vatanperver dernekler kurmaya çabaladiklari

zaman ... (vatanperver

demek!~

kurmaja çaballadeklare zaman) .. ::::: perpiqeshin te krijonin shaqerite atdhet~,~ Kur
,11

Herkes kendi eylemini bir nedene dayandirmaya çabaliyordu (herkes kendi ej/emini bir nedene dajandiHmaja çaballejordu) ::::Secili perpiqej te arsyetonte veprimet eveta. 0, her firsatta çekismeye gati te zihej ne çdo rast. hazirdi (o her (ersatta çekishmeje hazerde) :::: i ishte A

Bu olay hakkinda yazmak zorundayim (bu ol/aj hakkenda jazmak zorundajem Me duhet te shkruaj per ket6 ngjarje.
\

Çalismayi bitiremedim (ça/leshmaje biliremedim):::: Nuk arrita ta mbaroja punimi Düsünmeye korkuyoruz (dyshynmeje korkujoruz) ::::Kemi frike te mendajme. Birak onlar düsünsün (berak ani/ar dyshynsyn) ::::Le te mendajne ata. NiYETiM VAR (nijetim var) = KAM NDE:R MEND Gitmeye niyetim var (gitmeje nijetim var) ::::Kam nder mend te shkoj, Bana yardim etmeye niyetiniz var mi? (bana jardem etmeje nijetiniz var me) ::: A keni nder mend te me ndihmoni mua? Vini re: niyetli olmak (ny'etli ollmak) ::::: agjeroj, jam me Ramazan

Araba hareket ederken binilmez (araba hareket ederken bini/mez) ::::Nuk hipet ne makine, kur ajo eshte duke u nisur. Otobüs hareket ederken neden biniyorsun? (otobys hareket ederken neden binijorsun):::: Pse hipen ne autobus. kur ai eshte duke u nisur? Otobüs hareket ederken binmek yasaktir (otobys hareket ederken binmek jasakter):::: Nuk lejahet te hipesh ne autabus, kur ai eshte duke u nisur.

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk
!stemek (istemek):::: deshiroj, dua Isterdim (isterdim):::: deshiroja, doja Tanismak (taneshmak):::: njihem Tereddüt etmek (tereddyt etmek)::::: nguroj

daarxhee)

::::FJALOR

396

397

KONU 31 Hakkinda (hakkenda) :::mbi, rreth Onun hakkinda (onun hakMnda)::: Duymak (dujmak)::: degjoj Duydum (dujdum)::: Kam degjuar. Giyinmek (gljinmek) :::vishem mbi ate, per aM, rreth saj

KONU 31

ALiSTiRMALAR::: USHTRIME Asagidaki tümceleri Arnavutçaya çevirinizi (Perktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen shqipe!) 1. Otobüs hareket ederken binmek yasaktir :::
2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Sonuç olarak ::: Emin adimlarla ::: Arabaya binmek ::: Arkadaslarimi a(jirlayaca(jim ::: Kiz. erkek kardesi ile ayni siniftadir Kirmizi biber :::

Aile reisi (aile reisi) ::: kryetari i famljes Ne mutlu sana! (ne mutlu sana) ::: Lum si til Benzemek (benzemek) :::ngjaj GELEN ADAMi TANiYOR MUSUN? (gelen adamf:i tanf:ijor musun) NJEH ATi:: BURRIN Oi:: PO VJEN? -Babanla tanis1r:ak isterdim. Onun hakkinda çok iyi seyler duydum. iyi ve bir insanmis. Çok güzel giyinirmis. Yazdl(jin mektupta bana bunu se söylemistin. O. hem de çok iyi bir aile reisi imis. Yani iyi bir baba. Ne mutlu si ki. böyle bir baban var! Su gelen adami taniyor musun? iyi bir insana benziyoi ? -Evet, o benim babam!

:::

10.
11.

Haydi benimle gel! ::: Ben arkadaslarima tatli ikram edecegim Tabii. Neden olmasin?::: Gelen adam::: Yazdigim mektup::: Oturdugun sandalye::: Gezdigin yerleri bana anlatir misin? :::

:::

12, 13. 14.

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen turke!) . 1. Doli shetitje me prinderit e tij :::
2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Ai shkruan me laps ::: Ne kundershtim me ::: Sigurisht, une quhem Manjola, jan-: studente ::: Deshiroj te njihem me ty ::: Me vemendje ::: Zbres nga makina ::: Se fundi lau dorezen ::: Deshiroj te njihem me ju ::: Me lehtesi ::: Letra qe kam shkruar une ::: Ja lapsi me te eilin une shkruaj sr..:me kollaj ::: Makina me te eilen ne shkuam ne Stamboll ::: Dhurata per ie eilen une ju falenc,:;-oj shume :::

10.
11.

12. 13. 14.

398

399

-- ---------

-~-------------------------------------------------------------

KONU

32

ARABADAKi ADAM (arabadaki adam) = BURRI QE ESHTE NE MAKINE
Damla (daml/a) = pike, por perdoret edhe si emer, shqiptohet -damlla Yagmur Uaamur) = shi (ne tekst emri i djalit)

SÖYLESi (sejlesh;): Bisede

Damla = Selam Yagmur! (selam jaamur) = Pershendetje Yagmur! Yagmur: Selam Damla! (selam daml/a) = PershEindetje Damlla! Damla = Kendini bugün nasil hissediyorsun? (kendini bugyn nasel/ hissedijorsun) = Si e ndjen veten sat? Yagmur = Kendimi gerçekten çok iyi hissediyorum (kendimi gerçekten çok iji hissedijorum) = E ndjej veten me te vertete shume mire. Damla = Arabadaki adami taniyor musun? (arabadaki adame tanejor musun) = E njeh burrin qe eshle ne makine? Yagmur = Yo, hiç görmedim! UOhiç germedim) = Jo, nuk e kam pare asnjehere. Damla = Neyse. önemi yok. Adam kendi kendine konusuyor da dikkatimi çekti

401
1\

--.

\;:"""'<-..,.,..,......

.•.•..

~

"",_ •• ~--~-

-~'~-"';:""'

..._-

-------------------------------------------------------------------KONU 32 KONU 32 (nejse (Jnemi jok, adam kendi kendine konushujor da dikkatimi çekti) = N' s'ka rendesL Ai burre po flet me vete, prandaj me terhoqi vemendjen. Yagmur = Peki sen buraya nasil geldin, Damla? (peki sen buraja nasel/ ge, daml/a) = Mire po si erdhe ketu ti, Damla? fJ Vini re: Ne turqisht format e sipershenuara te "kendi"i pergjigjen peremrit ·vete" ne rasen dhanore, d.m.th. "vetes" dhe zgjedhohen se bash ku me foljen duke marre prapashstesa sipas vetes, p. sh.: kendime -vetes (sime). Kendim yaptim (kendimjaptem) =E bera vete. Kendin yaptin (kendin japten) = E bere vete. Kendi yapti (kendijapte) =E beri vete. Kendimiz yaptik (kendimizjaptek) =E beme vete. Kendiniz yaptiniz (kendinizjaptenIJz) =E bete vete. Kendileri yaptilar (kendilerijaptel/ar) =E bene vete. Kendime ayirdim (kendime ajerdem) veten time. = la ndava vetes (sime) = E ndava per

Damla = Ben mi? Gayet kolay. Geze geze geldim (ben mi gajet kol/aj, geze ge,_ geldim) = Une? Shume kol/aj. erdha duke shetitur. __ ~ Yagmur = Çok iyi, ben de yer alti ula~imla geldin zannetmistim (çok iii, ben de;' al/tIJ u/JasMmlla geldin zannetmishttm) = Shume mire, une mendova se ti erdJ:j: me metro. arasinda (arasenda) = midis t arasina (arasena) = midis c>:::

• t

Kendine ayirdin (kendine ajerden) = la ndave vetes (tende) = E ndave per yeten tende. . Kendine ayirdi (kendine ajerde) = la ndau vetes (se tij/se saj) = E ndau per yeten e tij/e saj. Kendimize ayirdik (kendimize ajerdek) = la nda me vetes (sone) = E ndame per veten tane. Kendinize ayirdiniz (kendinize ajerdenez) = la ndate vetes (suaj) = E ndate per veten tuaj. Kendilerine ayirdilar (kendilerine ajerdellar) = la ndane vetes (se tyre) = E ndane per veten e tyre. Vin; re: Ne turqisht format e sipershenuara te "kendi" i pergjigjen peremrit "vete" ne rasen dhanore, d.m.th: "vetes" dhe zgjedhohen se bash ku me foljen duke marre prapashtesa sipas vetes, p. sh.: kendime -vetes (sime).

ovayla dag arasinda (ovajlla daa arasenda) = midis fushes e malit denizle kara arasinda (denizle kara arasenda) = midis detit e tokes seninle benim aramda (seninle benim aramda) = midis teje e meje aramizda (aramIJzda) = midis nesh

KENDiM

(kendim) = UNE VETE

Vini re: Ne gjuhen turke ndryshe nga shqipja peremri "kendi" = vete zgjedhohet bashke me foljen qe shoqerohet duke marre prapashtesa sipas vetes perkatese p. sh.: kendim = une vete Kendim Kendin Kendi Kendimiz Kendiniz Kendileri kendimi kendilerinden kendinizden kendimizden kendinden kendinizin kendisine kendine kendime kendisinden kendimden kendisinin kendimizin kendinin kendilerinin kendimin kendimize kendilerine kendinize

HANGi FiLM (hangi film) = eiLI FILM? DÜNKÜ FiLM (dynky film) = FILMI DJESHEM

i

Kendimde -tek une Kendinde -te ti Kendisinde -tek ai, tek ajo Kendimizde -te ne Kendinizde -te ju Kendilerinde -tek ata, tek ato

Bugünkü (bugynky) = i sotem, e sotme Yarinki Uarenki) = i neserm, e neserme Öbürgünkü (ebyrgynky) = i pasneserm, e pasneserme Pazartesi günkü (Pazartesi gynky) = i, e dites se hene Sonraki (sonraki) = e mepasme, i mepasem

KiMiNKi (kiminki) = i KUJT? BENiM Ki (benimki) = i IMI

402

403

KONU 32 Seninki (seninki) = i jati, e jotja Onunki (onunki) = i tiji, e tija Bizimki (bizimki) = jani, e jona Sizinkl (sizinki) = i juaji, e juaja Onlarinki (onllarenki) = i tyre, e tyrja beceri (bexhen) =shkathtesi beceriyle (bexherij/e) =me shkathtesi

KONU 32

i

ULAÇLAR :=FORMAT E PASHT JELLUARA Ahmet'inki = i, e Ahmetit Ali'ninki = i, e Aliu! Fatma'ninki = i, e Fatmes Sakir'inki = i, e Shakirit Mustafa'ninki = i, e Mustafait Haydar'inki = I, e Hajdarit Celal'inki = i, e Xhelalit Hakan'inki = I, e Hakanit a) -ip, -ip, -up, üp

TE FOLJES

[

NEREDEKi

(neredeki)

Neredeki kitap? (neredeki kitap) := Libri qe ndodhet ku? BENDEKi KiTAP (bendeki kitap) = Libri qe eshte tek une. SENDEKi KiTAP (sendeki kitap) = Libri qe eshte te ti. ONDAKi KiTAP (ondaki kitap) := Libri qe eshte tek ai, tek aja BizDEKi KiTAP (bizdeki kitap) = Libri qe eshte te ne. SiZDEKi KiTAP (sizdeki kitap) = Libri qe eshte te ju. ONLARDAKi KiTAP (onl/ardaki kitap) = Libri qe eshte tek ata, tek ata. ARABADAKi ADAM (arabadaki adam) := Burri qe eshte ne makine. SOKAKTAKi ADAM (sokaktaki adam) = Burri qe eshte ne rruge. SiNEMADAKi ADAM (sinemadaki adam) = BL!rri qe eshte ne kinema. EVDEKi ~DAM (evdeki adam) = Burri qe eshte ne shtepi. SALONDAKI ADAM (sal/ondaki adam) = Burri qe eshte ne sa/le. YOLDAKi ADAM (jol/daki adam):= Burri qe eshte ne rruge. FiLMDEKi ADAM (filmdeki adam) = Burri qe eshte ne film. KONSERDEKi ADAM (konserdeki adam) = Burri qe eshte ne koncert. hayatini riske etmek (hajat~ne riske etmek) := rrezikoJ jeten Ne yapiyorsun evlat, neden kosuyorsun? Bu sekilde hayatini riske ediyorsun (ne japfijorsun ev/at, neden koshujorsun, bu shekilde hajatfinfi riske edijorsun) = Ç'ben keshtu, mora djale! Pse vrapon? Keshtu rrezikon jeten.

Ben oturuyorum (ben oturujorum) :=Une jam duke ulur. Ben bakiyorum (ben bakfijorum) =Une po shoh. Ben oturup bakiyorum (ben oturup bakfijorum) Gidiyorum (gidijorum) :=Une po shkoj. Geliyorum (ge/ijorum) =Une po vij. Ben sik sikAnkara'ya gidip geliyorum (ben sfik sfik ankaraja gidip ge/ijorum) = Une shpesh shkoj ne Ankara dhe vij. O, kosup düstü (o koshup dyshty) :=Ai u rrezua duke vrapuar. b) -erek, oarak =Une po shoh duke u ulur.

Gülmek i::>gül+erek (gy/erek) =dL!ke qeshur Gelmek i::>gel+erek (ge/erek) =duke ardhur Oturmak i::>otur+arak (oturarak) =duke u ulur Yatma k i::>yat+arak (jatarak) =duke u shtrire Kosmak i::>kos+arak (kosharak) =duke vrapuar O, yatakta yatarak iyilesti =;'\j u sherua duke ndenjur shtrire ne krevat

-

404

405

/'\UNU 32 KONU 32
C) -e -e; -a -a,

d) Vetem me rrenjen e foljes, d.m.th .• pa prapashtesa: gitmek Qgit git shko e shko oturmak Qotur otur::: ulu e ulu
==

Biz aldikça (biz al/diJkça)::: Sa here qe ne marrim . Siz aldikça (siz alldekça):: Sa here qe ju merrni . Onlar aldikça (onl/ar alldekça)::: Sa here qe ata (ato) marrin ..... Gelmek Qgeldikçe ... ::: Sa here qe vjen. Oturmak Qoturdukça :: Sa here qe ulet. GOlmek QgOldOkçe (gyldykçe):: Sa here qe qesh. Yatma k Qyattikça (JattiJkça):: Sa here qe shtrihet. içmek Qiçtlkçe ... = Sa here qe pi. Cosmak Qcostukça (xhoshtukça):: Sa here qe gezohet. DOsmek QdOstokçe (dyshtykçe) = Sa here qe rrezohet.

yapmak Qyap yap (Japjap) bej e bej gezmek Qgez gez ::: shetit e sh€Hit
==

gezmek Qgez+ e gez+ e ::: duke shetitur kosmak Qkos+a kos+a (kosha kosha) Si erdhe?
== ==

duke vrapuar

Nasil geldin? (nasIJI/ geldin)::

Kosa kosa geldim (kosha kosha geldim)

Erdha duke vrapuar.

g) her ... -isinda, her ... -isinde, her ... -usunda, her ... -OsOnde :::sa here qe .. almak Qher alisimda (her al/f:JsMmda) :: sa here qe une marr gelmek Qher gelisimde (hergelishimde) ::sa here qe une vij oturmak Qher oturusumda (heroturushumda) :::sa here qe une ulem. dOsmek Qher dOsOsOmde (her dyshyshymde)::: sa here qe rrezohem. Bize her gelisinde çlkolata getiriyor (her gelishinde çikollata getirijor) ::Ai na sjell çokellata sa here qe vjen tek ne . Her Her Her Her Her Her gelisimde = Sa here qe une vij. gelisinde:: Sa here qe ti vjen. gelisinde:: Sa here qe ai (ajo) vjen. gelisimizde:: Sa here qe ne vijme. gelisinizde::: Sa here qe ju vini. gelislerinde:: Sa here qe ata (ato) vijne.

Arabayla mi geldin? (arabajlla mf:Jgeldin) :: A ke ardhur me makine? Hayir, geze geze geldim (hajfjr, geze geze geldim) ::: Jo, kam ardhur ne kemb (duke shetitur). Dinlene dinlene gel, olur mu! ::: Hajde duke bere pushime, mire? • e) -digi halde, -digi halde, -dugu halde, -dOgO halde = ndonese :::edhe pse Bagirdigim halde, kimse bana yardim etmedi (baIJrdfjf:Jm halde kimse bana jardfjm etmedi) = Askush nuk me ndihmoi, ndonese bartita. Hasta oldugu halde, konsere gitti = (hasta ol/duu halde konsere gitti) = Edhe pse ishte i semure. al vajti ne koncert. Vermek Qver+digi halde (verdii halde)::: Edhe pse dorezonte. Oturmak Qotur+dugu halde (oturduu halde)::: Edhe pse u ul. GOlmek QgOl+dOgO halde (gyldW halde)::: Edhe pse qeshte. f) -dikça, -dikçe, -dukça, -dOkçe, -tikça, -tikçe, -tukça, -tokçe:: qe '" çdo here. sa heri

g) -digi takdirde, -digi takdirde, -dugu takdirde, -dOgOtakdirde ::ne rast se ... iyi çalistigi m takdirde, bir Ost sinifa geçerim (iji çallf:JshteiJm takdirde bir yst siJniJfa geçerim) :: Ne rast se mesoj mire, do te kaloj ne vitin tjeter. Çalistigi m takdirde (çalliJshtiJiJm takdirde) :::Ne rast se mesoj. Çalistigin takdirde (çalliJshtiJiJn takdirde) :::Ne rast se meson. Ne rast se meson ai. Çalistigi takdirde (çalliJshtiJiJ takdirde) Çalistigimiz takdirde (çalliJshtfiiJmiJz takdirde) :::Ne rast se mesojme. Çalistiginiz takdirde (çalliJshtfi(jnfiz takdirde) ::Ne rast se mesoni Çalistiklari takdirde (çallf:JshtfikllariJ takdirde) =Ne rast se mesojne
==

Bize geldikçe, çlkolata getiriyor (bize geldikçe çokallata sa here qe vjen tek ne. Zgjedhimi eshte per çdo person njesoj: Almak Qaldikça (alldfjkça):: Sa herö qö ..•..

çikollata getirijor) :: Ai na sjel

. Ben aldikça (ben al/df.Jkça) = Sa here qe une marr Sen aldikça (sen alldlJkça)::: Sa here qe ti merr . O aldikça (o alldlJkça)::: Sa here qe ai (ajo) merr . 406

h) -digi surette, -digi surette, -dugu surette, -dOgO surette =ne rast se Gelmediginiz surette, sizinle bir daha görOsmem (gelmediniz surette sizinle bir

407

f\VNU ;;tL KONU 32 daha gFJryshmem) ::::Ne rast se ju nuk vini, nuk ju takoj me. Aldigim surette (al/dFJemsurette) ::::Ne rast se marr une. Aldigin surette (al/deen surette) = Ne rast se merr ti. Aldigi surette (al/dee surette) = Ne rast se merr ai(ajo). Aldigimiz surette (al/deFJmez surette)::: Ne rast se marrim ne. Aldiginiz surette (al/dtientiz surette) ::::Ne rast se merrni ju. Aldiklari surette (aI/dekI/are surette)::: Ne rast se marrin ata(ato).
i) -digi nisbette, -digi nisbette, -dugu nisbette, -dügü nisbette = nese, sa me shume .., aq me ....

Çok çalistigimiz ölçOde, basarili olma sansimiz daha yüksek (çok çal/eshfeem€iz elçyde basharFJl/e ol/ma shansemFJz daha jyksek) ::::Sa me shume punojme, aq me teper mundesi kemi per te qene te suksesshem. Çalistigim surette (çal/€ishfeem surette) = Nese punoj une. Çalistigin surette (çal/€ishfeFJnsurette) ::::Nese punon ti. Çalistigi surette (çaI/FJshte€isurette) = Nese punon ai(ajo). Çalistigimiz surette (çallesht€i€im€iz surette) = Nese punojme ne. Çalistiginiz surette (çal/€isht€ien€iz surette) = Nese punoni ju. Çalistiklari surette (çal/eshtekl/are surette) = Nese punojne ata(ato). i) -digi ölçüde, -digi ölçüde, -dugu ölçüde, -dügü ölçüde = sa me shume .., aq me ....

'Kedi (kedi) = mace i Erkek kedi (erkek kedi) = maçok " Van (van) = nje qytet ne lindjen e Turqise Ayri (ajre) = tjeter, e ndare Ayri sey (ajre shej) ::::tjeter gje Bas (bash) = koke Kurdele (kurdele) = kordele Allah bagislasin (all-Ilah baeshllasen) = Zoti e ruajte! Allah seni bagislasin (all -Ilah seni baeshllasen) = Zoti te falte! Birine bir sey yakismak (birine bir shej jakeshmak) = diçka qe (veshje) i shkon dikujt shume Bir sey birinde güzel duruyor (bir shej birinde gyzel durujor) = diçka qe i rri mire dikujt Elbise sizde güzel duruyor (elbise sizde gyzel duruyor) = Kostumi ju rri mire. Önem (enem) = rendesi Birine bir sey önermek (birine bir shej enermek) = i propozoj dikujt diçka Hediye etmek (hedije etmek) = dhuroj Anneme iki tane bilezik hediye etmek istiyorum, fakat param yok (anneme iki tane bi/ezik hedije etmek istijorum, fakat param jok) = Dua t'i dhuroj nenes dy byzylike, por nuk kam para. Farkli (farklle) = i, e ndryshem(e).

CAMDAKi KIZ (xhamdaki

kez) = VAJZA DRITARE

Buraya oturdukça seni hatirliyorum (buraja oturdukça seni hat€irl/€ijorum) ::::Sa', here qe ulem ketu, me kujtohesh ti. Aldigim ölçüde (al/d€iem €ilçyde) = Sa me shume une marr, .. , Aldigin ölçüde (al/d€ien elçyde):::: Sa me shume ti merr, ... Aldigi ölçüde (al/de e FJlçyde) = Sa me shume ai (ajo) marr, ... Aldigimiz ölçüde (al/detJmez elçyde) = Sa me shume ne marrim, ... Aldiginiz ölçüde (al/deenez elçyde) = Sa me shume ju merrni, '" Aldiklari ölçüde (aI/dekI/are elçyde) = Sa me shume ata(ato) marrin, ...

Camdaki kizi görüyor musun? Kim 0, taniyor musun? Dün biz birlikteyken, arabadaki adami fark etmis miydin? Onun kizi bu. Ne kadar güzel, degil mi? Yanindaki bardagi da ona ben hediye ettim. Ama bu aramizda kalsin! Kimseye söyleme yani! Kizin solundaki kediyi fark ettin mi? Beyaz kedi. Van Kedisi. Gözleri ayri ayri renkte. Kedinin basindaki kurdele de çok hos duruyor. Kirmizi ile beyaz birbirine çok yakisiyor. KiziAilah sahibine bagislasin, ama bu kedi benim olmali!

SöZCÜK

DAGARCIGI

(sezxhyk

daarxhee)

= FJALOR

Kiz (kez) = vajze Birini görmek (birini germek) = shoh dike Dün (dyn) = dije Birini fark etmek (birini fark etmek) = ve re dike Yanindaki bardak (janendaki bardak) = gota prane teje, tij, saj 408 409

KONU 32

AliSTiRMALAR::

USHTRIME
.",

Asagidaki tümcelerl Arnavutçaya çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhti'; L~ ne gjuhen shqipe!) 1. Oç asaOIbes yukari ;:: 2. Buyrun, bu portakal suyu, bu da peçete :: 3. Onunla tanismak istiyorum = 4. Sizinle tanismak istiyorum :: 5. Seni taniyorum = 6. Seni seviyorum :: 7. Beni taniyor musunuz? = 8. Kimi taniyorsunuz? :: 9. Benimle dans eder misiniz? :: 10. Benimle yürümek ister misiniz? = 11. Onu çok seviyorum ;:: 12. Onlari götürmek istiyorum ::::: 13. Milyonlarca insan = 14. Onlarca sorun =
!i.!

KONU
••••••

33
• ••••••••••••••••••••••••••• . , ......•
••• ••••••••••••••••••
• KIMIN iÇiN? = PER KE?

KIMIN iÇiN GETIRDIN? (kimin için getirdin) = PER KE E SOLLE?

·

•••••••

Asagidaki tOmceleri Türkçeye çavlriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen turke!) 1. Mire se erdhet, çfare deshironi? = 2. Faleminderit, sa ju detymhem? :: 3. Shume shume faleminderit, mire u pafshim! = 4. Te gjithe njerezit :: 5. Hajde shkojme atehere! = 6. A ka mundesi qe te njlhem me ju? = 7. OeShirojte njihem me ju ::; 8. A e njihni zotin Ali? = 9. Une ju njoh :: 10. Sa leke eshte nje gote çaj? ::: 11. Miremengjes! = 12. A do uja? ::: 13. Pse jo? ::: 14. Nuk dua te iki :::

Benim için => per mua Senin için => per ty Onun Için => pik te, ate Bizim için => per ne Sizin için => per ju Onlar için => per ata(ato)

Vini re: Perdoret vetem"onlar

için", jO"~ Bisede

için".

SÖYLESi (sejleshi): TELEFONDA SÖYLESi (1):

Sema: Alo, baba merhaba! Ne haber? (ala baba merhaba, ne haber) :: Alo babi, tungjatjeta! Ç'kemi? Cenk: Sagol kizim, iyiyim. Sen nasilsin? Annen, kardesin nasil? (saoll ki!Jzi!Jm ijijim, sen naslHlsi!Jn, annen, kardeshin nasi!J/I):: Rrofsh vajza ime, jam mire, si je ti? Si jane nena jote dhe veliai yt? Sema:Tesekkürederim, babacigim,biz de lyiyiz. (teshekkyr ederim, babaxMtJm,

410

411

......

'"--_._---~~~~-~-~------------<*

KONU 33

,~.
Telefon rehberi {telefon rehben)::: Alan kodu {al/an kodu)::: Prefiks Numerator telefonlk

KONU 33

biz de ijijiz) :::Faleminderit babushi im, edhe ne jemi mire,\. Cenk: Sagligin nasil? Iyilesti n mi? (sa/i{jen nasel/, ijileshtin mi) :::Sije me shende~ u sherove?

Sema: Daha iyiyim. {daha ijijim)::: jam me mire :1 Cenk: Geçmis olun, annene selam söyle! Kendine Iyi bak! (geçmish ol/su annene veten! selam sejle, kendine iji bak) :::Te shkuara, te fala nenes, kujdesu

~
Sema: Tamam baba, sen de kendine iyi bak! {tamam baba, sen de kendine bak)::: Tamam babi, edhe ti kujdesu per veten! Cenk: Hosça kal, kizim. Duyusuruz! Mirupafshim vajza ime, mirudegjofshim. (hoshça kall, kazem, dujushuruz)

Annen nasil (annen nasa/l) ::::Si eshte mamaja jote? Kardesin nasil (kardeshin nasell) ::::Si eshte vellai yt?

Kimin için geldin {kimin için geldin)::: Per ke erdhe? Elbette senin için geldim (elbette senin için geldim) :::Sigurisht qe erdha per ty. Kimin Için getirdin (kimin için getirdin) :::Per ke e solle? Ögretmenim için getirdim {eretmenim için getirdim)::: E solla per mesuesln tim. Kimin için yaptin (kimin için japten) :::Per ke e bere? Tabii ki arkadasim Için yaptim (tabii ki arkadashem için japtem) :::Natyrisht qe e bera per shokun tim. Vini re: Ne gjuhön turke mund te hiqet parafjala vendaset prapashtesa ·im, .in etj. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk benim, senin, etj. N. q. s.

daarxhee)

::::FJALOR

Numarayi yanlis çevirmek (numaraje jan/lesh çevirmek) ::: i bie numrit gabim .. Yanlis çevirdim, özür dilerim (jan/lesh çevirdim, ezyr dilerim) :::i kam rene numrit gabim, me falni! Ne dediniz? (ne dediniz):::: Si thate') :1. Aksam yeniden telefon edecegim (aksham jeniden telefon edexheim) :::DOtl~.&' telefonoj perseri ne mbremje.:y·

Birine telefon etmek (birine telefon etmek) ::: telefonoj dikujt; marr ne telefon dike Alo (alo) ::: Alo! Telefon görüsmesi (telefon geryshmesi)::: bisede telefonike, telefonate Telefon konusmasi {telefon konushmasa):::: bisede telefonike Telefon ettiginiz için tesekkOr ederim (telefon ettiiniz için teshekkyr ederim) ::: Faleminderit per telefonaten! Telefon karti (telefon karte)::: karte telefonike Telefon hatti (telefon hatte)::: linje telefoni Hatll telefon (hatlle telefon) ::: telefon me linje Kartli telefon (karti/e telefon) ::: telefon me karte telefonike Cep telefonu {xhep telefonu)::: celular Mobil telefon (mobH telefon) ::::telefon mobil Numarayi çevirmek (numaraje çevirmek) = formoj numrin Ahize (ahize)::: receptar, doreze Ahizeyl kaldirmak (ahizeji kal/dermak)::: e ngre receptorin, dorezen Ahlzeyl yerine koymak (ahizejijerine kojmak)::: e ul receptorin Kiminle görüsüyorum (kiminle geryshyjorum)::: Me ke po flas? Bozuk para, jeton (bozuk para, zheton)::: monedhe Kulaga koymak, dayamak (kulaa kojmak, dajamak) ::: ve ne vesh Slnyal (sinja/) ::: Sinjal Buton, susta, yay (buton, susta, jaj) = suste Basmak (basmak) ::: shtyp Santral (santral) ::::central Santral memuru (santral memuru) = centralist Santral memuresi (santral memuresi) ::: centraliste Postane (postane)::: poste birini baglamak (birini baallamak) ::: lidh dike Beni bu numaraya baglayin, IOtfen! (beni bu numaraja baal/ajen Iytfen) ::: Me Iidhni pak me ket8 numer, ju lutem! Babamla konusmak istiyorum {babamlla konushmak isitjorum)::: Dua te flas me babain tim Telefon faturasi (telefon faturase) ::: Fature telefonike Telefon kabini (telefon kabim) ::::Kabine telefonike Telefonla konusmak (telefonl/a konushmak) ::: Fias ne telefon Telefon numarasi (telefon numarase) ::: Numer telefoni Mesgul hat (meshgül hat) ::: Linje e zene Telefon aygiti, telefon cihazi (telefon ajgete, telefon xhihaza) = Aparat telefonik Telefon çagrisi (telefon çaarese) ::: Thirrje telefonike Efendim! (efendim)! = Urdheroni! Ben Bilal (ben bi/al) = Ju flet Bilali. 413

i

412

KONU 33 Ali'yle konusmak istiyorum (alijle konushmak isitjorum) =Dua te bisedoj me Aliui Ali'yi çaOirabilir misiniz? (aliji çaerabi/ir misiniz) =A mu nd ta therrisni Aliun? ;~ Önce jetonu atanz (exhe zhetonu atarez) =Ne fillim hedhim monedhen. ii] Sonra telefon ahizesini kaldirip kulaQimiza koyariz (sonra telefon ahizesln; ka/lderep ne vesh. kulaemeza kojarez) =Pastaj ngreme receptorin e telefonit dhe e vem' Telefonun öbür ucundaki kisiyi duyunca, bu küçük butona basar ve konusmay, baslanz (telefonun ebyr uxhundaki kishiji dujunxha, bu kyçyk butona basar konushmaja bash/arez) =Kur degjojme zerin e personit ne anen tjeter te telefoni shtypim kelle susten e vogel dhe fillojme biseden.

KONU 33

Baris, aceleyle telefonun ahizesini kaldirdi (baresh, axhe/ej/e telefonun ahizesini ka/lderde) = Bareshi ngriti me nxitim receptorin e telefonit. O, Hakan'a mutlaka telefon etmek istiyordu (o, hakana mutl/aka telefon etmek istijordu) = Ai do t'i telefononte patjeter Hakanit. Fakat o anda Hakan'in telefonunu hatirlayamadi (fakat o anda hakanen telefonunun hater/lajamade) = Per ate çast, numri i Hakanit nuk po i kujtohej. Hemen telefon rehberini buldu (hemen telefon rehberini bul/du) = Ai gjeti menjehere numratorin telefonik. Hakan'in telefonunu aradi (hakanen telefonunu arade) = Kerkoi numrin e Hakanit. O, büyük bir sevinçle telefon numarasini çevirdi (o, byjyk bir sevinç/e telefon numarasene çevirdi) = Gjithe gezim ai formoi numrin. Kime telefon ettin (kime telefon ettin) = Kujt i telefonove? Hangi numarayi çevirdin (hangi numaraje çevirdin) = Çfare numri formave? Özür dilerim, yanlis numara çevirdim (ezyr dilerim, janl/esh numara çevirdim) = Me falni, i kam rene numrit gabim, ' Gerçekten çok istiyorum (gerçekten çok istijorum) = Vertet e dua shume. Hemen oturmak istiyorsun (hemen oturmak istijorsun) := Ti do qe te ulesh menjehere. Okumak istiyorum (okumak istijorum) = Une dua te lexoj. Çok sevinçliyim. Uçmak istiyorum (çok sevinç/ijim. Uçmak istijorum) = Jam shume i lumtur, dua te fluturoj.

~e

SÖYLESi (sejlesh/):

Bisede

TELEFONDA SÖYLESi (2):

Besnik: Alo, Drita evde mi? (a/o, drita evde mi) =Alo, a eshte Drita ne shtepi? , Ferdi: Kim, Drita mi? (kim, drita me) = Kush, Drita? Besnik: Evet. (evet)
:=

Sinemaya gitmek istiyorlar (sinemaja gitmek istijorl/ar) = Ata duan te shkojne ne kinema, Aglamak istiyorum (aal/amak istijorum) = Une dua te qaj. Yemek yemek istiyor Uemekjemek istijor) = Ai do te ha. Hastayim, dinlenmek istiyorum (hastajem, din/enmek istijorum) = jam semure, dua te pushoj.

Po.

i

Ferdi: Galiba yanlis çevirdiniz. Burada Drita diye biri yok. (galiba yanl/esh çevirdiniz, burada drita dije biri jok) = Ndoshta keni rene gabim, ketu nuk ka njeri me emrin Drita.

i

GELECEK ZAMAN (KOHA E ARDHME)

Besnik: ikiyüz otuzdört ikiyüz otuzbes (234 235) deQil mi? (ikijyz otuzdert ikijyz otuzbesh dei/ mi):= Nuk jeni 234 235? Ferdi: Hayir, 234 234 burasi. (hajer, ikijyz otuzdert ikijyz otuzdert burase) = Jo, ne jemi 234 234,

iSTEMEK (istemek) -DO

Besnik: Sizden özür dilerim. Yanlis oldu. iyi günler. (sizden ezyrdilerim, ol/du, iji gynler) = Me falni, i kam rene gabim, diten emire.

yanfesh

Ferdi: Önemli degil. iyi günler. (enemli deil, iji gynler) = Nuk ka rendesi, diten e mire!

Ben isteyeceQim (ben isteyexheim) = Une do te dua, do te deshiroj. Sen isteyeceksin (sen isteyexheksin) := Ti do te duash, do te deshirosh. isteyecek (o istejexhek) = Ai(ajo) do te doje, do te deshiroje. Biz isteyece(jiz (biz istejexheiz) = Ne do te duam, do te deshirojme. Siz isteyeceksiniz (siz istejexheksiniz) = Ju do te doni, do te deshironi.

o

-

414

415

KONU 33 Onlar isteyecekler (ani/ar istejexhekler) Sizinle gelmek isteyecekler te vijne me? =Ata(ato) do te duan, do te deshiro: mi) =A do te di

KONU 33 Sen istemedin (sen istemedin) ::::Ti nuk deshe, s'ke dashur, nuk ke deshiruar. (o istemedi):::: Ai(ajo) nuk deshi, s'ka dashur, nuk ka deshiruar Biz istemedik (biz istemedik):::: Ne nuk deshem, s'kemi dashur, nuk kemi deshiruar. Siz istemediniz (siz istemediniz):::: Ju nuk deshet, s'keni dashur, nuk keni deshiruar. Onlar istemedi (-ler) (onl/ar istemedi (ler) = Ata(ato) nuk deshen, s'kane dashur, nuk kana deshiruar.

° istemedi

mi? (sizinle gelmek istejexhekler

Belki biz de gitmek isteyecegiz (belki biz de gitmek istejexheiz) = Ndoshta dhe do te duam te shkojme.'· O, bizimle sinemaya gelmek isteyecek (o bizimle sinemaja gelmek isteyexh = Ai do tE!deshiroje te vije me ne ne kinema. O, bizimle Sinemaya gelmek isteyecektir (o bizimle sinemaja gelmek isteyexhektir) = Ai do te dashiroje te vije me ne ne kinema.

GEÇMis ZAMANIN HiKAYESi = KO HA E KALUAR E ÇASTIT
<

Di'Li GEÇMis ZAMAN (KOHA E KRYER E THJESHTE)
Bunu sen istedin = Köte e deshe ti. Kendim gelmek istedim = Une doja vete te vija, Yarinki programi izlemek isterdim (jarenki programe izlemek isterdim) = Desh~ te shihja programin e neserm, O, karsi koymak istedi, fakat ben izin vermedi m (o karsM kojmak istedi fakat' ben izin vermedim) = Ai deshi te kunderpergjigjej por una nuk e lejova, .~.J , Bilgisayar fiyatlarini ögrenmek isterdik (bilgisajar fijatllarene erenmek isterdik) Deshem te pyesnim Per çmimet e kompjuterave .. Kimi görmek istediniz? (kimi germek istediniz) = Ke deshet te takonit? (Ben) istedim (ben istedim) = Une desha, kam dashur, kam deshiruar. (Sen) istedin (sen istedin) = Ti dehse, ke dashur, ke döshiruar. (O) istedi (o istedI) = Ai(ajo) deshi, ka dashur, ka döshiruar. (Biz) istedik (biz istedik) = Ne dehsem, kemi dashur, kemi deshiruar. (Siz) istediniz (siz istediniz) = Ju deshet, keni dashur, keni deshiruar. (Onlar) istedi (-ler) (onl/ar istedi (ler) = Ata(ato) dehsen, kane dashur. kana. deshiruar

Ben istiyor-dum (ben istijordum) = Unö doja, po döshiroja. Sen istiyor odun (sen istijordun)) = Ti doje, po deshiroje. O istiyor -du (o istijordu) = Ai(ajo) donte, po deshironte. Biz istiyor -duk (biz istijorduk) = Ne donim, po deshironim. Siz istiyor -dunuz (siz istijordunuz) = Ju donit, po deshironit. Onlar istiyor -du (lardi) (onl/ar istijor-du/I/ardi) =Ata(ato) donin, po deshironin.

i vogel

Küçükken subayolmak istiyordum (kyçykken subaj ol/mak istijordum) = Kur isha desha te behesha oficer. '

iki yil önce Çiçek'le evlenmek istiyordu (iki jel/ enxhe çiçekle evlenmek istijordu) = Para dy vjeMsh ai donle te martohej me Çiçeken. 0, sadece birinci vardiyede çalismak istiyordu (o sadexhe birinxhi vardijede çal/eshmak istijordu) =Ai donte te punonte vetöm turni i pare. Bir dernek kurmak istiyorduk formonim nje shoqate. (bir dernek kurmak istijorduk) ::::Ne donim te

Bizi engellemek istiyorlardi, fakat basarili olamadilar (bizi engel-Iemek istijorllarde, fakat bashartjfle ol/amadel/ar) =Ata donin te na pengonin, por nuk munden.

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Vini re: forma shkonit. mohore: Neden gitmek istemediniz? = Perse nuk deshet

DuygU'nun dogum günO (dujgunun doum gyny) =Ditelindja e Dujgus Ben istemedim deshiruar, (ben istemedim) ::::Une nuk desha, s'kam dashur, nuk ka Dogum gününde biz de olmak istiyorduk (doum gynynde biz de ol/mak

416

417

KONU 33 KONU 33 istijorduk) = Do tedonim te ishim edhe ne ne ditelindjen tende. ~oIda kosulmaz, çOnkO araba çarpar (jof/da koshuf/maz, çynky araba çarpar) = Huk vrapohet ne rruge se perplasesh me makinat. KiMiN içiN? (bu gyl-Ier kimin için) = PE:R KE: JANE: KE:TO TRE:NDAFILA?

Simdi Ankara'da olmak istiyordum (shimdi ankarada ol/mak istijordum) = TS do te doja te isha ne Ankara. \~11
>\1

t-,

~;BUGOLLER
.~~

Almanca ögrenmek istiyor muydun? (af/manxha erenmek istijor mujdun) te doje te mesoje gjermanisht./

=11;

. ;.;~
Genç ögrencileri ne zaman görmek Istiyor muydunuz? (genç erenxhilerl ne zarfltl: germek istyor mujdunuz) ::: Kur do te donit te takanit studentet e rinj? "

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Ben istemiyor -dum (ben istemijordum) = Une nuk deshiroja/nuk doja. Sen istemiyor odun (sen istemijordun) = Ti nuk deshiroje/nuk doje. O istemiyor-du (o istemyordu)::: Ai(ajo) nuk deshironte/nuk donte. Biz istemiyor -duk (biz istemijorduk) ::: Ne nuk deshironim/nuk donim. Siz Istemiyor -dunuz (siz istemijordunuz) ::: Ju nuk deshironit!nuk donit. Onlar istemiyor -du (lardi) (ani/ar istemQor -duff/ardi::: Ata( ata) nuk nuk donin.

5 Ablam dOn bir demet çiçek almisti. BugOn yedi tane de gOl almis. Sasilacak sey . fHer gOn her gOn çiçek. Bu ne ya! Bu kadar da olmaz kil TOm parasini çiçege ~Jyatiriyar. Kimin için bu gOller acaba? Benim Için degil, annem için de degiL.Yoksa ~, babam için mi? Hiç sanmam. En iyisi ablama sorayim. -Abla, bu gOller kimin için? ''f;-Sasirdin, degil mi? Her gOn her gOn çiçek görOnce. Akilli, bugOn senin dogum ~i gOnOn,yani senin için, bltanem.

i~/

SÖZCÜK BugOn (bugyn) = sot DOn (dyn) = dje

DAGARCIGI

(sezxhyk

daarxhee)

= FJALOR

Evvelki gOn (evvelki gyn) = pardje Sabah (sabah) ::: mengjes Ögle (ele)::; dreke Ögleden sonra (eleden sonra) = mbasdite DOn aksam (dyn aksham)::: mbremje Bu aksam (bu aksham)::: sonte O aksam (o aksham) ::: ate mbremje Aksam (aksham) ::: mbremje Yarin Garen) = neser Yarin degil öbOrsO gün::: pasneser Bu yil (bu jel) = sivjet Geçen yil (geçen jel)::: vjet Erken (erken) ::; herEH Geç (geç)::; vans Her zaman (her zaman) ::: gjithmone Simdi (shimdi) ::; tani Asla, hiçbir zaman (aslla, hiçbir zaman) ::: kurre 418

419

KONU 33 ALISTIRMALAR:= Asagidaki USHTRIME çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposil

tOmceleri Arnavutçaya

ne gjuhen shqipe')lE~ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. Benim arabam çok güzeldir ::: Sizden özür dilerim. Yanlis numara ::: O. bizimle sinemaya gelmek isteyecektir ::: Kendim gelmek istedim ::: Neden gitmek istemediniz? ::: Belki biz de gitmek isteyecegiz ::: Hastayim. dinlenmek istiyorum ::: A(jlamak istemiyorum ::: Geçmis olun. annene selam söyle! ::: Önemli degil, iyi günler::: Sagli(jin nasil? iyilesti n mi? ::: Kardesin nasil?::: Arabani bana ver lOtfen! ::: Babanizi görmek ister misiniz! ::: (Perktheni fjalite e

KONU

34
Bende => tek une Sende => te ti Onda => tek ai, tek ajo Bizde => te ne Sizde => te ju Onlarda => tek ata, tek ata

KiMDE KALEM VAR? (kimde ka/em var) = TE KUSH KA LAPS?

Asagidaki tOmceleri TOrkçeye çeviriniz! gjuhen turke!) 1. Una s'desha ::: 2. Perse nuk deshet te shkonit? ::: 3. Una vete desha te vija ::: 4. Ketu nuk ka njeri me emrin Drita ::: 5. Na jepni 'apSin tane ju lutem! ::: 6. A do te duan te vijne me ju? ::: 7. Ne s'kemi dashur ::::: 8. Kete e deshe ti :::

~
KiMDE? (kimde) = TE KUSH?

9. Ai do te deshiroje te vije me ne ne kinema ::::: 10. Vertet e dua shume ::: 11. Makinen tende desha::: 12. Tamam babii edhe ti kujdesu per veten! ::::: 13. Me falni, i kam rene gabim! ::: 14. Ju s' deshet ::::

Sizde para var mi? (sizde para var me):::A ka para tek ju? D.m.th. A keni Leke? Sende kalem bulunur mu? (sende ka/em builunur mu) :::A gjendet laps te ti? D.m.th. a ke laps? Kimde para var? (kimde para var) :::Kush ka leke?

SÖYLESi

(sej/eshi):

Sisede

420

421

KONU 34 Adelina: Merhaba Burak Bey! (merrhaba burak bej) :: Tungjatjeta zoti Burak' Burak: Merhaba Adelina Hanim! (merrhaba ade/ina hani:Jm) :: Tungjatjeta z, ' Adelina, Adelina.: Nasilsiniz? (nasellseni:Jz) = Si jeni? Burak: Iyiylm, sagolun! Ya siz nasilsiniz? (ifijim, saollun, ja siz nasellsene. Falem/nderi!. una jam mira, po ju si jeni? Adelina: Tesekkür ederim, ben de iyiyim? (teshekkyr Faleminderil, edhe uM jam mire. Burak: Ne zaman ise geliyorsunuz? pune? ederim, ben de ijijim)

KONU 34

Ne zaman geldin? (ne zaman geldin) :: Kur erdhe? Kur arrite? Ne zaman geldiniz? (ne zaman geldiniz) = Kur erdhEm Kur arritet?

Ne zaman geleceksin?

(ne zaman gelexheksin) (ne zaman gelexheksiniz) (sajesinde)

:: Kur do te vish? = Kur do te vini?

.li' II
ii)

(ne zaman ishe ge/ijorsunuz) :: Kur vini

L

Ne zaman geleceksiniz?

i

~

:1

Adelina: ise yarin geliyorum (ishe yari:Jn ge/ijorum) :: Une po vij neser ne pun Burak: Ne güzel, o zaman yarin görüsürOz! (ne gyze/, o zaman yaren gi:Jryshyl :: Sa mire, atehere shihemi neser. Adelina: Elbette. Ama bir dakika, lütfen. Sizde para var mi? (e/bette, ama b, dadika /ytfen, sizde para var mi:J) = Patjeter, por nje minule ju lutem! A keni pa me vete? Burak: Var, hayirdir, parasiz mi kaldiniz? (var, hajerdtJr, parases me kalldenez)' Kam, si eshte puna, keni ngelur pa leke? Adelina: Hayir, param var ama, yetismiyar, yeni bir manto aliyorum da (ha}" param var ama, jetishmijor, jeni bir manto a/li:Jjorum da) = Jo, kam leke, por n me dalin, dua te blej nje pallto te re. Burak: Hayirli olsun, ama, bende de çok para yok (hajerl/i:J ol/sun ama bende di çok parajok) = Ta gezosh, por edhe une nuk kam shume leke me vele. Adelina: 0000, çok kötü, kimde var acaba? (000, çok Mty, kimde var axhaba = 000, sa keq, kush ka para valle? Burak: Bilmem ki, benim hemen gitmem lazim, yarin görOsürüz. (bilmem ki benim hemen gitmem lazem, gElryshyryz) = Nuk e di, une duhet te shkoj menjehere, shihemi neser! Adelina: Peki, hosça kalin! (peki, hoshçakalli:Jn) :: Dakord, mirembetshi! Burak: Bye! (bay):: Bye!

sayesinde

= ne saje

1

",'i'

,

sayende (sajende) = ne sajen tende kardesinin sayesinde (kardeshinin sajesinde)::

ne saje te veliait te tij

'JL•. ht
,,"","/,,'1'1,

Yorulmak bilmeyen ögrencilerin çalismasi sayesinde dernekleri yeterince gelisti ljoru/lmak bilmejen erenxhilerin ça/leshmase sajesinde dernekleri jeterinxhe gelishtl) :: Ne saje te punes se palodhshme te studenleve shoqata e tyre estite zhvilluar mjaft. Bu olumlu sonuç iki tarafin isbirligi sayesinde kazanilmistir (bu ol1um/lu sonuç iki tarafen ishbirlii sajesinde kazani:Jl1mi:Jshter) = Ky rezullal pozitiv u perftua ne saje te bashkepunimit te te dy paleve.

ui:~·i .,
'1';,

"i 'Ut

i

"tini

iiii, i

ili q
I". )i,:".

t:if
'1'11.,",1

::'1

sayesinde

(sajesinde)

= fale

li
11::1

LI

1--------,
ri

NE ZAMAN (ne zaman?) = KUR?

II

Hay Allah, zaman ne de çabuk geçiyor! (haj all-Ilah, zaman ne de çabuk geçijor):: O Zat, sa shpejt kalon koha.

isi sayesinde (ishi sajesinde) = fale punes se tij cesareti sayesinde (xhesareti sajesinde) = fale guximit te tij Psikologun odaklanmasi sayesinde kendimi daha iyi hissediyorum (psiko/loun odakllanmase sajesinde kendimi daha iji hissedijorum) = Fale perkushtimil te psikologut tani ndihem me mire. Sayende sinavi kazanabildim (sajende si:Jnavi:Jkazanabi/dim) = Fale teje munda te filoj konkursin, Stilistin olagan üstü fantezisi sayesinde bu sezonun modelleri harikulade (stilistin olla an ysty fantesizi sajesinde bu sezonun model-leri har/kulade) = Fa!e fantazise se paparashikueshme te slitilstit, modelet e ketij sezon i Ishin te ' rnrrekullueshme.

1'1 ,~\r. i:i!
: ~

i~

i

:·u' ,::

gelmek (gelmek)
Ne zaman geliyorsun? Ne zaman geliyorsunuz? (ne zaman gelijorsun):: (ne zaman gelijorsunuz) Kur vjen? = Kur vini?
i[

==

vij ,
Li

422

423

KONU 34 KONU 34 Gel! (gel) (::::Eja! Hajdel Buraya gel, lütfen! (buraya gelIytfen) ::::Te lutem eja ketu! Gelmiyordu (gelmijordu):::: Ai(ajo) NUK po vinte. Gelmiyorduk (gelmijorduk):::: Ne NUK po vinim. Gelmiyordunuz (gelmijordunuz):::: Ju NUK po vinil. Gelmiyorlardi (gelmijorllardtJ) = Ata(ato) NUK po vinin. Di'Li GEÇMis ZAMAN:::: KOHA E KRYER E THJESHTE

Gelin IOtfen! (gelin Iytfen):::: Ejani ju lutem! O gelsin IOtfen! (o gelsin Iytfen):::: Te vije ai (ajo) ju lutem! SiMDiKi Ben Sen O Biz Siz Onlar geliyor geliyor geliyor geliyor geliyor ZAMAN:::: KOHA E TASHME

-um (ben gelyorum):::: Una po vij. -sun (sen gelyorsun) ::::Ti po vjen. -(o gellfor):::: Ai(ajo) po vjen. -uz (biz gelijoruz) ::::Ne po vijme. -sun uz (siz gelijorsunuz):::: Ju po vini.

geliyor (-lar) (ani/ar gelijorllar) :::: ta(ato) po vijne. A GEÇMis Ben Sen O Biz Siz Onlar geliyor geliyor geliyor geliyor geliyor geliyor ZAMAN HiKAYESi:::: KO HA E SHKUAR E ÇASTIT

Geldim (geldim) = Une erdha. Geldin (geldin) ::::Ti erdhe. Geldi (geldi) := Ai(ajo) erdhi. Geldik (geldik) ::::Ne erdhem. Geldiniz (geldiniz) ::::Ju erdheL. Geldiler (geldiler):::: Ata(ato) erdhen. OLUMSUZ DURUM:::: FORMA MOHORE

-dum (ben gelijordum) ::::Une po vijs. -du n (sen gelyordun) ::::Ti po vije. -du (o gelijordu) Ai(ajo) po vinle. -duk (biz gelijorduk) Ne po vinim. -dunuz (siz gelijordunuz) Ju po vinit. (-lardi) (onllargelijorllard/) Ala(alo) po vinln.

Gelmedim (gelmedim) ::::Une NUK erdha. Gelmedin (gelmedin) ::::Ti NUK erdhe. Gelmedi (gelmedi):::: Ai(ajo) NUK erdhi. Gelmedik (gelmedik):::: Ne NUK erdhem. Gelmediniz (gelmediniz):::: Ju NUK erdheL. Gelmediler (gelmedi/er):::: Ata(ato) NUK erdhen.

L gel-me-mak

::::nuk vij - FOLJ~ MO~~

Ne zaman buraya geliyorsun? ketu? Hiçbir zaman gelmiyorum

(ne zaman buraja gelijorsun) .

::::Kur do te vis h

(hiçbir zaman gelmijorum):::: (ben sinemaja ge/mijorum) Aliu nuk do te vije. (artan ile agim gelmijorllar)

Une nuk do te vij kurre. = Une nuk do te vij ne

OLUMSUZ Türkçe Ben gelmiyor Sen gelmiyor O gelmiyor Biz gelmiyor Siz gelmiyor Onlar gelmiyor GEÇMis

DURUM::::

FORMA

MOHORE

Ben sinemaya gelmiyorum kinema. Ali, gelmiyor (ali gelmijor):= Artan ile Agim gelmiyorlar te vijne. GENis

Telaffuz Arnavutça -um (ben gelmijorum):::: Una nuk po vij. -sun (sen gelmijorsun):::: Ti nuk po vjen. -(o gelmijor):::: Ai(ajo) nuk po vjen. -uz (biz gelmijoruz)? Ne nuk po vijme. -sunuz (siz gelmijorsunuz):::: Ju nuk po vini. (-lar) (on/largelmijorllar):::: Ata(ato) nukpo vijne. ZAMAN HiKAYESi:::: KO HA E SHKUAR E ÇASTIT

::::Artani dhe Agimi nuk do

ZAMAN::::

KOHA E TASHME

E VAZHDUESHME

Gelmiyordum (gelmijordum):::: Una NUK po vija. GelmiyordulT (gelmijordun):::: Tl NUK po vije. 424

Gelirim (gelirim) = Une vij. Gelirsin (gelirsin):::: Ti vjen. Gelir (gelir):::: Ai(ajo) vjen. Geliriz (geliriz) = Ne vijme. Gelirsiniz (gelirsiniz) ::::Ju vlni. Gelirler (gelirler) = Ata(ato) vijne.

425

KONU 34 OLUMSUZ DURUM
=:

KONU 34 FORMA MOHORE iki saatten beri buradayim (iki saatten beri buradajem) ::::Une jam ketu qe para dy aresh. Ne zamandan beri buradasiniz? ketu? (ne zamandan beri buradasenez) ::::Oe kur jeni

Gelmem (gelmem) ::::Une NUK vij. Gelmezsin (gelmezsin):::: Ti NUK vjen. Gelmez (gelmez):::: AI(ajo) NUK vjen. Gelmeyiz (gelmejiz) ::::Ne NUK vijme. Gelmezslniz (gelmezsiniz) ::::Ju NUK vlni. Gelmezler (gelmezler):::: Ata(ato) NUK vljne. GENisZAMANIN E PAKRYER) HiKAYESi
=:

Sali gününden beri buradayim (sal/e gynynden beri buradajem) ::::Une jam ketu qe te marten. Ne zamandan beri buradasiniz? ketu? (ne zamandan beri buradasenez) ::::Oe kur jeni

KOHA E SHKUAR

E VAZHDUESHME

(KOHA

Ögleden beri buradayim (eleden beri buradajem) Ne zamandan beri buradasiniz? ketu?

::::Une jam ket u qe ne dreke.

Gelirdim (gelirdim):::: Un€! vija. Gelirdin (gelirdin):::: Ti vije. Gelirdi (gelirdi):::: Ai(ajo) vinte. Gelirdik (gelirdik) ::::Ne vinim. Gelirdiniz (getirdiniz) :::: u vinit. J Gelirlerdi (getirIerdi) :::: ta(ato) vinin. A OLUMSUZ DURUM
=:

(ne zamandan beri buradasenf:jz) ::::Oe kur jeni ::::Une jam ketu qe ne

Saat 10'dan beri buradayim (saat ondan beri buradajem) oren 10.

FORMA

MOHORE

!'le zamandan beri buradasin? (ne zamandan beri buradasen):::: Oe kur je ketu? Iki yildan beri buradayim (iki jel/dan beri buradajem) ::::Une jam ketu qe para dy vjetesh. Ne zamandan beri buradasin? (ne zamandan beri buradasen):::: Oe kur je ketu? Uzun yillardan beri buradayim (uzunjf:jl/ardan beri buradajem):::: Une jam ket u qe prej shume vjetesh.

Gelmezdim (gelmezdim):::: Una NUK vija. Gelmezdin (gelmezdin) :::: i NUK vije. T Gelmezdi (gelmezdi):::: Ai(ajo) NUK vinte. Gelmezdik (gelmezdik) ::::Ne NUK vlnlm. Gelmezdiniz (gelmezdiniz):::: Ju NUK vinit. Gelmezlerdi (gelmezlerdi) ::::Ata(ato) NUK vinin. Vini re: Gel -mi -I -yor. i'ja e para hiqet dhe ne formen vetem Gel -m -Iyor e mohore thuhet

NE ZAMANA

KADAR?

(ne zamana kadar)

=:

DERI KUR?

NE ZAMANDAN

BERi?

(nezamandan

beri)

=:

Of: KUR?

i]

Burada ne zamana kadar kalacaksiniz? (burada ne zamana kadar kal/axhaksenf:jz) ::::Deri kur do te qendroni ketu? Burada mi? Sadece yarina kadar kalacagim (burada me, sadexhe jarf:jna kadar kal/axhaf:jm) ::::Ketu? Do te qendroj deri neser. Burada ne zamana kadar kalacaksiniz? (burada ne zamana kadar

Ne zamandan beri buradasiniz? ketu?

(ne zamandan beri buradaseniJz) ::::08 kur jenl

Dünden beri buradayim (dynden beri buradajem):::: Une jam ketu qe dje Ne zamandan beri buradasin? (ne zamandan beri buradasm) ::::08 kur je ketu? Dünden beri buradayim (dynden beri buradajem):::: Une jam ket u qe dje Ne zamandan beri buradasin? (ne zamandan beri buradasm) ::::Oe kur je ketu?

ka/laxhaksenez) ::::Deri kur do te qendroni ketu? Burada mi? Sadece iki gün kalacagim (burada mf:j, sadexhe iki gyn kal/axhaf:jm) ::::Ketu? Do te qendroj vetem dy dite. Burada ne zamana kadar kalacaksiniz? (burada ne zamana kadar kadar

ka/laxhaksf:jnf:jz) ::::Deri kur do te qendroni ketu? Burada mi? Pazartesi'ne kadar kalacagim (burada ka/laxhaem) ::::Ketu? Do te qendroj deri te henen. 427

mf:j, pazartesine

426

""-----~--~-~~~~~~-------------------------KONU 34 Aksama kadar (akshama kadar)::: Deri ne mbremje. KONU 34 Ben istedi(jim sürece burada beklemelisin (ben istediim syrexhe burada beklemelisin) :::: l duhet le presesh ketu per aq kohe sa une kam deshire. T Ben sana bagli de(jilim, istedigin sürece burada kalamam (ben sana baal/e deilim, istediin syrexhe burada kal/amam) = Une nuk varem nga ti, nuk mund te qendroj ketu per aq kohe sa ti ke deshire. ÖZLÜYORUM (ezl/yjorum):::: ME MERR MALLi PER ....

IEI>~hakad~(Saba';;'kadar). eri~' m.ngje;] d
Öglene kadar (fjlene kadar):::: deri ne dreke Düne kadar (dyne kadar) ::::deri dje Saat 11'e kadar (saat onbire kadar) ::::deri ne oren 11.00 Pazar gününe kadar (pazar gynyne kadar) = deri te dielen Burada sadece iki gün kaldim (burada sadexhe iki gyn kalldem) qendova ketu vetem dy dite :::: Une

Seni çok özlüyorum (seni çok l!izl/yjorum) = Me merr malli shume per ty. Onu çok özledim (onu çok ezl/edim) = Me ka marre malli shume per ate. Özlemiyar musun? (ezlemijormusun) =A nuk te merr malli? SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee) ::::FJALOR

Fakat evi acaip özledim (fakat evi aXhaip ezledim) = Por me mori shume per shtepine.

o istedigi

sürece (o istedii syrexhe) = Per aq kohe sa ai ka deshire.

o GELDiGi SÜRECE

(o geldU syrexhe)::::

PER AQ KOHE SAAl VJEN,

PER SA KOHE QE AI VJEN

-dl(Ji sürece (dl!ifj syrexhe), -di(Ji sürece (dii syrexhe), -dugu sürece (duu syrexhe), -dOgü sürece (dyy syrexhe), -tigi sürece (tee syrexhe), -tigi sürece (tii syrexhe) = -dikça (dekça), -dikçe (dikçe), -tikça (tfjkça), -tikçe (tikçe) Almak:::::> -digi -m sürece (al1deEim syrexhe) = al -dikça (alldekça) :::::> AI Per sa kohe qe marr. Gelmek:::::>Gel "di(ji -m sürece (geldiim syrexhe) = gel -dikçe (geldikçe) :::::> er sa P kohe qe vij. Oturmak:::::> otur -du(ju -m sOrece (oturdum syrexhe) = otur -dukça (oturdukça) :::::> Per sa kohe qe ulem. Gülmek:::::> GOl -dü(jü -m sürece (gYldyym syrexhe) ::::gOl -dOkçe (gyldykçe) => Per sa kohe qe qesh. Atmak => At ·tigi"m sürece (atteem syrexhe):::: at -tikça (attekça):::::> Per sa kohe qe hedh. Gitmek:::::>Git -ti(ji·m sürece (gittiim syrexhe) = git -tikçe (gittikçe):::::> Per sa koh8 qe shkoj.

Sarilmak (sarel/mak) = perqafoj Birine sarilmak (birine sarel/mak) :::: erqafoj dike p Sana sariliyorum (sana sarellejorum) ::::Te perqafoj Birbirine sarilmak (birbirine sarel/mak) = perqafohen Çocuklar birbirlerine sariliyorlar (çoxhukl/ar birbirlerine sarel/ejorl/ar) :::: emijet F perqafohen Telefon etmek (telefon etmek) :::: arr ne telefon m Anneme telefon ettim (anneme telefon ettim) = Une mora mamin ne telefon. Tren (Uren) :::: ren t Tren simdi geliyor (Uren shimdi gelijar) =Tani po vjen treni. Bu durumda, o anda (bu durumda, o anda) = ne kete çast Beklemek (beklemek) = ;::ires Birini beklemek (birini beklemek) :::: res dike p Biri için beklemek (biri için beklemek) = pres per dike Ben, arkadasimi bekliyorum (ben arkadasheme beklyorum) = Une po pres shoqen time. Daha sonra, hemen sonra (daha sonra) =me pas, menjehere pas Daha sonra ne yaptiniz? (daha sonra ne japtenl!iz) = Çfare keni bere me pas. Arkadaslardan biri (arkadashl/ardan bin) = njeri prej shokeve Arkasinda (arkasenda):::: prapa Apartmanin arkasinda büyük bir kütüphane var (apartmanen arkasenda byjyk bir kytyphane var) = Prepa pallatit ka nuk nje biblioteke te madhe. Akli almak (akl/I!i al/mak):::: Ma merr mendja. Aklim almiyor (akl/em al/ml!ijor) = Nuk ma merr mendja. Onun akli almiyor (onun akl/e al/mejor) :::: uk ia merr mendja. N Aklim ermiyor (akl/em ennyor) = Nuk jam i af M te kuptoj. Bu ise aklim ermiyor (bu ishe akl/em ermijor) = Nuk jam i afte ta kuptoj kele pune. Tuhaf (tuhaf) = e çuditshme

Ahmet'le, o istedi(ji sürece oyna! (ahmetle o istedU syrexhe ojna) = Luaj me Ahmetin Per aq kOhe sa ai ka deshirel

428

429

KONU 34 Durum (durum) :::gjendje SOslenmek (sysfenmek) :::zbukurohem ALiSTiRMALAR

KONU 34

stolisem

Randevuya geç kalmak (randevuja geç kal/mak) :::Vonohem per ne takim. ÇözOm (çezym) =: zgjidhje Madem ki (madem ki) = meqe Kalkmak (kal/kmak) :::ngrihem nga gjumi OtobOsO kaçirmak (otobysy kaçermak) :::humbas autobusin Uçagi kaçirmak (uçae kaçermek) = humbas avionin, Uçagi silah zoruyla kaçirmak (uçae sil/ah zoruj/la kaçermak) ::: grabit, rrembej avionin me force, me arme Yasasin. sonunda bir çözüm buldum Uashasen sonunda bir çezym bul/dum) Urraaa, me ne fund e gjeta nje zgjidhje, Bakimh (baMmIN:})::: ile nibajtur (mira) Bakimh olmak istiyorum (baMml/e ol/mak istijorum) :::Dua te jem
=.

= USHTRIME Asagidaki tümceleri Arnavutçaya çeviriniz! (Parktheni fjalita e maposhtme ne gjuhen shqipe!)
1. Ahmet'le. o istedigi sOrece oyna! = 2. Burada ne zamana kadar kalacaksiniz? 3. Buraya gel. lOtfen! = 4. Sizde para var mi? = 5. Anneme telefon ettim = 6. Burada sadece iki gOn kaldim = 7. Ne zaman buraya geliyorsun? = 8. Sah gOnünden beri buradayim = 9. Ben sinemaya gelmiyorum = 10. Daha sonra ne yaptiniz? = 11. Yasasin, çözüm buldum = 12. Bakimli olmak istiyorum =

=

i mbajtur.

SÜSLENMEYE DEVAM ETTioiM SÜRECE syrexhe)::: PER AQ KOHE: SA UNE VAZHDOJ

(syslenmeje devam ettH TE: BEJ MAKIAZHIN ....

Bu ise akhm ermiyor. Ne zaman duraga gelsem, otobOs ben binmeden kalkiyor. Tuhaf bir durum. Aslinda neden oldugunu bilmek çok zor degiL. Ben böyle' sOslenmeye devam ettigim sOrece, okula da geç kalacagim, randevu/arima da. Iyi ama. bakimh olmak da lazim. Evet, evet. bence, madem ki bakimh o/mak istiyorum. o zaman biraz daha erken kalkmam gerekecek. Bes dakika bile erken kalksam yeterli. Tamam. bundan böyle bes dakika daha erken kalkacagim. Böylece otobOsO de kaçirmamis olacagim. Yasasin, sonunda bir çözOm buldum.

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Parktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen turke!)
1. Prapa pallatit eshte nje biblioteke e madhe ::: 2. Femijet perqafohen ::: 3. Une nuk varem nga ti, nuk mund te qendroj ketu per aq kohe sa ti ke deshire ::: 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. Qe kur jeni ketu? ::: Deri ne mbremje = Sa shume me ka marre malli per shtepine ::: Sa mire, atehere shihemi neser ::: Une jam ketu qe ne dreke ::: Artani dhe Agimi nuk do te vijne ::: Une jam mire, po ju si jeni? ::: Humbas avionin::: Grabit avionin :::

430

431

KONU

35

BENDEN NE iSTiYORSUNUZ? (benden ne istijorsunuz) = ÇFARE DESHIRONI NGA UNE .(PREJ MEJE)?
Benden =>prej meje Senden =>prej teje Ondan =>prej saj, prej tij Bizden =>prej nesh Sizden =>prej jush Onlardan =>prej tyere

m~R

•••••••••••••••••••••••••••••••••••

:

Kimden? (kimden) =Prej kujt?

:

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Kimden harçlik aliyorsun? (kimden harçi/(jk a/(jjorsun) =Prej kujt merr para xhepi? Babamdan aliyorum (babamdan ai/(jjorum) =Marr prej babait tim, nga babai

im.
(benden ne istiyorsunuz) =Çfare deshironi prej meje? Kim kimden ne istiyor? (kim kimden ne istijor) =Kush kerkon? Çfare kerkon? Prej kujt kerkon? Benden ne istiyorsunuz?

433

~~~-~---~~~-~---------------------KONU 35

r--------------,
L..--i
Her zaman (her zaman) ::::gjithmone Simdi (shimdi) :::: tani Asla (asla) ::: kurnf:l Hiçbir zaman (hiçbir zaman):::: kurre

KONU 35

i
..J

GELECEK ZAMAN = KOHA E ARDHME
Türkçe Ben Sen geleceg gelecek gelecek geleceg gelecek gelecek Telaffuz Arnavutça

o

r----------------,
i
Erken (erken) ::: here!

i

i Geç (geç) ::: vone i LE!]!. da ge2jer jr:..da ge~= h.:::~o~e'::c:..:2.e..J

Biz Siz Onlar

-im (ben geleeeim):::: Une do te vij. -sin (sen gelexheksin)::: Ti do te vish. (o gelexhek):::: Ai(ajo) do te vije. -iz (biz gelexheiz)::: Ne do te vijme. -siniz (siz ge/exheksiniz):::: Ju do te vin!. (-ler) (onlargelexhekler)::: Ata(ato) do te vijne.

Ne zaman geleceksiniz? (ne zaman gelexheksiniz):::: Kur do te vini? Ne zaman gelecekler? (ne zaman gelexhekler) ::::Kur do te vijne? Nasil gelecegiz? (nasel/ gelexheiz) ::: Si do te vijme? Yann gelecegiz. (jaren gelexheiz)::: Do te vijme neser. Üç kisi gelecegiz. (yç kishi gelexheiz)::: Do te vijme tre veta.

Galiba gelmeyecegiz (galiba gelmejexheiz)::: Ndoshta nuk do te vijme Onlar mi? Gelmeyecekler (onl/ar me? Gelmejexhekler)::: Ata? S'do te vijne Dün (dyn) ::: dje Geçen yil (geçen jeIf):::: vjet Evvelki gün (evvelki gyn) "" pardje O aksam (o aksham) ::: ate mbreri:je

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Ben Sen O Biz Siz Onlar gelmeyeceg gelmeyecek gelmeyecek gelmeyeceg gelmeyecek gelmeyecek -im (ben gelmejexheim):::: Une NUK do te vij. -sin (sen gelmejexheksin)::: Ti NUK do te vish. (o gelmejexhek)::: Ai(ajo) NUK do te vije. -iz (biz gelmejexheiz)::: Ne NUK do te vijme. -siniz (siz gelmejexheksiniz)::: Ju NUK do te vini. (-ler) (onlargelmejexhekler)::: Ata(ato) NUK do te vijne.

NE ZAMAN? (ne zaman):::

KUR?

Ne zaman geldin? (ne zaman geldin):::: Kur erdhe? Dün geldim (dyn geldim):::: Erdba dj::i8 Ne zaman geldiniz? (ne zaman geldiniz):::: l<ur erdhet? Aksam geldim (aksham geldim):::: F.:rdha ne mbremjeB Onlar ne zaman geldi? (onl/ar ne zaman geldi):::: Kur erdhen ata? Ne zaman geldiler? (ne zaman geldiler):::: :<ur erdhen eta? Onlar dün degil evvelki gün geldi. (onl/ar dyn deil evvelki gyn geldi) ::::Ata erdner pardje. Dün dündür. bugün bugündür (dyn dyndyr bugyn bugyndyr):::: eshte sat Dje :shte dje,

GELECEK ZAMANDA GEÇMis ZAMAN
Gelmis Gelmis Gelmis Gelmis Gelmis olacaktim (gelmish ol/axhaktem) ::: Une do te kisha ardhur. olacaktin (gelmish ollaxhakten)::: Ti do te kishe ardhur. olacakti (gelmish ollaxhakte)::: Ai(ajo) do te kishte ardhur. olacaktik (gelmish ollaxhaktek)::: Ne do te kemi ardhur. olacaktiniz (gelmish ollaxhaktenez) ::: Ju do te kishit ardhur. Ata(ato) do te kishin ardhur.

Gelmis olacaklardi (gelmish ollaxhakllarde)::::

OLUMSUZ DURUM = FORMA MOHORE
Gelmis olmayacaktim ardhur. Gelmis olmayacaktin (gelmish ol/majaxhaktem):::: (gelmish ollmajaxhakten) Une NUK do te kisha

GELMEDiM (gelmedim) 434

::::

::: Ti NUK do te kishe ardhur.

435

KONU 35 KONU 35 Gelmis olmayacakti (ge/mish ol/majaxhakte) =Ai(ajo) NUK do te kishte ardhlfi, Gelmis olmayacaktik (ge/mish ol/majaxhaktek) =Ne NUK do te kishim ardh" Gelmis olmayacaktinii (ge/mish o/lmajaxhaktenez) =Ju NUK do te kishit ardhur. Gelmis olmayacaklardi kishin ardhur. (ge/mish ol/ma}axhak/larde) =Ata(ato) NUK da te Una: Hay hayefendim! Kaç gün kalacaksiniz? {ha} ha} efendim, kal/axhaksenez) = Si urdheroni, zaWri! Sa dite do te qendroni. kaç gyn

Ufuk: Çarsamba gününe kadar kalmayi düsünüyorum (çarshamba gynyne kadar kal/maje dyshynyjorum) = Planifikaj te qendroj deri te merkuren. Lena: Olur! Yerimiz var (ollur, jerimiz var) = Mundet, ne kemi vend. Ufuk: Fakat simdi bir isim var. Saat üçe kadar sürecek. Saat üçte gelsem olur mu? (fakat shimdi bir Ishim var, saat yçe kadar syrexhek, saat yçte ge/sem ol/ur mu);:; Por tani kam nje pune. Ajo do te vazhdoje deri ne oren tre, a mund te vij ne aren tre? Lena: Neden olmasin? Ne zamandan beri Tiran'dasiniz? (neden ol/masen, ne zamandan beri tirandasenez) = Pasi jo? Qe kur jeni ne Tirane? Ufuk: 5 satten beri, ama Tiran'i çok sevdim (besh saatten beri, ama tirane çok sevdim) = Oe para pes e aresh, per Tirana me pi:Hpeu shume Lena: Çok sevindim, efendim! Size iyi kalislar dilerim! (çok sevindim efendim, size iji kal/eshllar dilerim) ;:; Gezonem shume, ju uroj nje qendrim le kendshem! Ufuk: Çok tesekkür ederim! O zaman saat üçte görüsürüz! Hoska kalin! (çok teshekkyrederim, o zaman saat yçte geryshyryz, hoshça kal/en) = Faleminderit shume, atehere ne shihemi ne aren tre, mirupafshim! Lena:Ok, hosça kalin! (hoshça kal/en) ;:;Ne rregull, mirupafshim (mire mbetshi)'

Aksam (aksham) =rnbremje Gece (gexhe) =nate Bu aksam (bu aksham) =sonte Bu yil (bu }e/l) = sivjet

GELDiNiz! ~

HOS BULDUK!

= Mire se erdhet! (hosh bul/dukl = Mire se ju gjeta!

GELDiN! i::::::::::>HOS BULDUK! = Min§ se erdhe! (hosh bu/lduk) = Mire se ju gjeta!

BEN BU OTELDE KALIYORUM (ben bu ote/de ka/Uijorum) = UNE QENDROJ NE KETE HOTEL

uzaginda (uzaenda) sehrin uzaginda (shehrin uzaenda) = larg qytetit biZden uzakta (bizden uzakta) = !arg nesh akiidan uzak (akelldan uzakta);:; la,.g mendjes benden uzakta (benden uzakta) = larg meje senden uzakta (benden uzakta) = larg teje ondan uzakta (ondan uzakta) = iarg tij, larg saj biZden uzakta (biznden uzakta) = !arg nesh sizden uzakta (sizden uzakta) =!arg jush onlardan uzakta (onl/ardan uzakta) =iarg lyre

= larg

SÖYLESi (sejfeshi):

Bisede

Ufuk: iyi günler! (iji gyn/er) ;:;Mire dita! Lena: Iyi günler, efendim! (iji gyn/er efendim) = Miredita, zoteri! Ufuk: Birkaç gün bu otelde kalmak istiyorum (birkaç gyn bu ote/de kal/maK Istijorum) ;:;Une dua te qendroj dis8 dite ne kete hotel

SÖZCÜK

DAGARCIGI

(sezxhyk ose vone.

daarxhee)

= FJALOR

Er ya da geç (er ja da geç)-Hersl

Bu aksam konsere gidecegim (bu aksham konsere gidexheim) .sonle do te slikoj ne kaneert.

436

437

KONU 35 Ne zaman evde olacaksin? (ne zaman evde ol/axhaksen) Kur do te jesh ne shi~ -Aksam çok içtim (aksham çok içtim) -Mbreme kam pire shume! Birkaç yil önce (birkaç jel! enxhe) .Disa vjet me pare 24 saatte devr·j alem Uirmi dert saatte devri alem) -24 (njezet e kater) ore bote. Eylül ayinda (ejlyl ajenda) -Ne muajin shtator. Geçen hafta (geçen hafta) -Javen e kaluar. Bugüne kadarki is için (bugyne kadarki ish için) -Per punen e deri solme. Bu ay zarfinda. bu ay içinde (bu aj zarfenda, bu aj içinde) -Brenda kelij muap" Bu yil içinde (bu jelf içinde) -Brenda ketij viti. if -dugu zamanlarda (duu zamanliarda) -Ne kohen kur ..... {" Hapiste olduQu zaman (hapiste ol/duu zaman) -Ne kohen kur ka qene ne bun' aylarca gecikmeyle (ajlfarxha gexhikmejle) -Shume muaj me vanese Simdi •.... yapmanin tam zamani (shimd;" japmanen koha platesisht ka ha per te •.•.• tam zamane) = Tani es adi öyle Iyiydi ki! (tade IJjle ijijdi ki) -Kishte nje shije qe? Konusmaktan biktim (konushmaktan MktIJm) -Vdiqa se foluri.

KONU 35 Olduysa oldu (ol/dujsa ol/du) -u be u be Rüzgardan daha hizliydi (ryzgardan daha Mzl1ejdIJ) -Ishte me e shpejle se era. Suna bak, bize ne gösterdi! (shuna bak, bize ne gIJsterdl) -Pa shiko, se çfare na tregoi! ise bak, bize ne getirmis! (ishte bak, bize ne getirmish) ·Ja se ç'na solli! Kim inandi ki? (kim inande ki) -Kush e besoi se.

Çocuklar gülmekten bikmiyorlardi (çoxhukl1ar gylmekten Feni:jtet, nuk merziteshin se qeshuri

MkmIJjorl1ardlJ)

=

22 Mart'tan sonra Uirmi iki marttan sonra) -pas 22 Marsi!. çok (çok) -shumö fazla (fazl/a) .teper az (az) -pak yeterince Ueterinxhe) .mjaftlmjaftueshem tamamen (tamamen) .krejt hiç (hiç) .fare artik (artek) -me. artik degil (artEik deli) -Jo me, ,,~
/-3:.

Dans etmeyi kesebilir misin? (dans etmeji kesebilir misin) = A mu nd te nclalosh se kereyeri? Çalismaktan yoruldum (çal1eshmaktan jorul1dum) -U lodha se punuari.

Bagirmaktan vazgeçti (baIJrmaktan vaz geçti) = Ai hoqi daren se bertituri. Herkesin ona hak vermesi üzerine bagirmayi kesiyor (herkesin ona hak vermesi yzerine baermaje kesijor) = ,.\i i le le bertilurat velem atehere kur le gjithe i japin te drejie. birlikte (birlikte) -se bashku uzaktan (uzaktan) -se largu en azindan (en azendan) -sa paku en fazla (en fail1a) -se lepermi ilk olarak (ilk ol/arek) -Se pari dyti ikinci olarak (ikinxhi ol1arak)

Daha ekmek istiyor musun? -Hayir, baska istemiyorum (daha ekmek istyormusun; hajer, bashka istemijorum) = A do me buke? -Ja, nuk dua me.=~
j~ ,.;j'

Daha yüklenecek sey var mi? -Baska yok (daha jyklenexhek jok) = A ka me per te ngarkuar? -S'ka me ..

shej var mEl, bashk~.

J ~
1:.,.

-s:~

Daha baska gelecek var mi? .Hepsi bu kadar, baska yok (daha baska gelexhek var me. me, hepsi bu kadar, bashka jok) = Do te vijne me te tjere? -Kaq jane. Metin, yeterince zor (metin jeterinxhe zor) -Teksli eshte mjaft veshlire. Hiç birsey ögrenmedim (hiç birshej erenmedim) -S'kam mesuar. Ne kadar istiyorsunuz? (ne kadar istijorsunuz) -Sa deshirani? Bir daha gelmeyecek (bir daha gelmejexhek) -Nu k do le vije me Ya sen ya ben, birimiz mutlaka gideCegiz Ua sen ja ben, birimiz mutlfaka gidexheiz~ ·Ose une, ose li, njeri do te nisel patjeter. ~i Dediyse dedi (dedijse dedl).E tha. e tha Geçse geç (geçse geç) .Von€!. vone

i

-

438

439

.-

_-_._._------~--~~~~-----------------(Perktheni fjalite e

KONU 35 ALiSTiRMALAR

i: USHTRIME
çevlrlnlil

Asagidaki tUmeeleri Arnavutçaya meposhtme ne gjuhön shqlpe!) 1. Hiç birsey öQrenmedim =: 2. Ana okulunun mOdüresine :: 3. Dediyse dedi =:

4. Daha ekmek istiyor musun? :: 5. Fakat simdi bir lsim var :: 6. Sinemadan sonra ::: 7. Geziden önce::: 8. Geziden sonra ::: 9. Gelmis olmayacaklardi :: 10. Bu aksam konsere gidecegim :: 11. Hapiste oldugu zaman :: 12. Bugüne kadarki is için =: Asagidaki tOmcelerl TUrkçeye çevlriniil ne gjuhön turke!) 1. .2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Ishte me e shpejte se era ::: Mbarova se folurl = Une do te kem ardhur :: Une dua te qendroJ disa dite ne kete hotel:: Ata erdhen pardje ::: Nga po vini? :: Une e merr preJ babait tim ::: Sa shije qe paska se?! ::: Sa daahironi ju? ::: Vone Se vone::: ( Parkthoni fjalite e meposhtme

KONU

36
(/'Ip"
1")

OKULA GiTMis Mi? (o bugyn okulla gitmish mi) = A E ~J10REVESH A K.A \/A ..(TUO AI N;':' SH'-"'O~ L'!'.:. ", ",." t: f\•. L. t:,JI"'\ U-d 10·..., ;'
RiVAYET ZAMANLARI ::: KOHA SIPAS TE DEGJUARIT
Vil"i

o BUGÜN

re: rJö gjuhen turke, ne rastet kur nje ngarje e kemi degjuar n93 nje treta ose kemi !exuar diku, perdoret njö kohe e veçanta e foljes. Ki;Hu folja merr prapashtesen (mis, mis, mus, mUs) ose shprehet me anen e njö fjalie
<:i

i

te perbike.
P.sh.: Ali bugün geliyormus (ali bugyn gelijormush)

= Kam degjiiar

se Aliu

vjen sat. Sii; shihet ne shembullin
me anan

e rnösiperm,

ne gjuhen shqipe kjo forme shprehet

11. Sonte do te shkoj M koncert = 12. Nuk do te vije me;o;:.

e

dy fjalive:

-Une kam degjuar -Aliu vjen sat.
r:::'.:ia G parti tri1gon se rgarja qe "po asa do te ndodhe" vjen ne "2-;h:n tOr1e nga nji:: burim c::kwar ose nga nje person trete. I~JJH.:: d:fte tr.?gen 5e çtars "po ase do tE: ndodhÜ". a

i

i

ki, Ali bugün geliyor sa Aliu vjel1 SOt. SiiptJhot ne gjuhen turke 1i10 ciisa rOii'na

;;aii pm: Duydum

(dujdum ki ali bugyn geljor)

=

Degjova

te

ndry:>hme:

Ali'nin bugün gelecegini duydum (alinin bugyn gelexheini dujdum) :: Cegjova qe Aliu do le vij. 440

441

.....--..,~.'"'

·''"-'

__

''.,i..,.

'"'v,...,..'"f/''",...

.•._.~"",....,,'

KONU 36 KONU 36 Ali bugün geliyormus (ali bugyn ge/ijormush) :;:;: egjov<;i ge Aliu do te O Ali bugün gelecekmis (ali bugyn ge/exhekmish) :;:;: eÇJjava qe Aliu do te D Vini re: Unö nul, e di qo Aliu do te vijö, por 1~3mdcigjuar. Kere ilc) fjciiish drp,jtperdrCljt. tr~;gojnö so folesi nuk e ka pare ase mesuar .. ngja~ Normal cümle: Kim geliyor? (kim ge/ijor) ==Kush po vjen? Aktarilan cümle: Kim geliyormus? (kim ge/ijormush) ==Aka degjuar, kush po vjen? .Mis'li geçmis zamanin rivayeti:

Gazetede okudum ki, Arnavut Basbakani Türkiye'ye gidiyormus (gazetede 0, ki Arnavut bashbakane tyrkijeje gidijormush):;:;: Lexova ne gazete se krye shqiptar da te shkcje ne Turqi.
V.j:>

Okumusmusum( okumushmushum) :;:;: zamanlar okumusum, fakat okudugumu Bir bilmiyorum(bir zamani/ar okumushum, fakat okuduumu bilmijorum) = Kisha lexuar diç"::: ~ 2 te shkuaren por nuk me kujtohej, e mesova nga dikush tjeter. Gitmisim(gitmishim) = Bir zamanlar gitmisim, fakat gittigimden haberim yok(bir zamani/ar gitmishim, fakat gittiimden haberim jok)= Kc" : :k,uar diku ne te shkuaren por riuk me kUjtoilet, e mesova nga dikush tje:s" Gelecek zamanin rivayeti:

fjnii shpre'lot ne turqisht n8 dis;) nienyra:
SÖYLESi (sejleshi):

Bisede

Normal cümle: Kim gelecek? (kim ge/exhek) =l\'ush do Hi vije? Aktarilan cümle: Kim gelecekmis? (kim gelecekmish) =A ka m2rre vesh kush \'!je? de
-:?

Ne '<.eto fjali tregohet siS~:t se kush?

se tashme e dime se dikush

do te vije, por nuk jenii

te

Zorbey: Okan uyanmis mi? (okan ujanmesh me) == Au zgjua Okani? . Eylül: Bilmiyorum, bir bakayim! (bi/mijorum, bir bakajem) ==Nuk e di, ta shoh Zorbey: Baktm mi? (bakten me) ::::1-\ e pe? Eyliil: Evet, hala uyanmamis, misil misil uyuyor (evet, hala ujanmamesh, mes, meshel ujujor) ==Po, Gnde nuk eshte igjuar, eshte duke fjetur si qengj. Zorbey: Peki, Çiçek okula gitmis mi bugün? (peki, çiçek okulla gitmlsh mi bug. = i,,1!r{~:~~(), J ~<~1 ~ ne sr~::ciie sat? EyW/: Gitti, ben gördüm (gitti, ben gerdym) ==~)hko;, e '::25h8 un~). Zorbey: Tamam, merak ettim de, bu yüzden sana sordum (tamam merak etti, de bujyzden sana sordum) ==~,;ei reguII, lJata merak, prandaj te pyeta Eylal: Hersey yolunda, hiç merak etme! (hershej jol/unda, hiç merak etme) GjithçK;J eShte i~~,:~ tr2qull. rnos ki: rneral<.' Simdiki ve gelecek zamanla dhe ~ij xones se ,'lrdhme. ilgili örnekler: Shembuj

Ne zaman top oynayacaklarmis? (ne zaman top ojnajaxhakl/armesh) ==A marre ke ves' <Jr do te luajne futbali? Annen, yarin sinemaya gidecekmis (annen jaren sinemaja gidexhekmish) == Mora Vt';S~ 2:; nena jote do te shkoje neser ne kinema.

istek kipinin rivayeti: Konusan kisinin kendisinin de haberi olmayisini anlatir.

bir istegi

oldugu

fakat

bundan

Benim bir seyi sevmemi istiyorlar, fakat benim bu istekten haberim yok: Ben onu seveymisim. Geçmis zamanla ilgili örnekler: Normal cümle: Kim geldi? (kim ge/di) = Kush erdili? Aktarma cümlesi: Kim gelmis? (kim ge/mish) =.A e more \/esh se kush ka

te

nÇ~ ::

Kolies se tashiiil'

Herkes piknige gitmis (herkes piknie gitmish):;:;:Oegjova se te gjithe kishin shkuar <:iik

DUyuruda komsumuzun ölmüs oldugu yaziyordu (dujuruda komshumuzun e/mysh o/duu jazejordu) == lajmerim shi\fuhej se komshiu yne kishte nderruar jete. Ne 443

442

--------

KONU 36 ÖQretmen, sinav kagitlarini kontrol etmis (tjretmen senav kaetllareniJ etmish)::; Mesuesja tha se i kistite kontrol/uar provimet. Usta, lavaboyu tamir etmis (usta lavaboju tamir etmish)::; rregulluar lavamanln. Ustai tha se e

KONU 36 ~,Onlar gelecek (onllar gelexhek) = Ata do te vijne, Onlar gelecekmis (onffar

'~'gelexhekmish) =Thone se ata do te vijne. Ben de Türkiye'ye gidecekmisim (ben de tyrkijeje gidexhekmishim) = Mora vesh se edhe une do te shkoj ne Turqi. Basbakanla bulusacakmis (bashbakanlla bullushaxhakmesh) = Ai tha se do te iakoje kryeministrin. TOm ögrenciler ayin 3ünde kaydedilecekmis (tym erenxhileri ajen yçynde kajdedilexhekmish) = (Drejtori lajmeroi se) le gjithe studentel do te regjistrohen ne daten 3. Yeni seçimler yapilacagini radyodan isittim Ueni seçimler japetlaxhaene radjodan ishiitim) = Degjova ne radio se do te behen zgjedlije te reja BANA SöZ VER! (bana sez ver) ::::ME JEP FJALEN! ..... eceginel .... acagina dair söz vermek (birsheje dair sez vermek) = jap fjalen qe .... Böyle üzgün durmayacagina dair bana söz ver (Myle yzgyn durmajaxhaena dair bana sez ver) = Me jep fjalen se nuk do te qendrosh me keshtu e merzitur. Gelecegine dair bana söz ver! (gelexheine dair bana s(jz ver) = Me jep fjai/,jn qe do te vish. Bir daha sigara içmeyecegine dair bana söz ver! (bir daha sigara içmejexheine dair bana sez ver) =Me jep fjalen qe nuk do te pish me duhan. BU GiBi DURUMLARDA (bu gibi durumllarda) = NE RASTE TE TILLA

Manjola Nalbani'nin sarkisi ödül kazanmis (manjolantJn sharkiJSiJ kazanm(jSh)::; Degjova se kenga e Manjola Nallbanit kishte fituar çmim. Yeni bir sinema yapiliyormus Ueni bir sinema japtjlf{:jjormush)::; thane se po ndertohet nje kinema e re. Me

Ayse'nin üniversiteye hazirlandigini duydum = Ayse, üniversiteye hazirlaniyormus::; Degjova se Ajsheja po pergatitet per provimin e universitet. Maden isçilerinin sorununu düzeltilecekmish sorununun dyzeltilexhekmish) shqyrtohet.
.1

(maden ishçilerinin

(i

= ( Lexova ne gazete se) çeshtja e minatoreve •• ~

Ali evlenecekmis (ali evlenexhekmish) = Mora vesh se Aliu po martohet. ii Yeni öQretmen çok iyi anlatiyormus Ueni eretmen çok iji anllatejormush) = Thci 'ji se mesuesja e re shpjegon shume mire. Fotomodeller her gün aerobik yapiyormus (fotomodel .Ier her gyn aerob~ japtjjormush)::; Degjava se fotomodefet bejne aerob! çdo dite. Dünyanin iklimi günden güne isiniyormus (dynjanen iklimi gynden gy~fi i~ estjnejormush) = Mora vesh se klima ne bote nxehet nga dita ne dile. O, her gün sürücü kursuna gidiyormus (o hergyn syryxhy kursuna gidijormus~ ::; Mora vesh se ajo shkon çdo dite ne autoshko"e.,~~ Nurten'in arabasi çok iyi çalisiyormus (nurtenin arabase çok iji çalltjshejormus~ ::; Nurtenja me tha se makina e saj punon shume mire'\i

1

Gelecek zaman: Koha e ardhme
Ben gelecegim (ben gelexheim) ::: Una do te vij, Ben gelecekmisim gelexhekmishim) = Me kane thene se une do te vij. Sen geleceksin (sen gelexheksin) ::; Ti do de vis h, Sen gelecekmissin gelexhekmishsin) = Thone se ti do te vish.

'1
';.'

;i

(ben .~ ,j. (se

Hakan, tren hareket ettikten sonra binmemeliydi. Bu gibi durumlarda bir sonraki treni beklemek gerekir (hakan Uren hareket ettikten sonra binmemelijdi, bu gibi durumllarda bir sonraki trine beklemek gerekir) = Hakani nuk duhet te hipte ne tren, kur ai ishte duke u nisur. Ne raste te til la duhet te presim trenin tjetEir.

isiM TAMLAMASI (isim tamilamase) =rOGFJALESH a) Belirtili isim tamlamasi b) Belirtisiz isim tamlamasi a) Belirtisiz ad tamlamasi (belirtisiz
ad tamilamase) papercaktuar

O gelecek (o gelexhek):::: Ai do
se ai do

te vije, o

gelecekmis (o gelexhekmish)

= Thon~:;
,~

=Togfjaleshi

i

le

vi)Ô.

Biz gelacagiz gelexhekmishiz)

(biz gelexheiz)

= Ne do te vijme,

Biz gelecekmisiz

(biz, ,l
'j

= Thonö se ne do te vijme.

Siz gelecekSiniz (siz gelexheksiniz) ::::Ju do te vini, Siz gelecekmissiniz gelexhekmishsiniz) = Thone se ju do te vini.

(si~
5;'

Türk + hamam = Türk hamam ·1 (tyrk hamame) =hamam turk Araba + bagaj = araba bagaj -I (araba bagazhe) =bagazh makine Kredi + kart = kredi kart·i (kredi karttj) =karte krediti

444

445

,'I

'<~

••.•••.'" .-_1""('!~.. "

cP"

.•

~ •. ,

KONU 36 KONU 36 Futbol + top;::: futbol top ~u (futboll topu) :: top futbolli Cep + telefon:: cep telefon ·u (xhep telefonu) :: celular (telefon xtiepi)

Kol + saat:: kol saat .j (koii saati) :: are dare Duvar + saat:: duvar saat -j (duvar saati) ::; are muri Tirana + otel:: Tirana Otel ·i (tirana oteli) :::;Hotel Tirana Duvar + sOs :: duvar sOs -ü (duvar sysy) :: zbukurim Nisan + yüzük:: fejese muri ,
U

nisan yOzOg -o (nishan jyzyy) (k zbut8t dhe behet g) ::

~Ones + gözlo~ :::günes gözlüg -O (gynesh gez/yy) ::;:syze dieili izmir + üzüm:: izmir üzüm -ü (izmir yzymy) ::; rrush Izmiri

Uzay+mekik = uzay mekigi (uzaj mekil) = Anije kozmike Sifatlarla birlikte ek almazlar = Bashke me mbiemrat s'ka prap3shtese Açik + Pazar = açik pazar (açek pazar) = pazar i hapur Kapali + çarsi = Kapali Çarsi (kapalle çarsM) = pazar i mbyliur Su,iicc'l) Açik + sinema = Açik sinema (açek sinema):: kinen~o e hapur

U~Je

?azar (,e

b) Belirtili ad tamlamasi (belirtili ad tamilamase) percaktuar

= iogijaiöshi

i

Milenium + sinema :: Milenium iv1ileriium

Sinema -si (mi1enjum sinemase)

::

Kos + helva:::: kos helva -si (kos helvase) :: hallvasi Oturma + oda:::: oturma oda -si (oturma odase) = dhoma e ndjenjes = Pazari Egjiptian (ne Stambo Misir + çarsi:: Misir çarsi-si (mes8rçarshese) Ankara + üniversite:: Ankarase Ankara Üniversite -si (ankara yniversites/) ::::Universiteli

~gitim + fakülte:::: Egitim Fakülte -si (eitim fakyltes/):: Fafwtleti Pedagogjik Istanbul + Teknik + Oniversite ;:::istanbul Teknik Üniversite -si (istanbul teknik yniversitesi)::: Universitati TekniK Is:ori;::;oliit Türkiye + Türkçe:::: Türkiye Türkçe -si (tyrkije tyrkçes/):::; turqiShtja
El

Turqise

Arnavutluk'un baskent -i (arnavutllukun bashkenti):: Kryeqyteti i Snqiperise Arnavutlarin çogu (arnavutllaren çou) = Shumic3:] sfiqip18reve Türkiye'nin baskent -i (tyrkijenin bashkenti):: Kryeciyteti i Turqise Tiran'in nüfus -u (tiranen nyfusu) = popullsia e Tir<:mes Ögretmen -in ayakkabi -si (eretmenin ajakkabase) = kepucet e mesuesit Evimiz -in kapi -si (evimizin kapese) = dera e shtepise sone BOyükelçilig -in bahçe -si (byjykelçi/iin bahçesi) = obor;i i Amoasades Türk Büyükelçiligi -nin açtigi Türkçe kurs -u (tyrk byjykelçi!iinin açtee tyrkçe kursu) = Kursi i turqisht8s qe LI hap nga Ambasada Turke Ögrenci -nin kitab -i (erenxhinin kitaba) = iibi-i i s\ucen:t Fakültemiz -in dekan -i (fakyltemizin dekane):: U2;,2ri i fc';,;>:ei:::J~:) Ögrencilerin kitaplari (erenxhilerin kitapllare) = liN?: -1 c'ntc'!,,, Sehrin caddeleri (bu shehrin xhaddelen) = ir!!::,:!! s:,';::'i

Çocuk + banyo = çocuk banyo -su (çoxhuk banjosu) = banje femijesh Lahana + tursu = lahana tursu -su (lahana turshusu) = turshi lakre Otobüs + YOlcu:: otobüs yolcu -su (otobys jol/xhusu) = udhetar autobusi Tren + Yolcu = tren yolcu -su (tren jol/xhusu):: pasagjer treni Uçak + yolcu = uçak yolcu -su (uçak jollxhusu) :: pasagjer avion i

ikinci sinifin kapisi (ikinxhi seneten kapese) :: dera e kiases se dyte Ana okulunun müdüresine (ana okul/unun mydyresine) = drejtoreshes se kopshtit

SÖZCÜK

DAGARCIGI

(sezxhyk 447

daarxhee)

= FJALOR

446

---<-~-_·~"::';,j~o~\.j-

KONU 36 Gazete (gazete) = gazete Haber (haber) = lajm Haberler (haberler) = Isjm, lajmet ilginç (ilginç) = interesant Tuhaf (tuhaf) = interesant Garip (garip) = interesant, i -e vetemuar/i çuditshem Acaip (axhaip) = interesant Sasirmak (shaShermak) = habitem Aslinda (asIUinda) = ne fakt, ne te vertete Yii Uel!) = vit Fakir (fakir) = i, e varfer insan (insan) = njeri Acaba (axhaba)::: valle Gazetedeki habere göre (gazetedeki habere gere)::: sipas lajmit ne gazete Savas (savash):::lufte Biriyle savasmak (birijla savashmak) :::luftoj me dike Bir seyden bikmak (bir shejden Mkmak) = bezdisem ng,) diçka Somut (somut) = konkrat Soyut (sojut) :::abstrakt Sonuç (sonuç) :::rezultatlperfundim Götürmek (getyrmek) ;::çoj Getirmek (getirmek) :::sjell Ögrenmek (erenmek) = mesoj Birine ögretmek (eretmek) :::: esoj dikeli mesoj dikujt diçka m Artik (artek) :::me Kanit (kanet) :::prove Gereksinim (gereksinim) = nevoje Zarar (zarar) = zarar, dem Zarar görmek (zarar germek) = demtohem Sorun yok (sorun jok) = S'ka problem Zararsizca (zararsezxha) :::pa zarar Telassizca (telashsezxha) = pa telashe AliSTiRMALAR

KONU 36

= USHTRIME

Asagidaki tümceleri Arnavutçaya çeviriniz! (Parktheni (jalita e mepcshtme ne gjuhen shqipe!)
1. Ben gelecekmisim (ben gelexhekmishim) = 2. Yeni seçimler yapilacagini radyodan isittim Ueni seçimler japellaxhaene radjodan ishittim) = 3. Yeni bir sinema yapiliyormus Ueni bir sinema japellejormush) ::: 4. Evet, hala uyanmamis, misil misil uyuyor (evet, hala ujanmamesh, meshel meshel ujujor) = 5. Nurten'in arabasi çok iyi çalisiyormus (nurtenin arabase çok iji çalleshejormush)=

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjali meposhtem ne
gjuhen turka!) 1. Thone se ne do te vijme = 2. DegJova ne radjo se do te behen zgjedhje te reja = 3. Lexova ne gazete se çeshtja e minatoreve po shqyrtohet = 4. Ustai tha se e kishte rregulluar lavamanin = 5. Mora vesh se Aliu po martohet =

iLGiNÇ HABER (ilginç haber) = L.,;J:\lll~!TERESANT!!

Ç:";OiTSHEM

Bugün gazetede çok ilginç bir haber okudum. Aslinda çok da sasirmadim. Fakat, ilginç bulmadim da diyemem. 2050 yilinda, dünyada, hiç fakir insan kalmayacakmis. Nasilolacak acaba? Gazetedeki habere göre, artik savas da olmayacakmis. Çünkü, insanlar, savastan bikmislar ve savasin somut, iyi bir sonuca götormedigini de ögrenmis/er. Bunun, çok da kaniti varmis. Umarim, gazetedeki haber dogrudur. Zira, insanligin barisa gerçekten gereksinimi var. Baristan kim zarar görmüs ki!

-

448

449

KONU

37

HAYRET BiR SEY YA, NASIL DA BASARMiS! (hajret birshej ja, nasell da basharmesh) = E ÇUDITSHME, SI lA PAS~<A A~~R~TUR SUKSES VALLE? ME
SÖYLESi (sej/eshi): Bisede

Yaprak: Aaa, Korkut da gelmis! (aaa, korkut da ge/mish) = Aa, paska ardhur dhe Korkut: Ne o, neden sasirdin ki? (ne o neden shasherden ki) = Pse u çudite?

Yaprak: Bilmem, sen hiç tiyatroya gelmezdin de! (bilmem sen hiç tijatroja gelmezdin de) = >Iuk e di, por ti nuk vije asnjehere ne teater, prandaj. Korkut: GOlerim buna. Ben her hafta giderim, ak/Ilim! (ben her hafta giderim, akell -lIem gy/erim buna) = 00 sa per te qeshur, po une shkoj çdo jave more. Yaprak: Ama ben seni daha önce burada hiç görmedim (ama ben seni daha enxhe burada hiç germedim) = Por une nuk te kam pare asnjehere me pare Yani, koca istanbul'da bir tek bu tiyatro mu var? Duydunuz mu, istanbul'da

r:.eUJ.

Korkut

451

i

~~ __

.-c.

KONU 37 KONU 37
'~'J<'

.:~

Onlar saklamislar OLUMSUZ

(onllar sakllameshllar)

:::Paskan fshehur, mohore

otuzdan fazla tiyatro oldugunu bilmiyormus, hayret dogrusu!!! Uani koxha istanbullda bir tek bu tijatro mu var, dujdunuz mu, istanbullda otuzdan (azlla tijatn' ollduunu bi/mijormu$h) ::; Pse, ne te gjithe Stambollin vetem nje teater ka? A . degjuat, çudi, nuk e ditka qe ne Stamboll ka me shurne se 30 salla teatri. Yaprak: Deme ya, gerçekten bilmiyordum, özür dilerim (deme ja, gerçekti bi/mijordum, i§zyrdi/erim):::: Mos more, me fal, me te vMete nuk e dija. , Korkut: Bilmemek degil, ögrenmernek ayip. Canin sagolsun, ögrenmis oldun: (bi/memek dei/, erenmemek aji§p, xhanl:in saollsun, i§renmish olldun) :::Nuk eshtÖ turp te mos dish, por te mos mesosh. S'ka problem e mesove tani.

DURUM (oflumsuz

durum) = Forma

Ben saklaMAmisim (ben sakllamami§shem) =Nuk paskam fshehur Sen saklaMAmissin (sen sakllamami§shsi§n) =Nuk paske fshehur O saklaMAmis (o sakllamami§sh) =Nuk paska fshehur Biz saklaMAmisiz (biz sakllamami§shez) =Nuk paskemi fshehur Siz saklaMAmissiniz (siz sakllamami§shsi§ni§z) =Nuk paskeni fshehur Onlar saklaMAmislar (onl/ar sakl/amami§sh/lar) =Nuk paskan fshehur SORU SEKLi (soru shekl1) =Forma pyetese

Ben saklamis miyim? (ben sakl/ami§sh ml:iji§m) =A e paskam fshehur? Sen saklamis misin? (sen sak/lami§sh mi§sen) =A e paske fshehur? O saklamis mi? (o sak/lami§sh mi§) ::;A e paska fshehur? Biz saklamis miyiz? (biz sakl/ami§sh mi§ji§z) =A e paskerni fshehur? Siz saklamis misiniz? (siz sak/lami§sh mi§si§ni§z) =A e paskeni fshehur? Onlar saklamislar mi? (onl/ar sakl/ameshl/ar mi§) :::/\ e paskan fshehur?

Yaprak Uaprak) :::gjethe

OLUMSUZ Ben saklaMAmis

DURUMU (ol/umsuz durum) =Forma mohore miyim? (ben sakl/amami§sh mi§ji§m) =A nuk e paskarn fshehur?

NiDA COMLELERi:

MENYRA

HABITORE

-13abam burada degilmis! (babam burada dei/mish) = Babai im qenka kEHu! Kitap okumayi bitirmemissin hala! (kitap okumajl:i bitirmemishsin paske mbaruar ende Iibrin se lexuari. içmek::::> Ben içmisim = Paskam pire. Gitmek::;? Ben gitmisim::: Paskani shkuar. Geimek::;? Ben gezmisim = Paskam shetitur, hala) ::: Nuk e'

Sen sakiaMAmis misin? (sen sakllamami§sh mi§si§n) =A nuk e paske fshehur? O sakiaMAmis mi? (o sakl/amami§sh mi§) =A nuk e paska fshehur? Biz saklaMAmis miyiz? (biz sak/lamami§sh mi§ji§z) =A nuk e paskemi fshehur? Siz sakiaMAmis misiniz? (siz sakl/amami§sh mi§seni§z) =A Iluk e paskeini fshehur? Onlar saklaMAmislar mi? (onllar sakJ/a/ami§shllar mi§) =A nuk e paskan fshehur? e çastit

i;;'kiamak

-

Simdiki -Genis zaman (shimdiki -genish zaman) ;<oha e tashme dhe kana a tashme e vazhdueshme

(sakllamak)

=

fSh~h-1 .~

Hayret, benim var (hajret, benim var) = Benim varmis (benim varmi§sh) E çuditshme, une kam • Une paskam Hayret senin var (hajret senin var) :::Senin varmis (senin varrni§sh) E çUditshme, ti ka • Ti paske Hayret. onun var (hajret onun var) = Onun varmis (onun varrni§sh) 453

Ben saklamisim (ben sakilameshElm) = Paskam fshehur. Sen saklamissin (sen sakllameshsen) = Paske fshehur. O saklamis (o sakllamesh) ::: Paska fshehur, Biz saklamisiz (biz sakllameshEiz) = Paskemi fshehur, Siz saklamissiniz (siz sakllameshsenez) = Paskeni fshehur, 452

KONU 37 E çuditshme, ai ka
w

KONU 37 Ai paska pasur. "jam" (yam) -imek (yardimci eylem olarak) Simdiki ve genis zamanlar ·di'li geçmis zaman Koha e tashme e çastit Koha e kryer e thjeshte Hayret ben hastaymisim H. ben hastaymismisim. (hajret ben hastajmeshem) (hajret ben hastajmeshmeshem) semure. Paskam qene i semure. Une qenkam

Hayret, bizim var (hajret biz/m var):::: Bizim varmis (bizim varmesh) E ç,uditshme, ne kaml • Ne paskemi Hayret, sizin var (hajret, sizin var):::: Sizin varmis (sizin varmesh) E çuditshme, ju keni • Ju paskeni Hayret, onlarin var (hajret, onllaren var):::: Onlarin varmis (onl/aren varmesh) E çuditshma, ata kanö • Ata(ato) paskan Di'li Geçmis Zaman (dili geçmish zaman):::: Koha e kryer ci thjeshte

i

Hayret sen hastaymissin. H. sen hastaymismissin. (hajret sen hastajmeshsen) (hajret sen hastajmeshmeshsen) Ti qenke semure. Paske qene semure.

i

i

Hayret benim vardi (hajret benim varde):::: Paskam pasur. Hayret senin vardi (hajret senin varde) ::::Paske pasur. Hayret onun vardi (hajret onun varde) ::::Paska pasur. Hayret bizim vardi (hajret bizim varde):::: Paskemi pasur. Hayret sizin vardi (hajret sizin varde) ::::Paskeni pasur. Hayret onlarin vardi (hajret onl/arfJn varde) ::::Paskan pasur. Simdiki Zamanin Hayret Hayret Hayret Hayret Hayret Hayret Öyküsü (sh/mdiki zamanen fJjkysy) ::::Koh"
El

Hayret o hastaymis. H. hastaymismis. (hajret o hastajmesh) (hajret o hastajmeshmesh) Ai qenka i semure. Paska qene semure.

i

pa!{ryer

Hayret biz hastaymisiz. H. biz hastaymismisiz. (hajret biz hastajmeshez) (hajret biz hastajmeshmeshez) Ne qenkemi te semiire. Paskemi qene te semure. Hayret siz hastaymissiniz. H. siz hastaymismissiniz. (hajret siz hastajmeshsenez) (hajret siz hastajmeshmeshez) Ju qenkeni ilte semure Paskeni qene ilte semure Hayret onlar hastaymis H. onlar hastaymismis. (hajret onllar hastajmesh) (hajret onllar hastajmeshmesh) Ata(ato) qenkan te semure. Paskan qene te semure. Simdiki zamanin ~ayret ben hastaymismisim i semure. Hayret sen hastaymismissin zamure. öyküsü -Koha e pakryer = Une qenkesha = Ti qenkeshe i

benim varmismis (hajret ben/m varmeshmesh):::: Une pasicesha. senin varmismis (hajret senin varmfJshmesh) = Ti paskeshe. onun varmismis (hajret onun varmeshmesh) = AI(ajo) paskesh. bizim varmismis (hajret bizim varmeshmesh) ::::Ne paskeshim. sizin varmismis (hajret sizin varmfJshmesh) = Ju paskeshit. onlarin varmismis (hajret onl/aren varmeshmesh) :::: ta(ato) paskeshin. A

Vay be, otobOste hiç bos yer yokmus (vaj be, otobyste hiç bosh jer jokmush) = Ua, autobusi nuk paska asnje vend te Iire. Vay canina, otobüsün önünde ne kadar çok insan var! (vaj xhanena, otobysyn enynde ne kadar çok insan var) ::::Sa njerez qe paska para autobusit! Mis'U Geçmis Zaman rivayeti (mishli geçmish zaman rivayeti) sEl e kryer ne menyren habitore Hayret Hayret Hayret Hayret Hayret Hayret

(hajret ben hastajmeshmeshem) (hajret sen hastajmeshmeshsen)

= Koha me

benim varmismis (hajret benim varmeshmesh) ::::Una paskam pr:sur. senin varmismis (hajret senin varmfJshmfJsh) = Ti paske p'Eur. onun varmismis (hajret onun var(:jshmfJsh) :::: i{ajo) paskesh pasur. A bizim varmismis (hajret bizim varmfJshmfJsh) = Ne paskemi pasur. sizin varmismis (hajret sizin varmeshmfJsh) = Ju paskeni pasur. onlarin varmismis (hajret onliaren varmeshmesh) = Ata(ato) paskan

Hayret o hastaymismis (hajret o hastajmeshmesh) = Ai( ajo) qenkesh semure. Hayret hastaymismisiz (hajret biz hastajmeshmeshez) = Ne qenkeshim te semure. Hayret biz hastaymismissiniz i/te semure. H3yret onlar hastaymismis qenkeshin te semura. (hajret siz hastajmeshmeshsenez) (hajret onllar hastajmeshmesh):::: ':: Ju qiuikeshit Ata(ato)

i

454

455

KONU 37 KONU 37 ÖRNEKLER: Hayret. çok uyanikmissin zgjuar, (hajret çok ujanekmeshsen) = Ti qenke shume i = Ky Oturmak (oturmak)

= ulem (dönüsümlü

eylem)

Hayret, bu millet çok sabirliymismis (hajret bu mil-Iet çok saberllejmesh) popul! paska qene shume i duruar.

Simdiki ve genis zaman Mis'li geçmis zaman Koha e tashme e çastit Koha e kryer Qturuyormusum Una u ulkam. Hayret oturmusum Qenkam ulur. Hayret oturmussun. Qenke ulur.

Hayret, çok giriskenmis (hajret çok girishkenmish) = Ata qenkan te shkathet. Hayret, otobüs tika basa doluymus (hajret otobys teka basa dollujmush) = Autobusi qenka mbushur plot!

ii u ulke.
[ ögrenmek (erenrnek)

Hayret oturuyormussun.

= mesaj
Hayret oturuyormus. Ai L! ulka. Hayret oturmus. Qenka ulur. Hayret oturmusuz. Qenkemi ulur.

Simdiki zaman ve Genis zaman di'li geçmis zaman Koha e tashme e çastit Koha e kryer e thjeshte Hayret ögreniyormusum. Hayret ögrenmislm Una maSHakam. Paskam mesuar. Hayret ögreniyormus$un. Hayret ögrenmissin. Ti mesuake. Paske mesuar. Hayret ögreniyormus. Hayret ögrenmis. Ai mesuaka • Pas ka mesuar . Hayret ögreniyormusui. Hayret ögrenmisiz. Ne mesuakemi. Paskemi mesuar. Hayret ögreniyormussunuz. Hayret ögrenmissinii.

Hayret oturuyormusuz. Ne u ufkemi.

Hayret oturuyormussunuz. Hayret oturmussunuz. Ju u ulkeni. Qenl{er.i ulur. Hayret oturuyorlarmis. Ata u uIkan. Hayret oturmuslar. Qenkan ulur.

Zorluklari kolay ögreniyormussunuz (zorllukllare kollaj erenijormushsunuz) u mesokeni shpejt me veshtiresite. Çok güzel giyiniyormus (çok gyzel gijinijormush)

= Ju

= U veshka shume bukur. ça/leshmaktan çabuk

Ju mesuakeni. Paskeni mesuar. Hayret ögreniyorlarmis. Hayret ögrenmisler. Ata mesuakan. Paskan mesuar. Hakliymissin (hakJ/ejm(jshs(jn) = Ti paske Arnavutçayi iyi ögrenmissinii (arnavutçaje .mesuar shqipen shume mire. te drejte. iji erenmishsiniz) = Ju e paskeni

Hayret. çalismaktan çabuk yoruluyormus (hayret, joru/lujormush) = U lodhka shume duke punuar.

Bu bölümO çabuk ögreniyormus (bu bellymy çabuk erenijormush) ::,rneso:<a shpejt.

= Kete pjese

Bugün erken uyanmisim (bugyn erken ujanmeshem) = Sot qenkam zgjuar heret. Hayret, bizim yerimize oturmuslar ':;ol1kan ulur ne vendsi tona. (hayret, bizim jerimize oturmush/lar) = Ata
= Ju

Iki sinavi daha varmis (iki senav daha varmesh) provime te tjera.

= Ai pas ka pasur edhe dy
e tyre

Kütüphaneleri çok zenginmis (kytyphaneleri çok ienginmish) = 6ibliütej{a qenka shumö El pasur. Çok çalismistz (çok çalleshmeshei) == Paskemi punuar shume.

Hayret, bu ortama iyi alismissiniz (hayret, bu ortama iji alleshmeshsenez) qen:.<oni mesuar me l<.iHJ ambjent. 457

456

i;-' ~ ..

"'UNU 37
KONU 37 plazh, Plajdan memnun kalmis (plezhdan memnun kallmesh) = Ai qenka kenaqur ALlSTIRMALAR= USHTRIME

Kink bir sa nda/yaya oturmusum (kerek bir sandayeje oturmushum) = Une qenka U/ur ne nja karrige te thyer.

Asagidaki tümceleriArnavutçaya ne gjuhen shqipe!)
1. 2. 3. 4. 5.

çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme

SÖZCÜK

DAGARCIGI

(sezxhyk

daarxMe)

= FJALOR

AI/ah (all -Ilah) = Zot, AI/ah Pisirmek (Pishlrmek) = gatuaj Fasoiya (fasyye) = fasulefgroshe Yemek suyu (jemek suju) = leng gjel/e Pilav (Pilav) = pilaf Bu/gur (bulgur) = bol/gur Galiba (galiba) = me dukel sa Kuru sogan (kuru soan) = qepe e Ihale Ayran (ajran) = dhafle Zevk (zevk) = qejf Zevk (zevk) = sh/je Hangisi senin hosuna daha çok gidiyor, zira senin zevkin daha iyi? (hangisi senin hoshuna me shume gldljor, zira senin zevkln daha ijl) = Cila te pe/qen teper, se ti ka daha çok shije? Hayat (hajat) = jete Paylasmak (pajllashmak) = ndaj Artmak (artmak) = shlohet Aza/mak (azal/mak) = pakesohet

Plajdan memnun kalmis = Oturuyormusum = Hayret sen hastaymismissin = Vay canina, otobüsün önünde ne kadar çok insan var! = Ben saklamis miyim? = ,

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme nc
gjuhi:in turke!) 1. 2. 3. 4. 5. Ju u mosokeni shpejt me veshtiresite Ur:e paskesha ::: =

(';uk e paskam fs~eliur? :::
[\iuk qenka ki;:;tu babai! ::: <3 paskan nje bib!ioteke te pasur :::

YEMEK PEK DE GÜZELMis (jemek pek de 9yzelmlsh) QENKA SHUME E MIRE (SH/JSHME)!

= GJELLA

Aman AI/ah'im, bu ne güzel yemek! Kim pisirmis bunu ya! Hayatimdam yedigim en lezzetli bulgur pilavi ve kuru fasOlye. Suyu da kivaminda o/mus. Hmm, içinde et de varmis. Kuru sOganla ne de güzel gidiyor. Hele ayranla. Mükemmel gerçekten. Galiba ben çok acikmisim. Sen neden yemiyorsun ki, azalirmis! birlikte gel! hadi gel, Hadi yiyelim! Zevkler pay/astikça artar, sorunlar paylastikça

458

459

----

.•.....•• .•. -

, ,- "~.---'.~-".:,.,--.-""--_.
- .......•....
.•.

J

KONU

38

NEDEN HOSLANIYORSUNUZ?(neden hoshllanejorsunuz} = ÇFARE JU PELQEN JUVE?
Benim yüzümden => per shkakun tim Senin yüzünden => per shkakun tend Onun yüzünden => per shkakun e tij, atij, e saj, asaj Bizim yüzümüzden => per shkakun tone Sizin yüzünüzden => per shkakun tuaj Onlarin yüzünden => per shkakun e tyre, atyre

Sizin yüzünüzden geç kaldim (sizinjyzynyzden geç kal/dem) = U vonova per shkakun tuaj. Benim yüzümden yemek yemedi (benimjyzymdenjemekjemedi) = Ai nuk hengri per shkakun tim.

SÖYLESi (sejleshi):

Bisede

Aykut: Sence bugün yagmur yagar mi? (senxhe bugyn jaamur jaar me) = Sipas teje. do te bjere shi sot? Ayla: Bilmem, ama yagacakmis, televizyondan duydum. Peki sana göre hava

461

'~

1

.•...

_---,

KONU 38 Gezmek::::::>gezmekten Oynamak::::::>oynamaktan Spor yapmak::::::>spor yapmaktan sarki söylemek::::::>sarki söylemekten Türkü söylemek::::::>türkü söylemekten Dolasmak::::::>dolasmaktan Televizyon izlemek::::::> televizyon izlemekten Konusmak::::::> konusmaktan

KONU 38

nasilolacak? (bilmem, ama jaaxhakmesh, televizjondan dUjdum, peki sana 9' hava nase/l koha? si do te jete o/laxhak) :;;Nuk e di, por do te bjere, e degjova ne TV. Po sipas'"

Aykut: Bence günesli olacak. Baksana. hiç bulut yok (benxhe gyneshli ollax';§,

re.

baksana, hiç bul/utjok):::

Sipas meje do te jete me diell. Pa shiko, nuk ka a§~

~

Ayla: BUlutlar birden gelebilir (bul/utl/ar birden gelebilir) :::Rete mu nd te sh.fa~ papritur.

Aykut: Hiç sanmiyorum (hiç sanmejorum):::

NIJk besej.

GENis ZAMAN

= KOHA E TASHME E VAZHDUESHME

Ayla: Bak da~lara, bulutlan görüyor musun? (bak dal/ara, bullutl/are geryjormus, ::: Pa shiko malet, a i sheh malet, rete? '

Aykut:A, evet Görüyorum. yaniimisim. Demek ki haklilarmis (a, evet, geryjorurrii janel/meshem, demek ki hakl/el/armesh) :::Ah, po. sholi, qenkam gabuar. Prfj'4, paskan te drejte.; Ayla: Ya evet, haklilarmis (fa evet, hakl/el/armesh)::: Po paskan pas ur te drejtÖ

i

Hoslaninm (hoshllanerem) :::Me pi:Hqen. Hoslanirsin (hoshl/anenersen)::: Te pelqen. Hoslanir (hoshllaner) :;; i pelqen. Hoslaninz (hoshllanerez):;; Na pelqen. Hoslanirsiniz (hosh/lanersenez):;; Ju pelqen. Hoslanirlar (hoshllanertlar) :;; pelqen.

II

HOSLANMAK

-HOSUNA GiTMEK (hoshllanmak SiMDiKI ZAMAN

-hoshuna gitmek) :::Pi=lQE

GEÇMis

ZAMAN

= KOHA E KALUAR

= KOHA E TASHME E ÇASTiT
(hoshl/anejorum) '" Me pelqen. (hoshl/anejorsun);:; Te pelqen. (hoshllanejor)::;; pelqen. (hoshllanejoruz):;; Na pelqen. (hoshllanejorunuz):;; Ju pelqen. (hoshllanejorllar)::: U pe!qen.

Hoslaniyorum Hoslaniyorsun Hoslaniyor Hoslaniyoruz Hoslaniyorsunuz Hoslaniyorlar

i

Hoslanirdim (hoshllanerdem) = Me pi:\Iqente. Hoslariirdin (hosh/lanenerden) :;;Te pelqente. Hoslanirdi (hoshllanerde)::: i pelqente. Hoslariirdik (hosh/lanerdek):;; Na pelqente. Hoslanirdll'llZ (hosh/lanerdenez)::: Ju pelqente. Hoslanirlardi (hosh/lanerllarde) :::U pelqente.

EN ÇOK NEDEN HOSLANIRSINIZ (en çok neden hoshllanersenez) ÇFARE JU PELQEN JUVE ME TEPER? NEDEN HOSLANIYORSUNUZ?

=

= ÇFARE: JU PELQEN JUVE?
Seyahat etmek (sejahat etmek) ::::::> seyahat etmekten Seyahat etmekten hoslaninm:;; Me pelqen te udhetoj, Yemek Gemek) ::::::> yemekten Gezmek (gezmek) ::::::> gezmekten Oynamak (ojnamak)::::::>oynamaktan Spor yapmak (spor japmak) ::::::> spor yapmaktan Sarki söylemek (sharke sejlemek) ::::::> sarki söylemekten Türkü söylemek (tyrky sejlemek) ::::::> türkü söylemekten Dolasmak (dollashmak) ::::::> dolasmaktan Televizyon izlemek (televizjon izlemek) ::::::> televizyon izlemekten

NE YAPMAKTAN

HOSLANIYORSUNUZ? JUVE TE SENi?

= ÇFAHE JU

P;::i...QEN

,._~~..:;-.::.::....-;:--~~"

Yemek::::::>yemekten Yemek yemekten hoslaniyorum.

L

462

463

KONU 38 KONU 38 GELECEK ZAMAN

(gelexhek zaman)

=i

KO HA E ARDHME

Gelmekten ben de hoslanacagim (ge/mekten ben de hoshl/anaxhal;jm) =0<1 me pelqeje te vij dhe UM'.J?~ Eminim, beraber olmaktan hoslanacaks,"iz (eminim, beraber ol/mak/, hoshl/anaxhaksenez) :: Un€! jam sigurt qe do t'ju pelqeje qe te jemi bashk~~

i

kerceje. Konusmaktan hoslaniyorlar (konushmaktan hoshllanejor//ar) = U pelqen te flasin. Ayse'den hoslaniyorum (ajsheden hoshllanejorum) =Ajsheja me pE;Hqen. içki içmekten hoslanmiyorum (içki Içmekten hoshl/anmejorum) = Nuk me pelqen te pi pije alkoolike. Sigara içmekten hoslanmiyorum (sigara Içmekten hoshllanmejorum) = Nuk me pelqen le pi duhan. Çalismaktan hoslaniyorum (çalleshmaktan hoshllanejorum) = Me pelqen te punoj. Gazete okumaktan hoslanmiyorum (gazete okumaktan hoshllanmejorum) = Nuk me pelqen te lexoj gazeta.

Hoslanacagim (hoshl/anaxhaijm) =00 te me pelqeje, Hoslanacaksin (hoshl/anaxhaksen) =00 te te pEHqeje, Hoslanacak (hoshl/anaxhak) =00 t'i pe/qeje, Hoslanacagiz (hoshllanaxhaez) =00 le na pE!dqeje, Hoslanacaksinrz (hoshl/anaxhaksenez) =00 t'ju pelqeje, Hoslanacaklar (hoshllanaxhakl/ar) =00 t'u pelqeje.

HOSLANMAMAK

(hoshllanmamak)

= NUK ME PELQEN

Di'Li GEÇMis

ZAMAN

(dili geçmish zaman) = I(OHA E KRYER E
THJESHTE

Hoslandim (hoshllandijm) == pelqeu. Me Hoslandrn (hoshllanden) ==Tepelqeu. Hoslandi (hoshl/ande) =1 pelqeu. Hoslandik (hoshl/andek) =Na pelqeu. Hoslandiniz (hoshl/andf:inez) =Ju pelqeu. Hoslandilar (hoshl/and(jf/ar) = U pelqeu.

Hoslanmiyorum (hoshllanmejorum) = S'me pelqen = Nuk me pelqen. Hoslanmiyorsun (hoshllanmejorsun) = S'le pelqen. Hoslanmiyor (hoshllanmejor) = S'i pelqen. Hoslanmiyoruz (hoshllanmejoruz) = S'na pelqen. Hoslanmiyorsunuz (hoshllanmejorsunuz) = S'ju pe/qen. Hoslanmiyorlar (hoshllanmejorllar) = S'u pelqen.

Hoslanmak (hoshllanmak) = hosuna gitmek (hoshuna gitmek)
(benim) Hosuma gidiyor (hoshuma gidijor) = Me pelqen. (senin) Hosuna gidiyor (hoshuna gidijor) = Te pelqen. (onun) Hosuna gidiyor (hoshuna gidijor) = pelqen. (bizim) Hosumuza gidiyor (hoshumuza gidijor) = Na pelqen. (sizin) Hosunuza gidiyor (hoshunuza gidijor) = Ju pelqen. (onlarin) Hosuna -Hoslarina gidiyor (hoshllarena gidijor) = U pelqen.

Hoslandim mi? (hoshllandem me) =A me pelqeu? Hoslandin mi? (hoshllanden me) =A te pelqeu Hoslandi mi? (hoshllande me) =A pelqeu? Hoslandik mi? (hoshllandek me) =A na pelqeu? Hoslandiniz mi? (hoshllandenez me) =Aju pelqeu? Hoslandilar mi? (hoshllandellar me) =A u pelqeu?

i

i

Senden hoslaniyorum (senden hoshl/anejorum) =Ti me pelqen mua Yemek yemekten hoslaniyorsun (jemekjemekten hoshllanejorsun) =Te pelqen te hash gjeiie. Güzel görünmekten deket bukur. hoslaniyor (gyze/ gerynmekten hoshllanejor) hoshllanijjor) = i pelqen te ::: i pelqen le

....... e kadar, ..... a kadar = deri. .... ...... ye kadar, ....•.. ya kadar = deri.. ..

dün -e kadar (dyne kadar) = deri me dje bugün -e kadar (bugyne kadar) = deri me sot sabah -a kadar (sabaha kadar) = deri ne mengjes aksam -a kadar (akshama kadar) = deri ne mbremje gece -y -e kadar (gexheje kadar) = deri naten Sali -y -a kadar (salleja kadar) = deri te marten

Makyaj yapmaktan hoslaniyor (makjazh japmaktan beje makiazh,

Sarki söylemekten hOslanmiyor (sharke sej/emekten hoshllanmejor) = Nuk pelqen te kendoje, Dans etmekten hoslanmiyor (dans etmekten hoshl/anmejor) = Nuk

i

i pelqen

te

464

465

KONU 38 Nefret ediyorum (nefret edijorum) = Une urrej . Nefret ediyorsun (nefret edijorsun) = Ti urren . Nefret ediyor (r;iefret edijor) = Ai( ajo) urren. Nefret ediyoruz (nefret edijoruz) = Ne urrejme . Nefret ediyorsunuz (nefret edijorsunuz) = Ju urreni. Nefret ediyorlar (nefret edijorflar) = Ata(ato) urrejne.

KONU 38

•••dan .•• e (ye) .•. tan ... e (ye) den ••.. e (ye) •••ten •••e (ye)

kadar, .•• dan ...• a (ya) kadar kadar, ..•. tan .... a (ya) kadar kadar, ..••. den ••••.. a (ya) kadar kadar, ..•• ten .... a (ya) kadar

Ankara'dan. istanbul'a kadar (ankaradan istanbul/a kadar) = nga Ankaraja ne Stamboll. Sabah -tan öQlen -e kadar (sabahtan {Hane kadar) = nga mengjesi deri ne drek, Bizim sokak -tan okul -a kadar (bizim sokaktan okul/a kadar) = nga rruga jon deri ne shkoiie. Edirne'den Hakkari'ye kadar (edirneden hakkarije kadar) = nga Edirneja deri n Hakkari.

Ondan nefret ediyorum (ondan nefret edijorum) = Une e urrej ate. Sigara içmekten nefret ediyor (sigara içmekten nefret adijor) = Ai e urren duhanin. Yürümekten nefret ediyorlar ljyrymekten ecurin. nefret edijorl/ar) = Ata e urrejne te

NEFRET

ETMEMEK

(nefret emetmek)

= NUK URREJ

Vini re: onlarin hosuna gidiyor ose hoslarina gidiyor.
OLUMSUZ:= MOHORE Hosuma gitmiyor (hoshuma gitmijor) = S'me pelqen = Nuk me pelqen. Hosuna gitmiyor (hoshuna gitmijar) = S'te pelqen. Hosuna gitmiyor (hoshuna gitmijar) = S'i pelqen. Hosumuza gitmiyor (hoshumuza gitmijar) = S'na pelqen. Hosunuza gitmiyor (hashunuza gitmijor) = S'ju pelqen. Hoslarina gitmiyor (hoshl/arlJna gUmijar) = S'u pelqen. Gezmek hosuma gidiyor (gezmek hoshuma gidijor) = Me pelqen te shetis. Tatli yemek hoslarina gitmiyor (tatti/e jemek hoshlarena gitmijor) = Nuk i pelqen te hane embelsira. ' Sarki söylemek hosuma gidiyor (share slJjlemek hoshuma gidijor)::: Me pelqen tti kendoj. Satranç oynamak hosunuza gidiyor mu? (satranç ojnamak hoshunuza gidijor mu)::: Aju pelqen te luani shah .. Beste yapmak hosuma gidiyor (beste japmak hoshuma gidijor) = Me pelqen te kompozoj. Televizyon izlemek hosuna gidiyor mu? (televizjon izlemek hoshuna gidijor mu):::; A te pelqen te shoMsh televizor.

Nefret etmiyorum (nefret etmijorum) = Une nuk urrej. Nefret etmiyorsun (nefret etmijorsun) = Ti nuk urren. Nefret etmiyor (nefret etmijor) = Ai(ajo) nuk urren. Nefret etmiyoruz (nefret etmijoruz) = Ne nuk urrejme. Nefret etmiyorsunuz (nefret etmijorsunuz) = Ju nuk urreni. Nefret etmiyorlar (nefret etmijorl/ar) = Ata(ato) nuk urrejne.

ÇOK GÜZEL

(çok gyzel) = SHUME EBUKUR

Arnavutluk çok güzel (arnavutlluk çok gyzel) = Shqiperia eshte shume e bykur. Türkiye çok güzel (tyrkije çok gyzel) = Turqia eshte shume ebukur. Arnavutluk çok güzeldir (amavutlluk çok gyzeldir) = Shqiperia eshte shume ebukur. Türkiye çok güzeldir (tyrkije çok gyzeldir) = Turqia eshte shume ebukur.

Vini re: GÜZEL(gyze/) nuk perdoret per meshkuj: vetem per femrat; kurse YAKISIKLlljaklJshlJkl/e) ::: i pamshem, perdoret vetem per meshkuj. Sen çok gOzelsin (sen çok gyzelsin) = Ti je shume ebukur. Ben gOzelim (ben gyzelim) = Une jam ebukur. Sen gOzelsin (sen gyzelsin) = Ti je ebukur. O gOzel (o gyze/) = Ajo eshte ebukur. Biz güzeliz (biz gyzeliz) = Ne jemi te bukura.

NEFRET ETMEK (nefret etmek) = URREJ

466

467

IL_

-. -----------_ ..-_ .._"--------,~._-.,

..

KONU ,38 Siz güzelsiniz (siz gyze/slnlz) e Ju jenl e/te bukur/a. Onlar güzel (ler) (onl/ar gyzel ~/er) e Ato janE! te bukura. Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel degilim (gyzel deillm) e Una s' jam ebukur. degilsin (gyzel delisin) e Tl s'je ebukur. degil (gyzel del~ e Ajo s'eshte ebukur. degiliz (gyzel deiliz) e Ne s'jemi te bukura. degilsiniz (gyzel deilsiniz) e Ju s'jenl e/te bukur/a. deglller (gyzel deli ~/er) e Ata s'jane te bukura.

KONU 38 BANA GÖRE (bana gere) esipas meje BENCE (benxhe) esipas meje BENiM DÜSÜNCEME GÖRE (dyshynxheme gere) e per mendimin tim FIKRiME GÖRE (fikrime gere) esipas opinionit tim Sana göre onlar gelecekler mi? (sana gere ani/ar gelexhekler mi) e A do te vijne sipas teje? Bence bugün hava güzelolacak (benxhe bugyn hava gyzel ol/axak) eSipas meje koha do te jete e bukur sat. Fikrinize göre Basbakan davet edilecek mi? (fikrinize gere bashbakan edilexhek mi) eA do te ftohet kryeministri sipas opinionit tuaj? Düsünceme göre haklisiniz (dyshynxheme tim ju keni te direjte. davet

Güzel miyim? (gyzel mljim) e Ajam ebukur? Güzel :nisin? (gyzel misin) e Aje ebukur? Güzel mi? (gyzel mi) e A eshte ajo ebukur? Güzel miyiz? (gyzel myiz) e Ajemi te bukura? Güzel misiniz? (gyzel misiniz) e Ajeni ilte bukur/a? Güzel/er mi? (güzel/er mi) e Ajane ata te bukura? Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel degil miyim? (gyzel deil mljim) e A s'jam ebukur? degil misin? (gyzel deN misin) e A s'je ebukur? degil mi? (gyzel delI mi) e A s'eshte ajo ebukur? degil miyiz? (gyzel deN myiz) e A s'jemi te bukura? degil misiniz? (gyzel deN misiniz) e A s'jeni e/te bukur/a? degiller mi? (gOzel deiller mi) e A s'jane ata te bukura?

gere hakI/esen ez e Per mendimin

Sence konsere yetisebilecek miyiz? (senxhe konsere jetishebi/exhek do ta airijme koncertin sipôs teje?

mljlz) e A

Sizce ben hasta miyim? (sizxhe ben hasta mejem) eSipas jush, a jam i semure? Bilim adamlarina göre insan ömrü çok kisalacakmis (bilimadam/larena gere insan (jmry çok kesa/laxhakmesh) eSipas shkencetareve jeta njerezore do te shkurtohet shume. Bence Eylül daha güzel (benxhe ejlyl daha gyze~ e Per mendimin tim shtatori eshte me i bukur. Sence kim daha güzel? (senxhe kim daha gyze/) eSipas teje, kush eshte me e bukur? Bana göre en güçlü takim Besiktas, sana göre hangisi? (bana gere en gyçly tak(jm beshiktash, sana gere hangisi) e Sipas. meje, skuadra me e fuqishme eshte Beshiktashi, sipas teje cila eshte? Bence Galatasaray (benxhe ga/latasaraj) eper mendimin tim eshte Gallatasaraj.

Geçmis zaman ~Koha

EI

shkuar

Ben güzeldim (ben gyzeldim) e Une kam qene e bukur/isha. Sen güzeldin (sen gyzeldin) e Ti ke qene e bukur/ishe. O güzeldi (o gyzeldl) e Ajo ka qene e bukur/ishte. Biz güzeldik (biz gyzeldik) e Ne kemi qene te bukura/ishim. Siz güzeldiniz (siz gyzeldiniz) e Ju keni qene e bukur/te bukara/ishiL Onlar güzel (ler) di (onl/ar gyzel-Ierdi) e Ata kane qene te bukura/ishin. Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel Güzel degildim (gyzel deNdim) e Une nuk kam qene e bukur/nuk isha. degildin (gyzel deildin) e Ti nuk ke qene e bukur/nuk ishe. degildi (gyzel deNdi) e Ajo nuk ka qene e bukur/nuk Ishte. degildik (gyzel deildik) e Ne nuk keml qene te bukura/nuk ishim. degiidiniz (gyzel deildiniz) e Ju nuk keni qene elte bukur/a/nuk IshiL degillerdi (gyzel deN ~/erdl) e Ata nuk kane qene te bukura/nuk ishin.

ÖNEMLi OLAN HOSLANMAYA ÇAliSMAK (enemli olan hoshllanmaja çalleshmak) eE RENOEslSHME ESHTE: TE: MUNDOHESH TE pELQESH Nefret etmek kolaydir. insan. sadece duygulariyla karar alirsa, yanilabilir. Ucuz Ve kolay yollardan kaçinmak lazim. Her zor olan da, güzelolmayabilir. Hoslanmanin yollari da bulunabilir. Belki de çok ugrasmak gerekir. Örnegin. hiç 469

II

GÖRE (SiPASi 468

LI

KONU 38 anlasamadlQiniz bir insan düsünün. Sizinle tamamen' farki dünyada. Ama hi seyi farkli, yemek kültürü, dOsünce tarzi, giyim -kusami. Bu insandan nefret etme' mi gerekir? Önemli olan hoslanmaya çalismaktir, bence. Peki sizce, siz' düsünüyorsunuz?

KONU
ALiSTiRMALAR
1:1

USHTRIME çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtm

39

Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya ne gjuhen shqipe!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Sizce ben hasta miyim?:::iI Güzel deQi/lerdi ::::

BANA YARDIM EDEBiLiR MiSiNiZ? (bana jardem edebilir misiniz) = A MUND TE ME NDIHMONI?
YAPABiLiRiM

Bana göre en güçlü takim Besiktas, sana göre hangisi? Ondan nefret ediyorum i:: Sence bugün yat)mur yaQar mi? :::: En çok neden hoslaniyorsunuz? :;: Sizinle gelmekten ben de hoslanacagim :::: Bilim adamlarina göre insan ömrü çok kisalacakmis i::

Uapabilirim) =UNE MUND TE BEJ

SÖYLESi (sejleshl):Bisede Asagidaki tOmceleri ne gjuhen turke!) Türkçeye çeviriniz! (Parktheni fjalite e meposhtme

1.
2.

Shqip~rja ~shW shume ebukur "" Sipas shkencötaröve jeta njerezore do te shkurtohet shume :: A s'~shte ajo ebukur? "" Ata e urrejne te €lcurin :: PElr mendlmin tim ju keni te dlrejte "" A ju pelqan te luani shah "" Me pelqen te sMtis :::: Sipas maje, ko ha do te jste e bu kur sat
i::

3.

4. 5.
6.

7. 8.

Bana yardim edebilir ndihmosh?

misin? (ba"T'fajardem

edebilir

misin) ""A mund te m~

Özür dilerim, fakat ben seninle gelemem (ezyr dilerim, fakat ben senin/e ge/emem) ::Me fal, por une nuk mund te vij me ty. Burada radyo dinlenebilir mi? (burada radjo dinlenebilir mi) ""A mu nd te d~gjohet radio ketu? Burada bekleyebilir miyim? (burada beklejebilir mijim) ""A mund te pres k~tu? Maalesef burada bekleyemezsizin (maalesef burada beklejemezsiniz) Fatkeqesisht nuk mund te prisni ketu. 470

i::

471

-~- ~-_._ ...,."-"'_ .
.•..•. ,

--

•........ ,."'

.... _

- "',.,-------------.•..

KONU 39 KONU 39 Burada sigara içilebilir mi? (burada sigara içilebi/ir mi) = A mund te pihet duha ketu? Hayir, burada sigara içilemez (hajer burada sigara içilemez) = Jo, ketu nuk niund te pihet duhan. Buraya oturabilir miyim? (buraja oturabi/ir mijim) = A mund te ulem katu? Evet, buraya oturabilirsin (evet buraja oturabi/irsin) = Po, mund te ulesh ketu. Vini re: Midis dy zanorave vendoset oy. Ögrenebiliyor muyum? (erenebilijor mujum) = A mu nd te mesoj une? Ögrenebiliyor musun? (erenebilijor musun) = A mund te mesosh ti? Ögrenebiliyor mu? (iHenebilijor mu) = A mund te mesoje ai(ajo)? Ögrenebiliyor muyuz? (erenebilijor mujuz) = A mund te mesojme ne? Ögrenebiliyor musunuz? (erenebilijor musunuz) = A mund te mesoni ju? Ögrenebiliyorlar mi? (erenebilijor/lar me) = A mu nd te mesojne ata(ato)? içebiliyorum Yiyebiliyorum iç -ebil -iyor musun? Yi -y -ebil-iyor musun? Hikaye zamani (içebilijorum) = Mund te pi. Uijebilijorum) = Mund te ha. (içebilijormusun) = A mund te pish? Uijebilijor musun) = A mund te hash?

YETERLiliK EYLEMi

-ebilmek = mund. mundem -abilmek = mund, mundem

(hikaje zamane)

= Kaha e pakryer

Vini re: Pas rrenjes shtohen -ebii, -abii dhe sipas kohes prapashtesat -iyor, ecek, acak, -ir, -ir, -ur, -Or, -di, -di, -du, dü, -mis, -mis, -mus, -müs. Me pas theksohen prapashtesat vetore. Ögrenmek ::::::>ögren -ebil-mek"'Mund te mesoj. Gezmek ::::::>ge% -mek •••Mund te shetis. -ebil Oturmak ::::::>oturabii -mek'" Mund te ulem. Yatmak ::::::>yat -abii -mek •••Mund te shtrihem. Bakmak ::::::>bakabii -mek'" Mund te shoh. Simdiki zaman (shimdiki zaman): Koha e tashme e çastit OQrenebiliyorum (erenebilijorum) = Mund te mesoj. OQrenebiliyorsun (erenebilijorsun) = Mund te mesosh. Ögrenebiliyor (erenebilijor) = Mund te mesoje. ÖQrenebiliyoruz (erenebl1ijoruz) = Mund te mesojme. Ögrenebiliyorsunuz (erenebilijorsunuz) = Mund te mesoni. Ögrenebiliyorlar (erenebiliJorllar) = Mund te mesojne. Koha e tashme e çastit

ÖQren -ebil-iyor -dum (erenebilijordum) •••Mund te mesoja. Gez -ebil-iyor odun (gezebilijordun) •••Mund te shetisje. Konus -abii -iyor. -du (konushabiliJ'ordu) •••Mund te flitse. Oyna -y -abil-iyor -Iardi (ojnajabilijor/larde) •••Mund te luanin. Sen de gelebiliyor musun? (sen de ge/epilijor musun) = A mund te vish edhe ti? f.rtan gelebiliyor mu? (artan ge/ebilijor mu) = A mu nd te vije Artani? Ikisi de gelebiliyor (ikisi de ge/ebi/ijor) = Te dyja mu nd te vijne. Herkes gelebiliyor (herkes ge/ebi/ijor) = Te gjithe mund te vijne. Benim disimda birçok insan gelebiliyor (benim deshemda birçok insan ge/ebilijor) = Perveç meje, mu nd te vijne shume njerez. Arabayi bu trafikte kullanabiliyor musun? (arabaje bu trafikte ku/l -/Ianabi/ijor musun) = A mundesh ti japesh makines ne kete trafik? Benim için bir mektup postalayabilir misin? (benim için bir mektup posta/lajabilir misin) = A mundesh te postosh nje teter per mua?

OLUMSUZ = MOHORE
Ben -emiyorum !-amiyorum Sen -emiyorsun !-amiyorsun O -emiyor /-amiyor Biz ~emiyoruz !-amiyoruz Siz -emiyorsunuz /-amiyorsunuz Onlar -emiyorlar !-amiyorlar Gelemiyorum (ge/emijorum)

Soru durumu = Forma pyetese -Simdiki zaman:

Ögren+ebil+iyor+musun? •••A mu nd te mesosh? Gez+ebil+iyor+muyum? •••A mund te shi:His? Konus+abil+iyor mu? •••A mund te flase? Oyna+y+abil+iyorlar mi?", A mund te luajne?

= Nuk

rnund te vij. 473

472

KONU 39 KONU 39 Okuyamiyorum (okujamejorum) :::Nuk mund te lexoj. Hatirlayamiyorum (haterflajamejorum)::: Nuk mund te kujtohem. Gelemiyorum (gelemijorum) :::Nuk mund te vij. Gelemiyorsun (gelemijorsun) :::Nuk mund te vish. Gelemiyor (gelemljor) :::Nuk mund te vije. Gelemiyoruz (ge/emljoruz) == Nuk mund te vijme. Gelemiyorsunuz (gelemiyorsunuz) :::Nuk mund te vini. Gelemiyorlar (gelemljorllar) :::Nuk mund te vijne. Vini re: Tingulli k qe ndodhet ne fund te fjales zbutet ne g (g ebute) Gelebilecegim (gelebilexheim) = Do te mund te vij. Gelebileceksin (gelebilexheksin)::: Do te mund te vish. Gelebilecek (gelebilexhek) ::: Do te mund te vije. Gelebilecegiz (gelebilexheiz)::: Do te mund te vijme. Gelebileceksiniz (gelebilexheksiniz) = 00 te mund te vini. Gelebilecekler (gelebilexhekler) == te mund te vijne. Do Oyna -y -abii-ecek -ler (ojnajabilexhekler) = Do te mund te luajne. AI-abii-ecek -sin (allabilexheksin) = Do te mund te marresh. Gidemiyorum (gidemijorum) :::Nuk mund te shkoj. Gidemiyorsun (gidemijorsun) :::Nuk mund te shkosh. Gidemiyor (gidemljor) :::Nuk mu nd te shkOje. Gidemiyoruz (gidemijoruz) :::Nuk mund te shkojme. Gidemiyorsunuz (gidemijorsunuz)::: Nuk mund te shkoni. Gidemiyorlar (gidemijorllar) :::Nuk mund te shkojne. Ben maalesef gelemiyorum (ben maalesefgelemljorum)::: mund te vij. Falkeqesisht une nuk Sinavi kazanip kazanamayacagimi bilmiyorum (senava kazanep kazanamajaxhaeme bilmijorum) = Nuk e di nese do te mu nd ta fitoj provimin apo jo. 0, rekoru kirabilecektir rekordin. (o rekoru karabilexhektir) = Ai do te mund te thyeje Oynayabilecegim (ojnajabilexheim) = Do te mund te luaj. Oynayabileceksin (ojnajabilexheksin) ::: Do te mund te luash. Oynayabilecek (ojnajabilexhek)::: Do te mund te luaje. Oynayabilecegiz (ojnajabi/exheiz)::: Do te mu nd te luani. Oynayabileceksiniz (ojnajabi/exheksiniz) = Do te mund te luajme. Oynayabilecekler (ojnajabi/exhekler) = 00 le mund te luajne.

Ali ile Agim de ge/emiyor/lar (ali ile agim de gelemljorllar) :::Edhe Aliu e Aglmi nuk mund te vijnö. (~ Maalesef gelemiyoruz (maalesef gelemijoruz) ::: Fatkeqesisht ne nuk mu nd tö, vijme. isterdim, ama gelemiyorum (isterdim ama gelemijorum) mu nd le vij. :::Kam deshire, por nuk

Okuyamiyor muyum? (okujamejor mujum) ==Anuk mund te lexoj une? Okuyamiyor musun? (okujamejor musun):::A nuk mund te /exosh ti? Okuyamiyor mu? (okujamejor mu) :::A nuk mund le lexoje ai? Okuyamiyor muyuz? (okujamejor mujuz):::A nuk mund te lexojme ne? Okuyamiyor musunuz? (okujamejor musunuz) =A nuk mu nd te lexoni ju? Okuyamiyorlar mi? (okujamejorllarme) ==Anuk mu nd le lexojne ala? Bu durumda sana yardim edemiyorum (bu durumda sana jardem edemijorum) = Nuk mundem te te ndihmoj ne kete gjendje. Dede, tOm elmalari tutamiyor, ona yardim etmemiz gerekiyor (dede tym elmallare tutamajor, ona jardem etmemiz gerekijor) = Gjyshi nuk mundet t'i mbaje te gjilha mollet, duhet ta ndihmojme. Gelecek zaman (gelexhek zaman)

Sadece baligi pisirebilecek misin? (sadexhe ballee pishirebilexhek misin) = A do te mu nd ta pjekesh vetem peshkun? Bilgisayari, yarina kadar onaramayacagim (bilgisajare jarena kadar onaramajaxhaam) ::: Nuk do te mu nd la rregulloj kompjulerin deri neser. Genis zaman (genish zaman)

= Koha e tashme e vazhdueshme

Ögren -ebil -irim (erenebilirim) = Mund te mesaj. Konus -abii -irsin (konushabilirsin) = Mund te flasesh. Gez -ebil -irler (gezebilirler) = Mund te shetisin. Gid -ebil -irler (gidebilirler) = Mund le shkojne. \lini re: t ~ d Git -mek ~ gid -ebil -mek Gidebilirim (gidebilirim) = Mund te shkoj. Gidebilirsin (gidebilirsin) ::: Mund te shkosh. Gidebilir (gidebilir) = Mund te shkoje. Gidebiliriz (gidebiliriz) ::: Mund te shkojme. Gidebilirsiniz (gidebilirsiniz) = Mund te shkoni. Gidebilirler (gidebilirler) = Mund te shkojne. 475

= Koha e ardhme

Gel -ebil -ecek (gelebilexhek) ~ 00 te mund te vije. Gel -ebil -ec~ -im (gelebifexheim) ~ 00 te mund te vij. 474

••...••.•..

1 •.

'~-

KONU 39 0, günde 14 saat de çalisabilir (o gynde onderi saat de çalfeshabilir) = Ai munç te punoje edhe 14 are ne dite. ] Bize bir sarki daha söyleyebilir misin? (bize bir sharke daha sejlejebilir misin) = ~ mund te na kendosh adhe nje kenge tjetEir? •.• ~ Daha iyi bir okulda okuyabilirsiniz (daha iji bir okul/da okujabilirsiniz) = Ju Olun te studioni ne nje shkolle me te mire. Baban ne zaman gelebilir? (baban ne zaman gelebilir) = Kur mund te vije babai Vini re: Prapashtesat qo vendasen pas rrenjes se foljes,

KONU 39 minute? Bence, Ahmet de gelebilir (benxhe ahmet de gelebilir) = Sipas meje, mu nd te vije edheAhmeti. Onlar zaten gelebilir, biletleri var (onllar zaten gelebilir, bi/etleri var) = Sigurisht qe ata mund te vijne; i kane biletat. Kusura bakma, ama, ben seninle gele me m (kusura bakma ama ben seninle gelemem) = Me fal, por une nuk mund te vij me ty. Biz kesinlikle gelemeyiz (biz kesinlikle gelemejiz) = Ne nuk mu nd te vijme ne asnje menyre. Siz zaten gelemezsiniz, hastasiniz (siz zaten gelemezsiniz, hastasenez) = Ju nuk mund te vini se ju jeni i semura Onlar geç kaldilar, artik gelemezler (onllar geç kalldelfar, ariek gelemezler) '" Ata u vonuan, nuk mund te vijne me. Ben sinemaya kinema. gelemem (ben sinemaja gelemem) '" Une nuk murid te vij ne

OLUMLU = POHORE
Ben -ebilirim/-abilirim Sen -ebelirsin/-abilirsin O -ebilir/-abilir Biz -ebiliriz/-abiliriz Siz -ebilirslniz/-abillrslniz Onlar -ebilir/ler/-abilirler Bakmak -bakabilmek Bakabilirim = tvlund te shikoj, Bakabilirsin = Mund te shikosh, Bakabilir'" Mund te shikojö. Bakabiliriz = Mund te shikojme. Bakabilirsiniz'" Mund te shikoni. Bakabilirler = Mund te shikojne.

oi'Li GEÇMis ZAMAN (di'li geçmish zaman) = Koha e kryer e thjeshte
Ben -ebildim /-abildim (shoqerohet me folje) Sen -ebildin I-abildin O -ebiidi {-abiidi Biz -ebildik I-abildik Siz -ebiidiniz /-abildiniz Onlar -ebiidiler {-abiidiler Nihayet gelebiidiniz (nihajet ge/ebi/diniz) = Me ne fund mundet te vini. Çok sükür gelebildik (çok sykyr gelebi/dik) = Shyqyr, mundem te vijme. Nasilsa geiebiidiler (nasellsa gelebi/di/er) '" Sidoqofte, ata munden te vijne. Sonunda gelebiidi (sonunda gelebi/dt) '" Me ne fund, mundi te vije. Tüm sorulara yanit verebildim (tym sorulara janet verebildim) = Une munda t'i pergjigjem te gjitha pyetjeve. Ali, yarisi kazanabiidi (ali yaresM kazanabildi) = Aliu mundi ta fitonte garen. Ögretmen, matematik sinavini erteleyebiidi (eretmen matematik senaven{;j erielejebi/dt) = Mesuesja mundi ta shtynte provimin e matematikes. Ancak bas agri m geçtikten sonra uyuyabildim (anxhak bash aar{;jm geçtikten sonra ujujabi/dim) = Une mu nda te fle vetem pasi me pushoi dhimbja ekokes. Ben sahnede iken, fotografimi çekebildin mi? (ben sahnede iken fotoorafeme çekebildin mi) = Amunde te me fotografosh kur isha ne skene? O dalgalar arasinda yüzebildin mi? (o dallgallar arasenda jyzebildin mi) = A mu nd 477

OLUMSUZ:::: MOHüRE
Ben -emem/-amam Sen -emezsin/-amazsin O -emez/-amaz Biz -emeyiz/-amayiz Siz -emezsiniz/-amazsiniz Onlar -emezler/-amazlar Y/yemem Uijemem):::: Nuk mund te ha. Yiyemezsin Uijemeisin) ';::.: Nuk mund te hash. Y/yemez Uiiemei) '" Nuk mund te haje. Yiyemeyiz Uijemejiz) = Nuk mund te hame. Yiyemezsiniz (jijemfJzsiniz) ';::.: Nuk mund te hani. Yiyemezler Uijemezler) :::: uk mund te hane. N Bir dakika gelebilir misin? (bir dakika gelebilirmisin)

= A mund te vis h nje

476

KONU 39 te notoja mas atyre da/lgesh? , Bu gürültüde çalisabiidiniz mi? (bu gyryltyde çalleshabildiniz punonit me gjithe kete zhurme? OLUMSUZ mi)
=: A

KONU 39

= MOHORE

i
1111

mund te da Ben -emeyecegim/-amayacagim Sen -emeyeceksin/-amayacaksin O -emeyecek/-amayacak Biz -emeyecegizl-amayacagiz Siz -emeyeceksinizl-amayacaksiniz Onlar -emeyecekler/-amayacaklar Sanirim, gelemeyecegim (sanerem gelemejexheim) = Me duket se nuk do te mu nd te vij. Bilmiyorum ama, gelemeyecakler galiba (bilmijorum ama, gelemejexhekler galiba) = Nuk e di, por me duket se nuk do te mund te vijne. Gelemeyeceksin diye düsünüyorum (gelemejexheksin dije dyshynyjorum) = Mendoj qe nuk do te mu nd te vish. Gelebilecek mi, gelemeyecek mi? (gelebifexhek mi, ge/emejexhek mi) = A do te mund te vije ai, apo jo? O göndermis olabilir (o gendermish ollabilir) = Mund ta kele derguar ai. Biz göndermis olabiliriz (biz gendermish ol/abiliriz) = Mund ta kemi derguar ne. Bir baska seyi daha unutmus olabilir (bir bashka sheji daha unutmush ol/abilir) = Mund te kete harruar edhe ndonje gje tjeter. Saati geri kalmis olabilir (saati geri kal/mesh ol/abilir) = Mund ta ket e pasur oren prapa. Bir kaza da olmus olabilir (bir kaza da ol/mush olabilir) = Mund te kete ndodhur edhe ndonje aksident. Bir seyler almak için bakkala gitmis olabilir (birshejler al/mak için bakkal/a gitmish ol/abilir) = Mund te kete shkuar ne dyqan per te blere diçka . Gecikmis olabilir (gexhikmish ol/ab ilir) = Mund te jete vonuar. Dönmüs olabilir (denmysh ol/abilir) = Mund te jete kthyer

. Uzmanin yardimi olmadan da çalisabildik (uzmanen jardeme olmadan çalleshabildik) =: Ne mundEim te punonlm edhe pa ndihmen e specialistlt. OLUMSUZ
=:

~
L

MOHORE

i
li
.,

Ben -emed/m I-amadim Sen -emedin I-amadin O -emed; I-amadi Biz -emedLk I-amadik Siz -emed/niz !-amadmiz Onlar -emediler !-amadilar Bir türlü gelemedik, öZür dileriz (bir tyrly gelemedlk, ezyr diferlz) te vinim dot, na fa/ni! Çok Istiyorlardi, ama gelemediler (çok istijorllarde deshironin shume, por nuk munden te vinin. Simdiki Zamanin Rivayeti (shimdiki
=:

Nuk mundem
=:

ama gelemedifer)

Ata

zamemen rivajeti)

=:

Koha e pakryer

Ben -emiyordum/-amiyordum Sen -emiyordun !-amiyordun O -emiyordu I-amiyordu Biz -emiyorduk/-amiyorduk Siz -emiyordunuz !-amiyordunuz Onlar -emiyorlardi/-amiyorlardi

GELECEK ZAMAN = KO HA E ARDHME
Ben -ebilecegim I-abilecegim Sen -ebileceksin !-abileceksin O -ebilecek !-abilecek Biz -ebilecegiz !-abilecegiz Siz -ebileceksiniz I-abileceksizin Onlar -ebilecekler I-abilecekler Ben de gelebilecegim (ben de gelebifexheim) =: Do te mund te vij edhe une. Siz gelebilecek misiniz? (siz gelebilexhek misiniz) =: A do te mu nd te vini ju? Galiba onlar da gelebilecek/er (galiba onlarda gelebifexhekler) = Me duket se do te mund te vijne edhe ata. Majlinda da gelebilecek (maj/inda da gelebilexhek) Majlinda. = Do te mund te vije ed he

Ögrenebilirdim (erenebilirdim) = Mund te mesaja = Mundesha te mesaja. Ögrenebilirdin (erenebitirdin) = Mund te mesoje = Mundeshe te mesoje. Ögrenebilirdi (erenebilirdi) = Mund te mesonte =: f\luridej te mesonte. Ögrenebilirdik (erenebitirdik) = Mund te mesonim = Mundeshim te. Mesonim. Ögrenebilirdiniz (erenebilirdiniz) = Mund te mesonit = Mundeshit te mesonit. Ögrenebilirlerdi (erenebitirlerdi) = Mund te mesonin = Mundeshit te mesonin. O, halasinin evine gidebilirdi (o hal/asenen evine gidebifirdi) = Ai mund te shkonte tek shtepia e halles. Durres Plaji'na gidebilirdik (dures plajena gidebilirdik) = Ne mu nd te shkonim ne plazhin e Durresit.

478

479

..,.~

~.'

i'"'

,.,..,.

KONU 39 Daha çok eglenebilirdiniz (daha çok elenebilirdiniz)::: argetoheshit edhe me shume. Ju mund te Binler:esi (binlerxhesi)::: mijera nga ala içki (iç:<il::: ::iije alkoolike Katki ikalke)::: koniribul Yarar Iarar)::: vlere, partilim DayaraJ< (dajanak)::: mbeshlelje Bilims~ (bilimsel) ::: shkencor Arastirma (arashterma)::: studim BirinoE.'llbir seyden söz etmek (sez etmek) ::: f1as per diçka/dike Asiri (ashere) ::: t.3j mase, ekslreme Kaçin~ak (kaçenmak) ::: shmangem, terhiqem Karari::da (kararenda)::: me karar Tespit €tmek (tespit etmek)::: pereakloj BiLM::M Ki, BELKi DE iÇEMEM (bilmem ki belki de içernem) ::: NUK E DI, NDOSHTA NUK MUND TA PI. . Bilim Ecamlan durmak bilmeden çalisir. Biz uyurken, onlar hani haril ugrasir. Nasil :;u kadar çok çalisilabiliyor. Binlercesi belki hiç bilinmez, taninmaz. BUQün kullan::gimiz ilaçlarda, araçlarda kim bilir hangi bilim adamlarinin katkisi var. Içki konus:.nda da herkes ayn bir sey söylüyor. Yüzlerce arastirma yapilmis. Fakat bir seY'lar ki, her iyi seyin azi yarar, çogu zarar. Kaldi ki, içkinin tespit edilmis çok yaran ca yok. Yemeklerde içilecek bir bardak kirmizi sarabin yararindan söz edilir. Haftaca üç kez bir kadeh içi/en viskinin de ömrü uzattigi söylenir. Fakat bunlar henüz:am bir bilimsel dayanaga sahip degildir. Oysa zararlari daha fazladir. Bunlar kesin Darak kanitlanmistir. Altini çizmek gereken bir nokta var ise, asiriciliktan kaçinr:-ak lazim. Ben, hiçbir zaman her yemekte bir kadeh sarap içemem. Yeri geldigi :aman kararinda alabilirim ancak. KONU 39

Kanarya, kafesten kolayca çikabilirdi (kanarja kafE'lsten kol/ajxha çekabilirdi) :::Kanarina mund te dilte fare lehte nga kafazi. Ev, ates alabilirdi (evatesh al/abi/irdi) :::Shtepia mund te merrte f1ake. Onlarla daha önceden bansabilirdik (onllarila daha E!nxheden bareshabilirdik) Mund te ishim paJtuar edhe me perpara me ta. Balik, o pis suda ölebilirdi (baHek o pis suda E!lebilirdi) ::: Peshku mund te kishte ngordhur ne ate uje te papaster,
El

On/ar, agaci kesmeyebilirlerdi kishin prere pemen.

(onllar aaxhe kesmelebilirlerdi)

:::Ata mund te mos

Bitirmek için geç saat/ere kadar çalisabilirdi (bitirmek için geç saat/ere kadar çalleshabilirdi) :::Mund te kishe punuar deri vone per ta perfunduar. Sen de bizimle sinemaya gelebilirdin (sen de bizimle sinemaja gelebilirdin) ::: Mund te kisha ardhur edhe ti ne kinema me ne. SÖZCÜK DAGARCIGI (sez:xhyk daarxhee)
:=

FJALOR

Efendi gibi yasamak (efendi gibi yashamak)::: Egemenlik (egemenlik)::: sovranilet Egemen (egemen)::: sovran DüsOnür (dyshynyr) :::filozof Filo (fifo) :::flote detare Helva (helva)::: haliv(~, hallvasi Filan (filan) :::filanl Filan fistik (filan festek) :::filan fisluk Ezelden beri (ezelden ben)::: denbabaden Final (fina/) :::fina/e

jetoj si zoteri

Birini finanse etmek (birini finanse etmek) ::: financoj dike Firlama (f(jrflama) ::: dobiç Kopil (kopi/) ::: kopll Yag çekmek (jaa çekmek) ::: bej furçe Zaten geç (zaton geç) :::von€: se vone Kalkinma (kal/kanma) :::zhvillim, permiraSim Madem ki geldi, kalsin (madem ki geldi) ::: Erdhi se erdhi te rrije Geveze (geveze)::: Ilsfazan Dedikoducu (dedikoduxhu)::: lhsshelhemexhi Gaf (gat) ::: gafe Gafyapmak (gafjapmak)::: bej gare Bera nje gafe me drejtorin. MOdüre bir gafyaptim Galip (galip)::: filues (mydyre birgafjapUjm):::

Zar zor (zar zor) ::: mezi; terhiqe e mos e keput Haril haril (harIJI/ harlil/) ::: pa pushim, shume

480
481

_ ".._ ...~•.

.,,__

• __ "_',,·'·_nm_",~.·

_

KONU 39

AliSTiRMALAR

==

USHTRlME
çeviriniz! (Perkthani fjalite e meposhtnl'

Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya ne gjuhen shqipe!)
1. 2. 3.

Birini finanse etmek ::: Onlarla daha önceden barisabilirdik 0, halasinin evine gidebilirdi :; Ben de gelebilecegim ::: Nihayet gelebiidiniz :; Madem ki geldi, kalsin ::: Balik, o pis suda ölebilirdi :; :::

4.
5.

KONU

6.

40

7.
8.

9.

10.

Sanirim, gelemeyecegim '" Bilimsel arastirma ::: Sen de bizimle sinemaya gelebilirdin ::: (Perktheni fjalite e meposhtma

KEyiF ALMAK (kejif al/mak) = ME PELQEN

Asagidaki tOmceleri TOrkçaye çaviriniz! ne gjuhön turka!)
1. 2.

Thashethemexhi

'"

3. 4.
5.

6. 7. 8.
9.

Bera nje gafe me drejtorin :::: Mund t6 kishe ardhur edhe ti ne kinema me ne '" Ne mund te shkonim ne plazhin e Durresit '" Aliu mundi ta fitonte garen '" Do te mund te vije edhe Majlinda '" Nuk mund te kujtoham '" Me fal, por une nuk mu nd te vij me ty '" Ju mund te argetoheshit edhe me shume ;:; Me duket se nuk do te mund te vij '"

SÖYLESi

(sejleshi): Bisede

10.

Levent: Kizim, gel seninle konsere gidelim (kezem gel seninle konsere gidelim) = Vajza ime, eJa te shkojme ne koneert! Beril: Baba, ben konserlerden keyif almiyorum ki hiç! (baba ben konserden kejif allmejorum ki hiç) :::Baba po, mua nuk me pelqejne fare koneertet! Levent: Bunu duymamis olayim! Senin gibi bir sanatsever, hayret dogrusu! (bunu dujmamesh ol/ajem, senin gibi bir sanatsever, hajret daarusu) :::Zere se nuk e J8gjoval Çudi. per dike si ti qe i pelqen arti' Beril: Aman baba sen de! Her gün konsere mi gidilir! (aman baba sen de her güyn konsere mi gidilir) = Oh dhe ti babl. Nuk shkohet çdo dite ne koneert. Levent: Kizim bu hafta sadece dört kere konsere gittik (kezem bu hafta sadexhe dert kere konsere gittik) ::: Kete jave vetem kater here kemi shkuar ne koneert
0118.

Beril: iyi ya! istersen operaya bir de yatak atalim! (istersen operaja bir de jatak ataiiem) = Mira, mira. Po deshe montojme ed he nga nje shtrat ne opera.
482 483

KONU 40

KONU 40 Tatilde ders çalismak hiç keyifli degil (teti/de ders çalleshmak Nuk shtyhel le mesosh g)ate pushimeve. hiç kejifli deil) =

kerata seni, Sen dünyanin en tatli belasisin. Seninle konusmak çok büyük keyif aliyorum, biliyor muSun? (seni kerata seni, sen dynjanen' tatile belasesen, seninle konushmaktan çok byjyk kejif allejorum) = Ah qen' vajze, ti je bela)a me EI emböl ne kete bole,

Levent: Seni

Beril: Sa~ol. baba, Sen de en iyi babasini Gitmiyoruz, de~i1 mi? (saoll baba, se.
de en iji babasEin, gitmijoruz deil mi)::: Fa/eminderit, mire. Do te shkojme, <lpo jo? baba, edhe ti je babai

Dritan nerede çalisiyor (dritan nerede çalleshejor) =Ku punon Dritani Dritan bir sirkette çalisiyor (dritan bir shirkette çalleshejor) =Ai punor: ne nje firme. Çalisiyorum (çalfesMjorum) =Uni;i po punoj. Çalisiyorsun (çalleshejorsun) =Ti po punon. Çalisiyor (çalleshejor) =Ai(ajo) po punon. Çalisiyoruz (çalleshejoruz) =Ne po punojme, Çalisiyorsunuz (çalfeshejorsunuz) =Ju po punoni. Çalisiyorlar (çalfeshejorllar) =Ata(ato) po punojne. Çok çalisiyorsun (çok çalfeshejorsun) =Ti po punon shume Gerçekten hiç çalismiyorum (gerçekten hiç çalfeshmejorum) =Ne te vertele nuk po punoj fare. Çok çalisma! (çok çalleshma) =Mos puno shume! Çalismak istiyorum (çal/eshmak istijorum) =Une dua te punoj Bugün çalismak istemiyorum (bugyn çaleshmak istemijorum) =Sot nUKdua le p~j:ioi. Çalisirim (çallesherem) =Une punoj Çalisirsin (çalleshersen) =Ti punon Çalisir (çalfesher) =.'\i(a)o) punon Çalisiriz (çallesherez) =Ne punojme Çalisirsiniz (çalleshersenez) =Ju punoni Çalisirlar (çallesherlfar) =Ata(ato) punojne

rn~.
;:&~

levent:

Tabii ki gidiyoruz, hadi hazirlan! (tabii ki gidi,joruz. hadi hazerlian)' Sigurisht qe do te shkojmö. Ha)de, pergatitu.

Beril: Iyyyy, bu san konsere gidisimiz ama. Tamam mi? (bu son konsere gidishim ama, tamam mili) ::: Min';}, po te jete hera El fundit qe shkojme ne koncert. rregull?

levent: Tamam, bu e fundi!. bu kadar per kete java her" haftalik

(tamam bu haftallek bu kadar) = Ne rregull.

Beril: Ne yapalim, anlastik. Baska çarem yok ki, keyif alsam da seninle gelec~im,' almasam dal Bunu biliyorum. Annemin de hiç sesi çikmiyor, bu arada. Kis kis gÜlüyor sadece. (ne japal/em, anllashf(jk, bashka çarem jok ki, kejif al/sam da seninle gelexheim, al/masam da, bunu bilijorum, annemin de hiç sesi çekmejor, bu erada, Ms kes gylyjor sadexhe) = Ç'te böjme, u morem vesh. Nuk kam rruge tj ete r. Do te vij me ty. dua apo s'dua. Kete e kam te qarte. Nderkohe mamase nuk i ndihet zeri. Velem qesh me vete ...

Gezmekten çok keyif aliyorum (gezmekten shetis.

çok kejif allejorum) = Me pelqen byjyk kejif allejor) =

Puba gitmekten büyük keyif aliyor (paba gitmekten shurne te shkoje ne pab.

i pelqen

.

Daha çok saat kaçta çalisirsin (daha çok saat kaçta çalesMrsen) punon zakonisht?

=Ne çfare ore

Kafade oturmaktan keyif aliyoruz (kafede oturmaktan kejif al/ejoruz)::: Kenaqemj kur ulemi ne kafe, INa pe/qen te ulemi ne kafe. Dogrusu. yürümekten pek keyif almiyorum (doorusu, jyrymekten pek kejif alimeforum):::: Me thEine te drejten. nuk me peloen te vrapoj Fazla yemek yemekten çok keyif almaz (fazl/ajemekjemekten çok kejifallmaz) = i'~uki peiqen te haje shurl1e

Fabrikada çalisir misin? (fabrikada çalesher mesen) =A punon ne fabrike? Benim gibi kim çalisir? (benim gibi kim çallesher) =Kush punon si une? Ben çalisirim (ben çalfesherem) =Une punoj Orada insanlar az çalisir (orada insanllar az çalesher) =.L\ly njerezit punojne
;:hUiTl8.

KEYIFLI (kejifli) = me qejf, mira KEYIFii DEGIL (kejifll deii) = Eshte pa qejf
Geceleri soka~a çikmak pek keyifli degil (dir) (gexheleri sokaa çekmak pek kejifli deildir) = Te dalesh jashW netEiye nuk eshte mire.

Çalistim (çalfeshtem) =Une kam punuar/punova. Çalistin (çalfeshten) =TI ke punuar/punove. Çalisti (çalleshte) =/\i(ajo) ka punuar/punoi. Çalistik (çalleshtek) =Ne kemi punuar/punuam. Çalistiniz (çalleshtenez) =Ju keni punuar/punuat. Çalistilar (çalfeshtetler) =Ata(ato) kane punuar/punuan, Bugün çok çalistin (bugyn çok çalleshten) shume. =Sot ke punuar shume = Sot punove

484

485

._------~"~~--_.
j

KONU 40 KONU 40 Hiç çalismadim (h/ç çalleshmad(:jm) ::: Une s'kam punuar fare::: S'punova fare shume? Çok çalistilar mi? (çok ça//(:jshte//ar m(:j) :::A kana punuar shume? LA punua Dag havasi (daa havase) = k!;:-e malare Deniz havasi (deniz havase) = .;Iime delare Dag bölgesi (daa belgesi) = ve- j malor, malesi Deniz (deniz) = det Göl (gel) :: Iiqen Deniz kiyisi (deniz kejtJse):: :',,;:: deti Köy (kej) = fshat Deniz kiyisinda (deniz kejtJsenda):;: ne bregdet Yüzmek (jyzmek) :;: notcj Turizm merkezi (turizm merkeZl) :;: qender turistike Merkez (merkez):: c;ende~ Egitim merkezi (eitim merkezi):;: ~ender arsimore Kültür merkezi (kyltyr merkeZl) = qender kulturore Sanayi merkezi (sanaji merkezi) :;:qender induslriale Ticaret merkez (tixhari merkez) = qender ekonomike, qendei c' ~nesi Tarihi merkez (tarihi merkez) = :ender historike Spor merkezi (spor merkezi):;: :ender sporti Eglence merkezi (eelenxhe merkezi) = qender argetimi Kayak merkezi (kajak merkezi):;: qender skimi Gida merkezi (geda merkezi):::: :ender ushqimore Rehabililasyon merkezi (rehabilitasjon merkezi):: qender reI1.,:lilitimi Yaz tatilini nerede geçirdiniz Uaz tatilini nerede geçirdiniz) :< ,<u i keni kaluar pushimel verore? Yaz talilini Antalya'da geçirdim (yaz tat/lini antaljada geçirdim) li f'ushimet verore i kalova ne Anlalja. Yaz tatilini bu yil her yildan daha güzel geçirdik (yaz tatilini bu j(~ii her jel/dan daha gyzel geçirdik) = Kele \'.: ",,":" kaluar me bukur se çdo vit Ii,'h'r. Köyde geçirdigim bu yazi, hiçbirzaman unutmayacagim (kejdo geçirdiim bujaze, hiçbir zaman unutmajaxhaem):;: Veren qe kalova ne fshal, niik i lu ta harroj kurre. Yaz tatilini daglik yerde geçirmek muhtesem birseydir Uaz tltti/ini daal/ek jerde geçirmek muhteshem birshejdir):: Eshte mrekulli ri kalosh pt i·;tlimet e veres ne
maL.

Çalisacagim (çall(:jshaxhaem) :;:UM do te punoj. Çalisacaksin (çalleshaxhaksen) :;:Ti do te punosh. Çalisacak (çall(:jshaxhak):::: Ai(ajo) do te punoje. Çalisacagiz: (çall(:jshaxhaez) :::: e do Le punojme. N Çalisacaksiniz (çall(:jshaxhaksenez) :::: u do te punon.i J Çalisacaklar (çalltJshaxhakllar) :::: la(alo) do te PUnojne. A naie. gündüz çalisacagim Gece (gexhe gyndyz çalleshaxha(:jm) ::::Do le punoj dile e

shumö. çok çalisacagiz (belki de çok çalleshaxhatJz) :;: Ndoshla do le punojme Belki de Çalis! (çallesh) 'Puno! Çalisin! (çallesen) .Punani!

ALTi AYDA BiR (alite ajda bir)

=:

NJE HERE NE GJASHTE

MUAJ

Ortaçagda Wcearlar evlerine alti ayda bir dönüyorlardi (ortaçaada tyxh -xhar//ar evlerine a//t(:jajda birdenyjorllardtJ):::: Ne mesjele tregtaret ktheheshin ne shlepi nje here ne gjashle muaJ.

Bunje ci günde dile.kez içlyorum (bu I/axhe gynde bir kez /çijorum) ::::Kete ilaç e pi ila here ne bir

Haftada iki kez: (haftada iki kez) :: Oy here ne jave. Senede bes kere (senede besh kere):;: Pese here ne vile. Ayda yilda bir (ajdajCJ//da b/r):;: Shume rra/le.

Yilda kaç kez tatil yapiyorsunuz? ne viI beni pushim? TATiL

(jellda kaç kez tatil japejorsunuz)

::::Sa here

(tatil)

=:

PUSHIM

HAVAANiDEN

BOZULDU

(hava aniden bozulldu)

= PAl '1~ITUR KO HA U

Turizm (turizm) ::::tur/zam Kamp (kamp) ::::kamp Tatil yeri (tatil jen) = vend pushimi Tatil noktasi (tatil noktasi) ::: pike pushimi DOgal güzellikler (doa/J gyzel-likler):::: Otel (oten:::: holel bukurile e nalyres

PRISH
O gün Antalya'daydik (o gyn antalljadajdtJk) :::Ate dile ishini iii) Antalja. Hava aniden bozuldu (hava aniden bozulldu):;: Papritur koli. 1 li prish. , Bardaktan bosalircasina bir yagmur basladi (bardaktan bosl/f,/iijrxhasijna bir jaamur bashllade) = Fiile; te binte nje shi i rrembyer. Simsekler çakiyordu (shimshekler çakejordu) = Rrufete shkrnptlnln. , . Bunun ardindan siddetli gök gürlemesi duyuluyordu (bunun ttrdiJndan shiddetli 487

Sportif etkinlikler (s/portlf etkinlikler) ::::veprimlari sportive

486

KONU 40,

KONU 40
..

~
= USHTRIME Asagidaki tümceleri Arnavutçaya çeviriniz! (perktheni fjalite e meposhtme ne gjutien shqipe!)
ALlSTIRMALAR

gek gyrlemes/ duju//ujordu) ::::Pas tyre degjoheshin bubul/ima te forta. ,,:;, Deniz korkunç bir hal aldi (deniz korkunç bir hal al/de) = Deti u be i frikshem:;~ Sanki herseyi yutacakmis gibi görünOyordu (sanki hersheji jutaxhakmesh giLi gerynyjordu) = Pukej sikur do te perpinte gjithçka.~# Ama bir nje cre çdo hersey sakinlesti (ama bir saat sonra hershej sakinleshtl)·. Por pas saat sonra 9je u qeWsua.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Deniz korkunç bir hal aldi= Köyde geçirdlgim bu yazi, hiçbir zaman unutmayacagim= Haftada iki kez= Aman baba sen de! Her gün konsere mi gidilir!= Dogrusu, yürümekten pek keyif almiyorum:: Çok çalistilar mi?:: Gece gündüz çalisacagim= Kafede oturmaktan keyif aliyoruz:: Bugün çok çalistin= Geceleri sokaga çikmak pek keyifli degil::

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme ne
gjuhÖii turke!) Oukej sikur do te perpinte gjithçka= ,~ty njer8zii punojne shume= Shume rralle= Eshte mrekulli ri kalosh pushimet e veres ne mal= Nuk shtyhat te mesosh gjate pushimeve= Kete jave vetem kater here kemi shkuar ne koncert bije= Ne te vertete nuk po punoj fare= Ne çfare ore punon zakonisht?= Vajza ime, eja te shkojme ne koncert!= Ne rregull?=

'l
.4..

3. 4. 5. 6.

7. 8.
9.

10.

488

489

KONU

41

BEN DE ÖYLE DÜSÜNÜYORUM (ben de ayle dyshynyjorum) = EDHE UNE ASHTU MENDOJ.
SÖYLESi (s{jjleshi): Bisede

Hasan: Merhaba, günaydin! (merrhaba, gynajden) = Tungjatjeta. mire mengjes. Teuta: Günaydin! (gynajden) = Miremengjes! Hasan: Sizinle tanismak istiyorum. Mümkün mü? (sizinle tan{jshmak istijorum) = Une dua te njihemi. A ka mundesi? Teuta: Elbette. (elbette) = Paljeler. Hasan: Benim adim Hasan. Sizin adiniz ne? (benim ad{jm hasan sizin ad(jn(jz

ne) = Emri im eshle Hasan. Po ju. si quheni?
Teuta: Benim adim Teuta. (benim ad{jm teuta) = Emri im eshle Teula Hasan: Memnun oldum, Teuta. (memnun ol/dum teuta) = Gezohem Teula. Teuta: Ben de memnun oldum, Hasan. (ben de memnun ol/dum) = Edhe une gezahem Hasan. Hasan: iyi günler, hosça kalin! (iji gynler, hoshça kal/en) = Dilen emire. rnirupafshim. Teuta: Size de. güle güle! Görüsürüz! (size de gyle gyle, geryshyryz) = Gjithashlu. mirupafshim. shihemi! Hasan: Pardon. Yarin birlikte tiyatroya gitmek ister misiniz? (pardon, yamn tijatroja gitmek ister misiniz) = Me fal. a keni deshire qe te shkojrne neser ne tealer se bashku?

491

~

KONU 41 KONU 41 Teuta: Neden olmasin! (neden ollmasen) '" Pse jo! Hasan: Tamam. (tamam)::; Ne rregull! Teuta: Oldu. Yari.n görüsürüz. (jaren geryshyryz) : U be. Shihemi neser! Hasan: Bir dakika. O kim? (bir dakika, o kim): Teuta: Nisanlim. (nishanl/em) : fejuari im. Evet, kursa gittim. (evet kursa gittim) : Po, shkova ne kurs. Nail kursa gitti mi? (nail kursa gitti mi) ;::A shkoi Naili Ebru eve geldi mi? (ebru eve geldi mi) = A erdhi Ebruja Musa ile Kani eve gittiler mi? (musa ile kani eve gittiler mi) : dhe Kaniu ne shtepi? Alper ile Taner kursa gitti mi? (alper ile taner kursa gitti mi) : dhe Taneri ne Kurs? ne kurs? ne shtepi? A shkuan Musai A shkuan Alperi

i

Nje minute, kush eshte ai?

Hasan:!!!!! Teuta: Yarin o da gelecek. varen o da gelexhek) : Neser do te vije edhe ai. '. Hasan: Oh, sevinirim!! (oh sevinirim):.:; Oh, gezohem!1 Teuta: Biz de! (biz de):::: Edhe ne!

O bana dedi ki, bugüne kadar gördügüm en güzel kiz odur (o bana deki ki, bugyne kadar gerdyym en gyzel kez odur) : Ai me tha mua se ajo eshte vajza me e. bukur qe ka pare deri me sat.., Ben de öyle düsünüyorum (ben de ejle dyshynY1'orum): Edhe une ashtu mendor Benim takimim kesinlikle kazanacak (benim takemem kesinlikle kazanaxhak) = Skuadra ima do te fitoje pat)eter. Ben de öyle düsünüyorum (ben de e1'ledyshynY1'orum) = Edhe une ashtu mendop U Hayvanlarin, insanlarla ayni yerde uyumamalan gerekir (hajvanllaren, insanlfarlfa a1'ne 1'erde u1'umamal/art§gerekir) = KafsheH nuk duhet te flene ne nje banese me' njerezit. . Ben de öyle dOsünüyorum (ben de ejle dyshynY1'orum) = Edhe une ashtu mendoj.: Kedi yavrusu çok küçük, çok özene gereksinimi var (kedi 1'avrusu çok kyçyk, çok ezene kujdes. gereksinimi var) = Kotelja esiite shume evogel dhe ka nevoje per shumö Ben de öyle düsünüyorum (ben de e1'ledyshynyjorum) ;::Edhe une ashtu mendoj.

Okudun mu? (okudun mu) : A ke lexuar? LAlexove? Sikildin mi? (sekellden me) : Aje merzitur? lA u merzite'C Ne kadar çok sikildin ya sen! (ne kadar çok sekellden}a sen) = S::i shume je merzitur moj ti! Gördü mü? (gerdy my) : A ka pare ai? lA pa ai(ajo)7 Lütfen sigara içmeyin (lyffen sigara içmejin) = Ju lutem mos pini duhan! Sigara içmek yasaktir (sigara içmekjasakter) : Pirja e duhanil eshte e ndaluar. Sigara içilmez (sigara içilmez) = Ndalohet duhani!

GELECEK ZAMANDA SORU TAKILARI= ?RAPASHTESA PYETESORE
NE KOHEN TE ARDHME

Sen

Siz

Türkçe Telaffuz Arnavutça Ben gideceg -im (ben gidexheim) = Une do te shkoj. gidecek -sin (sen gidexheksin) = Ti do le shkosli. O gidecek -(o gidexhek) ;:: Ai(ajo) do te shkcjt'. Biz gideceg -iz (biz gidexheiz) = Ne do tÖ stikojnie. gidecek -siniz (siz gidexheksiniz) ;:: Ju do te slikoni. Onlar gidecek (ler) (onlargidexhekler) = Ata(ato\ do te stikojne.

Hüseyin Bey, yarin operaya ~gidecek misiniz? (hysejin bejjaren opera1'a gidexhek misiniz) = Zat i Hysein, a do te shkoni neser ne opera? Ben une acak miyim, ecek miyim? (axhak me1'em, exhek mijim) sen ti acak misin, misin (axhak mesen, misin) o ai(ajo) acak mi, mi (axhak me, exhek mi) biz ne acak miyiz, miyiz (axhak mejez, exhek mijiz) siz ju acak misiniz, misiniz (axhak mesenez, exhek misin/x) onlar ata(2to) acak mi, mi, mu, mü (axhak me, exhek mi) miyim?, pas e, i, il, Ö vendoset Vini re: Pasa, i, O, u vendoset-acak miyim? Shtohet pas foljeve, nganjehere ed he pas eimave. .ecek

Di'Li GEÇMis ZAMANDA SORU TAKILARi=:iRAPASHTESA
PYETESORE:: NE f<OHEN E PAKRYER

i·'~ L

il"

i

Mi. MI, MU, MÜ? <:=>A?

Aksam kursa ~ gittin mi? (aksham kursa gittin mi): A shkove ne kurs ne mbremje?

492

Alkim, eve gidecek mi? (al/kem eve gidexhek mi) = A do te shkoje Alkimi ne shtepi. Blerta ile Stefan yarin sinemaya gidecekler .mi? (blerta ile stefan jaren

493

KONU 41 sinemaja gidexhekler mi) ;:A clo te shkojne B/erta dhe Stefani ne kinerr18 neser? Fredi, yarin gelecek misin? (fredl yaren gelexhek misin);;;; A do te vis h neser Fred1? Vasfi, aksam operaya gidecek misin? (vasfi aksham operaja gldexhek misin);;;; Ada t0 shkosh ne opera n0 mbremje Vasfi. Hasan, yarin restorana gidecek miyiz? (hasan yaren restorana gldexhek mijiz) ;;;; do te shkojme neser n0 restorant, Hasan? A Çayalacak misiniz? (çaj allexhak mesenez) '" A do te mermi çal? Oturacak misin? (oturaxhak m{jsen) '" A do te ulesh? Eve gelmek istiyorum. (eve gelmek istijorum)=

KONU 41

GELMEK

iSTiYORUM.

(gelmek Istijorum) = UNE DUA TE ViJ

Une dua te vij ne shtepi.

Vini re: Folja isternek perdoret me rrenjen e foljes ne paskajore (infinitiv) Ben istiyor -um (ben istijorum) = Une dua. Sen istiyor -sun (sen istijorsun) =Ti do. O istiyor (o istjor) =Ai(ajo) do. Biz istiyor -uz (biz istijoruz) = Ne duam. Siz istiyor -sunuz (siz istiyorsunuz) =Ju don i. Onlar istiyor (-lar) (onllar istijor -Ilar) = Ata( ato) duan. Kitap (kitap);: liber, kitaplar (kitapllar);: librat

DoOru (daaru), istikametinde (doruUtusunda).

(istikametinde),

doOru/tusunda (jenynde) ;: drejt

yönüne (jtJnyne), yönünde

Durres istikametine hareket ettiler (dUffS Istikametine hareket ettiler) '" U n/sen drejt Durresit. Tepeye dogru (tepeje dooru) :: drejt kodres Daga dogru (daa dooru) ;: drejt malit Okula dogru (okulla daaru) ::drejt shkçlies Eve dogru (eve daoru) =drejt shtepise Elçi/ige dogru (e/çilie dooru) =drejt ambasades Bakanliga dogru (bakanl/ea dooru) ::drejt ministrise Taksi (taksi) "" taksi Trafik Lambasi (trafik /ambase) = semafor otobüs (otobüs) = autobus Uçak (uçak) = avion araba (araba) '" makine bavul (bavuli) '" va/ixhe Tren (tiren);:;: tren Uçan daire (uçan daire);;;; ufo sinjali

Okula gitmek istiyorum. (okulla gitmek istijorum) = Une dua te shkoj ne shkoiie. Sinemaya gitmek istiyor. (sinemaja gitmek istijor):: Ai ka deshire te shkoje ne kinema. Operaya gitmek istiyorlar. (operaja gitmek istijorllar):: Ala duan te shkojne ne opera. Gezmeye gitmek istiyoruz. (gezmeje gitmek istijoruz):: shetilje. Ne duam te bejme nje

Çok okumak istiyorum. (çok okumak istjorum);: Une dua te lexoj shume. Çok yürümek istiyorsun. (çok yOrOmek istiyosun);: Ti ke deshire te vraposh shume. Biraz dinlenmek istiyoruz. (biraz din/enmek istijoruz)= pak. Ne duam te çlodhemi

dur levhasi (dur levhase);: gel -me k (ge/mek) ;: vij git -me k (gitmek) :;:shkoj oku -mak (Okumak)'" /exoj yaz -mak (yazmak);;;: shkruaj

i trafikut

Biraz durmak istiyorum (biraz durmak istijorum):: pak.

Une dua te qendroj (ndal)

Vfni re: Folja ne gjUhen turke formohet nga rrenja dile prapashtesat -mek OSe -mak (infinitiv::: paskajora). gelmek -vij. gitmek -Ghkoj, okumak -Iaxoj, yazmak -shkruaj.

Yemek (jemek): gjelle Yemek (jemek): ha Yemek yemek (jemek jemek): ha gjelle Böyle yapma, hiç hos degil! (Mj/e japma, hiç hosh deil);: Mos bej keshtu, s'ka lezet!

ÖGRENMEK (erenmek)::

MESOJ

494

495

KONU 41 Ögreniyorum (erenljorum) :: Une po mesoj. Ögreniyorsun (erenijorsun) :: ti po meson. Ögreniyor (erenljor) :: ai(aja) pa meson. Ögreniyoruz (erenijoruz) :: ne po mesajme. Ögreniyorsunuz ((Jrenljorsunuz) :: ju po mesoni. Ögreniyorlar (erenijOrllar) :: ata(ato) pa mesajne. Ögrenirim (eren/rim) :: une mesaj. Ögrenirsin (ereninsin:::: ti meson. Ögrenir (erenir) :: ai(ajo) meson. Ögreniriz (ereniriz) ::::ne mesajme. Ögrenirsiniz (eren/rs/niz) :: ju mosoni. Ögrenirler (eren/rler) :;:ata(ato) mesajne. Ögrenecegim (erenexheim) :: une do te mesaj. Ögreneceksin (erenexheks/n) :: li da te mesash. Ögrenecek (erenexhek) :::ai(aja) do te mesaje. Ö!)renecegiz (erenexheiz) '" ne do te nesajme. Ögreneceksiniz (erenexheksiniz) :: ju do te mesoni. Ögrenecekler (€irenexhekler) :: ;;:t8(ato) do te mesajne. iyi yolculuklar! (iji jol/xhuluklar) :: Udhe. te mbare! Seyretmek istiyorum (sejretmek istijorum):: Une dua te shikoj. Kosmak istiyorum (koshmak istijorum):::: Une dua te vrapoj. Çizme (çizme):;: çizme, çorap (çorap):: çorape,

KONU 41

eldiven (eldiven) = dorashke

Dans etmek istiyorum (dans etmek istijorum):: Une dua te kercej. Gezmek istiyorum (gezmek istijorum) :: Une dua te sMtis. Uyumak istiyorum (ujumak istijorum):: Une dua te fle. Yatmak istiyorum (jatmak istijorum):: Une dua le shtrihem. Kalkmak istiyorum (kallkmak istijorum) :: Une dua te ngrihem. Türkiye'ye uçmak istiyorum (tyrkijeje uçmak istijorum) :: Une dua te fluturoj per
ne TL:rqi -r, ~ ;:l'Jion) ..

Dolasmak istiyorum (dollashmak istijorum)::: Une dua te gjezdis. Eve dönmek istiyorum (eve denmek istijorum):: Une dua te kthehem ne shtepi.

rr=i

..
= NUK DUA, NUK DESHIROJ

li

i

SEVMEMEK (sevmemek)

Ögrendim (€irendim) ::: mesova, kam mesuar. Ögrendin (erendin) :: mesove, ke mesuar. Ögrendi (erendi) :: mesoi, ka mesiiar. Ögrendik (erendik) :: mesuam, kemi mesuar. Ögrendiniz (erendiniz) :: mesuat, keni mesuar. Ögrendiler (erendiler) :: mesuan, kane rnesuar. Ögren (eren) :: Mesa! Ögrensin (erensin) ::::Te mesoje! Ögrenin (erenin) ::: Mesoni! Ögrensinler (erensinIer) ::::Te mesajne! AFiYET OLSUN (afijet ol/sun) :::Te befte mirö! SiZE AF;YET OLSUN (size afijet ol/sun) ::: Ju befte mir!;;' YARASIN (jarasen) :::,Ju benö rniri~ SEREFE (Sherefe) ;;::; Gözuar! YARASIN (jarasen) :: Gezuar! Yemek yapmak istiyorum (jemekjapmak istljorum) '" Ulle dua te getuaj gjeiie. Yemek yemek istiyorum (jemekjemek /stijorum) :::Une dua te ha. Eg/enmek istiyorum (elenmek istljorum) ::::Une dua te argEHohem. Ögrenmek istiyorum (€irenmek istijorum) ::: Urie dua te mesaj. Seyahat etmek istiyorum (sejahat etmek istijorum) 496 :: Une dua te udhetoj.

Sevmiyorum (sevmijorum):: une nuk deshiroj. Sevmiyorsun (sevmijorsun) = ti nuk deshiron. Sevmiyor (sevmijor):: Ai(ajo) nuk deshiron. Sevmiyoruz (sevmijoruz):: Ne nuk deshirojme. Sevmiyorsunuz (sevmijorsunuz) :: Ju nuk deshironi. Sevmiyorlar (sevmijorlar):: Ata(ato) nuk deshirojne. Seni hiç sevmiyorum dua fore! (sen/hiç sevmijorum) :: Une s'te dua fare! :: Une nuk le

Artik seni sevmiyorum (artek sen/ sevmljorum) :: Une s'dua me! Ögretmen bizi sevmiyor galiba (eretmen bizi sevmijor galiba) :: Mesuesi duket se nuk na co.

me

Bilmiyorum, belki de beni sevmiyor (bilmijorum, belki de beni sevmijor) :: Nuk e di, ridoshta ai nuk ne do. Ali'yi sevmiyorum (aliji sevmijorum) ::: Une nuk e dua Aliun. Pirasayi sevmiyorum, ama ispanagi seviyorum (perasaje sevmijorum, ama espanae sevijorum) :: Mua nuk me pelqen preshi, ndersa spinaqi po. Arben, Fransizlari sevmiyor (arben fransezifare sevmijor) :: Arbeni nuk i do franceze!. Vini re: Nese Ile rrokjen e fundit ka a ose i vendoset mbaresa y, pastaj i, d. m. th. -yi; 497

KONU 41 Pas
OOS8 U

KONU 41 -'I pastaj
LI

d. m. th. -y4 pas iose e· yi,pas

ÜOS8

vendoset - yü

Arzu'yu sevmiyorum (arzuju sevmyorum)=

Une nuk e dua Arzune.

Aynasi istir kisinin, lafa bakilmaz (ajnase ishtir kishinin, /afa bakelmaz) = Mos sriiko gunen, por shikoi punen. Pantolon (pantollon) = pantaliona, kot pantolon (kot pantollon) =xhinse

i

BiLMEK TANiSMAK Biliyorum (bi/yorum)= une di. Biliyorsun (bi/ijorsun)= ti di. Biliyor (bi/ijor)= ai(ajo) di. Biliyoruz (bi/ijoruz)= ne dime. Biliyorsunuz (bi/ijorsunuz)= ju dini. Biliyorlar (bi/ijor/ar)= ata(ato) dine. Türkçe biliyor musunuz? (tyrkçe bi/ijor musunuz) = A dini turqisht? firnavuti;a biliyor musunuz? (amavutça bi/ijor musunuz)= A dini shqip? italyanca biliyor musunuz? (italjanxha bi/ijor musunuz)= A dini italisht? filmanca biliyor musunuz? (allmanxha bi/ijor musunuz);;;; A dini gjermanishten? Ingilizce biliyor musunuz? (ingilizxhe bi/ijor musunuz):: A e dini englishten? Fransizca biliyor musunuz? (fransezxha bi/ijor musunuz):;;;; A e dini frengjisht? Japonca biliyor musunuz? (zhaponxha bi/ijor musunuz)=: A e dini japonishten? Arapça biliyor musunuz? (arapça bi/ijor musunuz)=: A e dini arabishten? Çince biliyor musunuz? (çinxhe bi/ijor musunuz):;;;; A e dini kineiçen? Rusça biliyor musunuz? (rusça bi/ijor musunuz);;; A e dini rusishten? TOrkçeyi iyi konusuyorum (tyrkçeji iji konushujorum)= mire. Una flas turqishten shume (tantJshmak) = NJIHEM

Tanisiyorum (taneshejorum) = Une njihem. Tanisiyorsun (taneshejorsun):::: Ti njihesh. Tanisiyor (taneshejor);;; Ai(ajo) njihet. Tanisiyoruz (taneshejoruz)= Ne njihemi. Tanisiyorsunuz (taneshejorsunuz);;; Ju njiheni. Tanisiyorlar (taneshejorllar)::: Ata(ato) njihen.

Ögrenci (erenxhi):::: nxenes

Köprü (kepry) = ure ögretmen (eretmen)=

mesues

GEZME -Y -i SEviYORUM

(gezmeji sevijorum) te shetis.

= Mua me pelqen

Bilirim (bilirim);;; una di. Bilirsin (bi/irsin)'" ti di. Bilir (bilir)'" ai(ajo) di. Biliriz (biliriz) '" ne dime. Bilirsiniz (bilirsiniz)'" ju dini. Bilirler (bilirler) = ata(ato) dine.

Gezme -yi seviyorum (gezmeji sevijorum) = Mua me pelqen te shetis. Konusma -yi seviyorum (konushma sevijorum) = Mua me pelqen te flas. Üzülme -yi sevmiyorum (gezmejii sevmijorum) = Nuk me pelqen te merzitem. Okuma -yi seviyorum (okumaje sevijorum) =Mua me pelqen te lexoj.· Yazma -yi sevmiyorum Uazmaje sevmijorum) =Nuk me pelqen te shkruaj. Sinemaya gitme -yi seviyorum (sinemaja gitmeji sevijorum) =Mua me pelqen te shkoj ne kinema. Tiyatroya gitme -yi sevmiyorum (tiyatroja gitmeji sevmijorum) =Une nuk dua te shkoj ne teater. Çalismayi seviyorum (çalleshmaje sevijorum) =Me pelqen te punoj. Gitmek :::>:::> gitme -y -f =te shkoj Konusmak:::>:::> konusma -y -I =te flas Yazmak :::>:::> yazma -y -I =te shkuaj Gezmek:::>:::> gezme -y -i =te shetis Oturmak :::>:::> oturma -y -I =te rri ulur içmek :::>:::> içme -y -i =te pi ) Uyumak :::>:::> uyuma -y -I =te fle Kosmak :::>:::> kosma -y -I =te vrapoj Spor yapmak :::>:::> spor yapma -y -I =te bej sport Alis -veris yapmak :::>:::> alisveris yapma -y -I =te bej pazar 499

Vlni re: "bilirim"do thote qe una e di diçka ne pergjithesi, gjithmone. Zakonisht, une jam i afte te di diçka, te bej diçka. ATASÖZÜ (atastJzy):::: FJALE E URTE

Herseyin azi karar. çogu zarar (hershejin aze karar, çou zarar)::: Gjel/a me kripe, kripa me karar. 498

••

KONU 41

KONU 41 Eglenmeyi seviyorum (ee/enmeji sevijorum):::: Mua me pelqen te argetohem. Yemek yemeyi seviyorum Uemekjemeji sevijorum) ::::Mua me pelqen te ha. Sigara içmeyi sevmlyorum (sigara içmeji sevmijorum) :::: ua nuk me pelqen te pi M duhan. içki içmeyi seviyorum (içki içmeji sevmijorum) = Mua me pelqen te pi pije alkoolike. Dans etmeyi çok seviyorum (dans etmeji sevmijorum):::: Mua me pelqen le kercej. NE NE:::: AS ." AS

Vini re: Pas ei I, Ö, O Y -i, pas ai u, 0, i Y -I; Y vendaset midls dy zanareve pasi nu\{ mund te qendrojne dy zanare söbasliku.
Kosmayi sevmiyorum (koshmaye sevmijorum) == r,,1U8 nuk me pelqcn te vrapoJ Sakalasmayi sevmlyorum (shaka/ashmaja sevmijorum) ;;::; Mua nuk me pelqen t, ~S~~ .. Konusmayi seviyorum (konushmaje sevijorum) ::::Mua me pelqen te flas. Yazmayi hiç sevmlyorum Uazmaja hiç sevmljorum) "" Mua nuk me pe!qen shkruaj. Spor yapmayi seviyorum (spor japmaje sevijorum) Spor sarayi (spor saraje) == pa Hat i sportit Müsabaka (mysabaka) ::: ndeshje Karsilasma (karshfJl/ashma) == ndeshje Maç (maç) ::: ndeshje Maç nerede olacak? (maç nerede ol/axhak) skuader Takim (taMm) Son maç (son maç) ::i ndestlja e fundit
==

==

Mua me pelqen te bej sporto

Ne onu seviyorum ne de sizi (ne onu sevijorum ne de sizi) ::::Nuk e dua, as ate, as ju. Aylardir ne yagmur yagiyor ne de kar (ajllarder ne jaamur jaejor ne de kar) :::: i~r P muc;] me radhe nuk bie as sh! as büre.

::i

Ku do te znvillohet nc:eshja?

Hangi takimi tutuyorsunu;;::? (hangi takeme tutujorsunuz) ::::Me ciiin skuader jeni ju? Ben Besiktas'i tutuyorum (ben beshlktasM tutujorum) :::: Un·3 jam me ''Sastliklashin''. Oynamak (ojnamak)::: luaj Maç yapmak (maçjapmak):::: !uaj/bej ndesnje Stadyum (stadjum):::: stadium Maç, hangi stadyumda olacak? (maç hangi stadjumda ol/axhak):::: Ne edin stadium zhvillohet ndeshja? Bu gOn hangi takimlar oynuyor? (bu gOn hangi takeml/ar ojnujor) luajne sot?
==

\Ji~i re; Kal:epi ne ..• ne ne pergiithesi perdoret me folje ne menyre ponare ediie pse ka kuptim negativ. i'ie rast se midis kesaj forme dhe foljes ndodhet nje shpjegim ose nje ndajicilie nl2nvre qe "erkon foljen mohuese, perdoret fc:je ne maliare.
Bugüne kadar ne agladim, ne güldüm (bu güne kadar ne aal/adem ne gyldym) :::: Den me sot as kam qare,as kani ,:;eshur. Foljet 'agladim'dhe 'güldüm'siç shihet Jane ne formen pohore. Sirrini aradan yillar geçmis olmasina ragmen ne bana ne ona bir tUrlU söylemedi (serene aradan jell -Ifar geçmish ollmasana raamen ne bana ne ona bir tyr/y sej/emedi) ::::Edhe pse kishin kaluar vite, nuk na i tha sekretin ne asnje menyre as mua, as atij. Ne seni ne de onu hiç sevmiyorum (ne seni ne de onu hiç sevmijorum):::: Nu!< le dua fare as ty. as aie. Annem, ne patlicani ne de sogani kesinlikle sevmiyor (annem ne patllexhane ne de soane kesinlik/e sevmljor) ::::Nena ime nuk e pelqen ne asnje menyre as patellxhanin, as qepen. '}jni re: i'Je fjaLte mG ka'lepin 'ne ... ne'Kur !<emi nje veprim te pape!qyer te shprahur 'ile kushtore pe~dorini ToI.lsne nlünafe.
j

edat skuadra

Hangi takim kazandi? (hangi taMm kazand€}) == Ci la skacer fitol? Sonuç nasildi? (sonuç nasel/de):::: Si pMundoi ndeshja? Maç nasil sonuçlandi? (maç naseli sonuçlfandi}) == 3i perfundo! ndesnja? Maç, 2 -O Basiktas'm galibiyetiyle sonuçlandi (maç iki saf er beshiktashen galibijetlj/e sonuçlland6):::: Ndeshja pMundo: d~i me 2.ero per Besiktashin. HOcum etmek (hyxhum etmek) == sulmoj Oyuncu (ojunxhu):::: lojtar Klüp (klyp) == klub Ayakta durmayi savmlyorum (ajakta durmaje sevmijorum) ne I<embe, Top oynamayi seviyorum (top ajnamaja sevijorum) top. '" i'4uk rie::.elqen te rri

"" l'v1uame

Yüzmeyi seviyorum (jyimeji sevijorum) == Mua me pelqen te !uaj me top. Çalismayi sevmiyorum (ça/l:ishmaja sevmijorum) "" Mua nuk me pelcen te punoj. Televizyon seyretmeyi seviyorum (te/evljjon sejretmaji sevljorum):::: Mua me pelqen te shoh televizor. 500

Bu ise ne sen ne ben karismasaydik iyi olacakti (bu ishe ne sen ne ben kareshmasajdek lji ollaxhakte) ::::00 te iste mire te mos ishim perzier ne kele pune as ti as i.:ne.

. 501

KONU 41 KONU 41 ETMEK 1. 2. NDAJFOLJE (etmek) Ettik (ettik) Ettiniz (ettiniz) Ettiler (ettiler) Ona kitap için çok tesekkür ettim (ona kitap için çok teshekkyr falenderova shume per librin. GELECEK TESEKKÜR ETMEK (teshekkyr etmek) :: FAlE:NDEROJ ZAMAN::: KOHA E ARDHME ettim) = E

VARDIMCI

ASIL FiiL == VAPMAK == BEJ FliL == lvi ETMEK == ME NJE EMER OSE NJE

BASHKE: BEJ MIRE. Ne köte rast '\3tmek" eshtö nje folje ndihmese, perdoret söbashku me nje fjale tjeter.

Size tesekkür ediyorum (size teshekkyr edijorum) :: Ju faienderoj. Bana tesekkür etti (bana teshekkyr etti) :::: i me faienderoi. A Vini re: Folja "falönderoj" lakohet ne gjuhön turke me dhanore.

Edecegim (edexheim) Edeceksin (edexheksin) Edecek (edexhek) Edecegiz (edexheiz) Edeceksiniz (edexheksiniz) Edecek (ler) (edexhekler) Yemin edeceksin Uemin edexheksin) :: Ti do te betoliesli. Ziyaret edecegiz (zijaret edexheiz) :: Ne do te vizitojme. Terkedecekler (terkedexhekler) :: Ata do te braktisin. Dikkat ediyorlar (dikkat edijor/lar) :: Ata po kujdesen.

SiMDiKi ZAMAN::: KOHA E TASHME E ÇASTIT Ediyorum (edijorum) Ediyorsun (edijorsun) Ediyor (edijor) Ediyoruz (edijoruz) Ediyorsunuz (edijorsunuz) Ediyor (lar) (edijor/lar) GENis ZAMAN:: KO HA E TASHME E VAZHDUESHME Ederim (ederim) Edersin (edersin) Eder (eder) Ederiz (ederiz) Edersiniz (edersiniz) Ederler (ederler)

BULUSMAK

(bu/lushmak)

(= TAKOHEM)

Bulusuyorum (bu/lushujorum) :: Une po takohem. Bulusuyorsun (bu/lushujorsun) :: Ti po takohesli. Bulusuyor (bu/lushujor) :: Ai(ajo) potakoheL. Bulusuyoruz (bu/lushujoruz) :: Ne po takohemi. Bulusuyorsunuz (bu/lushujorsunuz (:: Ju po takoheni. Bulusuyorlar (bu/lushujor/lar) :: Ata(ato) po takohen. Ali, simdi Tarkan ile bulusuyor (ali shimdi Tarkan ile bu/lushujor) tani me Tarkanin. Ne zaman bulusuyoruz? (ne zaman bu/lushujoruz) :: Ali po takohet

N Varin sizi ziyaret ediyoruz (yarEin sizi ziyaret edijoruz) :::: e do t'ju vizitcjme neser. Siz çok iyi dans ediyorsunuz (siz çok iji dans edijorsunuz) ::::Ju kereeni sliume mire. Kabul ediyorum (kabul edijorum) ::::E pranoj. (Ondan) Rica ediyor (rixha edijor) :::Ai i lutel. GEÇMis ZAMAN::: KOHA E KRYER E THJESHTt: Ettim (ettim) Ettin (ettin) Etti (etti)

:: Kur do te takohemi? saat kaçta

Serkan ile bugün saat kaçta bulusuyorsun (serkan ile bugyn bul/ushujorsun) :: Ne çfare ore do te takohesh sat me Serkanin?

Onlar herzaman saat beste bulusur (onl/ar her zaman saat beshte bul/ushur) = Ato gjithmone takohen ne aren pese. Genelde otelde bulusuruz (genelde:: otelde bu/lushuruz) 503 :: Ne takohemi ne

502

KONU 41 pergjilMsi ne hotel (/shte bullushuruz)=: Ne takohemi ne pune. sadex Bulustu (bullushtu) =: Ai(ajo) eshte takuar/u takua. Bu/ustuk (bu/lushtuk) =: Ne jemi takuar/u takuam. Bu/ustunuz (bullushtunuz) =: Ju jeni takuar/u takuat. Bulustular (bullushtullar)::: Ata(ato) jane takuar/u takuan.

KONU 41

iste bulusurui

Bulusmuyorui, sadece delefonda konushujoruz)

telefonda konusuyoruz (bullushmujoruz, :: Nuk takohemi, flasim vetem ne telefon. hiç bullushmujor)

Onlar artik hiç bulusmuyor (onllararffik

::Ata nuk takohen

Bulusurum (bu/lushurum) =: UM takohem. Bulusursun (bullushursun) =: Ti takohesh. Bulusur (bullushur) =: Ai(ajo) takohet. Bulusurui (bu/lushuruz) =: Ne takohemi. Bu/usursunuz (bu/lushur.sunuz)::: Ju takeheni. bulusurlar (bullushurflar) =: Ata(ato) takohen.

Dün sinemanin önünde bulustuk (dyn sinemanfin finynde bullushtuk)::: Dje jemi takuar para kinemase. Kiz arkadasimla aksam bulustuk (Mz arkadasMmlla aksham bullushtuk) :::U takova me te dashuren time ne darke. Sevgilisiyle sinemada bulustu (sevgilisiyle sinemada bullushtu) :::U takua me :13 dashudn e saj ne kinema. Ögretmenimle kütüphanede bulustu m (firetmenimle kytyphanede bullushtum) ::: U takova me mesuesin tim ne biblioleke. OLUMSUZ::: MOHORE

•••••••••••••••••

• •••••••• •••• ••• •
KIMiNLE (kiminle) ::: ME KE? KiMlE (kimle)
=:

:

ILE (ile)

=:

ME

:

Bulusmadim (bullushmadem) ::: r~uk u takova . Bulusmadin (bullushmaden) =: l'Juk u lakave. =: Nuk u takuam. Bulusmadik (bullushmadfik) Onunla hiç bulusmadik (onunlla hiç bullushmadfik)

=:

Nuk jemi takuar fare me te.

ME KE? :::Me ke do te takohesh? ME SE? ME SE?
=:

Kimle bulusacaksin (kimle bUllushaxhaksfin)

NE ilE? (ne ile) NEYLE? (nejle)
Onunla hergün bulusuruz (onunlla hergyn dite.

=: =:

Bulusacagim (bullushaxhafim) :::Une do te takohem. Bulusacaksin (bullushaxhaksfin) :::Ti do te takohesh. Bulusacak (bullushaxhak)::: Ai(ajo) do te takohet. Bulusacagiz (bullushaxhafiz) =: Ne do te takohemi. Bulusacaksiniz (bullushaxhaksenfiz)::: Ju do te takoheni. Bulusacaklar (bullushaxhakllar) =: Ata(ato) do te takohen. Elbet birgün bulusacagiz (elbet birgyn bullushaxhaez) =: Patjeter do te takohemi nj8 dile. Bakan, Büyükelçi ile ne zaman bulusacak? (bakan byjykelçi ile ne zaman bullushaxhak) =: Kur do te takohen ministri dhe ambasadori? Sevgilinle ne zaman bulusacaksin (sevgilinle ne zaman bullushaxhaksfin)::: Kur do ta takosh le dashurin tend? Çarsida bulusacagiz (çarsMda bullushaxhafiz) ::: Do te takohemi ne pazar. Caminin önünde bulusacaklar (xhaminin finynde bullushaxhakl/ar) :::Do te takahen Jf~rpara xh:imise. Okulun arkasinda bulusacagiz (okullun arkasfinda bullushaxhaez) ::: Do te tcikohemi prapa sh!<oiles. =: Ku do te takoheni? Nerede bu/usacaksiniz? (nerede bullushaxhaksenfiz) Gözünüz aydin, sonunda bulusacaksiniz? (gezynyz ajdfin sonunda bullshaxhaksfinfiz) ::: Urime, do te takohani me ne fund. Bence hiç bir zaman bulusmayacaklar (benxhe hiç bir zaman bul/ushmajaxhakl/ar) 505

bullushuruz)

Takoherni me te çdo

Oç günde bir bulusurlar (Yi; gynde bir bullushurflar) :::Takohen nje here ne tri dite. Genelde Sofra Restoran'da bulusurlar (genelde sofra restoranda bullushurflar) = Ne pergjitMsi takohen ne restorantin "Sofra". Genellikle nerede bulusursunuz? takoheni ne pergjithesi. (genel ·/ikle nerede bu/lushursunuz)
=:

= Ku

Her yil bir kere bulusuruz (her jfill bir kere bu/lushuruz) cdo viI.

Takohemi nje here ni:!
=:

Haftada kaç kez bulusurlar? (haftada kaç kez bullushur/lar) takohen?

Sa r:3re ne javi:!

Onunla bu/usmam. çünkü canim istemiyor (onunlla bu/lushmam, çynky xhanfim istemljor)::: Nuk takohem me te, sepse nuk ma ka qejfi. Bulustum (bullushtum) ::: Une jam takuar/u takova. BUlustun (bu/lushtun) :::Ti je takuar/u takove. 504

KONU 41 = Per mendimin tim nuk do te takahen kurre. Hiç bulusmayacagiz (hiç bullushmajaxhat;jz) = Nuk do te takohemi fare. ALlSTIRMALAR = USHTRIME Asagidaki tümceleri Arnavutçaya ne gjuhen shqipe!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

KONU 41

çevirinizl

( Perktheni

fjalite e meposhtme

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhet;j) = FJALOR
E-mail(i mejl) = E- mail ileti(i1etl) = E-mail Elektronik posta (elektronik posta) = E-mail, posta elektranike Göndermek(gendermek):: dergoj Ummak(ummak) = shpresoj Süphe(shyphe) = dyshim Süphelenmek(shyphelenmek):::: dyshohem Ummakla birlikte(ummaklla birlikte):::: Une shpresoj. por ... Su anda(shu anda):: Ne köle moment YazmaktayimUazmaktajem):::: Jam duke shkruar. Nisa te shkruaj dhe po shkruaj ande. Tabii ki ..(tabii ki) = Natyrisht qe ... Sivas(sivas):: Nje qytet ne Turqi Sayet(shajet):: Nese ivedi(ivedi):: shpejt Öpmek(t;jpmek):: puth YanakUanak) = faqe Bildirmek(bildirmek) = bej te ditur, lajmeroj Okulun arkasinda bulusacagiz = Yazmaktayim = Onunla bulusmam, çünkü canim istemiyor = Size tesekkür ediyorum = Herseyin azi karar, çogu zarar = Türkçeyi iyi konusuyorum = Onunla hergün bulusuruz = Elbet birgün bulusacagiz = Bu ise ne sen ne ben karismasaydik iyi olacakti = Ögretmenimle kütüphanede bulustum = Türkçeye çevirinizl (Parktheni fjalite e meposhtme ne

Asagidaki tümceleri gjuhen turka!) 1.

2.
4.

Lajmeroj = Ti do te betohesh :: Mua me pelqen te kercej :: Ju jeni takuar :: A dini turqisht? :: Me cilen skuader jeni ju? :: Kur do te takohemi? :: Nuk do te takohemi fare :: Ne çfare ore do te takohesh sat me Serkanin? :: Deri me sat as kam qare, as kam qeshur ::

5. 6.
7. 8.

ELEKTRONiK POSTA(elektronik

posta) = POSTA ELEKTRONIKE

Sana dOn bir ileti gönderdim. Gönderdigim elektronik postayi aldigini umuyorum. Ummakla birlikte, henüz bir yanit alamamis olmam, beni süphede birakiyor. Bu nedenle su anda ikincisini yazmaktayim. Biz, yarin Sivas'a gidiyoruz. Senin de gelme ni istiyoruz. Tabii ki , vaktin varsa! Sayet gelemeyecek isen, lütfen bana ivedi bildir, olur mu? Yanaklarindan öpüyorum, hosça kal!

9. 10.

506

507

--_.~,..--..--",~ . .~

,I

I'

KONU

42
. TONE
SÖYLESi (sejleshi): Bisede

...

....,

IYIlIGIMIZ IÇIN(ijiliimiz için) = PER TE MIREN

Bilal: Merhaba küçük hanim! (merhaba kyçyk hanem) = Tungjatjela, yogelushe! Fatma: Merhaba amca! (merhaba amxha) = Tungjaljela, xhaxhi! Bilal: N~silsin, iyi misin? (nasellsen, iji misin) = Si je, a je mire? Fatma: Iyiyim, sagolun; siz nasilsiniz? (ijijim, saollun, siz nasellsenez) mire, rrofshi, po ju, si jeni?

= Jam

Bi/al: Tesekkür ederim, ben de iyiyim. (teshekkyr ederim ben de ijijim) = Faleminderil, edhe une jam mire. Fatma: Sen ne is yapiyorsun? (sen ne ishjapejorsun) = Po li, me çfare merresh? Bilal: Ben memurum. (ben memurum) = Une jam nepunes shteli Fatma: Memur ne demek? (memur ne demek) = Ç'do me lhene nepunes shteli?

509

KONU 42 Bilal: Yani, devlet adina çalisan kisi. (jani devlet ad(}na ça//i!Jshan kishi)= Pra, ai qe punon ne emer le shtetit. Fatma: Devlet ne demek? (dev/et ne demek):::: Ç'do me thene SHTET? Bilal: Herkes demek evlat (herkes demek evlat):::: Te gjithe formojne shlelin. Fatma: Anladim. Peki herkes ne demek? (anllad(}m, peki herkes ne demek)= E kuptava. Por, ç'do te thote Le gjithe? Bilal: Herkes; sen, ben. biz demek. (herkes, sen, ben, biz demek)= Te gjithe domethene li, une, ne. Fatma: Yani hepimiz demek. Çok iyi anladim. Sen bizim için çalisiyorsun o zaman? (jani hepimiz demek, çok iji an//ad(}m)= Pm ne te gjilhe. tani e kuptava shume mire. Atehere ti po punon per ne. Bilal: Evet, evlat. Senin için. baban için. (evet evlat, senin için, baban için)= Po bije, per ty, per babana tend. Fatma: Peki. senin çocuklarin için kim çalisiyor. (peki senin çoxhukllaren kim ça/lesMjor)"" Mire, po kush punon per femijel e tu? Bilal:!!! Benim için (benim için) =per mua Senin için (senin için) =per ty Onun için (onun için) =per ate/te Bizim için (bizim için) =per ne Sizin için (sizin için) =per ju Onlar için (onllar için) =per ata/ta/to Benim isim için (benim ishim için) =per punen time Senin isin için (senin ishin için) =per punen Wnde Onun isi için (onun Ishi için) =per punen e tij .e saj Bizim isimiz için (bizim Ishimiz için) =per punen tone Sizin isiniz için (sizin ishiniz için) =per punen tuaj Onlarin isi için (onllari!Jn ishi için) =,:iar punen e lyre Benim hatirim için (benim hatfjr(}m Için) halrin tim Senin hatirin için (senin hateren için) =per halrin tend Onun hatiri için (onun ht!:1tfflre için) hatrin e tij, e saj Bizim hatirimiz için (bizim hatljrtjmfjz için) =;:;ier hatrin tane Sizin hatiriniz için (sizin hatljrenez için) hatrin luaj Onlarin hatiri için (onllaren hatfltre için) =pElr hatrin e tyre !yilik => iyiligi m k => g Iyiligi m için (Uillim için) :: per te miren time için iyiligin için (ijiliin için) = per te miren tende iyiligi için (Uilii için) = per te miren e tij, e saj iyiligimiz için (/ji/iimiz için) = per te miren tane iyiliginiz için Wiliiniz için) = per te miren tuaj iyilikleri için (on/ann iyiligi için) (ijilik/eri için) = per te miren e tyre Gelecek => gelecegim k=>g

KONU 42

Gelecegim için (gelexheim için) = per ardhmen time Gelecegin için (gelexhein için) = per ardhmen lende Gelecegi için (ge/exhei için) = per ardhmen e tij, e saj Gelecegimiz için (gelexheimiz için) = per ardhmen tane Geleceginiz için (ge/exheiniz için) = per ardhmen tuaj Onlarin gelecegi için (on/ann ge/exhei için) -Gelecekleri için (ge/exhek/eri için) = per te ardhmen e tyre Benim çocuklarim için (benim çoxhukllarem için) = per femijet e mi Senin çocuklarin için (senin çoxhukllar(}n için) = per femijet e tu Onun çocuklari için (onun çoxhukllarlj için) = per femijet e tij, e saj Bizim çocuklarimiz için (bizim çoxhukllaremez için) = per femij(ji tane Sizin çocuklariniz için (sizin çoxhukllaren(}z için) = per femijet luaj Onlarin çocuklari için (anilaren çoxhukllare için) = per femijet e tyre

NASIL GELDiN (naseli ge/din) = Si ERDHE?
Buraya nasil geldin? (buraja nasell geldin) = Si erdhe ketu? Buraya yürüyerek geldim (burajajyryjerekge/dim) =l<etu erdha duke ecur. Kosarak geldim (kosharak geldim) = Erdha duke vrapuar. Arabayla geldim (arabajlla geldim) =Erdha me makine. Dolmusla geldim (dollmushlla geldim) =Erdha me furgon. Otobüsle geldim (otobysle geldim) =Erdha me autobus. Yavas yavas geldim (javashjavash geldim) =Erdha daiengadaie. Nasil anlattin (naseli anllatt(}n) =Si e tregove? Gülerek anlattim (gy/erek anllattem)"" E tregüve duke qeshur. Aglayarak konustum (aallajarak konushtum) =Kam folur duke qare. Üzülerek gittim (yzylerek gittim) = Ika duke u merzilur.

r

~

DAHA iYi OLUR (daha iji ollur) = ESHTE ME MIRE

i

DAHA iYi (daha iji)= ME MIRE 511

510

III

----------------------------------------------------------KONU 42 Gelmeniz daha iyi olur (ge/meniz iji ol/ur) ::::tshte me mire qe te vini. Gitmen iyi olur (gitmen iji ol/ur) ::::tshta mire qe te shkosh. !<alman daha iyi olur (kal/man daha iji ol/ur) :::: shte me mire qe te rrish " lçmen iyi olur (Içman lji ol/ur) :::;tahle mire qe te pish. Biraz daha oturman iyi olur (biraz daha oturman lji ol/ur) :::;Eshle mire te rrlsti
ed he pak ..

KONU 42 Almak zorunda mi? (allmak zorunda me) ::::Aeshte ai i detyruar ta marre? Evet, almak zorunda (evet allmak zorunda}:::: Po, ai eshte i detyruar ta marre. GEÇMis ZAMAN: KOHA E SHKUAR

Sigara içmemeniz iyi olur (sigara içmemeniz [ii ol/ur) :::: shte mire qe te mos piri' E duhan. Biraz kilo vermeniz raha iyi olur (biraz kil/o vermeniz iji ol/ur) :::: shte me mire q~ t te dobsoheni pak. Acele etmemek daha iyi (axhe/e etmemek daha iji) ::::Eshte me mire qe te mos nxitohesh. Trenle gitmek daha iyi olur (tren/e gitmek daha iji ol/ur) ::::Te shkosh me tren eshte me mire. Gelmem Iyi olur (ge/mem iji ol/ur):::: Eshte mire qe te vij. Gelmen iyi olur (ge/men iji ol/ur):::; Eshle mire qe le vish. Gelmesi iyi olur (ge/mesl iji ol/ur):::: Eshte mire qe te vije. Gelmemiz iyi olur (ge/memiz iji ol/ur)::: Eshte mire qe te vijme. Gelmeniz Iyi olur (ge/menii:. iji ol/ur) ::: Eshte mire qe tö vini. Gelmeleri iyi olur veya Onlarin gelmesi iyi olur (ge/me/eri iji ol/ur ose onl/aren gelmesi iji ol/ur) ::::Eshte mire qe le vini. ZORUNDA OLMAK (zorunda olmak) MECBUR DETYRUAR. OLMAK:::: TE JESH

Zorundaydim (zorundajdem) :::: orunda idim (zorunda idim) :::: sha i detyruar. Z I Zorundaydin (zorundajden) :::: orunda idin (zorunda idin) :::: she i detyruar. Z I Zorunda idi (zorunda idi) :::: shte i detyruar I Zorundaydi (zorundajde) Zorundaydik (zorundajdek) :::: orunda idik (zorunda idik) :::: shim te detyruar. Z I Zorundaydiniz (zorundajdenez) ::::Zorunda idiniz (zorunda idiniz) = Ishit i/te detyruar. Zorundaydiiar (zorundajdellar) = Zorunda idiler (zorunda idiler):::: Ishin te detyruar.
==

Bunu bilmek zorundaydi kete/duhet ta dinte kete. Kosmak zorundaydim ZORUNDA

(bunu bilmek zorundajde)

= Ishte i detyruar ta dlnte

(koshmak zorundajdem)

::::sha i detyruar te vrapoja. I

OLMAMAK

(zorunda olmamak) DETYRUAR

= TE: MOS

JESH

i

i

Zorunda Zorunda Zorunda Zorunda Zorunda Zorunda

-yim (zorundajem):::: Une jam i detyruar. -sin (zorundasen) :::: i je i detyruar. T (zorunda) = Ai(ajo) öshte i delyruar. -yiz (zorundajei) ::::Ne jemi i detyruar. -siniz (zorundas(jnt;lz):::: Ju jeni ille detyruar. -lar/onlar zorunda (zorundallar) ::::~ta(ato) jane te detyruar. i

Gitmek zorundayim (gitmek zorundajem):::; Jam i detyruar tü shkoj. Oturmak zorundasIM (oturmak zorundasen):::: je i detyruar te ulesii. ~elmek zorunda (go/mek zorunda) ::::'shti;j i detyru8r te Vij8. Içmek zorundasiniz (Içmek z.orundasenez) :::: leni i det'iuar te pini. . Gelmek zorunda miyim? (gelmek zoruda mejem) ==.!Y.. jam i detyru3r te vij? Evet, gelmek zorundasiniz (evet, gelmek zorundasenez):::: Po, ju jeni i detyruar te vi ni. Gitmek zorunda misiniz? (gitmek zorunda mesenei) :::; jeni i det'iruar te shkoni? A Hayir, gitmek zorunda deQilim (hajer gitmek zorunda deilim) Jo. une s'jam i detyruar te ahkaj.
==

Kosmak zorunda miydiniz? (koshmak zorunda mejdenez) =A ishit i detyruar te vraponit. Hayir, kosmak zorunda deQildim (hajer, koshmak zorunda deildim) Jo, nuk Isha i detyruar te vrapoja. , Zorunda degildim (zorunda deildim) = Zorunda degil idim (zorunda deil idim) :::: Nuk isha i detyruar. Zorunda degildin (zorunda deildin):::: Zorunda degil idin (zorunda deil idin) = Nuk ishe i detyruar. Zorunda degildi (zorunda deildt) :::: orunda degil idi (zorunda deil idt) :::: uk ishte Z N i detyruar. Zorunda degildik (zorunda deildik) :::: orunda deQiI idik (zorunda deil idik) = Nuk Z ishim te detyruar. Zorunda degildiniz (zorunda deildiniz) :::: orunda degil idiniz (zorunda deil idiniz) Z = Nuk ishit i/te detyruar. Zorunda degildiler (zorunda dildiler) :::: orunda degil idiler (zorunda deil idiler) :::; Z Nuk ishin te detyruar.
==

SÖYLESi (sej/eshi):

Bisede

Ali: iyi aksamlar, nereye gidiyorsun? (iji akshamllar, nereje gidijorsun) ::: Mirembrema, ku po shkon? Ayse: iyi aksamlar. Operaya gidiyorum. Ama operayi hiç sevmiyorum (iji akshamllar, operaja gidijorum, ama operaje hiç sevmijorum) :::: lre mbrema, po M shkaj ne opera, megjithese nuk me pelqen fare opera. 513

512

KONU 42 Ali: O zaman neden gldiyorusun? :itahere? (o zaman neden gidijorsun) = Pse po shko

KONU 42 Bulasiklari yikaman gerek (bullashekllare jekaman gerek) = Ti duhet te lash enet e kuzhines. Günde dört saat antrenman yapmalari gerek (gynde dert saat antrenman japmallare gerek) = Ata duhet te sterviten kater ore ne dite. Kutlamaya herkesten önce gitmemiz lazim (kutl/amaja herkesten enxhe gitmemiz lazem) = Ne duhet te shkojme ne feste me pare se te gjilhe. Gitme + y+ i Gitmeyi Gitmeyi Gitmeyi Gitmeyi Gitmeyi Gitmeyi planliyorum (gitmeji planllejorum) = Kam nder mend te shkoj. planliyorsun (gitmeji planllejorsun) = Ke nder mend te shkosh. planliyor (gitmeji planllejor) = Ka nder mend te shkoje. planliyoruz (gitmeji planllejoruz) = Kemi nder mend le shkojme. planliyorsunuz (gitmeji planllejorsunuz) = Keni nder mend te shkoni. planliyorlar (gitmeji planllejorllar) = Kane nder mend te shkojne. Soru durumu = Forma pyetese

Ayse: Gitmek zorundayim, çünkü Ögretmen ödev verdi. Seyretmem ve yari anlatmam lazim (gitmek zorundajem, çynkyeretmen edev verdi, sejretmem Vi jaren anllatmam lazem) = Une jam i detyrue.r te shkoj, sepse na e dha si detyre, duhel te shil<oj e ta tregoj neser, Ali: Derste mi? (derste mi) ::::Ne mesim? Ayse: Evet (evet):::: Po. Ali: Zavalli Ayse. Zorunda olmak ne kötü birsey (zavall-IIe ajshe, zorunda ollmak ne Mty birshei) = E shkreta /l,jsheja, sa keq est,',e te jesh e detyrüar le besh d:çka qe nuk CO, Ayse: Ne yaparsin, iste hayat (ne japarsen, eshte jeta. ishte hajat) = ç'te besh, jeta kjo

LAZiM (lazem):::: GEREK (gerek) ::::GEREKli

(gerekli)

::::DUHET

a) Gitmek S gitme S -m, -n, -si, -miz, -niz, -leri b) Oturmak S oturma S -m, -n, -si, -miz, -mz, -lari Gitmek (gitmek) ::::shkoj

1. Theksohet fjala ' lazim ': Gitmem lazim mi? (gitmem lazem me) = Une duhet te shkoj? lA duhet te shkoj IJn~~? Gitmen lazim mi? (gitmen lazem me) = Ti duhel te shkosh? lA duhal te shkosh ti? Gitmesi lazim mi? (gitmesi lazem me) = Ai(ajo) duhet te shkoje? lA duhat te aj~a]o)? Gitmemiz lazim mi? (gitmemiz lazem me) = Ne duhet te shkojme? lA duhet te srl;(cjme ne? Gitmeniz lazim mi? (gitmeniz lazem me) = Ju duhelle shkoni? lA duhel te shkoni Gitmeleri lazim mi? (gitmeleri lazem me) =Ata(alo) duhet te shkojne? IAduhel te ats" ato~i Kitabi, ne kadar süre içinde bitirmem gerek (kitaM ne kadar syre içinde bitirmem gerek) = ::::>'ir sa ko he duhel ta perfundoj Iibrin? Beni her zaman üzmen mi lazim? (beni her zaman yzmen mi lazem) = Pse duret [,3 rne rnerzi;esh gjiirimone? Bir tepsi börek için kaç kilogram un satinaimam lazim? (bir tepsi Mrek için kaç kilogram un saten allmam lazem) = Sa kilogram mi e" duhet le blej per nje lepsi byrek? ,
i-

Olumlu durum:::: Forma pohoie Gitmem lazim (gitmem lezem) = Une duhet te sh\\oj, Gitmen lazim (gitmem lazem) = Ti duhet te shkash. Gitmesi lazim (gitmesi lai:em):::: Ai(aja) duhet t?j s/ikoje Gitmem/z lazim (gitmemii: lazem)::::;\le duhet t(~shk'~~~ Gitmeniz lazim (gitmeniz lazem) = Ju duhet te shkoni. Gitmeleri lazim (gitmeleri lazem) =Ata(ato) duhe! le s'I;'0;1'0. Bu proje için çok çalisman gerek (bu prozhe için çok çalleshman gerek) = Juhel '8 ,)unosh shume Der kete proJek!. Ögretmenin dinlemesi gerek (eretmenin dinlemesi c'·~?jo.ie. gerek) = !\;I;j::;uesi '::~het le

d

i

iL.

Mutlaka psjkol~a gitmen lazim (mutilakla psikoloa gitmen lazem) = Ti duhet le shkosh patjeter te psikologu, Evi temezlemem lazim (evi temlzlemem lazem) = Duhet te pastroj shtepine,

514

515

KONU 42 Mira ile Ali'nin hangi istasyonda beklemeleri gerek (mira ile alinin hangi istasjonda beklemeleri gerek) = Te cili stacion duhet te presin Mira me Aliun? Kontrol için doktora yeniden gitmen lazim mi? (kontral/ için doktora jeniden gitmen lazem me) = A duhat te shkosh perseri tek mjeku per kontrali? 2. Theksohat fjala"gitmek" Gitmem mi lazim? (gitmem mi lazem) = Une duhet te shkoj? Gitmen mi lazim? (gitmen mi lazem) = Ti duhet te shkosh? Gitmesi mi lazim? (gitmesi mi lazem) = Ai(ajo) duhet te shkoje? Gitmemiz mi lazim? (gitmemiz mi lazem) = Ne duhet te shkojme? Gitmeniz mi lazim? (gitmeniz mi lazem) = Ju dul1et te shkoni? Gitmeleri mi lazim? (gitmeleri mi lazem) = Ata(ato) duhet te shkojne? Forma mohüre Çalismam lazim (ça/leshmam lazem) = Une duhet te punoj. Çalisman lazim (çal/eshman lazem) ::: Ti duhet te punosh. Çalismasi lazim (ça/leshmase lazem) = Ai(ajo) duhet te punoje. Çalismamiz lazim (ça/leshmamez lazem) = Ne duhet te punojme. Çalismaniz lazim (çal/eshmanez lazem) = Ju duhet te punoni. Çalismalari lazim (çal/eshmal/are lazem) = Ata(ato) duhet te punojne. Forma mohore Gelmeleri lazim (gelmeleri lazem) = Ata(ato) duhet te vijne. Forma mohore

KONU 42

Gelmemem lazim (ge/memem lazem) = Une nuk duhet te vij. Gelmemen lazim (gelmemen lazem) = Ti nuk duhet te vish. Gelmemesi lazim (gelmemesi lazem) = Ai(ajo) nuk duhet te vije. Gelmememiz lazim (gelmememiz lazem) = Ne nuk duhet te vijme. Gelmemeniz lazim (gelmemeniz lazem) = Ju nuk duhet te vini. Gelmemeleri lazim (gelmemeleri lazem) = Ata(ato) nuk duhet te vijne. Çalismak Forma pohore (ça/leshmak)

= punoj

Gitmemem lazim (gitmemem lazem) = Une nuk duhet te slikoj. Gitmemen lazim (gitmemen lazem) = Ti nuk duhet te shkosh. Gitmemesi lazim (gitmemesi lazem) = Ai(ajo) nuk duhet te shkoje. Gitmememiz; lazim (gitmememiz lazem) = Ne nuk duhet te sh~,ojme. Gitmemeniz lazim (gitmemeniz lazem) = Ju nuk duhei te shkoni. Gitmemeleri lazim (gitmemeleri lazem) = Ata(ato) nul< duhet te shkojne. Forma pyetese Gitmemem mi lazim? (gitmemem mi lazem) = Une nuk duhet te shkoj? Gitmemen mi lazim? (gitmemen mi lazem) = Ti mik duhet te shkosh? Gitmemesi mi lazim? (gitmemesi si/azem) = Ai(aJo) nuk duhet te shkojEi? Gitmememiz mi lazim? (gitmememiz mi lazem) = Ne nuk duhat te shkojme? Gitmemeniz mi lazim? (gitmemeniz mi lazem) = Ju nuk duhet te shkoni? Gitmemeleri mi lazim? (gitmemeleri mi lazem) = Ata(ato) niik duhet te shkojne? Gelmek (gelmek) Fonna pohore Gelmem lazim (gelmem lazem) = Une duhet te vij. Gelmen lazim (gelmen lazem) = Ti duhat te v/sh. Gelmesi lazim (gelmesi lazem) = Ai(ajo) duhet te vije. Gelmem;z lazim (gelmemiz lazem) = Ne duhet te vijme. Gelmeniz lazim (gelmeniz laZem) :::Ju duhet te vini.

= vij

i

Çalismamam lazim (çalleshmamam lazem) ::: Une nuk duhet te punoj. Çalismaman lazim (çal/eshmaman lazem) = Ti nuk duhet te punosh. Çalismamasilazim (çal/eshmamase lazem) = Ai(ajo) nuk duhet te punoje. Çalismamamiz lazim (çalleshmamamez lazem) = Ne nuk duhet te punojme. Çalismamaniz lazim (çal/eshmamanez lazem) :::Ju nuk duhet te punoni. Çalismamalari lazim (ça/leshmamal/are lazem) = Ata(ato) nuk duhet te punojne. Sik sik sinemaya gitmek gerek (sek sek sinemaja gitmek gerek) = Duhet te shkohet shpesh ne kinema. Eglenmek lazim (eelenmek lazem) = Duhet te argetohesh. Gezmek gerek (gezmek gerek) = Duhet ta besh shetitje. Ögrenmek için alistirma yapmak gerek (erenmek için a/leshterma japmak gerek) = Per te mesuar duhet te bes!1 ushtrime. Gitar çalmak için ders almak lazim (gitarçallmak için ders al/mak lazem) = Duhet te marresh mesim per t'i rene ;·(!tares. Türkçe konusmak için dilbilgisi bilmek gerek (tyrkçe konushmak için di/bilgisi bilmek gerek)::: PÖr te [oiur turqisrit duhet te dish gramatike.

GEÇMis ZAMAN

= KOHA E PAKRYER

516

. 517

KONU 42

KONU 42 doorusu):: Pse, ne te vertete, nuk te kuptova, Ayhan: Vani, hiç arayip sordugun yok da, insan bir telefon eder, öldük mü kaldik mi? (jani, hiç arajep sorduun jok da, insan bi telefon eder, eldyk my kalldek me) :::;Po ja, nuk interesohesh T8re, njeriu ben nje telefonate, jemi gjalle apo jo. Gözdenaz: Ask olsun Ayhan! Ben annenle sik sik görüsüyorum, ondan haberini aliyorum (ashk olsun ajhan, ben annenle sek sek g€lryshyjorum, ondan haberini allejorum) :: Edhe kete iT.3 the l'i..yhan! Une takohem shpesh me n€lnen tende dhe niarr informacion per ty. Ayhan: Beni de aramalisin ama, sesini duymaliyim, yoksa rahat edemiyorum (beni de aramailesiin ama, sesini dujmallejem, joksa rahat edemijorum) :: Por ri'J';et te me telefonosh ed:,8 mua, duhet te te degjoj zerin, ndrjshe nuk j3m e

Olumlu;i::

Forrna pohore

Çalismam lazimdi (ça//I!}shmam laztimde):: Une duhej le punoja, Çalisman lazimdi (çalleshman lazemde):: Ti dUhej te punoje. Çalismasilazimdi (çalliishmasti lazemdi!}):: Ai(ajo) duhej le punonte, Çalismamiz lazimdi (çalltishmamez laztimdti):: Ne duhej le punonim, Çalismaniz lazimdi (ça//iishmaniiz laziimde):: Ju duhej te punonit. Çalismalari lazimdi (ça/Mjshmallarl!} lazemdti):: Ata(ato) duhej te punonin, Olumsuz:::: Forma mohore

Çalismamam lazimdi (çalll!!shmamam lazemdl!!):::: Una duhej le mos punoja. Çalismaman lazimdi (çalll!}shmaman laztimdiJ):: Ti duhej le mos punoje, Çalismamasilazimdi (çallE'JshmamasE'J laztimde):::: Ai(ajo) duhej le mos punonte, Çalismamamiz lazimdi (çalleshmamamez lazemdiJ):: Ne dIJhej te mos punonim. Çalismamaniz lazimdi (çalll!!shmamantiz lazemdti):: Ju duhej te mos punonit. Çalismamalari lazimdi (çalltishmamallarti laztimdti) :: Ata(ato) duhej le mos punonin. Çalismam lazim degildi (çalWshmam laztim del/di):: Une nuk duhej te punoja, Çalisman lazim degildi (çalleshman lazam deildi):: Ti nuk duhej te punoje. Çalismasilazim degildi (ça//eshmastilazem deNdi):: Ai(ajo) nuk duhej te punonte, Çalismamiz lazim degildi (çalltishmamez laztim deNdi):: Ne nuk duhej le punonim, Çalismaniz lazim degildi (ça//{;Jshmanl!!z laztim del/di):::: Ju nuk duhej te punonit. Çalismalari lazim degildi (çalleshmallarli laztim deNdi):: Ata(ato) nuk duhej te punonin, Okumak için zaman lazimdi (okumak için zaman laztimde):: lexuar .. Oynamak için oyun sahasilazimdi vend loje per te luajtur, Duhej kohe per te Duhej

Gözdenaz: Tamam canim, ararim, aramaliyim,

kizma (tamam xhanem ararem,

aramallejem, kezma) :::;~:~;:6mire, duhet te te telefonoj mos u nxeh, Ayhan:: Kizmiyorum, ama aliniyorum sadece (kezmejorum, ama allenejorum sadexhe):: ~~uknxeherr:. \f(~:8::1r;,erzitem. Gözdenaz: Özür dilerim, ama simdi gitmeliyim, çok islm var, bunu bir baska zaman açalim, istersen, ok ml? (tizyr dilerim ama sh imdi gitmelijim, çok ishim var, bunu birbashka zaman açalilim istersen):: Me fal por tani duhet tb iki, kmn srume pune. E hapim nje :~sre tjetör kete ç3shtje nese deshiron. Ne rregL:!!?

,

Ayhan: Tamam, Iyi olur, her sey gönlünce olsun! Hosça kal! (tamam iji olur, hershej genllynxhe olsun, hoshça kall) :: Ne rregull, mire e ke, gjithçka me zemer. iv1lrembetsh. Gözdenaz: Tamam, güle gOle (tamam gyle gyle):: Dakord, mirupafshini.

I/ini n~:fjala 'bir'

shqiptoiiGt

snpes/i 'bi', veçanerisht

ne gjuhen e

fofur.

(ojnamak için ojun sahase lazemde)::

Bir baksana (bi baksana) :::;S:iire 'Jak! Bir dakika (bi dakka):: NJe m/nuc:;1 -MELi (melt), -MALI (malle) ::::LAZiM. GEREK:: DUHET

HEMEN GiTMELiViM

(hemen gitmelijim):: MENJEHERE

DUHET TE SHKOJ ."ci ;3: .);:;i8: e

'·!;~jil(~(;'-~Ö
"gerekrnek",

s;iqipe,

Ge

turç[sht shpre!let ,iie oisa

i':"

T::i!jen

'''~:Z:.:::tUi ,-"che prç;pc::shle:::a-MELi, -MALI

"lazim olmak", "gerekli olmak". perveç I,etyre '~e ka te njeJtin kuptim me "duhet". -meii cse -mali pas rrejes se foljes:

SÖVLESi (sejleshi):

Bisede Formohet duke vendosur prap3shtesa

Ayhan: Gözdenaz, sen hayirsizsln, ya! (gezdenaz, sen hajerstizsen ja) :::: Gezdenaz, ti je shum€l e keqe. Gözdenaz: Neden, seni anlayamadim dogrusu (neden seni anllajamadem

518

519

KONU 42 -MELi den sonra gelen sahis ekleri

KONU 42

1,-- Ben -meli ylm :

Olumsuz durum: Forma mohore Forma mohore formohet me prapashtesen-me ose-ma, te eilat vijne midls rrenjes se foljes dhe prapashteses-meli, -mali Gitmemeliyim (gitmeme/ijim):::: Nuk duhet te shkaj

i

Sen -meli sin O-meli Biz -meli ylz Siz -meli siniz Onlar -meli (ler) _. öQretmen dikkatle dinlemelidir (tiretmen dikkatle din/emelidirr):::: Mesuesi duhet te degjoje me vemendje. -MALI dan sonra gelen sahis ekleri -mali yim Sen -mali sin O-mali Biz-mali yiz Siz -mali siniz Onlar -mali (lar)

Gitmemeliyim (gitmeme/ijim):::: Une nuk duhet te shkaj. Gitmemelisin (gitmemelisin):::: Ti nuk duhet te shkash. Gitmemeli (gitmemeli):::: Ai(ajo) nuk duhet te shkoje. Gitmemeliyiz (gitmeme/ijiz):::: Ne nuk duhet te shkojme. Gitmemelisiniz (gitmemellsiniz):::: Ju mi!< duhet te shkoni. Gitmemeliler (gitmemeli/er) ::::Ata(ato) nuk duhet te shkojrie. Soru durumu: Farma pyet8se Gitmemeli miyim? (gitmemeli mijim):::: A nuk duhet te srikoj? Gitmemeli misin? (gitmemeli misin):::: A nuk duhet te shkosh? Gitmemeli mi? (gitmemeti mi):::: A nuk duhet te shkoje? Gitmemeli miyiz? (gitmeme/ mijiz):::: A nuk duhet te shkojme? Gitmemeli misiniz? (gitmemeli misiniz) ::::A nuk duhet te shkoni? Gitmemeliler mi? (gitmemeli/er mi):::: A nuk duhet te shkoJne? Gelmeliyim (ge/me/ijim):::: Olumlu durum: Forma pohare Gelmeliylm (ge/me/ijim):::: Une duhet te vij. Gelmelisin (ge/me/isin):::: Ti duhet te vish. Gelmeli (ge/mell):::: Ai(ajo) duhet te vije. Gelmeliyiz (ge/me/ijiz):::: Ne duhet te vijme. Gelmelisiniz (ge/metisiniz):::: Ju duhet te vini. Gelmeiiier (ge/meli/er):::: Ata(ato) duhet te vijne. Olumsuz durum: Forma manare Gelmemeliyim (ge/meme/ijim) = ~~ukduhet te vij. Duhet te vij.

Gitmeliyim (gitme/ijim) = duhet te shkoj

Forma potiore Gitmellylm (gitme/ijlm) '= Une duhet te shkoj. Gitmellsln (gitmelisln):::: Ti duhet te shkosh. Gitmell (gitmeli):::: Ai(ajo) duhet te shkoje. Gitmeliyiz (gitme/yii):::: Ne dutiet te shkojme. Gitmelisiniz (gitmelisiniz) = Ju duhet te shkoni. Gitmeliler (gitmeliler):::: Ata(ato) duhet te shkojne. Forma pyetese Gitmell miyim'? (gltmeli mijim):::: A duhet te shkoj? Gitmeli misin? (gitmeli misin):::: A duhet te shkosh? Gitmell ml? (gitme/I mi):: A duhet te shkoje? Gitmell miyiz? (gltmeli mijii):: A duhet te shkojme? Gitmeli misiniz? (gitme/i misinii):::: A duhet te shkoni? Gitmeliler ml? (gitmeli/er mi):: A duhet te shkojne?

Gelmemeliyim (ge/meme/ijim):::: Une nuk duhet te vij. Gelmemelisin (gelmemellsin):::: Ti nu!( duhet 18vish. Gelmemeli (ge/memeli):::: Ai(ajo) nuk duhet te vije. Gelmemeliyiz (ge/meme/ijiz):::: Ne nuk duhet te vijme. Gelmemelisiniz (ge/memelisiniz):::: Ju nuk duhet te vini. 521

520

KONU 42 Gelmemeliler (ge/memeli/er):::: Ata(ato) nuk duhet te vijrle. Çalismaliyim (çalleshmallejem) = Duhet te punaj. Gitmemeliydik (gltmemelljdik) = Ne nuk duhej te shkonim. Gitmemellydiniz (gitmemelljdiniz) = Ju l1uk duhej te shkonit. Gitmemeliydl/er (gitmemelijdiler) = Ata(ato) nuk duhej te shkojnin.

KONU 42

Olumlu durum:

Farrna pahare

Çalismaliyim (ça//eshmall2;U:im) = Une duhet te punoj, Çalismalisin (ça//eshmaIl0sen) = Ti duhet te punash. Çalismali (çalleshmalle) = I\i(ajo) duhet te punoje. Çalismaliyiz (çalteshmalltijfiz) = Ne duhet te punojrne, Çalismalisiniz (çalUjshma//6senez):::: Ju duliet te puno:ii. Çalismalilar(ça//eshmaIl6I1ar):::: .A.ta(ato) dUfiet te punojne. Olumsuz Çalismamaliyim durum: Farma mühüre = nuk duhet

(ça/leshmama/lejem)

le

punoj

Çalismamaliyim (çallrJshmallejem) = Une nuk Öur:st tElpunoj, Çalismamalisin (çalleshmama//esen) = Ti r.u:( dul'iet (2) p'JrOSii, Çalismamaliyiz (çalleshmama//e) = Ai(njo) nuk duhet lG pu,ioJe, Çalismamalisinz (ça//rJshmamallejez) = Ne nuk duhet te punojme, = Ju ni.;k dU!10t te pu;ioni. Çalismamalisiniz (çalleshmama//esenez) Çalismamalilar (ça//eshmamallellar) = Ata(ato) nuk duhet te puncjne, ·MELi, ·MALI GEÇMis ZAMAN = KO HA E PAKRYER

Belgeleri geçen haftadan götürmen lazimdi (belgeleri geçen haftadan getyrmen lazemde) = Ti duhej ri paraqisje dokumantat qe javen e shkuar, .Uykudan daha erken uyanmam gerekti (ujkudan daha erken ujanmam gerekti) = Mu desh te ngrihesha nga gjumi me heret. Eski antröner ile çalismalari gerekti (eski antrener ile çalleshmallare gerekti) = ,ütyre iu desh te ster/iteshin me Irainerin e vjeter. Dostlarimiza bu denli kötü davranmamamiz lazimdi (dost/laremeza bu denli kety davranmamamez lazemde) = ~Jenuk duheJ te silieshim aq keq me miqte, Daha fazla mi battaniye getirmemiz gerekti yoksa yeterli mi? (daha fazlla me battanlje getirmemiz gerekti,joksajeter/i mi) = A duhet te s::ir:m me teper tatariie ~~ponijaftojne? Riski ön görmüs olmamiz lazimdi (riski engermysh ollmamez lazemde) = Duhej ~':j(-Ishim ~)ar8shlkuar rrez;kur1. Ev ödevlerini bitirmis olmam gerekti (evedevlerini bitirmish ollmam gerekti) = t'i ;\ISh3 perfur.duar detyrat e sr,te;Jise, Ali'ye yardim etmis olmamiz lazimdi (allje jardem etmish ollmamez lazemde) = ,~uItet ta kishirri ndihmu~1r /''',Iii;r,. Kaptanin, tüm mürettebata geminin arizasini haber vermis olmasi lazimdi (kaptanen tym myrettebata geminin arezasene haber verrnish ollmase lazemde) = Kapiteni duhsj t'i kisht8 lejmeruar te gjithe marinsat per defektin e enijes. Annemin daha çok börek hazirlamis olmasi gerekirdi (annemin daha çok berek hazerllamesh ollmase gerekirdi) = Nena duhej te kishte pergatitur me shume
Dyreqe,

i:
, 'lii
!i "

Olumlu durum:

Forma pohore

Gelecek Gerekmek

zaman=

Kaha e 21dhrne = do te duhet

Gitmeliydlm (gltmelijdlm):::: Une duhej te shkoJa, Gitmeliydln (gitmelidin) = Ti duhej te shkoje. Gitmeliydl (gltmelljd/) = Ai(ajo) duhej te shkonte, Gitmeliydik (gltmelidik):: Ne aulisj tö shkonim, Gitmeliydiniz (gitmelljdiniz) = Ju cuhej tö shkonit. Gitmellydl/er (gitmeljdller) :: Ata(stü) Guhej t8 shk(min Olumsuz Gitmemeliydim durum: Fornia II~ci1ore Ouhej tG ines shko]a

= duhet:gerekecek

Benim, mektubu bastan yeniden yazmam gerekecek (benim, mektubu bashtan j~ni~en jazmarn gerekexhek) = Do te me duhe: ta shkruaj nga fiilimi te gjithe '·:rr8n eene :'Je here. Senin, bu meseleye yol açanin kim oldugunu anlaman gerekecek (senin bu meseleje joll açanen kim ollduunu anlamlan gerekexhek) = CD [G ta duiiet te se ku:)" esht2 s:i:<aku i k8t!1 Ögretmenin, anlamayanlar için dersi yeniden açiklamasi gerekecek (eretmenin anllmajanllar için dersi jeniden açekllamase gerekexhek) = ii13suesi. 00 duliet t,; snpjegoje r.itsirr,in edhe Ilj8 herj per ata qe Luk e kane kuptuar. Senin, annen bebegi dogurduktan sonra ona bakman gerekecek (senin annen bebei dourduktan sonra ona bakman gerekexhek) = Pasi nell2 jote ta lirid8 bebin ty do te te duhet te kujdesesh per te.

(gitmemelljdim)::

li

Gitmemeliydlm (gitmemelijdim) = Une nuk duheJ te shkoja. Gitmemellydin (gitmemelijdin):: Ti nuk duhej te shkoje, Gitmemellydi (gitmemelijdi) = Ai(ajo) nuk duhej te shkonte, 522

523

i

KONU 42 KONU 42

O GÜNDEN iTiBAREN (o gynden itibaren)

= NGAAJO Dm::

o günden

itibaren hasta (dir) (o gynden itibaren hastader) = Eshte i semure qa nga ajo dite. = Jam ile !odhur qe nga = Jam ile

Bir kere olsun gel! (bir kere ol/sun gel): Eja, qofte edhe nje here! Hatirim için bir kere yap! (haterem Için bir kere jap): Beje per hatrin tim. qofte ed he nje here!

:1.1 i .
'i •

O andan itlbaren yorgunum (o andan itibarenjorgunum) ai moment. O saatten Itibaren düsünceliyim menduar qe nga ajo ore.

(o saatten itibaren dyshynxhelijim) '

BiRKAÇ

DEFA = BiRKAÇ

KERE = BiRKAÇ

KEZ= OlSA HERE

O dakikadan itibaren nesellyim (o dakikadan itibaren neshelijlm)::::: Jam i gezuar qe nga ajo minute. O saniyeden itibaren sikiciydi (o sanijeden rnerzitshrne ae nga ajo sekonde. itibaren sekexhejde) = Ishte e Seni birkaç kez uyardilar, galiba (seni birkaç kez ujardellargaliba): te kane paralajmeruar disa here. Me duket se

DEFA, KEZ, KERE = HERE KAÇ DEFA? (kaç defa) ::: SA HERE? KAÇ KEZ? (kaç kez) = SA HERE? KAÇ KERE? (kaç kere) ::::: A HERE? S
!3ir kere (bir kere) ::: nje here iki kez (iki kez) :::: y here d tri Üç defa (Yi; defa) ::::: here Yüz kere (jyz kere) ;::; jeqind here n

Bunu size birkaç defa hatirlatmama gerek var mi, bilmem? (bunu size birkaç defa hatertlatmama gerek var me, bilmem): Nuk e di, nese ka nevaje t'jua kujtaj disa here.

iKi KAT = KAT KAT = DYFISH Misli =HERE

-SHUME

HERE

Burcu, Zeynep'ten kat kat daha güzel (burxu, zejnepten Burcuja eshte shume me e bukur se Zejnepja .

kat kat daha gyzel) :

Bir kere okuyun! (bir kere okujun) ::::: lexoni nje here! Bir kere daha okuyun! (bir kere daha okujun) : lexoni edhe nje here! Sana kaç kez söyledim? (sana kaç kez sej/edlm) : Sa here te thasM ty? Size bir defa daha söylemek Isterim (size bir defa daha sej/emek isterim) :: Une dua t'ju the m edhe nje here,

Senin araban benimkinden iki kat daha güzel (senin araban benimkinden iki kat daha gyzel) = Makina jate eshte dy here me e bukur se e imja. Fiyatlar iki misli artti (fijatllar iki misli artte): SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk Çmimet jane rritur dyfish.
;if

daarxhee)

= FJALOR

DEFA

= HER
Kokteyl(koktey/) = b21ket Toplantl(topllanUi) = mb!edhje Balkan(ballkan) :Sailkan Ülke(ylke) = vend. s,'1!et Birlik(birlik) : bashkim Birlesmek(birleshmek)::::: i::;ashkohem Bugün kokteyl var(bugyn koktejl var) =80t ka banke!. Bu vesileyle(bu vesilej/e) = Per kete arsye Açilis kokteyli(açellesh koktejli) =banket çeljeje Geçmek(gemek) : kaloj Yorgunvorgun) = i lodhur Galiba(galiba) = Me duket se, mbase 525

Her defa böyle yapiyorsun (her defa bej/e japejorsun) : Ti ben keshtu çdo here. , Her defa ayni seyi söylüyorsunuz (her defa ajne sheji sejl/yjorsunuz) : Çdo here thoni te

BiR KERE aiLE OLSA (bir kere bile ollsa)

= QOFTE

524

KONU 42

CANiM Hiç GiTMEK iSTEMiYOR, AMA GiTMEM GEREKiYOR(xhanem '
hiç gitmek istemijor, ama gitmem gerekijor)::z:NUI< ME SHKOHET, DUHET TE SHf<OJ, POR

Bu aksam bir kokteylvar. Balkan Ülkeleri Müzik Birligi'ninüçüncü toplantisi burada yapiliyor. Bu vesileyle de bir açilis kokteyli yapilacak. Kokteylin çok iyi geçeceginden eminim. Fakat canim hiç gitmek istemiyor. Kendimi yorgun hissediyorum. Galiba üsüttüm. Fakat, bu öyle bir durum ki, mutlaka gitmem gerekiyor.Ben istemesemde, is bunu gerektiriyor.Hadi, ben yavas yavas gideyim, yoksa geç kalacagim.

KONU

43
SÖYLESi (sejleshi): Bi'32de -

ALlSTIRMALAR =USHTRiME Asagidaki tOmceleri Arnavutçaya çeviriniz! ('erktnHoi fjalitö e meposhtme ne gjuhen shqipa!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Bir tepsi börek için kaç kilogram un satm almam lazim? Özür dilerim, ama simdi gitmeliyim ::: Gelmesi lazim :::
::z:

Ögretmenin,anlamayanlar için dersi yeniden açiklamasi gerekecek::: O zaman neden gidiyorusun? ::: Kitabi, ne kadar süre içinde bitirmem gerek ::: Tamam, iyi olur, her sey gönlünce olsun! ::: Ama operayi hiç sevmiyorum = Her defa ayni seyi söylüyorsunuz = Ögretmen dikkatle dinlemelidir :::

Erkin: Selam Damla! Nasiloldun! (selam damlla, nasell olldun) :::iungp:je,:;:
Daml/a, si u bere? Damla: Selam, daha iyiyim, gördügün gibi. Bir hafta daha yatacagim (selam, ,\18 miii;, s'ç e sheh. Do te daha ijijim, gerdyyn gibi, bir hafta dahajataxhaem)::: qendroi , shtr:re edhe nii;j i::iV8.

..

Asagidaki tOmceleri Türkçeye çeviriniz! (.)iiri(thi~ni ;jalite e meposhtrne ne gjuhen turke!)
1.
:::

Erkin: Annenler nasil? Haberlesiyor musun? (annenfer nasell, haberfeshijor musun) :::Si i ke te snr8::iise? .6. irer: Damla: Evet, telefonlasiyoruz. Çok iyiler. (evet, tefefonllashejoruz) = .:'0, flasi::! ne telefon Jane shunie mh3. Erkin: Geçen gün yolda agabeyinigördüm, selamlastik. (geçen gynjo/lda aabejini
gerdym, sefamllashtek) ::: Para aisa Git0sii p:.iSll2

,e,
.

"':;2

n9 rruge,

Li

,j.

iJsrshende:ern.

Damla: Gerçekten mi, nerede? (gerçekten mi, nerede):::

:.
9 .. 10.

hfyr(;
f.,

LL;

isriit i CS'c',ruar te
desr;

\i'u

~e

::98

Edhe :(8cÖ ,na the Ayhan! :::

Erkin: Taksim'de. O yürüyordu, ben otobüsteydim. (taksimde, o jyryjordu, ben otobystejdim)::: r·ie Taksim (~iaT,t:c:!), 21:0 8CL,: une '3113 rE- ::U'Ct:1S. Damla: Ben agabeyime darginim, üç gündür yanima ugramadl. (ben aabejime dargenem, yç gyndyr janema uuramade) ::: Une jaiii merzitur Te 'im v811a. r'J~ ka ardhur qe preJ tr; ditesh. Erkin: Aman canim sen de! isleri vardir, yogundur da o yüzden gelememistir.
(aman xhanem sen de, ishleri varder, joundur da o jyzden gefememishtir) :::/-im 2 n 526 527

""'-.
_"_~ __ AA··_·_··"'~'_·.,_....-",~.P '_

4$

~

_

KONU 43 dhe ti. Kane puM, jane te zene, prandaj s'ka ardhur. Damla: Evet, biliyorum. Ama yine de Üzülüyorum, ne yapayim elimde deQi Sonuçta agabeyim. (evet, bilijorum, amajine de yzylyjorum, nejapajf}m elimdi deil, sonuçta aabejim) =E di, por perseri merzitem. ç'te bej, nuk e kam ne dore Pastaj im vella eShte" Erkin: Tamam. Damla, ben Aslan ile bulusacagim. Bu neden/e kalkmam lazim: Yine görüsürüz! Kendine iyi bak, e mi! (tamam, daml/a, ben asilan ile bu/lushaxhaf}m. bu nedenle ka/lkmam lazf}m. jine gf}ryshyryz. kendine iji bak, e mi) =Ne rregull, Damlla, une do tEltakohem meAsllanin. Prandaj duhet te ngrihem. Shihemi persEiri. Kujdesu per veten, miri!l? Damla: Peki Erkin, beni merak etme! En kisa zamanda aranizda olacagim. (peki erkin. beni merak etme, en kf}sa zamanda aranfJzda o/laxhal;jm) = Ne rregull Erkin, mos u bej merak per mua. Do te jem mes jush, ne nje kohe sa me te shkurter. an/asmak = kuptohem bayramini kutlamak = i uroj dikujt Bajramin baris yapmak::: bej paqe barismak::: pajtohem örtme k :::mbuloj örtüsmek::: perputhem ViNi RE: keto s'jane folje detyruese: güzellesmek, olgunlasmak, sertlesmek, kokusmak, yogunlasmak, agirlasmak vb.

KONU 43

bayramlasmak = i urojma njeritjetrit Bajramin

iyilesmek,

i
ii
i
I.

iSTES EYLEMLER

(ishtesh ejlemlar) :::

:::FOLJET VEPRORE , selamlasmak

DETYRUESE

Bayram (bajram) :::feste Bayramini kutlamak (bajramf}nf) kut/lamak) = i uroj testen dikujt Bayraminiz kutlu olsun! (bajramenez kutllu ol/sun) :::Gezuar festM! Yeni yiliniz kutlu olsun! (jenijel/enfJz kut/lu ol/sun)::: Gezuar Vitin e Ri! 8 Mart gününüz kutlu olsun! (sekiz mart gynynyz kutllu ol/sun) = Gezuar 8 Marsin! 8 Mart kadinlar gününüzü kutlarim! (sekiz mart kadenl/ar gynynyzy kut/larem) ::: Ju uroj 8 Marsin! Anneanneme bu çiçekleri vermeye ve onun kadinlar gününü kutlamaya gidecegim (anneanneme bu çiçek/eri vermeje ve onun kadenl/ar gynyny kutllamaja gidexheim) ::: Do te shkoj te gjyshja per t'i dhuruar keto lulet dhe per t'i uruar 8 Marsin. Ögrenciler kimi kutluyar? (f}renxhiler kimi kutllujor) = Ke urojne nxenesit?

Selamlamak (selamllamak) pershendetem

(selamllashmak):::

Çarpmak (çarpmak) :::perplas, çarpismak (çarpeshmak) :::perplasem Dövmek (devmek) :::rrah , dövüsmek (devyshmek) =rrihem telefon etmek :::telefonoj, telefonlasmak (telefonllashmak) :::dy ve ta frasin ne telefon randevu almak = le takim, randevulasmak (randevu/ashmak) :::dy veta japin njeri tjetrit tjalen per nje takim bulmak:::gjej bulusmak =takohem mektup yazmak =shkuaj leter dert anlatmak =qaj hallet öpmek::: puth sevmek =dashuroj sevismek :::dashurohem koklamak =nuhas koklasmak::: (nuhasem) dy persona eGe kafsM qe nuhasin njeri tjetrin saka yapmak =bej shaka sakalasmak :::dy persona be)ne shaka me njeritjetrin Bakmak =shoh bakismak =shihem An/amak =kuptoj

i

Anlasmaniza seviniyorum kuploheni me njeri tjetrin.

(anl/ashmaneza

sevinijorum)

::: Me vjen mire qe

mektup/asmak::: dy veta i shkruajne leter njeriljetrit dertlesmek :::qajme hal/et öpüsmek :::puthem

DÖNÜSÜMLÜ

EYLEMLER

= FOLJET VETVETORE

Vini re: Menyra vetvetare formohet me zgjerimin e rrenjes se foljeve veprore me prapashtesat: a) -n; b) -in, -in, -un, -ün; c) -II, -il, -ul, -ül

DÖNÜSÜMLÜ

EYLEM

= FOLJA VETVETORE

yikamak = la)

yikanmak:::

lahem

SiMDiKi ZAMAN = KOHA E TASHME E ÇASTIT

528

529

""--"._--~-~-

....•..

"'"._---------------

"O'""O""'O,_~_"

---_-------

KONU 43 Ben yikamyorum (benjökanejorum) =Une po laham. Sen yikamyorsun (senjekanIJjorsun) =T; po lahesh. O yikaniyor (ojekanIJjor) =Ai (ajo) po lahet. Biz yikaniyoruz (biijekan«ijorui) =Ne po lahamL Siz yikaniyorsunuz (sizjfJkanejorsunui) =Ju po laheni. Onlar yikaniyorlar (ani/ar jekanajor) =Ala (ato) po lahen. Yikaniyorlar Uakanejorllar) =Ata (alo) po lahen. hazirlamak =pergaUs hazirlanmak =pergatilem Bulunuyorlar (bul/unujorl/ar) =Ala (alo) po gjenden.

KONU 43

Egmek =perkul

egilmek =perkuIE?m

Egiliyorum (ellijorum) =Perkulem. Egiliyorsun (ellijorsun) =perkulesh. Egillyor (ellijor) =Perkulet. Egiliyoruz (ellijoruz) =perkulemi. Egiliyorsunuz (ellijorsunuz) =perkuleni. Egiliyorlar (ei/ijor//ar) =Perkulen. Kirmak =rhysj; kinlmak =thyhem Cam kiriliyor =Xhami thyhet Yormak =lodh; yorulmak =Iodhem Yoruluyorum Uoru/lujorum) =Po lodhem. Yoruluyorsun Uorul/ujorsun) =Po lodhesh. Yoruluyor Uorul/ujor) =Po lodhet. Yoruluyoruz ljorul/ujoruz) =Po lodhemi. Yoruluyorsunuz Uoru/lujorsunuz) =Po lodheni. Yoruluyorlar Uoru/lujor/lar) =Po lodhen. Ögrenci, sinifta bulunmaktadir (erenxhl senMa bullunmaktader) =Nxenesi gjendet ne klase. Kitaplarim siranin üzerinde duruyor (kltapl/ar(jm seranen yzerinde durujor) =Mbi banke ndodhen librat e mia. Plajda bulunuyorum (p/azhda bu/lunujorum) =Une ndodhem ne plazh.

Ben hazirlaniyorum (ben hazerl/anajorum) =Une po pergatitem. Sen hazirlaniyorsun (sen haiert/anIJjorsun) =Ti po pergatiesh. O hazirlaniyor (o hazarllanejor) =Ai (ajo) po pergalitet. Biz hazirlaniyoruz (biz hsi(}r//anfjjorui) =Ne po pergatitemi. Siz hazirlaniyorsunuz (siz hazfjr/lanejorsunuz) =Ju po pergatileni. Onlar hazirlaniyor (onl/ar haiiir/lanfjjor) =Ata (alo) po pergatilen. Geçen sinav Için çok hazirlandim, fakat bekledigim sonucu alamadim (geçen sanav için çok hazt;r/landElm fakat bek/edlm sonuxhu allamadem) =Per provimin e kaluar u pergatita shume, por nuk mora rezultatin e deshiruar.

kapatmak = mbyll

kapanmak =mbyllem

Dükkan kapaniyor = Dyqanl po mbyllet.

Övmek =Iavderoj

övOnmek =Iavderohem

Övünüyorum ((jvynyjorum) =Une po lavderohem. övünOyorsun (evynyjorsun) =:Ti po lavderohesh. övünOyor (evynyjor) =AI (ajo) po lavderohet. Övünüyoruz (fjvynyjoruz) =Ne po lavderohemi. Övünüyorsunuz (i!ivynyjorsunuz) =Ju po lavderoheni. Övünüyorlar (i!ivynyjorllar) =Ata (1310) po lavderohen. Bulmak =gjej bulunmak =gjendem

GENis ZAMAN =KOHA E TASHME E VAZHDUESHME
Ben yikaninm =Une lahem. Sen yikanirsin =Ti iahesh. O yikanir =.'\i (ajo) lahet. Biz yikamnz = Ne lahemi. Siz yikanirsiniz =Ju laheni. Onlar yikanir =Ata (ato) lahen. Yikanirlar =Ala (ato) lahen.

Ben bulunuyorum (ben bullunujorum) =Une po gjendem. Sen bulunuyorsun (.sen bullunujorsun) =Ti po gjendesh. O bulunuyor (o bul/unujor) =Ai (ajo) po gjendet. Biz bulunuyoruz (bii bul/unujoru:z) =Ne po gjendemi. Siz bulunuyorsunuz (siz bul/unujorsunuz) =Ju po gjendeni. Onlar bulunuyor (onl/ar bullunujor) =Ala (ato) po gjenden,

530

531

,.~~."-.-.---~~~~~~~~~-----------------------------------------------KONU 43 hazirlamak:: pergatis hazirlanmak:::: pergatitem Gün (gyn):::: dite Hafta (hafta) ::::ave j Ay (aJ) ::::muaj Yil (jell) :::: it v Yüzyil (jyzjel/) :: shekull Binyil (binjell) :: milenium Dakikalarca (dakikal/arxha):: me minuta te tera Saatlerce (saatlerxhe) :::: e ore te tera m Günlerce (gynlerxhe):: me dite te tera Haftalarca (haftal/arxha) :::: e jave te tera m Aylarca (aj/larxha) :::: e muaj te tere m Yillarca Ue/l-I/arxha) :::: e vite te tera m Yüzyillarca (jyzjel/arxha) :::: e shekuj te tere m Bir an önce(bir an enxhe) :::: hume shpej S Ancak(anxhak) :: Por En erken(en erken) :::: e heret M Görüsmek(getyshmek) :::: hiheni S Hani(ha~i) :::: e ke para sysh? A Ver elini Istanbul(ver elini istanbul/) :::: am nder mend te shkoj ne Slambol:. K Anlastik(anl/ashUik) :: U vendosem. SU ANDA TAM NEREDE BULUNUYORSUN?(shu anda tam nerede bullunujorsun) :: KU NDODHESH TAMAM TAMAM TANI? - Ah, seni ne kadar özledim, anlatarnam. Bir an önce görmek istiyorum. Fakat ancak en erken aksam saat 18.00'den sonra görüsebiliriz. iyi de, sen su anda tam neredesin? - Hani Kizilay'daki Ziraat Bankasi var ya; onun yanindan girdiginde sag kolda bir otel bulu~uyor, Çiçek Otel. iste o otelde kaliyorum. iki gün daha kalacagim. Sonra, ver elini IstanbuL. -Anladim, bu durunda aksamleyim Çiçek Otel'de görüsürüz. Ben sana gelecegim. Anlastik mi? - Tamam, anlastik. Görüsürüz, hosça kal! KONU 43

Ben hazirlaninm (ben hazfirllanerem) = Una pergatitem. Sen hazirlanirsin (sen hazt:irllanersen) :: Ti pergatitesh. O hazirlanir (o hazerflaner):::: Ai (ajo) pergatltet. Biz hazirlaninz (biz haziJrllaniJrez):: Ne pergatitemi. Siz hazirlanirsiniz (siz hazerflanlJrsenez) ::::Ji.! pergatiteni. Onlar hazirlanir (onl/ar hazMlaner) :: Ata (ato) pergatiten.

Sevinrnek (sevinrnek) :: gezohem Ben çok seviniyorum (ben çok sevinijorum):: Une gezohem shume. Zehra, çok iyi taranir (Zehra çok Ui taraner) :: Zehra krihet shume bukur. Ufukta eski ve büyük bir geminin direkleri görünüyor (ufukta eski ve byjyk bir geminin direkleri giJrynyjor) = Ne horizont duken ve/at e nje anijeje te vjeter dhe madheshtore. Eglenmek (eelenmek):::: Argetohem Biz her gün egleniyoruz (biz hergyn ee/enUoruz):: Ne argetohemi per dile.

Dj' Li GEÇMis ZAMAN::

KOHA E KRYER E THJESHTE

Bardak, sicaktan kinldi (bardak sexhaktan kerel/de) :: Gota u thye prej nxehtesise. Bugün, çok erken uyandim (bugyn çok erken ujandem) :: Sot u ngrita shume heret. Yarin, ulusal giysileri giyecek olman çok iyi (jaren ul/usal/ gUsileri gUexhek ol/man çok UI) ::::Shume mlre qe neser do te vishesh me kostumin kombetar. Onun mektubunu posta kutusunda gördügümde, çok sevindim (onun mektubunu posta kutusunda gfirdyymde çok sevindim) = U gezova shume kur pashe Ietren e tij ne kutine postare. Korkma, her sey kontrol altinda (korkma her shej kontrol alitenta) :: Mos u tremb, gjithçka eshte nen kontroll. Divan, son iki yildirçok eskidi (divan son ikijel/derçok shume dy vltet e fundit. SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk eskidi):: Divani u vjeterua

daarxhee)

= FJALOR

Saniye (sanife):::: sekonde Dakika (dakika) :: minute Saat (saat) :: ore

532

533

...,.,-.,- •.•.....•.•.•...

--, ...•.--------------.~---..- ... ,,,

--,.:ty~-:i:;,;d.~>~i-~~:;i.~;.;,~-----,: . '. J'

KONU 43 ALlSTIRMALAR= USHTRIME Asagidaki tümceleri Arnavutçaya ne gjuhan shqipe!)
1.

çeviriniz!

( Parktheni

fjalite e maposhtma

2.

3. 4. 5. 6. 7.

Onun mektubunu posta kutusunda gördügümde, Ben çok seviniyorum ::: Siz hazirlaniyorsunuz ::: Aman canim sen de! Geçen gOn yolda agabeyini gördüm, selamlastik Gerçekten mi, nerede? ::: Divan, son iki yildir çok eskidi :::: Ögrenci, sinifta bulunmaktadir ::: Ögrenciler kimi kutluyor? ::: Peki Erkin, beni merak etme! ::: Türkçeye çevirini:d ( Parktheni

çok sevindim :::

:::

KONU

8.
9. 10.

KITAPOKUNUYOR (kitap okunujor) = LIBRI LEXOHET
fjalitö e meposhtma ne ARABA SATiliYOR (araba satel/ejor) = MAKINA SHITET

Asagidaki tümceleri gjuhen turka!)

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

Shume mire qe neser do te vishesh me kostumin kombetar ::: Me vJen mire qe kuplaheni me njeri tjetrin ::: Nxenesi gjendel ne klase ::: Ne po pergatitemi :::; Mbl banke ndodhen Iibrat e mla ::: Per provimin e kaluar u pergalila shume, por nuk mora rezultalin e deshiruar ::: Ne horizont dukan velat e nje anijaje le vjeter dhe madheshtore Po, flasim ne telefon ::: Une po lavdEiroham ::: Une ndodhem ne plazh ::: ::: SÖYLESi (sejleshi)

= BisEOE

Elona: Biliyor musun, bugün açik artirma var. Üç araba ve bir bisiklet satilacak. Mezat, herkese açik. Dileyen katilabilir. Yani, açik artirmaya biz de katilabiliriz. (bililjor musun, bugyn açik arterme var. Yç araba ve bir bisiklet sete/laxhek. mezat, herkese açek. dilejen kate/lebilir. jani, açek ertermaja biz de katellabiliriz) :::A e di, sat ka nje ankand. Do te shiten Iri makina dhe nje biçiklete. Ankandi eshte i hapur per le gjithe. Mund ce marre pjese kUSh le deshiroje. Pra, mund te marrlm pjese edhe ne ne ankand. Tugçe: Deme ya, ne güzel! Benim de bir bisiklete Ihtiyacim var. Takdir edersin ki, araba alacak param yok henüz. (deme jei ne gyzel, benim de bir bisiklete ihtijaxhem var, takdir edersin ki, araba a/laxhak param jok henyz) ::: Vertel, sa mlre! Edhe mua me duhet nje biçiklete. Ti mu nd te mendosh se une nuk kam para le mjaftueshme per te blere makine .. Elona: Aman canim sen de! Bu yasta arabayi ne yapacaksin ki! Gün dogmadan neler dogar! Hele bir okulu bitirelim. (aman xhanem sen de, bu jashta arabaje ne japaxhaksen ki, gyn doomadan nelerdoar, hele birokullu bitirelim) =Aman, dhe

534

535

iii

KONU 44 KONU 44 til Ç'te duhat makina ne kl':!te moshe! Nuk dihet se ç'na sjell e nesermja. Le te mbarojme njehere shkoiien. Tugçe: Orasi öyla de, insanin cani kendi arabasini kullanmak istiyor. MümkOn gözükmese da, yani! (orase tJjla de, insantJn xhane kendi arabasene kullanmak istijor. Mymkym gzykmese de jam) :::Ashtu eshle, por njerlu do te perdore makinen e tij personele. Edhe pse duket e pamundur, eshte e vertete. Elona: Madem ki senin de blsiklete ihtiyacin var, birlikte gidelim, istersen. Böylece mezata biz de katilmis oluruz. (madem ki senin de bisiklete ihtijaxMn var, birlikte gidelim, istersen. Mjlexhe mezata biz de katel/mesh oluruz) = Meqenese ty te duhet biçiklete, shkojme sebashku po deshe. Keshtu, ed he ne marrim pjese ne ankand. Tugçe: Tamam, anlastik. O zaman, yarin saat 1Q. QO'da bulusalim. Uygun mu? (tamam, anllashtek, ozaman jaren saat onda bul/ushallem, ujgun mu) = Ne rregull, u morem \fesh. Atehere takohemi neser ne oren 10. 00. A te pershtatet kjo ore? Elona: Uygun. (ujgun) = PO. ma parShtatet. Tugçe: Tamam, yarin görüsmek üZere. hosça kal! (tamam,jaren geryshmek yzere, hoshça kall) = Ne rregu/l, shihemi neser, mira se te rrish! Elona: Dur ya, hemen gitme, yalniz canim sikiliyor. Birlikte bir çay içelim mi! (dur ja, hemen gitme, jallnez xhanem sektJllejor, birlikte bir çaj içelim mi) = Prit moj, mos ik menjahera, merzitem vetem. A pime nga nje çaj sebashku? Tugçe: Çok isterdim ama, inan ki hiç vaktim yok. Hemen gitmem lazim. Kusura bakma, ne olur! (çok isterdim ama inan ki hiç vaktimjak, hemen gitmem lIazem, kusura bakma, ne ol/ur) = Do te deshiroja shume, por me beso, nuk kam kohe fare. Duhet te iki menjehere. Te lutem, mos ma ve re! ETKEN DURUM EDiLGEN DURUM

a)-n
Oku -mak Ara -mak Ye-mek imzala -mak b) -II, -il, -ul, -Ol satmak (satmak) = shesQsat -II -mak = shitem atmak (atmak) = hedh Qat -II -mak = hidhem seçmek (seçmek) = zgjedhQseç -il -mek = zgjidhem geçmek (geçmek) = kafojQgeç -il -me k = kalohem kurmak (kurmak) = vendosQkur -ul -mak = vendosem, kurdisem vurmak (vurmak) = vras Qvur -ul-mak = vritem, goditem (vurulmak = bie ne dashuri me dike: Ben ona vuruldum: Une kam rene ne dashuri me te) görmek (germek) = shoh Qgör -ül -mek = shihem, dukem araba sürmek (araba syrmek) = jap makinesQsOr -Ol -me k = i jepet makines eslik etmek (eshlik etmek) = shoqeroj Q eslik edilmek = shoqerohem c) -nil, -nil, -nul, nOI Ki:Ha prapashtesat perdoren me teper ne vend te prapasteses -n dhe normalisht nuk duhet te perdoren p.sh.: yemekQye -n -mekQ ye -nil -me k = hahem AramakQ ara -n -makQ ara -nil -mak = kerkohem DemekQ de -n -mekQ de -nil -mek = thuhem Q oku -n -mak = lexohem Q ara -n -mak = kerkohem Q ye -n -mek = hahem Q imzala -n -mak = firmosem, nenshkruhem

EoiLGEN

DURUM

(edilgen durum) ::: FOLJET

PESORE dhe

Vini re: Menyra pesare ne gjuhen turke ndertohet joka/imtare me prapashtesat:

nga foljet kalimtare

d) -in, -in, -un, -On silmek QSil -inmek = fshihem gOlmek Qgül -Onmek yenmek Qyen -ilmek bölmekQ böl -ünmek bulmak Qbul -unmak = perqeshem = mundem = thyhem = gjendem

in, -in, -un, -On

a) -n; b) -II, -il, -ul, -oi; c) -nil, -nil, -nul, nOl; d) _

SIMOIKi ZAMAN:

KO HA E TASHME

Simdiki

zaman

= Koha e tashme

e çastit

(e vazhdueshme)

Kitap oku -n -uyor (kitap okunujor) = Libri po lexohet.

536

537

---~-----~-----------------J

KONU 44 Suçlu ara -n -iyor (suçllu aranejor)
==

KONU 44 Fajtori po kerkohet. Hayret, onlar araniyorlarmis kerkokeshin. (hajret onllar aranejorllarmesh)
==

Ata (ata) po u

Ben araniyorum (ben aranejorum)::; Una po kerkohem. Sen araniyorsun (sen aranejorsun)::; Ti po kerkohesh. O araniyor (o aranejor) == Ai (ajo) po kerkohet. Biz araniyoruz (biz aranejoruz)::; Ne po kerkahemi. Siz aranryorsunuz (siz aranejorsunuz)::; Ju po kerkaheni. Onlar araniyor (onllar aranejor) ::; Ata (ata) po kerkohen. Araniyorlar (aranejorllar)::; Po kerkohen. Ders, Cuma gOnü artelenmiyar (ders xhuma gynyertelenmljor) mesimi nuk shtyhet.
==

GENis ZAMAN

= KOHA E TASHME

E VAZHDUESHME ndodhin zakonisht)

(ngjarje qe

Genil:> zaman == Koha e tashme e vazhdueshme Kitap okunur::; Libri lexohet. Diten e premte Ben araninm (ben aranerem) = Une kerkohem. Sen aranirsin (sen aranersen) = Ti kerkohesh. O aranir (o araner) == Ai (a)o) kerkohet. Biz araninz (biz araner) == Ne kerkohemi. Siz aranirsiniz (siz aranersenez) == Ju kerkoheni. Onlar aranir (onJlar araner) = Ata (ato) k6ri<ohen. Aranirlar (aranerliar)::; Ata (ato) kerkohen. TopAlbania Radyosu, her yas grubu tarafindan dinlenir (dinlenmektedir) (top albania radjosu her jash grubu tarafendan dinlenir (dinlenmektadir» Albania Radio degjohet nga te gjitha moshat.

ELEMAN ARANiYOR:::: KERKOHET PUNONJES

Simdiki

zamanin

öyküsü:

Koha

e pakrjer

Oku -n -uyor -du (okunujor)::; Po lexohej. Ara -n -iyar -du (aranejor)::; Po kerkohej. ye -n -iyor -du Uenijor)::; Po hahej. Imzala -n -iyor -du (imzallanejor)::; Po nenshkruhej. Kitap oku-n -uyordu (kitap okunujordu) ::; UM po lexohej. Ben araniyordum (ben aranejordum) ::; Une po kerkohesha. Sen araniyordun (sen aranejordun)::; Tl po kerkoheshe. O araniyordu (o aranejordu)::; Ai (ajo) po kerkohe). Biz araniyorduk (biz aranejorduk)::; Ne po kerkoheshim. Siz araniyordunuz (siz aranejordunuz) ::; Ju po kerkoheshi!. Onlar araniyordu (onllar aranejordu) == Ata (ata) po kerkoheshin. Araniyor/ardi (aranejorllarde) == Po kerkoheshin.

==

Top

Bu tür ürün çok aranir (bu tyr yryn çok araner)::; Ky Iloj produkti kerkohet shume. Vini re: pas birçok, birsürü. bir grup ose bir dolu ne gjuhen turke nuk perdoret numri shumes bir insan: nje njeri

birçok insan: shume njerez bir araba: nje makine birsürü araba: shume makina bir çocuk: nje femije bir grup çocuk: nje grup femijesh bir sorun: njs problem bir dolu sorun: stiuma problem e

Simdiki

zimanin

rivayet

i (nlda):

Menyra

habitore,

koha e pakryer

Hayret, kitap okunuyormus

(hajrat kitap okunujormush)

==

Libri po u lexokesh.

Hayret. ben araniyormusum (hajret ben aranejormushum) == Une po u kerkokesha. Hayret, sen araniyormussun (hajret sen aranejormushsun) == Ti po u kerkokeshe. Hayret, o araniyormus (hajret o aranejormush):::: Ai (a)o) po u kerkokesh. Hayret, biz araniyormusuz (hajret biz aranejormushuz) == Ne po u kerkokeshim. Hayret, siz araniyormussunuz (hajret siz aranejormushsunuz) == Ju po u kerkokeshit. 538

Genis zamanin öyküsü = Koha e pakryer Kitap okunurdu == Libri lexohej.

539

KONU 44 Ben aranirdim (ben araniJrdtjm) ::: Une kerkohesha, Sen aranirdin (sen arantJrdtin) :::Ti kerkoheshe. O aranirdi (o aran(}rde)::: Ai (ajo) kerkohej. Biz aranirdik (biz arantjrdek) ::::Ne kerkoheshim. Siz anarindiniz (siz aranfJrdenez) :::Ju kerkoheshit. Onlar aranirdi (ani/ar araMrde) :::Ata (ato) kerkoheshin. Aranirlardi (aranl!:rllarde) ::: Kerkoheshin. Genis zamanin rivayeti: Koha e tashme e vazhdueshme, menyra habitore Ben) Aranirmisim (ben araoörmesMm)::: Une u kerkuakam. (Sen) Aranirmissin (sen aranermE\shsen):::: Ti u kerkuake. (O) Aranirmis (o aranermesh) :::Ai (ajo) u kerkuaka. (Biz) Aranirmisiz (biz aranermeshez) ::: Ne u kerkuakemi. (Siz) Aranirmissmiz (siz aranermeshsenez) ::: Ju u kerkuakeni. (Onlar) Aranirlarmis (onllar aranerllarmesh) :::Ata (ata) u kerkuakan. Etkinlik dün kisaltildi, fakat son hali hakkinda bir bilgim yok (etkinlik dyn ktjsa/ltel/de, fakat son hali hakkenda bir bilgim jok) :::Çeshlja u shqyrtua dje, por nuk kam informacion per perfundimin. Adrian, haksiz yere yargilandi (adrian hakstiz jere jargel/andl$) = Adriani u gjykua me pa te drejte. Makale, elim olaydan bir gün sonra nesrediidi (makale, elim ol/ajdan bir gyn sonra neshredifdi):::: Artikulli u botua nje dite pas ngjarjes tragjike. Suçlu, bir hemsehrisinin evinde sakli olarak bulundu (suçlu bir hemshehrisinin evinde sakklEl olarak bul/undu) ::: Krimineli u gjet i strehuar ne banesen e nje bashkeqytetari te til.

KONU 44

Mis'Li GEÇMis ZAMAN = KOHA E KRYER
Mis'li geçmis zaman: Koha e kryer Kitap okunOlus::: Libri eshte lexuar. Bu roman, çok okundu ve büyük basari elde etti (bu roman çok okunda ve byjyk bashare elde etti)::: Ky roman eshte lexuar shume dhe ka patur sukses te madh. Mis'li geçmis zamanin öyküsü -1: Koha me se e kryer Kitap okunmustu (kitap okunmushtu)::: Libri ishte fexuar. Mis'li geçmis zamanin öyküsü -2: Koha e kryer e tejshkuar Kitap, bir zamanlar okunmustu (kitap bir zamanlfar okunmushtu) lexuar dikur. Mis'li geçmis zamanin rivayeti: Menyra habetore, koha Kitap okunmus (kitap okunmush):::; Libri qenka lexuar.

= Libri qe

e kryer

Ben aranmisim (ben aranmeshem)::: Une qenkam kerkuar. Sen aranmissin (sen aranmeshsen)::: Ti qenke kerkuar. O aranmis (o aranml$sh) ::: Ai (ajo) qenka kerkuar. Biz aranmisiz (biz aranmeshez):i:: Ne qenkemi kerkuar. Siz aranmissiniz (siz aranmeshsenez) = Ju qenkeni kerkuar. Onlar aranmis (onlfar aranmesh)::: Ata (ata) qenkan kerkuar. (onlar) Aranmislar (aranmesh/far)::: (Ata(ato)) qenkan kerkuar. Mis'li geçmis zamanin rivayeti: Koha me se e kryer, menyra Kitap okunmustu (kitap okunmushtu)::: Libri qenkesh lexuar. Ben aranmismisim (ben aranmeshem)::: Une qenkesha kerkuar. Sen aranmismissin (sen aranmeshsen) ::: Ti qenkeshe kerkuar. O aranmismis (o aranmesh)::: Ai (ajo) qenkesh kerkuar. Biz aranmismisiz (biz aranmeshez)::: Ne qenkeshim kerkuar. Siz aranmismissiniz (siz aranmeshsenez) :i:: Ju qenkeshit kerkuar. Onlar aranmismis (on/far aranmesh/far) = Ata (ata) qenkeshin kerkuar. Aranmismislar (aranmeshlfar) = Ata (ata) qenkeshin kerkuar. BiLESiK (MODAL) FiiL iLE Bu mektup, üç hafta önce gönderilmis olamalidir (bu mektup yç hafta enxhe genderilmish ollmalleder) ::: Kjo leter duhet te jete derguar tri jave para. ilaçlar, gerektiQi zaman içilmek zorundadir (ilaçllar gerekti zorundader)::: lIaçet duhen te pihen ne kohen e duhur. zaman içilmek habitore

Di'Li GEÇMis ZAMAN:::: KOHA E KRYER E THJESHTE
Di'li geçmis zaman: Koha e kryer e thjeshte Kitap oku nd u (kitap okundu) ::::Libri u lexua. Ben arandim (ben arandiJm)::: Une u kerkova. Sen arandin (sen arandl$n) :::: i u kerkove. T O arandi (o arande) ::::Ai (aJo) u kerkua. Biz arandik (biz arand~k) :i:: Ne u kerkuam. Siz arandiniz (siz arandl$nez) :::Ju u kerkuat. Onlar arandi (onlfar arandtj) :::Ata (ata) u k<arkuan. Arandilar (arandl!:/far) :i:: U kerkuan.

i
II

540

541

;~

KONU 44

KONU 44

GELECEK ZAMAN =KOHA E ARDHME
Gelecek zaman =Koha e ardhme Kitap okunacak =Librl do te lexohet Yarin, dernekteki gençlefle bir toplanti gerçeklesecek (iaren dernekteki geçlerle bir topllantö gerçekleshexhek) =Neser do te i.hvillohet nje takim me te rinjte e shoqates. Ders programi, Pazartesi günü saptanacaktir (ders programe pazartesi gyny saptanaxhaktt\r) =Programi mesimor do te percaktohet dilen El hene. Birincilik ödülü hak edene verilecektir (birinxhilik edyly hak edene verilexhektir) = Çmimi i pare do t'i jepet atij qe e marilon. Gelecek zamanin öykOsO =Koha e pakryer Kitap okunacakti = Libri do te lexohej. e ardhine

göstermek (gestermek) =tregoj gösterilmek (gesterilmek) =tregohem tartismak (tarteshmak) =diskutoj tartisilmak (tarteshellmak) =diskutohem elestirmek (eleshtirmek) =kritikoj elestirilmek (e/eshtirilmek) =kritikohem yinelemek' Uine/emek) :::perseris yinelenmek Uine/enmek) = perseritem tekrarlamak (tekrarllamak) = perseris tekrarlanmak (tekrarlianmak) = perseritem aramak (aramak) =kerkoj aranmak (aranmak) =kerkohem Yolda kosulmai. Uol/da koshul/maz) :::: e rruge nuk vrapahet. N Acele edilmesine gerek yoktur (axhe/e edjfmesine gerekjoktur) nxitohet. Gitmek (gitmek) =gidilmek Okula ne zaman gidilir (okul/a ne zaman gidilir) = Kur vihet (shkahet) ne shkalle? Okula belirlenmis saatte gidilir (okul/a be/lr/enmish saatte gidilir) =Ne shkolle vihet (shkahet) ne aren e caktuar.

=Nuk duhet te

Gelecekte mis'li geçmis zaman =Koria e ardhme e perparme Kitap, okunmus olacak =Libri do te iete lexuar. Gelecekte simdiki zaman =Koha e ardhme e tashme Kitap, okunuyor olacak::: Libri do te jsle duke u lexuar. getirmek (getirmek) =sjell getirilmek (getirilmek) :::slllem Buzdolabi, yarin getirilecek (buzdollabe jaren getirilecek) =Frigoriferi do te slllet ~·neser. davranmak (davranmak) =sillsm (davranellmak) = sillem yazmak (iazmak) = shkruaj me dO<ö (mira osa keq) davranilmak

AH BiR ZENGiN OLSAM (ah bir zengin olisam) =SIKUR TE JEM PASUR! = SIKUR TE ISHA PASUR!

i

i
=

yazilmak (iazellmak)

:::shkruhem

GERÇEKDISI SARTli TÜMCELER (gerçekdeshe shartlle tymxheler) MENYRA KUSHTORE IREALE

dolanip durmak (dollam';\p durmak) ::::;;iliem rrotul! Ne dolanip duruyorsun? (ne dollanep durujorsun) :::F'erse sillesh rrotull? armagan etmek (armaan etmek) =cJhuroj armagan edilmek (armaan edilmek) ::::,jnurahern gerçeklestirmek (gerçekleshtirmek) = reel izoj gerçeklestirilmek (gerçekleshtirilmek) =raalizohem gerekçe göstermek (gerekçe gestermek) :::: rgumentoj a gerekçelendirmek (gerekçelendirmek) =argumentohem

Okan: Sana bir soru soracagim

(sana bir soru soraxhaem) = Ne lidhje me çfare?

= Do t3 te bej nje

pyetje. Selim: Ne hakkinda? (ne hakkenda)

Okan: Zengin olsan, ne yaparsin? (zengin ol/san ne japarsen) = Çfare do te beje, sikur te ishe i pasur? Selim: Ben mi? Nerdeeee? (ben mi, nerdeeee) = Une? As qe behet fjale? Okan: Neden olmasin? (neden ollmasen) = Pse jo?

542

543

KONU 44 KONU 44 Selim: Peki, oldugumu kabul edelim. Önce bir hastane yaptiririm (peki, ollduumu kabull edelim, enxhe bir hastane japtererem)::; Tamam, ta zeme qe jam. Se pari, do te ndertoja nje spital. Okan: Yapma ya! ilk isin bu mu olur yani? Sanmiyorum Uapmajai ilik ishin bu mu ollur jani. sanmejorum) ::;Mos more! Pra, puna jote e pare do te ishte ajo. Nuk e besoj. Selim: Gerçekten. Ama daha önce kendime dünyanin en güzel arabasini alirim, elbette (gerçekten, ama daha enxhe kendime dynjanen en gyzel arabasene alleremi elbetta) = Me te vertete, por me pare sigurisht do le bleja makinen me te bukur OLUMSUZ DURUM (ollumuz durum) ::; FORMA MOHORE

shtuar Menyra kushtore MOHORE perltohet duke prapashtesen 2-variantshe-mezsem ose-mazsam.

i

rrenjes

se foljes

ne boie.
Okan: Simdi oldu (shimdi olldu) = Ashtu de! Selim: Evet. öyle yaparim (evet, ejlejaparem)::;

Ben gelmezsem (ben gelmezsem):::: Nese une nuk vij; ne qofte se une nuk vij. Sen gelmezsen (sen gelmezsen) ::; Nese li nuk vjen; ne qofte se li nuk vjen. O gelmezse (o gelmezse)::; Nese ai nuk vjen; ne qofte se ai(ajo) nuk vjen. Biz gelmezsek (biz ge/mezsek) ::::Nese ne nuk vijme; neqottese ne nuk vijme. Siz gelmezseniz (siz gelmezseniz)::; Nese ju nuk vini; ne qotte se ju nuk vini. Onlar gelmezlerse (ani/ar gelmezl/erse) ::; Nese ala nuk vijne; ne qofte se ata nuk vijne. Sen gidersen ben de gelirim (sen gidersen ben de gelirim) ::; Nese ti shkon, vij edhe une. Bes dakika daha geç hareket etseydin, trene yetisemeyecektin (besh dakika daha geç hareket etsejdin, trene jetishemejexhektin) = Sikur te ishe nisur 5 minula me vone, nuk do le arrije trenin. Hava iyi olsaydi, gezmeye giderdik (hava iji ol/sajde, gezmeje giderdik)::; ishte koha e mire, do le dilnim shelilje. Po le

Po, ashtu do te beja.

Vini re: Gerçekte olmayan ya da olan, ancak (olmus) olmasi ya da olmamasi dilenen ve/veya bir kosula baglanan tomce tipidir. shtuar rrenjes se foljes Menyra kushtore pohore perftohet duke prapashtesen 6·varlantshe -erse, -arsa, -Irse, -irsa, -Urse ose -ursa. Gelirse (gelirse) ·Nese ai vjen Alirsa (allersa) -Nesa ai marr ÖksOrOrse (eksyryrse) -Nese ai kollet Oturursa (oturursa) -Nese ai ulel Kirarsa (kerarsa) -Nese ai thyen Yatarsa Uatarsa) -Nese ai shtrihel Severse (severse) -Nese ai dashuron Överse (everse) -Nese ai lavderon Döverse (deverse) -Nese ai rreh Sararsa (sanirsa) -Nase ai perqafon OLUMLU DURUM

i

Peki siz nasil davranirdiniz? Ben de Ali gibi davranirdim (yapardim) (peki siz nas(;jJfdavranerdenez):::: Po ju; si vepronil? Edhe une veproja si Aliu. Önce, düsen çocuga yardim ederdim (enxhe, dyshen çoxhuajardem :Je fillim ndihmoja djalin e rrezuar. ederdim)::;

Daha sonra ona hastaneye kadar eslik ederdim (daha sonra ona hastaneje kadar eshlik ederdim) = Me pas e shoqeroja deri ne spilal. Onun ailesine haberverirdim (onun ai/esine haberverirdim) = Une njoftoja familjen

e lij.
KOHA E TASHl'vlE -ARDHME siMDiKi ZAMAN 1 -Etgen Hal (veprora) => ögrenmek (erenmek) = mesaj Ögrenirdim (erenirdim) = Une do te meso -ja (po te kisha mundesi). -SiMDiKi VE GELECEK ZAMANLAR

(ollumllu durum) = FORMA POHORE

Ben gelirsem (ben gelirsem) = Nese une vij; ne qofte se une vij. Sen gelirsen (sen gelirsen):::: Nese ti vjen; ne qofte se li vjen. O gelirse (o gelirse)::; Nesa ai vjen; ne qoftese ai(ajo) vjen. Biz gelirsek (biz gelirsek) ::; Nese ne vijme; ne qotte se ne vijme. Siz gelirseniz (siz gelirsenii) ::; Nese ju vini; ne qotte se ju vini. Onlar gelirlarse (onl/ar gelirlerse):::: Nesa ala vijne; ne qotte se ata vijne.

545 544

.H .••• M.N\.

",."

f"iU

T' -

KUNU 44 KONU 44 Ögrenirdin (eren/rdi):::: Ti do te mesa -je Ögrenlrdi (erenirdi):::: AI do te meso -nte. Ögrenirdik (eren/rd/k) Ne do te me so -nim. Ögrenirdiniz (eren/rd/n/z):::: Ju do tEl meso -nit Ögrenirlerdi (erenirlere"):::: Ata do te meso -·nin.
ir.:

Komutan, askere kapiyi açmasini emretti (komutan askere kapeji!3 açmasene emretti) ::::Komandanti urdheroi ushtarin te hapte deren. Polis, yayalardan kurallara uymalarini istedi (polis jajallardan kurali -Ilara ujmallarene istedi) :::: olici kerkoi nga kembesoret qe ata te zbatojne rregullat. P Müdür, yardimcilarina kurallara uymalarini önerdi (mydyr jardemxhellarena kurali -/Iara ujmallarene enerdi) :::: rejtori keshilloi ndihmesat e tij te zbatojne rregullat. D Usta soför, soför adaylarina yavas gitmelerini salik verdi (usta shofer, shofer adajllarena javash gitmelerini salli!3k verdi) ::::Instruktori i sugjeroi shoferave te ardhshem te ecin ngadaie. Yukarida endikatif durumda bulunan cümlelerin geçmis zaman gerçek disi hallerini inceleyelim. Ögrenirdim (erenirdim) :::: ne do te kisha mesuar .• U Ögrenirdin (erenirdin) =Ti do te kishe mesuar. Ögrenirdi (erenirdi) ::::Aido te kishte mesuar. Ögrenirdik (erenirdik) = Ne do te kishim mesuar. Ögrenirdiniz (erenirdiniz) ::::Ju do te klshit mesuar. Ögrenir/erdi (erenirlerdi) ::::Ata do te kishin mesuar. Alisirdim (allesherdem):::: Une do te is ha mesuar. Alisirdm (allesherden) :::: l do te ishe mesuar. T Alisirdi (a/lesherde) ::::Aido te ishte mesuar. Alisirdik (allesherdek) = Ne do te ishim mesuar. Alisirdiniz (allesherdenez) ::::Judo te ishit mesuar. Alisir/ardi (allesherllarde) ::::Ata do te ishin mesuar.

Vini re: ne turqisht kjo kohEl e perbere tregon se veprimi i perket te tClshmes dhe te ardhmes. P.sh.: A do te vije me mua ne Turqi kete yere? Qe mund te shprehet ed he ndryshe: A vjen me mua ne Turqi kete veril A do te vlje me mua ne Turqi? Ögrensem ({irensem) == Po te mesaja. Ögrensen (erensen) == Po tEl mesoje. Ögrense (erense):::: Po te mesonte. Ögrensek (erensek) == Po te mesonim. Ögrenseniz (erensenii):::: Po tEl mesonit Ögrenseler ((irenseler) == Po te mesonln. 2 -Edilgen Hal (joveprore)::::> alismak (alleshmak):::: Alisirdim (allEisherdem):::: Do te meso ~hesh;;:i. Alisirdin (allesherden):::: Do te meso -heshe. Alisirdi (allasMrde):::: Do te meSQ -hej. Alisirdik (allösherdek):::: Do te meso -heshim. Alisirdiniz (allösherdenl:!z):::: Do te meso -heshit. Alisirlardi (allE!isherllarde) = Do te meso -heshin. Alissam (aIlIJshssam) == Po te mesohen. Alissan (alleshsan) ::::Po te mesohesh. Alissa (alleshsa) = Po te mesohet. Alissak (allt:ishsak):::: Po te mesohemi. Alissaniz (alleshsanlJz):::: Po te mesoheni. Alissalar (aIlElshsallar):::: Po te mesohen. Eylemin 'di'lI geçmis zaman öykü durumu' ile gerçeklestirilir. mesohem

SÖZCÜK DAGARCIGI (sezxhyk daarxhee)
Açik artirma (açek arterma) ::::ankand Mezat (mezat) ::::ankand Katilmak (katelimak) =marr pjese diku Ders (ders) =mesim

=FJALOR

KOHA E KRYER -GEÇMis ZAMAN
1 -Etgen (veprore) 2 -Edilgen fjoveprore) Ögrendim (i!3rend/m) ::::Une kam mesuar. Alistim (allt:ishtem):::: Une jam mesuar. Ögretmen, bize derslerimlze iyi çalismamizi söyledi (eretmen bize derslerimize ça/leshmameze s(;jjledi) = Mesuesi na tha t'i mesojme mlre mesimet

Derse katilmak (derse kateIImak) ::::marr pjese ne mesim Mezata katilmak (mezata katelimak) ::::marr pjese ne ankand Toplanti (tapilante) =mbledhje Toplantiya katilmak (topllanteja katelimak) ::::marr pjese ne mbledhje Kosmak (koshmak) ::::vrapoj Piknik yapmak (p/knikjapmak) ::::bej piknik Getirmek (getirmek) ::::sjell Götürmek (getyrmek) ::::çoj Merak etmek (merak etmek) ::::merakosem, behem merak Oynamak (ojnamak) ::::Iuaj Acikmak (axhekmak) ::::kam url

y/

546 547

_" ...~'"

""_"",,,",~~_

..__ m_~.

_

KONU 44 KONU 44

Salata (sal/ata) = sallate Aslinda (as/ltJnda) ::::Ne fakt Siskebap (shishkebap) ::::shish qebap g Yemek pisirmek Uem&k pisirmek) :::: atuaj Mangal (manga/) :::: garre z Ne zevk (ne zevk) ::::Sa qejf! Gel keyfim gel! (gel kejfim ge~ ::::Sa qejf! Degme gitsin! (deeme gitsin):::: Sa qejf! (Mos e prek!) Yakmak Uakmak) ::::djeg Çok (çok) :::: hume s Yetmek Uetmek) ::::mjaftoj

ALlSTIRMALAR (alleshtermallar)

::::USHTRIME

Asagidaki tümceleri Arnavutçaya çevirinizi (Perktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen shqipe!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Okula ne zaman gidilir? :::: Mezata katilmak :::: Kitap, bir zamanlar okunmustu :::: Adrian, haksiz yere yargilandi :::: Acele edilmesine gerek yoktur :::: Degme gitsin! :::: Ne dolanip duruyorsun? :::: Okula belirlenmis saatte gidilir :::: Kitap, okunuyor olacak :::: Toplantiya katilmak::::

NE GETiRiLECEK?

(ne getirifexhak)

::::ÇFARE: DO TE: SILLET?

Yarin gezmeye gidiyoruz. Hep birlikte piknik yapacagiz. Kim ne getirecek, merak ediyorum?Aslinda, ne geterilirsegetirilsin,bize yetmeyecek.Çünkü insan, piknikte çok yemek yiyor. Oyun da oynandigi için, çok acikiyor insan. Sis kebaplar hazirlandi. Salata yapildi. Yemekler pisirildi. Piknik yerinde mangal da yakilacak. Sonra sis kebaplar mangala konacak, yavas yavas kizaracak etler. Uf, degme gitsin. Düsünsenebir kere. babam mangali yakarken, biz oyun aynayacagiz.Ohh, gel keyfim, gel! Ne zevk be! Biz aciktigimizda da, sis kebaplar hazir olacak.

Asagidaki tümceleri Türkçeye çeviriniz! (Perktheni fjalite e meposhtme ne gjuhen turke!) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Kur vihet ne shkoile? :::: Ne u kerkuam :::: Ne rruge nuk vrapohet :::: Artikulli u botua nj6 dite pas ngjarjes tragjike :::: Diten e premte mesimi nuk shtyhet :::: A e di, sot ka nje ankand :::: Do te deshiroja shume, por mebeso, nuk kam kohe fare. Duhet te iki menjehere. Te lutem mos ma ve re! Libri po lexohej :::: Po, me pershtatet :::: Prit moj, mos ik menjehere ::::

548

549

__

Q

J

---

-

-----

-

PERMBAJTJE-YÇYND~
Parathenie - Önsöz Alfabeti i gjuhes turke - Türkçe Alfabe Leksioni 1 - Miredita - iyi Günler! Pershendetje (merhaba, iyi günler), Po - Jo (evet - hayir), Peremrat pronore (ben. sen, o. biz, siz, onlar), Forma paskajore (okumak), Koha e tashme e çastit (Ben okuyorum). Prapashtesa mohore (okumuyorum). Si e keni emrin? Si jeni?, Kus!i?, Ushtrime Leksioni 2 - Çfare po ben? = Ne yapiyorsun? Koha e tashme e çastit (Ne yapiyorsun?), Prapashtesa mohore (Yapmiyorum), Menyra urdherore (Yap!, Yapma!). Pershtatja zanore (Ünlü uyumu - ütüyü). Numeroret - Themelore. perndares. Rreshtore (Sayilarbir. iki. üç), Sa? (Kaç?). i sati, e sata? (Kaçinci?), Thyesat (Yüzde kaç?). Ushtrime 39

5 6
11

Leksioni 3 - Kush eshte ky? - Bu kim?
1

57

i

i
L

Kush? (Kim?). Çfare? (Ne?). Kush eshte ai a!je? Su kim?), Prape ti? (Yine mi sen?). Kjo eshte nena ime? (Bu, benim annem). Çfare eshte kjo ketu? (Buradaki ne?), Bujari eshte spqiptar (Bujar. Arnavuttur), Pse po qeshni? (Neden gülüyorsunuz?), Sipas (göre). Sipas meje (Bana göre). Ushtrime Leksioni 4 - Te shkuara! - Geçmis olsun! Faleminderit (tesekkür ederim), Rasa dhanore (ismin e hali), Rasa Kallezore (ismin i hali), Sintaksa (söz dizimi), Fjalia. forma deftore (düz cümle), Megjithese (Ragmen - karsin), Shkoj (gitmek). shkoj (yakismak). Plo! e perplot (tika basa, hinca hinç), Ushtrime 551 71

"~-

L

4

_,

_L------------------------

Leksioni 5 - Una jam shuma mira! - Be'n çok iyiyim.

83

Folja 'jam' (irnek fiili), Forma pohore (Ben iyiyim), Forma mohore (Ben iyi degilim), Forma pyetese (Sen iyi misin?), Nuk eshte ashtu? (Öyle degil mi?), A jenl i martuar? (Evli misiniz?), Prapashtese pyetese ne kohen e tashme dhe ne Kohen e vazhdueshme (Simdiki ve genis zamanda soru taki/ari), Dua (istemek), Nuk dua (istememek), Ushtrime Leksioni 6 - Ju jane shume i pashem - Çok yakisikfisiniz. Ditet (gOnler),Vaktet edites (ögün/er), Shumes (Çogul- aksam,aksamlar), Stinet (mevsimler), Muajt (ay/ar), Ditet (gOnler), Pyes (sormak), Nga jeni ju? (Nere/islnlz?), Apo jo? (Degil mi?), Ushtrime Leksioni 7 - Me fa/ni, nuk kuptova! - Özür dilerim, anlamadim. 109 97

(Kaç ... dir (Kaç gündür, kaç aydir?), Ne kadar zamandan beri?),Aq sa duhet (Gerektigi kadar),Ç'do me thane? (Ne demek?),Çfare do te thote? (Ne demek, ne anlama geliyor?), Ne qytet (kentte), Ne qytet (kente), Ushtrime Leksioni 10 - Sa eshte ora? - Saat kaç? 142

A e di, sa eshte ara? (Biliyor musun, saat kaç?), Nje veshtrim i pergjithshem i peremrave vetore (Kisi adillarina top/u bakis), Ne çfare ore? (Saat kaçta?), Sa ishte ora? (Saat kaçti?), Une kisha sa leke (Biraz param vardl),Koha e ardhme (do te kem (Gelecekzaman - Benim o/acak), Ushtrime . Leksioni 11 - O Zat, ku jam una? - Allah/m neredeyim?

177

Ah keta njeraz (Ah su insanlar), Koha e kryer e thjeshte (Di' ii geçmis zaman), Une e kuptava, una e kam kuptuar (Anladim), Erhda (geldim), Nuk erdha (Gelmedim), Isha (idim), Isha mire (iyiydim), Disa mbiemra (birkaç sifat), Kunder, karshi (Karsi), Nga po vini? (Nereden geliyorsunuz?), Pune e mbare! (Kolay ge/sin), Zonja (Hanim), Zoti (Bey), Shume shoka (Birçok arkadas), Me mori shume malli per ty (Seni çok öz/edim), Ushtrime Leksioni 8 - Ngjyrat - Renkler. 127

Ku? (Nerede?), Qendrimi (bulunma durumu), Te kush? (Kimde), Ne opera (operada), Ne fakultet (fakültede), Ku eshte Artani? (Artan nerede (dir)?), f<u? - Per ku? (Nerede? Nereye?), Te kush? (Kimde?), Te kush eshte iibri? (Kitap kimde?), Vendos (koymak), fus (sokmak), qendroj (rri), Ku rri Iibri? (Kitap nerede duruyor?), Ku ta vendos librin? (Kitabi nereye koyacagim?), Ku e fut çelesin? (Anahtari nereye sokuyorsun?), atje (orada), atje (oraya), ketu (burada), ketu (buraya), Nese (Sayet), Vella me i madh (agabey, abi), Doner (döner), Ku eshte doneri? (Döner nerede?), Ushtrime Leksioni 12 - Te kush po shkojme? - Kime gidiyoruz?

i bardM (beyaz), Parashtesa theksuese e mbiemrit (sifat pekistime eki), Shume i bardM (bem beyaz), Menyra urdherore (emir kipieri), Ulu' (Otur!), Makine e kuqe (kirmizi araba), Mjek (doktor), A po shkon te mjeku? (Doktora gidiyor musun?), Kam temperatura (Atesim var), Dentis~ (dis hekimi), Operacion (ameliyat), Koha e kryer e thjeshte e fo/jes "jam" (IMEK eyleminin di'li geçmis zamani), Ku ishit dje? (Dün neredeydiniz?), Me duhet diçka (bir seye ihtiyacim var), Ushtrime
Leksioni 9 • Shihemi neser - Yarin görüsürOzl. 141

189

Te kush? (Kimde?), Te kush? (Kime?), te une (bende), te une (bana), djathtas, (saga), ne te djathte (sagda), Ku po shkon? (Nereye gidiyorsun?), Kerkoj ndihme, (Yardim istiyorum?), Rreth(etrafinda), Xherundi i foljes'imek' = iken, - ken, Ushtrime Leksloni 13 - Aliu do te vije neser - Ali yarin gelecek. 199

Ma pihet uje (Canim su içmek istiyor), Menyra urdherare mohore (Olumsuz emir kipieri), Mos eja! (Gelme!), Veta e dyte shumes El menyres urdherore mohore (ikinci çogul sahis olumsuz emir kipi), Mos ejani! (Gelmeyin!), Forma urdherore per veten e trete njejes (ÜçOncü tekil sahis emir kipi), Te vije! (O gelsin!), Kam (sahip o/mak), Une kam (Benim var), Une pata (Benim vardi), Ku banani? (Nerede oturuyorsunuz?), Prej sa kches~i? 552

Koha e ardhme (Gelecek zaman), Une do te bej nder (Ben iyilik edecegim), ,lI.jodo te fleje menjehera (Hemen uyuyacak), S'ka rendElsifare (Hiç önemli degil), Kam nder mend (Niyeti olmak), Per sa dite keni nder mend te shkoni (Kaç günlügüne gitmeyi planliyorsunuz?), Buzeqeshje (Gülüs), Ardhje (Gelis), Nje veshtrim i pergjithshem i parafeleve (Edat/ara top/u bakis), Ushtrime

553

Leksioni 14 - Nga? - Nereden? 209 Nga eshte? (Nereli?), Nga po shkon? (Nereye gidiyorsun?), Nga vini? (Nereden Geliyorsunuz?), Nga po shikoni? (Nereye bakiyorsunuz?), Une jam shume i merzitur(Çok sikildim, canim çok sikkin), Pse je e merzitur? (Neden sikildin?), A je i zene? (Mesgul müsün?), A ke pune? (isin var mi?), Fjalia kryesore, fjalia e nenrenditur(ana cümle, yan cOmle), Ushtrime Leksioni 15 - Shoku im - Arkadasim. 217

i mençur (en akilli), Fjali krahasore (Kiyaslama tOmceleri), Me ... sesa ( den daha çok), Edhe me (çok daha), Aq .. sa (kadar), Bilali eshte aq punetor sa ti (Bilal, senin kadar çaliskandir), Ushtrime
Leksioni 20 - Sa ju detyrohem? - Borcum ne kadar? 275

Peremrat pronore (iyelik adillari), im, yi.. (benim, senin), Shkojme menjeherci kur vjen Aliu (Ali gelir gelmez gidelim), Makina ime (benim arabam), Makinen time (benim arabami), E shoh qe .. (GörOyorum ki,...), Ushtrime Leksioni 16 - Ai ka marime - Onun arabasi var. 233

Çuni, sa te detyrohem? (Garson, sana borcum ne kadar?), Prej (den, dan), Prej Dibre ne Tirane (Dibre' den Tirana' ya kadar), Ne kohen e lire (bos zamanda),-( Koha e ardhme e perparme ( sahip olmak' - gelecekte geçmis zaman), Une do te kem patur (Sahip olmus olacagim), eili? (hangisi), Perveç (disinda), Kush do te vije perveç teje? (Senden baska kim gelecek?), Ushtrime Leksioni 21 - Te lutem - Rica ederim. 285

Kthehem (dönmek), Shtepite e mia (evlerim), A ka ardliur mamaja jote? (Annen geldi mi?), Gjinore (isim tamlamasi), Dera e klases se dyte (ikinci sinifin kapisi), Ushtrime Leksioni 17 • Si eshte koha? - Hava nasil?

Trajtat e shkurtrat te bashkuara te peremrave vetor (Zamirin kisa bilesik kullanimi), Shoku ma tregoi fotografine (Arkadas, bana fotografi gösterdi), Sipjesoret (Fiilimsiler), Te punosh jo gjithmone e ben njeriun le lumtur (Çalismak, insani her zaman mutlu etmez), Te qash nuk eshte turp, biri im (Aglamak ayip degildir, oglum), Ushtrime Leksioni 22 - Une fie çdo dreke - Ben her öglen uyurum. 293

243

Koha sot eshW me shi (Hava bugOn yat)murlu), Kaha eshte shume e bukur(Hava çok gOzel), Pra (Yani), Renia e zanares ne turqisht (Türkçede Onlü düsmesi), Bark (kann), Me dhemb b~lrku (Karnim at)nyor), Si e keni mbiemrin? (Soyadiniz ne?), A e njeh Aliun? (AIi'yi taniyor musun?), Sa? (Ne kadar?), Sa leke? (Kaç Lek?), Sa kushton? (Fiyati ne?), Sa ju detyrohen? (Size borcum ne kadar?), Kur te vis h ti (Sen gelince), Kur vjen ajo (O geldigi zaman), Kur mora letren (Mektubu aldigimda), i bej furça (Birine yag çekmek), Ushtrime Leksiani 18 . Erdhem ne Shtepine tane - Evimize geldik.

Koha e tashme e vazhdueshme (Genis zaman), Bej (etmek, yapmak), Shpesh, (sik sik), Bej nder (iyilik etmek), Ushtrime Leksioni 23 - A mund te japesh - Verebilir misin? 305

Koha e shkuar e se tashmes, Simdiki zamanin hikayesi), Une po shkoja ne shkol!e (Okula gidiyordum), Koha e kryer (Di'li geçmis zaman), Ushtrime Leksioni 24 - Jen; infermiere apo? Hemsire misiniz yoksa? 313

255

Lakimi i emrave me prapashtesat pronare (Adlann iyelik adillanyla birlikte hallerO, Shtepise sone (Evimize), Para (önce), Para (önünde), Me se e krjer (Mis'li geçmis zamanin öykOsO), Une kisha qene (Ben ... idim), Ushtrime Leksioni 19 • Me ebukur - Daha güzel.

Jam duke ardhur (Gelmek Ozereyim), Foija sii kakore (kauzativi) (Ettirgen Eylemler), bej dike te qeshe (gOldOrmek), Ushtrime Leksioni 25 - Une po shkoja - Gidiyordum. 314 Koha e pakryer (Koiia e shkuar e se tashmes) Simdiki zamanin hikayesi), A nuk po shkoja une? (Gitmiyor muydum?), Ushtrime

265

Shkallet e mbiemrit (Sifat derecelenmesi), Me i keq (daha kötü), Shume

------:.~.;~~---------_ ..~----------~554

555

Leksioni 32 - Burri qe eshtEl ne makine - Arabadaki Leksioni 26 - Ne te vertete nuk do te shkoja - Aslinda gitmeyecektim. 333

adam.

401

zgjeruar (Zincirleme isim Form8 deshirore (istek kipi), Togfjaleshi tamlamasi), Dekanat! i Fakultetit te Mjekesise (Tip Fakültesi Dekanligi), Ne te rruges, Ti dhe une :: ne (sen ve ben:::: biz), Ti dhe une po shkojme (Sen ve ben gidiyoruz), Ushtrime Leksioni 27 • Kujt

i

Une vete (kendim, bizzat ben), kendime, kendimi; Filmi i djeshem (dünkü film), Libri qe ndodhet ku? (Neredeki kitap?), Format e pashtjelluara te foljes, (ulaçlar - ip, - ip, - üp, - up; - erek, - arak; - digi halde, - dikça;' - digi takdirde), Ushtrime Leksioni 33 - Per ke e solle? - Kimin için getirdin? 411

i perket

ky? - Bu kime aittir?

341

Babait tim (babama), Kujt i perket kjo makine? (Bu araba kime ait?), Libri me perket mua (Kitap bana aittir), Pjesore (Ortaç cümleleri), Burri qe punon .. (Çalisan adam .. ), Ustitrime L8ksioni 28 • Pel ty :~urre! - Sensiz asla! 342

Per mua (benim için, senin için, onun için, bizim için, sizin için, onlar için), dua (istemek), Ushtrime Leksioni 34 - Tek kush ka laps? - Kimde kalem var?

421

Kafe pa she(~er, (sekersiz kahve), pa (- siz, - siz), durum ulaci:::: - meden, _ madan. Papritur (beklemeksizin, beklemeden), deri (kadar), deri ne shtepi (eve kadar), Si (gibi), buke si gur (tas gibi ekmek), Ushtrime Leksicni 29 - PS8 valle? - Neden acaba? Ju lumshin duart (Elinize saglik). E jo me (Kaldi ki), lJshtrime Leksioni 30 • A doni pak vere? - Biraz sarap ister misiniz? 363

Tek une (bende), Kur? (Ne zaman?), Ne saje, fale (sayesinde), Qe kur? (Ne zamandan beri?), Qe kur jeni ketu') (Ne zamandan beri buradasiniz?), Deri kur? (Ne zamana kadar?), Per aq kone sa ai vjen (O geldigi sürece), Ushtrime Leksioni 35 - Çf2,re deshironi nga une? - Benden ne istiyorsunuz? 433

373

Prej meje, prej teje (benden, senden), Prej kujt? (kimden?), Se bash ku (birlikte), Se largu (uzaktan), Se p'ari (ilk olarak, birinci), Ai hoqi doren se bertituri (Bagirmaktan vazgeçti), se paku (en azindan), lJshtrime Leksioni 36 A e more vesh a ka vajtur ai ne shkolle, apo jo? O bugün okula gitmis mi?

Nje fete buke (bir dilim ekmek), 1 steke cigare (bir karton sigara), nje gote uje (bir bardak su), Prapashtesat pyjetesore ne koMn e tashme te çastit. (simdiki zamanda soru takilan), me njeren ng8 .. ( .. den biriyle), Ushtrime Leksioni 31 • Dua qe te njihemi - Tanismak istiyorum.

441

383

Me Ahmetin (Ahmet ile ::::Ahmet'le, Ne krahasim me (kiyaslandiginda), Ose nElse (velevki), Fjesore (Ortaçlar), ... qe i/jen, .. qe do te vije (gelecek ..), Ti e di se une do te vij (Gelecegimi biliyorsun), Letra qe do te shruaj une (Yazaca\)im mektup), Me vjen te qaj (Aglayasim geliyor), Ato qe shkrova Urie (Yazdiklanm), Leira qe !<;amshruar une (Yazmis oldugum mektup), Fjalite e perbera (Bilesik cümleler), Ai vazhdonte te fliste (Konusmaya devam ediyordu), Ushtrime

Koha sipas te degjuarit (Rivayet zamanlari), Kam degjuar se Aliu vjon sot (Duydum ki, Ali bugün geliyor; Ali, bugün geliyormus), Togfjaleshi i papercaktuar (Belirtisiz isim tamlamasi), Hamam turk (Türk hamami), i<r'yeqyteti i Turqise Togfjaieshi i Percaktuar (Belirtili isim tamlamasi), (Türkiye'nin Baskenti), Ushtrime Leksioni 37 - E çudltshme, si ia pas ka aritur Hayret bir sey ya, nasil da basarmis? me sC1kses vaile? 451

Menyra habitore (Nida cümleleri), Paskam fshehur (Ben saklamisim), Une paskam (Hayret benim var), Paskeni mesuar (Hayret, ögrenmissiniz), Ushtrime

556

.~<'.~

...;. ..

-

...J""'"
.(~

---~-~
557

Leksioni 38 • Çfare ju pelqen juve? - Neden hoslaniyorsunuz?

461

Per shkakun tim (Benim yüzümden), U vonova per shkakun tuaj (Sizin yüzünüzden geç kaldim},Me pelqen (Hosuma gidiyor},nga .. deri (- den ... • e kadar), Nga Ankaraja deri ne Stamboll (Ankara'dan istanbul'a kadar), sipas (göre), sipas meje (bana göre), sipas opinionit tim (fikrime göre), Ushtrime Leksioni 39 - A mund te me ndihmoni? - Bana yardim edebilir misiniz? 473 Une mund te bej (Yapabilirim), Prapashtesat qe vendosen pas rrenjes Se foljes (EBiLMEK), Ushtrime leksioni 40 - Me pelqon - Keyif almak. 485

Eshte pa qejf (keyifsiz), Nje here ne gjashte muaj (Alti ayda bir), Pushim (Tatil), Ushtrime leksioni 41 - Edhe une ashtu mandoj - Ben de öyle düsünüyorum. 493

Prapashtesa pyetesore ne kohen e pakryer (Di'li geçmis zamanda soru Takilan), Prapashtesa pyetesore ne kohen te ardhme (Gelecek zamanda soru Takilan), As .. as (ne ... ne (de», Ushtrime leksioni 42 • Per te miren tane - iyiligimiz için. 511

Si erdhe? (Nasil geldin?), Te josh i detyruar (Zorunda olmak), Une jam i detyruar (Zorundayim), duhet (lazim), Une duhet te shkoj (gitmem lazim), duhet ( - Meli, - Mali), Duhet te shkosh (Gitmelisin), Do te duhet (Gerekecek), sa here (kaç defa?), çdo here (her defasinda), Ushtrime leksioni 43 • Shihemi neser - Yann görüsOrOz.
529

Foljet veprore detyruese (istes eylemler), Faljet vetvetore (Dönüsümlü Eylemler, Ushtrime Leksioni 44 - Libri lexohet - Kitap okunuyor.

537
..,

Makina shitat (Araba satiliyor), Foljet pesore (Edilgen durum), Kerkohet Punonjes (Eleman araniyor), Sikur te jam i pasur (Ah bir zengin olsam), Menyra kushtore Ireale (Gerçekdisi sartli cOmleler), Ushtrime

~J
.,ttL i';'fr'

----

.

~ ------,.

~

~

-

~

.