ÑEÀ CÖÔNG NGHIEÂN CÖÙU SIINH TIEÁN SÓ

SO SAÙNH HIEÄU QUAÛ SÖÛ DUÏNG TAØI NGUYEÂN & KINH TEÁ CUÛA HEÄ THOÁNG CANH TAÙC 3 VUÏ LUÙA VÔÙI LUÙA MAØU & ÑEÀ XUAÁT CAÙC GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN BEÀN VÖÕNG ÔÛ CAÙI BEØ, TIEÀN GIANG
GIAÙO VIEÂN HÖÔÙNG DAÅN

1. Tieán só : Nguyeãn Vaên Saùnh 2. Tieán só : Döông Ngoïc Thaønh 3. Tieán só : Traàn Kim Tín Nghieân cöùu sinh : Th.S Nguyeãn Vieät Hoa

1. ÑAËT VAÁN ÑEÀ :
Huyeän Caùi Beø naèm veà höôùng Taây cuoái cuûa tænh Tieàn Giang, phía Ñoâng giaùp Huyeän Cai Laäy, phía Taây giaùp tænh Ñoàng Thaùp, Nam giaùp tænh Vónh Long vaø Baéc giaùp Long An, laø cöûa ngoû cuûa vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi, laø moät trong nhöõng huyeän thuoäc vuøng luùa cao saûn vaø chuyeân canh caây aên traùi ñaëc saûn lôùn nhaát cuûa tænh Tieàn Giang. Huyeän Caùi Beø coù dieän tích töï nhieân 42.089,81 ha, chieám 17,8% dieän tích toaøn tænh, daân soá 277.089 ngöôøi. Maät ñoä daân soá bình quaân 658 ngöôøi / km2. Laø moät huyeän khoâng bò aûnh höôûng maën, coù nöôùc ngoït quanh naêm, laø huyeän cuoái nguoàn vaø chòu aûnh höôûng luõ thöôïng nguoàn ñoå veà haøng naêm töø thaùng 9 ñeán thaùng 11 döông lòch, ñoä ngaäp trung bình khoaûng 60 - 80 cm. Ñaát noâng nghieäp ôû Caùi Beø chuû yeáu ñeå canh taùc luùa. Heä thoáng canh taùc chuû löïc trong huyeän laø ñoäc canh 03 vuï luùa/ naêm, söû duïng chuû löïc caùc gioáng luùa ngaén ngaøy. Dieän tích gieo troàng naêm 2005 laø 53.500 ha, saûn löôïng caû naêm ñaït 281.550 taán, heä soá quay voøng khoaûng 2,8 laàn, saûn löôïng bình quaân ñaàu ngöôøi haøng naêm khoaûng 1.016 kg/ ngöôøi/ naêm. Huyeän Caùi Beø coù vöôøn caây aên traùi lôùn nhaát trong tænh Tieàn Giang, ñeán cuoái naêm 2005 toaøn huyeän coù 14.954 ha, saûn löôïng haøng naêm 200.000 taán. Troàng caùc loaïi caây ñaëc saûn nhö : Xoaøi caùt hoøa loäc, Caùt chu, Cam saønh, Böôûi long coå coø .... Phong traøo ñöa caây maøu xuoáng chaân ruoäng cuûa huyeän ñaõ phaùt trieån nhanh trong nhöõng naêm gaàn ñaây, nhaát laø caùc xaõ ven quoác loä IA, soá lieäu naêm 2005 laø
1

thuûy saûn . Gia caàm. vaø caây coâng nghieäp ngaén ngaøy. Döa haáu. naêng suaát luùa thaáp nhö : Döa haáu. Caùc moâ hình canh taùc toång hôïp troàng troït .caù .toâm vaø khai thaùc doïc tuyeán soâng Tieàn nuoâi caù da trôn theo höôùng thaâm canh. daãn ñeán söï caïnh tranh keùm treân thò tröôøng trong vaø ngoaøi nöôùc. gia taêng saûn löôïng vaø lôïi nhuaän treân moät ñôn vò dieän tích saûn xuaát dieãn ra coøn chaäm vaø thieáu beàn vöõng. Ñaäu naønh.320 taán.570 ha saûn löôïng 13.) nhaèm söû duïng hôïp lí taøi nguyeân vaø taêng hieäu quaû kinh teá.Tieàn Giang”. Tuy nhieân. SÔ LÖÔÏC TÌNH HÌNH NGHIEÂN CÖÙU TRONG NÖÔÙC VAØ TREÂN THEÁ GIÔÙI : 2 . chöa coù quy hoaïch vuøng nguyeân lieäu daãn ñeán saûn löôïng mang tính haøng hoùa chöa nhieàu. naêm 2005 dieän tích nuoâi laø 1. phaùt huy lôïi theá caïnh tranh.. Hoaït ñoäng nuoâi troàng thuyû saûn tieáp tuïc phaùt trieån vôùi nhieàu moâ hình trong ao möông vöôøn. thöïc teá coù nhieàu khu vöïc coù chieàu höôùng giaûm nhanh. Gia suùc aên coû (boø.chaên nuoâi . ñaàu ra khoâng oån ñònh. naêng suaát luùa cuûa huyeän khoâng oån ñònh vaø coù khuynh höôùng ñuïng traàn. Nhaèm öùng duïng caùc keát quaû nghieân cöùu khoa hoïc ñeå giuùp noâng hoä. Haøng naêm ngaønh noâng nghieäp xaây döïng nhieàu moâ hình trình dieãn ñöa caây maøu xuoáng chaân ruoäng ôû nhöõng vuøng ñaát baïc maøu. Baép. cô caáu ñaát vaø caûi thieän thu nhaäp cho noâng hoä.1. Vieäc chuyeån dòch cô caáu kinh teá trong noâng nghieäp theo höôùng saûn xuaát haøng hoùa. thoû . Yeáu toá taùi taïo duy trì dinh döôõng ñaát ít ñöôïc noâng daân quan taâm. deâ. Ñeà Cöông Nghieän Cöùu “So saùnh hieäu quaû söû duïng taøi nguyeân vaø kinh teá cuûa heä thoàng canh taùc 3 vuï luùa vôùi luùa . Khoai mì. giaù thaønh saûn xuaát caùc noâng saûn coøn cao. Rau maøu. 2. saûn xuaát thieáu taäp trung.caùch söû duïng nöôùc.luùa . thay ñoåi heä caây troàng chöa ñöôïc trieån khai roäng. luùa . chaïy theo saûn löôïng nhöng chöa quan taâm ñeán hieäu quaû kinh teá. Vì vaäy. nhaèm caûi thieän moâi tröôøng. chaát löôïng noâng saûn chöa cao. phuï thuoäc quaù nhieàu vaøo phaân voâ cô. Caø chua.. quaûn lí nguoàn taøi nguyeân ñaït ñöôïc hieäu quaû cao nhaát. Trong ñoù bao goàm : Ñaäu naønh. Song song vieäc phaùt trieån chaên nuoâi ngaøy ñöôïc môû roäng theo höôùng trang traïi vöøa vaø nhoû nhö : Heo.782 ha.maøu vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp phaùt trieån beàn vöõng ôû Caùi Beø .

. coâng taùc phaùt trieån coäng ñoàng cuõng nhö khaâu tieáp thò saûn phaåm. caäp soâng Tieàn khoâng bò aûnh höôûng maën muøa khoâ.3 Nghieân cöùu luùa : .Bruce Koppel (1990). 2. do ñieàu kieän kinh teá xaõ hoäi vaø ñieàu kieän töï nhieân. tieàn voán trình ñoä kyõ thuaät cuûa hoï. Nhöõng nhaân toá quan troïng mang yù nghóa quyeát ñònh naâng cao tính khaû thi cuûa moâ hình laø heä thoáng chính saùch bao goàm : Hoaøn chænh heä thoáng thuyû lôïi. Ñaõ toû ra coù trieån voïng ñem laïi lôïi nuaän cao cho noâng hoä vaø ñang phaùt trieån maïnh ( Phoøng Noâng Nghieäp . Heä thoáng canh taùc luùa .2 Nghieân cöùu heä thoáng canh taùc ôû Ñoàng Baèng Soâng Cöûu Long : ( ÑBSCL) ÔÛ Vieät Nam noùi chung vaø ÑBSCL noùi rieâng töø nhöõng naêm 1990 Giaùo sö Voõ Toøng Xuaân cuøng coäng taùc vieân. kyû thuaät vaø kinh teá xaõ hoäi. 2. ngaäp noâng.al (1990). Ñeán sau côn luõ lôùn naêm 2000 trôû laïi ñaây..1 maøu.Taøi Nguyeân & Moâi Tröôøng Huyeän Caùi Beø 2004 ). coâng taùc chuyeån giao kyû thuaät canh taùc. 3 maøu . tieát kieäm nöôùc. nhieàu hoä daân trong vuøng ñaõ aùp duïng caùc moâ hình canh taùc raát ña daïng. trong khaû naêng lao ñoäng.2.Taïi ÑBSCL khaû naêng aùp duïng moâ hình canh taùc keát hôïp coù nhieàu öu ñieåm phuø hôïp caû veà sinh thaùi. Chính saùch cuûa Nhaø Nöôùc coù taùc ñoäng lôùn ñeán cuoäc soáng gia ñình hoï. nhaèm toái öu hoùa lôïi nhuaän vaø söû duïng hôïp lí nguoàn taøi nguyeân noâng hoä. .maøu ñaõ thöïc hieän trong thaäp nieân 80 nhöng do aùp löïc veà löông thöïc. vì phaàn ñoâng noâng daân vuøng noâng thoân soáng vôùi ngheà troàng luùa vaø hoa maøu. caùc loaïi caây coâng nghieäp ngaén ngaøy vaø rau maøu khaùc ñöôïc xem khoâng laø caây chuû löïc.1 Nghieân cöùu heä thoáng canh taùc luùa maøu taïi Caùi Beø Tieàn Giang: Ñaây laø vuøng phuø sa ngoït.. do yeâu caàu ña daïng hoùa vaø saûn xuaát theo höôùng thò tröôøng. Theo Pingali et. giaûm chi phí caàn ñöôïc quan taâm (Nguyeãn Thanh Toaøn 2002 ). Heä thoáng canh taùc noâng nghieäp hieän nay chuû yeáu laø ñoäc canh caây luùa (3 vuï luùa / naêm). Flinn vaø De Datta (1981) nhöõng döõ kieän gaàn ñaây cho thaáy caây luùa ñaõ ñeán naêng suaát 3 . laø khu vöïc cuoái luõ thöôïng nguoàn haøng naêm.1 luùa. ñaõ coù nhieàu nghieân cöùu veà moâ hình heä thoáng canh taùc. Vieäc thích nghi ñoù ñaõ hình thaønh nhieàu moâ hình saûn xuaát keát hôïp nhö : 2 luùa . cung öùng tín duïng. cho raèng vieäc thay ñoåi cô caáu noâng nghieäp seõ aûnh höôûng phaàn lôùn daân chaâu AÙ.

xu theá naøy coù theå haïn cheá baèng caùch giaûm chi phí saûn xuaát luùa hay boå tuùc laïi heä thoáng caây troàng giaûm luùa vaø caùc loaïi caây con khaùc. 4 . xu theá oån ñònh hay giaûm naêng suaát luùa. lieäu heä thoáng canh taùc luùa cao saûn vaø beàn vöõng hay khoâng ? Thöïc teá ôû chaâu AÙ nhieät ñôùi cho thaáy ña daïng hoùa caây troàng coù theå ngaên chaën vieäc suït giaûm naêng suaát luùa. nhöng vieäc ñaït naêng suaát ñoù ñaõ toû ra khoâng hieäu quaû kinh teá. duø coù bieán ñoäng ñoâi chuùt. Maëc duø laõnh ñaïo nhieàu nöôùc chaâu AÙ baûo hoä noâng daân khoâng bò aûnh höôûng bôûi bieán ñoäng giaù gaïo treân thò tröôøng quoác teá. 1990) Neáu trong töông lai phaân boùn. thuoác tröø saâu khoâng coù gì tieán boä theâm. Pingali et. lôïi nhuaän mang laïi do naêng suaát khoâng buø ñaép noåi chi phí ñaàu tö theâm (Pingali.Vaán ñeà ña daïng hoùa phaù theá ñoäc canh caây luùa laø moät thaønh phaàn taát yeáu cuûa söï phaùt trieån noâng nghieäp beàn vöõng. baèng caùch taêng hieäu suaát söû duïng vaät tö kyû thuaät.traàn (Naêng suaát cao nhaát coù theå ñaït ñöôïc ). Nhöõng giaûm suùt veà khaû naêng thu nhaäp cuûa vieäc giaûm saûn xuaát luùa vaø lôïi nhuaän cuûa noâng daân ñaõ laøm taêng moái quan taâm ñoái vôùi vaán ñeà ña daïng hoùa. Neáu khoâng coù bieán ñoäng gì lôùn thì thu nhaäp cuûa ngöôøi troàng luùa giaûm. Thöïc teá ngoaøi ñoàng cho thaáy nhieàu noâng daân ñaït ñeán naêng suaát traàn cuûa caây luùa. suy thoaùi nhanh choùng caùc nguyeân toá vi löôïng trong ñaát.ÔÛ nhöõng nöôùc saûn xuaát luùa laø chính thì vieäc suït giaûm giaù gaïo seõ laøm aûnh höôûng lôùn ñeán ngöôøi daân saûn xuaát luùa. Herdt (1987) Cho bieát söï gia taêng chi phí saûn xuaát luùa bao goàm ñaát. nhöng neáu keùo daøi lieäu hoï coù duy trì noåi söï taøi trôï cho noâng daân khoâng. thôøi gian chaêm soùc ñeàu laøm taêng giaù thaønh. Xu theá giaûm naêng suaát ôû vuøng chuyeân canh luùa do taêng aùp löïc saâu beänh. möùc ñoä gia taêng naêng suaát khoâng baét kòp suy thoaùi moâi tröôøng troàng luùa ( Pingali. thuùc ñaåy tôùi söï thay ñoåi khaû naêng thu nhaäp töông ñoái töø caây luùa vaø caùc hoaït ñoäng khaùc khoâng laø caây luùa ( Pingali. ñoä phì ñaát giaûm vaø chaát löôïng nöôùc ngaøy caøng keùm ñi. vaät tö.al (1992). coâng lao ñoäng. thì chi phí ñaàu tö cho hai lónh vöïc naøy seõ taêng ñaùng keå. 1992). . Biuswqnger (1987) . Pingali. neáu trôû neân phoå bieán. ñaõ oån ñònh vaø coù khuynh höôùng suït giaûm. 1990). Theo Michell (1987) giaù gaïo gaàn nhö khoâng taêng trong 50 naêm qua.

3.Ñaùnh giaù vaø phaàn tích tính oån ñònh cuûa thò tröôøng vaø heä thoáng thò tröôøng.3 Taàm quan troïng cuûa ñeà taøi : Ñeà taøi ñöôïc nghieân cöùu vì nhöõng lyù do khaùch quan nhö sau : .So saùnh kinh teá. söû duïng vaø quaûn lyù taøi nguyeân noâng nghieäp hôïp lyù. . Xaùc ñònh caây gì vaø nuoâi vaät gì phuø hôïp nhaát ñeå thuùc ñaåy saûn xuaát vaø phaùt trieån noâng nghieäp noâng thoân. . duy trì ñoä maøu môõ ñaát vaø hieäu quaû kinh teá cuûa moâ hình.dòch vuï hoå trôï vaø thò tröôøng.Treân cô sôû ñaõ nghieân cöùu. caùc heä thoáng canh taùc vaø moâi tröôøng ñaát nöôùc. . ñeà xuaát chuyeån ñoåi vaø xaây döïng caùc moâ hình saûn xuaát noâng nghieäp coù hieäu quaû.toå chöùc . naêng suaát sinh hoïc vaø lyù do chaáp nhaän loaïi caây troàng.Boå sung bieän phaùp kyõ thuaät vaø caûi tieán heä thoáng veà maët taêng hieäu quaû söû duïng nöôùc.3.Yeâu caàu saûn xuaát noâng nghieäp tröôùc maét vaø laâu daøi phaûi theo phöông phaùp phaùt trieån beàn vöõng. coøn luùng tuùng ñeå thöïc hieän caùc chöông trình chuyeån dòch cô caáu kinh teá trong noâng nghieäp. phaùt huy lôïi theá sinh thaùi töï nhieân vuøng vaø höôùng ñeán moät neàn vuøng noâng nghieäp beàn vöõng cuûa huyeän Caùi Beø. . trong khi nhieàu ñòa phöông chöa coù nhöõng giaûi phaùp hieäu quaû. . . ñieàu kieän taøi nguyeân hieän coù tröôùc maét vaø laâu daøi. 3.2 Muïc tieâu cuï theå : . .Hieäu quaû söû duïng nöôùc cuûa moâ hình chuyeån ñoåi.xaõ hoäi. Caàn xaùc ñònh lôïi theá sinh thaùi vuøng.Moâ taû phaân tích vaø ñaùnh giaù laïi thöïc traïng tính beàn vöõng heä thoáng söû duïng ñaát ñai hieän nay vaø xaây döïng moâ hình ñeå ñònh höôùng chuyeån ñoåi.Ñaùnh giaù möùc ñoä boài laéng phuø sa.Yeâu caàu chuyeån dòch cô caáu kinh teá trong noâng nghieäp vaø phaùt trieån noâng thoân ôû caùc ñòa phöông theo chuû tröông cuûa Ñaûng vaø Nhaø Nöôùc trôû neân caáp thieát. . khaû naêng phuïc hoài dinh döôõng ñaát cuûa moâ hình. tænh Tieàn Giang.1 Muc tieâu chung cuûa ñeà taøi : Treân cô sôû ñaùnh giaù thöïc traïng veà kinh teá . haïn cheá toái ña söï ruûi ro vaø mang laïi hieäu quaû kinh teá oån ñònh.Saûn xuaát noâng nghieäp ñòa phöông coù nhieàu thay ñoåi vaø ngaøy caøng trôû neân phöùc taïp do coøn saûn xuaát 5 . ñeà xuaát chính saùch veà kinh teá . MUÏC TIEÂU VAØ KYØ VOÏNG CUÛA ÑEÀ TAØI : 3.

3. NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU : 4.töï phaùt nhoû leû. haïn haùn. ñoøi hoûi saûn xuaát noâng nghieäp phaûi coù chieán löôïc laâu daøi caû veà chuûng loaïi saûn phaåm vaø chaát löôïng saûn phaåm. ñeå moâ hình beàn vöõng ñöôïc nhaân roäng.4 Döï kieán keát quaû nghieân cöùu : . . ñaùnh giaù moâ hình saûn xuaát noâng nghieäp theo höôùng noâng nghieäp beàn vöõng ( veà sinh thaùi / kinh teá . caùc ñaëc tính cuûa noâng hoä. luõ luït . ...Phaân tích caùc moái töông taùc giöõa caùc yeáu toá kyõ thuaät canh taùc.1 Ñaùnh giaù vaø phaân tích thöïc traïng xöû duïng ñaát : . + Xu höôùng thay ñoåi löôïng vaø chaát cuûa nöôùc. 4. + Nguoàn nöôùc söû duïng. caùc yeáu toá kinh teá .xaõ hoäi . manh moûng.Khoù khaên vaø söï caïnh tranh cao veà thò tröôøng tieäu thuï noâng saûn ngaøy caøng gay gaét. caùc moâ hình canh taùc chuû löïc taïi vuøng nghieân cöùu. caùc yeáu toá kinh teá . + Cöôøng ñoä söû duïng ñaát. moái töông quan taùc ñoäng cuûa quy trình canh taùc vôùi moâi tröôøng sinh thaùi vaø hieäu quaû cuûa quy trình saûn xuaát.So saùnh. . caùc yeáu toá veà thò tröôøng. khoâng taäp trung thieáu quy hoaïch. . nöôùc.. 6 .) ngaøy caøng trôû neân baát lôïi. .Khaûo saùt thöïc traïng veà moâ hình saûn xuaát. Chính saùch.Caûi tieán. aùp duïng coâng ngheä saûn xuaát.Xaùc ñònh vaø ñaùnh giaù ñöôïc hieän traïng saûn xuaát noâng nghieäp. nhieàu ruûi ro. khuyeán noâng..) caùc tieâu chí beàn vöõng chính yeáu ñeå ñaùnh giaù ôû caáp ñoä noâng hoä vaø coäng ñoàng goàm : Beàn vöõng sinh thaùi / moâi tröôøng : + Söùc saûn xuaát cuûa noâng hoä. moâi tröôøng saûn xuaát (ñaát. xaây döïng vaø khuyeán caùo cho noâng daân moâ hình canh taùc hieäu quaû kinh teá phuø hôïp vôùi vuøng nghieân cöùu.xaõ hoäi khaùc coù aûnh höôûng ñeán caùc heä thoáng canh taùc treân töøng vuøng.Töø keát quaû nghieân cöùu laøm cô sôû ñeà ra chính saùch hoå trôï. trình ñoä kieán thöùc vaø kyû thuaät canh taùc cuûa ngöôøi daân treân töøng vuøng cuûa huyeän Caùi Beø. caùc dòch vuï hoå trôï. söï haïn cheá veà nguoàn taøi nguyeân cuõng nhö söï quaûn lyù vaø söû duïng chuùng chöa hôïp lí.xaõ hoäi khaùc. + Xu höôùng thay ñoåi ñoä phì cuûa ñaát.

Döï kieán seõ thöû nghieäm vaø so saùnh moâ hình . 7 . töï nhieân. + Thaønh vieân vaø caùc toå chöùc ñoaøn theå cuûa noâng hoä. Phaân tích söï nhaïy caûm vaø moâ hình hoùa moät soá chæ tieâu quan troïng ( veà yeáu toá kyõ thuaät. + Thu nhaäp töø phi noâng nghieäp. + Luùa Ñoâng xuaân .luùa Heø thu ( ñoäc canh 3 vuï luùa) : nöôùc töï nhieân. Maøu bao goàm : Ñaäu naønh.+ Maát caân baèng sinh hoïc (moät soá vaøi loaøi thieân ñòch). + Thu nhaäp töø saûn xuaát thuaàn tuyù noâng hoä.3 So saùnh tính thích nghi vaø hieäu quaû kinh teá cuûa caùc moâ hình : .Chuyeån ñoåi heä thoáng canh taùc vaø caûi tieán nhöõng moâ hình cuû ñaït hieäu quaû chöa cao. hoaëc caûi tieán cho phuø hôïp. Beàn vöõng xaõ hoäi / vaên hoùa / chính saùch : + Ai ñöa ra quyeát ñònh saûn xuaát trong noâng hoä.maøu Xuaân heø .Ñaùnh giaù tính thích nghi . . 4.2 Xaây döïng vaø thöû thoáng canh taùc : nghòeâm caùc heä .1 luùa ) coù xaû luõ. + Caùc quyeát ñònh ñöôïc xaây döïng nhö theá naøo.luùa Heø thu ( 2 maøu .1 maøu ) : coù xaû luõ. rau ñaäu. ñònh höôùng phaùt trieån beàn vöõng theo caáp ñoä vó moâ noâng hoä vaø coäng ñoàng ñòa phöông. boài laéng phuø sa dinh döôõng ñaát cuûa caùc moâ hình. + Trình ñoä hoïc vaán / kyõ naêng. + Maøu Ñoâng xuaân . hieäu quaû söû duïng nöôùc . + Tieáp caän thò tröôøng. . + Luùa Ñoâng xuaân .luùa Xuaân heø . Beàn vöõng veà kinh teá : + Soá löôïng (thaønh phaàn) caùc nguoàn thu nhaäp noâng hoä.Maøu Xuaân heø .luùa Heø thu ( 2 luùa . nhöõng trôû ngaïi vaø so saùnh hieäu quaû kinh teá cuûa heä thoáng ñaõ ñöôïc chuyeån ñoåi. moâi tröôøng kinh teá .So saùnh hieäu quaû kinh teá . 4. . naêng suaát sinh hoïc. Töø keát quaû phaân tích naøy ñeà ra moät soá chính saùch. Döa haáu. + Tieáp caän caùc phöông tieän saûn xuaát khaùc.xaõ hoäi). + Thu nhaäp töø laøm thueâ möôùn noâng nghieäp.Quan ñieåm xaõ hoäi ñoái vôùi moâ hình coù hieäu quaû.

Söû duïng phöông phaùp PRA ñaùnh giaù noâng thoân döôùi söï tham gia cuûa ngöôøi daân ñeå laáy yù kieán khaùch quan hôn vaø chuyeån ñoåi cô caáu. . xaõ Hoøa Khaùnh vaø Haäu Myõ Trinh cuûa huyeän Caùi Beø. nhö vaäy moãi aáp seõ thöïc hieän 10 maãu ñieàu tra vôùi phaân phoái ngaåu nhieân.Ñaùnh giaù thöïc traïng vaø dieãn bieán saûn xuaát noâng nghieäp trong 5 naêm (2000 .. caùc phöông phaùp naøy cho pheùp ñaùnh giaù hieän traïng vaø tìm giaûi phaùp saùt thöïc vaøi tình huoáng noâng daân.1 cöùu : Choïn vuøng vaø choïn ñòa ñieåm nghieân Ñòa ñieåm nghieân cöùu ñöôïc choïn vaø thöïc hieän taïi huyeän Caùi Beø. laøm cho moâ hình khoâng phaùt huy ñöôïc hieäu quaû. nöôùc vaø cheá ñoä thuyû vaên. söû duïng phieáu ñieàu tra phoûng vaán noâng hoä. tænh Tieàn Giang töø naêm 2005 . caùc soá lieäu veà töï nhieân (ñaát.Phaân tích söï ñoàng thuaän cuûa chính quyeàn ñòa phöông vaø baø con noâng daân ñoái vôùi söï caàn thieát phaûi chuyeån ñoåi hoaëc caûi tieán heä thoáng vaø caùc chính saùch vó moâ khaùc cuûa ñòa phöông.2008.xaõ hoäi vaø caùc soá lieäu thoáng keâ khaùc.Caùc nguoàn thoâng tin seõ ñöôïc thu thaäp bao goàm : Caùc loaïi soá lieäu thöù caáp coù saún caùc taøi lieäu nghieân cöùu tröôùc. 5. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU : 5. phoûng vaán chuyeân gia.. nhieät ñoä.. Soá löôïng maãu : 3 xaõ x 30 maãu = 90 maãu. . Tröôøng Ñaïi hoïc Caàn Thô 8 . phoûng vaán baùm caáu truùc. xem xeùt ñaùnh giaù vaán ñeà moät caùch toaøn dieän. Döï kieán choïn 5 . moãi xaõ choïn 3 aáp.10 noâng daân thöû nghieäm caùc moâ hình taïi caùc tieåu vuøng : xaõ An Thaùi Trung.). Soá lieäu thu thaäp töø thöïc ñòa (quan saùt tröïc tieáp. Ñeå coù soá lieäu cô baûn cho vieäc ñònh höôùng xaây döïng moâ hình vaø so saùnh tìm cho ñöôïc nhöõng nguyeân nhaân caûn trôû. 5.2005 ). ñaëc bieät phöông phaùp phaân tích löïa choïn giaûi phaùp. Caùc maãu naøy phaân boá ñaëc tröng theo xaõ.)..Söû duïng phöông phaùp ñaùnh giaù nhanh noâng thoân coù söï tham gia (PRA).2 Phaân tích thöïc traïng söû duïng ñaát ñai : . Phieáu ñieàu tra ñöôïc soaïn thaûo tröôùc theo maãu cuûa Vieän Heä Thoáng Canh Taùc... kinh teá . .

. coù theå tính toaùn böôùc ñaàu ñònh höôùng moät soá taùc nhaân hoaëc hoài quy töông quan. hieäu quaû söû duïng taøi nguyeân.Toång keát ruùt kinh nghieäm hoäi thaûo ñaàu bôø.3 Nghieân cöùu phaùt trieån vaø xaây döïng moâ hình coù hieäu quaû söï duïng taøi nguyeân vaø kinh teá treân vuøng ñaát huyeän Caùi Beø. hieäu quaû söû duïng nöôùc.Noäi dung phaân tích cuõng bao goàm : Hieäu quaû kinh teá cuûa heä thoáng.Phaân tích . . Ñieàu tra thöû ñeå coù theå chænh söûa noäi dung vaø sau ñoù tieán haønh ñieàu tra ra dieän roäng. 5. . * Laáy maãu vaø phaân tích keát quaû : .Moãi naêm tieán haønh ghi nhaän keát quaû ñeå so saùnh giöõa caùc moâ hình.ÖÙng duïng ra dieän roäng.Ñoái vôùi caùc döõ lieäu khoâng theo heä thoáng aùp duïng phöông phaùp phaân tích thoáng keâ moâ taû (tính trung bình theo ñoä leäch chuaån). tieán haønh phaân tích taùc nhaân. töø caùc soá lieäu ñieàu tra. .laøm chuaån.4 Ñaùnh giaù toång hôïp hieäu quaû moâ hình vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp phaùt trieån vuøng nghieân cöùu : -Thu thaäp taát caû soá lieäu coù töø keát quaû thí nghieäm vaø thöû nghieäm cuûa ñeà taøi. .Nghieân cöùu ñeà xuaát veàø soá löôïng caùc chæ tieâu phaùt trieån beàn vöõng : trong noäi boä xaõ.Ñuùc keát ñeà xuaát caùc giaûi phaùp phaùt trieån beàn vöõng : kinh teá . 5.ñaùnh giaù keát quaû cuûa thí nghieäm. huyeän. toå chöùc. nguoàn nhaân löïc.ñôøi soáng.Ñoái vôùi caùc döõ lieäu thu thaäp theo heä thoáng.giöõa daân cö vaø saûn xuaát . .Thöïc hieän thí nghieäm coù söï tham gia cuûa ngöôøi daân. khaû naêng quaûn lyù vaø bieán ñoäng veà vaên hoùa xaõ hoäi. 9 . . . dòch vuï hoå trôï vaø thò tröôøng. boài laéng phuø sa vaø tính oån ñònh cuûa thò tröôøng.Toå hôïp caùc keát quaû nghieân cöùu vaø thöû nghieäm tröôùc ñaây veà moâ hình chuyeån ñoåi caây troàng treân neàn ñaát luùa. tænh. . . khaû naêng ñaàu tö. caân ñoái veà cô sôû haï taàng.so saùnh . caân baèng giöõa phaùt trieån noâng thoân vaø moâi tröôøng .

 Phaân tích caùc yeáu toá kyû thuaät cuûa heä thoáng canh taùc : . 10 .Ñaát ñai.Kinh teá noâng hoä  Cô caáu thu nhaäp cuûa noâng hoä ..Heä thoáng tín duïng Yeáu toá thoâng tin / kyû thuaät / moâi tröøông.Lao ñoäng .5 Phöông phaùp phaân tích : Töø keát quaû ñieàu tra noâng hoä baèng baûng caâu hoûi vaø phöông phaùp ñaùnh giaù noâng thoân vôùi söï tham gia cuûa noâng daân vaø caùn boä kyõ thuaät ñòa phöông.Voán ñaàu tö .Soá nhaân khaåu / lao ñoäng .Tuoåi chuû hoä .. .Gioáng . .Ñaàu tö cho saûn xuaát vaø tieâu duøng cuûa noâng hoä.Cô caáu muøa vuï.v.xaõ hoäi vaø ñaëc ñieåm noâng hoä .Caùc khoaûn thu nhaäp khaùc .Khung khaùi nieäm ( Conceptual Trawl Wort ) cuûa moái lieân quan giöõa caùc bieán ñoäng ñoäc laäp vaø phuï thuoäc ñöôïc trình baøy qua Hình 1 : BIEÁN ÑOÄC LAÄP PHUÏ THUOÄC Yeáu toá kinh teá .Kinh nghieäm saûn xuaát noâng ngieäp .Thu nhaäp töø noâng nghieäp . thuoác .  Phaân tích nguoàn nhaân löïc : .Trình ñoä vaên hoùa . caây troàng chính.xaõ hoäi cuûa ñòa phöông.Dieän tích ñaát canh taùc . ..kinh teá .Maät ñoä gieo saï .Quaûn lyù nöôùc BIEÁN Hieäu quaû vaø lôïi nhuaän  Thu nhaäp noâng hoä  Saûn löôïng Hình 1 : Khung khaùi nieäm moái töông quan giöõa bieán ñoäc laäp vaø bieán phuï thuoäc 5. caây troàng vaø vaät nuoâi phuï vaø caùc ngaønh ngheà noâng thoân. toång hôïp vaø xöû lyù soá lieäu ñeå ruùt ra nhöõng thoâng tin caàn thieát veà noâng hoä trong vieäc chuyeån ñoåi heä thoáng canh taùc phuø hôïp vôùi ñieàu kieän töï nhieân .Phaân . v.

Phaân tích lôïi töùc bieán teá : MBCR = TVC 2 −TVC 1 Trong ñoù : GR2 : Moâ hình caàn so saùnh GR1 : Moâ hình phoå bieán TVC2 : Toång phí moâ hình caàn so GR 2 − GR 1 saùnh TVC1 : Toång phí moâ hình phoå bieán.  Phaân tích taøi chính caùc moâ hình canh taùc : . lôïi nhuaän thu ñöôïc. ..Thoáng nhaát yù kieán veà moâ hình caàn chuyeån ñoåi. 11 . chi phí saûn xuaát. khaáu hao.huyeän veà chuyeån ñoåi cô caáu noâng nghieäp thì phuø hôïp hoaëc khoâng phuø hôïp. ÑIEÀU TRA CÔ BAÛN Duøng phöông phaùp PRA + Moät cuoäc taïi huyeän + Ba cuoäc taïi xaõ + Thu thaäp soá lieäu phoûng vaán noâng daân KEÁT QUAÛ . .VTC ( khoâng tính nhaân toá A ) Nhaân toá A ( Nhaân toá A laø lao ñoäng hoaëc vaät tö ) .TVC Trong ñoù : GR = Saûn löôïng + ñôn giaù TVC = Phí vaät tö + lao ñoäng .Tìm hieåu nguyeân nhaân vì sao ngöôøi noâng daân chaäm nhaän hoaëc chöa chaáp nhaän loaïi caây troàng chuyeån ñoåi trong heä thoáng canh taùc môùi.Phaân tích lôïi nhuaän RAVC = GR .Ñoái vôùi chuû tröông cuûa tænh . . .Tìm hieåu heä thoáng thò tröôøng vaø tính oån ñònh cuûa thò tröôøng (keânh phaân phoái vaø tieâu thuï ). * NOÄI DUNG VAØ KEÁ HOAÏCH THÖÏC HIEÄN ÑEÀ TAØI : I.Soá lieäu ñieàu kieän töï nhieân vaø heä thoáng canh taùc THÔØI GIAN Boá trí cuï theå theo lòch thôøi vuï ñòa phöông vaø quy luaät thuûy trieàu haøng naêm.Ñaàu tö cho saûn xuaát.Phaân tích lôïi töùc / nhaân toá ñaàu tö.Keát quaû phaân tích cuûa chæ tieâu noâng hoä. GR .  Phaân tích söï ñoàng thuaän cuûa noâng daân : .

Caùc moâ hình môùi . V. III.Laáy keát quaû ñieàu tra. . ñieàu tra caùc hoä noâng daân laøm ñoái chöùng.Theo moâ hình luùa .Boá trí moâ hình taïi xaõ : An Thaùi Trung vaø Hoøa Khaùnh. . LAÁY YÙ KIEÁN ÑÒA PHÖÔNG.Keát quaû ñieàu tra ñoái chöùng.Keát quaû naêm 3 . Baûn döï thaûo luaän aùn Söï thoáng nhaát yù kieán veà luaän aùn Luaän aùn chính thöùc * DÖÏ TRUØ KINH PHÍ CAÙC KHOAÛN CHI SOÁ ÑVT LÖÔÏN G 12 ÑÔN GIAÙ THAØNH TIEÀN . .Keát quaû ñieàu tra ñoái chöùng. thu thaäp xöû lyù soá lieäu.caàn so saùnh.15 hoä noâng daân ñeå hôïp taùc nghieân cöùu.Choïn 10 .Keát quaû naêm 1 .Ñieàu tra hoä ñoái chöùng. b/ Naêm thöù hai : Tieáp tuïc thí nghieäm ñoàng ruoäng. IV. BOÁ TRÍ THÍ ÑIEÅM MOÂ HÌNH MÔÙI .Laëp laïi naêm 1 . VI. HOAØN CHÆNH LUAÄN AÙN. SO Á TT . a/ Naêm thöù nhaát : .Canh taùc treân ñoàng ruoäng.Thieát keá moâ hình ñieåm.Keát quaû naêm 2 .Ñieàu tra hoä ñoái chöùng. . NOÄI NGHIEÄP LUAÄN AÙN. II. THÍ ÑIEÅM HAØNG NAÊM.maøu . . . xöû lyù soá lieäu.Laëp laïi naêm 2 . xöû lyù soá lieäu. c/ Naêm thöù ba : Tieáp tuïc thí nghieäm.

000.00 0 15 1.Phaân tích maãu laù : (LAI) .000. + Thoáng keâ .000 1.phaân tích CHI PHÍ HOÄI NGHÒ HOÄI THAÛO PHUÏ CAÁP CAÙN BOÄ HÖÔÙNG DAÃN BAÛO VEÄ LUAÄN AÙN I.000 1.00 0 14. hieäu chænh CHI PHÍ PHAÂN TÍCH MAÃU VAØ XÖÛ LYÙ SOÁ LIEÄU : .00 25.000 2.000 1.000 30.000 3. .050.000 2.000ñ / thaùng/ 36 thaùng 33.CHI PHÍ ÑIEÀU TRA Phieáu ñieàu tra (Baûng caâu hoûi) Phieáu ñieàu tra haøng 3 naêm 15 maãu / naêm / 3 naêm 4 PRA : 3 cuoäc coâng taùc phí II .000.750.000 5.675.000 25.000 7.000 50.000.000 8.Xöû lyù soá lieäu : VI + Toång hôïp .Mua taøi lieäu.000 10.000 4.000 3.000 35.000.500.125.000 4.000 6.500.000.000 0 25.200.000 Caùi Caùi Caùi Maã u ñaá t Chæ tieâ u “ “ “ Maã u Cuo äc Ngö ôøi 100 400 300 100 135 4 2 35.000. höõu cô + Lyù hoïc : 3 chæ tieâu V .500. + OÁng nghieäm + Bao bì ñöïng maãu In aán luaän aùn.Vaên phoøng phaåm . .250.000. 4 .750.000.000 9.Trang thieát bò duïng cuï III + Dóa petri .000 5.0 00 TOÅNG COÄNG 13 .000 77. ( 3 ngöôøi x 75 ngaøy / naêm ) 1 Coâng taùc phí ( 115 2 ngöôøi / naêm / 3 naêm ) 3 VAÊN PHOØNG PHAÅM TAØI LIEÄU LUAÄN AÙN .000.00 0 200.Maãu ñaát : 15 maãu x 2 laàn / naêm/ 3 moâ hình / 3 naêm IV + Hoùa hoïc : N-P-K.500. 1 2 Maã u Maã u Cuo äc Nga øy 150 45 3 347 18.

14 .