Sun Yat-sen (12 November 1866 – 12 Mac 1925) ialah seorang pemimpin politik dan revolusiChina yang bergelar

"bapa China moden". Sun memainkan peranan penting dalam penggulingan Dinasti Qing pada tahun 1911. Beliau meruapakan Presiden sementara yang pertama apabila Republic of China (ROC) ditubuhkan pada tahun 1912 dan kemudiannya menubuhkan parti Kuomintang (KMT) yang menjadikan beliau sebagai pemimpin parti yang sulung. Sun merupakan tokoh yang menyumbang kepada perpaduan di China selepas zaman beraja, serta kekal unik dalam kalangan ahli politik China abad ke-20 kerana dihormati diTanah Besar China dan Taiwan yang kini bertelagah. Meskipun dianggap sebagai salah seorang pemimpin terhebat di China moden, kehidupan politik Sun banyak diselubungi pergelutan yang berterusan dan buangan berkali-kali. Selepas kejayaan revolusi, beliau tiba-tiba hilang kuasa di Republik China yang baru ditubuhkan masa itu, lalu memimpin sebilangan kerajaan revolusi berturut-turut sebagai cabahran kepadahulubalanghulubalang yang mengawal kebanyakan wilayah negara. Sun meninggal dunia sebelum sempat melihat partinya mencapai pengukuhan kuasa di seluruh negara. Parti beliau yang membentuk perikatan yang renggang dengan parti Komunis, berpecah menjadi dua puak yang berbalah selepas peninggalan beliau. Pusaka utama peninggalan Sun terletak pada perkembangan falsafah politik beliau yang dikenali sebagai Tiga Prinsip Rakyat(nasionalisme, demokrasi, dan kebajikan rakyat) yang masih mempengaruhi kerajaan Chinamasa kini.

Soalan 2: Bincangkan peranan Sun Yat Sen dalam Revolusi 1911 di negeri China. Dr. Sun Yat sen yang digelar ?Bapa Revolusi China? dilahirkan pada tahun 1866 di Hsiang Shan iaitu sebuah kampung yang terletak kira-kira 40 batu di Selatan Cantoon. Beliau mendapat pendidikan klasik Kung Fu Tze dari umur 6 tahun hingga 12 tahun. Pada tahun 1879, beliau telah mengikuti abangnya ke Honolulu, Hawaii dan memasuki sekolah mubaligh Anglican. Beliau meneruskan pengajian di Kolej Oahu sehingga tahun 1883. Oleh sebab bimbangkan Sun Yat Sen terpengaruh dengan agama Kristian, abangnya telah menghantar beliau pulang. Dengan pengaruh Kristian yang ada padanya, beliau melarang masyarakat kampungnya menyembah patung kerana tidak memberi apa-apa faedah. Masyarakat tempatan marah, lalu mengambil tindakan mengusir beliau keluar dari kampungnya. Setelah meninggalkan kampungnya, beliau mengambil keputusan melanjutkan pelajaran ke Hong Kong pada tahun 1883 dan belajar di Rumah Diocesan dan kemudiannya berpindah ke Kolej Queen dan memeluk agama Kristian.

Semasa berusia 20 tahun, Sun Yat Sen memasuki Sekolah Perubatan Dochi di Cantoon dan pada tahun 1887 beliau berpindah ke Kolej Perubatan untuk orang-orang China di Hong Kong. Setelah belajar selama 5 tahun, beliau lulus dengan tempat pertama dalam kelasnya dan menjadi doktor di Macao dan kemudiannya berpindah ke Cantoon.

Ketika menuntut di Kolej Perbatan Hong Kong, beliau memperlihatkan kecenderungan ke arah perkembangan

Kesungguhan beliau telah menghasilkan kejayaan. Melalui cawangan-cawangan seberang laut. Hal ini merupakan gelaran pertama yang ditubuhkan oleh Dr. Justeru itu. Beliau telah menerbitkan akhbar sendiri iaitu Ming Pao/The People di Tokyo. Hawaii. Tung Meng Hui juga dikembangkan di China khsanya di bahagian China Selatan. Melalui penerbitan ini. Dalam perjumpaan yang besar ini. Tujuannya ialah mendapat sokongan moral dan material dari masyarakat China di luar negeri. Dalam musim panas tahun 1905. Sun Yat Sen berpendapat sokongan orang-orang Cina seberang laut amatlah penting. Hsiung Chung Hui merupakan pertubuhan politik yang pertama ditubuhkan di luar negeri dan mempunyai hubungan dengan cawangan-cawangannya yang ditubuhkan secara sulit di wilayah-wilayah dalam China bagi mencari sokongan dan bantuan untuk menggerakkan revolusi. Sokongan tersebut sangat penting bagi membolehkan Tung Meng Hui menjalankan kegiatan pemberontakan di China. Sun Yat Sen dan pengikut-pengikutnya telah berjaya mengumpulkan orang-orang China dari pelbagai golongan di Tokyo pada bulan Ogos 1905. khasnya dari segi kewangan. Beliau berjuang bersungguh-sungguh untuk menyebarkan perjuangannya di kalangan orang-orang China. terutamanya para pelajar. Beliau berkhutbah pemberontakan nasionalis melalui rencana-rencana akhbar. Dr. Sun Yat Sen telah memungut dana dan merekrut sukarelawan bagi melaksanakan pemberontakan di China. khasnya di kalangan mereka yang berada di seberang laut. Gerakan revolusioner pimpinan Sun Yat Sen mendapat sokongan pelajar. malangnya usaha beliau melalui Hsiung Chung Hui telah gagal kerana kurang sambutan dan kejayaan pihak berkuasa mngesan gerakan mereka. Beliau berjaya mendapat sokongan moral mereka. Dengan galakkan dan sokongan Kerajaan Jepun. Tung Meng Hui merupakan gabungan Hsiung Chung Hui dengan 2 persatuan revolusioner yang lain iaitu Hua Hsiung Hui dan Kung Fu Hui. Ekoran daripada itu. demokrasi cara Amerika dan sejarah revolusinya. Perbezaan yang begitu menonjol antara China dengan Hong Kong dan Hawaii benar-benar mempengaruhinya untuk menggulingkan sistem monarki dan menubuhkan kerajaan yang bercorak republik di China. Cawangan-cawangan Tung Meng Hui telah ditubuhkan di Singapura. Pada tahun penghujung tahun 1894. San Francisco. Amerika dan Eropah. Sun Yat Sen dengan slogan perjuangannya ?Singkirkan Orang-orang Manchu. beliau telah menubuhkan ?Hsiung Chung Hui?/?Persatuan Memulihkan Negara China? dengan keahliannya seramai 112 orang yang kebanyakannya golongan sarjana. Honolulu dan bandar-bandar penting di China. . Selain berjaya mengumpulkan dan mempengaruhi orang-orang China yang berada di Jepun. Tujuan Tung Meng Hui ialah untuk menggulingkan Kerajaan Manchu dan menubuhkan sebuah republik di China. Dalam usaha mengadakan revolusi. pada 24 November 1894.politik moden terutamanya mengenai nasionalisme. Sun Yat Sen telah memainkan peranan penting dalam perkembangan perasaan anti-Manchu di kalangan orangorang China. Beliau mendapat perlindungan di Jepun. beliau juga berkunjung ke merata tempat di dunia khasnya di Amerka dan Eropah. beliau belayar ke Honolulu dan dengan bantuan abangnya. Brussels. rakyat China yang tidak puas hati dengan Kerajaan Manchu. Pulihkan Pemerintahan Orang-orang China dan Tubuhkan Republik?. Hasil usaha Sun Yat Sen yang bersungguh-sungguh itu menyebarkan Tung Meng Hui begitu popular dan mendapat sambutan dari pelbagai golongan sama ada dalam atau luar negeri. beliau menghidupkan Hsiung Chung Hui. beliau pulang ke Jepun dan bertemu dengan dua orang nasionalis China iaitu Huang Hsung dan Sung Chiao Jen. Sun Yat Sen telah berusaha mewujudkan satu gerakan yang dapat melancarkan revolusi melalui penglibatan kongsi-kongsi gelap di Cantoon. beliau terpaksa melarkan diri ke Hong Kong kerana diburu oleh Kerajaan Manchu. beliau sering berulang-alik antara Jepun. Antara tahun 1903 hingga tahun 1904. Ianya dikembangkan melalui pertubuhan-pertubuhan kongsi gelap. Keadaan politik di Hawaii dan Hong Kong telah mempengaruhi beliau. idea-idea republik beliau disebarkan. Di Jepun. ahli-ahli kongsi gelap dan tentera China yang dilatihkan secara Barat. Sun Yat Sen telah menubuhkan Tung Meng Hui/Liga Bersatu pada 20 Ogos 1905.

satu gerakan telah diatur bagi melancarkan revolusi tetapi gagal dan menyebabkan 72 orang tokoh revolusioner terkorban. beliau telah dapat diselamatkan.Ketika Sun Yat Sen berusaha mendapat sokongan di Barat. Dr. Oleh itu. beliau diculik oleh diplomat China dari kedutaan dan berusaha untuk menghantarnya pulang ke China untuk menghadapi tuduhan subversif dan dijatuhkan hukuman mati. Jepun tidak dapat membenarkan Dr. Oleh sebab mendapat protes yang kuat dari Kerajaan China. didapati usaha-usaha menyekat pergerakan beliau diteruskan oleh Kerajaan Manchu. Dr. mengatur dan mencetuskan hampir sepuluh pemberontakan dan beberapa pembunuhan di China. Perjuangan beliau menjadi lebih berkesan dan menarik sokongan orang-orang China kerana beliau mengemukakan ideologi/prinsip perjuangan. Pemberontakan yang dianjurkan semuanya gagal dan dapat diatasi oleh Kerajaan Manchu. Cantlie dan Kementerian Luar British. Beliau mengemukakan juga prinsip rakyat/San Min Chui iaitu nasionalisme. Semasa di London pada tahun 1896. Ideologi ini telah menyumbangkan kepada perkembangan gerakan revolusioner di China. Bagi menggerakkan revolusi mulai tahun 1906. Di sebalik usaha-usaha menguatkan pertubuhan ini. Sun dan pengikut-pengikutnya telah merancang. Pemberontakan Wu Cang pada 10 Oktober 1911 yang dimulakan oleh tentera China hasil pengaruh Tung Meng Hui adalah menandakan permulaan revolusi China. ia telah mengakibatkan kemerosotan pengaruh dan kewibawaan Kerajaan Manchu. Sun Yat Sen telah dilantik sebagai Presiden Kerajaan Sementara yang ditubuhkan di Nanking. Di antara tahun 1906 hingga tahun 1911. Dengan pertolongan London. Dr. Dr. Sun Yat Sen tetap menggerakkan Tung Meng Hui ke arah mencetuskan revolusi. Dr. pada tahun 1907. Sun Yat Sen dan Tung Meng Hui digerakkan dari Jepun. Pada 11 April 1911. beberapa pemberontakan kecil telah berjaya dilancarkan di beberapa tempat dalam wilayah Selatan China. Sun telah menubuhkan Parti Kuomintang pada tahun 1912 yang seterusnya menguasai negeri China pada tahun 1928. Pemberontakan telah diprojekkan di Jepun. Sun Yat Sen dan sekutunya terpaksan berpindah ke Hanoi bagi meneruskan gerakannya. Tujuannya untuk melaksanakan prinsip-prinsip tersebut. Peristiwa ini meninggalkan kesan yang penting ke arah mempercepatkan lagi proses perjuangan revolusi kerana akhbar Londin menyiarkan secara besar-besaran. demokrasi dan kebajikan rakyat. . Daerah-daerah lain di bawah pengaruh Tung Meng Hui juga turut memberontak. Namun begitu. Dr. Hal ini mengakibatkan kejatuhan Kerajaan Manchu dan penubuhan sebuah kerajaan republik di China.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful