Semasa Perang Dunia Kedua, negara-negara di Asia Tenggara terlibat secara langsung dalam peperangan tersebut.

Jepun berusaha untuk menguasai negara-negara di Asia Tenggara selain mengusir penjajah Barat. Jepun yang menggunakan slogan ‘Asia Untuk Orang Asia’ telah menarik perhatian dan sokongan masyakat Asia. Sepanjang pemerintahan Jepun dari tahun 1942-1945, Jepun telah melaksanakan pelbagai dasar yang mendatangkan kesan yang besar terhadap kehidupan penduduk di Asia Tenggara. Memang tidak dapat dinafikan, walaupun kedatangan Jepun ke negara-negara Asia Tenggara mendatangkan banyak kesan negatif ke atas sesebuah negara yg didudukinya, namun ia juga mendatangkan kesan positif terhadap pergerakan kebangsaan. Pemberian kemerdekaan kepada negaranegara Asia Tenggara merupakan salah satu sebab yang mencetuskan kesedaran kebangsaan dalam kalangan nasionalis. Pemberian kemerdekaan ini bertujuan utk mengelak tentangan rakyat terhadap pendudukan Jepun dan ini merupakan strategi bagi menawan hati rakyat. Thailand juga tidak terkecuali menerima kesan daripada pendudukan Jepun di Asi Tenggara. Walaupun Jepun tidak menjajah Thailand, namun dalam masa yang sama, Thailand turut merasa tempias dari pendudukan Jepun. Hubungan antara Siam dan Jepun sudah wujud sejak abad ke-17 melalui pelarian Jepun yang beragama Kristian. Hubungan ini menjadi lebih rancak semasa pemerintahan Rama V dan Maharaja Meiji. Ketika ini para pemimpin dan bekas-bekas samurai Jepun telah dipengaruhi idea-idea menyokong membebaskan Asia daripada belenggu penjajahan Barat. Namun begitu, hubungan awal ini mengalami kemerosotan akibat sikap anti-Jepun yang telah ditunjukkan oleh orang Cina di Bangkok pada tahun 1915, 1920 dan 1928.1 Thailand telah mengamalkan dasar Pro-Jepun semasa berlakunya Perang Dunia Kedua. Dasar

pro-Jepun telah diamalkan oleh Perdana Menteri Thailand iaitu Luang Phibun Songkram. Tindakan untuk menyebelahi pihak Jepun dilihat sebagai tindakan yang bijak diambil oleh Phibun. Beliau percaya bahawa Jepun akan menang dalam perang tersebut.2 Hal ini kerana, apabila mereka menyokong Jepun, secara tidak langsung negara mereka tidak akan dijajah oleh Jepun. Tindakan Thailand untuk menyokong Jepun dalam Perang Dunia Kedua telah memberi peluang kepada Jepun untuk terus meluaskan kawasan penjajahannya ke atas Myanmar dan Tanah Melayu. Hal ini kerana, pihak Jepun telah menjadikan Thailand sebagai jalan untuk mereka masuk ke Tanah Melayu dan Myanmar.

1

Abu Talib Ahmad, 1991 Sejarah Tanah Besar Asia Tenggara. Terengganu: Percetakan Yayasan Islam Abdullah Zakaria Ghazali, Azharudin Mohd. Dali, Azhar Hj. Mad Aros, Suffian Mansor, 2003 Sejarah Asia

Terengganu. hlm 163.
2

Tenggara, Asia Selatan Dan Asia Timur 1800-1963. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd. hlm 413.

1

perjanjian antara kedua-dua pihak ini sebenarnya telah mengubah dasar Thailand secara tidak langsung. Selain daripada itu. Namun mereka harus mengikut perubahan ini untuk mengelakkan diri daripada dikenakan sebarang hukuman. mereka akan dapat mengukuhkan kedudukan mereka dari pelbagai aspek seperti politik. Abu Talib Ahmad. simpanan wang kerajaan Siam di London dan New York telah dibekukan dan ini mengakibatkan kejatuhan nilai baht sebanyak 33%. Jepun membuat keputusan untuk menyerahkan kembali Kedah.3 Perjanjian ini melibatkan Perdana Menteri Phibun dan Duta Besar Jepun. Sejak kehadiran Jepun. kewujudan dan kemakmuran negara Thailand. Impak pendudukan Jepun di Thailand dari segi ekonomi pula secara umumnya tidak memberi sebarang manfaat kepada Thailand. Hal ini kerana. dasar ini dilihat menguntungkan Thailand itu sendiri. 3 4 Ibid. 1991 Sejarah Tanah Besar Asia Tenggara. dengan menandatangani perjanjian ini. Jadi. secara tidak langsung dasar berkecuali yang diamalkan Thailand telah berubah daripada terikat dengan mana-mana kuasa lain kepada pro-Jepun. 2 . Terengganu.4 Jadi apabila mengamalakan pemerintahan secara diktator. Perlis. setelah membuat perjanjian dengan Jepun. Perubahan ini harus diikut walaupun ada segelintir masyarakat yang tidak senang hati dan ingkar dengan perubahan ini. Sesuai dengan hubungan antara Siam dengan Jepun yang rapat ini. Dalam perjanjian itu juga. Mong Pan dan Kengtung kepada Siam pada 1943. bentuk kerajaan Thailand adalah bersifat diktator dan Phibun bertanggungjawab dalam menjaga keselamatan. Selain daripada itu. Walaupun begitu. hlm 178. mereka secara tidak langsung dapat mengelakkan diri daripada menjadi mangsa penjajahan Jepun dan sekaligus dapat memastikan rakyat mereka tidak perlu menghadapi penderitaan seperti yang dialami oleh penduduk di Tanah Melayu yang nyata terseksa dan menderita akibat daripada penjajahan tentera Jepun. ekonomi dan sosial. Terengganu: Percetakan Yayasan Islam Terengganu. maka tidak mustahil untuknnya membuat segala bentuk perubahan dalam corak kehidupan masyarakat di Thailand. Antara contoh perubahan yang dilakukan oleh Phibun termasuklah memakai pakaian Barat lengkap dengan topi bagi lelaki dan sarung kaki bagi wanita ketika mereka keluar rumah dan terutamanya ketika menjalankan urusan rasmi di pejabat kerajaan.Pihak kerajaan Thai juga bersetuju untuk menandatangani satu perikatan dengan Jepun pada 21 Disember 1941. Hal ini secara tidak langsung memberikan keuntungan kepada Thailand dan sekaligus berjaya meluaskan kuasa dan wilayahnya kembali. Sebelum ini Thailand mengamalkan dasar berkecuali sejak tahun 1890-an. Tsubokami di Biara Arca Zamrud di Bangkok. dengan terikat kepada salah satu kuasa besar. hlm 413. Kelantan.

Penipuan pula menjadi satu amalan biasa dan menipu orang Jepun pula disamakan dengan tanggungjawab mempertahankan ibu pertiwi. MR Seni Pramoj. sementara harga kain pula. Malah kadar inflasi sejak tahun 1939 dikatakan meningkat sebanyak 409. Selain daripada itu. Walaupun pada peringkat awal penduduk Thailand bangga dengan kecemerlangan Jepun menewaskan British. bekas Duta Tahiland di Washington. namun selepas itu. melambung sebanyak 423 kali ganda. Sejak tahun 1939 hingga 1940. hlm 179.Keadaan ini menyebabkan urusan import dan eksport negara Thailand terhenti. harga satu kilogram gula telah meningkat sebanyak 39 kali ganda. 3 . Terdapat dua pergerakan anti-Jepun yang muncul di Thailand iaitu sebelum dan selepas bulan Ogos 19447. hlm 181. inflasi berlaku dengan hebatnya dan ini dirumitkan lagi oleh percetakan wang kertas yang berlebihan. Pendudukan Jepun di Thailand juga telah membawa kepada munculnya gerakan nasionalis yang inginkan pembebasan negara daripada belenggu Jepun. Pertubuhan ini bertujuan untuk membebaskan Tahiland daripada pemerintahan Phibun dan mendapat kerjasama dari kerajaan Amerika Syarikat untuk membawa masuk ejen-ejen mereka ke negara Thailand. Tanah Melayu dan Singapura. Usaha yang dilakukan Jepun sepanjang memegang ekonomi Thailand pada masa ini ialah bertujuan untuk mendapatkan barangan lebihan untuk dibawa ke Jepun. Perkara ini telah menjadi satu amalan hidup rakyat Thailand pada masa itu. Pada peringkat pertama.8 Seri Thai mendapat bantuan kewangan dan juga latihan ketenteraan daripada kerajaan Amerika yang disalurkan melalui 5 6 7 Ibid. sementara padi hanya dieksport ke negara Jepun. Ibid Ibid.09%. penduduk Thailand mula benci kepada tentera Jepunyang bersikap sombong dan ekoran wujudnya beberapa masalah melibatkan ekonomi Thailand. pergerakan ini telah diwakili oleh tiga kumpulan yang berpusat di Washington. merupakan pengasas kepada pergerakan ini di Washington yang dinamakan Seri Thai (Free Thai) dan pertubuhan ini dianggotai oleh ramai pelajar Thailand yang menuntut di beberapa buah universiti di Amerika.6 Keadaan ini telah menyebabkan kemelesetan ekonomi yang teruk dan berlakunya kegiatan pasar gelap yang mengambil keuntungan yang berlebihan dan barang-barang keperluan disorokkan sehingga membawa kepada rasuah yang berleluasa. London dan Bangkok. Mereka sanggup membayar harga yang tinggi untuk mendapatkan sesuatu barang yang diperlukan.5 Saudagar Jepun telah mengambil alih perusahaan yang dipegang oleh saudagar British sebelum ini. Hal ini sekaligus menyaksikan bahawa perjanjian antara pihak Thailand dan Jepun telah memakan diri Thailand sendiri kerana ianya mendatangkan kerugian kepada Thailand itu sendiri.

Walaupun Thailand bertukar perdana menteri. hlm 181. hlm 413. Seri Thai menentang Jepun dengan memberi bantuan kepada tentera Amerika Syarikat dan menyertai Angkatan Tentera Amerika Syarikat di Timur Jauh (USAFFEE). Dali. Tenggara.10 Antara tujuan pergerakan ini ialah mengurangkan keberkesanan kerajaan Phibun. Cadangan ini mendapat sambutan dalam kalangan pemimpin-pemimpin Pattani yang telah menolak dasar asimilasi Bangkok yang diperkenalkan sejak tahun 1939.Perkhidmatan Sulit Seberang Laut (CIA). Akhirnya. menjalankan kegiatan sabotaj terhadap tentera Jepun. kerjasama di antara ketiga-tiga kumpulan telah dimulakan. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Jawatan beliau telah diambil oleh Khuang Aphaiwong. hlm 182. 9 10 Terengganu. Suffian Mansor. Azharudin Mohd. Pergerakan ini bertambah meluas sehingga meliputi setiap jabatan kerajaan sama ada di peringkat pusat atau daerah dengan anggotanya dianggarkan di antara 50 ribu hingga 90 ribu orang pada bulan Jun 1945. Satu lagi gerakan penentangan yang agak berlainan telah wujud di Pattani dan gerakan ini dipimpin oleh Tengku Mahyuddin dan golongan elit tempatan. menyebarkan propaganda supaya rakyat tidak mempercayai kerajaan Phibun dan tentera Jepun. Azhar Hj. pergerakan anti-Jepun dipimpin oleh Pridi dan melibatkan juga rakan kabinetnya seperti Direk Jayanam dan Thawee Bunyakit. dan mengadakan perhubungan dengan Pihak Berikat.11 Pergerakan ini mempunyai hubungan yang rapat dengan tentera British di India dan ahli-ahlinya telah diberi latihan secara ketenteraan yang dijalankan di New Delhi dan di Arab Saudi bagi meneruskan perjuangan kemerdekaan Pattani selepas tamat perang. Mad Aros.9 Di Bangkok. 1991 Sejarah Tanah Besar Asia Tenggara. Mereka telah diberi latihan ketenteraan dan bersedia menunggu arahan daripada Mountbatten untuk memulakan perang gerila. Rancangan ini tidak berlaku dan sebaliknya mereka hanya mengambil bahagian dalam perbarisan kemenangan yang diadakan di Bangkok pada bula Ogos 1945. 2003 Sejarah Asia Ibid Abu Talib Ahmad. Asia Selatan Dan Asia Timur 1800-1963. Pelaksanaan sistem demokrasi berparlimen berjalan dengan giatnya walaupun parti-parti politik yang 8 Abdullah Zakaria Ghazali. Pridi memainkan watak yang penting dalam kerajaan. 11 4 . Terengganu: Percetakan Yayasan Islam Ibid. Selepas tahun 1942 pergerakan anti-Jepun ini mengalami perkembangan pesat dari segi organisasi dan selepas tahun 1943 pula. Tengku Mahyuddin juga telah dikaitkan dengan usahausaha untuk merancang masa depan politik Tanah Melayu khususnya kemasukan Pattani ke dalam Malayan Union. Perdana Menteri Phibun telah mendapat tekanan dan terpaksa melepaskan jawatannya pada Julai 1944. Bhd.

Walaupun banyak kesan negatif yang dapat dilihat. namun sekurangnya pemerintah pada waktu itu dapat mengelakkan negaranya daripada terlibat dengan perang yang mana ia boleh membawa kepada kesan yang lebih teruk ke atas Thailand. kabinet awam yang diketuai oleh Pridi telah digulingkan dan perdana menteri dalam tempoh perang itu ialah Field Marshal Phibum Songkhram merampas kuasa. Kemunculan gerakan ini banyak memberi sumbangan kepada kemerdekaan Thailand. Dalam bulan November 1947. kesan pendudukan Jepun di Thailand juga dapat menyaksikan bahawa negara itu bebas dari penjajahan tentera Jepun. Walaupun ia di katakan banyak merugikan pihak Thailand. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka Kementeria Pelajaran Malaysia. pendudukan jepun ke atas Thailand banyak meninggalkan kesan ke atas negara itu. namun ada juga kesan positif yang diperolehi daripada pendudukan Jepun di Thailand ini. perubahan demi perubahan telah berlaku dalam negara Thailand sendiri sama ada perubahan itu membawa kesan negatif atau positif. 1997: Sejarah Asia Tenggara Moden. Kesan postitif yang jelas dapat dilihat ialah dengan wujudnya gerakan-gerakan nasionalis yang mana mereka berjuang untuk memastikan Jepun tidak lagi menjadikan Thailand sebagai batu loncatan untuk kepentingan Jepun itu sendiri.12 Kesimpulannya.wujud pada ketika itu hanya peka kepada kepentingan golongan menengah yang terdapat di bandar. Selain itu. 12 John Bastin dan Harry J. Benda. Dengan berlakunya pendudukan Jepun di Thailand. 5 . Hal ini menunjukkan kebijaksanaan pemerintah Thailand pada masa itu. hlm 212.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful