y

y y y

y y

y

 · · 

· · 

· 

· · 

· · 

· 

 ·  · · 

·  ·

· · · · ·

· ·

· · ·

·

· ·

· ·

· · · ·

· ·

· · · · · · .

· · · · / / / / .

/ / / .

.

Migrasi penduduk biasanya akan melibatkan pergerakan jarak dan perubahan tempat tinggal. (b) Dari luar bandar ke luar bandar (c) Dari bandar ke bandar (d) Dari bandar ke luar bandar 7. Migrasi penduduk ialah pergerakan penduduk dari satu tempat tinggal ke satu tempat tinggal yang lain. 3. 2. Migrasi dalaman ialah pergerakan penduduk yang berlaku dalam negara. 4. Migrasi antarabangsa ialah pergerakan keluar dan masuk penduduk yang berlaku antara negara. Di Malaysia.9% (b) Dari luar bandar ke luar bandar = 4% . 6. terdapat beberapa jenis migrasi dalaman iaitu: (a) Dari luar bandar ke bandar. Migrasi boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu migrasi dalaman dan migrasi antarabangsa.Migrasi Penduduk 1. 5. Aliran migrasi dalaman di Malaysia pada tahun 2001 ialah: (a) Dari luar bandar ke bandar = 11.

5. Ipoh dan Pulau Pinang untuk mencari peluang pekerjaan yang lebih baik dan banyak. kadar upah pekerjaan juga adalah lebih tinggi berbanding dengan kadar upah di luar bandar kerana taraf hidup di bandar adalah lebih tinggi daripada luar bandar.5% Faktor-faktor Yang Mempengaruhi Migrasi Penduduk 1. . 4. 6. 3. 7. Migrasi ini juga dikenali sebagai migrasi desa bandar. Kawasan bandar yang selalu menjadi tumpuan penduduk ialah bandar. Penduduk dari luar bandar berhijrah ke kawasan bandar besar seperti Kuala Lumpur. Faktor-faktor yang mempengaruhi migrasi penduduk dari luar bandar ke bandar ialah: (a) Peluang pekerjaan (b) Kadar upah yang tinggi (c) Kestabilan politik (d) Kemudahan asas yang lengkap (e) Melanjutkan pelajaran (f ) Mengikut keluarga (g) Mengelakkan bencana alam. bandar raya dan kawasan perindustrian.5% (d) Dari bandar ke luar bandar = 18. Johor Bahru.(c) Dari bandar ke bandar = 67. Di bandar. 2. Migrasi penduduk ke bandar menyebabkan pertumbuhan bilangan penduduk di kawasan bandar. Migrasi penduduk dari luar bandar ke bandar merupakan pola migrasi utama di Malaysia.

Oleh itu. 10. Johor. kebanyakannya didirikan di kawasan bandar seperti Universiti Malaya di Kuala Lumpur. penduduk luar bandar lebih suka berpindah ke bandar kerana bandar mempunyai pelbagai kemudahan untuk mencegah banjir. Jadi seluruh keluarganya berpindah ke tempat baru untuk memulakan kehidupan yang baru. terdapat ramai penduduk dari luar bandar suka berhijrah ke bandar untuk mencari pekerjaan. 12. Oleh itu. . Universiti Sains Malaysia di Pulau Pinang dan Universiti Teknologi Malaysia di Skudai. Keadaan ini dapat memperkembangkan ekonomi negara dan menyediakan lebih banyak peluang pekerjaan kepada penduduk. 9. Oleh itu. Migrasi dari luar bandar ke bandar juga berlaku apabila ibu bapa ditukarkan tempat kerja. penduduk luar bandar suka berhijrah ke bandar untuk menikmati kemudahan asas di bandar. Bekalan air dan elektrik.8. Kawasan bandar mempunyai kemudahan asas yang lebih lengkap berbanding dengan kawasan luar bandar. sekolah sistem jaringan jalan raya dan hospital di bandar berbanding kawasan luar bandar yang mundur. 11. Kestabilan politik membolehkan Malaysia membangun dengan pesat dan menggalakkan pelabur asing melabur di Malaysia. Universiti Kebangsaan Malaysia di Bangi. Ini adalah kerana bencana alam seperti banjir boleh berlaku beberapa kali dalam setahun dan menyusahkan hidup penduduk. Masalah bencana alam juga merupakan salah satu faktor yang menyebabkan penduduk luar bandar berhijrah ke bandar. Institusi pengajian tinggi di Malaysia. Golongan pelajar terpaksa berhijrah ke bandar untuk melanjutkan pelajaran mereka.

odourless and tasteless liquid. Water can change from one state to another. 3. Water exists in three states. liquid ( water ) and gas ( steam ). Water is a colourless. 2. which are solid ( ice ). .THE PHYSICAL PROPERTIES OF WATER 1.

Liquid particles are pulled together by strong forces of attraction between particles. liquid particles cannot move freely anymore. 4. that is it does not rise or drop. . The changes in the state of water occur at specific temperatures. 1 cm of water has a mass of 1 gram. The density of water is 1 g per cm . The temperature of a substance remains constant. For example. When water is cooled. This is why solid particles cannot move freely. 3 3 3 The relationship between the freezing and boiling points of water and the Kinetic Theory 1. A liquid changes into a solid at freezing point. 3. the particles lose kinetic energy ( heat is released ). during the change of state. 50 cm of water has a mass of 50 g. 6.4. Water is a poor conductor of heat. 7. The particles move more slowly. At freezing point. 2. 5.

the liquid particles obtain a lot of kinetic energy and they vibrate faster. . 0 2. 1. Water boils at 100 C. the energy obtained enables the liquid particles to overcome and break the forces of attraction between the particles. When heat energy is suppied to a liquid. Liquid particles are freed and change into gas at boiling point. 7. At boiling point. Ice melts at 0C. 3. The temperature does not increase when ice melts to form water.5. 6.

the temperature is constant at 0 0C. There is no increase in temperature when a solid changes into a liquid and when a liquid changes into a gas. Ice changes into water at 0 C. 3. This temperature is known as the melting point of water. 2.1. the temperature is also constant at 0 0C. 3. The melting poind and the freezing point is the same. 0 0 1. 0 Distilled water freezes at 0 0C. 0 Distilled water changes into ice at 0 C. The temperature does not increase when ice changes into water. This temperature is known as the freezing point of water. 5. When ice changes into water. A substance melts and freezes at the same temperature. the temperature is constant at 100 0C. This temperature is . The freezing point or melting point of water is 0 C. When water changes into ice. whereas the boiling point of water is 100 C. 2. When water changes into steam. 4. Water changes into sream at 1000C.

Water boils and becomes steam at boiling point ( 100 C). . (b) At stage Q : .The temperature of water increases. Impurities increase the boiling point of water but decrease the freezing or melting point of water. 2.known as the boiling point of water.Ice melts and becomes water at melting point ( 0 C). melting point and boiling point of water. (c) At stage R : 0 . (a) At stage P : 0 . The effects of impurities on the physical properties of water 1. Impurities ( dissolved substance ) can influence the freezing point.

2 C. .1. The melting point of the mixture of ice and common salt is . Water test The presence of water can be determined by the tests as shown in the Table above. 0 2. The boiling point of the distilled water and common salt mixture is 102 C. 0 3. Impuritise decrease the freezing point of water. The boiling point of distilled water is 100 C. 0 Impurities increase theboiling point of water but decrease the melting point of ice.

The ratio of hydrogen to oxygen in one molecule of water is 2 : 1. . 2. Water is a chemical compound that consists of two parts hydrogen and one part oxygen. 3.COMPOSITION OF WATER The electrolysis of water 1. Water can be separate into hydrogen and oxygen through the process of electrolysis.

6. 2.1. The gases in measuring cylinders X and Y are tested with a glowing wood spinter and a burning wood splinter respectively. 3. 4. The circuit is switched on and the electrical current is allowed to flow for 15 minutes. 7. Oxygen os collected in measuring cylinder X. The electrical current is allowed to flow until both measuring cylinders are filled with gas. The apparatus is set up as shown in the Figure above. 1. The observations are recorded in the same table. . The volume of the gases collected in X and Y are recorded. A few drops of sulphuric acid is added to the distilled water. 5.

1. 3.2. 4. 3. 5. The ratio of hydrogen to oxygen collected is 2 : 1. Ammeter is used to measure the electric current. 4. a few drops of sulphuric acid are added to it so that it can conduct electricity better. Hydrogen is collected in measuring cylinder Y. The symbol for one molecule of water is H2O. The test to confirm the presence of hydrogen and oxygen : (a) Hydrogen produces a 'pop' sound with a burning wooden splinter (b) Oxygen lights up a glowing wooden splinter. 5. A little sulphuric acid is added to the distilled water to increase the electrical conductivity of water. Oxygen is collected at the positive electrode (anode) whereas hydrogen is collected at the negative electrode (cathode). the ratio of hydrogen to oxygen in one water molecule is 2 : 1. Water in an open beaker dries up without being heated to its boiling point. 2. EVAPORATION OF WATER 1. The positive electrode is known as the anode while the negative electrode is the cathode. Therefore. The symbols for hydrogen and oxygen are h and O respectively. Water is a weak conductor of electricity. Water is a chemical compound that consists of two parts hydrogen and one part oxygen. Therefore. (a) This is because water particles on the surface of the water escape to the air when the particles .

The differences between evaporation and boiling are as follows : . the other particles left in the liquid would have the opportunity to be released into the atmosphere to fill up the empty spaces. 3. The presence of a lot water vapour prevents water particles from being evaporated. more water particles would have the opportunity to be released into the atmosphere. A larger surface area exposes a lot of water particles to the atmosphere. As a result. (b) The particles that escape the surface of water become gas molecules. Therefore.absorb enough energy from the surrounding. (b) Movement of air ( wind ) The rate of evaporation is higher when there is movement of air. the water becomes cooler. Wind carries water particles that are released from the surface of water to other places. (c) When the particles evaporate. (d) This process is called evaporation. they remove heat energy from the water. (d) Surface area of water Rate of evaporation is higher when the exposed surface area of water is larger. (c) Humidity of air Rate of evaporation ois faster when there is only a little water vapour in the air. Factors affecting the rate of evaporation of water (a) Temperature of surrounding Rate of evaporation increases when the surrounding temperature is higher. 2. which occurs at any temperature and time. Therefore.

(a) Two sets of apparatus as shown in the diagram are prepared. The rate of evaporation increases when humidity of air decreases. . Less water molecules can escape into this saturated air because the space is very little. dries up faster than the water in evaporating dish K. (a) Water in evaporating dish J. (b) Observation is made on the water in the evaporating dish. (c) The air in bell jar K is saturated with water vapour. (a) The air in bell jar J is dry because anhydrous calcium chloride absorbs water vapour in the jar (b) Dry air has more spaces that allow water molecules to escape quickly into the air.

(b) Manipulated : Temperature of the surrounding. air movement and humidity of air. (a) A drop of water is placed on two evaporating dishes. (c) The drops of water in both evaporating dishes are observed. (a) Constant : Temperature of surrounding. (c) Responding : Rate of evaporation. movement of air and humidity. (a) At a higher temperature. The water in evaporating dish L dries up faster than the water in evaporating dish M. (b) The water molecules possess more kinetic energy and escape from the surface of the water into the air. L and M respectively. Is the rate of evaporation affected by the surface area of water? The rate of evaporation is higher when the surface area of water is larger. The rate of evaporation increases when the temperature increases.Is the rate of evaporation affected by the temperature of the surrounding? The rate of evaporation increases when temperature of the surrounding increases. (b) Manipulated : Surface area of water. (a) Constant : Volume of water. water molecules absorb more heat energy. . (b) Evaporating dish L is placed in the hot sun and evaporating dish M is placed in a room.

the higher the rate of evaporation. (b) Manipulated : Movement of air. The water in evaporating dish P dries up faster than the water in evaporating dish Q. the higher the rate of evaporation. The larger the surface area. (a) A drop of water is placed on an evaporating dish P and another drop is placed on an evaporating dish Q.(c) Responding : Rate of evaporation. . Another filter paper is left unfolded and labeled O. volume of water and humidity of air. (a) Constant : Temperature of surrounding. (b) Evaporating dish P is placed under a rotating fan in a room. (c) Responding : Rate of evaporation. How does movement of air affect the rate of evaporation? The faster the air moves. Filter paper O dries up faster than filter paper N. More water molecules escape from a larger surface area into the air. Both of the filter papers are dipped into a beaker of water until they are completely wet. Both of the filter papers are placed on a tile and left in the hot sun. The filter papers are observed from time to time to see which filter paper dries up first. (c) Evaporating dish Q is placed in a room without a rotating fan. (a) (b) (c) (d) (e) One filter paper is folded twice and labeled N.

cocoa.(a) Water molecules that escape into the air is carried away to another place by moving air. instant noodles. This helps to cool down the body. the temperature of the environment is high. (g) Evaporation of sweat from the surface of the skin expels excess heat from the body. tobacco and chilies are dried in a hot sun. the sugar . iii. (e) Marine salt is obtained by the evaporation of sea water. (d) Marine products such as fishes. black paper. (b) Wet hair dries up faster when it is blown by a hairdryer. humidity of air is low. tea. 4. instant coconut milk involve removel of water from the food materials through evaporation. (f) Processing of food such as milk powder. (b) More water molecules can evaporate when the air near the surface of the water is less saturated with water molecules. Figure above shows that when some sugar is added to a beaker of water and stirred. SOLUTION AND SOLUBILITY Solute. (c) Agricultural products such as coconut. such as during a hot day. the clothes are spread out so that their exposed surface area is larger. (a) Wet clothes dry up faster if : i. Preservation by this method enables food to be kept longer because bacteria and fungi cannot grow in them. ii. The rate of evaporation increases ewhen there is moving air. there is moving air. prawns and cuttlefishes are dried up under the sun as an efford to preserve them. Solvent and Solution 1. The application of evaporation of water in our daily life. iv.

the taste. Concentrated and Saturated Solution 1. 4. 2. A concentrated solution is formed when more solute dissolvend in a solvent. At any part of the solution. 6. 3. 8. a saturated solution is formed. appearance and composition are the same. Dilute. (b) A liquid that dissloves other substances is a solvent. When a solute cannot dissolved anymore in a solvent at a given temperature. (c) When a solute dissolves in a solvent.is no more visible. When a little solute dissolved in a solvent. a solution is formed. Water is the most common solvent because it dissolves many types of substances. The sugar which is soluble in water is called solute. a dilute solution is formed. 7. The mixture that is formed when a solute dissolves in a solvent is called a solution. 2. (a) A substance which dissolves in other substances is a solute. 3. The particles of a solute and a solvent are evently distributed in a solution. 5. Petrochemical solvents are used to dissolve oil and grease. The water is called solvent because it dissolves the sugar. .

Solution and Suspension .

. (b) Mixtures which contain insoluble substances are called suspensions.1. Mixtures of liquids can be divided into : (a) Solutions (b) Suspensions 2. 3. (a) Mixtures which contain dissolved substances are called solutions. The following table summarises the differences between a solution and a suspensions.

.1. Glucose which dissolves in water forms a clear solution.

5. (a) A substance has different solubilities in different solvents. common salt dissolves faster in a hot water than in cold water. 0 0 . (c) Most solutes are more soluble at higher temperatures than at lower temperatures. 7. (a) The solubility of a solid in a liquid solvent increases if the temperature of solvent increases. at a temperature of 30 C the solubility of sodium chloride in water is 39 g per 100 ml of water. ii. (a) Different solutes have different solubilities in a given solvent. 2. Ink ( solute ) dissolves quikly in acetone and alcohol but dissolves very slowly in water. (b) The examples are : i.2. The solubility of a solute is affected by : (a) the nature of a solvent (b) the nature of a solute (c) the temperature of a solvent 6. Sugar ( solute ) dissolves faster in water ( solvent ) than in other solvents like alcohol and oil. For example. (d) For example. 3. 4. Therefore. The nature of solvents. solubility refers to the maximum amount of a solute that will dissolve in a given amount of solvent. 39 g of sodium chloride will dissolve in 100 ml of water to form a saturated solution. Solubility 1. Tea leaves which do not dissolve in water form a suspension. The nature of solutes. Solubility of a solute is the quantity of solute in grams that will dissolve in 100 ml of solvent at a certain temperature to produce a saturated solution. The temperature of solvents. (b) For example. 8. At 30 C. (b) The solubility of a gas in a liquid solvent decreases if the temperature of solvent increases. The unit of solubility is g per ml of solvent. salt is more soluble in water than in a suspension of wheat flour.

.(a) Iodine crystals in distilled water ( beaker S ) do not dissolve. (b) Iodine crystals in alcohol ( beaker T ) dissolved. The solubility of a solute depends on the solvent. Is solubility affected by the nature of the solute? The nature of the solute affects its solubility.

(a) Constant : Volume and temperature of solvent. . Factors affecting the rate of dissolving are : (a) The size of solute particles. (c) Responding : Solubility of the solutes. (d) The volume of solvent. 2. at a certain temperature. (b) 25 g of fine sugar is added to beaker U and 25 g chalk powder is added to beaker V. The rate of dissolving a solute indicates how fast a substance can dissolve in a given amount of solvent. (a) Beakers U and V are filled with 60 ml of water respectively. (c) The temperature of solvent. The time when a solute is added to a solvent until it has completely dissolved determines the time for dissolving process. (a) Sugar in beaker U dissolves quickly in water when it is stirred. 3. (c) Both mixture are stirred at the same rate and then. (b) Manipulated : Types of solutes. they are left aside. Solubility The Rate of Dissolving a Solute 1. (b) Chalk powder in beaker V takes much longer time to dissolve in water. Different solutes have different rates of solubility in a solvent. (b) The rate of stirring the solvent.

2. the higher the rate of dissolving. Does the rate of stirring have an effect on the rate of dissolving? . The smaller the solute particles. Larger surface area that come into contact with the solvent increases its dissolving rate. Fine sugar particles have a larger surface area than the coarse sugar particles. 1.Fine sugar in beaker E dissolves first.

3. 1. The contant of beaker G is stirrid. 4. stirring rate. The rate of dissolving a solute increases when the solvent is stirrid. Beaker G and H are filled with 50 ml of water respectively. . (c) Responding : The rate of dissolving the solute. (a) Constant : The volume of solvent. 2. size of solute particles and mass of solute particles. This causes the solute particles to diffuse into the spaces between the solvent particles more easily. 1. while beaker H is left unstirred. 2. (b) Manipulated : The rate of stirring the solvent. Stirring increases the frequency of collisions between the solute particles and the solvent particles. (a) Constant : The volume and temperature of solvent.Stirring increases the rate of dissolving a solute in a solvent. The mixtures are observed. size and mass of solute particles. Sugar in beaker G dissolves quickly. How does the temperature of solvent affect the rate of dissolving? The rate of dissolving increases when the temperature of solvent increases. 15 g of fine sugar is added ro each beaker.

the higher the rate of dissolving. the mass of solute and the stirring rate. (a) Constant : the temperature of solvent. How does the volume of a solvent affect the rate of dissolving? The higher the volume of a solvent. 3. 1. The mixtures are stirrid at the same rate and observed. . The solute particles absorb heat energy from the solvent. 50 g of fine sugar is added to both of the beakers. (b) Manipulated : The volume of solvent. The dissolved solute particles move fast and diffuse quickly into the spaces between the solvent particles.(b) Manipulated : The temperature of solvent. (c) Responding : The rate of dissolving. 1. Beaker J is filled with 50 ml of hot water. Beaker I is filled with 50 ml of cold water. Fine sugar in beaker J dissolves first. the higher the rate of dissolving a solute. The higher the temperature of a solvent. (c) Rsponding : The rate of dissolving. the size of solute particles . 2. 4. 2.

Aquatic organisms are able to live in water because oxygen and carbon dioxide dissolve in water. The mixtures are stirred and observed. Water which covers 70% of the Earth's surface is the solvent in rivers. 5. Plants need water for photosynthesis and transpiration processes. medicines. Beaker K is filled with 25 ml of water and beaker L is filled with 50 ml of water. 8. Water is used as solvent during preparation of foods and drinks like tea. ponds and lakes.1. cars. 1. The Importance of Water as a Solvent in Daily Life 1. Water is used as a solvent in many types of industries that manufacture foods. 3. detergents and textiles. cooking utensils and lab apparatus. excretory and blood circulatory need water as a solvent. Human body processes like digestion of food. Sugar in beaker L dissolves first. 7. 4. seas. The solute particles dissolve quickly in a larger volume of solvent because the larger volume of solvent contains more empty spaces between the particles. respiratory. 2. 6. Water is also needed to dissolve detergent for washing clothes. drinks. 2. 3. . Water which is known as the universal solvent is a very important compound in our lives. coffee and fruit juices. 15 g of fine sugar is added to each beaker.

turpentine. but they are soluble in organic solvents like alcohol. Some organic substances are not soluble in water. acetone and ether. . kerosene.Organic Solvent 1. petrol.

Acids can be classified as : (a) Organic acids (b) Inorganic or mineral acids. (b) Common organic acids are shown in the Table above. . 3. Organic acids. Two main groups of solutions are acids and alkalis. (a) Organic acids which contain carbon are normally found in plants and animals.Acid and Alkali 1. 2.

dirts and dry leaves. NItric acid ii. 2. Hydrochloric acid WATER PURIFICATION Methods of Water Purification A. Therefore. mud. (b) Common inorganics acids are : i. Inorganic acids (a) Mineral salts are used to prepare inorganic acids. Filtration 1.4. The process can be done by a sand filter. The process which is fast and cheap does not remove : (a) Dossolved substances like mineral salts (b) Microorganisms . Filtration process removes suspended solid particles like sand. Sulphuric acid iii. it is also called mineral acids.

2. diarrhoea and typhoid. cholera. Some microorganisms are observed under the microscope. Microorganisms in water like bacteria and protozoa may cause dysentery. Filtrasion only removes the suspended solid particles.1. Dissolved substances and microorganisms pass through the sand filter. colourless and adourless. The filtrate is not suitable for drinking because it contains microorganisms. . The filtrate looks clean. 3. 2. Boling 1. Boiling kills most of the microorganisms to make the water safe to be drunk. 2. 1. Suspended solid particles are trapped by the layers of sand and stones when the water flows through the sand filter. This process purifies only a small amount of water for drinking. B.

C. 3. 2. Chlorine is used to kill bacteria and in swimming pools. . Chlorination 1. Chlorine kills microorganisms and it can be used to used to treat large volumes of water. Chlorination is a process of adding chlorine to water.

3. 2. The product of distillation is distilled water ( pure water ). Distillation 1. . Pure water is not suitable for drinking because it does not contain dissolved mineral salts. suspended solid particles and dissolved substances. Distillation is a process that removes microorganisms.D.

(b) Does not contain suspended particles or harmful substances. (d) Contains dissolved mineral salts. 3. The distillate does not contain microorganisms when observed under a microscope. 2. . Diagram above shows the stages in a water treatmet plant. WATER SUPPLY SYSTEM 1. (c) Does not contain harmful microorganisms. Distilled water does not contain microorganisms.1. Properties of the drinking water that is supplied to consumers : (a) Does not contain colour or smell. The distillate does not leave residue on the microscope slide. The distillate is colourless and odourless. but it is not suitable for drinking because it does not contain dissolved mineral salts. 2.

like bacteria and fungi. Storage. (b) In the coagulation tank. Strorage reservoir (a) River water is pumped and collected in a storage reservoir. it passes through layers of sand filters. (b) A small amount of chlorine is mixed to the water to kill microorganisms. Aeration system helps to remove unpleasant smell from the water. silt and other suspended solid particles to sink to the bottom of the reservoir. Filtration tank (a) As water flows into the filtration tank. water flows into the sedimantion tank. 5. some of the dangerous bacteria in the water are killed by the sunlight. (c) The water is enriched by adding a small quantity of fluoride salt to prevent tooth decay.3. . (c) As the water is exposed to the sunlight. water is forced through an aeration system to dissolve oxygen. and then removed. Sedimantion tank (a) Then. slaked lime reduces the acidity of water. 4. (d) Some of the large solid particles are removed by a metal screen. (b) Suspended particles and sediment are trapped by the sand filters. 6. 8. (c) Alum sticks fine solid particles tohether to form larger lumps. (b) The larger lumps settle down to the bottom of the tank. slaked lime and alum ( aluminium sulphate ) are added to the water. Coagulation tank (a) From the reservoir. (b) The stagnant water allows mud. Chlorination and fluoridation tank (a) Clean water flows into the chlorination tank. 7. While.

(b) Using water from cup and not running water from tap to rinse teeth after brushing. water is pumped into the supply ponds which are situated on a higher ground than consumers' houses. (c) Reusing the water used for washing fruits and vegetables to water plants. Water should be used carefully in order to avoid wastage and shortage of water. (b) From the storage tank. treated water flows into the storage tank. Several steps need to be taken to save water. 2. (c) Clean water is supplied to the consumers' houses through pipes. that include : (a) Closing the water tap after using it. ACIDS AND ALKALIS The role of water in acids and alkalis Acids and alkalis show their properties in the presence of water. .(a) Then. (d) Using buckets of water and not running tap water connected to a hose to wash car. Conservation of Water 1.

An acid is a chemical substance that has a hydrogen atom. The citric acid solution shows acidic properties.1. 2. 2. 3. The function of water is no enable acids and alkalis to show their properties. Acids can be divided into two groups and the differences are shown below. . Acids 1. The sodium hydroxide solution shows alkaline properties. which can be replaced by a metal or ammonium. Dry acids and alkalis do not show their properties.

for example. ethanoic acid ( acetic acid ) (c) gas . hydrogen chloride The properties of acids Acids have the following properties : (a) taste sour (b) corrosive (c) change blue litmus paper to red (d) have pH values of less than 7 (e) react with carbonates to release carbon dioxide and form salt and water Example : . tartaric acid (b) liquid .for example. Acids exist in three states which are : (a) solid .3.for example.

(f) react with reactive metals ( magnesium / aluminium / zinc / iron ) to release hydrogen and form salts Example : (g) reacts with alkalis to form salt and water ( neutralisation process ) .

.

3. Alkalis 1. Carbon dioxide is released when marble reacts with dilute hydrochloric acid. is corrosive. has a pH value of less than 7.1. An alkalis is a hydroxide or metal oxide that dissolves in water. Concentrated sulphuric acid is orrosive. calcium hydroxide ( lime . 2. The properties of acids include : (a) tate sour (b) corrosive (c) change blue litmus paper to red (d) pH values of less than 7 (e) release hydrogen as it reacts with magnesium (f) release carbon dioxide as it reacts with calcium carbonate An acid can be operationally defined as a substance that has a sour taste. 2. Examples of alkalis are potassium hydroxide. release hydrogen when reacting with active (reactive) metals and releases carbon dioxide when reacting with calcium carbonate. Hydrogen is released when magnesium tape react with dilute hydrochloric acid. sodium hydroxide.

water ), and ammonium hydroxide ( ammonia solution ) The properties of alkalis Alkalis have the following properties : (a) taste bitter (b) feel slippery like soap when touched with the fingers (c) corrosive (d) change red litmus paper to blue (e) have pH values of more than 7 (f) reacts with ammonium salts to release ammonia when heated

Example :

(g) react with acids to form salt and water ( neutralisation process )

1. A concentrated sodium hydroxide solution is corrosive. 2. Ammonia gas that has alkaline properties is released when a mixture of sodium hydroxide and ammonium chloride is heated.

The properties of alkalis include : (a) taste bitter (b) corrosive (c) change red litmus paper blue (d) have pH values of more than 7 (e) react with ammonium chloride is heated

An alkalis can be operationally defined as a substance that tastes bitter, is corrosive, has a pH value of more than 7 and release ammonia gas when heated with ammonium salt.

pH values
1. The pH value of a substance shows if the substance is acidic, neutral or alkaline. 2. The pH scale has values from 1 to 14. (a) Acidic conditions ( pH 1 - 6 ) : a substance with a value of pH 1 is far more acidic than a substance with a pH value of 6 (b) Neutral condition ( pH 7 ) : neither acidic nor alkaline (c) Alkaline conditions ( pH 8 - 14 ) : a substance with pH value of 14 is far more alkaline than a substance with a pH value of 8 3. The pH values of substances are determined by using pH paper or universal indicator solutions.

things with sour waste contain acids.Acidic and alkalis substances in everyday life 1. (b) Compare the colour of the solution formed with the universal indicator chart. Lemon juice and vinegar have a sour taste. mix the substance with water if needed. Many things in our daily lives contain alkalis. 3. . The following procedure is used tio determine if a substance is acidic or alkaline in our daily life : (a) Add two drops of universal indicator solution to a test tube containing the substance to be tested. (c) Determine the pH of the solution and the acidic or alkaline conditions of the substance. 2.

The uses of acids and alkalis in our everyday life Acids and alkalis have many uses in our daily life.

Neutralisation
1. Neutralisation is the reaction that occurs between an acid and an alkali to form salt and water. 2. The word equation below represents the neutralisation reaction between an acid and an alkali.

3. At the neutralisation point, all the acid completely reacts with the alkali. The solution formed does not show acidic or alkaline properties and has a pH value of 7. 4. The salt formed from the neutralisation process depends on the type of acid and alkali used, as shown in the following table.

5. The method of mixing an acid with an alkali using a burette to achieve the point of neutralisation is known as the titration method.

PRESERVING WATER QUALITY
Water pollution occurs when water is dirtied by waste thrown into it. Polluted water is no longer suitable for living things.

Water pollutants
There are various water pollutants :

The effects of water pollution on living things Water pollution brings about adverse effects on the equilibrium in nature. .

The steps to control water pollution include : PETA MINDA . 2. Water pollution must be controlled so that water is suitable for living things including human beings.Steps to control water pollution 1.

3. petempatan di kawasan kebun kecil berbentuk petempatan berselerak manakala petempatan yang besar dan padat adalah seperti bandar raya. . Petempatan di bandar lebih lengkap dengan pelbagai prasarana dan perkhidmatan berbanding petempatan di luar bandar. Petempatan merujuk kepada tempat manusia tinggal dan berinteraksi antara satu dengan yang lain melalui pelbagai aktiviti. perikanan. Aktiviti-aktiviti tersebut adalah seperti pertanian. perlombongan. pembalakan. Misalnya. 2. Kebanyakkan petempatan mempunyai saiz dan taburan yang berbeza. perniagaan dan perkhidmatan.Pengenalan 1. perindustrian.

Petempatan Awal 1. Perak (c) Kesultanan Melayu Melaka di muara Sungai Melaka. (d) Lembah Bujang di sekitar Sungai Merbok. Kawasan-kawasan petempatan awal di Malaysia ialah: (a) Gua Niah di Sarawak (b) Kota Tampan di Lenggong. Melaka. Contohnya (a) Tamadun Mesopotamia di Lembangan Sungai Tigris-Euphrates (b) Tamadun Mesir Purba di Lembangan Sungai Nil (c) Tamadun Indus di Lembangan Sungai Indus (d) Tamadun Hwang He di Lembangan Sungai Hwang He 3. Johor. (e) Kerajaan Johor-Riau di Sungai Johor. pisang dan keladi. 5. Faktor-faktor yang mempengaruhi petempatan awal di lembangan sungai ialah: (a) Dataran sungai yang rata dan subur dengan tanih aluvium (b) Sungai membekalkan air untuk kegunaan domestik dan pengairan (c) Sungai merupakan jalan pengangkutan utama penduduk (d) Terdapat kawasan rumput untuk ternakan 4. (g) Tanah pamah Petempatan dibina kerana penduduk menjalankan kegiatan pertanian dan perdagangan. Petempatan awal di Malaysia kebanyakannya terdapat di: (a) Pinggir pantai Petempatan dibina kerana penduduk menjalankan kegiatan menangkap ikan. Faktor-faktor yang mempengaruhi pemilihan lokasi petempatan awal di Malaysia ialah: (a) Faktor fizikal . 2. (f) Bukit Petempatan dibina kerana penduduk menjalankan kegiatan pertanian seperti menanam ubi kayu. Kedah. (b) Delta Petempatan dibina kerana penduduk menjalankan kegiatan bercucuk tanam seperti menanam padi. (d) Pinggir sungai Petempatan dibina kerana sungai membekalkan sumber air minuman dan kegunaan domestik (e) Gua Petempatan dibina kerana gua menjadi tempat perlindungan manusia daripada ancaman binatang liar dan sebagai tempat berteduh daripada panas dan hujan lebat. (c) Muara sungai Petempatan dibina kerana mempunyai kemudahan pengangkutan air iaitu jalan sungai atau jalan laut. Petempatan awal di dunia bermula di lembangan sungai. (f) Sekitar Teluk Darvel di Sabah. Petempatan merupakan kawasan kediaman penduduk dan tempat penduduk melakukan kegiatan harian masing-masing. (g) Pekan Lama di Pahang (h) Kuala Berang di Terengganu (i) Gua Musang dan Gua Cha di Kelantan 6.

12. Petempatan awal yang terletak di lembah sungai. Sumber makanan protein seperti ikan dan udang senang diperolehi oleh penduduk yang tinggal di pinggir sungai. Sungai merupakan jalan pengangkutan yang utama bagi penduduk yang tinggal di pinggir sungai untuk berhubung antara satu sama lain.(b) Keperluan asas 7. tanah pamah dan gua merupakan tempat yang paling strategik. Penduduk yang tinggal di pinggir sungai boleh mendapatkan sumber air sepanjang masa untuk dijadikan air minuman. 11. 10. Penduduk menjalankan kegiatan menangkap ikan di pinggir sungai dan pinggir laut. selamat dan sesuai untuk menjalankan kegiatan pertanian seperti menanam padi. kegunaan harian dan menyiram tanaman. 8. Petempatan awal yang terletak di muara sungai merupakan lokasi yang baik kerana sungai berperanan sebagai keperluan asas kepada penduduk iaitu: (a) Sebagai sumber air (b) Sebagai jalan pengangkutan (c) Sebagai pengairan kepada tanaman (d) Sebagai sumber makanan protein 9. Petempatan awal di Malaysia .

Faktor-faktor yang membezakan kedua-dua jenis petempatan ini adalah (a) saiz penduduk (b) kepadatan penduduk (c) fungsinya yang meliputi jenis kegiatan ekonomi dan aktiviti sosial yang dijalankan. 1. Terdapat dua jenis petempatan di Malaysia iaitu petempatan luar bandar dan petempatan bandar. penternakan. 2. Petempatan bandar pula mempunyai jumlah penduduk yang melebihi 10 000 orang serta mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi. 3. 2. pembalakan dan perikanan. Manakala penduduk yang tinggal di petempatan bandar pula menjalankan aktiviti ekonomi seperti perindustrian. perniagaan. Petempatan luar bandar mempunyai penduduk yang kurang dan kepadatan penduduknya yang rendah. Manakala petempatan pekan mempunyai jumlah penduduk di antara 2000 hingga 9999 orang.Jenis Petempatan 1. 3. 5. perdagangan dan perkhidmatan. Majoriti masyarakat yang tinggal di petempatan luar bandar menjalankan aktiviti ekonomi seperti pertanian. Kegiatan ekonomi penduduk di luar bandar berasaskan kepada aktiviti pertanian dan perikanan. Contohnya Dataran Kedah-Perlis yang dijadikan kawasan . Petempatan kampung mempunyai jumlah penduduk di antara 1 hingga 1999 orang. 4. Petempatan luar bandar di Malaysia terdiri daripada petempatan kampung dan petempatan pekan. perlombongan. Jumlah penduduknya adalah kurang daripada 10 000 orang.

tanih sumber air. Kawasan tanah pamah di Malaysia kebanyakkannya terletak di kawasan lembah sungai dan dataran pantai seperti: (a) Lembah Sungai Rajang di Sarawak (b) lembah Sungai Kinabatangan di Sabah (c) Dataran Pantai Barat di Semananjung Malaysia (d) Dataran Pantai Timur di Semananjung Malaysia 3. Jenis tanih yang sesuai untuk beberapa jenis tanaman di Malaysia. Jadual di bawah menunjukkan jenis-jenis tanih yang sesuai untuk kegiatan pertanian dan kawasan petempatannya di Malaysia. 2. . Contohnya di sekitar kawasan kaki bukit di Pantai Barat Semanjung Malaysia. Faktor-faktor yang mempengaruhi tapak petempatan luar bandar di Malaysia terdiri daripada bentuk muka bumi. kegiatan ekonomi dan dasar kerajaan (governan).penanaman padi dan Pulau Ketam dijadikan kawasan petempatan nelayan. Petempatan luar bandar juga tertumpu kaki bukit yang beralun. 2. Hal ini demikian kerana kawasan luar bandar mempunyai kesuburan tanih yang tinggi terutama di kawasan berhampiran sungai. Petempatan luar bandar biasanya terletak di kawasan tanah pamah yang rata dan landai kerana kegiatan pertanian sesuai dijalankan di kawasan ini dan mudah untuk dihubungi. 1. 1. ketersampaian. Faktor yang Mempengaruhi Tapak Petempatan Luar Bandar 1. Kebiasaannya kegiatan pertanian diusahakan di kawasan petempatan luar bandar.

1. Sungai Kelantan. Sumber protein seperti ikan. Manakala petempatan luar bandar di pedalaman Pahang. Petempatan luar bandar biasanya terletak berhampiran dengan jalan raya. Delta Kelantan. 6. Antaranya ialah seperti Sungai Pahang. sepanjang pinggir pantai dan sungai. Sungai Kinabatangan dan Sungai Rajang. Jalan raya juga menjadi lokasi petempatan luar bandar seperti Kampung Sungai Lada dan Kampung Lubak Temiang yang terletak di sepanjang jalan raya Pulau Labuan. Sabah dan Sarawak pula menjadikan sungai sebagai cara pengangkutan yang penting. Selain itu aktiviti perikanan yang dijalankan di pinggir pantai telah menggalakkan pembinaan petempatan nelayan di sepanjang pinggir pantai. Sungai bukan sahaja membekalkan sumber air untuk kegunaan harian malahan memudahkan pergerakan penduduk. 3. udang dan hidupan air yang lain juga boleh didapati daripada sungai. di Terengganu. Sungai Perak. Kebanyakkan petempatan luar bandar di pantai timur Semenanjung Malaysia dibina selari dengan pantai.1. Tanjung Karang dan Paya Besar di Selangor. 2. Aktiviti pertanian terutama penanaman padi di kawasan dataran turut mempengaruhi tapak petempatan luar bandar di Malaysia. 1. Letakkan ini memudahkan penduduk untuk sampai ke sesuatu tempat tersebut dengan lebih cepat. Pembinaan petempatan di kawasan ini begitu menggalakkan seperti yang terdapat di Dataran Kedah-Perlis. 5. Ketersampaian bermaksud mudah untuk sampai ke sesuatu tempat. Antaranya seperti: (a) Bachok dan Tumpat di Kelantan (b) Besut dan Kuala Kemaman di Terengganu (c) Kuala Sedili dan Kukup di Johor (d) Pulau Ketam di Selangor (e) Kuala Kurau di Perak (f ) Batu Maung di Pulau Pinang . Contohnya di Kampung Merang dan Kg Penarik. 4. 2. Kebanyakan petempatan luar bandar dibina di kawasan tebing sungai. 2.

4. Ipoh dan Seremban misalnya. Terengganu. 5. 1. pedalaman Johor dan pedalaman Bintulu. Rancangan ini bertujuan membasmi kemiskinan di kalangan penduduk dan mengimbangi pembangunan ekonomi di antara kawasan luar bandar dengan bandar. 2. Perbadanan yang melaksanakan Rancangan Pembangunan Tanah ini adalah seperti (a) FELDA (Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan) (b) KEJORA (Lembaga Kemajuan Johor Tenggara) (c) KETENGAH (Lembaga Kemajuan Terengganu Tengah) (d) KESEDAR (Lembaga Kemajuan Kelantan Selatan) (e) SLDA (Lembaga Kemajuan Tanah Sabah) . 3. Kuala Lumpur. Kegiatan perlombongan bijih timah pada awal abad ke-19 telah mempengaruhi kewujudan petempatan luar bandar di kawasan tersebut. pedalaman Pahang. Sarawak serta Kertih dan Paka. Pembinaan petempatan sementara untuk pekerja balak diwujudkan di sekitar kawasan pembalakan seperti di pedalaman Sandakan. Sarawak dan Raub. Pahang (b) emas di Bau. merupakan lokasi perlombongan bijih timah yang utama pada masa tersebut.(g) Kuala Perlis di Perlis (h) Bintulu dan Mukah di Sarawak (i ) Kunak dan Kudat di Sabah. Rancangan Pembangunan Tanah mewujudkan petempatan terancang di luar bandar. perlombongan sumber lain juga turut mempengaruhi kewujudan petempatan luar bandar seperti (a) bijih besi di Kuala Rompin dan Sungai Lembing. Pahang (c) petroleum di Miri dan Bintulu. Selain bijih timah.

tebing sungai. 2. Pola ini biasanya terdapat di kawasan pedalaman. Susunan rumah mereka adalah berselerak. 3. 4. Rumah-rumah didirikan mengikut deretan di sepanjang jalan raya. Rumah-rumah dibina jauh di antara satu dengan lain tanpa susunan yang tertentu. 3. jalan kereta api. tali air. 2. di tepi pantai dan di sempadan antara dua jenis tanaman seperti padi dan getah. Pola petempatan ialah corak susun atur bangunan atau rumah di sesuatu tempat.Pola Petempatan 1. 2. Pola ini biasanya terdapat di luar bandar terutamanya di kampung nelayan dan kawasan sawah padi. Rumah-rumah mereka dapat dihubungi melalui jalan atau lorong jalan kaki. 1. Pola petempatan dapat dilihat dari jauh melalui pandangan udara. Susunan rumah adalah selari antara satu sama lain. permatang pasir. kawasan luar bandar. 5. kebun kecil getah. 3. . Petempatan di Malaysia dapat dibahagikan kepada empat pola. kelapa padi dan pertanian campur. Petani-petani mendirikan rumah masing-masing di kebun sendiri. iaitu: (a) Pola petempatan berselerak (b) Pola petempatan berjajar (c) Pola petempatan berpusat (d) Pola petempatan berkelompok 1.

3. 3. ladang kelapa sawit dan tanah rancangan FELDA. 2. pejabat pos dan tempat beribadat. Petempatan berpusat mempunyai tanda panduan seperti simpang jalan mempunyai sekolah. Petempatan ini terdapat di simpang jalan raya. Pola petempatan berpusat 1.4. ladang getah dan muara sungai. Pola petempatan berjajar 1. Rumah-rumah dibina rapat tetapi tidak serapat berbanding petempatan berpusat dan tidak mempunyai satu tanda panduan. Pola ini terdapat di kawasan ladang getah. Pola petempatan berjajar juga disebut sebagai petempatan linear. Pola petempatan ini hampir sama dengan pola petempatan berpusat. 2. . Rumah-rumah dan bangunan-bangunan dibina rapat-rapat dan kelihatan padat.

. fungsi petempatan luar bandar akan berubah apabila pertambahan penduduk atau terjumpa sumber alam yang baru. 5. 7.Fungsi Petempatan Luar Bandar 1. Petempatan luar bandar yang berada di sepanjang pantai berfungsi sebagai pangkalan perahu tambang. Fungsi kawasan pertanian seperti di lembah Sungai Kelantan dan lembah Sungai Muda ialah sebagai pengeluar hasil padi. Fungsi petempatan di tanah rancangan FELDA ialah sebagai pengeluar minyak sawit dan pusat pemprosesan kelapa sawit. Fungsi utama petempatan luar bandar adalah sebagai tempat kediaman penduduk. 6. 2. Di Malaysia. Walau bagaimana pun. tasik atau laut. kebanyakan kampung berfungsi sebagai pusat pentadbiran secara kecil-kecilan. Fungsi di sesebuah petempatan luar bandar adalah berbeza dengan petempatan luar bandar yang lain. 4. 3. Fungsi kawasan kaki bukit yang bercerun landai seperti pantai barat Semenanjung Malaysia adalah sebagai pusat pengumpulan hasil getah dan minyak sawit. 8. 9. Fungsi kawasan perkampungan nelayan adalah sebagai pengeluar hasil sungai.

.

* * * * * * * * 1 - 2 - 3 4 - 5 - 6 - 7 - .

* * * 1 2 3 * * * * * * * .

evening and before midnight. 59 before midnight. (f) midnight. That is from 12 : 01 after midnight to 11: 59 in the morning. Example: . (c) in the afternoon. The symbol p.m.Time indicates a certain moment in a day. (a) from 12 o'clock midnight to 12 c'clock noon.1 Reading and Writing Time 1. from 12: 01 after noon till 11. 6. 3. (e) at night. That is. To tell time in the 12-hour system. In the 12-hour system. one day is devided into two parts.MATHEMATICS -Year 4 TIME 1. That is. (d) in the evening. (ante meridiem) is used to indicate time after midnight and in the morning. (post meridiem) is used to indicate time in the after noon. the part to the day should be stated such as follows: (a) in the morning. (b) noon. and (b) from 12 o'clock noon to 12 o'clock midnight. 5. The symbol a. Time can be expressed in the 12-hour system.m. 2. 4.

(c) Rani plays games from 4: 30 in the afternoon till 6: 30 in the evening. Solution 10:10 a.Worked Example 1 Write the time in the 12-hour system for each of the following. Example: These are some of the information that can be obtained from the schedule. 1. Extracting information from simple schedules A lot of information can be obtained from a simple schedule.m. (b) Rani does her homework from 2: 00 till 4: 30 in the afternoon. (a) Rani is at school from 7: 20 in the morning till 1: 10 in the afternoon. .2 Time Schedules and Calendars A.

(a) There are 5 Sundays in the month of January. (c) There are 31 days in the month of January. (b) The date for the third Friday in January. There are 365 days in common year and 366 days in a leap year. 2005 is 21 January 2005. 2005. Extracting information from calendars 1. . A lot of information also can be obtained from a calendar.(d) Rani goes to bed at 10: 30 p. 2. 3. (d) New Year's Day falls on 1 January. Example: These are some of the information that can be obtained from the calendar. There are 12 months in a year. B.m.

3. C. Problem solving involving reading calendars Worked Example 3 The shaded date in the calendar shows the day Mr.3rd day He returned home on Wednesday 5th -10-2005. David went on a business trip to Indonesia.1st day 4th -10-2005 . His trip took 3 days. .2005 or 31 March 2005.2nd day 5th -10-2005 . When did he return home? Solution 3rd -10-2005 .Worked Example 2 What is the shaded date shown in the calendar? Solution The date is 31.

1. year.3 Relationship between Units of Time 1. Conversion of years to days and vice versa Worked Example 4 . week. minute. 2. month. hour. Units of time are second. The relationships between the units of time are as follows: A. day. decade and so on.

Conversion of decades to years and vice versa Worked Example 5 6 decades = _________years Solution 6 decades = 6 x 10 years = 60 years C.4 Basic Operations Involving Time . Conversion of hours to minutes and vice versa Worked Example 8 Convert 4 hours to minutes. Solution 5 days = 5 x 24 hours = 120 hours. Conversion of days to hours and vice versa Worked Example 7 Convert 5 days to hours. Conversion of years to months and vice versa Worked Example 6 4 years = _____months Solution 4 years = 4 x 12 months = 48 months D.B. Solution 4 hours = 4 x 60 minutes = 240 minutes. E. 1.

1.A. Regroup whenever necessary. In subtracting time. Multiplication involving time can be done by writing the number sentence in the vertical form. The following diagrams are useful in regrouping. Addition is done from right to left. B. Regroup whenever necessary.20 minutes Solution 55 minutes . The same units of time are arranged in vertical lines. Worked Example 9 Calculate: 45 minutes + 25 minutes Solution 45 minutes + 25 minutes = 70 minutes = 1 hour 10 minutes. Worked Example 11 . Subtract time involving conversion of units with answers in compound units. 4. Add time involving conversion of units with answers in compound units. 3. 2. Addition of time is normally done by writing the number sentence in the vertical form. we use the same steps that are used in adding time. Multiply time involving conversion of units with answers in compound units. 1.20 minutes = 30 minutes C. 1. 2. Then multiply the number on top by the digit in the bottom number. Worked Example 10 Calculate 55 minutes .

Divide time involving conversion of units with answers in compound units. 1. The time is written in vertical form. 2. Regroup whenever necessary.5 Problem Solving Involving Time Worked Example 13 . Worked Example 12 Calculate: 120 ÷ 4 = Solution 120 minutes ÷ 4 = 30 minutes 5. To divide time. we use long division. Then divide from left to right.Calculate 30 minutes x 5 Solution 30 minutes x 5 = 150 minutes = 2 hours 30 minutes D.

PETA MINDA .

Pengenalan 1. Proses pembandaran merupakan satu proses penumpuan penduduk di kawasan bandar. Proses pembandaran boleh menyebabkan perubahan dalam: (a) Jumlah penduduk (b) Fungsi bandar (c) Penggunaan tanah (d) Cara hidup penduduk 4. proses pembandaran juga dikenali sebagai proses urbanisasi. . 3. 2. Bandar-bandar di Malaysia mengalami pembandaran yang pesat selepas negara mencapai kemerdekaan.

Pihak berkuasa tempatan telah menyediakan banyak kemudahan asas di kawasan pembandaran untuk memenuhi keperluan penduduk yang semakin ramai. perumahan. Tujuannya adalah supaya penduduk di kawasan pembandaran dapat kemudahan yang sempurna dan dapat meningkatkan taraf hidup penduduk. Bandar-bandar besar yang berlaku pembandaran ialah seperti: (a) Kuala Lumpur (b) Georgetown (c) Ipoh (d) Johor Bahru (e) Kuantan 7. 12. Pembandaran menyebabkan jumlah penduduk disesuatu kawasan bertambah dengan banyak. 13. 8. 10. 6. hospital. Faktor-faktor Yang Mempengaruhi Pembandaran Negara Malaysia 1. Keadaan ini bermakna sesuatu kawasan itu tidak lagi hanya berfungsi sebagai pusat pertanian. perindustrian dan perkhidmatan. Faktor-faktor yang mempengaruhi pembandaran Malaysia ialah: (a) Dasar kerajaan (gavernan) (b) Peluang pekerjaan (c) Migrasi penduduk 1. Jumlah penduduk di bandar bertambah dengan cepat kerana migrasi luar bandar ke bandar berlaku dengan giat disebabkan penduduk luar bandar ingin mencari lebih banyak peluang pekerjaan di bandar. Dasar Ekonomi Baru 1970 dan Rancangan Lima Tahun yang memperkenalkan pembukaan kawasan baru dan bandar kecil telah menyebabkan proses pembandaran berlaku dengan pesat di bandar dan kawasan sekitarnya. Ini adalah kadar kerana pertambahan semula jadi penduduk meningkat dan migrasi penduduk dari luar bandar ke bandar. 11. perikanan tetapi berfungsi sebagai pusat perniagaan. 9. Kegiatan ekonomi sesuatu kawasan yang mengalamiproses pembandaran akan berubah dari sektor primer kepada sektor sekunder dan tertier. sekolah dan taman rekreasi. .5. Kemudahan yang ditambahkan di kawasan pembandaran adalah seperti jaringan jalan raya. perdagangan.

5. Pasir Gudang dan sebagainya. 7. 1. Air Keroh. Pembandaran dan perkembangan bandar dipengaruhi oleh migrasi penduduk dari luar bandar ke bandar. taraf perintis dan pengecualian cukai pendapatan. Semakin ramai penduduk berhijrah ke kawasan tersebut. Zon Perdagangan Bebas dilengkapi dengan pelbagai kemudahan infrastruktur. proses pembandaran akan berlaku dan kawasan tersebut akan menjadi bandar. kerajaan juga menubuhkan Zon Perdagangan Bebas di beberapa tempat seperti Petaling Jaya. Tujuan kerajaan menubuhkan bandar baru adalah untuk mewujudkan lebih banyak peluang pekerjaan dan menggalakkan penghijrahan penduduk dari luar bandar. 3. Selain itu. Senawang dan sebagainya. 4. Bayan Lepas. Sungei Way. Penduduk dari luar bandar berhijrah ke bandar untuk mendapatkan peluang pekerjaan yang lebih baik dalam pelbagai sektor dan mereka menetap di kawasan sekitar bandar dan lama-kelamaan kawasan mereka juga berkembang menjadi kawasan bandar seperti Petaling Jaya dan Shah Alam. Tindakan ini telah menyebabkan ramai penduduk dari luar bandar berhijrah ke bandar untuk mencari pekerjaan yang lebih baik. Nilai. program tanah rancangan juga mempengaruh pembandaran Malaysia iaitu mewujudkan peluang pekerjaan di luar bandar dan menggalakkan penduduk berhijrah ke kawasan baru tersebut untuk mengusahakan.2. Kemudahan-kemudahan ini telah menarik pelabur-pelabur asing untuk melabur di Malaysia. Di samping itu. perniagaan dan perindustrian telah menggalakkan penumpuan penduduk dari luar bandar ke kawasan pembandaran. pihak kerajaan telah menubuhkan bandar-bandar baru seperti Shah Alam. . 1. 3. 4. Terdapat beberapa kawasan di setiap negeri di Malaysia diisytiharkan oleh kerajaan sebagai kawasan perindustrian iaitu Petaling Jaya. Peluang pekerjaan dalam sektor perdagangan. Bayan Lepas dan Pasir Gudang. Perkembangan industri kilang dari industri perkhidmatan di bandar telah memperluaskan peluang pekerjaan. 6. Selain itu. 5. 2.

Shah Alam. Peta di pentadbiran. Faktor-faktor tolakan di luar bandar ialah: (a) Kekurangan peluang pekerjaan (b) Kemiskinan di dalam keluarga (c) Kekurangan kemudahan infrastruktur (d) Bencana alam Fungsi Petempatan Bandar 1. Faktor-faktor yang menarik penduduk luar bandar berhijrah ke bandar ialah: (a) Peluang pekerjaan yang pelbagai dan banyak (b) Kadar upah lebih lumayan (c) Kemudahan asas yang lengkap (d) Kestabilan politik (e) Peluang melanjutkan pelajaran 3. 2. Johor Bahru.2. . Kuching dan Melaka. Fungsi sesebuah bandar adalah berdasarkan kepada bentuk kegiatan ekonomi. Ipoh. Terdapat bandar-bandar di negara Malaysia yang berfungsi sebagai pusat Bandar ini biasanya merupakan bandar utama atau ibu negeri. sosial dan politik yang terdapat di sesebuah petempatan. Pejabat-pejabat pentadbiran persekutuan dan negeri serta ibu-ibu pejabat syarikat swasta terletak di dalam bandar-bandar ini. Antara bandar seumpama ini seperti Kuala lumpur. Kota Kinabalu. bawah menunjukkan ibu negeri bagi negeri-negeri yang terdapat di Malaysia. Sesebuah petempatan bandar yang terdapat di negara ini mempunyai kepelbagaian fungsi. Ibu negeri-ibu negeri di Malaysia 3.

Sarawak telah menyebabkan bandar-bandar tersebut berfungsi sebagai pusat perlombongan. Terengganu dan Miri. Pusat perhubungan dan pengangkutan yang menempatkan terminal utama pengangkutan jalan raya dan kereta api merupakan salah satu fungsi petempatan bandar di Malaysia. Bayan Lepas. Petempatan bandar juga turut berfungsi sebagai pusat pengumpulan hasil pertanian yang dibekalkan dari kawasan bandar . Tanah Tinggi Cameron. Shah Alam. Bandar raya Kuala Lumpur misalnya menempatkan Hentian Putra dan Puduraya sebagai terminal utama pengangkutan bas ekspres dan Sentral Kuala Lumpur berfungsi sebagai terminal utama Kereta api Tanah Melayu (KTM) bagi seluruh Semenanjung Malaysia. Tumpat merupakan terminal kereta api di pantai timur Semenanjung Malaysia. 12. Ayer Hitam. Lumut dan Butterworth menempatkan markas-markas tentera. 9. pengkalan tentera udara. 7. serta tempat simpanan senjata dan peluru. 11. pusat perkhidmatan kewangan dan pusat membeli-belah serta aktiviti import dan eksport. 8. Institusi pengajian tinggi awam dan kolej-kolej swasta biasanya terletak di kawasan bandar ini. Kawasan perindustrian Petaling Jaya. 10. Penduduk yang tinggal di sekitar kawasan bandar perindustrian biasanya bekerja di kilang-kilang yang terdapat dalam kawasan tersebut. . Temerloh. Pusat perniagaan dan perdagangan merupakan salah satu fungsi petempatan bandar di negara ini. Maktab Perguruan Islam. Di bandar terdapatnya gedung-gedung perniagaan. Raub dan Tumpat. berek tentera. Sandakan. Selain itu. Tanah Tinggi Genting dan Bukit Fraser pula berfungsi sebagai pusat pelancongan dan peranginan di negara ini. Pusat Matrikulasi Bangi. Antara bandar di negara ini yang berfungsi sebagai bandar perniagaan dan perdagangan adalah seperti Georgetown. Ipoh. Aktiviti perlombongan bijih timah yang terdapat di bandar Ipoh dan Taiping serta perlombongan petroleum di Kerteh. Petempatan bandar juga berfungsi sebagai pusat pertahanan negara. darat dan laut. Bandarbandar seperti Port Dickson. Bandar Baru Bangi di Selangor contohnya menempatkan pelbagai institusi pengajian tinggi seperti Universiti Kebangsaan Malaysia. 6. Pulau Langkawi juga merupakan pusat pelancongan yang terkenal di negara ini kerana adanya pusat membeli-belah bebas cukai dan keindahan pantainya yang bersih dan menarik. dan kolej Persediaan MARA. Johor Bahru. Antara bandar tersebut ialah seperti Kota Bahru.4. Bukit Mertajam dan Kulim merupakan antara beberapa bandar perindustrian yang terdapat di negara ini. petempatan bandar juga turut berfugsi sebagai pusat pendidikan. Sandakan dan Kuching. pusat latihan. 14. Terdapat juga petempatan bandar yang berfungsi sebagai pusat perindustrian. Tawau. 5. 13.

16. Kepelbagaian ekonomi di bandar telah mewujudkan banyak peluang pekerjaan kepada masyarakat tempatan seperti di bandar raya Kuala Lumpur. 4. Kesan Positif Pembandaran 1. Proses pembandaran yang berlaku di sesebuah negara telah menimbulkan pelbagai kesan positif dan negatif di negara-negara seperti Malaysia. bekalan elektrik dan air. Pusat kebudayaan adalah salah satu fungsi petempatan bandar. Pelabuhan Pasir Gudang di Johor. kesihatan. perniagaan dan perkhidmatan. 2. Contohnya seperti di bandar raya Kuala Lumpur terdapat Istana Budaya yang digunakan untuk kegiatan pementasan. Selain itu. 3. Pelabuhan Klang. Thailand dan Jepun. Kuching di Sarawak dan Sandakan di Sabah berfungsi sebagai pusat pelabuhan di negara ini. Komuter dan Monorel di bandar raya Kuala Lumpur serta kereta api peluru (Bullet Train) dan kereta api bawah tanah di metropolis Tokyo.15. Sepanjang Sungai Chao Phraya dibina terusan yang dikenali . Kesan Pembandaran 1. Malaysia. 2. panggung kebudayaan dan pusat kraf tangan serta cenderamata. Thailand dan Jepun. Kerajaan Thailand menyediakan kemudahan pengangkutan air seperti yang terdapat di metropolis Bangkok. Pertambahan ini telah meningkatkan bekalan tenaga kerja untuk pelbagai sektor seperti perindustrian. Jepun untuk kegunaan penduduknya. metropolis Bangkok dan metropolis Tokyo. Di bandar terdapatnya pusat-pusat pelbagai kebudayaan. 2. turut dibina Sistem Pengangkutan Transit Ringan (LRT). Pertambahan penduduk kesan daripada proses pembandaran telah menggalakkan kerajaan menambah dan meningkatkan kemudahan infrastruktur di kawasan bandar seperti kemudahan pengangkutan. pendidikan. Bandar-bandar utama di negara-negara ini seperti bandar raya Kuala Lumpur. Proses perbandaran telah menyebabkan peningkatan penduduk bandar di negara Malaysia. 1. balai seni. Kemudahan pelabuhan untuk pengendalian aktiviti eksport dan import di negara ini telah menyebabkan wujudnya bandar-bandar seperti Georgetown. metropolis Bangkok di Thailand dan metropolis Tokyo di Jepun menerima kesan-kesan daripada proses pembandaran yang berlaku. Jaringan pengangkutan seperti jalan raya diperlebarkan dan lebuh raya bertingkat turut dibina untuk keselesaan penduduk di bandar seperti bandar raya Kuala Lumpur dan metropolis Bangkok.

Kepelbagaian kegiatan ekonomi yang terdapat di bandar telah mewujudkan banyak peluang pekerjaan kepada penduduknya. Pasar Terapung Damnoen menjadi destinasi perniagaan terapung yang terkenal di metropolis 5. 6. Shiba dan Hibiya. 2. 1. 4. 1.sebagai Saduak Bangkok. 3. Universiti Tun Abdul Razak. Kerajaan turut meningkatkan kemudahan sosial di kawasan bandar seperti pusatpusat kesihatan. Universiti dan kolej-kolej swasta didirikan untuk memenuhi keperluan tersebut. Hospital Selayang yang terdapat di bandar Selayang. . Bandar raya Kuala Lumpur misalnya terdapat Universiti Malaya. Kolej Cosmopoint dan sebagainya untuk kemudahan pendidikan kepada penduduknya. hospital Universiti Tokyo. pusat rekreasi dan pusat perubatan. Misalnya di metropolis Bangkok terdapatnya kemudahan hospital seperti Hospital Besar Bangkok dan Hospital Bumrungrad. Misalnya. Kemudahan yang disediakan di hospital membolehkan penduduk menikmati kesihatan yang lebih baik. Peningkatan jumlah penduduk di bandar turut meningkatkan kemudahan kesihatan seperti hospital dan klinik. Begitu juga dengan Universiti Tokyo di metropolis Tokyo dfan Universiti Chulalongkorn di metropolis Bangkok. Kadar upah yang diberi jauh lebih tinggi berbanding luar bandar. kerajaan Malaysia menyediakan Taman Tasik Perdana dan Tasik Titiwangsa di bandar raya Kuala Lumpur sebagai lokasi riadah kepada penduduknya. 2. 3. Klong sehinggakan Bangkok digelar Venice Timur. Keadaan ini membolehkan penduduk yang bekerja di bandar meningkatkan taraf hidup mereka melalui pendapatan yang diperoleh. Kemudahan ini bertujuan membolehkan penduduk menikmati taraf hidup yang lebih sihat. Begitu juga keadaannya dengan metropolis Tokyo yang terdapat kawasan riadah seperti Ueno. Hospital Komegome dan Pusat Kanser Kebangsaan di metropolis Tokyo juga merupakan kemudahan kesihatan yang disediakan kepada penduduknya. Kemudahan pendidikan yang lengkap di bandar membolehkan penduduknya memperoleh pendidikan yang lebih sempurna dan tinggi.

dan Wilayah Kanagawa di bahagian selatan menerima kesan pembangunan yang berlaku. Destinasi-destinasi pelancongan ini bukan sahaja dinikmati oleh pelancong malahan kepada mereka yang tinggal di bandar. 1. Kesan Negatif Pembandaran 1. Wilayah Saitama di bahagian utara. Proses pembandaran yang berlaku di metropolis Tokyo juga telah menyebabkan kawasan seperti sempadan Wilayah Chiba di Timur. metropolis Bangkok juga turut mengalami masalah kesesakan lalu lintas kerana banyaknya jumlah kenderaan di jalan raya dan ketika berlakunya banjir kilat. Thailand dan Jepun turut menjadikan kawasan bandar sebagai destinasi pelancongan selain daripada pusat peranginan pantai yang terdapat di negara-negara tersebut. 3. Begitu juga keadaannya apabila berlakunya banjir kilat di bandar raya Kuala Lumpur. . Selain Bandar raya Kuala Lumpur. iaitu semasa penduduk pergi dan pulang dari kerja. 2. Kawasan pinggir bandar akan menerima kesan pembangunan di bandar apabila berlakunya perluasan pusat bandar. 1. Pelancong yang datang ke negara Malaysia. 2.1. Destinasi pelancongan seperti Taman Tema Air Desa dan Mines Wonderland di Bandar raya Kuala Lumpur serta Safari World di metropolis Bangkok dan Disneyland di metropolis Tokyo menjadi tumpuan pelancong dari seluruh dunia. 3. Jumlah kenderaan yang semakin bertambah telah menyebabkan pencemaran udara dan pencemaran bunyi berlaku di Bandar raya Kuala Lumpur. metropolis Bangkok dan metropolis Tokyo. Keadaan ini akan diburukkan lagi apabila berlakunya banjir kilat. Proses pembandaran yang berlaku telah menyebabkan kesesakan lalu lintas di badar terutama ketika waktu puncak. Contohnya. 2. Batu Caves yang terletak di kawasan Kuala Lumpur utara telah menerima kesan pembangunan yang berlaku di bandar raya Kuala Lumpur. Jumlah kenderaan yang banyak menuju ke pusat bandar raya Kuala Lumpur telah menyebabkan kesesakan lalu lintas sering berlaku.

pernah mendapat penyakit Minamata kerana memakan ikan yang sudah tercemar. sisasisa kilamng di buang ke pantai sehingga menyebabkan hidupan akuatik di kawasan tersebut tercemar. Keadaan ini menggangu ketenteraman penduduk terutama kepada mereka yang tinggal berhampiran dengan jalan raya atau lebuh raya. 5. Sungai Klang di bandar raya Kuala Lumpur dan Sungai Chao Phraya. Jumlah kenderaan yang terlalu banyak di jalan raya telah menghasilkan bunyi bising sehingga mengakibatkan pencemaran bunyi berlaku. Pertambahan jumlah penduduk dan peningkatan jumlah kilang akan memburukkan lagi keadaan ini. sulfur oksida. Kawasan setinggan adalah kesan negatif yang paling ketara akibat proses pembandaran yang berlaku. 4. penduduk disekitar kawasan Kumamoto misalnya. Gas-gas yang dibebaskan ke udara ini bukan sahaja mencemarkan udara malahan akan memburukkan lagi fenomena pulau haba yang berlaku di bandar kesan daripada peningkatan suhu yang berlaku di udara. 3. Gas-gas seperti karbon dioksida. Pencemaran air juga berlaku disebabkan oleh pembuagan sisa domestik dan pembuagan sisa kilang. Bandar juga turut dicemari dengan pembuangan sampah sarap secara tidak terurus di kalangan penghuninya. 2. karbon monoksida. Bangkok menjadi tempat pembuangan sampah sarap sehingga mengakibatkan airnya tercemar. 1. Masalah petempatan setinggan yang wujud di kawasan bandar disebabkan oleh: (a) jumlah rumah yang tidak mencukupi (b) kadar sewa rumah yang terlalu tinggi (c) harga tanah yang tinggi . 3.2. Keadaan banjir kilat akan bertambah buruk sekiranya sistem perparitan yang terdapat di bandar tidak sempurna dan dipenuhi sampah sarap kerana tiada pengurusan yang cekap. Contohnya di metropolis Tokyo. 6. hidrokarbon dan nitrogen oksida yang dibebaskan daripada kenderaan telah menyebabkan berlakunya pencemaran udara di bandar-bandar tersebut. Bangunan konkrit dan jalan raya yang berturap menajdi punca utama masalah banjir kilat yang sering berlaku di bandar. 2. Jalan yang berturap akan menyebabkan resapan larian air permukaan ke dalam bumi terhalang dan sistem saliran yang sedia ada tidak mampu menampung jumlah air yang meningkat secara mendadak. 1.

Pendapatan yang lumayan dan taraf hidup yang lebih tinggi menyebabkan migrasi penduduk luar bandar ke bandar berlaku. 5. (c) meningkatkan pembinaan Pengangkutan Aliran Ringan (LRT) dan monorel untuk mengurangkan masalah kesesakan lalu lintas. 1. 4. malah menimbulkan masalah sosial seperti keselamatan kesihatan.3. 3. Masalah kesesakan lalu lintas dapat diatasi dengan melaksanakan beberapa perkara. Keadaan ini mengakibatkan banyaknya kawasan pertanian di luar bandar yang tidak dimajukan dan terbiar begitu sahaja. Migrasi penduduk luar bandar ke bandar ini telah mengurangkan jumlah tenaga kerja di kawasan luar bandar. Langkah-langkah Mengurangkan Masalah Pembandaran 1. (d) memperkenalkan sistem pengangkutan lebih bersepadu di kawasan bandar seperti mengadakan sistem kawalan lalu lintas berkomputer seperti yang dilaksanakan oleh Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL). Antaranya termasuklah (a) melaksanakan kempen untuk menggalakkan penduduk berkongsi kereta (car pool) menggunakan kenderaan awam. Penduduk yang tidak mampu memiliki rumah mengambil jalan mudah dengan mendirikan petempatan di atas tanah-tanah kerajaan dan persendirian serta di kawasan tebing sungai dan di sepanjang landasan kereta api. Petempatan ini bukan sahaja mencemarkan pemandangan bandar. 1. Bandar raya Kuala Lumpur dan metropolis Bangkok merupakan contoh bandar yang mempunyai masalah petempatan setinggan yang amat ketara. 2. Masalah pencemaran juga dapat diatasi dengan beberapa perkara seperti. (e) mengadakan zon larangan untuk menghadkan kemasukan kenderaan tertentu ke bandar tertentu pada waktu tertentu. dan ketidakselesaan penduduk sekitarnya. (a) menguatkuasakan undang-undang seperti Akta Alam Sekitar supaya kilang- . dan (b) kerja-kerja melebarkan jalan raya dan membina lebih banyak jejantas perlu dilakukan.

Contohnya. di bandar raya Kuala Lumpur.kilang memasang penapis dan meninggikan cerobong asap. (d) membina loji kumbahan untuk merawat air kumbahan. Masalah pembuangan sisa pepejal dan banjir kilat mungkin dapat diatasi dengan: (a) mewujudkan tapak pelupusan sampah sarap dan sisa-sisa buangan kilang yang lebih terurus. Sungai Gombak dan Sungai Klang telah dilebar dan didalamkan agar mampu menampung jumlah air yang banyak. (c) menaiktarafkan sistem perparitan dan saliran yang terdapat di bandar. Contohnya Bandar raya Kuching dan badar raya Kuala Lumpur ditanam dengan pelbagai tumbuhan bagi mewujudkan bandar dalam taman. (e) memasang perangkap sampah sarap di sungai untuk memerangkap sampah yang dibuang ke sungai. (c) memperkenalkan konsep penghijauan bandar dengan menanam pelbagai jenis pokok di bandar. (f ) memperkenalkan Green Belt di dalam kawasan bandar. contohnya. 1. . Bandar raya Kuala Lumpur dan Bandar raya Kuching dan Pulau Pinang dibina rumah-rumah kos rendah dan pangsapuri untuk penduduk berpendapatan sederhana. (d) melaksanakan konsep memperbandarkan kampung untuk mengurangkan tumpuan penduduk ke bandar. 1. (d) membina sistem saliran dan perparitan yang lebih sistematik. (c) mengurangkan penghijrahan penduduk luar bandar ke bandar dengan membuka kawasan perindustrian di luar bandar. (b) mengenakan denda yang tinggi terhadap kilang-kilang yang membuang sisa buangan ke udara dan sungai. Masalah kekurangan tempat tinggal dapat diatasi dengan: (a) memperbanyakkan pembinaan rumah kos rendah dan pangsapuri. (e) memperluas dan mendalamkan dasar sungai untuk menampung jumlah air yang lebih banyak. (b) menempatkan semula penduduk di petempatan setinggan ke petempatan yang lebih terancang. Sungai Segget di bandar raya Johor Bahru juga turut dinaiktarafkan untuk tujuan tersebut. (b) menggunakan sistem insinerator untuk menggantikan sistem pembuangan sampah secara terbuka.