:8. Sunay 'GORLEYOl(1 . E!k~ ve EJkn. MOh.

T.C.
iSTA.NBUL TEKNiK

UNivERSiTESi

REKTORlOfjO
SoY': 1446

. i.tO.
;-'- .~

Eteldrik-

E.lek1.rOl'lik Fakuitesi Anobilim Dall

EtektrikMakinalan

...

iSTANSUl
OF5ET

TE{l\Nietuwve:RSin:si
FAKULTE$i I!JASKt ATOLVESi

ELEKTRlK':' ELEKTRONiK

1991
/

~. '. ;

~ .

,....

" Ol;ijOCUeQ~~1 8'~s~1 Adecii

; 1~91 :2QOQ

Birjn(:i~Qs~1 , ikinti BaslH

:~O()O :~O()Q

E~erin'~al'libi

.:i.1.0. R~lttorti.igij

·

...
ONS(:)Z

Bu ldtabl.n Maklnalar1 .,. Elektrik ile ilave Ier'le asenkron

igerilji.

!'lsas itibar

.Lyle Eiektx ik Makiltalar~ basklsl ile I.lnci Elektrik basklSlnkitablnln

I ~oztirnlu Problernler dan o Lu smakt.adar,

kitab~n~n

2.nci

II Qozurnlli Probiemier

,
a,

Mak Ln.aLa'r

dersleri ilgili

konu 1a r i.n1, tamamlama,k amao a baz
i,

motoriaria

problemler ile

son k i sma

edilmi§itir. ilgiLiyeni

Ayr1ca senkron

maklnalar.

ve tran9forrnatorde kitapgeni;;,;leI, II ad1 B51Umun-

pr ob.Lern.l Ln ilavesi er

tilmi:;:tir. , Bu·kitaplarl altlnda rine toplamakla boylece Elektrik Makinalarl Fakultemiz Elektrik Mtihendisligi

. =~de-()-kU:tui2in~~Eiekt;;.ik~~MakInaiaii~J:-,~ve-Il .. "dersIB'!:.in-in.,TgBrIkle",., ... .
de paralel dli§ien bir :;,;ekle getirrni:;:, bu Lunmakt.ay am .. daha yararll oImaSlnJ.. d1lerlm. Bu §leRIl 1.1e ogrenCllere

Be§iikta§,

12 May1.s ··1991

Nurdan GtlZELBEyodLU

.

'enklem ve birimleri enerji d6nli§Umii . ~.•.•.r a ... 60 ~ •.......• .•••••..• •..... • . a1ternatif "...19 t ~D E1ektromekanik Dogru Ug faz1~ E K 1L E R ~ayfa Mo: I •....•.La...•• ak~m sarg~larl ak am mak i n a..•... XIV 1 61 82 14 81 110 14 ••..~ . .•••... • ...•.a 'senkron makinalar Bir ve Ug faz11 Ug f az Li.. .. • •• .. d..... asenkron transformatorlar motor1ar 111 •..• .... 135 ~••. •.. ~ Bliyiik1lik1erinc aemboL.. 136 ... Uq f az l...... ... .. 147 ... • • •.••.

.

..... OJ :II >.J -I :0 ~ . C (l) . .... ~ Ii! ....... ..><: C .. 0- : ..: r: . '"V' E ......I "'10... ..c .. :n <"J .(.. ..... :.~ >.:J ~ ....... c:: .•.0 ..oj' I ! I...0 '""' » >. II ~ ?::.. ... " <.... <"J N .. 1 ._. N o .. _:=-:. __ 1 1_:'::1 "'I -+----------:--..:.... ...:.......· ~. (\) CJ .... :>...0 ..: <lJ (.1 ..l ._. . .. . -~-.0 (jj " .. E 1:"':- -: .. . . "' Ol .---1--------- ( ......."' ' c:: " '" E .: .... ..E. !:1 ':0 .......:J :::J \=.. .+--... jJ 0" <t -0 ..-. 'rl ."". -" Il~j l~]l]~ "-""I ] :E w .. t--~.. .0 '. '" >..1 ..... «:: .: . .><: .-' ... 0 -0 S '"0 "' W .-I ....___ r-----t--....~ -.-1 0 "" ~ ..><: :..1 :~ ~ Ip. ... . >. 'll tJ) .......... ..... OJ . ...:. " 0 -0 ........._.0 C .....~ .. ....".f. . ..e. ~ '" i1 C c-. ....:l ..::J .. .'S :.. .. .... :... ... ....>. N --== .::.>a ..._ 0 cc ~ <Il ...H .. ......c ..>._.. <fl :>.. '" OJ :>........ __g_ . -.... ..... .o OJ ... .. >. . -0 S ....-.c c . :::l ~~ >...... Of>' (':) .... .. s: :.J) r:) ...S ~ c 'oj) >"rl . 0.: <II . "' g .. _c .:J . ':. . c:: (l) 0:1 >. .. s: 'll ' '""' '" . .-.. r... .. f.. ... . .. ..+---~ - -~~ >--:.. :4 :> . c:: 0:1 . ....D ... ...... . .. .0 0 .c: :0 C"V o.: :f.....0. '::.. :0 ... c:: ..... ...D .ll..... "l <C OJ -" . <II <) . '"' ..1 E ..

0....J CI! ...:m <I) . IIY>l-I ....! \II 0 CI).M S .~ <l! 'tI ".-t .a t 0 Do ~ . uo· .Ie...-I .i-l '" tV <11 .: • ....>'(1 0110 't:l g t'(j... 0 ~ ..! rI .• "'1\1 J:l I)) O'tl <II ... a (\1 <tj b!) ... ...-I <fj .¥ .. '.. O .. "t1 a: <II d <II ..0 ·~JO ..... ~] 1-1".M l» t' a ~-'4 ... g i-4 • .-1 !': . '" ..>t'''~ <II 'w 0 N..... id o :. u c:: ........~... .. >. .......0 ....... <II M 11)........ ........a 0 .. ~.0:1 . .. ..!>II .1 '" r:: Ql1OlI:>-. .1 .! ... "t1 . ::l . . ....j.til ..-l..<11 ro ... . "1'4 t:l..<'4 • . 1 '"0 .. 01\ :0 <l) 't:I o ~ ~ ..a.. ..a (:: • . ::l !Il. 01.! ~ '. ttl 0 d ~' ..:.:1.:3.:...-4 II) QI :. ..r! o!oI .. 0 Ii) i. r:: !-i.c: Fa 'Q1 :0 .. 0 '" .M o!oI ... .! Uo '.':': QI . ..... . ~~ <~ ~ r:: l. p... -.::I '.. ..l ~ b1I 1-1 I'll .....-"'" "'.i <JJ 'tI I:: ...::l . .l "<11 r:: (lJ k s:.. <II 100' Uft "" .M ....0 0 ... 't:l 01 <II i-l ... ro . I:Q II? ~ ~ ---- <II <II ...S ~}..... 'tI ~ CO I i _0. d .l' '" <II:::l lbI)'d'tl ' .-I' s:: o .. <e . til 'tI 01 '"" > .~ ..! ''t:! .hJ:l..-I ...... ..1 ...0... 00 0. .. ... .. <II ill 't:l • .. d ~ .! . 0 P. .. § . 'b1I......"" .-1' .. .. d r:: d· 0 .. p. tI»<lJ .-1 . . o '<fj .. m ...~ :0 '=' k 0\0> I'l.. .

~ . .. ..-I .. "... A Ol "..... "Cl'"tl .0 '" ~ 0 t:L ro' F:-< ..: <!I ~'O <0 --.." k''''' til U p. -." <il . CN '"' . ._......-I . A . s ......... C ..... ro .....: 'Il ::4 OJ "1 -~ j::l 00' ....-. 00 ::.~ •• 4" ~ ._............ :>~._.... '"'''' '" ' c bJl:::l . ~ :5 ::l'" a .. ._..0 ~'" ..:1 ::. U'l~ 4-~ 'T... II> I I 1 ~ a ..: ... ..-..... S .-..~ <!II ... ~ +-I' . . ~ ....0 . » u <ll k .:1 'M .~ .<l A 0:: ·w ...-. ...:. u k .::l m U' '"C1 C t.~ '" :>. .-..... s .. N .! :.._.. ..}.~ <Il .> <U . . .> U'> k ~[ :.0 . ..... eo .... ... c '" 00 <il . <\I C . 11) .._. :> :.'T..... 51- f-:--. pOl .. '-' . ..-<' <ll '-' .. 1-< <lJ OJ) • .-. .... ... ~ @ <\1'0 ~ ""~ ~-._.. 0.j "' '.. ::>- . I/) . ~ ~ a a -<Il --s:: :> ~3 ... ~ ...l oj .-..:: . .. ......S -. co ro . . c..~ . "'" OIl 11) .. pOl <II k . '" a .> !Xl<T....-.....>... <t ... .<li''" ..>: .. . k <lI ......_.l ~-I 'r..~ ... P... C>\ pOl ..: :m .-.>...._" <.....~ . . A m' . <ll s:: <ll ... s:: .. 0 ..>: k :0 <lI '"' . ........ . <11 U'> k· .....< ~~M <l) C k· ...:> ...... .-.. -1= .._...> '''_ . a ....... n J ..... U·..l ~ . a a . "" c ..M l-l 1-1 ~... u <ll k I :5 vr ::::l c: <Il p.: "0 ..l .. -ri· 0> ~ ..... u In 11)... C <Il ........_.... " ""or-! ..._. 001/) k <0 <tI OJ 'I]'P <11 p..IJ"£~ . «).. . -5 . !:: <ll 1!)l) w ._.

.. ....0 '" Q.g e <IJ .IIl .. "0' (If m~ .... ~ "'" <lJ '1..>I( t: 'CI < X ....<!I t: :..a .....l' ::: .... .. ~ ... c: .. ::..: ..: 111 ....9 0 ...:: . 'a z· ... ".."0 ..~ p" +.."i' . O.: II .....~ 'ro! :0 '1. :> .-1 '0 . <I> ..~ N p.. H< ~'.l '1:.... .... N (0)... (I) .:>: . ~ . .. . . ..<o . "..l t-I U.:1 Ill) a .I . ::I > a ::I ...: -e ell '-' ~ .. '11 ).~ '.. ~. :... .. E! . .... "0 '1. :~ ....:.~ .... .E:"fJ :> ~Io .. '0 ~ ... .: '11 ....::I ..~ ).J ::.. '::I "t:. '11 .-I '1:..ro! ::. e . n. ....f ::: (II Uo :...I ::: .... z .:.:...::::. til ._..... '....N ~"'IN ~"'13 ~ .~ II p... Z f.......It.Ie: (l) s 8 a '.Ie: ~ :P o-l '0 ... <II t: C...... 0 .. -e 0 1-1 <lJ (I) "0....• .> H ."i :::l "t::I QI' .. .....:.:.....--..... 8 0 ::: (U ....... III Q .J '0 Q.... I '-' .~ ....l '1.v.. .:. tI· S '" .... :-"q.... ...:t II ~ II trI +1 '''' ~"O 11\ .. ...1 c: '" e . . ~ r::l . t: ..:'1:1 > ..1 QI t: . 0.. 011 ....4 It) 6 ~ H::: <I N • F >:ol d NID ._. :::1 ...11 ~s ~I II Q...1 '" g 0 3 .1 :1<:'1.: . .._...1 '0 ~:L Po. ... .."i III 'tl 0''.............:... 1Il 011 ...0 ... <lJ....<"0 .:: ...: f.... .1 '1: .. a...:.. .... . .. ... ... : "Cl ..._ '1._. ..... n :3 .l '...1 ·s .. . . ~ ~~ oM !Xl :£: <fl 3 tz.1 j:. :l>I) .:.1 ..... .) '''... E-t !Xl r. ..f ... . ~ •• .j :......:l "" 0. 0 >......... .. t: !<.Ie: (l) '1...:: :~ >::::> ..:l ...... Po "Cl '-' 1:1 ... 0 ..... .1 .. II <1<11 .. ...1 1-4 QI' ...:...... : <0 ....I ".. .....! til .. QI.. II·' .::'1:. t: ~ t\I .1 '1.l>l <IJ t\I 1-1 .. . P.: u ~ ...'1..1 U'I III ~ t .... c: <IJ 0 :0 ..Ie: <Jo '''...1:: 0 '::1 .1 '''...... .."....~ II II .. _.1 '11 ><! >:ol c: .~ ...~ ~ ~ ':':1' 1:: V\ J<.....l ..4 .-I r::: Ql QI > I:l :> 8 'Po . :.J... <IJ 8 ttl :::1 t: ... t: t:... . '1. "0 .() =1° 3 . "0 :..: "" ... p...

........"" k III Q El 0 a l::: k <lJ • ..!>ol • . ~ <..o ~ <II (ho I>' ::::I ~.-:----.~ ..-1 <Jl ~ ~ '" ..l a» < j:l .. 0 <1l ¢I § ~a .$l <II 0> ... \14 <lJ :.M ... fJ .._. .... eo CD> ..... -t-----t-"---:--!r----Ir-------4 44 . :.~ 1'1 ::I > '"' ~ :0 W .. INl .i. > ru :> '"d '.-1 <"d ·. II.4 ..._... -~----...>.. .. l'Q r.. .!oil <1l PI . "'") 40-1 . .... .... Q €I ~ 0 ....~ r--.<J II) Q M ~~ lSI .-1 a f.~ . 0 <IS ~ <lJ ell s <... ~ ..: Q III ...-4 ...lI) ':0 . CJ 0 rl .Ill .>... < ......::) ::.~ .: ~ 'M III 0> .." '""'vJ 'i5 A . 2 S k '" )(:In ._. ----...I <II .-1 :n :.... a .I III <JJ .::I '""CI .- <lJ 'tl I::l <ll .

.I ... P . Q) LH . (I) 'M' I-i lJ .. ...~ <\I .:1 ro <\I .b ' .. t: til .'.. . !.:. ....j' (Ij Il1 !Xl '0 ~ .. 00.. (I) oil r! I> III lJ ..I .1 a !. k 'M '0' ~.. co 8 (J).l) Q) • ..... oj !:l 'M go!..n r!.0 .!J . .. :..c o ...1'1-1 .. <\1 .. :.1 U. ..:.. ...!ill.? . .lI-! U'H-I NM'tl·-I!/ (J) ~.... ~ ....: QJ CJi"' .....j.. 0..... 4-l '(J) e '3 '::l I-i j3 'I-i' M . . '0 r..l I-i 0-<.. » .. Q) X)......IriI r!lJ. ........0 • "0 . '0' 0 OJ) I-i oj ·u . III 1:.? 0" I <\I.. III "t:7' '.n c..:.. (I) .""" I-i N <tI LH a...:::...-1'.... .l .'r! i~ '11' ..... oj "0' I-i r. ...!ill <I..: Ill .I ~ ....-1 0.1 "0 .c:: <..1'Il.....c r.! Ill':. (Ij 0 "l M ..:> oj :>. .!ill... 6 M oj (J) '~ I-i '.:..-1 ..po . oj OJ) OJ)'I-i I-i oj til'" III m ...!ill .I ..... ti'>'tl <tI 4-< !J . ...o'> <I) . ~ . 1...!i:.f.: ....".:l' ~<\I '4-< oj ~» .. N 'M" oj ... <ll '0...::.. '1-1..:I lJ 1--1 (I)' N I p.:I "0 rl.:QJ oj . N til '0 4-< oj ~ ..

J ........... WI ..~O Po '1:1 ro ....... ~ ~ II ~ 'Ii :>< 0' r~ h---'J!i . ~ ce ..~b- ~- -t '<tJ II .J !-! t::l.-.. cs ." ft.. _I III WI ~'----... ."1 -..1...• Cl . ~. . Cl ----~~.. \~f..t . !O' <J) ~<rl .... .J !:l l>< QJ ._. • ..-. ·N ~ (IJ . . ... P ~.....-l .....$. ....~4-I ...q t:I E 0' ~ ~ A 0) 0 .. F<.. l-4 ...~~i:' IiI' ..Q 'M . -h ~ N ""' ~ . .t ..... ~ ~.. . .~a :Q <w '0 !>J <tl <\I' <Il <\...l -...-I . ..

xt\3 . . t><: x'i II ~~'" II .. (l.... 0' 'J:: .... . ••••• __ ¥-ay ..~ ''.."(.. '-' :> "'" :>- < .. z _. H 0' ..«:I J%< i a i90 '. r-.. .-I ...-.i--_. .. . a..i A ..-_ .. rJl .. H p....... :>t=l <II ~ xt>.. (' x'9 -r : 1. .. .._ ...... ._.. ~ H "l::I H ...I '~ 0 H ..'" 0' "tj' a .:: rJl ..''..<:. P: A 0 .. p.- .. N ".'H H :> -_'--.a > p- I: «j._. ">: -....-..... ..'Y-""lJ..._ ---"r-' . +o-...'"g ....-...l...3: -_ .. "CI .. .H . ~ .)' j:I... .-.. x<ll .... !'if ..... " " S ':.... '" a z ... -.

.: tn -IJ II .Ii ~ . .. .... Pt<!lj c. _ ·ro . P-1~!~<O D ... H & <.It. ~ . - - 1> .... Cl .. g _.. ~ m ~ f:ijf!l ..

..
.
-

:-~ -..
• "I

,:..-:

.-:

l

I

";_-,

1-1

X

~

I
.:i!

.-l

it!

it!

s:: QJ
N

-!..lQJ
O.-l

O~

H (\)

I t:

.,.j

H

(J)

r! rl

'0

:0

~

.c:

(/l.c:

H 0 .:J ~,I Q III N'+I -I-l r! 0

e

C,

:0 '0
H 0 -I-l
n

!
::J

>t

I-l.!<:

Mrl ...-Ir!H:::I ttl til '.!<: tIl:O H 'O.-IWrl.:J:Q N >. '0 :>o.lt! .:J

::::I

M' til

roc
0

aI'O

::;),

tUtU IHtn

H (\)

-l-I1Il O'(j

aN

,...-1

..

p:;

'&1 ,Morl ;e:,...Q
0(1)

')..1.

C'H 0

1\1

J.l !'lEi orlrl HM .0 H or! H '.l\1.Qrottll--l ttl til tn '0 '1\1'

'1-1

NtUR:I.It! it!tnll4

.-I til rl H bi
(I)

~

111

>.
ttl 00 III

...
N

.-I til

:>0 l\1 tn N
II-!

rI

Ij.l

H

~

..
,.-I
4-

.-! "l _4l' I.>.J'

....

r.f'lll..l11
:>

e

:0: I~

N
..

Hill 0 lo-l .I-J.-! 0 .-l'+! 0 ru 0.+1 o.rtI-!..l -IJOOO-!-f'O (/l .j.l P:; '+I (/l P::

H~'OeH o

rtI 00

III

.-l1:.;:?

"",0

••

~.,-I

~N

Wl.JJ'

.-IN

aN!.-1a
'

'H 0 +I «l -I-l til

0 p:;

H 0 -I-l

:::1'

o,.j

ef' eN

..

I
-.-Cl
..

:;.-

0<11

-.

._-

·····1

I

?I.-I
C.
'r-I
(I)

C

Ul

:;;l

o
N
f>:.1

. o

o

N,

:::1

-.-I N.

.. ·If-,

~'_,.r;!.IIN,'~. - ._ .... _TfiI_.- .-_- _... ,_._. ....... _
..... .. ".. 0
-'N
~

_

.. ~lr ~.~ nN~
H

...... .........
,

,

....

·1
':8
~
~.

B

r
til N 0 -N ~N 1-1

--,-~rx:l

I'Ll
.'~

'0
N

Id rU

.-§ 4-l
QJ
U}

~.-'" C
ro
rd
(rj

H I-l

If}>

,Q'

'.It!

-.-I

on
Ei
C

(J).

C0
QJ+l

I-l

e•
(j)

0

~ QJ
-n
I-l

0>

(l)

P'-l oj

:0 H QJ

C 0C
nj Ql

ro

c

0.-1

'8
I-l

~ til ~

:;:1<0.-1 HI-l~ '0 :::1 +l -I-l <0'

ro

o

+"
,.jJ
(/l

0

.. . .
+I

-N

0,.,

Ol H

to
-ri

M

c ,., S
~
III

.-I

S

(J)\

P=;SID

boa

Ill·

0 .. "I

0 ·14 +I 0

til H

I'Ll

rtl -I.l -I.l 0 til .. i-I

-,

·H 1-1

X

.t;::

t:;'",

rl
N

'H •...~.

!1J

'11$ I!;I :\H .IJ

""tII

w,t::·

, ..
.~

;::;' rl

,

'.

on
..
'

~.

.:'.~ ce .-r <II

~

i-I~ '" II< "n
b ~N

~

~

1-1'

,0

\Q. H

Q.,I!;I

041 .,4..1 '.l-l' 0 .. ".1

'ttl ..""· 'CI U I-l s::

·.Iil III "'.S 'Mo""I
'.jJ

a

!l4'C1
N

IZ'CI

Qlll
N

)tl'l

,...J

-:-;

!1J Itt· .!>: .M :::i J;.i .p ..-I .W> .

""

l>;

c:

ill
..tt-1
~N

S"i;l (!) --i' ClO

.,~

X

.~ ~.

......
C;

.~

.....

g

........
'!-" .

.a:

..

,tHOt~°_j
·.1

.,J'

~ ~ (Ij ~
UJ< .-I
t-l

!tl

t)o

._L

+.I UJ<

111

_

.-':l:..:'d ..p \-.-.~ n"l rI J:: m +l 0 a ru r. ''''. .--r---..i a~ 0 ..:: a 'M M +l ~ (\f r." '-----t----~-r__.....Q tl.. i£l ~4 :£! .:: QJ r.-I t<L~J:l_ .? l-1 :> .. -. -~III 1Q Q ... (j) 1!l r. (j) f.. l=! -rl .~ j:.:: (I).__- 14 til U)o:.? N ...CI) .. fc----l-~.___ J .--- "d --...:! l'il r::: :::J TIl -e-l ..• \0 N ~Io II ~ t:: o .-I 'r! ~l @ @ -r-l .j o- ...-I 10 \.-l .. ::.. ~ ---.~ ....:: 0 aJ r:: :£! H J:<:' 0 r::: ~.. III H :::l ~ S S ~ @ :~ .-:.. ..I '{j ~ .~ t> r::: 1--) .~ . t: 3t:r> (!) S WON .:: r"<: H a Ei r..... -~--r---------~-.:: S 0 +1 0 1--) Kl '"Cl H '"0 :0 B r...:: ~_El __ ((l CIl S s:::' g 'd I:i Ql r. .-- :..

'rl '0 Q) kQ) r-i -1._---rll<''-O----''''~~--- B j s. . ..j ....I-j f..c:'"---.. rtlQI *kUl'~ ......::. Q. "..----~--~~:_I-·--·~-··"-.-l Q Oro P::. .-:-1 .>t n:J k DIU +l n:J 8 .s:: t:IJ M .~ttI~ -1.+l ::: r-i ·rlO III ·rl ..T---r-~--r---.. .. 'oGo O'.-l' t1."-----"'''---!:p.' O>~ til .'"0 ~ roo CQ) . ro '0 Q) .... .jJ HI(! E rl k . '~f.... E k'O .t .. 8 H (fj ". r I I ~ ::J ..-j . M ~ ·((j~O .rx... r-i rl·+J rl P. '~"((J >..1 ((j .!...Q) M..-j~·rl ttl rl ttl ~C~ N 'r! E >.m. N~rlr:: (J) -0' zy.··.··-:· :._ __ ~_. M Q) . 'rl Cd.-j 0 $0> $-1 I '1-1' ~·.l . .10...oJ .jJ..!. km lilA (fj..O_~p.·· . ~ ..Q ~ b.t ..!Xl.. '"Om ~k ~. +J r-i N' .... .

Hava <.. .g:l.:"'·H :It.<i.... . k811d3. "'l J ...u'{.1::t alan 5 kq Lz. '-..~ua .. .-(. . ".:tgJ.k igin-' 1' . U ' 0 .S:l.l.muz (Q\=st v._ . 111".J.<. metre Qlduguna gore yiH..nO'k!. }f' ~..._." j:/J.:L·I..Inc!'" e'd"'!'''' L"Cl...e a..m_..' Ciu§:um~. .g-ne. .BrHun ..n r1eg"-'n~in:l bull. gA'::.s:!.' .•- a:c:m.· 005 0". 1 "..j.!)\)u.} d '.\.'".'"'''''''''' R·l"'k ...~_ . ..L..':r'. } i akunHlJ.o"""JC"'.:t11le.. )..r:mak uzen:. "l" illC'.. s".U. '.T.1 {-.... ..u:...~ .e o. . eO.n.·'.L!'\1.:'d{~ki ..l. 1... """J . g~r:l."~C'. ..].emh.1T.{b~"'i._..9. l :» • 'h .. ya""...m sayl.!.\ _". ·ro~n'J"Y>'t·'''''~.! ~.k b:ir yukU kald1.a'db..?~".

. il~.ini oldU~Unagore" depo edilenenerjidegiljimh'lden kuvvetini .ula .riniihmal~aerekJo=1'9rn .=56~5 " N ~'=1Ti>-' = 1t.O~OJ52::.1r.w=500 magnetH.':tU~liC!iisiinde.r rr 4' em ·2 02 " (-.2''''-005 110 2 .rj i dO.n -siIT)etrik ' 4 :___l9.000706 'n.' ene. a)H~va b) tipielektroinekanik Cln'Pig=26c~.. " ...~: 'A .' i=2A.tgl.riU§)'" ' D'=15 em.. hesr:~p edifl:i.tr.bak~l.0.'25 'sanmdu.z. D2 '(~ a) Problem 9'Cizlilmeye ba§lanmadan once s:lstenH.l. . $(i!Jdldekisil1ndirikgan '. O? endlikta~sta~giderek'F . gerilimdUl?iimle" Dag11may~ vedemirdeki aral. / "'.62 ' .-7 H' Po . .~ ~.nda . ..4-)''IT 202 " = 176. 4 252 _. oLup olmadl-g ./ J B .B~o = l\r'W ..Fkuvvet.. B' ..l0'· ')if"t ''It.Da~(. . gider¢k heselP 'e¢li111z.

2 . _ .[( D2 .jL B2 W " -Z--. [ip=stJ o halde...depoedilen' degir. Hava a r a La.-i-r-..nda dep() e d..· / .. .em s-ime-t-r-iki:...i Len ene r.--· _... D~ _ _2-_£)1T+ 4.. olur.qa. .lci' ... --:A-~"-~--'-A----oldugundan·s-:ts-t.._ _ _ _ _ _ ..F Sakil.. ... 1Jo ...-3- . V dir.rne oW 82 2J.. d)_~ 4.2 __ .1 . W::: L f<~ 4 2~o enei'jideki D · Tf'-Z] do 4 :I...s 2S -~.. . D2 Hava aral~g~nda.

'(.. N ~ 5325.4 .975 . "" w. 2 30. ·· ..11 .. .1T+ .if.i 12 . 2 ' W '. r : top lam rpak~sm'~n A yUzeYleridir.D <5 . Hf2 ]. 'B ~ -. .B. 20.'J .' 2 -4 .= 3Ho . w.unur .10_ . bu Lunur .J '.'11(+862 . B •A .6.562:.'1. 71+3 .dr. 1J ··~'-i .3 -T-" o 0 " '. -4 ~ .·2.10)' 4 2 .A i.• 10-:4 ~...102[n . . 2 -aT - . w.lJ{).1T." '.p 1202 2 .1T. ·0 W·l-io·w~i '. rv 37.:ey..IS .lO 2 T. .10 ".' ·-7 • 2.. yani Alveya .bu l.10~2 ~1.~ ges:tigi yH.41T .

1 oldugu em mirdeki magnetlk linear olduQu gore simetrik derinlik §ekildeki '10.TI~15 . 2. Yol: .ir.F ::: l2 i2 dL::: -(J'6 - 1 T F = 500 . 0.Orta bacak eksenine enerjidonU§dUrliclislinde s az am. elektromekanik i=2A.2 ? 2 ..4..n. em o.) Seki!: 3 1.10 --4 ~ 37 N bulunur.lymleri ihmal edilip.lO -7· 2 -4 .10 3.12. sistemin k~bul edilecektir. w=500 zaman Ii' kuvveti g~riHm Rag Newton' dur? (Dedti:.

3.. i:::' HI C+H220 '.. . 132 .rr...I0 ._.4.2·. -7· ....5Q. :: .. 1 ......-: :'.=2W'~ +W2 W'lT'vh+W3 = :'2. .: 2 .. -4 . F- ".. 132 ".u~undan .6.WI'::: W3 'dir.' ..' -·z· -J...2 .. Yol..... 0'S11'6'+· -]." ·__. . 2. F 1 = 2' c!! i2 do d:G L '1/ L.·. -4 9..6 '.·2 o -8S2::40 w.J 'BZ ··.10 . .500.... i = t- l .• 1..olc'l.'.lO .. "13 1 .::'6._. 82 .') ...to '.. '. .

)J2.1 em olduijuna gibidir.d'r F . edilecektir 1.Orta 15aoak ekselli1l9 gore si'ffictrlJc i=2A.k enerji donlis:ttirliclislinde boyutlar gekildeki magnetik gerilim Lf.-7- dL . Yob F.¢ 150 25 ..= 4.i2 .81 + ·9t.W2. Sistemin Hneer @ek:U¢lek. goreF f Derinkuvihmal ve-tinibulunuz.i ~l eJ<tromekanj.2502 ° '.51 = 651 82 T" 81.9. _-. 250~9)Jo .--.2rdt 0". w"':500 sar am.k 10 em.-0_. 6S ~. . dlis:limleri o Lduqu kab.t2W2i2..0+dW+i2rdt dN F"~ 82= ..do+i. Demirdeki .:q_ edilecektir.25 ·BiSl '" Bz· -2' -2~ = B2 150 2 B2 = \-3- B1 F + -9--·S2 )Jo B1 . )Jo.

..- ~ ••. bulumir..2 .1. ts 5.-8..10-4 25..5 3 a.50~.10 . ~~li·-:~~·::==:J . . .B2 ''1:.81 :: 15. bulunur. ']. 51'.'..25..~. 4n ~10-7. SeW!.. .}2 .' + 20-.10 .

56 L ::: .l o S . Bobinin. ge~en kuvveti dil~limle~i Lnma.I do dL 'W2J.l'" '" 6'ITN • .UsilAA'eksenine w.B2S.2 L w.2 ' -:y 1 .i = :::: W.1r.~m~ay~s~ hava arallklar~ geqen ak~rn ~~ demir ~acaklara e l ana 81 ve 32. re. +H2 • x HI ::: = . (. Yol: \jJ " L. simetriktir.-9- 2.HI.S 2 2 1 11.b6bin dikd5rtgen iletkeninden ke~itlerin gO~ Demirdelli~kin 6'.S'ar. W• i . ki magnetik yaya bagharma:tUre.B . w 0' . 5~ $ekildeki gore elektromekanik enerji donuSltUrU<. L.: 'genlirn x oLar ak verildigine he s ap e(jiniz.r edllecekt.

i . +x0---S-J Va 2 .251 · "'.0.da yerinekonursai w. -1:. 'Hz Po ""~. e' Hades. .-. 1.) · 1 o. • 281'+ 'J 2 L :::: J.. . [ooj.." 1 Jlo 1 .' t :i i =: '~. . ·[ · 0 .~. . C'.: 1 x''jJS 0 . indeki tl." 0. W 'f '~: 1'. 1: T·~J z '.

82 F ::: max buluDur. Kuyvetin maksimwu oldugu halx=O halidir. o l. (3 S1 2 82. bulunur. ]. . • Fmax"'" T 1 2 W2. .flo" S 211 0---2-24\. 0.""11- L - 11 w2.uz-.l 81 0. 287 j_2 0 + x .·.·2 l.10S2 1 F " 2' dx- dL dir.

.. 2.. 82 =20cm2 q.· '" Hav~·arahg~. :8".re. .0. ge9iieCekkuVvetihesap.sanm .2.-12- Sl.l kesi tindeki.aral. .~ olup·sistem lineerkabul·ediiec~k- 0. kuvveti6 .cm2 70.yaya gelen kuvvetkag. role~= .1 g :rtun.ediniz. Ampersarimo.u •...rcHedekluyarmabobini.ginda.10 c:n?. go... hava .103 8n = 10 N .du§UmleriSag 'pak~tt~kimagn~tikgeri1im '".t..x=O ..25..0..5 . :A=.. Bobinin.

'Sinw.ndaki. dar .az ak . up i 2:':! 2 m~ • Sinwt.0 R:otor . Sl.Sinwt. . 0a = z i2LzSin2a+ilizMocosa 2 2 _ I2max .eol agisal·hl.orun di'3"i W'-'W f ak:unla beslenmekt.n:!. sinu'sHI.sa:cgJ..11 . tki j. "'~JX-21 ::: .l. (Dr.. t.m dir?(Sistemin dugu kabul edilecektir. LZ2 =Oq7S-0.M "Bina i 1:. relUktans motoruuun rotor sargl.erimlerin ortalamasl..sal «it stator ZJ.-133"'. I2max·Mo ~Sinwt Coso = cr '" wrt-S· I-Cos 2wt --2--o Lduqu du:.20A. d i r . dog~u akJ.l al ternati _.os2a.s. arasl. 'stator <. sarglSl. .sarg J.1 QZen1.LzSin2a-tIda.Sl.t. .Tiij<tf. Lu·=J.flr oldugundan .n beslengore a1 terna tit akami. . 5zendUktansl. . i2=15. L22 " I~O-I'2 Cos2o:. r o Lmaaa halinde . stator sargJ..UnUlerek. ve w=wr konu'l. l'hz =M:n ::1.s.ml"" beslenmekteolup .n ha a= wr t'~6 olduguna ro+o rda endUkHmen dondurme moment-cuin. t endtiktansM12 . . . ortalama dE?gerini bu Lunuz.5H.· ::: 2"" 1 2.nSl.5 C.. Ida' kar~J.2 ortalama Sin~Q il".Jd uya:cma devreli sarg:J. t 'ye bag-h. rot.zi·~ agl...sl. dLll 11 ~ do. . 130:45° olduguna lineer gore 01'· dondUrme~)llomenti Rag N...

45.: $ekil. ~ k±. '" 14 .bu. ".'"'y l+Ya= .. '9 i.r biibiri ·hciJ.1.:"14- .r) '.2= 46 ('iolapmh..z:ini z.- 2k:t2a. Y1= 7 .. '.•.ik~ k' '23 a =2 .2 ." .mla.-.dl.6 .9ill. 23-:.su'l1.akimendUvisine kontrro'I §'ema.• O. .-. lah&ckk'dalgah.y . dalgall...~'15~20.m.. 'Y2": 7.= 7 3.-.rgl. hesa)::nm_ yafllp.sci.m . a=:2 (O<:halde.a· P..6 clan bir 'sarg:l_nJ_n dogru . ·k '. . S :: 23. (Tam b~lUnemediginden dolasll. N.r) 11e bagl.. 15 ..:1' )1=1. y .S)_~90+ ~ " 2' "• ~.~.2..· . -.·.Lunuzr • .. 2p".

gulanacak 2p=4. do1a:.. ~eki\.- ..iziniz. bUklUm1li Sargl.. .n: hesabl. 2a=12 olan bir dogru akl. ' = 22 .m: <..dH) do1a~im1an birbirL He a z: (Tam b51Unmedigirtdem bag1mlldxx) .1 2P 2a k -_. 7 .' k =N.p kon t ro L §emasl. 142 '. yapl.':'1510.ro endlivisine uy- blikllim1li sargJ.nl.am11.nJ. u=l.-_ 3 (ti.u = 22.N=22. Y1 :: 2"i? 44+0' S!b Yl Y2'" = 4 :::11 2a p Y1 ± . 22 6' 2 232 -.

pkontrol· k: . . =-.~d:i..: .:" ~ema-.uy. 2. : Y12p" . 2a=8/S=8401an s. 'S ".:.. .liiindeil ·bag. .2. 'iI .r)· .'. l' "2 . bir!:._ . -... sargl... V:.sl. btiklfunlli sargl. ~ c .IDlarl.n ~e$abl. 'gulanacal:{ buklUmlii...pl.dl.ya.:tm. '!..-" 42 . = p . -.ra- N~42e 2p=4.nl.' . .84 ..r} .:°=21 .:·21(Oola@l. giz~ni2b .Uvisirte... - s-s 84..ni... bir 'doglt'u a]tllll enq.mb..l.. . f:tki 401a~l.-. .~ ..nJ. ...

.na'Luyarma akama dir. bas it dalgah C '.lV 80 kW giicUndeg devir v san=%89q5 150~ d/dak .l.p hava arall {lwdaki endUksiyon fSliy=O .si imn"'3A kutup ~]tari1irni 44f.' _jb[_ as '".-17.s e y .. sn 'u iw '" N :::: 153 =3 51 :: s Z N.. Yardl.': a.Sl.k. yardl.O.r.. Komutasyon e snas mda kxaa dsvre olao bobd.ffiC3. a) Itemutasyon b) Komutasyon tanS1.if uzunlugu L± =J. llL_o~upendtivi. . endiivisinin fik- 34 t. wy'" 50 sar im ve yaraxmsl.o hesap ediniz.3 :: 1 e s '" '" 1.sa devr€l olan bobinin oz·endlik .s:J.O .306 .kl.748 V 1\2 b) Ls s°'Ws As '" .arranan s(jz konusu be-. 9'e. Yl.len ess.ydana nini! yaxdamca kutup a l.sJ.9g5 •.halinde.i./ her.mok.rnoJ. ~ut. bir kutuptaki .0 halde o. .2. cb.uplu.mCl.· 4tv \ .S1" N=51~ kolem.nde me.1.1it 'olacak Slskilde.sl.apJ.nl.lXlda ka sa clavi'e ..Da:: ve:t.lrnasl. illy. c} Komutasyon dogl:usal olduguna gore komutasyon slirEesi'ni hesap ediniz.It'Iok hesap edinizo' e~na$.34..i. !?on·t mot. .m~ k ne sl. sargJ. €ls Va :: 2W • V s = k tr .~eklindedir •.Da n 60 s: '" ·'IT.1500 60 :::: 26' 69'~ • .u 306' Go 51.1116 10 Wb.1' BOy e. kutn.1680 T yard. 0 saz am sayl.. bin iizerinde meydana getirecegi' e e.~Ys~I. Bu §ont motorun nominalgUgteki .4.. 'y .:.kur .letken ol\l_p oltlk sayJ..n b9yutlandirl.ozun momf. k"i153 venduvi<. kucup i3. 12. esnaSl:nda k1. lam a.imi duro Endihrisinde lektor sayl. ::: a) e ..-2 sax:g::l. Larr bob tn tn 5:& endti.' '.oLan bir. kutuplan.

aJ<lyl ha Lka.r . oz t a Lama ' yondegi9tir~ .200 0.10 '" 11.10~6H •• L .='3 ·.10-6=1.m..imlB .2ia _ '11 '1'6 .1116."3'.' '--4 .Bir dogru aki:m rnakinasin~nel1dttvisind~':k6:mutaSyoh :61anhobinhirsantnii ~lndakilsadevre likbir ak1'm 200 Adir ..'. 's = -e1> - 6.•k ne kadardlr? L Sss == A• .iogesen.l.~.digibulunrriU$tur oz.8 eSod • ..-18- -3 -200A 100 A A s _.5 1\ S.017saniyei:c.' ~6 3.100 . -2 ..10 2.2. .16..0.ada..4.' 1. s' • .'12 I. Bobinil~tkEminden .:.endUklem esna~ 4'Wb .Lamakt.10 -6·}! as .10 ~200 '2 S .oLup 6.o.·Bu duz'umda bobinde' endUklenen e. . saniye '13.7.. ~6 1:l. -·-LIOO-.6.276.<0 .-· ' . -..10H '" L.n () . 0. ..:·Akiml.017 .10.!L .

.dlr). Z30V. mak Lnas am. . QJay_i_t ~QY_l.:.-35...22 230.ili~l~~~ihaiinde····end·tiklenen····e.0.m.-1914. giren faydal~ akl.rqOllardakJ gedl1ro gldlTen c± . -2' \'i7b..ont sar- .92. hesap ediniz.m~k:DuTuniiz:···· (F].: .n. pkan giren dogru ak i. ak i.3/-er_imi_%8_6d l. '.3 v .30. tll.2p=4... 15.28A IA 37.op Lam ak:l .. ~O .~un .21\ I-i m.. 0. 1.240V bir olup.750 d/dak. .10 PS gUcGnde bir .ant motorun besleme Vlr gerilimi 0.-MQ tQ.ya ·ve kac ax ak i y i. Z. de- §aYlsl 1200 d/dak dlr~ Endlivi direnci .d:..240. 2a=2 (Dalga11 sargl) 60. 1PS:::736W) dU§Umuihroal edilecektir.Z [1> Endliviye.n en~ekli basit da1gal~ Wb o1duguna sar- dUvisinde 792 iletken endUviye sarg~ t.792.E.L. ····'~·~·~·~·~··lOO~d. . .... .p 60.r kutuptan kutuptan E".10. gld~r. gore n::.J~~y~l.2 :: 1.37. .a n . Bi.212.92A 219.0145 faydall. ±80n -Elu~.2-1.1 750.28 ~ 35.

-20:.taraf
'Bl
·-·'E2

tarafabcHelim.

ill

,= 'nz

blur.
,

/
(

219,22
. ',',_'-; ~2

::

1200 1000 182,68V §lebekedengeI\:tigi
.saya sa

E2;= '219,22.1000;;: 1200 16-4,

kut.up.Lu kompund motorun Ierne geriiirtli 400Vj devir

akim50A~ dalgallsar'

bes":' i::-

500 d/d;"k,endlivideki basit

l~'i:kEm aaya s r 516 olup,eridUvi

sargJ.sl.

gl.dl.r,

F:Lr9aarasJ.naaki direnci20 bir

endliv'l qirenci

rna sargJ.sl.
Jiti ihmal

0(2

du~.

Il. =O,4r-t" a FH9a~ard,a.ki· geril 9'l.Jup endUviye

$ont,'uyarim du;;;i.'bntifayda:-

ederek',

kutuptan

giren

h

a]~l.Yl.hesap

ediniz,.Seri

uyarma sargl.sJ.

direnci'R ",O,2r.ldur. s

,

'

'"I~

=

= 1":'1

,'1'O{1'"

c"

50-2 = 4M'
;;;;:400-48(0,4+'O,.;2).,,;:i:

E :: U.,.I(R
",

A, 'a

+R ) s

371,2,V,'

,,4 ".

-

.B.a.60 n.p.Z

::

371,2.1.60 500.2.516

:: 0,0431

Wb

17'- Dort bir

kut.up Lu, endlivi $ont generatorun, saY.l.Si III
dl.r.

sargJ.s J. di:dgall. dir. Her bir

5o.rgl.tipinde

olan

eridUVislnde37.o1uk aka 0,02

huluri:mak£aoiup,
devf.r

.kollek,tor
Yl.Sl

bobinde, 2, sar am vaz-dar ; s'a-' kutup d.:trengleiOOQ

Kutup ba s a.ne faydah 1500 a/dak ri t.op Larru,

Wb ve generatQ.nm

Endnvi veyardJ.mc~

0,20;, ve ~ont sa:t:'g~n:Lnornik direnci <;;ekilen akl.rnl.n degeri

dur ,.

Generato:idan all.nacakt~r.

ne olmaL1.d~r ki k~t'l;1p

geri1irni 400 V olsun.Fl.rgalardaki

gernim

dUl?umU 2~Ub::2V

\

l

-21-

2a=2
u

N

k

37

111

3

Z :::.u.i.w s N " E ::: z a

=

37.3.2.2

::: 44 4
2.1500
60 ... 0 ,,02

--

~'" 60

. '1'

= 444V

u
IA

;;;:

E- (ERi IA +2l>Ub)

"

E-u-2iub
'~R.
, 1.

:::

44.4-400-2

0,2

:::

"2,lOA

IA

=

I+i
U R$

m
:::

i= rn

400 200

"

2A

. 18- Dort kutup1u bir $ont motorun p1aka,degei-1eri: 80 kW, 440V, 1500 d/d.ak, n-%89,5, imn"3Adl.r. Eu rnotorun endlivi ;;;apl =34 ern, endlivisindeki toplarn il~tken saylSl. 306 D , a olupt sargl. :;;ekh basit dalgall. sargl.dl.r. , ' a) NOrnl.nalak arnd endtiv i,s ak.L ozgu1-arnpi?ri 1et.ke 'say~a ind n
co, ' "

Slnl hesap edihiz. b) Nominal gqeUnde motorun ,milindeki doridti rme mo'rnentini "hesap ediniz.

i

a
;;; P U.n -i

I

A

mn

80000 440.0,895

-3 " 200A

-22-A

s

:::

Z.ia n.Da

;::

306.100 'IT ~O,34

Pmek
1.11

80.000 1500 211'. 6l)

509,5N.rn.

19-ElI:: ki

do9"ru akam s;ontgeneratorUnUn
"

n"'6DO'.d/da~ daki
.'

bOJii:ta-

karakteristigi

a§!ag.1da .t.ab.l,o Iide :1ils:rilmj;§ltir. T.3.ble ..r

'"
5 100
6

i

[AJ" m. '.

1 23

2

3 67

4

I

E,

[vJ

45

85

112

ff~
121

'1

12,

1

Generator

:i.ki degi§lik g_ rilimi e geriU,mi yuk halinde

yukleyli1<.1end'iginde"

,

aY. Kutup
b) Kutup

U=.120Vr

R=15Q . , n= 600 d/dak §. . ol(iugu sapta.n2ahmlanbu:" .

tJ=144V,R§l=,18ft, n=700 d/da'k 'generatorun $ebekeye a

yor~ Her iki
v?rdigi ..
Lunuz ~Generatorun

end-livi direnciR

=0, 02a

d ur., (F2rgalar!ia-

ki gerilimdUi;;,Umli ihmal edilecekt:ir)"

u
R§l

:;: 15-.::: i

120

'SA'

Table I'den

m

=8A 19in E=126V bulunur. "
1

u

;::

E-IA,Ra

, IA=

E-U
Ra

"

126--120 01'02
::

"
:::

300A

.r - IA-ini

300-8

292A

~21-

u

z~

N.u.i.w
Z

s

~ 37.3.2.2

- 444 2.1500 ..,' 02 ::; 444V 0 60 -

E '" a

~"'=-1'-'l' 6.0 •

o;n

444

44,4-400-2
0,2

=

210A

IA

'" "

I+i "m U -:r = e

i~

400

200

::

2A

4
.gap:l

1

1500 Da"'34 sargl. ,

d/dak, §ekll

n:::%89,5;

i

mn

"3A dlr.

Bu mo co run endlivi
aay as i, 306

em, endlivisindeki

toplarn

ih:Jtken

olup, a)

basit
.,

dalgal.1

sargldl.r. ozglil-amp~r iletken
s ay i-.

Nominal ak amda endUvisindeki Slnl. hesap edihiz.

b) Nominal
.

gliclinde rnotorun .milindeki
!

dondti rme moment Ln;

hesap
71~D

~diniz.

Z.ia a

IA

:;; -uP

.n

-i

mn

440.U,895

8000°_3

" 200A

·gene):,atoril.nlin

n::600"d/dak

daki

bO§lta-

I'de IV;sril~J;§tir.

n=7QO djdak oldugu

saptan~- .'

ak~mlarJ. budir?~Ci,fla:::O ,02Q
dUL

(Fngalarda-

. "edi.lece.ktir)

.

",

~"

-23-

SA
i ill, SA olduguna ;:;

gore

1> ak~s~

(a) .~~k)c.l.ndakinin aynl.dl.r. halde n degi§lince E deederse]q E e.m.k: hesap

E ::: .tf>.n olduguna: gore k=st,iP:::st.o k e . e

gigecektir.

n=700

d/dak

iqin

...

'

1 " 700 E ;:;'26 .600 = 147' 00 V .. . E-U ::: 141-144
0,02

- 150A

, :r =

IA -1 m = 142A bulunur.

20- EndGvi direnci
dogru beslenmektedir. inektedir. . tigiF.lG

0,4n ve §lont sqrgl.dir~nci 125n olan hir
220V Luk bir dogru akam §leb.ekesinden SA qek§ebekeden ~l.Iotor bos+a 9al:t§~rk~n$ebekeden
yUkUI1e yUklendigj.nde

akam rnotoru Nominal

52A gel~-

gore

motorun

ver rmi.m bulunuz.

sekh'.9
i

u .. "\;

m

220 :: 125 :; 1.76A

8+3$7.tt ver..~ ":' \ .'_". nedir? :250 Voltlu)':" dogru ~aY:lplan vermesi halinde .62 . n :::: O/3n'V~§0i1t sarg~ direnci bir bo§taki §ebekeye.3.. .2+1009.. -'.tmi.7i2. i25Q olan hir akam S1ehekesi350 Wa.5A .

i ·m = I 250 .1kl.. .igiicih ..Ra .2.. \ . Peu 35Avermesi halinde.Petek =U.1 " ::25~.3 = 410.pla~ Watt = I~.IO.= U "1r = 125' I . . Generator~n.7 " Generatorun t.0.plar . endtlv~ bakir kaYl. gi:di giieu: Pmek - = Pelek+EPkaYl. ' .' Generatorun~ebekeye rl.-25.37..35 ::8750Watt .. 00----1 ~i. 2A A :: + im = 35+2 :: 37A 500Watt..

adJ.'". +p c = .8866.1. ara- . ..u. stirJ_lml." ". yogunlu.10-': .'.r.'750+..7 ..03Q..ti alan bir:_.k ." 2 ..500+410.. .1l1 bulunrna.:.232V 4 kutuplu230 Voltluk 40 kWbk kesi.Wbolduguna gore •.§lt:Lr • . = 8750 8750+1660. 20 nuu2dJ.' §ontgenerat. ~ " 6tf' ~1l.p.alardaki direng §lekli~de .ml. . endiivide endUklenen e.1500 " .inin .100 . bu Lunuz • gall. dalgal:t oluksayl.k.san.kt.rken hr<.= P e l.m. 'qap1. bir 6. olup 123 . a) Nominal ak1mmda'endUvi iietkenlerind~ki akl.. dUvisinde 246 Hetken' oLup . bas'itqalgali ".§l. ".ndaol<. .n 40 kW gUciindeki . ko:tlektor 2 c .ek .'. 88~~6 .10- 41. say asa 123 dUr. . sargl.". ·cu ". ' endiivj. Dart kutuplu . lA ve fi'n.7 = 1660.alar. g-Uq b) Nominal akl.0 :rnc. 'kaYJ. = p' +P '. ~ ~60 2462.m.11etkenlerin hr~alar 'luna g6re arasl. generat.orun ' .26 ern ola.. endilV'isargl.sl....ii1niuf? ak ama 2.orb6§1ta endiikleaen e." birkutuptaki faydall.%8~ . 7 Watt ' .:ontgeneratorun·en-' sarg~ O. 1. sargl. .nda.-· §ont toplam gerilinr dli§1umli 2V oldu-. .r~Endtivide. akl.ta:r: +kP'.m. .sl.Her En4Uv.

$6nt uyarma sargl.n := 237 .m %82 \E.2 .: giren .0. edilecektir) a) I =: -u-:T) - 2._ 176 2a " -2i .1 faydal~ ::: 176A aka ..e.. 1.E..02 Wb4 KutuP ger:j...9SA b) i m .lnaa_Q_l£\:i1.m.4 A/mm2 " 230+0.2. c ~_· ." .ll\1J.Kutuplardan I= ' P eiek +1 endUviye .: ::: S8A s -~ q a '" --rQ' 88 4.1500 = 0._.000 23:0 i IA .· a) A a ::: U m 40.J.82 ::8.(ERiip.a.9clan di'ren~ ..E tJ.645A I OEm " IA+i m . c) EndUvi iletkenlerinde ~alardaki p end.lx~a". __ · .ne kad."-· gUcUnde yU~lendigirideverim 3l0n r endUvi _ da. ·· ·· o .25.736 200.-27c) .Uklenen.2Sn dur.03. c) E.60 Z.2 ~ = .60 2.ndirenci aras.r- gerilim.- ~ U 9 :: -nF 200. +2.8.176+2 c} 1> '.) = iOO~0..325 198V .H- ~ 237.ard~r.m.r .!!ndUvi ak:lmJ.liroi $ontmotQrunun 200 V olan nominal 2PS gUcUndehir dogruakl.n.SJ.p.46. Motorun b) J. " O.:.k dUSlUmliihroal bulunuz. (FJ.

run end.736.D. ..rken~ >a) 'Motorunroilihdekidondfirrile momentini .150Q ='9.J.m =O.1:'!lPl. '123sar~m oluJ? ~ndUvi'sa~'gl.375N. gevresinqe eridli.:: '0 . " ~ endUvi akl.c~ dir.Uvigapl.anbir dogruakl....9..~47010 .ya.J. '·.. ":'2 Wb ' . 3.26 'cmFendlivi uZ.7 dir'~ .$i.0 733' . Nominal yuklindE! kayiplara t".~ .sJ.•c:t. .-:-28- devi~ s?:YJ.~687N.arda.sar-' . - .b~l~p.1.unlugu18.rr .202A •.1500 djdak olan vir §()nt. nominalyukunde gal. 9 aka.733 Teslao]:upkutup ortmefa'ktorU 0.klenentoplamkuvveti. .renfayda1J.a .• 2p . .ba~it dalg~h. emdUvigapl. . 4 .• . gevresl.P endliviye..m . . .Em moment.. .n l.. 2.60 21f. olduguna PSglfcUnde...moto26.Esas kutuplar alt:Lndaki.0 r 2'6 • 0 • 7 .. .6 em' oi. E$as' k.m mo+oz'unun '€m-' ' . .p edi- ..::. l:»EndUvid~ endfikienendtindUrme rilomentini.maksimum enduksiyonu 0.'Ir.gd. .nde en(jiiklenen dond"urmemonientinihesa.Sl.ka-' .Bo max.mJ. hava arahgl. d8nCHirme momentiIjin %5. gevresinde :E!ndU~ienen top lam kuvveti .' 186 .844 N~m \. " . L.ll.kl..

i 22A.m.en bu. '" 239..ogru ak rm $ont akarru niot.26 2 kp. 2371N 2371. a) Motorun ffil. := 27. saYJ..unuz .62V 2..123. $on t uyarma akarm.~31 direnci 'O.EndUvi Qevresinde 'oLan bir dogru saYJ.23 N.l0 -2 -kN"In .k bu1unuz.806 2~2 .43 kp.: F.' 308. 0 D a .6 PS gUcUnde 220V Luk bir dogru akim sebekes t.~9.r: Endtivincte " 308.43 0..or u nominal g inde 'endUvi nal endU'...ue momenti eridtiv L 'akmu endtiklenen 308.23 9. -:-2 308..733. .2.Motorun verimini '. '21T.nden besleyUklirlde yliklendigerilim.62V 28-. Fus...806 '" 31. -29:'" b) F''' F .d'.31. Yo1: Mdi .Hndekidondtirme b) Motorun c) ".. d1.1500'djdak 1.:: a . nomf-« yUkUnde'gahgirkeni momentini.23 9.SA ve de:vir toplam . dondlirme ~inomentini.186. i? -W ::: P.Yal: E == M.736 -:9. 1 .0.974.74 1500. ~ 31. endtivisinde endliklen. ..23N.7.-m donduq.s1.alardaki V9lt r sargl.363rlolduguna gi5re..0.618 .sJ.60 21T.202 = " 239.549 .l.2 motor ~en biro.5.m n endtiklenen alum motorunun ~02A ve devir.m.m E .43 0.0.n 6.750 d/dak da r . e.n 1... 750 ..

rr.m~ sed olarak dlren~ baghmdJ.855.10 kN. soz konuak. endiivi akl. '" 2 .'.60 .22.75V .220 Vtlukblr!?ont diiviye .25.alardaki gerilim.'.5A %85. a) SeribagLanml.EndUvide .210. °220. .55 '" 68.devz-ede i..k: a).! "I.736.-307' " -. b) l".25(.kenendiivi ehdUk.nl.g~nda BOAde sl.ro.!? 'su d1ren~ ka~ ohm dur? ihmal edildiginde. R-R ' a = a. motorunendlividlrenci bir ' 0 .5 29.l.5.m mek n :: -...750 c) .75Q R::: S .--:so =2.= I +i'::: 'P A m 22+1. ="220-(22.363+2)=210V .= . R 220 .''e1"'k . .0.8 .23.:=---Pe1ek Pe .75.Q E'" 220-2.100.r1anrnaktadl.dU§:funU bulunuz..) duz .n "" % ' ~. En_.r~.'-2 .r.1'0":3 Mdi=21T.D. diremg .inu 55A dl.5 ::: 23.5.Lenen .41 . 75~O.

r.25.60 2.l kagtu? 480.0.0.m.. Endlivi sargl.'1.13 m/sil €i ::::.Li. 250 d/dak olan bir qogru akam ma.018 :::: 1066 z .sl.16V 0.gap sargl olup sargl.7.95 Tesla oldu~una gore endUvide bir i1etkendeendUklenen e.u devir s aya s i.750 d/dak He d6nerken endUvi il.s 350 d/dak da r .8V 32-·4 kutup1u bir dogru ak i.096 Wb dl..r. e " B.m.018 Wb d ar .faktorU 2/'IT ir.95.13 '31- 12 kunup l.=10.ndetop1am 480 V enduk Lenmek't. dogru akam motorunun endUvisinde 1200 iletki:m vard i.400 . EndUvinin devir aaya. Bir.2. fiktif endUvi uzunlugu 30 em olap bir dogru ~k~m makinas~n~n dev~r say~s~ 400 ctev/clakd1r.etkenlerl.3.e+.va 'IT.-31- 30. d Bu duruma gore endUvide bir iletkende endUklenen e.l.a. a Her b i.. 'e max '"4.Da·n' :::: 60 e " B L i' v a "' 'IT.25.60 p. olan bir .k bu1unuz.r kut.4> 33..k buLunuz . :kutuptak:Lfaydah aka 0. E. aka 0.upt. 09Wb o Lduqurra gore endUv:tL I . Hava aral~g~ndaki 'maksimum endUksiyon 0.m mo corunun endllvisj.nda kutuplardan enpUviyegiren faydah akl 0.ax £ayda1l.EndUvi qap~ 120 em.750. dir.2p=10 2a. kinasl.n. EndUvi sarglsinda iki paralel ko1 olduguna gore endlivideki top1am iletken: say lS.

·~ndUvtde:bir iletkenden abm 240-Aolduguna.IA .IA'·60 21f~rr . . ko Lda ~oml.m = 41.o. -"-":6=-'O~-'.Tesla sa~ kutup '400.b ir dogru .'.n.·.• Her..L .go-' re 8l:).2J400 60..dUvidekibiriletkene tesireden. Oj95~O.encltivi'slnde .a e =: \7 n. s il11 50Adir .S1. biro ·kutuptak...ia··60 2nn .16 V . ·. !)5.--' _.nal .. ~.' 7Y-tikiJ~1d~·enqU·~~i_~akl.30.yl.'.endUvide E.'.-~ _. " .60 2n.flndaki dCigru .kuvve":ihesa~edini2.lin\lgore.240. .L .paraleU_ mot.l.P1 .d/dak . 2.e. B.16. '.2' ::: N 68 ..ki' 9.2 1. -'.: 7. 'z .endliklentimdondtirm~rnbJ.olan hir araliJ.. 7.n ._'_a_ " w .E: -.D a .ksiyop aJ.1. o Lan .:i.024W?~ ne Dldu:-' " .runun " . i e.._.•400 = 41 N . akam '._ 1.akimmotorundaher endtl.a 2'If '"295 35"'EnduVi~Cl.-.)1enti ' .._hndahava chr.0._' -a-· .faydahkl. B. l~obm~ ·flktif endlivi~zunlug~ magnet:ik ge~en :30 cmdevir 'bir .-p.' .

94 iletken bu'l. Sir Z Zn '::12 588 " 49 .73 ..:nl.i sarg161... .:: : -w 2k!2a p 147' :3 = 2. yan yana hob i.sl. s u i •• ·2 :: 3 "2 oluktakiiletken sayl.!:dnde 588 Hetken ... N .1acak.v.abJ.n:l.-3336.oldugunagore na gore 6arg1 ve 'e~dliviye dalgai1 sarg1 uygulanml..ti.l. meydana geldigine S1 3 ve herbobin dalga:u lid sanmdan sarg1nl. 147 :: . 24 k-l p' ::.: bir .n yam .EndUvl.r.·.unan bir 1'eniden dogru akzm matorunun' yan1k oa an s'ar1.K~)llektor· k=147 endu.'4: kutuplu enduvideki o'Luk sa1'161 49 alan ve endUvisinde' sayisl. sa1'1 . 2 :: 73 37. u " 49 k u :.n ries.. 1." naaabana yap1n1z.z. 1'apl.147-2 :2 Yl'i"¥2 = 146 V1 ? 73 1'2 '" .? Oldugu". . akarn motorunda basit 2a :: 2 ~1 bulunan oluktaki dort kutuplu ' hir dogru gore~ he.lL. 147~1. N '" .

= .:tmge.""toplarn·UetkensaYl.o o hald~ kalle1ctor oluksajl. .. .i ~.~ 16 p 'u z volt. 220.270 .ya!:'inJ-z.' all.---.minek .rasl.3 . .sJ. 4ve gex-...--2. .oIanbas.!i- 270 "1il-=~=6 Z27Q o Iukt.. ~ I . N = .. ·146 = 73 ' : . . . J~..=. :u ...u = 49.it dalgahsargl. Kollekt5iiam~ileri na a.naes. Endlivisinde 45-o1uk'bulunan ve.a 6 ilet.dogrual<.55V bulunur..• k-l 147.saYJ-sl.S1.4 45 = 19.u=l . o Lmaaa duzumu..nl...= =~. say:u!l1nJ.45 ".ndahgerilJ..sl.hhir.S1ndzmbUytik· olmasl.1 2 .neratorunun kut-up say:l.. gore sargJ- llE. .'lsabl. = .ii:im:i22ov dui.sayl.l$:enmevcuttur/ 9~yet k611ektor. . oluk.gerek- mektedir. " '.73 '..147 73 Y2.it N=k=45 .nacak 61ursa 1=2 "itT =3 s olur..

halde u= i ~·air.2 =~e_:::: .· yaparu..64 llobln akl.da.• n=1500 visinde d/dak ve verimi 11=%89.i~n=15. yanl. 220. biiklUm1ii'sargl.n Biikltimlli sarg1.e gulanml.4S+3=135 e .n1n iletkenlerindeki hesab~nl. oi:Jr.u u='3 i=:.mall.75A d1.d1r.§.=~>· A .m bulUnltlaktadn.tt:l. ..7 ¥1+Y2 '" 2k. Bu enduvi.. -35- b) k=N. 67 ::: 67 =:: u ' 67-1 3 =-3- 66 ::: . '2a= 4 i ::: a '" 2'a i a sa ::: IA ::: 1000 4 = 250A q -s:- 250' ::: 50 mm2 oldu(juna Endtlvide 64 bobin bir gore Z:::64 2=128iletken r. Ve heriletken bobin . vardu:.5 clan bir §ont mctqrun endiiuy 64 oluk ve .!2 p 2.(Nominal yUkte- akJ..135-2 '"134 2 ¥l Y2 .ml.@hJQ9:t1J.- U..rSa~ k..51''1.u akimiehekesJndetip@~I~:Q.z ~ EndUvi· seqildi<jine gore yogunlugu '5 A/mm2 endiivi iletkenlerininkesiti ki uyarma I ::: -i I ne o1. clan.22 135-1 2 ·39-" 110 V~lukbix ::: 4 6 .!'- w s =1 a11nl.. O. U.dl.4 13 :::: = 6.r) 1000 A A ron P :::: ----.r.

.. endUv:L fiktif uzunLuqu saYJ.' dlukt~ list : .... '.nlmasT halin .. na.~ rununda61u!dara toplam·· 666Hetkenyerh~§ltirilmi§f:Lr...sadevreolan bobindemeydana g€llen 02..lll¢:a...ve motorundev~~sayiSl. .~J."'.§\ekilde boyutlaridl..ns6zkonusubobinde.sl.. . bulunuz.O - ·Z.. 1T'1)a v.S~ .l161anbl.. yardimcikutup alarp.•. 60.. . PkutuP '.": ...Cl.$7..' . ..ame~ komBanse'edecek.•.rd69rua.. i.de . ' '.· 0914 ' ..ldu~o:l .0..1500 d/dak. o.ehdUl~siyonu VB•.Mo.1.".._ torda .KOmutaE.596 :(c .. ...yard1rt. 'yetlerine •• ' ··_'c '. kollekt5r. ""r'" =.:" • ..n· . ' :'..(lih:...~l:1duklem a..····K ...dl.' T ::: ~ ...y¢n .m." ' ...a = a·.mot~..ko~utasy6ri '¢snagi:mda .k. cegi e.:' :Li·.' . konursa:.ro. yardl.ni tam.ki Ir. US.••.k . DOT ~ut:hun~.• D5rtkutuplU... '. ~cl. I l .te: j.. :..... ': . :.Yl.. . ...a. yOre 211 t1ndakihava~~~1J.. .._.. ~ '.endiikleye... kJ...k~rn.x. .

Ri I:R.2 .L .'" . 2p.~M.596. .. sargr···dir?nci·O.I .~·b'i~: KC)JUPUlld geiH'~rl..:.:.3'1.lt:ord~Il'60 olduguna lardaki gore endlivide top lam gerJUm A Pi doqru kutllP ko. :::: ws '" Z N.seri'.! .u k .) U=E-(ZR. = 25.:..u. :: e s Z :: 2w .•2 3 ip =~ .• ·..s'l.:.3= a +R =0.1500 . 2p D. 32 em 1f.15. IA +2AUb) +0... 3 ..a_ dli$umli . .v sal. A -i :.. B .w .n 'IT . L l..3... '1. U :.dliklenen gerilimi bu Lunuz .I. (f.) .0. a ..-37- e Y .gy:j.:: "1.w s N. ...:: y ~"" •.2rl..41 A .:5:. ) 28.14.ve"cg0nt uyarma 3argl.di~~~~'i gad] jmj4] OV qOkiiirksn eri.U b :8=U+(j.•••••.0~32.L .:Lrr. . ..:V ahnaca)<tl.~ 60 2.c1:i::r~~!i~:[' O·.·1?=.v ..DA.s '.13. Y N i.§l=R-=r~o =3..p~.0.\ 'r= r .u. v a . 3 666. 2.16V 'ey..:. U" $ 410' 1.• 0. 25. 0. s a J. .'1 k :: 111 37 .• B.=R 1.di~~~~ii2o~fi~i..13 in/sn 3..·uyarrna..60 ..:.. 3H.

Generator b09ta gal:l§:lrken e.. a} Motor bo§ta iken 9~neratordan 12 A gekmektedir~ Moto.l.§t~r~l~pdigerini.run bu du.:leri120Qolan .. bu.41 A E= 410+ (0.rken.41'=63.beslemektedir. Generatordan 200 A gekildigi zaman gen~ratorun ug gerilimi240 Vve devir saY:ls~ 600 d/dak'd:lr.11 '( IA ~ I~i$ = 60+3.-38- ~ekjl.Endlivi diren~leri Ot1Qf. generatordan 200 A c. TV 43. 280 V'dur. .5.rumda devir saY:ls~nl.I. b) Motor yUkte 9ah~l.41+2) E =443.ekmektedire Motorun bu duz'umdakd devir saya srna bulunuz.k.~ont sar9~ dirent.63.makinadan birigeneratorolaJ::ak gal.ro. .iki birbirine e$it §Qnt..unuz .

. E'.utRa(1-i$) .=. ~./ -n 1. E c D u 1.2 R I a (3 ) buLunur .. 12 A gektigine gore ve generator bO$ta <.all$lrkenEo=280·V olduguna gore.JL_ R$ i . dUro it 91kartlllrsa: 1 va 2 baglntlsl birbirinden E-E' ~~U+Ra(Hi$) E-E' . § . Motorda. !6. J ·f . c ...i $.. ..:'eki\ .~"·O-R'a1A ' r A '=1-i E ' ""U.· .-39':'" c) Motor yUklli durumda iken sisteminverimini Not: Flr<.~i' $9. . . Motor bO$tagall$mada.12 A a) Generatordaj . dU§Umli ihmal edilecektir.R i § $ I a ( 1." E = U+RaIA IA = Hi .alardakigerilim bulunuz. ') (2) =_U_ R$ ve l $ .

k.". k" .__ 0_. akl_nl.. tara! .i: I' --. IA'-" =:i:.280-2 ~01. Y<:tni b).12 '.2 V' 3nolubag2nbdan. 220..00.0 ' 0 .i'$ ==200-2. glis.' 1. """2R I "'. "".. .' : I.k.gah9ukengeneratordan9~k. .m.'.1(2QO"!"2} (Iti$) ..~ "'"E . " . Motordaen4U~lenene.k bu.i" .~gn 277Cf> V' '.-'=-277..Moor. n' E'." P~ek=Pi- .'50·8 d/da.' ".E=240tO.=198 .260.'E" '... Mot9rytiUli. Gene:r:atorda.6 c) Motordan gekilen Pk fayda1l.endliklenene .... me" p.:: . t' ". 2R 0 .2 0" n ' . A' ..si sabi.6 280600 0'... saYl. D .: . . Generatoruri devir olup bo§ta 600fi/dakldir~ 595 d/dakbu1uour.= __ 0_ tarafa b51ersek eve <I> "'= 4'al~rsak E n E In" '0 .Lunuz . 600=. :s = ?"':RaiA ~ utRa .iT~li iTiotorungekt:i9i a::kJ.m " 1...0" a r . ..ki bagint~yl.. ~m. =-260.' E:o'""k=0.-40-:" "0 E- E0 ..'1 A' +i'9 . n E --=--' .0 blur..

P =P. 44..r . 'Motordan al'l. akam §ebekesini toplam 400 A verdevir saY:Llar.0 toplarUl.= 260. 4 kutuplu generatorlar1.00.uklikla.r.1att o ha1de .o .p Lar a p k.--.verilen glig .. f birbirinin ?ebekeye iki ayni olan'iki generator $ont uyarmal1.198"'2370 Sistemin verimini bu1mak igin Generatora generatora guq verilen gUell bulmak gerekir.=.n 600 Ci. 0 (I 0 +L } ~ = Pk.o = 277..0 k n" '_n' = 2776 o .Pmek=E_' . igin Ylikteki slirttlnme. .§arak birdogru alan beslemektedir.taki.220 16./{jS.1.d1.IA+Pk p. .IA'Pk Pmek. bUylik bir yak1a~. P J~ ? =P .rJ!£ 55313 " 74.Plakadegerleri generator mektedir. =E I ve foucau1 t kaya.nan mekanik Generatora .tI.p P =E. yazabiliriz. k 3. 41309 =% .202+ 2753= 55313 Watt (%) Sistemii1 verirni % n =1.k da..-41P bo§.P verilen . ~ 100.2. paralel g.~l1.6B bulunur.sUrtlirune I histerizis k . 595 508 = 2370 v. aya. 6 (12-2) 2776 Watt histerizis ve foucau1t kaY1plar3.

.ti IjUmUihmalediiecektir.er '.<. . E =UtLR l' i -a E" :a =c utI .rl.irlanl:nakl..155 Volt'dur •.n kutuplanndakiger ert¢!Uv.direngler:i.-' p200 2 2 ~%\j?l.makinanl..ndakigerp~mive·p. Gene:tator·ugla.. I =1 ~ " 'I400J~iJ.O.l. "hul : .<:ttQrda.InL3.na 11e dondli{tu~de'makina.Ra 2 Her ikigeneratorda 'E=E '1 2 . '.arl..'en4Ukie·nen· ~ ·e. iliinlel:' ve. .1. 1 ~OO.ile dOl1erken.j)i) .l.r¢ d 'tI. ' . F3.ye~eJ:ieke 4()() .hermak.r.n .eheratbrl<ir line:er'· bplgede' 1.. (dakqondugiln.. : ~.m:t!ll."!i:l. . . . a.~eriki.rc..l" I • l .He~' ikigenerat"orda~OO~l/dak .e9Q.alal:"daJ. Bir:in:cimakina600d/dakile ikinci makf.makip:anl. - .n ~'dur.··¥ek~rken·'pirgene. .iU unu~ " .l\1·~~'~ '.J.- 2 -=-' .'. b1l1unuz.

I =400-I 2 =400-(-58.1.1. a . U=E 1 -R a 1=155-0.200=135 1 .83 0. I 800··' 4 E =U-l'R I a E =UtR 1 +2 .2)=2U+R:r E1 1.3 A .83.n 2 2.A I +1=400 2.400 2 . . " ' 155 V koyabiliriz.all..bu1mak 1 bugerilim -ic. = 160. Her iki generatort:m bagl. a 2.. 2 ..nda ak1.~tl. 2.nl./ Generatorl. 1 7 3 .la'rl.3) =458. 'E (It. . ..n l' 1 2. E +E =2U+R 1 2 a (1 1 ·!-1 ) =2UtR . U"" 155.n ~."-.'l.ne /. -.-43- o halde ug gerilimleri . E1 -U 1=-1 ' 'Ra 155-160.nd<.-- .ar 1ineer bolge<. I a.' 7 6' ' 1. .klar~na gore E1.. '.ie c. yerl. V Her iki generatorUnur..m1ar1. 3.1 A· 1.0.1 E E' (1+_±_)=2UtR 3' a 1 =E.nt:tsl.. E =k. ~ E E i 1 . =-58.in var~hr. '. V 4> E "'" k.'.

ta dav!. a) . gener4tormot~r oiarcilt·. . t../}.. . "".DU§Ukh:uh clan birincl.lebekeyi hem de moboxubes'ler~.. I . §. direnci e~m~k.A '.. '0.m. 4S-$O~t*yarma:t.n maksimiun degeri ne olmal~dJ.t E·' =k..k.l. birhl.. taraftaraia boielim (W'=. q.'. bO§ltaiken·zl.? I .unur •. A." 55 17 EO =U"'~aIA ~110-0g08.."155_110 ~ 153 A .~ Yol vermereostanSl.1-i '.' E~ . ve :E9 =U-RI' . 0··.lilo' c~=--E.? direnci' Bo§..fil.SJ. ~a~i§1r '. . l1tinci generatorheml.n .. 1220 d/dak'dl. .15l""91q76 '0 E s =.bi~ do~r1i ak1m motoru 110 V biZ.9·7q 76 • Motorbo~ta iken.hlarim.n no but.A Ive 2 ba<j'J..n..ebek:esiriden be~lenmekteveyiiklu.o '. glontsargl. dogruak:uli...0· (1) YUkteki Z1t a..· Bnduv! ·O~08 a. .durumda gebekeden 155' A···· g~kerke~ ·POOd/dale. .i 55 n~dur~ Motol. ' .r. •..zla diSnmektedir •.r.:: sayJ.

l: . !2 .---Rl RZ rz 'i ~.333 75 E 5' R--~=----~3t75 2 k 1. ..BO§lta y01 alma ak. yo1 ver~e direncinln cbasamak·say1Sl. ..@ r ~kil. ve. ..250 1 1 2 Q .88-0.7 U 110 dl. ~... 18".333 Q r= R .Lml.~ F) ~ }>®~. 1D . her bir basamagJ.n direncini hesap edin!z..J. =-==5988 .8 {1: 46-:t .. irenci 0. 9' 5.5 {1: ola~bir d §ontmo:torun azamt yo! verma ak.ml 100 Ave basa'makde~i§itirme akJ.R = 1 . Motorun kutup gerilimi . 1D ~Io Ra-l"Rx..nl.08 =5.15 A'dir.14 I __ l_=k I 2 k =: 100 =1. llx> ('. ~--~~----~--.500 V oldu~una gore.-~.m1.-.

.akl.. 4':J~Maksini~YOl mot()runendUvi ma¥'.813=2. '.= 5 Q 100 r =R . sayl.998 3 ." U R.2. 31 !I . q.=-.n. soc Volt nuk.. Minim~bas~akdegi~tinne anindaki .2 TO .= 1~582n . ...' '" R "". c:--L.escikulm~~i toplam d:lreng Rise 1.'Ol937 ..bir Yo]. 3' I' " . r "".Yo1Vericinindevrey. \' r=R 7 '7' -R . "R'=. 2J~ 'dut. .'. R~=~ '0 '889 ~ . Q \ I = 1.' :'!.k 1. '. verici~in §lont..187 =0..It 2.- lOtI oldugunagoi'e. .3~ .".. . 'basa-' dk..=_.62<3 .377.333 R =~=2.ak 1.R ' .'erici ediniz. '. Q. . 1 I i It' 500 =-..109 . ' ' .+~9 R ' ' 813 .'A"6'l~n igdll..sl.. yol vericininbasa:IDc.UI..R 2 2 R =0.... R =R.. 5.66) "": " 'tt '.333 ..333 ' ._.tk 'reK~ledrii'hesap bul unuz ~.n.0 I".. ." r'C"R " lj R~O...5 . =_'_.. 0. =1. ..'R=> 1 . R. nurn. 100 ' n ~ .527 5 ' Q .33.-) 0.--.380 '.889 7 .!t1.333 R'O(:i67 kl 0.2 r ·=R. R ._ti_~2. R =--L =.. verme akama lOO. ' .1 J<.. 3. I.t R" Ra 1 5 k:.L "" 1..=0.='2 3 k 1. 'kl.1 2 i... g "k "R ~.5 ' = R ~==~ 38 J . I ( R =_!L =500 = 5 1 I . (-. ·8 ~~O~222 Q.

2 Q ve f.903 4 k L.722 4 Q R .379 1. Endiivide endliklehen d5ndiirme momentinin % 75 dU§i-mesihalinde motoruri devirsayl.. R=O. .1994 a Q.38 I f= _ _J_= 2 I __ 100 ". d/dak'dl.r 10 =R - R = .s a 1000 .r.38 0 i 999 Q :t: 6 _R 6 k R ~O.. A k 1.4 N. -L.E. ne olur? Endliyi dirertci 0. 72. 0 I 2 + 2 )= 4 40.2751 7 Q =~6.5247Q 1. yiiklendiginde emdiivi'akanu.3802=O.46 ... =0. dli$limli 2 V r du r . 11 0. " 414..903=l. 3802 Q ~ '...38 Q r =R 9 9 B lQ_.7241=O.275 10 k 1. .380 6 Q R ~ . 38 R Q r =~R 4 '4.389 ° 72 41 99 f = r Q r =R 1 1 - R'=O.sl.474..Kutup gerilimi440V olan bir $ont motor nominal yUkiinde .tr9alardaki toplam omik gerilim . "'" 7 k °1. - 1. E '=.549'1000 = 414 V =.38 ..=l. .38' 48. R'=__Z-~ _'-~ 2 625 Q 3 k 1. \ R Q r =Th· 5 5 - R=O.120 .1052 . P 'n R=_'~L=O.-47" R 3 '623 . 524 7 ~ 0 ..k R 1.549'-n-~9.~_8_ r =R a 10 R=O. 44 0.1446 9 Q 0 .. R R=_7 =0.075 11 k '1.m .(26) .625 =1.38 .379 5 k 1. . 120 A ve devir saya.524 S ~ =--!l. R=-.3$ ~ a R k R ._L = 2.(120.lA Mdr =9.380 ' r =R 3 3 - R =0...

p !3:licU.duxllinunda gegen ak~m .03.. En9iivid~kit6plcuU buendliklenen %t~sive 1. . ·lirpin ." 0. kaYl. ilatof".oldugunagore ..b) Generatorun Generatordaki ~D.lg'lUlagQreMdi'nindiiJ?lll~si .ile IA v ~'di .460 V '.":i .l. bu ylik. 1. Not: a) Fngalardakigerilim I dU9limUihroal edilecekhr A .m \ d·ogru ._ '.-----.8 N. halde: 9 .~c{ .~J Enduvi . . . uya.m gebek~pineverdigi geriliJJldli~funli endtikleIien akinl 40A ge~j_. ".-_ di. Endii~isarg~sl.4 """355..5 A.> .'460 Vve :dogru Emdlivisinde aka. gUeHt.% sarg1~l. -. g).ahm~n~..direneini.~ gtieii. .8 !A=I+i~=40+1~5=41p5 E~U= % . Vant.pla. ·sllrtUn:nle gore. kutrup l.ak. . = 13. faydah .-48- olql.diivideki faydah k~Yl. % 75. b) 3 ~E'.rl.m~5nt g~nerat6runun geriiim :d~r. generatorunverintihi· giielin :7'5i olduguna buluriuz -.?5nt sarg~dan.474..ndaki kayl.: ve demi:!:.i§El~·..ar-andak I geriliI\1i.

'% 1s '.'5: d11.mJl.ro. uya:anill p u::(arma sarg~si:n.natekablil' etmektedir.pla.2.18 de seri uyazma sar9'l.'.. oLan '?!-3:'l<<?~~~'...-.1g5 -I$M~2 wa'ft = 1250 Watt..~U~ 1= 446q2 040 = 17 v85 k~f f) Pl_i? U~i~(.O_9.plarJ.i..Generatordaki idir.5 endhvisargJ_sl...'l.!1 diitenci Ie} Enduvi direnci.s:l. ~ayJ.61: a3~Eu A' t. f) Enduvide endliklenen e." 01up g~ri kalak!.sUrtlinme u vantilasyon 'lie demir kaY1.!.nul.h.1R_ ~~.>ont uyazma SargIs anda 'lie % 0. a)~Br bi.r. .446Q.n:% 5 5!i.'·'$ont'sargrakxm:l.-or i~' ~ _ b ---ak:tffi:.oplam ~.kJ.pli. kaYl.. kay:.i_l~~~i 120 V.k.uc.uaa % 1.-49- 'i c) Pe1ek = PfaydG._g_enei<:-l.:ebekes±nel'OOAve:nnektedir.an faydalJ_ glic:i.plarJ. .S3. Bu 1.p]. P v tP Stme tl? Fe ~% -7~P elek= 0'.uanJ.)!': sargl-daki kaYl.a . g) GSner~torun giri~ glicti kadard~r? ne d) ~ont .m1. direnci Q . g). c) b) EndUvi Sex! a..tn g sarg.07> 17850 1250 __~~5_~·~!\~_~I.

Pa: =-I.s • ...100· · ". R s -:1- 1.: . ....+6 (6.ali~l.A~ek:m~kte. .82= 218~4 '~ 100 . . .1. . kaY.. . J?il:'gpn:t...' .f . 6 .'. ' ka- gore: a) BOljitaki k. .alinde . .dil:'~mciO.sl...ebekeden milinde~ verdi~i gug q ..2Qold1. •...747. h) M~t~run s."'" 12.0.0 9"12. 100.plar?- ve p~.. vantilasyon demir'kaYJ.' p ?'~ 120 ..t. p.n f).plar.OOi..not-or. ~.5='180 Watt .1 100 :Seri sargl.sargJ.:0 Sib::t:urima.$5~tuyar1Jla .:ekmesi *eFoucault 'V:antilasyon'kaYl.i. kW .lta' .40 fl? anduv~sargl. ." '" . .".plar kaY::I.. I =120'~ 100 ~i2 .n di.<.ka¥+p'" p' =l!.? T PKap.~ ele'k kW .'.lguna.' l?Gil:is.= U.Sl.pla:n..10 '.pla:p .0 V1luk bir dogruaklln @~ine ba~l~s.aYl. =P ~l. mekani~ q sl1rtUrune/histere:ds ..100. "1"" '~·sP " ·.100.v.ebek:eden " na.120~ s. ~ 120~ lOO~a .5 'p" .~ gucU 'p a..plar.plar.MiA ..lak·· ...renci 4. . 51:" 1. h. c) Motorun verimini bulunuz.18"".120. a 'i 100 ='180 watt .iken s."..'50- a) G~nerato:t'ul'i aydah f '1'OplainkaYJ..l..plarJ..l." ..dir .2 A i. at't· T . " Yl.0..2.'.- .

Motorun verimini hulunuz.plar~ Po".pl.m motoru hal at. A IAO=4-3=1 A .'" P s iV..gerilimi 100 V..372t120.160 rom"frena~J.sl. kaYl.0-'(360tO'. ~ebekedf'ln gektigi akam '.100=% 4046..8) 1l=C% --Pe1ek Pmek .: ' Sur'tiinme. 2) = 119 Q 8 watt aa p .10 A.--=-=3 R 40 . uyai::m~sargl.' Watt '.lo='120. ..nominal yuklinde.4~480 Watt Io ""'AO t1~ 1: • 'U. kasnak I$a.100=% 84. ."."'51a) Bo~taki kaYl!.2.3 .m.9'l. EndUvisarg~s~ndakibo!i?taki bak:tr kaYJ.yUklendiginde motor kutup. frent' ."U.mdaki devir sayl.' .tll. = .uakl.4 4800 . 120 ::t $ § =.0 . direngleri top'ia.k"I' b) Ehduvide.fP".=120.: : h f. 52--Seri bir do~r. q • a (p .tIe . ill).P . 1509 d/dak okunuyon EndUvi v~ sed. • '.3t1l9.40-:-{O.. endUklenen c) . R t R =2 n.. ) = 48. 6 kg as. 'bu a~l.91arl. histerezis P ]!'oucaul'c ve vantilasyon .Sl.0'3 = 2~ 40 360 '. '.plarl. ·. e. olduguna gore p 0 a)'Motora verilen elektriki glici1.

- # 9'" ....igin " •• .t~ . Pmek .d) ·1·. 9....nl = 90· 80.: 0100 ..-52- a) pel~k = n.Q = ...1500 -"-738 T. .p •• a .549..nihesap ediniz.••.d. . a :ik:i.10 ~ 1000 Wat.c)l) =% v p_:r..••w·- .BH: dinamofreni tahrik eden do~ru akam l.1.-.C a. ·60· ...l·O~86.~. -9· .. E n n 2 ~= 2 E =80 1 V . •..9...ortin. .-=m".. m'di+. .A = 100. c.. frenin·manevel?l·koll.'!k.80 n ~ :P mek·'·-. . 1000 d/dak 'l:I.n.kefesine13 6kgk0yxtlak gerekiyor.iJ Proal!. ..knominaldegerlerine p c1inamoiren. / IX.:m..U-IRztQ$) . n'2=~ 1 .verim:!.r.Qnt moeoxu 220 Vq yUklemek. ~ = 100 ...Watt .•.1500 =1688 d/dak 33.-L.1=1.bulunur~ . . -.. elf.0 " 60 A..• . MOi".L~:J veya N~~m" ir. 2 ~~l..i. 2 'If ~n ·60 9···· S···6···0 08· 2n .bag~nh e§i tlenirse . •. n i~1500d/dak·.--: .1\ b) .:2 E· .. .Dinamo...

60 ~12000 Watt mek' ' = 13200 P1k ee ' .100'".9 13200' .86. gm-rtlnt' 440 V. Pmek Pe.n e 0 -+ ". 57 A n=n o ' IAR " 3 57 2 ' _._a=1500-" + =1500-24.Lek . Say1S1 54..100=% 12000 .% .9. Ctt"""I'''''E§''''n-=----endiivisinde L' devir say~s~ ne o1ur? olan bir dogru aka.di . ke <p=--. 1.1<.-53m{kp} p" d{m} . Q 15"'tt&-d/dak. Eo n = -.549 = U. 'O. 0:. U 440 k <II =--=-.. IA ~ .34=1475. I = 220.m'likmome~t U=E o =k e .)549.'n 1500 " " 0.n{d/dak} konurs!llPmek{Watt} bulunur.0.BOli.2933 qjdak .1000 9.iO. IA 0.--= e '.m.ke~1f M' .~O.1taki devir cd. ~'ont mocorunun endliklendiginde N.)549.6 J{e. =13. 2.n '0 ~<p" ." = . .2933 bulunur.¢>.8. 41 I ' .6. U " o n 0' .«i 0.k e .2933 = 3. o Md'~ ~ k m • <II • . U=k. . 9)5 4 9. Watt n=%. A e.

Yol ve rme . :=0....35 1= . ' ..218 n n .n..' .i.' nomd. 1 150.I 1') .. . 5.:_r_. R =-..._2_ =5.na. 50 faziaslolrn~~i aj(l..51.34 = .. r =1. k D.L yi. ..1...2 :R =_.333 =5.861.7.084 Q .% p '.ikteki enduvi dur'umurtda.2 1<: R..8.%.-5455-'Verimi %.. R 'R 0 r =1. BaA' dir j di~engle-: ri rie olur? (Nomf.IA ""'30 A 1=_'_.n~n:..I i '9' "".220 1=I-i A 1=% .' n 333 R .7.34 . ki12=-.88 =20 A '.=-. 4.1_ .'~klffil..lt34igin " endu. n·U olur.p . 1 .u .'130 .~ .-100 'Pelek I'~ p mek .ffil.472 3 k 1.00= % ~ .333 1 .=20~88A 0._.333 1 .3880 .2 dir..nda ..R=1.vldirenci He yol verme direncininbasamak akanu. " .. _1_: Ra R=7. R. rnaks Lmumyolverme . '. -=--=.036 3 Q I l .3412 ••. r=R 1 1- .=.yek. 'mek .. :220 .20.' .rra L ytikte §ontsargl.1.80.472 2 k 1. 0. olan 5 PS gUctinde 220 Volt'l:uk bir §lont mote.'.. run yol vericisininbasamak $<'111. Ri7 a llz 1.• 1. 2.-= .siz-as. =.88-0' ..

5264 10 R k Q.=-'--~~1. r 10 =0.1335 Q R R =-'-11-=0.rru 30 A ve de'.up beke gerilimi seri sabit mot.697 =:1. nedir? .gru . aklslnln gi:.084 1. halinde 'saya s a 1450 {d!dak'd~r.8 V'dur.-55- R _3_ = 4 R k 4.sJ.7740 4 Q R 3 048 R .:_L = k R 1.ir Uyarma sarg1.29. Q .arnca kut.:tigikabul edil'diginde motorun h i z i.218 Q 56- Bir do.048 Q r =0. dogru % ve yliklin 10 az a. aklmla +op l.179 9 R =_L=O.34 = 3.274 ' Q r.imlitam ylikte yUktin % 10 1.32 12 k R = --' _12_ 13.34 .0752 12 Q R= R a k ' = 0.m yazd.r ~ 0.9453 e k r= 8 0 .43 6 Q R ' =.3217 7 Q R=~'f-=O.45 duro olup Tam yUkiinde 9a1l§\Uorantlll olarak de- ken endlivi' ak i.ak i.ama 0.34 Q .697 6.=_'L=_' __ 5 k 1.=0.267 1.r ~O. dli§i. k 1.R 7 Q ' ' Q r =0.oz unun ..2399 n Q r =0. Fuqala:rdaki gerilim azalmasl. . uyarma sarglsl Q' ve $e- sarglsl direnqleri 220 V'dur.Lmas halinde a 2 V.577 5 Q R 2 274 ' R=-_s_.34 = 2. endUvi.

5 V .Sl.' .E.:ql~'ontrtioto:tu g~rj. 1400 d/dak ·d~~.2 ea <l> 2 f .!kt~di..n.Sl.Motortin err. 11 '._l_=~ E .'2(~6.treaksl:yonunundevir. 220 E'" '200 .direnc.rgalardaKigerilimdii!?UmU ihinal edil.yl.8) '.2 En 'n :I" ..t ke..r '. 4Q.sl.220-(OI45. 57-..' '.~ '1 ".l motordaenduv.m~ebekE?sindEm hes lenmE.-. 30t2)='204~5 'If 'E2""'U-O. _ Eo .7~ A..O.. 6 ke·lSOO. ' ru~ tam '1 ._.dilvidirenci .220 ~ ".r dp~ru a]q.-=-=1. {> =--.Ei=U-(~RiIAl t2l11Jb1) =220~(O.45.n..liini degi§mey~n220' V91ult bir d9gr\lakl. I'::a.nin' "k~s dl. .ecektir.. i .:Bj.~ " " - '" .da.Mot<.na etk1Si.. $ -.' Fl.""'-.R..v : . -4L l' A2 I.iIA:/U!i~b2) f..27tl.k oldu~unubul un~~.0.U .n .=:"k'.iYlikte:~'ebek~de~~ektigi a~:tni 52 Aolup dlavir .s~~ Yl.E ""'ke.saYl.t12SQ' d~r ~.i §ontsargl.' 1"25 .1500 d/dak olan 'bl. Bo~takl devirsa.

' .· "_r • ··· __·· ··.nl.o()OJ<'<lt... EndUvi = 36.n. __ .sl._. 1400-1363.rl.Generatorun generatoru ·san. direnci 0 ~._.36 . etk. 75 Ill=~ .sl.~. i$l tws' ''3(.36 d/dak ~evirsay~sl.1ikt:!n'genera't.$ bir endihti direnC! <>.l.p=®.dui:..64 'd/dak devir say 1.. .Dogru kompundlanml.. 500d/dak'du.lont \....4>· ..iyarmasargl.y e w~.g.Il..~ ..R 'il (3) I = I -i A .R u= Y §i i .m CT • · kutupuyarmauyarsayl._ .n 0 halde Ha1buki tam yUkte rnotorun 1400 d/dakol- dugu prob1ernde veril~i$tir. ...sl..sl.c:.m kompund generatorunun seri yani uyarma sargl..(2) U. '220' ~ 1500 ~ 1363. __~_·_···.._.iken._.r ~ Generator duxurken ve kutuplarl. $ontuyarma .larl.·_· __ •__. agl. __ ·· T saz-am saYl.:..3 n.se:d ._·· n _ kritik E= k e.n. .Cl. ···.ndabir s'.tnJ..'h.sl.~direnci yUk yokken kirietik devir 12o. . ya yeterli rna sargl.. sayl.k. . S ana reaksiyonunun artl..sl."rgl. IA .=I.2 dog-ru akl. _. n. ' ·· r_. '"""".isi ile 58. . devir nedir? . (1) .• __ .. _.oru uyarahilmeki~in···yeter.na 5 ··································Tukb:Lr··yUR····15agT. _ .

..1~tW$r .15 c denklemlerindeii .. bUlunur.. Ry""" i:./ ~ R i :..- __. =1 __y_ A R orR (4 ) -v :.i R e r A R ='i(R ·+R ) y . ..J $ekit .1. .Pi:·'~t· .R:.. (I -i)R .$ Y$ =.. ::.-...~ -. A...

hali Ry = co tekablil eder. $. .n ac i.e' • n __ ~ ~_---c- % __'!:___.00) 1 to: bulunur.2: E= k .. R R - Y Ylik s devz-es Ln.R R +R t-'LJ a s R tR$...= k ..w ve % -.i. -LJ .n=' '.. A. n=500 y yerlerine konursa: .1 bag:tntlslnda (2) ve (4) baglnt'llarl E R.W ~_J=A . deqerleri (6) nolu baglntlda. [( 1 +a ) t a y.W .\ ) Ry A. 0 halde R =00 .n e §l bulunur. (H':'R ) Y. ' k. ._!}_ R ' (:. t~tR ' 9 (6) a R R.-59.n = RR R '!'~+R RR sR' ... s dersek W$ (R +R ) (R +R}+R _a_' !?. __ yerlerine konur s a i E. y R l'R 'bR a s 9 ".-y. Y $ Y . R 'J'CI.k oLma i.-=CI.(R d/dak.

~. '..120.rafta:raf.ei >ta. olildenkla7l11. .iiriiir~e. ...A.~: h(~l. . . -.500~ .44 ..il ··· yk .butunur •." " . n __ A.

katl~.59 ..:m1m· §e:mas1nl. olmadl.. tam·oluklu 2p == 2 o l."3 .. ~ gekil.ab1nl.?hndan bobindi.dl.L283.iziniz •.16 . ..m • oldu~undal:) tam Qluklu sargl. sarg1n~n hes.N=l8. sayl. bir r.r) bir faza ait bob Ln. yamuk .ac.. ~-"""~ . q = "l'L-=. tabakal~ yapl. (Tam..'.p.(Taro aaya 2-p.an cephe bag~nt_~lar:t iki liq fazll.r) .

.It''''". dUs...N tam .alt.nl. $ayi$l. !?ekil.Sonra'(120. ..·~ olan .e:J.' .) Yelell: =.4..\J sonrahkinci oluk gelrrteklizerebluklarfazla:r.up altwdakioluk '360 P ~ """"36."'.IU$em'.sl.• ' saYl... P. .l?tl. nim~~laSl.Oluk . '.sJ..-6260"'OlUk saY1sJ. sayJ.!.r..ab~rur!l.o.. tamoluklu heSabl.-.f~:elaQ yamuk boI ' bh kl.n·he~abl..-=.gl. fazaait .l.r ..liL 'N . V-X uglangl.:upslllcY1Sl.n f~zda da hir .18 ($ekli sadele$tirmek ig1.ln:Oob. 61"'.nl. 1 ci oluktan dart oluk..:= 36 6 ~Bii: kut.pa. katll. .r .d~ aYnl .lan lie.cephE¥ba{:jlantilari iki kathbir tabakah. ':' __. 2ile hirfazda P51unemediginden bir " fa2d. ... :.lsl.kar. 369:kU1.u91an.t:tlml.. ' . "..p.l!l·30 .. .niger faz ..: b61Unlir.lin- 'ce ilegizil:i. <t~ .i..3 G '...' -. ".' birtabak~li.nl.n 48kutup baglautJ. 36 ~. yalnu' I ci faza .ni ._. .'.ni YapJ.p·~t..$ej(il. 2p =~. c..sa bobinfazla"bir .oluklu sargJ.'. .iziniz. ." •. cephe sarg:tnl. .. ya:f:?l.' -.n1 9i~iniz~" ~~=2 .bin vardl. olall. " ~" ' .

:::J .-o ~ ..' •._ _.. --lj·- il .. -." ~ .•. . ~-.-63- . .. . .

.-64.r-t+r: ~ i i!' -'-.::.'1· !I . i t ! \ t ._-'. It -.co rl . -<CQ:I--_._ ....-"- . ! I I 1 I I ...-------.::i ... --_ .. ~ ----. ~o .: 1'.-_"~-.::l.. 'I j • I L w .~~L ._ - . ....--'.

lar~ ti<.±ijncbilir.rga.. giziniz cephe baglan-t:l.vapa. statoru he aaba na.nam -N 24 Q"""--2 -= -4 " 3 psm l:\!9t: 1) Fazlara ai ile t ile.nJln •. $e~il..:f az Lr."'24r 2p= 4 olan .-65-62.ya boltiriebilen ac. sargl. itibaren '::'ki e~lit pargaya bQ. =2 ti<.tkenler birinci ise dlger in _ un LukLar a.p iki pa.Dda tist. tabakaya akutupaltlnda gayesi alt faza tabakada --------*t-&~-a-W:r-AA-E1en Lannu s t i r .n ari dengelenmesi uz ait bobin bir kutupaltl..19 . .i.:ka t La.N .emaS1nl.

•• i'elE!k = Ygeo .( 'f'= 50 Hzolduguna. 21 A 28 $ekil..0'6: ' p= --soO =.60.z~Her'· ·ikihl..ldl.5 ilk9ift birinci kutupta faia blrihcifa.Z1 9izilirken.ift Oi...oluk ge- acanam semaSana qiziniz.r· • 1 olukdli.z .---.50 6 i9in ~ > = 3. Yl. .Ve bu tek~ kutuplar i~aret~enir~2~ p <. . aYl.e<:s}ctir. sarilmJ. q ~ l~ 501dugundan .1dl.nhesabam .~a:tg1 yapUll..dzildikten sonra ~ .Z1n1 ve.19 64 -Statorunda 3601uk bu Iunan senkron vi: da1Jir saya.hesabini Yl.5 dur.O he.. = .olarak oluklar·il?aretlenir.m.2p. yapl.p .19in o.za201uk. 0 oluk gerHim • '.§.s a 500 ve 1000 dev/dak' generatorun ya ayaredilebilen rilirii uq fazll. f = 50Hz} ·statorsarg:Lsl.hir tabakah sar~:p.waktl.p = 3.21A .gore. ~eltil..eki1..Ceil3601uk 3~ kutupta rarlanc.nl.lk Nkutbunda .3= 36 1.'-6663 -N = 36 f 2p -6 giziniZ • q .mn.krar oluk~S kutbunda 4o1uk. '!kincig.N kutbunda5 401uk S kuthunda 5 olukpt. P=16~ Zp:= . clan bUtun oluklarJ..Lde :i...-' N . 60.i:u. 360°' 36 =30 .bir tabakalJ.ily fazl1- keSi?li olu]tlu .50 .' .D'h ~em?s1n1.4.$.. 8..e.= ..

s .. ._: "_. . N ..a-. .. 1 1""" I \ i i ! .r: . . Q -=·-~·ze~·1!··'--·l· ..::... .: ·_·.. : r..

. 36· ..' v.l§...68. ··0 ' 30° .21B .Zlndla .. ~eki1.• ....Q_. ~ . 2p "" 12 iqin oluk gerilim yildl. .. .. .. .. 3 'Yelek "'" 'Ygeo·P= . f. 22 28 34 ".. '..

rn CD- x z ·--~~--_L--~---e~ <i::"'.~. __ ."" . (T) LO .-- L===--- . z --_.-69- -.Z----"'-~- .~. ~~'.-.._'_.~ Z .

.uplu tit..'l. h..:"Ye1eit· 2 It .Eakt~r:UnU Jeali harmonik igin hesap ed:i. sin .m sargl. suJ.'.1m§: 2401uklu ..$inq~. ~ 6S:::.n:m ..~ .= :2 oatH ak:i. "~".' faz.r 24' .-:r:.!~ -~ 3 ·q."..sen- stator.. sarg1SJ.:C\~g1 yay.!ic.-.uklar.ll.ee~ek €?I =zp:m .N = '.niz~ 'Yelek .sar~:t. ha:nnollik hesap edlniz: .t.lma . - .nda :..4 kut.. ~l =~y"--.u: i.iiu.'Biit.'~~. krOD generatorun ..:L.q. yaYlilmafaktorUnU ilij in .sJ.. .oJ.sin v:·'..

) air..l 14 dUr• BUe.l.-71- 67 _.Sta:torda bir ku+up al·· ~lnda6 oluk olup bir olukta 8 iletken vardlr. kiri§leme faktorlinti. faza dugen iletken saYlslnl.f = 60 Hz o Lan bir senkron generatorun bir kutbun- dan 91kan faydall aka s a 0.ml~ ii~ f""z. Her fazdaki iletken saY1sl .k" tin tif pix-inci harmonigini~ degerin1 6 fit hesap ediniz y 6 =q~-~3 3.m.dJ. a-'Bir fazda endliklenen e.up Lu hUtii.l~ 0.t:'i@leme faktortinli he aap ediniz.nci N kut.sargln:!.2p = 24.06 Wb dir.Sarg1 bir tabakahqap a-Her bir b-Bir:Lnci ha:r:monikiyin olduquna gore:.duruma gore. efek- c-SargJ.mas a ge- 2p 14 yapl1mlitlr. . sargl S<'l. cos 2 68.JCgJ_ yayilma faktorUnU.m sargls3.ar a saJ:':!.n oLuk l. 72 oluklur4 ternB:tif bLd.XO.1b Lr aka.l1 ki.hda faza ait bobinde. . harmonik i9in 18 (Yani bir rekirken bobinin o Luk adaraa 18 ol.bobin o Luk a.

en oluk sayl.~ Ss "" cos 1 tl.. y~Y11ma fakt6rlintl.r. 6 dl.sl.ldl. a-Sargl.. stator sargisl.-72~ Zfaz = 2. eff ~ 4.0· .Ye1ek .50 Hz.. oiqp. 2.wf .m.Bir kutuptan c.24...k birse'nkrongener'atoi-da bir kutup altl. = 384 h=---"::. aka 0 r 06 Wb 61duguna vesarg1 5/6 oran1nda kiri. he sap ediniz..t az 81 1 w .f3·"" 0.birolukta toplam 8 iletken bu Iunrnak t.t.faz zfaz 2 =~ 2 = 192 El eff 69-24kutl.lendi~ine q6re.i. 0 sin 2.birinei harmonik 191n.kan r faydalJ.""'- sin q.6 = 24.z bagll. b-Sargl.lplu.ada .k. Lf. iki t.6= 144 ·12 360 .El = cos 0 = 1 olur.44.~ N 2p. e-Bir fazda endtlklenen e.na dU:.9659 0.8. ~. -144 o = 3.Yl.s1n C. kir:l§leme faktorUnU. I ~ .U9 fazll.Lif}= T P .5 "2 0 JOo ~ 0.fl~s .5176 {rr.abaka La sar(p.

iki tabakall.w -. _. 0 u 9.~n2.O.Sleff / .Buna gore: f = 2. Yelek _. __2_"_~ _' ". = 4 dUr.180° 'lp = 1800~1500 = 30° sargl.4 = .?12.1800 6 a ~ ...192. sin q.m 144 t.0."T 0.p.sin -:2' ~. olduguna gore 5a oIukta 8 ile'tken W :l. = 192 E leff 4i44.~S~17~6~~-----------q.1.s ='180° .3 3600 .. yam.73a-6 x 24 q=-= N = 144 = N ' 144 24.Yani .12 = 300 2 2p.0.sin ~ b- F '~S cos 1 2 1800~ 5 .6 ____~~--~~--------~~~k----~~~~--~tl~.06~50.q.Klbobin ~ore varda r .966.a toplaro o Lduquna bir bobin w 4 sar~m1l-d~r.9659 2386 Volt.5..6.' 30° s.. :.2. Bir o Lukt.

m ~aYl. 50 :Hz~ '_"..Bir generatorun kutuptan 750 sta. 8 dir.z bagl1. senkron bobinde 20 sanm vardl.0.20.m' 3 bo- olduguna sayl.ktif 72 . :Bir fazdaki Statorda tabakall.240.96 /.1800 p ts= W f 1 cosO == r : toplam. 70-'Ug fazl~ 7201uk gl.lrat9rdaer1<luk:t..Birtabakah generatorundevirsa.r.-74..50. .1 .s r 1 2660 Volt.Sl. olduguna gore. eff = 4..s 1 = cos ~ I80o:-. ~ I.sin --2-' .(:1':'52 '0.44.96.Sl. W f· E1 eff .052. : 12 x 20 =240 dl. _N_' _ ..enenfazn5tr. .O . efe.yJ..... olduguna san. f= ~750.. 3 deger'in.mil.0. bir . gore hir fazda l~ bobin vard1r. harmoriigiilin q =.da... olan dev/dak 9ap sar.up sayl. El . oLupj kut.:m .Her g5re bir f az dak L toplamsan. bin bir faza dUgen oluk sayl.'ReL Ye1ek q.':: olduguna birinci 91.geriliminin he s ap ediniz .kan faydall..44 • ¢l • fl' .4 60 =~..r.052Wb.sarl.·4 .torunda...x-...sl.=-= 2p.Sl.Sl.i akl..bir Yl.ldl. goregenE'.

0~965.E1eff = 4.44. = 4.s 750 dev/dak olan a Ug fazlJ. 12" = 0..Sar~~ bir tabakall.m N 120 = S..3 = 200 sar1m/faz.50.965.-N = 120 oluklu.aar amda r . 4.m 120.50.bir kutuptan q~kan faydal~ ak1 $ ~ 0. _'_.0. left 4.2p = 8 kut.:E.lma faktorUnii.44. a- q = 2p. bir senkron generatorda.leme faktorlinli.10~ d..JL Oy522 5.O.957.. = 77.zaaya.0.. d-Biz' fazda endliklenen a.nda kiri§lendHtine gorerbir.0..f1• 4>'~1 ·~sl·wfaz N.750 60 ---go- 50 H:a.51hZ ..038 Wb dir.3 harmonik 5 i.k.Y geo = __ . olup bir bobinde 10 s ar am vardl.951 c. .<.957~O.if degerini.:.lO 2. E.E ' .. a-Sargl. Q.r. tin efekt.inci harmonikic. 1558' Volt/faze B leff • ~.in: Yelek = Birinci p .Bobin 5/6 or-am.efektif deqerini he sap: edin Lz .91 Volt.038.k.03H. in .200 .44.10 2. yaYl.m. b-Sargl kiri:.in.fl·4>·Sl·~sl~Wb wb = 10 . c-Bir bobinde endliklenen e.up Ludev i.44.-75- 71.ro.

f .Cll..4 Volt/faz. 600 dev/dak D olan 10kutuplupU~fazhbirsen- '}{rongeneratorunstatorunCia60 olukvar." •. gap sargl.sayl..Brb'obiride end:Uklenene.m...'olup. m. in birinc Lharmoni. .. --. .'. $0. .k.. ".. 237..r~Birkiltuptan9J.."" .9659.sJ. = 12 f 87.¥a1iinciharmonikiQ insargJ.1. yaYJ. Volt/bobin' "=> 60 sarJ. ~ ." 0. :.. .0 p 9659.44..60.ilesap e. 3 ."c· "'.02.Or02Wb dir.0.1. .'inci harmonHjinin '.0.": . O.in tJ.44._ '~<lnfayda1J.·kiri§l~mefaktorliriii.' efektifdegerini.g inin i .m!faz Eleff 4. ." d-Birfazda enduklenene.· -76'72 __evir..02. :..' -.k . ..50&0.diniz..<leg-erin! .t~a faktoriin~'~ h-Bil:'inl:::iharmoni~i9in" sargJ.}kitabakai1dlx.Endiivi sarg:LsJ.akl. Birolukta' toPlam6 Hetkenolduguna gore: ".-"-'.9659 'b- ~= sl '13 '1 cos ~O 1 Eleff "" 4. biJ.

uzun bobinler sargl.. harmonikleri yok etmek iqin . kiri:.ki bobinlerin toplam aar am aaya... yaYllmafaktoriinli birinci harmonik ic.in hesap edi- niz • .. b~.da: ve ya- g.lenmelidir? a-Be:. bir tabakal~d~r. bobinler.-7773-n = 1000 dev/dak. 36 '-3 12 oluk/Faz 12x4 2 24 sar1m/Faz. c-Bir fazda..lan..k.ediniz.r.. c.da ka9 tip bobin vardLI:? b-Sargl. g~ cephe baglantl.K1sa muk bobin.y ~ p.s olup sargl. iki katll.. 0° gea 36 = 300 yerlerinekonularak.Ye1ek p..Bir olukta 4 iletken vardl. 36.m.da !(sar~'s gl.. wfaz .lemek suretiyle) bir fazda endiiklenen e...2p = 6.argl. fazda endiiklenen e. aka 0 r 038 Wb dir ....stator oluk say~s~ 36 olan fig fazl~ y~ld~z bagil..sin-2- Yelek q N 36 ~_. a-sargl. efektif degerini birinci harrnonik igin hesap .yl.m. ce birbirinden farklidl..Statorun bUtUn o Luk Laz a sar a Inu.k.bobinler hangi oranda kiri:.r.Sar:-. a-p ~ 3 oldU9undan ve P de 2 ile b51linemedi9inden U9 tip bobin vard1r. o Lupj bob Ln Le r boy ve §ekil:"".3 2 .s a nedlr? d-Bir.ve be§lin kat a harmonikler yok ed:llmil.. bir senkron generatorda bi~ kutuptan 9~kan faydall. te 5 ve Skat).m ·6.=-2p.

".l". .185.n .1.5 Sins." >- . '.' .8 '.1 =sin2'1f~'{)' 5 ' 2 . "I' .s = COS 2 = oos( -:z 'IT '~Sl E. e ff' = .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful