You are on page 1of 5

Afaq Mesud

(Baku, Haziran 1957)

Velioğlu Afak Mesud'un kızı Afak Mesud, manları ile yayın hayatına girmiştir. 1981 yılına
aydın bîr ailenin çocuğu olarak Bakû'de doğdu. Azerbaycan Yazıcılar Birliğine üye seçilmiştir.
1974 yılında ortaokulu bitirdi, Azerbaycan Devlet Edebiyat dünyası onun imzasını, 'Qarğalar ne
Üniversitesinin Gazetecilik bölümüne giren Afak üçün qirıldayır’ isimli ilk hikâyesi ile tanıdı. (Azer-
Mesud (1974-79) burayı bitirdikten sonra, Azer- baycan Pioneri gazetesi, 1970). 'Üçüncü Mertebede'
baycan Film Stüdyosunda redaktör olarak ça- isimli ilk kitabı 1979 yılında çıktı. Eserleri çeşitli
lışmaya başladı. Sonra burada baş redaktör oldu. dönemleri ve durumları içerse de, yaratıcılığının
1980 yılından beri de Azerbaycan Tercüme Mer- ana çizgisi yalnızlık ve yabancılıktır. Altı kitabı
kezinde çalışmaktadır. vardır: 'Üçüncü Mertebede', 'Şenbe Gecesi', 'Keçid',
1978'ind yıldan itibaren hikâye ve kısa ro- 'Şubbatniy Veçer', 'Tek' ve “İzdiham',

"QU1 QUŞU"
... Memmed tapançanın tetiyini çekdi ve atılmaq Arvadının soyuq sesinden, ya iliyine işleyib
üçün herlenib2 yerini tutan güllenin çırıqqıl tısını3 qolunu zeifleden dişinin ağrısından Memmed lü-
eşitdi. Güllenin yerim tutmağıyla bir sol da- lesini10 başına sıxdığı tapançanı aşağı salıb bebeyi
mağının axırıncı4 dişi ele5 göynedi6, ele bil ta- böyüyen gözleriyle:
pançanın içinde herlenen gülle öz yerine yox, sol - Men vura bilmirem... - dedi ve o biri eliyle
damağındakı ağrılı dişine keçdi. Tapançanı ar- göynertisin get-gede beynine işleyen dilini tutdtı.
vadına uzadıb: Memmed bu sözleri ele yazıq-yazıq dedi, ele bil
-Vur... -dedi. bayaqdan özünden çıxıb kekeleye-kekeleye çı-
...Yerini deyişen güllenin sesi, tapançanın ğıran12, arvadının üstüne atılıb onu boğmaq is-
ölüm rengi arvadının üzündeki demir ifadeni zerre teyen adam deyildi.
qeder yumşaltmadı?. Bu sesden arvadının rengi de Ele xeste dişinin siniri de deyesen ne're13 tep-
deyişmedi, bayaqkı8 sakit9 sesiyle: mekden oyanıb ağrımağa başlamışdı.
- Men niye?.. - dedi. Bayaq ne're çekib arvadının üstüne cumanda14

1. kuğu 2. ateşlenip 3. vızıltısını 4. sondaki 5. Öyle 6. sızladı 7. yumuşatamadı 8. deminki 8. sakin 9. namlusunu 10. sızlaması 11.
sızlaması 12. viyaklayan 13. nara 14. saldırdığında
da arvadının üzünün1 ifadesi deyişemişdi. Ar- bacısı, ya ele qohumu kimi ona doğma29 idiler. Ve
vadı îndi2 de hemin3 üzle ona baxırdı. Memmed dişinin ağrısı indi de sol gözüne vura-vura
-Başa düşmürem4, ölmek isteyen sensen, men?.. fikirleşdi ki, hetta hedden arlıq doğma idiler. Arvadı
,..Arvadının sesinden de demir iyi gelirdi. Bu ise, on beş il gecebegündüz bir dam altda yaşayıb, bir
iy5 helke de Memmedin elinin içinde saxlayıb işit- yashğa baş qoyub tikesini30 böldüyü adamda zerre
diyi tapançanın demirinden gelirdi. Belke de srağa qeder de olsun doğmalıq yox idi. Neinki doğmalıq
gün6 bedeni ese-ese7 plomblatdırdığı8 ölü dişinin yox idi, mesele burağandaydı ki,.. (hemişe31 Mem-
dadıydı, yavaş-yavaş ağzına hopurdu9. Dünen"10 med arvadıyla bağlı fikirleşe-fikirleşe bu yere gelib
ucu iti11 dişe oxşayan12/ ağ xalatlı, ağbaşlı, ağ üzlü çatanda, az qahrdı kökünü heç cür332 terk ede bil-
diş hekimi sol damağindakı dişini qurdalayib13 mediyi qorxunc bir hissden nefesi dayana) "arvadı
plomblaya-plomblaya ölü sifeti ile: heç yad da deyildi... Memmedin etrafında tanıdığı-
- Ölü dişdi... - demişdi. tanıadığı yüzlerle, belke minlerle yad adamlar
O sözden sonra Memmed ağzının içinde ba- vardı. Mesele burasındaydı ki... (uzun götür-qoydan
laca bir ölü daşıdığını yadına salanda14 bedeni ese- sonra Memmed qet'i bu fikre gelmişdi)... Arvadı
bilikden, ya çiyrinmekden15 öz-özüne xoşagelmez ümumiyyetle deyesen adam deyildi...
bîr qıdıqla qıdıqlanırdı. Bu yere gelib çatanda Memmedin üreyinin33
Memmedin indi de içi elece qıdıqlanırdı. döyüntüsü34 hemişe tezleşirdi, Üreyinin do-
Yanındaki çarpayıdalö çehrayı ge- yüntüsü dünen dişine keyidici35 iyne vuranda da
ceköyneyinde17 uzanan arvadına, arvadının boy- belece artmışdı.
nuna, nazik, qara qaşlarına, lap18 derinliyinde qara, ...Arvadının adam olmadığını Memmed bi-
qorxulu qığılcınılar işaran19 gözlerine baxdiqca içi- rince defe iki il bundan evvel, adi günlerin birinde
nin qıdığı cereyan kimi bütün bedenini vururdu. arvadıyla metbexde üzbeüz otunıb çörek yeyende
Arvadı yene gözünü qırpmadan, üzündeki hiss elemişdi. Onda arvadı hansısa36me'nasız bir
sakit ifadeyle ona baxırdı. Ele baxırdı, ele bil Mem- mübahiseden esebileşib qara bebeyi irilib az qala
medin elindeki tetiyi çekilmiş tapanca yox, Mem- ağını Örten gözleriyle dinmezce onun gözünün
medin elinin tapanca şeklinde davamı idi... İçine baxmışdı ve Memmedin qorxmağı ağlına bele
Memmed yataq otağının20 lay şüşeli21 qa- getirmese de neye görese ağzı sulanmışdı. O ha-
pısına haxıb fikirleşdi ki, belke başıyla bu şüşeıû diseden sonra özünü bir de onda tutmuşdu ki, ar-
qırıb haş-gözünü yarsın?.. Ya belke benzin töküb vadıyla tekbetek göz-göze qalmaq istemir.
kibriti çeksin?!. Belke onda arvadının üzü eyile?!. Bir defe de o baxışların qorxusundan va-
..Esebilikden nefesi tengidi22, lapançam ar- himelenib arvadını döymüşdü. Bir o yadına gelir ki,
vadının alnına tuşlayıb23: arvadını çarpayıya yıxıb başını soğan kimi ezdikçe
- Onda seni öldüreceyem... - dedi. elinin altında hemişe bedenine üşütme sahb ağzım
...Arvadının bebekleri deyesen azca irildi24, bir sulandıran yeke37, qara bebekleri hiss eleyirdî. Ezib
de deyesen dodağının bir terefi göze güçle çar- o bebeklerin qarasını kiçildirdi, ifadesini yum-
pacaq derecede seyridi25. şaldırdı. O döyülmekden sonra arvadı beyin ter-
Arvadı birce anın içinde ölüye döndü ve ölü penmeyinden39 bir ay yorğan-döşekde yatdı. Elece
sesle: beyni terpene-terpene, gözünün gileleri40 titreye-
-Öldür... - dedi. titreye zarıyıb41 gözündekini dili ile deyirdi;
Onda Memmed beyninin hansı26 noqtesiylese - İyrenirem senden... - deyirdi ve o günden
birce bunu başa düşdü ki, arvadının bu ölü şeklini Memmed bir de bunu başa düşdü ki, arvadı dö-
gülle ile de öldüre bilmeyecek. yülmekle de adam olmayacaq.
Arvadı bir müddet belece, ölü üzüyle ona ...Memmed bunu fikirleşdikce üreyi sıxıldi,
baxıb yorğun-yorğun içini çekdi. yuxusu42 lap qaçdı. Yerinin içinde o yan-bu yana
- Ne qeder olar axı27?! - deyib, üzünü divara vurnuxdu43, qaranlıqda yuxusuzluqdan acışan
çevirdi, nifret dolu sakit sesle: - Yatanda ışığı sön gözlerile arvadının yuxulu bedenine baxıb üre-
dür... -dedi. yinde: "iyren, iyren... ele belece, iyrene-iyrene öle-
...Bütün geceni Memmedin gözüne yuxu gel- ceksen..." - fikirleşib gözünü yumdu, yuxuya get-
medi, dişi göyneye-göyneye yadına yene anası, ne- mek üçün üreyinde yüzden birecen saymağa
nesi, bacıları, gözünü dünyaya açandan beri ya- başladı. Sonra yuxuya getdi. Yuxuda Memmed
xından-uzaqdan tanıdığı qızlar, qadınlar düşdü. hönküre-hönküre44 arvadını basdırırdı45.,.
Qeribedi28 ki, bu qadınların haisi ele anası, nenesi, ... Arvadı üçün hele ölmemişden evvel qepik-
1. yüzünün 2. şimdi 3. aynı 4. anlamıyorum 5. koku 6. önceki gün 7. titreye-fitreye 8. dolgu doldurttuğu 9- geçti 10. dün 11. keskin 12.
benzeyen 13. kurcalayıp 14. aklına getirdiğinde 15- iğrenmekten 16. karyolada 17. gece gömleğinde 18 tan 19. parlayan 20. odasının 21.
açılır kapanır camlı 22, sıklaştı 23. nişan alıp 24. büyüdü 25. seğirdi 2b. hangi 27. peki! 28, hayret verici 29. fikir 30. lokmasını 31. daima
32. hiçbir şckilde 33. yüreğinin 34. çarpıntısı 35. uyuşturucu 36. her neyse 37. iri 38. küçültürdü 39. sarsıntısından 40. damlaları 41.
inleyip,ah edip 42. uykusu 43. hareket edip 44. hıçkıra-hıçkıra 45. gömdü 46. kapikler halinde
qepik46 yığıb öz zövqüyle1 düzeltdirdiyi qara mer- baxdi, burnunun ucuna enen eyneyini17 bileyi ile
mer büst arvadının üzünün bütün gözelliyni eks geri iteleyib pertis üzüyle:
eletdirirdî2... Büst heddinden artıq3 yekeydi deye - Gerek ağrımasın axı... - dedi.
onu qebriıı üstüne kranla* qoydular... Camaat ne- ...Diş hekiminin yanından çıxanda Memmedin
heng5 büstün etrafına dolanıb aşağıdan-yuxarı arlıq bütün bedeni ağrıyırdı. Yeridikce19 ayaq-
heyretle baxdıqca Memmedin bönkürmekden az larının sol damağındakı xesle dişi kimi göy-
qalırdı nefesi kesile... Memmed de bu adamların neyirdi20. Andır dişinin çürük kökü ele bil bey-
arasındaydı, o da arvadının möbteşem büstünün ninden dabanın içinecen bütün bedenine zoğ at-
etrafına dolanırdı... ve ağlayirdı.,. mışdı21.
Adamlar başına yığılıb onu sakitleşdirdiler, ... Külek22 qalxmışdı. Üzünü penceyinin23 ya-
ölümle bağlı neşe deyib qayğılı üzlerle ona teselli xalığında gizledib küleyin müqavimetinden eyile-
verirdiler ve heç kim... heç kim Memmedin bu acı eyile yeridi. Külek küçenin tozunu onsuz da ağrılı
bönkürtülerinin esi sebebini bilmirdi, heç kim vücuduna çırpdıqca fikirleşdi ki, bu ne oyundu çı-
Memmedin böyük derdini bilmirdi... ve bil- xanr?!,
meyecek de... O derdi Memmed özü ile qebre Arvadını niye öldürmelidi axı?!. Tek bir ona
aparacaqdı6 göre ki, arvadı onu istemir?.. Tutaq ki, istemir, nol-
...Seher Memmed yuxudan oyandıda tapanca sun axı?..
hele de çarpayının yanındaki dolabçanın üs- ...Külek qorxunc qorxunc vıyıldadıqca25 Mem-
tündeydi. medin yadına dünen gece gülle dolu tapançayla çı-
Arvadı işe getmemişden otağı temizlemiş, çar- xartıdığı ettöken26 tamaşa27 düşdü, xecaletden sa-
payısım yığmış7, üstünde tapanca olan dolabçanın çının dibi gizilded28. Yadına beş-on gün evvel
tozunu da almışdı. Ve qeribedi ki, tapançam öz ye- növbeti "tapanca tamaşasında" arvadının hikkeyle29
rine qoymamışdı. dediyi sözler düşdü. Onda arvadı gözünü qıyıb:
... Tapançam götürüb o yan-bu yanına baxdı. - Heç olmasa tapançaya hörmet qoy... - de-
Tapanca geceden tetiyi çekilmiş veziyyetdeydi. mişdi ve o günden tapanca Memmedin gözünden
Güllesini ovcuna salıb içini yoxladı, bir istedi aparıb düşmüşdü. Sonra ne oldusa birden-bire Mem
öz yerine, dehlizdeki divar şkafına8 qoya, sonra ne medin bedeninden vahimeli bir üşütme keçdi,
fikirleşdise yene tetiyini çekib evvelki veziyyetinde Külek vıyıldadıqca tapanca... arvadının ölü şekli...
dolabaçanın üstüne qoydu. Köyneyini eynine9 ke~ sakit, soyuq yataq otağı onu me'nasını, enini, uzu
çirende dünen ağrımaqdan şişib damağına az qala nunu bile bilmediyi yad, qorxunc bir yere aparıb30
yerleşmeyen dişinin İçinde ele bil balaca ildırım10 çıxarırdı... O yer hara idî, bunu Memmed küleyin
Çaxdı, ele bil dişi göz vurub "aşna11 men hele öl- vahimeli vı yıl tısından, bedeninin ağrısından başa
memişem ha..." dedi ve Memmed üreyi bulana- düşe bilmedi. Deqiq31 hiss elediyi bir o idi ki, o va
bulana yene ucuiti diş hekiminin huzuruna getmeli himeli yerden geriye yol yox idi...
olacağını başa düşdü ve yene ağzı sulandı. ...Eve çatanda32 hava qaralmışdi. Arvadının
... Bir azdan ağ diş hekimi elinde "çengel-bıçağı" çekmeleri qapının ağzındaydı. Metbexden33 te-
bütün bedeniyle ağzının içine girende Memmed levizorun sesi gelirdi. ,„ Dehlizde soyunub yavaşça
yene arvadını öldürmek haqqında fikirleşirdi... yataq otağına keçdi. İşığı yandıranda üreyi qırıldı.
Dişi ağrıyıb oynaqlarını12 zeifletdikce özüne Üreyi qırılan kimi dişinde yene o zelırimar "il-
de, arvadına da yazığı gelirdi13. Hekim dişini qur- dınm" çaxıb düz beynine işledi.
daladıqca Memmed balışı14 arvadının ağzına basıb ... Tapanca yene dolabçanın üstündeydi,,, Ar-
gücü geldikçe sıxırdı... Arvadı bahşın altında quş vadı işden gelib bu otaqda soyunmuşdu. Paltarım
kimi çırpınıb, sonra sakitleşirdi... Sonra Memmed çarpayının üstüne, saatını, sırğalarını34 güz-
yastığı qaldırıb arvadına baxırdı, nefesi geldikçe günün35 qabağına36 atmışdı.
hönkürüb ağlayırdı... Arvadının ölüsü de gözel ...Gelib tapançam götürdü, otağa göz gezdirib
idi... gizlemek üçün yer axtardı37,_.
... Bu yere gelib çatanda Memmed özünü hele - Nedi, lazım olmadı?,.
de "ağzula giren" hekimi iteleyib "axı niye?... niye Arvadı qapmın ağzındaydı, bir eli belinde yor-
axı?.." deyib sesi geldikçe bağırmaqdan güçle sax- gun üzüyle ona baxırdı.
ladı. bunun evezine15, üreyi nece ezildise gözü Hiss eledi ki, pertlikden, ya qorxudan elinde
doldu ve bir cüt16 göz yaşı yanağı boyu süzülüb tutduğu tapançam sığallayı^,
hekimin derman iyi veren eline toküldü. Niye ki?!...
Hekim başını qaldırıb teeccüble onun üzüne
1. zevkiyle 2. aksettirirdi 3- çok 4. muslukla 5. son derece büyük 6. götürecekti 7- toplanış 8. dolabına 9. sırtına 10. yıldırım 11. arkadaş
12. eklemlerini 13.acırdı 14. yastığı 15. yerine 16. çift 17. gözlüğünü 18. perişan 19. yürüdükçe 20. sızlıyordu 21. sürgünler mey dana
getirmişti 22. rüzgar 23. ceketinin 24. caddenin 25. vınlayınca 26. kanlı 27. seyretme 28- sızladı 29, hiddetle 30. götürüp 31. doğru 32.
vardığında 33. mutfaktan 34. küpelerini 35- aynanın 36. Önüne 37. bulmaya çalıştı 38. okşuyor
Arvadı istehza dolu qeribe1 bir üzle çönüb ...Yataq otağı bayaqkı kimi sakit ve qaranlıq
getdi. idi. Metbexden televizorun sesi gelirdi. Bayaqkı
Memmedin yene saçının dibi gizildemeye baş- yuxunun te'sirinden bedenine soyuq ter gele-gele
ladı. Tapançanı astaca2 dolabçasının üstüne, ev- fikirleşdi ki, sabah mütleqi7 eseb18 hekimine get-
velki yerine qoydu. melidi. Yoxsa beynine yeriyen bu xestelikle Allah
...Şam yemeyinde arvadının üzü yene yorgun bilir daha ne oyunlar çıxaracaq...
ve qayğılı idi. Çenesinin hevessiz-hevessiz ter- ...Metbexde televizoru söndürdüler... Arvadı
penmeyinden? bilinirdi ki, yediyinin dadını bilmir. içeri girib neye görese İşığı yandırdı, rengi ava-
Arada bir gözü televizorda kiçik qızına: zımış'9 üzüyle dolabçanın üstündeki tapançam
- Yavaş çeyne... - deyirdi. gösterib:
Böyük qız yeye-yeye bebeyi daralan gözleriyle - He, nedi... - dedi - daha özünü öl-
gah Memmedin, gah da anasının üzüne baxırdı, dürmüryen?..
Arvadı üzünü böyük qıza çevirib: -Ne var?., -dedi. Arvadı bunu nedense dodağı gerile-gerile
... Qız rengi ağara-ağara çiyinlerini4 çekib: dedi. Deyesen Memmedin ede bileceyi onu axır ki,
- Heç ne... - dedi, sonra oturduğu yerde göz azca da olsa narahat20 elemişdi. Ya da lap zehlesim
lenilmeden sille5 alan adamlar kimi gözü dola-dola tökmüşdü21. Eğer ikincisiydise, arvadı bu yerde
Memmede baxdı. haqlı idi. Memmed fikirleşdi - iki günden bir de
Memmed ise bu vaxt onu fikirleşdi ki, ye'qin6 özünü öldürmek olar?!..
indi uşaqların da ağzma su geldi... Sonra da fi- - Nedi, bu seni çox narahat eleyir?.. - Memmed
kirleşdi ki, ye'qin arvadı uşaqlara da gözüyle "iy- ele uzandığı yerde, ellerini başının altına qoyub ar~
renirem" -deyir... vadma baxdı.
... Memmed yemeyi çeynedikce hiss eleyirdi Arvadı çehrayı geceköyneyini eynine geyib
ki, ağzındaki tike böyürür ve bayaqdan çengelleyib yüngül22 addımlarla güzgünün qabağına getdi,
yemeyine baxmayaraq nimçesindeki7 xörek8 de orda arxası Memmede, üzü güzgüye oturub
get-gede artır. ehmal23 hereketlerle saçını daradı:
Odu ki, çengeli süfreye qoyub ayağa qalxdı, - Narahat sensen, men yox... - dedi ve Mem
yataq otağına keçib İşığı yandırmadan yerine med ömründe birinci defe hiss eledi ki, arvadının
girdi... sesi esir.
...Bir azdan arvadı yene elinde çabalayırdı... - Belke ele bilirsen ölmekden qorxuram?.. -
Bir elini arvadının boynuna keçirib o biri elindeki Memmed dedi. Arvadının "ölmek" sözünden ele
ülkücü aramla arvadının derisi boyu axdıqca bil bebekleri irildi:
Memmedin gözünden qaynar yaş tökülürdü... ar- - Ölmekden kim qorxur ki?! - dedi.
vadı qanı axdıqca Memmedin qolları arasında dil- Memmed qalxib yerinin içinde olurdu, do-
siz-ağızsız qu quşu kimi zeif-zeif çırpınırdı... labçanın üstündeki tapançanı gölürüb bir müddet
... Yataq otağının qapısı cırıltı ile aralandı, Ar- arvadının güzgüdeki eksine baxa-baxa elinin içinde
vadı onu oyatmasin9 deye barmaqlarının ucunda oynatdı. Sonra lülesini gicgahına24 diredi^ ve sakit
içeri girib otaq boyu yeridi, çarpayısına çatıb bir üzle arvadmın güzgüdeki eksine baxdı.
müddet dayandı, Ele bil onun yatıb-yatmadığını ... Tapançanın lülesi beyninde arvadının güz-
bilmek isteyirdi. Bir müddet qaranlıq sakitlikde güdeki eksine baxdıqca Memmed sağalırdı26.
onun nefesine qulaq asıb deyesen soyunmağa baş- Çünki arvadının rengi göz göre-göre ağarırdı,
ladı. Memmed adyalı10 azca aralayıb bir gözüyle gözünün altı kölgelenirdi, dodaqları sınlıb ge-
arvadına baxdı ve gördüyünden içi esdi. rilirdi, ele bil bu deqiqe ağlayacaqdı...
.., Arvadı soyunmaq evezine üz-gözünü dar- ... Memmed tapançanın lülesi gicgahında ar-
tışdırırdıll... vadının eksine baxa-baxa bir anlıq fikirleşdi ki, ta-
... Üz-gözünü dartışdırıb üzünden nese12 çi- pançanın içini boşaltmasaydı, arvadının bu eza-
xardı... uzüyle qarışıq alnına bitişik saçlarını, Mem- bına baxa-baxa ölmek de olardı.
medin seve-seve öpüb iylediyi13 saçlarını da çıxarıb ... Barmağım tetiyin üstüne keçirib, Iaqeyd27
kenara qoyurdu. Memmed içalatı ağzına gele- üzle;
gele arvadının başının yerinde neşe xortumu olan - He ne deyirsen, atım?..
eyri-şüyrü15 qeribe bir heyvan başını gördü... az ... Arvadı ele bil Memmedin sesini eşitmirdi,
qaldı üreyi dayana16... çığırmaq isledi, sesi çıxmadı. gözünün qarası yene böyüyüb ağını örte-örte eri-
...Adyalı üstünden atıb oturdu... nin üzüne baxırdı. Sonra birden arvadı yene ölü
şeklini aldı, demir sesiyle.
1. garip 2. yavaşça 3. kıınildamasından 4. omuzlarını 5- sille.tokat 6- şüphesiz 7. tabağındaki 8. yemek 9- uyandırmasın 10. battaneyiye
11. çekiştirdi 12. ne ise 13. kokladığı 14. iç organları 15. eğri büğrü 16. duracak 17. mutlaka 18. sinir 19. solmuş 20. rahatsız 21.
bıktırmıştı 22. hafif 23- yavaş 24. şakağına 25. dayandı 26. iyileştiriyordu 27. kayıtsız
- At... - dedi, sonra ayağa qalxib üzünü Mem- döşeye yayılan qanının gözqamaşdıran rengine
mede çevirdi, gözü böyüye-böyiiye, saçı dal- baxdı.
ğalana-dalğalana Memmedin heç vaxt eşitmediyi Ele bil Memmedin doğrudan ölüb-ölmediyini
zabileli kişi sesiyle: yoxlayırdı. Sonra ağır addımlarla otaq boyu ye-
-At dedim!... -dedi. riyib pencereni taybatay5 açdı, sinedolusu nefes
... Memmedin vahimedenmi, teecübdenmi, ya alıb sakit ağaçlara, ulduzsuz? göye baxdi ve yene...
yene sol damağında "çaxan ildırimdanmı" eli ...Yene yadına bir nece il evvel eri eve gel-
esdii, batmağı tetiyi terpetdi2... meyen geceler bu pencerenin qabağında belece
... Beyninin içine açılan güllenin sesiyle bir tek-tenlıa dayana-dayana bayquş kimi ulayıb ağ-
gözleri beyniqanşjq bir anın içinde harasa itib yox lamağı, o illerin qorxulu yuxuları, yuxularında ba-
oldu... enli küreyi3 bedeninin bütün ağırlığıyla çar- laca, qehveyi bayquşa dönüb qaranlıq seherin üstü
payıya düşdü, ifadesiz gözleri tavana zillenib4 ile balaca qanadlarını çala-çala nefesi kesile-kesile
qaldı... uçmağı, yarıqaranlıq pencerelerden içeri baxıb
... Arvadı bir müddet nefesini saxlayıb gözünü erini axtarmağı, erinin evezine pencerelerden gör-
qırpmadan Memmedin cesedine, gicgahından ba- düyü üreksıxan menzereler düşdü...
lışa süzülüb bakmaya yayılan kimi ağ yorğan- ...Göy o geceler kimi ulduzsuz, ağaçlar ölü idi.

1. titredi 2. kımıldattı 3. sırtı 4. dikilip 5, her iki tarafını 6. yıldızsız