You are on page 1of 5

Ferman Eyvazlı

(Ağstafa, 1931)

Allahverdi oğlu Ferman Ayvazlı, Ağstafa'da 1967 yılından sonra da yazıbölümünün müdürü
doğup, ilk ve orta tahsilini burada tamamladıktan olarak çalışdı. Halen Azerbaycan Gazeteciler Bir-
sonra Moskova'da, Maksim Gorki Edebiyat Ens- liği'nde, milli medeniyetimizin dış ülkelerde ta-
titüsünün nesir bölümünde eğitim gördü (1951-56). nıtılması, edebi eserleri yayımı, turizm işleri ile
Edebi çalışmaları, 1950 yılında 'Azerbaycan Genç- meşgul olan 'Azer Assos1, türkiye Azerbaycan
leri' gazetesinde yayımlanan İlk Sesim' isimli şiiri ortak kuruluşunun müdürüdür. 1993 yılında,
ile başladı. Cumhuriyetin emektar sanat hizmetçisi unvanına
Öğrenimini bitirdikten sonra bir süre Mos- layık görülmüştür.
kova'daki 'Drujba Narodov' isimli gazetenin Azer-
baycan özel muhabiri, Radyo ve Televizyon Ya- Başlıca eserleri:
yınlan Komitesi'nde büyük redaktör olarak çalıştı Men Niye Qayitmadim (hikâyeler), Bakı,
(1961-62) Sonra, azer Yayım'da çevirici (1965-67). 1961, Qaçaq Kerem (roman) Bakı, 1987.

QEFİL QONAQ1

İyul güneşinin şefeqleri üfüqde2 şırım-şırım3 zabit paltarmda gezirdi. Herbi libas onun şux be-
görünen buludları yenice al renge boyayırdı... Ge- denine nece de yaraşırdı. Özü de ele bil herbi mek-
celer güllü çemene benzeyen semanın "çiçekleri" tebde oxumuşdu, bütün qaydaları bilirdi... Bunu
indi xezan havası deymiş kimi solgun görünürdü. ona Qafqaz Mülki fşler üzre Baş İdaresinde;
Şeyx Sen'an dağının eteyinde yerleşen qedim me'mur işleyen dostu Veli bey öyretmişdi. Onlar
Tiflis seheri hele yuxuda idi. Serin meh4 esirdi... seherde qoşa7 gezirdiler... Kerem hara gedirdise,
Ele bil bu serinliyi Kür çayı geceler uzaq-uzaq qarlı orada, xüsusen Şeytanbazarda özü haqqında qe-
dağlardan qabağına qatıb getirir ve dan yeri sö- ribe-qeribe nağıllar8 eşidirdi. Amma onu ma-
külende bu vadiye sepeleyirdi5... raqlandıran hökumet idarelerinde geden sohbetler
Kerem seherin bu xoş havasını uda-uda6 se- idi. O, bu üç gün erzinde dostlarının kömeyi ile
heri terk edirdi. O, üç gün idi ki, burada idi. Tiflisli çox me'lumatlar elde elemişdi. Öyrenmişdi ki, onu
dostları onu qayğı ile ehate elemişdi. O, Tiflisde tutmaq üçün böyük tedbirler hazırlanır. Bu ted-

1. misafir 2. ufukla 3. çizik çizik 4. hafif esen rüzgâr 5. serpiyordu 6. nefes ala ala 7. birlikte 8. söylentiler
birlerden bir çoxu Gence qubernatoru1 knyaz Na- reme reğbet besleyen, ona xelveti kömek eden Bor-
kaşidzenin Qafqazda Mülki İşler üzre Baş İdare çalı camaatının hesabına ödenilmesi nezerde tu-
müdiri cenahlarına yazdığı raporlunda gös- tulurdu.
terilmişdir... "İyulun 12-de zati-alinizin icazesi ile Kerem indî19 Bolus-Kepenekçiye gedirdi.
Tiflisde olanda, menini evezime2 quberniyam Qaçaq yoldaşlarından İsmayıl, İsfendiyar, Bayram
idare eden cenab Yelizavetpol vitse- onu orada, Emin ağanın evinde gözleyirdiler.
q ubernatorundan teleqram aldım ki, Qaçaq Kerem Emin ağanı başı Baş Keçid, ayağı Sınıq körpü ta-
İsgender oğlu destesi3 ile ayın 10-da Ağstafa stan- nımayan yox idi. Esli-kökü ağa olsa da, özü de bir
siyasmdan4 Dilean kendine geden po5t4 yolunda müddet qaçaqlıq elemişdi. Odur ki, Kereme xüsusi
soyğunçuhıq etmişdir. Bu xeberi eşitcek zati- hörmeti vardı.
alinizin emri ile Qazax qezasına getdim... Kerem Ortaçalada fikirleşdi ki, Yağlıca yolu
... Men qezaya gelende bütün polis ayaq üs- gelsin. Sonra yadına düşdü ki, oralar açıqlıq, dü-
tünde idi, qaçaqları axtar Qeza reisine emr etmişem zengahlıqdı. Ona göre Gümüş gölün sağı derelikle
ki, ehaliden mümkün qeder çox adam toplasın, getmeyi qerara aldı. Etrafda Telet dağlan qaçaqlar
sonra serencam vermişsem ki, poçt yolunu, babele kimi arxa-arxaya vermisdi. Uzaq bir zirvede Qa-
demir yolunu qorumaq üçün qa-rovullar" raçuxa monastırı görünürdü.
qoyulsun; qaçaqların başqa qezaya yolunu O atını be'zen dere-tepe ile, be'zen kese20 yolla
kesmek üçün Yelizavetpol ve Qazax sürürdü. Herden onun burnuna kellerin.21 ayaqları
qezalarının serhedinde qarovullar düzdürsün; Tiflis altında ezilen yovşanın xoş iyi22 gelirdi. Herden de
qubernatoruna teleqram vurmuşa m ki, o da Qa- onun diqqetini kolların dibinden pırıltı ile qalxib
rayazı çölü terefden qarovullar qoyub serhedi yeniden irelide çığıra qonan boz törvelçeler celb
möhkemletsin. Sonra yerli ehaliden zemstvo8 mü- edirdi.
hafize destesi yaratmaq üçün zati-alinizden icaze Kerem fikirleşirdi ki, daha buralarda qalmaq
alıb bu mühafize destesinin atlılarından ve yerli olmaz, bir nece günden sonra bütün yollara, izlere
ovçulardan dörd süvari komanda düzeltmişem, bi- pusqu23 qoyulacaq... Bir müddet dağlara çekilmek
rini Nuxa qeza reisinin kömekçisi, podporuçik Şıx- lazımdır.
linskiye, birini Yelizavetpol qeza reisinin kö- O, xeyli yol getmişdi ki, birden arxadan at
mekçisi kornet Refibeyov-a, ikisini yerli ağalardan ayaqlarının tappıltısını eşidib tez geri boylandı24.
Vekilova ve Eskiparinskiye tapşırmışam9. Elave Ona sarı25 bir atlı çapırdı26. Ehtiyatlandı, sonra at-
zemstvo mühafize destesinin uryadniki Şıx- lının silahsız olduğunu gorüb: "Yeqin27 çapardı,
linykinin ve Dilcan kendxudasinin10 başçılığı11 ile harasa xeber aparır" - deye düşündü. Bir azdan de-
ovçulardan ibaret iki piyada komanda dü- reye enende arxadan gelen atlı onu haqlayıb ya-
zeltmişem. Bu altı komanda indi bütün Qazax qe- nından yel kimi ötüb keçdi. O, yehersiz28 Ve ci-
zasının müx telif semtlerinde qaçaqları axtanr. lovsuz29 atın yalmanına30 yatmışdî, özü ise
Eyni zamanda zati-alinizin icazesi ile aşa- ayağıyahn, başıaçıq idi. Eynindeki yaxası açiq
ğıdaki serencamları vermişem: ketan köyneyinm içine hava dolub belinde tuluq3l
a)... kimi şişmişdi. Onun tüklü?2 ÜZÜ de Keremin diq-
b) Qıraqkesemen icmasının dağlarındaki kö- qelinden yayınmadi^3... Kerem düzenliye çixanda
çerilerine'12 emr etmişem ki, derhal arana'3 - kende atlını görmedi. Deyesen o, dere uzunu getmişdi.
erisinler. Hava bir qeder işıqlanmışdi. Artıq Candar ar-
v) Qazax qezasının qaçaqlara reğbet bes- dada qalmışdı. Etraf kendlerden arabir xoruz
Iemekde ittiham olunan ağalarına e'lan etmişem ki, banı34, itlerin hürüşmesi35 eşidilirdi.
Keremin destesi on güne kimi mehv edilmese on- Kerem Sandara yaxınlaşırdı. Bu vaxt arxa te-
ların hesabına 5 uryadnikden14 ve 45 atlıdan ibaret refden yene at ayaqlarının tappıl tısı eşidüdi... Kerem
elave zemstvo mühafize destesi yaradılacaqdır. geri baxanda gördü ki, bu defe onun arxasınca, yolu
q) Qaçaqlara sığmacaq vermekde, yaxud diğer tozlaya-tozlaya bir deste atlı kazak gelir.
üsullarla kömek etmekde başqalarından daha çox At hime bend imiş, yorga yerişini^ deyişib
ifşa olunan ağalan xüsusi serencam çıxanadek yellendi37. Çöllere meydan suladı. Kerem Bolus-
hebse almaq barede'15 gösteriş16 vermişem...". Kepenekçiye getmek fikrinden daşınıb, Şülevere -
Tiflis qubernatorluğunun gösterişi ile Borçalı qeza merkezine üz tutdu. Emin ağanın evine get-
pristavlığında dörd elahidde17 uryadnikin nez- mek olmazdı. Hamı ele keçe bilerdi. Bir de, bu
dinde iyirmi altıdan ibaret dörd silahlı süvari ke- arada Emin ağanın özünün de ele eskisi tüstülü
destesi yaratmaq ve onların bütün xerri Ke- idi...

tüylü 33. kaçmadı

35. ürümesi 36- al ı n yürüyüş şeklini 37.sürüpgitti


Kazaklar allı nefer idi, Keremle onların ara- çıxdısına beled olmadığı'!?, eksine, defelerle ona gülle
sında olan mesafe gah gödelirl, gah uzanırdı. "Gö- atan düşmene bel bağlamaq olardımı?
resen menim Tiflisde olduğumu haradan bilib Kerem bulağa çatanda atın cilovunu dartıb18
izime düşübler?". Sonra o, fikirleşdi ki, onu te'qib geri boylandı. Kazaklar hele tini dönmemişdi. Sıç-
eden qanun keşikçileri İle gizlenpaç oynamaq2 rayıb atdan yere endi. Böyük darvaza bağlı idi. Ah
olmaz. Onlara e'tibar yoxdur. Arxadan onu vura adamboyu hündürlüyünde19 olan kiçik qapıdan içeri
bilerler. Ya da atını yaralayıb özünü ele keçirerler. yaldı. Heyete göz, gezdirib yuxarı baxdı. Eyvanda heç
Doğrudan da bu, ne eceb onların ağlına gelmir? kes yox idi. O, etrafı meyneli piliçlerle20 telesik21 ey-
Kim bilir, belke de gösteriş beledir ki, diri tu- vana qalxdı. Onu bu eve çekib aparan hansı hiss,
tulsun?! O, bacardıqca onlardan uzaqlaşmağa ça- hansı işıq ucu, hansı duygu idi. Canavardan qaçıb ej-
lışdı. dahaya penalı aparmağın ne me'nası vardı? Arxada
Qeza merkezine daxil olan Kerem burada izi kazaklar, qarşıda Abbas bey--- Onu izleyen de ölüm
itirmek isteyirdi. Qeza merkezi artıq yuxudan idi, gözleyen de... O, tüfengini eyvanda qapı ağzına
oyanmişdı. Yolda, doqqazlarda3 adamlar göze de- söykeyib22 cesaretle içeri girdi.
yirdi. Kerem gah dolanbac küçelerle at çapır4, gah ... Külfeti yaylaqda olan Abbas bey evde tek idi...
da kohlenini5 çeperlerin6 üstünden hoppandırırdı?. O, seher yemeyine yenice başlamışdı. Keremi gören
Buna baxmayaraq kazaklar onu dabanbasaraqs kimi diksindi. Onu derhal tanımışdı. Ağzındaki
te'qib edir, gözden qoymurdular9. Onun hansı kü- loxma boğazında qaldı. Udqunub23 ayağa qalxdı,
çeden, hansı mehelleden keçdiyini itlerin hü- Elindeki çörek tikesi yere düşdü... Baxışlar qar-
rüşmesinden de belli etmek olardı. şılaşdı... Pristav qabağındakı qaçağı heyretle süzdü...
Veziyyet get-gede gerginleşirdi. Bir çıxış yolu Cesarete bax! Bunu hansı niyyet, hansı yol getirib
tapmaq lazım idi. Lakin Kerem helelik bir qerara bura çıxarmışdı? Yoxsa meni öldürmeye gelib? Bes
gele bilmirdi. Onun bu mahalda da dostları çox idi. silahı hanı? Kişinin matı-qutu qurumuşdu24, Esebleri
Harisinin qapısım açsa ona sığınacaq yererdiler. get-gede tarımlarar25, burma biğlı26 tunç sifetinin
Amma o, heç keşi divan yanında gözü kölgeli^1 rengi deyişirdi. Kerem düşünürdü ki, göresen indi
elemek istemirdi... Tini dönende ağlına bir fikir nece illerdi vezifesinin qulu olan bu qanun keşikçisi
geldi. Bayaq11 keçdiyi mehelleye qayıtsın. esiri olduğu qalaq-qalaq27 yazılmış edaletsiz qa-
Oradaki bulağın yanında tanış ev görmüşdü. nunlanmı üstün tutacaq, yoxsa qanun kimi hökmü
Atını ora sürdü. Xatalı qerar idi. olan yazılmamış el-oba adetinimi?
Qırmızı kerpicden tikilmiş eyvanlı ev seher Bu vaxt evin yanından kazakların çaparaq keç-
pristavı Abbas beyin mülkü idi. Bu hemin Abbas diyi esidildi. Bu sese diqqet kesilen Abbas bey dü-
bey idi ki, nece illerdir hökumete can-başla qulluq şündü: "He... deyesen herif ley28 elinden qaçmış cjuş
eleyirdi. Bu hemin pristav idi ki, defelerle Keremin kimi özünü düşmen yuvasına salmışdı?". Kişi bir
üstüne deste-deste divan adamları aparmış, amma balaca29 üreklendi. Gözucu stolun üstüne baxdı. Ta-
onu tutabilmemişdi. panca elyeterde idi. "Hm... ne olsun ki, o, mene
... Bu yaxınlarda ise o, öz süvari destesi ile penah getirib? Bes menim vezife borcum? Xidmeti
Qazax-Borçalı qezalarını serhed kendlerini yox- vicdanım? O, öz ayağı ile gelib tora30 düşüb, indi
lamacq tapşırığından12 qayıdırdı. Yolda kimdense açıb buraxım, bes hökumete ne cavab vererem?
Keremin Körpülü kendinde olduğunu eşidib atım Qapı ağzında vüqarla31 dayanan Kerem sü-
birbaş ora seyirtdi. kutun uzandığını görüb kişinin elinden yere düşen
Kerem öz yoldaşları ile doğrudan da hemin çörek tikesini götürdü, evvel dodaqlarına, sonra da
kendde dostu Süleymanın toyunda13 idi. Qa- gözünün üstüne toxundurub stolun üstüne qoydu.
rabağdan gelmiş qonaqlar adı ile ayrıca bir otaqda - Bilirem, fikirleşirsen ki, çağırılmanuş qonağa
eyleşib yemek-içmekle meşgul idiler. Lakin Abbas yer yoxdur. Embe men sene qonaq gelmemişem.
beyin destesi kende çatanda Keremgil artıq meclisi Fikri dumanlı Abbas beyin gözlerinden sual
terk elemişdiler. Terefler çay qırağında14 qar- yağdı. "Bes niye gelmisen? Qaçaq hara, pristav
şılaşdılar. Möhkem atışma oldu. Yarım saat davam hara?".
eden bu qızğın atışmada divan adamlarından iki - Men bu qapıya penah getirmişem32. - Kerem
nefer ağır yara aldı: qaçaqlar ise sağ-salamat Lelver sözüne davam etdi, - meni izleyirler!
dağına çekildiler. - Bu qapı kimin olduğunu bilirdinmi, yoxsa te-
İndi itele bir adamın evine gelmek, elbette, ağ- vekkülemi gelmisen?
lasığmaz15 hereket idi. Pirden-ikiden qapısını aç- - Bilirdim, pristavın evidir, - dedi Kerem, -
madığı, bir tike16 çöreyini kesmediyi, evinin girdi- amma bilmirdim ki, Abbas bey meni bele qar-
1. kısalır 2. saklambaç oynamak 3. kapılarda 4. koşturur S. atını b. çitlerin 7. atlatırdı 8. adım adım izleyerek 9. gözden kaçırmıyorlardı
10. şüpheli 11. evvel 12. vazifesinden 13. düğününde 14. kenarında 15. akıl almaz 16. yemeğini 17. aşina olmadığı 18. çekip 1^.
yüksekliğinde 20. adımlarla 21. acele olarak 22. dayayıp 23. yutkunup 24. hayret içinde kalmıştı 25. gerginleşir 2b. bıyıklı 27. üst üste 28.
yırtıcı hayvan 2(>. biraz 30. tuzağa 31. ciddiyetle 32. himaye istemek için gelmişim
şılayacaq? ribedir... Bu saat men de gelerem...
Keremin nezerleri onun üzünden çivililerine! Kerem rusca bilmirdi, ona göre evvelce bir az
qondu. Atmacanı ve bu me'nah baxışı başa düşen narahat oldu. Fikirleşirdi ki, göresen pristav ka-
Abbas bey sanki paqonlarmdan xecalet çekdi. zaklarla ne danışır? Yoxsa onun burada olduğunu
Onlar indi ağır bir yük kimi kişinin çiyinlerini eze- xeber verirdi? Belke silaha el atsın?.. Sonra o,
rek özünü hiss etdirirdi. Ele bil pris lavın be- Abbas beyin özünü sakit, laqeyd aparmasından,
reketlerini güdür2 ve indi onun ne kimi qerara ge- genleşmesinden başa düşdü ki, sohbet onun xey-
leceyini izleyirdi... Abbas beyi ter basmişdı. rinedir. Odur ki, pristav üzünü ona teref çevirende
Keremin zehmli baxışları onun paqonlu penceyini3 ondan bir söz soruşmadı. Amma gözlerinden yene
eyninden soyundurub çarpayınuv6 üstüne atdırdı. de sual yağırdı. Bunu hiss eleyen Abbas bey:
Bununla da kişi sanki özünde bir yüngüllük5 hiss - Qaladan dustaq qaçib, onu axtarırlar, - dedi
eledi. ve temiz bir stekani4-nelbekU5 götürüb samovara
- Hava bu gün de isti6 olacaq, - deye as tadan7 yaxınlaşdı. Kerem ani fikre getdi... Bayaq yolda
pıçıIdadı8. onu ötüb keçen başıaçıq, ayağıyalın, üzü tüklü at
Kerem qımışdı9. Hiss eledi ki, onun vicdanı qı- lını xatırladı.
lıncına qalxan oldu... Abbas beyin düşmençilik Abbas bey samovardan süzdüyü çayı Keremin
hissi get-gede gün gören qar kimi eriyirdi: qarşısma qoydu ve köhne bir tanış kimi se-
"Doğrudan da bes menim kişiliyim? Kerem mimiyyetle dedi:
qaçaq olsa da, merd, igid adamdı. Bu mahalda - Belke bir tike çörek yeyesen?
hamı onun xetrini isteyir. Men niye ona düşmen - Çox sağ ol, - dedi Kerem ve ayağa qalxıb, -
kesilmişem? Mene neyleyib ki? Yox, men özümü senin bu hörmetin duz-çorek qeder qiymetlidir.
danabilmerenı". Mene sığmacaq verdiyine göre çox sağ ol. Yaxşılıq
O, yene küçeden a t ayaqlarının tappılhsim eşi- heç vaxt itmez... Çalışaram ki, men de bunun eve-
dib pencereye yaxmlaşdı. "Qohum-eqreba/ dost- zini çixam. Amma bir xahiş var. Qarışıqlıqda
tanış eşitseler ki, Keremi ele vermişem, meni qı- menim üstüme gelme. Sonra peşmanlıq çekerem...
namazlarmı?..". Abbas bey bu zaman ne ise xoş bir hiss ke-
Küçeni başa vurub yeniden geri qayıdan ka- çirirdi, ele bil üzerine düşen böyük hökumet tap-
zaklar qonşu evlerin doqqazlarında vur- şınğim yerine yetirmişdi.
nuxurdular10. Görünür, onlar başa düşmüşdüler Kerem getmek isteyirdi. "İnanmaq yaxşıdı,
ki, axtardıqlan adam hardasa buralarda, bu üç- amrna lap çox inanmaq qorxuludur!". Pristav bu
dörd evden birinde gizlenmişdi. Ancaq hansında, hisslerden ayazıya bilerdi.
kimin evinde? Keremi gören de, görmeyen de ba- Abbas bey küçeye çıxdı. Bulağın başında da-
şını bulayırll: "Bilmirem". "Görmedim" -deyirdi. yanıb sağa-sola göz gezdirdi... Seneyim16 su ile
Pencereden boylanan Abbas bey bulaq ba- doldurub oradan aralanan qadın tini burulanda17
şında cavan oğlanı sorğu-suala tutan kazakı tanıdı. pristav heyetde ahn belinde hazır dayanan Kereme
O, deste başçısı idi. Qezaya tez-tez gelirdi. Pristav işare eledi. Kerem böyük darvazanı azca aralayıb
ona salam verdi. atın başını buraxdı18. Keher qanad açdı. Kerem
- Bu seher-seher ne olub, xeyirdimi? Bolus-Kepenekçiye, Emin ağanın görüşüne ge-
Kazak cavab verene kimi kişi elave eledi: dirdi.
- Gelin qonağımız olun! Onun arxasınca baxan Abbas bey xoş bir hiss
- Çox sağ ol, Abbas bey... Başqa bir vaxt... keçirirdi, özünden razı idi: "Merdliye, cesarete bax.
Abbas bey hiss eldi ki, onlar Keremin onun Ağılat, ağayanlığa20 bax! Xalqın ne igid ürekli oğ-
evinde olduğunu bilinirler. Odur ki, üreyi bir az lanları var... Amma hayıf ki, onların heresi bir di-
yerine düşdü. yardadır. Kimisi Kerem kimi çöllerde, kimisi qa-
- Ne olub, kimi axtanrsımz? zamatlarda...".
Gözleri tez-tez sağa-sola baxan kazak dedi: Bu ehvalat tez bir zamanda açılıb seherde,
- Bilirsinizmi, gece Tiflis qalasından dustaq12 kendde ağız-ağiz gezdi. Amma buna inanan da
qaçıb... Seherden onu te'qib edirik, izini indice bu vardı, inanmayan da... Camaat pristavin bu be-
ralarda itirdik... reketine beraet qazandınrdı.
Abbas bey gerneşdil3: Dövlet adamlarının ise elinde deqiq sübul1
- He... axtarın, axtarın amma onu da deyim ki, yox idi. Ona göre de bu dedi-qoduya inanmırdılar.
buralarda gizlenmeye ele bir yer yoxdur. Qonşular ... Bir nece ilden sonra hüquqşünas knyaz
da menim qorxumdan adam gizletmez... Qe- Q.M.Tumanov Peterburqda çıxan "Vestnik°prava"
1. camızlarına 2. bekliyor 3. ceketim 4. karyolanın 5. hafiflik 6. sıcak 7. alçak sesle 8. fısıldadı 9.'gülümsedi 10. dolanıp dururlardı 11. başını
sallıyor 12. tutsak 13. gerindi 14. bardak 15. çay tabağı 16. güğümünü 17. döndüğünde 18. serbest bıraktı 19. akıİa 20. alicenaplığa 21. ispat
jurnalında çap etdirdiyi2 "Qaçaqlar ve Qafqazda Tumanov Blyumerin bu fikrile o qeder de ra-
melikeme İslahatı" adlı meqalesinde K.Blyumer zılaşmayaraq yazırdı: "Lakin qonaqperverlik adeti
adlı bir müellifin bu hadise ile bağlı "Novoye heç de müselmanı mecbur etmir ki, her alçağı öz
vremya" jurnalında yazdığı sözleri xatırlayacaqdır: evinde gizletsin. Onlar yalnız o cinayetkarlara sı-
"... Pristav Şerq qonaqperverliyinin müqeddes qay- ğınacaq verirler ki, o, müeyyen bir sebeb üzünden
dalarıni poza bilmediyine göre onu gizletmişdir. özünden asılı olmayaraq günah işledir. Her adam
Qanuni hakimiyyet nümayendesinin bu tür he- öldüren qaçaq ve ya soyguncu deyil...
reketi, elbette, Şerq adet ve en'eneleri ile tanış ol- ... Öz leyaqetlerini qoruyarken cinayet eden
mayan adam üçün qeribe görüner. Esimde ise pris- adamlar be'zen cemiyyet içinde şan-şöhret qa-
tav çıkılmaz veziyyetde qalmışdır. Eğer o, öz zanırlar. Kerem hele qaçaq düşmemişden evvel ca-
çağırılmamış qonağıru ele verseydi, Keremin te- maatın gözünde mehz bele bir qehreman idi. O,
refdarları teret'inden alınacaq qanlı intiqam bir ayrı-ayrı güdü adamlardan onların edaletsiz ol-
yana, pristavın öz qohumları3, öz dostları ondan duqlarına göre intiqam alırdı...".
bir edaf, satqın kimi üz döndererdi4...".

1. yayınlattığı 2. arkadaşları 3. yüz çevirirdi