You are on page 1of 3

Mövlüd Süleymanlı

(Kızıl Şafak, 1943)

Ermenistan'daki bir Türk köyü olan Kızıl şubesinin müdürlüğü görevinde bulundu (1976-
Şafak'ta doğdu. Ortaokulu burada bitirdikten 1980). Sonra "Azerbaycan" dergisinin şiir kısmını
sonra, Baku'da Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin yönetti (1980'densonra)
filoloji fakültesinden mezun oldu (1962-1967).
Azerbaycan Radyo-televizyon İdaresinde edebî Başlıca eserleri:
dram redaksiyonunda çalıştı (1968-1974). "Azer- Köç (roman, 1984), Seher tuylannda (1985),
baycanfilm" stüdyosunda senaryo yazarlığı yaptı Bin unvan (şiirler, 1969). Köç, Türkiye'de de ötü-
(1974-1976). Aylık edebiyat dergisi "UIduz"un nesir ken yayınevi tarafından neşredilmiştir (1989).

AYIN AYDINLIĞINDA

Qabaq1 sıraların hamisini2 uyaqlar3 tutdular, Bir yerinden dedi:


klüp mudiri ireli çrxıp acıqlı acıqlı4 dedi: - Oqtay müellim görüp, deyir davalı döyül...i2
- Ses eleyenin qolundan yapışıp eşiye tul- Kişi hele de ayak üste cavap gözleriydi, bunu
Iayacam5 . Kino6 üzüne7 hesret qoyacam. eşidip diyinlerini qısdı13 :
Uşaqlar çığrışıp8 ses sese verdiler: -Eşi, day14 bu kino olmadı ki?... Davadan
- Ses elemeyeceyik!., döyül, bes nedendi?
- Ses elemeyeceyik!.. Ele bu yerde işıqlar söndü, uşaqlar qabaq çer-
Bir deste yeniyetme qız geldi, birbirine sığına geden15 çığrışdılar:
sığına, utana utana, keçip bir künede9 eyleşdiler.1" -Ura başladı!..
Ortayaşlı bir kişi ayağa qalxıp soruşdu: Klup müdiri arxa çergede tepiyini16 yere
- Kim görüp bu kinonu, a bala? Davalıdı mı?11 vurdu.
- Gelirem ha!

1. ön 2. hepsini 3. çocuklar 4. sinirli sinirli 5. dışarı atacağım 6. sinema, film 7. yüzüne S.bağırıp 9. köşede 10. oturdular 11. (konusu)
savaş mıdır? 12. savaşlı değil 13. omuzlanın silkti 14. be adam daha 15. ön sıradan 16. ayağını
Ses küy1 kesildi, filmin adı yazıldı, sonra uzun İtlerin sesi kendi başına götürmüşdü24. Ev-
saçlı bir qız bir oğlanı yamaç boyu qovmağa baş- lerden uşaqların qabağına çıxanlar var idi, özleri
ladı. de ele genden gene soruşdular:
Yaşlı kişi öksürüp boğazını arıtladı2 , yaşma - Qurtardı mı kino?
yaraşmayan mezelP bir sesle dedi: -Qur tardı.
Özüm ölüm4, bunda iş var!.. - Dâvâlıydı mı?25Yox eşi, sevişmendeeniydi...
Böyürden biri xirıldadi: Narine altdan yuxarı Surxay1ın üzüne baxtı,
-Hi hi.. Qorxaq oğlu qorxaq gör ne qaçır?.. gözleri qeribe26 bir işiqla parıldadı, sevinç içinde,
Utanmir bazburutundan5 , ha boyuna qamış piçıltıyla27dedi:
ölçüm...6 - Gördün nece öpüşürdüler?
Yaşlı kişi : Surxay onun üzüne baxmadı, as tadan :
- Sen dinme!7 dedi. Ozü bilir neynir... 8 - Yavaş, eşideler, dedi. Ele ele ki, bir de apa-
Bu yerde oğlan yixıldı, nzun saçlı qız onu qu- rım seni kinoya.
eaqladı çiçeklerin, otların üstüyle yumalandılar, Narine susdu, amma yene gülümseyirdi. ağ
sonra qizın bütün saçları ekranı tutdu. plaş geyinmişdi, boylu olduğu indi yadına düşdü,
Künçde9 oturan gızlar pıqqıldaşdılar10 , biri plaşınm düymelerini açdı.
özünü saxlayabilmeyip lap berkden güldü.11 Üreyinden keçdi ki, Surxay indi birden bire
Yaşlı kişi qızlara sarı12 döndü, alaqaranlıqda onu qucaqlayaydi, bağrına basaydi, lap o kinodaki
soruşdu : qızla oğlan kimi öpüşeydiler.
- Kimin qızlarıdı, eee, bunnar?! Kendleri de ele kinodaki kende oxşayird),
Qızlar seslerini kesip başlarını aşağı saldılar, orada da bele aylı ulduzlu geceydi, itler seyrek sey-
kino gurtaranacan13 dinmediler14 . rek hürüşürdüler, o kinodaki qızla oğlan kimi bun-
Kino gurtardı15 , ışıglar yanan kimi, klüp mü- lar da dörd bes aydı ki evlenmişdiler... O cüre
diri qabaqa çıxdı: öpüşmek üçün başqa ne lazım idi ki?!..
- Sabah yaxşı kino var; dedi. Hem dâvâlı hem Narincin isteyi birden ele büyüdü ki, ayak sax-
de bele... Sergiden biraz tez gelin, tez başlayaq! ladı, odlıı gözleriyle Surxay'a baxdı.
Deste deste çıxip here bir yana dağılışdı... Surxay yene astadan :
Narine qaranlıqda Surxay'm elinden lutdu, be- - Nolup azz? dedi- Xeta oldu seni bi defe ki
lece el ele xeyli dinmez söylemez yol getdiler. noya apardıq?!
Ulduzlu geceydi, kendden xeyli aralıda sız- Narine güldü, ele güle güle qafletden qollarını
qalanıp16 sıralanan tepelerin eteyi aydınca se- Surxaym boynuna doladı. Surxay celd Nannc'ın
Çilirdi. Amma bu aydınlıq Nam: üçün de Surxay qollarını dartıp boynundan araladı :
üçün de adice17 bir gecenin aydınlığı idi. Baş- -Başın xarap olup, dedi. Kend içinde bizi bî-
larının üstünde sayrışan18 ulduzlarm güzelliyini abır elemek isteyirsen?!
de duymadılar. Biraz belece yan yana geldiler. Narınc'ın ala-
Surxay dodaqlarını ucunda elece bunu dedi: qaranlıqda zayıf, titrek bir İşığa benzeyen te-
- Sabah19 yaxşı gün olacak! bessümü silinip getmişdi,yerişi de elebil de-
yişmişdi, ağırlaşmışdı..
Nane ele bil20 heç ne21 eşitmedi, filmdeki qız
qabağından22 çekilmirdi. Yene kinodaki qızı xatırladı, gülümsedi. Sur-
xay'm elinden tutdu, altdan yuxan üzüne baxtı, si-
Alacaqaranlıqda gülümsedi, sonra Surxay'ın
garetin İşığı Surxay1ın üz gözünde oynadı.
qoluna girip başını onun çiynine sarı eydi23.
Surxay elini Narınc'ın elinden çekmedi, eve-
Surxay özünü çekip çiyinlerini enletdi, sigaret
cen ikisi de el ele, dinmez söylemez addımladilar.
çıxarıp yandırdı.
Camaat kinodan çıxıp evlerine dağılışirdı.

1. ses seda 2. temizledi 3. müstehzi 4. canım aksın 5. boy boşundan 6. boyu batmış 7. konuşma 8. ne yapacağını kendisi biliyor
9. köşede 10. gülüştüler 11. iyice yüksek sesle güldü 12. doğru 13. bitinceye kadar 14. konuşmadılar 15. film bitti 16. küçültüp 17. basit
18. parıldayan 19. yarın 20. sanki 21. hiçbir şey 22. önünden 23. boynuna doğru eğdi 24. köyü bürümüştü 25. (konusu) savaş mıydı?
26. acaip 27. fısıltıyla
Çeperin böyründe, Surxay'ın kötükden yonup Narine çırpınıp Surxay'ın elinden çıxmaq is-
düzeltdiyi stolun yanında Narine ayak saxladi... tedi20:
Surxay da elâcyız qalıp dayandı, bir stola - Burax qolumu! dedi, inciyir! Burax yoxsa
baxtı, bir Narınc'a baxtı, demeye söz tapmadı. dişleyecem.
Qonşu heyetin qapısı açıldı. Teymur kişi eli Surxay gülüp elini çekdi, genden gene dedi-1 :
ağaçlı1 onlara sarı2 geldi: - Gel eve, incitme meni, seher işe gedecem!22
- Axşamınız xeyir, dedi. A bala, kinonuz qur- -Getmirem. Surxay dönüp pillekenleri qalx-
tardı mı? dı23.
- Qurtardi Teymur emi!
Narine ağlamasına ağlamasına çağırdı:
-Bizim qizlar gelip çıxmadı axı3 ... Gedim
- Surxay!
görüm4 harda5 qaldılar?
Surxay qapım açıp eve girdi.
Teymur kişi ayın aydınlığında ağacım6 yolun
daşlarına vura vura aralandı7 . Narine bir xeyli24 heyef.de, ayın aydınlığında
tek tenha dayandı25 .
Surxay dönüp Narınc'a baxdı, Narine gene gü-
lümseyirdi. Sonra yavaş yavaş pillekenleri25 qalxdi, qapım
açıp eve girdi.
Surxay da özünü saxlayabilmeyip8 güldü,
amma özü bilmedi ki, neye gülür : Surxay yatırdı27
- Hersimden9 gülürem, dedi. Vallah deli ol- Narine gedip yerine uzandı, yene bemin uzun
musan... saçlı qiz gözünün qabağma28 geldi.
Teymur kişi böyründe10 de qızları gelip keçdi. Belece Narincin qara, odlu29 gözleri qa-
Qizlar pis pis piciqıldaşırdılar11 . Girdiler heyede12, ranlıqda xeyli alışıp yandı.
ancak heyetden hele de sesleri gelirdi, gülürdüler... Handan hana30 titrek, pıçıltılı31 sesle çağırdı32:
Sonra kendi13 sakitlik börüdü, el ayaq yı- - Surxay!
ğışdi14, Surxay'ın gözü göre göre pencerelerin İşığı Surxay gözlerini açıp yuxulu Narınc'a baxdı.
söndü. Narine pişik33 kimi Surxay'a qısildı:
O sâkitlikde Surxay dereden axan çayın sesini Eşildim, dedi. Klüp müdiri deyirdi, sabah34
eşitdi.Sonra qurbağaların sesi geldi, elebil15 yüz "Keşmir'de Mehebbet" kinosu olacaq... Meni de
yüz qurbağa birden quruldadı. apararsan?35
Surxay heyetin16 qapısını açdı: Surxay yuxulu yuxulu mızıldandı36 :
- Beri gel; dedi, keçdi... -Yaxşı, apararam, qoy yataq, sabah işe ge-
Narine dinmedi!7, çeperin dibindeki kötüyün deceyem...
üstünde oturdu. Narine xeyli gözledi37 , birden boyunda38 uşağın
- Sermen döyülem?!18 tepiyini hisseledi, boy boy39 eleyip xırda xırda
Narine başım galdrıp Surxay'ın üzüne baxdı, güldü, nefesi bengiye tengiye40 Surxay'ı çağırdı41 :
gözü dolmuşdu. -Surxay, Surxay!...
Surxay qorxdu ki, Narine birden ağlayıp ele- Surxay şirin yuxuda idi.
yer, tez gelip qolundan yapışdı, çeke çeke apardı.19

Heyet qapısı cırıltıyla açıldı, içeri keçdiler.

I. değnekli, bastonlu 2. onlara doğru 3. ama 4. gidip bakayım 5. ilerde 6. bastonunu 7. uzaklaştı 8. tutamayıp 9. sinirimden 10. yanında
II. kötü kötü gülüşüyorlardı 12. avluya girdiler 13. köyü 14. ortalıkta kimse kalmadı 14. sanki 15. evin bahçesinin, avlunun
16. seslenmedi 17- sana söylemedim mi? İS- götürdü 19. gıcırtıyla 20. elinden kurtulmak istedi 21. yavaş sesle söyledi 22. gideceğim
23. basamakları çıktı 24. uzun bir müddet 25. durdu 26. merdivenlerin basamaklarını 27. uyuyordu 28. önüne 29. ateşli 30. neden sonra
3İ. fısıltılı 32. seslendi 33. kedi 34. yarın 35. götürür müsün 36. mırıldandı 37. bir hayli bekledi 38. karnında 39. vay vay 40. nefesini
toplaya toplaya 41. seslendi