Τ Ι

Π Ρ Ε Π Ε Ι

Κ Α Θ Ε

ΝΑ

Ξ Ε Ρ Ε Ι

Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Τ Η !

Τ ί τ λ ο ς στα Γ α λ λ ι κ ά :
ΟΕ ουΕ τουτ ΡΕνοιυτιΟΝΝΑίπΕ
5Α\/0ΙΡ ΟΕ Ι_Α ΡΕΡΡΕ55Ι0Ν«

ϋοιτ

Β I Κ Τ Ο Ρ

ΤΙ

Σ Ε Ρ Ζ

Π Ρ Ε Π Ε Ι

Κ Α Θ Ε

ΝΑ

Ξ Ε Ρ Ε Ι

Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Τ Η !

Μ ε τ ά φ ρ α σ η
Κ.

" Ν Ε Ο Ι

Α.

Σ Τ Ο Χ Ο Ι "

Μαυρομιχάλη 1 .

ΑΘΗΝΑ

:

Τηλ.531.309

1972

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ι . - Η ΡΩΣΙΚΗ ΟΧΡΑΝΑ
*0 α σ τ υ ν ο μ ι κ ό ς . - * Η ε ι δ ι κ ή του παρουσίαση.
Η ε ξ ω τ ε ρ ι κ ή ε π ι τ ή ρ η σ η . - * Η παρακο λ ο ύ θ η σ η . - Τ ά μ υ σ τ ι κ ά της προβοκάτσιας. "Οδηγίες γ ι ά την στρατολόγηση κ α ί την υ πηρεσία των προβοκατόρων.-Μιά μονογρία φ ία τ η ς προβοκάτσιας στην Μ 0 σ χ α ( ΐ 9 Ι 2 ν ) Φάκελλοι προβοκατόρων.-"Ενα φάντασμα α πό τό παρελθόν.-Μιά σ ε λ ί δ α Ι σ τ ο ρ ί α ς .
-•
Μ α λ ι ν ό β σ κ υ . - * Η νοοτροπία του προβοκάτορ α . - * Η προβοκάτσια κ α ί τό Κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό
Κ ό μ μ α . Η προβοκάτσι α , δ ί κ ο π ο μαχαίρι . Οι Ρώσοι χ α φ ι έ δ ε ς του έ ζ ω τ ε ρ ι κ ο υ . - ' Ο κ .
Ραιημόν Ρεκουλύ.-Μαΰρο Γραφείο κ α ί δ ι ε θνής ά σ τ υ ν ο μ ί α . - ϊ ά κρυπτογραφήματα.-Πάλ ι τό μαΰρο γ ρ α φ ε ί ο . - Σ ύ ν θ ε σ η των πληρορορ ι ων . - Γ ρ α φ ι κ ε ς μ έ θ ο δ ε ς . Α ν θ ρ ω π ο μ ε τ ρ ία . - Χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά . - Ε κ κ α θ ά ρ ι σ η . - Επιστημ ο ν ι κ ή μ ε λ έ τ η του επαναστατικού κ ι νήματ ο ς . - * Η προστασία του προσώπου του Τ σ ά ρου. -Πόσο κ ο σ τ ί ζ ε ι " μ ι ά ε κ τ έ λ ε σ η . - Σ υ μ π έ ρ α σ μ α . - Γ ι α τ ί η επανάσταση μ έ ν ε ι ατρωτηI I . - Τ Ο ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΙΑΣ
Νά μην ε ί ν α ι κ α ν ε ί ς ε ύ κ ο λ ό π ι σ τ ο ς . - Η μ ε τ α π ο λ ε μ ι κ ή ε μ π ε ι ρ ί α : Μ η ν α φ ή ν ε ι ς νά σ ' έ φνι δ ι ά σ ο υ ν . - Τ ά δ ρ ι α τ η ς ν ό μ ι μ η ς έπανα στατικής δράσης.-"Ιδιωτικές άστυνομίεςΣυμπεράσματα.

I I I . - Α Π Λ Ε Σ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ
*Η π α ρ α κ ο λ ο ύ θ η σ η Η αλληλογραφία κ α ί ο !
σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς . - Γ ε ν ι κ ή σ υ μ π ε ρ ι φ ο ρ ά . - Μεταζύ
συντρόφων.-Σε περίπτωση σύλληψης.-Μπρο στά στούς αστυνομικούς κ α ί ατούς δ ι κ α
σ τ έ ς . - * Η έφευρετικότητα.-Μιάσπουδαίασυμ
βουλή.

Σελ.
ΙΟΙ

Ι Ι Ι Ι . - Τ Ο ΠΡΟΒΛΙ-ΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΑ ΤΑΣΤΟΑΗΣ
Πολυβόλο,γραφομηχανή,
- * Η ε μ π ε ι ρ ί α δύο
έπαναστάσεων.-'Ο τρόμος κράτησε . α ι ώ ν ε ς . ' Α π ' τ ό ν Γ κ α λ ι φ έ στον Μ ο υ σ σ ο λ ί ν ι . - ' Α σ τ ι κός νόμος κ α ί προλεταριακός ν ό μ ο ς . - Τ ά δύο συστήματα.-Να χτυπήσουμε τ ' α π ο τ ε λ έ σ μ α τα ή νά ερευνήσουμε τ ί ς α ι τ ί ε ς ; - Ο ί κ ο ν ο μ ι κ ό ς καταναγκασμός:Με τ ή ν π ε ί ν α . - ' Ο
απ ο δ ε κ α τ ι σ μ ό ς . -ΣφοΛματα κ α ί κ α τ α χ ρ ή σ ε ι ς . " Ε λ ε γ χ ο ς . - Κ α τ α π ί ε σ η κ α ί π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α . - Πότ ε ε ί ν α ι αποτελεσματική ή κ α τ α π ί ε σ η ; - Σ υ ν ε ί δ η σ η τοΰ κ ι ν δ ύ ν ο υ κ α ί σ υ ν ε ί δ η σ η
του
σκοπού.
V.-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 9 7 0 . Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ

116

ΑΝΤΙΛΗΨΗ

ΤΗΣ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Κ Α Ι 01 ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ
Κατανόηση τ η ς σ η μ ε ρ ι ν ή ς κ α τ ά σ τ α σ η ς . - Μερ ι κ έ ς μέθοδες τ η ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς . - * Η καταστο
λή.-Συμπέρασμα.

162

Σ η μ ε ι ώ σ ε ι

ΙΘΙ

ς

Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η
' Η ν ί κ η της "Επανάστασης στην Ρωσία
έριζε
στά χ έ ρ ι α των επαναστατών ολόκληρο τόν μηχανισμό
της π ι ό σύγχρονης, δυνατής κ α ί εξασκημένης π ο λ ι τ ι κ ή ς αστυνομίας πού δημιουργήθηκε μέσα στά πάνω άπό πενήντα χρόνι α πάλης ένάντι α ατούς
καλ ύ τ ε ρ ο υ ς βλαστούς ενός μεγάλου λ α ο ϋ .
*Η γνώση των μεθόδων κ α ί των ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν αύτης
τ η ς αστυνομίας παρουσ ι ά ζ ε ι γ ι ά κάθε άγων ι σ τ ή μ ι άν
άμεση πραχτική σπουδαι ότητα,γ ι ατ ί ή κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κή άμυνα χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί παντού τά 'ίδια μέσα, καί
γ ι α τ ί όλες ο Ι αστυνομίες, αλληλέγγυες
άλλωστε,
μοιάζουν μεταξύ τ ο υ ς .
Τη γνώση των έπαναστατικων αγώνων πού άπόχτη-,
σαν οΐ Ρώσοι με τ ί ς τεράστι ες προσπάθει ε ς κ α ί θυσ ί ε ς μ ι σ ο ύ κ α ί πάνω αιώνα, θά χ ρ ε ι α σ τ ε ί νά την α φομοιώσουν σ ' ε ν α πολύ μ ι κ ρ ό τ ε ρ ο χρονικό δ ι ά σ τ η μα οΐ αγωνιστές των χωρων οπου η δράση αναπτύσσ ε τ α ι σήμερα μ έ σ ' σ τ ί ς σ υ ν θ ή κ ε ς πού δημιούργησε ό
π ό λ ε μ ο ς , ο ! ν ί κ ε ς του ρώσικου προλεταριάτου
καί'
οΐ ή τ τ ε ς του δ ι ε θ ν ο ύ ς προλεταριάτου - κ ρ ί σ η του
παγκόσμιου καπι ταλ ισμο~>, γέννηση της κομμουν οτι-^
κης Δι έθνους, πλατιά ανάπτυξη τ η ς τ α ξ ι κ ή ς σ υ ν ε ί δησης τ η ς μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α ς : φ α σ ι σ μ ό ς ,
στρατιωτικές
δ ι χ τ α τ ο ρ ί ε ς , λ ε υ κ ή τρομοκρατία
καί
αναίσχυντα
νομοθετήματα.
:
"Αν<ΌΪ α γ ω ν ι σ τ έ ς γνωοίζουν από πρίν τά μέσα
πού δ ι α θ έ τ ε ι ο εχθρός, 'ίσως υποστούν λ ι γ ώ τ ε ρ ε ς
απώλειες.
II

Ε ί ν α ι λ ο ι π ό ν α ν α γ κ α ί ο , γ ιά ενα πραχτ ι κό σκοπό,
νά μ ε λ ε τ η θ ε ί καλά τό κ ύ ρ ι ο 6ργανο τ η ς κάθε άν τ ί δ ρ α σ η ς κ α ί τ η ς κάθε κ α τ α σ τ ο λ ή ς , α ύ τ η η μηχανή
πού λ έ γ ε τ α ι α σ τ υ ν ο μ ί α , η φ τ ι α γ μ έ ν η γ ι ά νά κατα π ν ί γ ε ι · κάθε υ γ ι ή επανάσταση.
Μπορούμε νά την μ ε λ ε τ ή σ ο υ μ ε , άφοΰ τό τ ε λ ε ι ο ποιημένο αυτό δπλο,πού η ρώσικη μοναρχία σφυρηλάτησε γ ι α νά υ π ο σ τ η ρ ί ξ ε ι τήν'ύπαρξή τ η ς - ή ΐϋχράν α , Γ ε ν ι κ ή Ασφάλεια τ η ς Ρώσικης Αυτοκρατορίας επεσε στά χ έ ρ ι α μ α ς .
Γ ι ά νά φτάσει αυτή ή μ ε λ έ τ η 5 ς στό βάθος, πράγμα πού θά ηταν ι.ολύ χ ρ ή σ ι μ ο , χ ρ ε ι ά ζ ο ν τ α ι μ ε ρ ι κ έ ς
προϋποθέοε ι ς,πού δέν δ ι α θ έ τ ε ι ο συγγραφέας αΰτοΰ
του β ι β λ ί ο υ . ϋ ΐ σ ε λ ί δ ε ς πού θά δι αβάσετε δέν πρόκ ε ι τ α ι νά τ ί ς αναπληρώσουν."Ελπίζω δ τ ι θά α ρ κ έ σουν γ ι ά νά πλιροφορήσουν τούς συντρόφους κ α ί νά
φέρουν στά μ ά τ ι α τους μ ι ά σ η μ α ν τ ι κ ή α λ ή θ ε ι α πού
μ ' έ ν ι υ π ω σ ί α σ $ ά π ' τ ή ν πρώτη μου επίσκεψη στά άρχ ε ϊ α τ η ς ρώσικης ά σ τ υ ν ο μ ί α ς : δ τ ι δέν υπάρχει δύναμη στόν κόσμο, ικανή νά φ τ ι ά ξ ε ι φραγμα γ ι ά νά
σταματήσει τό επαναστατικό κύμα δταν
ανεβαίνει
κ α ί δ τ ι δ λ ε ς ο ! α σ τ υ ν ο μ ί ε ς , δ π ο ι ο ς καί αν ε ί ν α ι ό
μ α κ ι α β ε λ ι σ μ ό ς τ ο υ ς , ή τ ε χ ν ι κ ή τους ή τά έ γ κ λ ή μ α ΐ
τ ο υ ς , ε ί ν α ι σχεδόν α ν ί σ χ υ ρ ε ς .
Αυτή ή ε ρ γ α σ ί α , πού δήμοσι ε ύ τ η κ ε γ ι ά πρώτη φορά
ά π ' τ ό Κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό Δ ε λ τ ί ο , τ ό ν Νοέμβρη 1 9 2 1 , σ υ μπληρώθηκε π ρ ο σ ε χ τ ι κ ά . Τά πραχτικά κ α ί θ ε ω ρ η τ ι κ ά
ερωτήματα πού δέν γ ί ν ε τ α ι *νά μήν γεννηθούν μέσα
στό μυαλό του εργάτη αναγνώστη ρ πο ι α κ α ί αν ε ί ν α ι
η π ο λ ι τ ι κ ή του μόρφωση, κ α ί πού πηγάζουν απ τήν
μ ε λ έ τ η του μηχανισμού μ ι α ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς , ε ξ ε τ ά σ τ η καν σ έ δύο νεώτερα δ ο κ ί μ ι α . Τ ό " Σ υ μ β ο υ λ έ ς στόν αγ ω ν ι σ τ ή " , πού γ ι ά τήν χρησιμότητά τ ο υ , π α ρ ' δ λ η τ ή

θ

φανερή του απλότητα, η π ε ί ρ α δεν μας ε π ι τ ρ έ π ε ι ν '
άμφι β ά λ λ ο υ μ ε , δ ί ν ε ι β α σ ι κ ο ύ ς κανόνες γ ι ά την ε ρ γ α τ ι κ ή άμυνα απέναντι στην παρακολούθηση,τόν χ α φ ι ε δ ι σ μ ό κ α ί τήν προβοκάτσια.Μετά τόν πόλεμο κ α ί
την επανάσταση του 'Οχτώβρη,ή ε ρ γ α τ ι κ ή τάξη δεν
μπορεί νά άρκεστεΤ σ έ ένα έργο α ρ ν η τ ι κ ό κ α ί κ α ταστροφικό μ ο ν ά χ α . " Η εποχή των εμφυλίων πολέμων
α ρ χ ι σ ε . Ε Ϊ τ ε ή έ π ι κ α ι ρ ό τ η τ ά τους άφορα τό σήμερα
ε ' ί τ ε πρέπει ν ' ά ν α τ ρ έ ξ ε ι στήν εξόφληση "παληων "
λογαριασμων, τό πλήθος των ερωτημάτων σ χ ε τ ι κ ά με
τήν κατάληψη τ η ς ε ξ ο υ σ ί α ς δέν παύει νά υπάρχει
στά περισσότερα κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ά κόμματα.
Σ τ ί ς άρχές τοΰ 1 9 2 3 , ή κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή τ ά ξ η τ η ς
Ευρώπης μπορούσε νά δ ε ί χ ν ε ι μ ι ά σ τ α θ ε ρ ό τ η τ α Ι κ α νή ν ' α π ο γ ο η τ ε ύ σ ε ι τούς ανυπόμονους.Μέ τήν " ε ι ρ η ν ι κ ή " κατάληψη τοΰ Ρούρ^ομως, π ρ ί ν ά π ' τ ό
τέλος
τοΰ χ ρ ό ν ο υ , ά ρ χ ι σ ε νά π λ α ν ι έ τ α ι στήν Γ ε ρ μ α ν ί α ,
πραγματικά έ ν τ ο ν α , τ ό φάσμο της επανάστασης.'Από
δω κ α ί πέρα, κάθε ε ν ε ρ γ ε ί α πού αποσκοπεί στήν κ α ταστροφή των κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ώ ν ά ρ χ ω ν , χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι ν '
άκολουθεΤται άπό μ ι ά προπαρασκευή,έστω κ α ί θεωρ η τ ι κ ή , γ ι ά τό δ η μ ι ο υ ρ γ ι κ ό έργο τοΰ α υ ρ ι ο . Τ ό κ α τασΥρεφτικό πνεΰμία, έ λ ε γ ε ά Μπακούντυ , ε Τ ν α ι κ α ί
δ η μ ι ο υ ρ γ ι κ ό πνεύμα.Αυτή ή β α θ ε ι ά παρατήρηση,πού
ή κατά γράμμα ε ρ μ η ν ε ί α της παραπλάνησε α ξ ι ο θ ρ ή νητα πολλούς ε π α ν α σ τ ά τ ε ς , γ ί ν ε τ α ι τώρα μ ι ά πρα χ τ ι κ ή ά Χ ή θ ε ι α . Τ ό 'ίδιο τό πνεΰμα τ η ς πάλης των
τάξεων αναγκάζει σήμερα τούς κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ έ ς νά καταστρέφουν κ α ί νά δημιουργοΰν ταυτόχρονα.
"Οπως ο σ η μ ε ρ ι ν ό ς άντι μ ι λ ι τ α ρ ι σ μ ό ς ε ί ν α ι αναγ κ α ί ο νά συμπληρωθεί μέ τήν προετο ι μασία τοΰ Κόκκ ι ν ο υ Στράτου, έτσι κ α ί τό πρόβλημα της καταστολ ή ς πού τ ί θ ε τ α ι ά π ' τ ή ν αστυνομία κ α ί τήν δ ι κ α ι II

οσύνη τ η ς μπουρζουαζίας, έ χ ε ι μ ι ά θ ε τ ι κ ή όψη μ ε γάλης σημαοίας.Θεώρησα καθήκον μου νά την καθορίσω σ έ χ ο ν τ ρ έ ς γ ρ α μ μ έ ς .
"Οφείλουμε νά γνωρίζουμε τά δτλα του έχθροΰ.
τ ο υ
Πρέπει ακόμη νά γνωρίζουμε δλη την έκταση
άκοπου μ α ς .

Μάρτης 1925 ν . 5

10

1. Η ΡΩΣΙΚΗ ΟΧΡΑΝΑ
I.

ϋ· ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ. Η Ε Ι Δ Ι Κ Η ΤΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

*Η 'ΰχράνα δ ι α δ έ χ τ η κ ε , σ τ ά Ι β β Ι , τ ό περίφημο 3ο
Τμήμα του "Υπουργείου ΐ ί σ ω τ ε ρ ι κ ω ν . Δ ε ν γνώρισε ό μως α λ η θ ι ν ή ανάπτυξη παρά μετά τ ό . 1 9 0 0 , όποτε μ ι ά
κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α γενηά χωροφυλάκων μπήκε ε π ί κεφαλής.
Οι παληοί α ξ ι ω μ α τ ι κ ο ί τ ή ς χωροφυλακής, ι δ ι α ί τ ε ρ α
αυτοί πού ε ί χ α ν μεγάλο βαθμό,θεωρούσαν α ν τ ί θ ε τ ο
μ ε τήν σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ ή τ ι μ ή τό νά καταπιάνονται
μέ
α σ τ υ ν ο μ ι κ έ ς α σ χ ο λ ί ε ς . " Η κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α σχολή εξαφάν ι σ ε α υ τ έ ς τ ί ς α ν η σ υ χ ί ε ς κ α ί ανάλαβε νά οργανώσ ε ι ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ά τήν μ υ σ τ ι κ ή α σ τ υ ν ο μ ί α , τ ή ν προβ ο κ ά τ σ ι α , τήν συκοφαντία κ α ί τήν προδοσία
μέσα
στά επαναστατικά κόμματα. " Ο φ ε ι λ ε νά δ η μ ι ο υ ρ γ ε ί
ανθρώπους μ έ τ α λ έ ν τ ο κ α ί γνώση, σάν αυτόν τόν
συνταγματάρχη Σ π ι ρ ί ν τ ο β ι τ ς
πού μας άφησε
μιά
ογκώδη " " Ι σ τ ο ρ ί α του Σ ο σ ι α λ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ο ΰ
Κόμμ α τ ο ς " κ α ί μ ι ά " " Ι σ τ ο ρ ί α του Σοσιαλ-δημοκρατι κοΰ Κ ό μ μ α τ ο ς " .
*Η στρατολόγηση,ή ε κ π α ί δ ε υ σ η κ α ί τό ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ό ντρεσάρισμα των άξ ιωματ ι κων αυτής τής χωροφυλακής, ηταν α ν τ ι κ ε ί μ ε ν ο Ι δ ι α ί τ ε ρ η ς ε π ι μ έ λ ε ι α ς . Κ α θ έ ν α ς τους ε ι χ ε στήν Γ ε ν ι κ ή "Διεύθυνση τήν
καρτέλλα τ ο υ , ενα πλήρες 1 έγγραφο όπου
βρίσκουμε
δ ι α σ κ ε δ α σ τ ι κ έ ς ' λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι ε ς . Χ α ρ α κ τ ή μ α ς , βαθμός
ε κ π α ί δ ε υ σ η ς , εξυπνάδα, ΰπηρεσιακή κατάσταση,
όλα
ε ί ν α ι σημειωμένα μέσα σ ' ενα πνεΰμα
πραχτικής
χ ρ η σ ι μ ό τ η τ α ς . " Ε ν α ς ά ξ ιωματ ι κ ό ς , γ'ι-ά παραδειγμα
II

χ α ρ α κ τ η ρ ί ζ ε τ α ι " σ τ ε ν ο κ έ φ α λ ο ς " - κατάλληλος
γιά
δ ε ύ τ ε ρ η ς σημασίας υ π ο θ έ σ ε ι ς , πού δέν
απαιτούν
παρά σταθερότητα-καί 'ένας άλλος χ α ρ α κ τ η ρ ί ζ ε τ α ι
" ε π ι ρ ρ ε π ή ς στό φλερτάρισμα των γ υ ν α ι κ ώ ν " .
"Ανάμεσα στά ερωτήματα
του σ υ ν τ α κ τ ο λ ο γ ί ο υ
παρατηρώ κι αύτό:
" Γ ν ω ρ ί ζ ε ι καλά τό πρόγραμμα
κ α ί τό καταστατικό των διαφόρων κομμάτων;Ποιά,
σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν α ; " Κ α ί διαβάζω οτι ό λάτρης των γ υ ναικών " γ ν ω ρ ί ζ ε ι καλά τ ί ς σοσιαλ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ έ ς
κ α ί α ν α ρ χ ι κ έ ς ί δ έ ε ς - λ ι γ ώ τ ε ρ ο τό σοσιαλ-δημοκρατ ι κ ό κόμμα-καί τ ε λ ε ί ω ς ε π ι φ α ν ε ι α κ ά τό σ ο σ ι α λ ι σ τ ι κ ό κόμμα της Π ό λ ω ν ί α ς . "
'Υπαρχε ι , δ η λ α δ ή , μ ιά
π ρ ο σ ε χ τ ι κ ή κατάταξη των γνώσεων.'Αλλά άς σ υ ν ε χ ί σ ο υ μ ε τήν ε ξ έ τ α σ η της κ α ρ τ έ λ λ α ς . *0 άστυνομ ι κός
μας "παρακολούθησε μαθήματα Ι σ τ ο ρ ί α ς τοΰ έπαναστατ ι κοΰ κ ι νήματος; " "Πόσους μυστ ι κούς πράχτορες
έ χ ε ι , κ α ί μέσα σ έ ποιά κόμματα;
Διανοούμενους ;
"Εργάτες; "
Γ ι α τ ί ε ν ν ο ε ί τ α ι οτι γ ι ά νά μορφώσει τά λαγων ι κ ά τ η ς , ή 'Οχράνα οργάνωνε μαθήματα ,όπου γ ι νόταν μ ε λ έ τ η κάθε κόμματος,των άρχων τ ο υ ,
τοΰ
προγράμματος τ ο υ , τ ω ν μεθόδων τ ο υ , μ έ χ ρ ι κ α ί
της
β ι ο γ ρ α φ ί α ς των γνωστών μαχητικών σ τ ε λ ε χ ώ ν . "Ας
σημειώσουμε έδω,ότι αυτή ή ρώσικη χωροφυλακή,
ν τ ρ ε σ α ρ ι σ μ έ ν η γ ι ά τ ί ς πιό λ ε π τ έ ς υ π ο θ έ σ ε ι ς
της
π ο λ ι τ ι κ ή ς άστυνομίας δέν ε ι χ ε πι ά τ ί π ο τ ε τό κο ινό μ έ τήν έφιππη χωροφυλακή τ η ς δ υ τ ι κ ή ς Ευρώπης
κ α ί ότι σίγουρα έ χ ε ι τήν ά ν τ ί σ τ ο ι χ ή τ η ς
μέσα
σ τ ί ς μ υ σ τ ι κ έ ς α σ τ υ ν ο μ ί ε ς δλων των Κ α π ι τ α λ ι στ ικών
Κρατών.
II

Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ. Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ.
Κάθε έπ ι τήρηση εΤνα ι πρωτα-πρωτα έξωτερ ι κή .Παρακολουθούν τόν άνθρωπο,γνωρίζουν τ ί ς π ρ ά ξ ε ι ς κ α ί
τ ί ς κ ι νήσε ι ς του, τούς συνδέσμους του κα ί στήν
συν έ χ ε ι α προσπαθούν νά μάθουν τά σ χ έ δ ι α τ ο υ .
0* υ π η ρ ε σ ί ε ς παρακολούθησης ε ί ν α ι
ιδιαίτερα
ε ξ ε λ ι γ μ έ ν ε ς σ ' δ λ ε ς τ ί ς α σ τ υ ν ο μ ί ε ς κ α ί ή ρώσικη
οργάνωση μας δ ί ν ε ι , χωρίς α μ φ ι β ο λ ί α , τό πρότυπο
δλων των παρομοίων υπηρεσιών τοΰ ε'ίδους.
θ ! ρώσοι " κ υ ν η γ ο ί " ( π ρ ά χ τ ο ρ ε ς ε ξ ω τ ε ρ ι κ ή ς έπι τήρησης) άνηκαν δπως κ α ί ο ΐ "μυστ ι κο ί πράχτορες" σ τ η ν πραγματικότητα γαφι έ δ ε ς κ α ί προβοκάτορες
στήν'Οχράναη πολιτική'Ασφάλεια.
"Αποτελούσαν
τήν ύπηρεσ ίσ ερευνών,πού δέν ε^χε δ ι καίωμα νά θ έ τ ε ι
ΰπό κράτηση ανθρώπους παρά γ ι ά ένα μπνα γ ε ν ι κ ά .
*Η υπηρεσία ερευνών μ ε τ α β ί β α ζ ε τούς κρατουμέ
νους της στήν δ ι ε ύ θ υ ν σ η Χωροφυλακής πού σ υ ν έ χ ι ζ ε τήν α ν ά κ ρ ι σ η .
*Η υπηρεσία ε ξ ω τ ε ρ ι κ ή ς έπι τήρησης ηταν η πιό
άιιλή.ΟΪ πολυάριθμοι πράχτορές τ η ς , των
οποίων
κατέχουμε τ ' ς φωνογραφίες ταυτότητας, πληρωμένο ι
μ έ 500 ρ ο ύ β λ ι α τόν μ ή ν α , ε ί χ α ν γ ι ά μοναδικό τους
καθήκον νά παρακολουθούν ώρα μέ τήν ώρα, μέρα κ α ί
ν ύ χ τ α , χ ω ρ ί ς καμμία δ ι α κ ο π ή , τ ό πρόσωπο πού τούς
έ δ ε ι χ ν α ν . Δ ε ν έπρεπε συνήθως νά γνωρίζουν
οΰτε
τ ' ο ν ο μ ά τ ο υ , ο ΰ τ ε τό σκοπό της παρακολούθησης,γ ιά
λόγους πρόνοιας σ ί γ ο υ ρ α , σ έ περίπτωση ά δ ε ξ ι ό τητας η π ρ ο δ ο σ ί α ς . . . Τ ό πρόσωπο πού παρακολουθούσαν έ π α ι ρ ν ε ένα δνομα: *0 Ξανθός, ή Νο ι κοκυρά,ΒλαII

δ ί μ η ρ ο ς , ό " Α μ α ξ α ς . . . κ λ π . Β ρ ί σ κ ο υ μ ε αύτά τά όνύ ματα στην αρχή των καθημερινών αναφορών, πού έ νωμένες σ χ η μ α τ ί ζ ο υ ν χοντρά τετράδια,δπου ο ! "κι>·
ν η γ ο ί " σημείωναν τ ί ς παρατηρήσεις τ ο υ ς . Α υ τ έ ς οΐ
άναφορές έχουν μ ι ά α κ ρ ί β ε ι α λεπτού κ α ί δέν έπρεπε νά παρουσιάζουν κ ε ν ά . Τό κ ε ί μ ε ν ο έ χ ε ι
συνήθως τήν ακόλουθη σ ύ ν τ α ξ η : Σ τ ί ς 17 " Α π ρ ι λ ί ο υ 9 5 Α '
τό πρωΐ,ή Νοικοκυρά β γ ή κ ε άπ' τό σ π ί τ ι τ η ς , έ ρ ρ ι ξ ε δύο γράμματα στό ταχυδρομείο τ η ς
γωνίας,
στήν οδό Πούσκι ν " μ π ή κ ε σ έ πο/ λά καταστήματα τοΰ
Χ Β ο υ λ ε β ά ρ τ ο υ ' σ τ ί ς Ι 0 . 3 0 ' π π γ ε στήν οδό Ζ στόν
αριθμό 13 κ α ί ξαναβγήκε σ τ ί ς I I . 2 0 Γ . , κ λ π .
Στίς
π ι ό σοβαρές π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς , δύο πρά
χτορες,παρακολουθούσαν
ταυτόχρονα τό " δ ι ο πρόσωπο χωρίς νά γνωρίζονται
μεταξύ τ ο υ ς · σ ΐ ά ναφορές τ ο υ ς ελέγχονταν κ α ί
συμπληρώνονταν.θ!
κ α θ η μ ε ρ ι ν έ ς α υ τ έ ς άναφορές σ τ έ λ ν ο ν τ α ν στή Χωροφυλακή γ ι ά ν'άναλυθοΰν άπό ε ! δ ι κ ο ύ ς . Α υ τ ο ί ο !
υ π ά λ λ η λ ο ι - " λαγωνικά " των γραφείων - ε π ι κ ί ν δ υ να ο ξ υ δ ε ρ κ ε ί ς , έφτιαχναν σ υ ν ο π τ ι κ ο ύ ς π ί ν α κ ε ς ,
συγκεντρώνοντας τ ί ς
πράξεις καί τ ί ς
κινήσεις
ενός
προσώπου , τόν αριθμό επισκέψεων τ ο υ , τήν
συχνότητα, τήν δ ι ά ρ κ ε ι ά τ ο υ ς κ . λ . π . Σ ε
μερικά
σημεΤα, αύτά τά σχήματα έ δ ε : χ ν α ν τήν σοβαρότητα των σχέσεων ενός σ τ ε λ έ χ ο υ ς καθώς κ α ί τήν
ε ν δ ε χ ό μ ε ν η επιρροή τ ο υ . *0 ' αστυνόμος Ζουμπάτωφ - πού στά 1905 προσπάθησε νά β ά λ λ ε ι
κάτω
άπ' τόν έ λ ε γ χ ο του τό ε ρ γ α τ ι κ ό
κίνημα
στά
μεγάλα κέντρα δημιουργώντας σ υ ν δ ι κ ά τ α —έφτασε
τήν παρακολούθηση σ έ μεγάλα ε π ί π ε δ α
τελειότ η τ α ς . θ ! ε ι δ ι κ ε υ μ έ ν ε ς έ ν ω μ ο τ ί ε ς του
μπορούσαν
νά παρακολουθούν ένα ατομε
σ ' ολόκληρη,
τήν

II

Ρωσία νά δ ι α τ ρ έ χ ο υ ν τήν Ευρώπη, μ ε τ α κ ι ν ο ύ μ ε ν ο ι ,
μ α ζ ί του άπό πόλη αέ πόλη κ α ί από χώρα σ έ χώρα.
• ! " κ υ ν η γ ο ί " , ά λ λ ω σ τ ε , δ έ ν έπρεπε ποτέ νά ΰπολο γ ί ζ ο υ ν τά έ ξ ο δ α . Τό καρνέ ε ξ ό δ ω ν , ε ν ό ς άπ'αυτούς
γ ι ά τόν .μήνα Γ ε ν ά ρ η Ί 9 0 3 , μ α ς δ ί ν ε ι ένα νούμερο
γ ε ν ι κ ώ ν εξόδων πού φτάνει στά 5 3 7 , 3 5
ρούβλια.
Γ ι ά νά καταλάβουμε τήν σημίισία τοΰ α ν ο ι χ τ ο ύ λ ο γαριασμού τ έ τ ο ι ο υ ε'ίδους γ ι ά έναν πολύ κ ο ι ν ρ χ α φ ι έ , ά ρ κ ε Τ νά θυμηθούμε δτι ε κ ε ί ν η τήν εποχή έ ν α ς
φ ο ι τ η τ ή ς ζούσε εύκολα μ έ 25 ρ ο ύ β λ ι α τό μ ή ν α . Σ τ ά
1 9 1 I , π α ρ ο υ σ ι ά σ τ η κ ε ή σ υ ν ή θ ε ι α νά σ τ έ λ ν ο ν τ α ι " λ α γ ω ν ι κ ά " στό ε ξ ω τ ε ρ ι κ ό γ ι £ τήν παρακολούθηση
έμιγκρέδων κ α ί γ ι ά επαφές μέ τ ί ς Ευρωπαϊκές αστυν ο μ ί ε ς . Οι χ α φ ι έ δ ε ς της Αυτού Αυτοκρατορικής Μεγ α λ ε ι ό τ η τ α ς αισθάνονταν σάν στό σ π ί τ ι τους, σ ' ό λ ε ς τ ί ς πρωτεύουσες τοΰ κόσμου.
' Η 'Οχράνα ε ί χ ε ι δ ι α ί τ ε ρ α σά μ ό ν ι μ η άποστολή της νά κάνει έ ρ ε υ ν ε ς κ α ί νά ε π ι τ η ρ ε ί ο ρ ι σ μ έ νους επαναστάτες πού χαρακτηρίζονταν σάν οΐ πιό
ε π ι κ ί ν δ υ ν ο ι , κυρίως τρομοκράτες ή μ έ λ η τοΰ σο—
σιαλ—επαναστατικοΰ κόμματος πού άσκοΰσαν τρομοκ ρ α τ ί α . Α υ τ ο ί οΐ πράχτορες ε ί χ α ν πάντα επάνω τους
ένα καρνέ φωτογραφιών, άπό 50 μέχρι 70 φωτογραφίε ς , ανάμεσα σ τ ί ς ό π ο ϊ ε ς αναγνωρίζουμε στήν τύχη
τον Σαβινκωφ, τον Αργκουνωφ,τον Αύξ έντ ι εφ( όλο ί μ ο ν ο ' ) , τ ό ν Κ α ρ έ λ ι ν , τ ό ν 'Οβσ ι άνν ι κωφ, τήν Βέρα Φ ιν ι έ , τ ή ν Πέσκοβα(κυρία Γ κ ό ρ κ ι ) , τ ό ν Φ ά μ π ρ ι κ α ν . . . .
Ε ί χ α ν ακόμη»άνατυπώσει ς τοΰ πορτραίτου τοΰ Κάρλ
Μαρξ"ή παρουσία αύτοΰ τοΰ πορτραίτου σέ
κάποιο
χώρο ή σ ' έ ν α β ι β λ ί ο αποτελούσε σοβαρή
ένδειξη.
Δ ι α σ κ ε δ α σ τ ι κ ή λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι α : ή ε ξ ω τ ε ρ ι κ ή έπι τήρηση δέν γ ι ν ό τ α ν μόνο γ ι ά τούς εχθρούς
τοΰ
παληοΰ κ α θ ε σ τ ώ τ ο ς . " Ε χ ο υ μ ε στά χ έ ρ ι α μας σ η μ ε ι ω II

ματάρια πού βεβαιώνουν, δτι οϊ π ρ ά ξ ε ι ς κ α ί
οί
κ ι ν ή σ ε ι ς των 'Υπουργών τήι. Αυτοκρατορίας δεν ξ έ φευγαν άπ'τά άγρυπνο μάτι τής α σ τ υ ν ο μ ί α ς .
"Ενα
καρνέ παρακολούθησης των τηλεφωνικών σ υ , ο μ ι λ ι ω ν
του "Υπουργείου Πολέμου,στά 1916, μας πληροφορεί
γ ι ά παράδειγμα, πόσες φορές τήν ημέρα διάφορα
πρόσωπα τ ή ς Αυλής,ανησυχούσαν γ ι ά τήν
πολύτιμη
υ γ ε ί α τής κ υ ρ ί α ς ΣουχρομλίνωφΓ

III.

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑΣ.
' ϋ πι<5 σ η μ α ν τ ι κ ό ς μ η χ α ν ι σ μ ό ς τ η ς Ρωσ.ικης ά -

σ υ ν ο μ ί α ς ηταν σ ί γ ο υ ρ α

ή " μ υ σ τ ι κ ή υπηρεσ ία'&εμ -

νή ο ν ο μ α σ ί α τπς υ π η ρ ε σ ί α ς

προβρκάτσι α ς , πού

ρ ί ζ ε ς της ξ ε κ ι ν ο ύ ν άπ'τούς

πρώτους

ο!

επαναστατι-

κούς άγωνες κ α ί πού γ ν ώ ρ ι σ ε μ ι ά κ α τ α π λ η κ τ ι κ ή α ν ά π τ υ ξ η μ ε τ ά τ ή ν επανάσταση του
Ο*

1905.

'Αστυνομικοί(ονομάζονταν: άξιωματικοί

τής

χωροφυλακής) ,εί δ ι κ ά δ ι α π α ι δ α γ ω γ η μ έ ν ο ι , εκπα ι δ ε υ

-

μ έ ν ο ι κ α ί δ ι α λ ε γ μ έ ν ο ι , ε ν ε ρ γ ο ύ σ α ν τ ή ν στρατολόγηση
ι.ρο^οκατόρων.'Ο βαθμός ε π ι τ υ χ ί α ς

ή

αποτυχίας

τους ο ' α ύ τ ό ν τ ό ν τ ο μ έ ο τούς κ α τ έ τ α σ σ ε κ α ί

επη-

ρ έ α ζ ε τήν προαγωγή τ ο υ ς . " Ο δ η γ ί ε ς α κ ρ ι β ε ί α ς

πρό-

βλεπαν τ ί ς παραμικρές λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι ε ς σ τ ί ς

σχέσεις

μέ τ ο ύ ς μ υ σ τ ι κ ο ύ ς τ ο υ ς σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς .
Μέσα στά κ τ ί ρ ι α τ ή ς

'Οχράνά

(Πετρούπολη,οδός

Φοντάνκα 1 6 ) υπήρχε μ ι ά μυστ ι κή α'ι'θουσα,οπου

δέν

έ μ π α ι ν ε παρά ό δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς τ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς

καί ό

υπάλληλος πού τ ο π ο θ ε τ ο ΰ α ε τά πρόσωπα σ τ ί ς

θέσεις

τ ο υ ς . τ Η τ α ν ή α'ίθουσα τ ή ς

"μυστικής

Π ε ρ ι ε Τ χ ε έρμάρ'α γεματα φακέλλους

υπηρεσίας".
προβοκατόρων-

όπου μρήκαμε πάνω άπό 3 5 . 0 0 0 ο ν ό μ α τ α .
ρισσότερες περιπτώσεΓς,γιά

ιδιαίτερη

τό όνομα ·του " μ υ σ τ ι κ ο ΰ πράκτορα"

.τής τ α υ τ ό τ η τ α ς ο ρ ι σ μ έ ν ω ν αθλίων ηταν
λοι

πε-

αντικαθίσταται

μ έ έ ν α ψ ε υ δ ώ ν υ μ ο , έ τ σ ι ώστε ή έ ρ γ α σ ί ο
δύσκολη,δταν μετά τήν

Στίς

προφύλαξη,
εξακρίβωσης
εξαιρετικά

"Επανάσταση δλο ι ο !

φάκελ-

έπεσαν στά χ έ ρ ι α των συντρόφων.
Τό όνομα του προβοκάτορα δέν έπρεπε νά εΤναι

γνωστό παρά στόν διευθυντή τής 'Οχράνα καί στόν
αξιωματικό χωροφυλακής π ο ύ ε Τ χ ε γ ι ά αποστολή τοω
νά βρίσκεται

σ υ ν έ χ ε ι α σ'επαφή μ α ζ ί τ ο υ . Ο '

άποII

δείξεις

πού υπόγραφαν ο! προβοκάτορες κάθε τ έ

λ ο ς του μ ή ν ά - γ ι α τ ί

εΤχαν αποδοχές ήσυχα καί ώ -

ραΐα σάν δλους τούς υπαλλήλους άπό 3 , 1 0 , 1 3
β λ ι α μέχρι

-

καί 1 5 0 η 200 τόν μήνα-δέν

ρού-

έφερναν

παρά τά ψευδώνυμα.
'Αλλά ή διοίκηση,
πράχτορες κ α ί μ έ

δύσπιστη

τ ό ν φόβο

απέναντι
δτι

ο!

στούς

άξιωματι

-

κ ο ί τ η ς χωροφυλακής τ ο ύ ς θεωρούσαν σάν ε ί κ ο ν ι

-

κ ο ύ ς σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς , έ κ α ν ε συχνά λ ε π ρ ο μ ε ρ ε ι α κ έ ς

ανα-

θ ε ω ρ ή σ ε ι ς των διαφόρων κλάδων τ η ς όργάνωσής τ η ς .
"Ενας έπιθεωρητής,εφοδιασμένος

μέ πολλές έξου

σ ί ε ς , ε ξ έ τ α ζ ε ο ί δ ι ο ς τούς μ υ θ ι κ ο ύ ς

-

συνεργάτες,

τ ο ύ ς έ β λ ε π ε σ τ η ν ανάγκη, τ ο ύ ς α π έ λ υ ε π - " " ξ α ν ε τ ά /
α ρ ι θ μ ό τ ο υ ς . " Α ς προσθέσουμε δ τ ι ο ! αναφορές τ ο υ ς
επαληθεύονταν σ χ ο λ α σ τ ι κ ά - δ σ ο γ ι ν ό τ α ν - μ έ
ελέγχους»

II

άλληλο-

IV.

ΟΔΗΓΙΕΣ Γ Ι Α ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΗΣΗ Κ Α Ι ΤΗΝ ΥΠΗ

-

Ρ Ε Σ Ι Α ΤΩΝ ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΩΝ.
"Ας α ν ο ί ξ ο υ μ ε αμέσως έ ν α έγγραφο πού μπορούμε νά θεωρήσουμε σάν τό άλφα κ α ί τό ωμέγα

της

προβοκάτσιας.Πρόκειται

πού

γιά τίς

" "Οδηγίες

άφοροΰν τήν μ υ σ τ ι κ ή υ π η ρ ε σ ί α " , - φυλλάδιο μ έ

27

δακτυλογραφημένες σ ε λ ί δ ε ς σ έ μ ι κ ρ ό

Τό

αντίτυπο μας(πού έ χ ε ι

άριθμό 35) έ χ ε ι

δύο πάνω γ ω ν ί ε ς τ ί ς α κ ό λ ο υ θ ε ς " : ρ ε ΐ ς
""Ακρως απόρρητο",

"Δεν π ρ έ π ε ι

δείχνεται","επαγγελματικό
πόση ε π ι μ ο ν ή τ ο ν ί ζ ε τ α ι

μέγεθος.

νά

καί

στίς

υπομνήσεις:
δίδεται

ή νά

μυστικό".Βλέπουμε

μέ

τό μ υ σ τ ή ρ ι ο Γ Σύντομα

θά

κ α τ α λ ά β ο υ μ ε τό γ ι α τ ί . Α υ τ ό τό έ γ γ ρ α φ ο , π ο ύ
ψυχολογικές καί πραχτικές

γνώσεις,

δείχνει

ένα

πνεύμα

μ ι α ς κ ά π ο ι α ς π ρ ο ν ο η τ ι κ ό τ η τ α ς , έ ν α παράξενο

μίγμα

κ υ ν ι σ μ ο ύ κ α ί υ π η ρ ε σ ι α κ ή ς ΰ π ο κ ρ ι σ ί α ς , θ ά άπασχολήσει

κάποτε τ ο ύ ς

ψυχολόγους.

Αυτό β γ α ί ν ε ι

άπ'τίς γενικές

*Η π ο λ ι τ ι κ ή

"Ασφάλεια π ρ έ π ε ι

καταστρέφει

υποδείξεις:
νά προσπαθεΤ

τά έ π α ν α σ τ α τ ι κ ά κ έ ν τ ρ α ·

νά

την

στ ι γ μ ή

τ η ς π ι ό μ ε γ ά λ η ς τ ο υ ς ε ν ε ρ γ η τ ι κ ό τ η τ α ς <αί

νά μήν

χ ά ν ε ι κ α ι ρ ό μ έ μ ι κ ρ ο ε π ι χ ε ι ρήσε ι ς .
Ι7Τ
1—I
? Τ
I—=
~ ,
ι >
Ε τ σ ι , η αρχη ε ί ν α ι
αφήστε το κίνημα ν ανα
πτυχθεΤ γ ι ά νά τό καταστρέψετε πιό εύκολα

-

στήν

συνέχει α.
θ!

μυστικοί

πράχτορες τ υ χ α ί ν ο υ ν

μεταχείρΐ

σ η ς ανάλογα μ έ τ ή ν προσφορά των υπηρεσιών
Η

Ασφάλεια

-

τους.

οφείλει:

. . . ν ά αποφεύγει

προσεχτικά νά ε κ θ έ τ ε ι

σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς τ η ς . Ν ά μήν τ ο ύ ς σ υ λ λ α μ β ά ν ε ι

τούς

ή νά μήν

τ ο ύ ς ε' λ ε υ θ ε ρ ώ—ι—;
ν ε ι παρά μόνο δταν ά λ λ•α μ έ λ η , " σ η ς
α η μ α π ι α ς , π ο υ ανήκουν σ τ ι7—ΙΓ7
ς ίδιες
επαναστατικές
19

οργάνωσε ι ς , μ π ο ρ ε ι να συλληφθούν
ρ^θο'ΐν.
V 'Ασφάλεια ο φ ε ί λ ε ; :

η νά έ λ ε υ θ ε

-

. . . ν ά ε υ κ ο λ ύ ν ε ι νοός σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς της στην ά 1
:
1
:
Ηοχτηση τ η ς εμπιστοσύνης των αγωνιστων.
ΑκολουθεΤ ένα κεφάλαιο γ ι ά τήν στρατολόγηση
'Η στρατολόγηση των μυστικών πραχτόρων
εΤναι
ένα μόνιμο
πρόβλημα γ ι ά τόν δ ι ε υ θ υ ν τ ή "Ερευνών
κ α ί τούς σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς τ ο υ . Δέν πρέπει νά αφήνουν
καμμία ε ύ κ α ι ρ ί α , έ σ τ ω κ α ί μέ λ ί γ ε ς ε λ π ί δ ε ς , σ τ ρ α τολόγησης πραχτόρων..". .Αυτό τό πρόβλημα
είναι
πολύ λ ε π τ ό . Χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι , γ ι ά νά λ υ θ ε ϊ , ν-'άναζητη θοΰν επαφές μέ τούς π ο λ ι τ ι κ ο ύ ς κρατουμένους.
Πρέπει νά θεωρηθούν σάν προδ ι α τ ε δ ε ι μένο ι γ ι ά.
ανάληψη
υ1π η ρ ε σ ί α ς . . ;ε π α ν α7,—
σ τ ά τ ε ςτ- ί£ 1—ι—;
αδύνατο τ χ α ;
ρακτηρα,απογοητευμένο ι ή θ ι γ μ ε ν . π απ το
κόμμα,
πού ζο'ύν μέσ τήν α θ λ ι ό τ η τ α , δραπέτες
άπ' τούς
τόπους ε ξ ο ρ ί α ς ή προορισμένοι γ ι ά ε ξ ο ρ ί α .
• Ι " " Ο δ η γ ί ε ς " συμβουλεύουν τήν " προσεχτι.κή "
μ ε λ έ τ η των αδυναμιών τους ώστε νά προκύψουν ώ φέλη . ά π ' α υ τ έ ς ' τ ή ν σ υ ν ο μ ι λ ί α μ έ τούς
συγγενείς
φ ί λ ο υ ς τ ο υ ς . . κ λ π " τόν πολλαπλασιασμό,σέ κάθε ε υ κ α ι ρ ί α , των σχέσεων μέ τούς ε ρ γ ά τ ε ς , τούς μάρτυρ ε ς , τούς σ υ γ γ ε ν ε ί ς κ λ π . , χ ω ρ ί ς ποτέ νά ξ ε ρ ν ι έ τ α ι
ό α ρ χ ι κ ό ς σκοπός.
Παράξενη διπροσωπία της άνθρώπινης
ψυχής Γ
Μεταφράζω κατά λ έ ξ η τ ρ ε Τ ς κ α τ α π λ η κ τ ι κ έ ς σ ε ι ρ έ ς :
Μπορούμε νά χρησιμοποιοΰυεν εξαθλιωμένους ε παναστάτες, πού χωρίς ν ' ά λ λ ά ξ ο υ ν τ ί ς π ε π ο ι θ ή σ ε ι ς
τ ο υ ς , δέχονται άπό άνάνκη νά παοένουν πληοοωοοίεο.
'Υπήρχαν λ ο ι π ό ν ;
'Αλλά ας σ υ ν ε χ ί σ ο υ μ ε ;
' η τοποθέτηση "προβάτων" κοντά στούς
κραII

τουμένους εΤναι κάτι πολύ χ ρ ή σ ι μ ο .
"Οταν ένα πρόσωπο φ α ί ν ε τ α ι ώριμο ν ' άναλά β ε ι ΰπηρεσία-δηλαδή οταν γνωρίζουμε έναν ε ρ ε θ ι σμένο επαναστάτη, ύ λ ι κ ά σ τ ε ρ η μ έ ν ο , τ α ρ α γ μ έ ν ο ΤσΓ.·""
άπό προσωπικές δ υ σ α ρ έ σ κ ε ι ε ς , κ α ί έχουμε ε π ί π λ έ ον, α ρ κ ε τ έ ς κ α τ η γ ο ρ ί ε ς
ε ν α ν τ ί ο ν ΤΟΊ ?όστε νά τον
κρατάμε στό χ έ ρ ι ·
. Συλλαμβάνουμε όλόκ/ιηρη τήν ομάδα τ η ς
οποίας
εΤναι μ έ λ ο ς , κ α ί οδηγούμε τό πρόσωπο πού αναφέρουμε, ατόν δ ι ε υ θ υ ν τ ή της α σ τ υ ν ο μ ί α ς .
"Εχουμε
ε ν α ν τ ί ο ν του σοβαρούς λόγους δ ί ω ξ η ς , ά λ λ ά τ α υ τ ό χρονα διατηρούμε τήν πιθανότητα νά τόν α φ ή σ ο υ μ ε ε λ ε ύ θ ε ρ ο μ α ζ ί μέ τούς άλλους φυλακισμένους επαναστάτες, χωρίς νά τούς δημιουργήσουμε κ α τ ά π λ η ξ η . " Α ν α κ ρ ί ν ο υ μ ε τό πρόσωπο ξ ε χ ω ρ ι σ τ ά .
Χρησ ι μ ο π ο ι ο ύ μ ε γ ι ά νά τόν πείσουμε^τούς
καυγάδες
τ η ς ομάδας, τά λάθη των μελών κ α ί τόν
πληγωμένο
εγω'ίσμό τ ο υ . .
Ν ο μ ί ζ ε ι κ α ν ε ί ς , δ ιαράζοντας α ύ τ έ ς τ ί ς γραμ μ έ ς , ό τ ι ακούει τόν πατρικό ά σ τ υ ν ο μ ι κ ό ν ά δ ε ί χ ν ε ι
τόν ο ί κ τ ο του γ ι ά τήν άσχημη τύχη τοΰ θύματος
του:
- " Ε β έ β α ι α , ένω έ σ ε ' ί ς θά π η γ α ί ν ε τ ε στά κ ά τ ε ρ γα γ ι ά τ ί ς ι δ έ ε ς σ α ς , ο φ ί λ ο ς σας Χ . . , π ο ύ σας έ π α ι ζ ε άσχημο π α χ ν ί δ ι , θ ά δ ι α σ κ ε δ ά ζ ε ι
μέ
έξοδα
σ α ς . Τ ί τά θ έ λ ε τ ε . . Οΐ κ α λ ο ί πληρώνουν γ ι ά
τούς
κακούς...
Αυτή ή τ α χ τ ι κ ή μπορεΤ νά π ι ά σ ε ι , ό τ α ν π ρ ό κ ε ι ται γ ι ά έναν αδύνατο ή έναν άνθρωπο πού τ ρ ε λ λ α ί ν ε τ α ι κάτω ά π ' τ ή ν α π ε ι λ ή πολλών χρόνων ε ξ ο ρ ί α ς .
Νά έχουυε δσο τό δυνατό πιό πολλούς συνεργά
; ε ς σ έ κάθε οργάνωση.
'Η "Ασφάλεια πρέπει

νά δ ι ε υ θ ύ ν ε ι

-

ταύς σ υ ν ε ρ II

γ ά τ ε ς της κ α ί οχ ι νά τούς π α ρ α κ ο λ ο υ θ ε ί .
»
τ
τ~> »
~
• ι μ υ σ τ ι κ ο ί πραχτορες ο ε ν π ρ ε π ε ι ποτε να γνωρ ί ζ ο υ ν τ ί ς πληροφορίες πού δ ί ν ο υ ν οι συνάδελφο ί
τους.
Νά ένα κομμάτι
δοκίμαζε:

πού κι

ο Μακιαβέλι

δέν θ"απο-

" Ε ν α ς σ υ ν ε ρ γ ά τ η ς πού ε ρ γ ά ζ ε τ α ι

μένα μέσα

σ ' έ ν α επαναστατικό κόμμα,

ανεβαίνει

στην Ι ε ρ α ρ χ ί α τ ή ς οργάνωσης

σ υ λ λ ή ψ ε ι ς των π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο

καλυμ-

μπορεί

νά

του

μέ

σημαντικών σ τ ε λ ε χ ώ ν .

"Η εξασφάλιση τ ή ς απόλυτης μ υ σ τ ι κ ό τ η τ α ς
προβοκάτσιας ε ί ν α ι
ρες έ γ ν ο ι ε ς τ ή ς

.τής

φυσικά μ ι ά ά π ' τ ί ς μ ε γ α λ ύ τ ε

-

αστυνομίας.

"θ πράχτορας υπόσχεται απόλυτη μυστ ι κότητα.Μέ
τ ή ν ε ι σ ο δ ό τ ο υ ς στήν υ π η ρ ε σ ί α ο φ ε ί λ ε ι
λάξει

καθόλου τόν τρόπο ζωής τ ο υ . Ο ι

του π ε ρ ι β ά λ λ ο ν τ α ι

νά μήν αλσχέσειςμαζι

άπό μέτρα προφύλαξης πού ε ί ν α ι

δύσκολο νά δ ι α π ε ρ α σ τ ο ύ ν .
Συναντήσεις επιτρέπονται
της εμπιστοσύνης:Γίνονται

μέ σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς απόλυ"

σ έ κρυφά δ ι α μ ε ρ ί σ μ α τ α

μέ πολλά δωματια που δέν ε π ι κ ο ι ν ω ν ο ΰ ν απ ε υ θ ε ί α ς
μ ε τ α ξ ύ τους κ α ί δπου ε ί ν α ι

δυνατόν,ΰέ

ση ανάγκης,ν"απομονώσουμε διάφορους
0 ενοικιαστής

πρέπει

πάλληλος. Δέν πρέπει

νά ε ί ν α ι

ένας

ποτέ νά γ ν ω ρ ί ζ ε ι

περίπτω-

επισκέπτες.
ι δ ι ω τ ι κ ό ς υτ ο υ ς μυ -

σ τ ι κ ο ύ ς πράχτορες ο ύ τ ε νά κ ο υ β ε ν τ ι ά ζ ε ι μαζι τους.
Πρέπει 1νά τούς
α ϊ7
ν ο ί γ ε ι ο; Ί δ ι Τ-Ϊ—ι—-—τ-.
ο ς και .να β ε β α ι:ώ ν ε 7
τ α ι , π ρ ι ν φ υ γ ο υ ν , ο τ ι κανένας δεν α ν ε β α ί ν ε ι τηνσκαλα.Οι

συναντήσεις γίνονται

σ έ δωμάτια κ λ ε ι δ ω μ έ -

ν α . Κ α ν έ ν α χ α ρ τ ί δέν πρέπει νά σ έ ρ ν ε τ α ι εδω κ α ί
κεΤ.Πρέπει

πτης νά μήν κάθεται

κοντά σ έ παράθυρο ή κ α θ ρ έ π τ η .

Στην παραμικρή υποψία αλλάζεται

72

ε-

νά παίρνουν μέτρα,ωστε κανένας ε π ι σ κ έ διαμέρισμα.

'Ο προβοκάτορας δέν π ρ έ π ε ι , σ έ καμμία · περΓ —
πτώση,να έρθει στην ' Α σ φ ά λ ε ι α . Δ έ ν πρέπει νά δ έ χεται καμμία σ η μ α ν τ ι κ ή αποστολή, χωρ Γ ς την συγκα-1
τάθεση τοΰ άρχηγοΰ τ ο υ .
Τά ραντεβοΰ δ ί ν ο ν τ α ι μέ προηγούμενο σήμα. ' Η
αλληλογραφία άπευθύνεται σ έ συμφωνημένες ϊ ί ευ —
θύνσεις.
Τά γράμματα των μυστικών συνεργατών
πρέπει
νά γραφονται μέ μ ι ά δυσανάγνωστη γραφή κ α ί
νά
μ η ν . π ε ρ ί έχουν παρά κ ο ι ν ό τ υ π ε ς φ ρ ά σ ε ι ς . Ν ά χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί τ α ι χαρτί κ α ί φ ά κ ε λ λ ο ι , α ν τ ί σ τ ο ι χ ο ι μέ τόν
κ ο ι ν ω ν ι κ ο κύκλο τοΰ παραληπτη.Νά χρησιμοποι εΤται
συμπαθητικη μ ε λ ά ν η . 0 συνεργάτης τ α χ υ δ ρ ο μ ε ί ο ΐδ<ος τα γραμματά τ ο υ .
"Οτίιν π α ί ρ ν ε ι ε π ι σ τ ο λ έ ς ,
πρεπει νά τ ι ς κ α ί ε ι αμέσως μετά τήν
άνάγνωσή
τ ο υ ς . Ο ι σ υ μ β α τ ι κ έ ς δ ι ε υ θ ύ ν σ ε ι ς δέν πρέπει νά ε ι ναι πουθενά σημειωμένες."
Ενα δύσκολο πρόβλημα ήταν τ ό πρόβλημα
της
απελευθέρωσης των μυστικών πραχτόρων πού σ υ ν ε λάμβαναν μ α ζ ί μ ' α ύ τ ο ύ ς πού οί Τ δ ι ο ι κ α τ έ δ ι δ α ν .
Γ ι ' α ύ τ ό τό ζ ή τ η μ α , ο ΐ " * Ο δ η γ ί β ς " δέν συμβούλευαν
τήν τ α κ τ ι κ ή τ η ς απόδρασης,~Ύιατί:
01 αποδράσε ι ς τραβοΰν τήν. προσοχή των επαναστατών. Πρίν απ τήν εκκαθάριση μ ι α ς όργσνωαη^ν
σ υ μ β ο υ λ ε υ τ ε ί τ ε τ ό ύ ς μ υ σ τ ι κ ο ύ ς πράχτορες γύρωαϊπ
τά πρόσωπα πού μπορεί ν'άφεθοΰν ε λ ε ύ θ ε ρ α
χωρίς
νά προδώσουν τ ι ς πηγές πληροφοριών μ α ς .

II

V . ΜΙΑ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑ

ΤΗΣ ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑΣ ΣΤΗΝ

ΜΟΣΧΑ

(1912)
" Ε ν α άλλο εκλεκτό* κομμάτ ι άπ' τά α ρ χ ε ί α
της
προβοκάτσιας θά μας διαφωτίσει γ ι ά τήν έζάπλωσή
τ η ς . Π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά ένα εΤδος"μονογραφίας της προβ ο κ ά τ σ ι α ς τ η ς Μόσχας στά Ι 9 Ι 2 . Ε ί ν α ι ή αναφορά ε νός ανώτερου υπαλλήλου,τοΰ Μ.Βησσαριόνωφ,
πού
ε ί χ ε αναλάβει
ε κ ε ί ν η τήν χρόνιοι μ ι ά
περιοδεία
επιθεώρησης τ η ς μ υ σ τ ι κ ή ς υ π η ρ ε σ ί α ς της Μόσχας.
Αυτός ό κ ύ ρ ι ο ς Μ.ΒηοσαρΓυνωφ ε κ τ έ λ ε σ ε τήν ά ποστολή του ά π ' τ ή ν I μέχρι 22 τοΰ "Απρίλη 1 9 1 2 .
*Η αναφορά του π ι ά ν ε ι ένα χοντρό δακτυλογραφη μένο φ ά κ ε λ λ ο . Γ ι ά κάθε προβοκάτορα,πού φυσικά α ναφέρεται μέ τό ψευδώνυμο του,άφ ι ερώνε ι έ ν α λ ε πτομερειακό σ η μ ε ί ω μ α . ' Υ π ά ρ χ ο υ ν
κ α ί μ ε ρ ι κ ά πολύ
παράξενα.
Σ τ ί ς 6 τοΰ "Απρίλη 1912,υπήρχαν στήν Μόσχα55
πράχτορες-προβοκάτορες,μέ επίσημη ιδιότητα.Χω ρ ί ζ ο ν τ α ν ώς έ ξ ή ς ι Σ ο σ ι α λ - ε π α ν ά σ τ ά τ ε ς 1 7 , Σ ο σ ι α λ δημοκράτες 2 0 , α ν α ρ χ ι κ ο ί 3 , φ ο ι τ η τ έ ς ( π α ν ε π ι σ τ η μ ι ακό κ ί ν η μ α ) I I , φ ι λ α ν θ ρ ω π ι κ έ ς οργανώσεις κ λ π . 2 ,
ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ έ ς οργανώσεις Ι , ζ έ μ σ τ β ο ς ^ I .
" ' Η μ υ σ τ ι κ ή υπηρεσία τ η ς Μ ό σ χ α ς , έ λ ε γ χ ε ι α κ ό μη τόν τ ύ π ο , τ ο ύ ς ' 0 χ τ ω 9 ρ ι σ τ έ ς ( κ ό μ μ α Σ . Δ : σ υ ν τ α γ μ α τ ι κ ο ί δ η μ ο κ ρ ά τ ε ς ) , τ ο ύ ς πράχτορες τοΰ Μποΰο τ ζ ε φ , τ ο ύ ς 'Αρμένι ο υ ς , τ ο ύ ς άκροδεζιούς καί
τούς
'Ιησουίτες."
θ ! σ υ ν ε ρ γ ά τ ε ς χαρακτηρίζονται
συνήθως μ έ α πλ6 π ε ρ ι λ η π τ ι κ ά σημειώματα, περίπου έ τ σ ι : Σοσ ι_ιλII

δημοκρατικό κόμμα.ΜπολοεβΓκικη φ ρ ά ξ ι α . Π ο ρ τ ν ό ϊ ( ό
ρ ά φ τ η ς ) . Τ ο ρ ν α δ ό ρ ο ς , έ ξ υ π ν ο ς . Σ τ η ν υπηρεσία άπ' τό
1 9 1 0 . Μ ι σ θ ό ς 100 ρ ο ύ β λ ι α τόν μήνα.Πολύ καλά πληροφορημένος σ υ ν ε ρ γ ά τ η ς . Μ ε λ λ ο ν τ ι κ ό ς υποψήφιος τ η ς
Δούμας^.Πήρε μέρος στό σ υ ν έ δ ρ ι ο των μπολσεβίκων
στήν Πράγα. ' Α π ' τ ά 5 σ τ ε λ έ χ η πού στάλθηκαν
σΤι'ν
Ρωσία ά π ' τ ό σ υ ν έ δ ρ ι ο α ύ τ ό , τ ά 3 σ υ ν ε λ λ ή φ θ η σ α ν . . .
" Ε ξ άλλου, αναφερόμενος στό συνέδρ ι ο των μπσλσ ε β ί κ ω ν , σ τ ή ν Πράγα, ό ανώτερος υπάλληλος της
ασ τ υ ν ο μ ί α ς σ υ γ χ α ί ρ ε ι τόν εαυτό του γ ι ά τά α π ο τ ε λ έ σ μ α τ α πού πέτυχαν ο ! μ υ σ τ ι κ ο ί π ρ ά χ τ ο ρ ε ς . Μ ε ρ ι κ ο ί κατόρθωσαν νά μπουν στήν Κ ε ν τ ρ ι κ ή ' Ε π ι τ ρ ο π ή
καί ένας άπ'αυτούς,ένας
χ α φ ι έ ς , α ν έ λ α β ε άπ' τό
•όμμα τήν μεταφορά των εντύπων στήν Ρ ω σ ί α . " Έ τ σ ι
κρατάμε ολόκληρο τόν μηχανισμό των πηγών προπαγ ά ν δ α ς " , δι απ ιστώνει ό α σ τ υ ν ο μ ι κ ό ς μ α ς .
"Εδώ χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι μ ι ά παρένθεση - Ν α ί , π ρ ά γ μ α τ ι
κρατούσαν τόν μηχανισμό της μ π ο λ ο ε β ί κ ι κ η ς προ παγάνδας.Μήπως λο ι πόν μειώθηκε ή α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό τητα Υοΰ μηχανισμού ; Τά έντυπα λ ό γ ι α τοΰ Λ έ ν ι ν
έχασαν τήν α ξ ί α τους ε π ε ι δ ή πέρασαν ά π ' τ ά βρω μερά χ έ ρ ι α των χαφιέδων; 'Ο ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό ς λόγος
ε ί ν α ι αυτοδύναμος"τού α ρ κ ε ί ν ' ά κ ο υ σ τ ε Τ . Λ ί γ ο Ιν~
δ ι α φ έ ρ ε ι τό ποιός τόν μ ε τ α φ έ ρ ε ι . " Η ε π ι τ υ χ ί α Γ·ν.
'ϋχράνα θά ηταν πραγματικά ά π ο φ α σ ι σ τ ι κ ή , μ ό ν ο α/
ε ί χ ε μπορέσει νά ε μ π ο δ ί σ ε ι τήν τροφοδοσία
των
μ π ο λ ο ε β ί κ ι κ ω ν οργανώσεων τ η ς Ρωσία μέ έντυπα ξ έ νης π ρ ο έ λ ε υ σ η ς . "Αλλά δ ί ν μπόρεσε νά τό κάνει πα-ρά μ έ χ ρ ι ς ένα μόνο σ η μ ε ί ο γ ι α τ ί υπήρχε κίνδυνοε
νά ξ ε σ κ ε π α σ τ ε ί ό μηχανισμός τ η ς .

II

VI.

ΦΑΚΕΛΛΟΙ ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΩΝ.
Τ Γ σημαίνει

προβοκάτορας; " Ε χ ο υ μ ε χ ι λ ι ά δ ε ς <ρα-

κ έ λ λ ο υ ς δπου β ρ ί σ κ ο υ μ ε σ η μ α ν τ ι κ ά ντοκουμέντα γύρω ά π ' τ ή ν προσωπικότητα κ α ί τ ί ς π ρ ά ξ ε ι ς

· αύτων

των άθλι ων.
" Α ς δοΰμε

μερικούς:

Φάκελλος 3 7 Β - ' ΐ ο υ λ ί α

'Ορέστοβνα Σ έ ρ ο β α ( ή

γόμενη Π ρ ά β τ ι β υ - ή ' Α λ ά ν θ α σ τ η - Ο υ λ ι ά ν ο β α ) . Σ έ

λεμιά

ερώτηση του ' Υπουργού,γ ι ά τ ή ν ΰπηρεσ ι ακή κατάσταση τ ή ς ά π ο λ υ ό μ ε ν η ς ( " έ π ε ι δ ή κ ά η κ ε " )

συνεργάτιδας

ό δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς τ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς απαντάει αναφέροντας
τίς

ε π ι τ υ χ ί ε ς τ η ς . Τ ό γράμμα α π ο τ ε λ ε ί τ α ι

από τεα^

σ ε ρ ι ς μ ε γ ά λ ε ς σ ε λ ί δ ε ς . Τ ί ς σ υ ν ο ψ ί ζ ω , α λ λ ά μ έ κυ
ριολεξίες:'Η

'ΐουλία

-

'Ορέστοβνα Σέροβα χ ρ η σ ι μ ο -

π ο ι ή θ η κ ε , ά π ' τ ό ν Σ ε π τ έ μ β ρ η 1907

μέχρι

τό 1 9 1 0 ,

στήν ε π ι τ ή ρ η σ η των σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ α τ ι κ ω ν

οργανώ-

σεων . Κ α τ έ χ ο ν τ α ς σ χ ε τ ι κά σημαντ ι κά πόστα στό Κ ό μ μα, μπόρεσε νά προσφέρει

μεγάλες υπηρεσίες,

τόσο

στήν Πετρούπολη δοο κ α ί στήν ε π α ρ χ ί α . Μ ι ά ο λ ό κ λ η ρη σ ε ι ρ ά συλλήψεων έ γ ι ν ε άπό πληροφορίες

της.

Τόν Σ ε π τ έ μ β ρ η 1 9 0 7 , έ κ α μ ε ν ά σ υ λ λ η φ θ ε ΐ ό βου - '
λ ε υ τ ή ς τ ή ς Δούμας Σ έ ρ γ ι ο ς Σ α λ τ ι κ ώ φ . Σ τ ά τ έ λ η

του

' Α π ρ ί λ η 1 9 0 8 , έ κ α μ ε νά συλληφθούν τ έ σ σ ε ρ ι ς άγων ι στές:Ρύκωφ,Νογκίν,"Γρηγόρη" καί
9 του Μάη 1 9 0 8 , κ ά ν ε ι

"Κά^ενεφ".

νά σ υ λ λ η φ θ ε ϊ μ ι ά

Στίς

ολόκληρη

σ υ ν έ λ ε υ σ η του Κ ό μ μ α τ ο ς . Τ ό φθ ι νόπωρο του 1908, κ ά νει

νά σ υ λ λ η φ θ ε ϊ ό "'Αθώος" Ντουμπρόφσκυ,

τής Κεντρικής

' Ε π ι τ ρ ο π ή ς . Τ ό Φλεβάρη 1 9 0 9 ,

μέλος
έκαμε

νά π ν α σ τ ε ϊ τό υ λ ι κ ό ε ν ό ς μ υ σ τ ι κ ο ύ τυπογραφείου κ α ί
II

ν ανακαλυφθεί
τος.Την

το γραφεΤο δ ι α β α τ η ρ ί ω ν τοΰ Κ ό μ μ α -

Ιη
του Μάρτη Σ 9 0 9 , κ ά ν ε ι

να σ υ λ λ η φ θ ε ί

λόκληρη η επιτροπή της Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς . ' Ε ξ
βοήθησε σ τ ή ν σύλληψη μ ι α ς ομάδας

ο-

άλλου ,

απαλλοτριωτων

(Μάης 1 9 0 7 ) κ α ί σ τ ή ν ανακάλυψη ε ν ό ς στόκ άπό έν-»
τυ'πα, κ α ί μ ά λ ι σ τ α τ η ς παράνομης μεταφοράς εντύπων
ά π ' τ ή ν Β ί λ ν α . Σ τ ά 1 9 0 8 μας κ ρ ά τ η σ ε ε ν ή μ ε ρ ο υ ς όλων
των συγκεντρώσεων τ η ς κ ε ν τ ρ ι κ ή ς

έπι τροπής κ α ί μας

παρέδωσε τήν σ ύ ν θ ε σ η των ε π ί τ ρ ο π ω ν . Σ τ ά

1908,πή-

ρ ε μ έ ρ ο ς σ έ μ ι ά σύσκεψη τ ο ΰ κόμματος στό

εξωτε-

ρ ι κ ό , δ ί ν ο ν τ ά ς μας κ α ί π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς γ ι ' α ΰ τ ή ν .
1 9 0 9 , έ π ι τ η ρ ο ΰ σ ε τ ή ν δράση τ ο ΰ
"Ολα αύτά ά π ο τ ε λ ο ΰ ν

Στά

" Α λ έ ξ η Ρύκωφ.

μ ι ά θαυμάσια

υπηρεσιακή

κ α τ ά σ τ α σ η . "Αλλά ή Σ έ ρ ο β α " κ ά η κ ε " σ τ ό

τέλος.

τ ρ α ς τ η ς , β ο υ λ ε υ τ ή ς σ τ ή ν Δούμα,

δημοσίευσε

ε φ η μ ε ρ ί δ ε ς τ η ς πρωτεύουσα

δ έ ν τ ή ν θεωροΰσε

πιά γυναίκα του."Ολοι

ότι

στίς

κατάλαβαν.Καθώς δ έ ν

ρούσε π ι ά ν ά προσφέρει

μπο-

υ π η ρ ε σ ί ε ς , ο ' άνώτεροί

της

τ ή ν ε υ χ α ρ ί σ τ η σ α ν έ ύ γ ε ν ι κ ά . " Ε π ε σ ε σ έ μ ε γ ά λ η άθλκό τ η τ α . ' Ο φ ά κ ε λ λ ο ς τ η ς εΤναι
τόν διευθυντή της

γ ε μ ά τ ο ς γράμματα γ ι ά

"Ασφάλειας:

διαμαρτυρίες

σ ί ω σ η ς , ύπομνήσε ι ς των ΰπηρεσ ιών τ η ς , α ι τ ή μ α τ α

αφογιά

βοήθεια.
Δέν έχω δε~ τ ί π ο τ ε "

π ιό θ λ ι β ε ρ ό

άπ'αύτά

γράμματα, μ έ τ ή ν ν ε υ ρ ι κ ή γραφή κ α ί ' τ ή
διανοητ ικότητα. "Αποστρατευμένος
όπως α υ τ ο α π ο κ α λ ε ί τ α ι
χει

φτάσει

τά

βιασμςνη

προβοκάτορα,ς",

κάποι. σ ' έ ν α γράμμα

τηι£ έ -

σ τ ά έ σ χ α τ α δ ρ ι ά τ η ς , χ τ υ π η μ έ ν η άπ τ ή ν

μ ι ζ ά ρ ι α, σ έ μ ι ά
δέν γ ν ω ρ ί ζ ε ι

φοβερή ήθ ι κ ή κατάπτωση. VI Σ έ ρ ο β α

κ α μ μ ί α ε ρ γ α σ ί α . ' Η έσωτερι κή τ η ς

ράλυση τ ή ν ε μ π ο δ ί ζ ε ι ν ά β ρ ε Τ μ ί α λ ύ σ η ,

μιά

πααπλή

κ α ί λ ο γ ι κ ή απασχόληση.
Σ τ ' ς 1 6 Αυγούστου 1 9 1 2 , γ ρ ά φ ε ι

στόν

διευθυντή
II

της ά σ τ υ ν ο μ ί α ς : " Τά δύο μου π α ι δ ι ά , ά π ' τ ά οποΤα ο
μεγαλύτερος ε ί ν α ι
5 χρονών,δέν έχουν ο ΰ τ ε ρουχ ι σ μ ό ο ΰ τ ε παπούτσια. Δέν έχω π ι ά έ τ ι π λ α . Ε ί μ α ι
πολύ κακοντυμένη γ ι ά νά βρω ε ρ γ α σ ί α . " Α ν δέν μόύ
δώσετε β ο ή θ ε ι α δέν μου μ έ ν ε ι παρά ή α υ τ ο κ τ ο ν ί α . ! "
Τ ί ς σ τ έ λ ν ο υ ν 150 ρ ο ύ β λ ι α .
Σ τ ί ς 17 του Σ ε π τ έ μ β ρ η , ά λ λ ο γράμμα,οτώ· ε ϊ ν α ι
καρφιτσωμένο ένα γράμμα γ ι ά τόν άντρα τ η ς , κ α Γ ό
διευθυντής
παρακαλείται
νά τό ταχυδρόμησε ι : θά
δ ή τ ε , σ τ ό τ ε λ ε υ τ α Τ ο μου γράμμα,δτι γράφω
στόν
άντρα μου πώς τήν παραμονή του θανάτου μου υποσ τ η ρ ί ζ ω δτι υπηρέτησα τήν αστυνομία."Αποφάσισα
νά τ ε λ ε ι ώ σ ω . Δ έ ν π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά κωμωδία ή γ ι ά δημ ι ο υ ρ γ ί α εντυπώσεων.Δέν ν ο μ ί ζ ω δ τ ι ε ί μ α ι π ι ά Ι κανή .νά ζαναρ ίσω τήν ζωή μου.
•Παρ'δλα αυτά ή Σέροβα δέν α ύ τ ο κ τ ο ν ε ϊ . Α ί γ ε ς
μ έ ρ ε ς αργότερα κ α τ α γ γ έ λ λ ε ι ένα γηραιό κ ύ ρ ι ο γ ι ά
παράνομη κατοχή δ π λ ω ν . .
Τά γράμματά της,στό τ έ λ ο ς , έ χ ο υ ν τόν δγκο ενός
χοντρού β ι β λ ί ο υ . Ν ά έ ν α , πού εΤ να ι σ υ γ κ ι ν η τ ι κ ό : μ ε ρ ι κ έ ς γραμμές α π ο χ α ι ρ ε τ ι σ μ ο ύ στόν άνθρωπο πού
κάποτε ηταν άντρας της"'(-)μουν συχνά ένοχη
άπέν α ν τ ί τ ο υ . Κ α ί τώρα ακόμη δέν σου έγραφα. "Αλλά
ξ έ χ α σ ε τό κακό, θυμήσου τήν κ ο ι ν ή ζωή μας, τήν
κ ο ι ν ή δ ο υ λ ε ι ά μας κ α ί συγχώρεσέ μ ε . "Αφήνω τήν
ζωή.Κουράστηκα.Νοιώθω πώς πολλά έσπασαν μέσα μου.
Δέν κ α τ α ρ ι έ μ α ι κ α ν έ ν α ' ί ί ς εΤναι δμως καταραμένοι
ο Ι "σύντροφοι".
Πού α ρ χ ί ζ ε ι ή ε ί λ ι κ ρ ί ν ε ι α , σ τ ά γράμματά τ η ς ;
Πού σταματάει ή δ ο λ ι ό τ η τ α ; Κ α ν ε ί ς δέν ζ έ ρ ε ι . Ε ί μ α σ τ ε μπροστά σ έ μ ι ά π ε ρ ί π λ ο κ η ψ υ χ ή , κ α κ ή , θ λ ι β ε ρ ή ,
β ρ ω μ ι σ μ έ ν η , έ ζ ε υ τ ε λ ι σ μ έ ν η , ξ ε γ υ μ ν ω μ έ ν η . ' Η "Ασφά λ ε ι α δμως δέν μ έ ν ε ι α σ υ γ κ ί ν η τ η σ τ ί ς παρακλήσεις
II

: τ η ς . Κ ά θ ε γράμμα τ η ς Σέροβα,σχολ ιασμέν'ο άπ τ ό χ έ ρ ι
τοΰ π ρ ο ϊ σ τ ά μ ε ν ο υ τ η ς υ π η ρ ε σ ί α ς , έ χ ε ι γραμμένη την
απόφαση τ ο γ δ ι ε υ θ υ ν τ ή : "Δώστε 250 ρούβλ ι (^"/εγκρίνονται

50

ρούβλια".

' Η παληά σ υ ν ε ρ γ ά τ ι δ α α ν α γ γ έ λ λ ε ι

τόν θάνατο ε -

ν ό ς π α ι δ ι ο ύ τ η ς . " " Ε ξ α κ ρ ι βώστε" γράφε ι ο δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς . Στην συνέχει α , ζ η τ ά ε ι

νά τ η ς δώσουνε μιάγρατ-

φομηχανή γ ι ά νά μ ά θ ε ι . " Η

'Ασφάλεια δέν έ χ ε . δ ι α -

θ έ σ ι μ η μ η χ α ν ή . Σ τ ό τ έ λ ο ς , τά γράμματά τ η ς ν ί ν ο ν
τα ι δλο κ α ί π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο π ι ε σ τ ι κ ά . Σ τ ό όνομα
π α ι δ ι ώ ν μου, γράφει

-

των

σ τ ί ς 4 τοΰ 'Οχτώβρη , σας γρά-

φω μ έ δάκρυα κ α ί μ έ α ι μ α : δ ώ σ τ ε μ ο υ μ ι ά τ ε λ ε υ τ α ί α
β ο ή θ ε ι α 300 ρούβλι α . Δ έ ν

θά ξαναζητήσω.

δ ί ν ο υ ν μέ τόν δρο

νά φύγει

Συνολικα,στα Ι 9 Ι Ι ,

ή Σεροβα ρ α ι ρ ν ε ι

σ έ τρε~ς δ ό σ ε ι ς . Τ ό Ι ° Ι 2 ,

Της

τά

άπ' τήν Πετρούπολη.
743 ρούβλια

78Θ ρ ο ύ β λ ι α σ έ έ ξ η δ ό -

σ ε ι ς . Γ ι ά τήν εποχή ε κ ε ί ν η εΤναι ποσόν σ η μ α ν τ ι κ ό .
Μετά άπό μ ι ά τ ε λ ε υ τ α ί α β ο ή θ ε ι α ,
τ ο υ 1 9 1 4 , η Σεροβα δ ε χ ε τ α ι

τόν

Φλεβάρη

μ ι α μ ι κ ρ ή ε ρ γ α σ ί α στη

δ ι ο ί κ η σ η σιδηροδρόμων.Τήν χάνει

γρήγορα,

επειδή

έ κ λ ε β ε μικροποσά ά π ' τ ο ' ; ς συναδέλφους τ η ς , Σ τ ό · / φάκ ε λ λ ό τ η ς , σημι. ι ώνεται :""Ενοχη ε κ β ι α σ μ ο ύ .
ζει

Δέν

αξί-

κ α μ μ ί α έ μ π ι ο τ ο σ ύ ν η " . Γ Ι α ρ ' δ λ α αύτά κατορθώνει

μ έ τό δνομα Πέτροβα, νά π ι ά σ ε ι
ν ο μ ί α των ·σιδηροδρόμων.πού
παίρνει

πληροφορίες γι

α υ τ ή ν . Σ τ ά 1915

γ ι ά μ ι ά ε ρ γ α σ ί α σηματοδότη.
Ι9Ι7,τήν

παραμονή τ η ς

δ ο υ λ ε ι ά στήν άστο-

τ ή ν απολύει

,

μόλις

εκλιπαρεί

Σ τ ί ς 2 8 τοΰ

Γενάρη

" Ε π α ν ά σ τ α σ η ς , α ύ τ ή ή παληά

γραμματέας -μιας ε π α ν α σ τ α τ ι κ ή ς

επιτροπής,

έγραφε

στήν " ' Ε ξ ο χ ό τ η τ ά τ ο υ , τ ό ν κ ύ ρ ι ο δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς τ ή ς Α σ τ υ ν ο μ ί α ς " , γ ι ά νά τοΰ θ υ μ ί σ ε ι
στές υπηρεσίες της,
οει

τ ί ς καλές καί

κ α ί νά τΛ'ι π ρ ο τ ε ί ν ε ι

πι-

νά δώ-

πληροφορίες γύρω ά π ' τ ή ν δράση τ ο ΰ σ ο σ ι α λ - δ η II

μοκρατικοΰ κόμματος,όπου
μπορούσε νά βάλει τόν
δεύτερο άντρα τ η ς . . . " Τ η ν παραμονή των μεγάλων
γεγονότων, πύ δ ι α ι σ θ ά ν ε τ α ι κ α ν ε ί ς πώς πλησιάζουν^
υποφέρω πού δέν μπορώ νά σας εΤμαι χ ρ ή σ ι μ η . . . . "
Φάκελλος 3 8 3 " ' ϋ σ σ ί π ω φ " , Ν ι κ ό λ α ς Ν ι κ ο λ ά γ ι ε β ι τ ς
Β ε ρ έ τ σ κ υ , γ υ ι ό ς 1ερέα.Φοιτητής.Μυστικός συνεργάτ η ς , ά π ' τ ό 1 9 0 3 , φ ό ρ τ ι σ μ έ ν ο ς μέ τήν ε π ι τ ή ρ η σ η τ ή ς
σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ α τ ι κ ή ς οργάνωσης ν ε ο λ α ί α ς των σχολ ώ ν του Παύλογκραντ.
"Απεσταλμένος στήν Πετρούπολη ά π ' τ ό κ ό μ μ α , τ ό
1 9 1 5 , μ έ αποστολή νά φέρει όπλα ά π ' τ ή ν Φ ι λ α ν δ ί α ,
παρουσιάζεται στόν δ ι ε υ θ υ ν τ ή τ ή ς άστυνομίας γ ι ά
νά πάρει δ ι α τ α γ έ ς . " Υ π ο π τ ο ς στά μ ά τ ι α των συνα δέλφων τ ο υ , σ υ λ λ α μ β ά ν ε τ α ι , π ε ρ ν ά ε ι τ ρ ε Τ ς μ ή ν ε ς ατό
μ υ σ τ ι κ ό τμήμα τής "Οχράνα, β γ α ί ν ε ι κ α ί σ τ έ λ ν ε τ α ι
στό ε ξ ω τ ε ρ ι κ ό " γ ι ά νά αποκατασταθεί
απέναντι
στούς συναδέλφους τ ο υ " .
Παραθέτω κατά λ έ ξ η τό συμπέρασμα μ ι α ς άνα φ ο ρ ά ς : * 0 Β ε ρ έ τ σ κ υ δ ί ν ε ι τήν εντύπωση ενός
πολύ
έξυπνου ν έ ο υ , κ α λ λ ι ε ρ γ η μ έ ν ο υ , μ έ μεγάλη σεμνότητα,
ε ν σ υ ν ε ί δ η τ ο υ κ α ί τ ί μ ι ο υ ' σ η μ ε ι ώ ν ο υ μ ε , πρός έπαινόν
τ ο υ , ό τ ι δ ι α θ έ τ ε ι τό μ ε γ α λ ύ τ ε ρ ο μέρος των αποδοχών του ( 1 5 0 ρ ο ύ β λ ι α ) στούς γ έ ρ ο ν τ ε ς γ ο ν ε ί ς τοι_ι
Στά Ι 9 Ι 5 , ο λαμπρός αυτός ν έ ο ς άποσύρετα] άπ'
τήν υπηρεσία κ α ί π α ί ρ ν ε ι άκόμη δώδεκα
μηνιαίες
δ ό σ ε ι ς άπό 75 ρ ο ύ β λ ι α .
Φάκελλος 3 1 7 . " ' Ο " ά ρ ρ ω σ τ ο ς " . Β λ α δ ί μ η ρ ο ς ' ΐ β ά νοβιτς Λόρμπεργκ."Εργάτης.Γράφε ι ά δ έ ξ ι α . ' Ε ρ γ ά ζ ε τ α ι σ έ έργΟστάπιο μέ μισθό 10 ρ ο ύ β λ ι α τό μήναΐί
" Ε ν α ς π ρ ο λ ε τ ά ρ ι ο ς τής π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α ς .
Φάκελλος 8 1 . Σ έ ρ γ ι ο ς Β α σ σ ί λ ι ε β ι τ ς
Πράστσεψ,
γ υ ι ό ς ε ν ό ς μέλους τής Ναρόντναγι α Βόλι α,περηφαν ε ύ ε τ α ι ό τ ι μεγάλωσε μέσα σ έ επαναστατικούς κ ύ II

κλους καί ότι

έχει

πολλές καί χρήσιμες

γνωριμί-

ες..··
"Εχουμε χ ι λ ι ά δ ε ς τέτοιους φακέλλους.Γιατί
ταπεινότητα καί ή αθλιότητα μερικών
ψυχών έ χ ο υ ν α μ έ τ ρ η τ ο

ή

άν/θρώπινων

βάθος.

Δέν μπορέσαμε νά βρούμε τούς φακέλλους

δύο

μυστικών συνεργατών,πού τά όνόματά τους άναφέ ρουμε πιό κάτω.Πρέπει

όμως νά τούς αναφέρουμε ε -

δώ, γ ι α τ ί αποτελούν χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ έ ς

περιπτώσεις:

ένας διανοούμενος μεγάλης α ξ ί α ς , έ ν α ς
*0 Σ τ α ν ι σ λ ά β

Μπρζοζόβσκι,Πολωνός

ρήτορας...
συγγραφέας

μ έ τ α λ έ ν τ ο , αγαπητός σ τ ο ύ ς ν έ ο υ ς " έ γ ρ α ψ ε
δ ο κ ί μ ι α γύρω ά π ' τ ό ν Κ ά ν τ , τ ό ν Ζ ο λ ά , τ ό ν
σκυ,τόν

κριτικά
Μιχαηλόφ-

' Α β ε ν ά ρ ι ο , "κήρυκα τοΰ σ ο σ ι α λ ι σ μ ο ύ ,

πού

σ ' α ύ τ ό ν έ β λ ε π ε τ ή ν π ι ό β α θ ε ι ά σ ύ ν θ ε σ η τοΰ άνθρώπ ι ν ο υ πνεύματος κ α ί ή θ ε λ ε νά τ ό ν κ ά ν ε ι

ένα

φι-

λ ο σ ο φ ι κ ό σύστημα πού θ " α γ κ ά λ ι α ζ ε τ ή ν φύση κ α ί τόν
άνθρωπο". (ΝΑΡΠΖΟΟ

5 Μάη 1 9 0 8 ) , συγγραφέας

επαναστατικού μυθιστορήματος
ταν ά π ' τ ή ν

ενός

" ' Η Φλόγα"πληρωνό-.

'Οχράνα τ η ς Β α ρ σ ο β ί α ς , 150

ρούβλ.ια.τόν

μ ή ν α , γ ι ά τ ί ς σ χ έ σ ε ι ς του μ έ "προχωρημένους" έ
παναστατικούς
*0 παπά

-

κύκλους.

Γκαπόν , ή ψυχή, π ρ ί ν ά π ' τ ή ν επανάστα-

ση τοΰ 1 9 0 5 , ε ν ό ς ολόκληρου ε ρ γ α τ ι κ ο ύ

κινήματος,

στήν Πετρούπολη κ α ί σ τ ή ν Μόσχα.'Οργανωτής

της

ε ρ γ α τ ι κ ή ς διαδήλωσης τ ο ΰ Γ ε ν ά ρ η 1905 πού α ί μ α
τ ο κ υ λ ί σ τ η κ ε κάτω ά π ' τ ά παράθυρα τ ο ΰ

-

χειμερινοί

"Ανάκτορου μ έ ο μ ο β ρ ο ν τ ί ε ς πού ρ ί χ τ η κ α ν πάνω σ
έ ν α πλήθος οδηγημένο άπό δύο παπάδες πού κρατούσαν π ο ρ τ ρ α ί τ α τοΰ Τ σ ά ρ ο υ , ό παπά - Γκαπόν

,πραγ-

μ α τ ι κ ή ενσάρκωση μ ι α ς φάσης τ ή ς ρ ώ σ ι κ η ς έπανά

-

στάσης τ έ λ ε ι ω σ ε μ έ τό ξ ε π ο ύ λ η μ α του στήν 'Οχράνα
τ η ς - Β α ρ σ ο β ί α ς κ α ί , μ έ τ ή ν κ α τ η γ ο ρ ί α τοΰ προμοκάII

τ ο ρ α , κ ρ ε μ ά σ τ η κ ε ά π ' τ ό ν σοσ ι αλ—επαναστάτη Ρούθενμπεργκ.

II

VII.

ΕΝΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑ.ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ. ΜΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΣΕΛΙΔΑ

'Ακόμη κ α ί α ή μ ε ρ α , δ έ ν έ χ ε ι άνακαλυφθεϊ ή πραγμ α τ ι κ ή ταυτότητα ολων των προβοκατόρων πού άνα φέρονται στρύς φακέλλους μ α ς . Δ έ ν
περνάει έ ν α ς
μήνας χωρίς νά δ ι κ ά ζ ο ν τ α ι μ ε ρ ι κ ο ί άπ αυτούς τ ο ύ ς
ανθρώπους στά έπαναότατικά δ ι κ α σ τ ή ρ ι α τ ή ς Σ ο β ι ε τ ι κ ή ς " Ε ν ω σ η ς . Τ ο ύ ς β ρ ί σ κ ο υ ν ε κ α ί τούς α ν α γ ν ω ρ ί ζουν άπό τ ύ χ η . Τ ό 1 9 2 4 , έ ν α ς τ έ τ ο ι ο ς άθλ ιος μας εμφ α ν ί σ τ η κ ε , μέσα άπό ένα παρελθόν πενήντα χρόνωνσάν μέσα άπό τ ά σπλάχνα ε ν ό ς . υ π ό ν ο μ ο υ - σάν
ένα
πραγματικό φάντασμα.Καί αυτό τό φάντασμα θ ύ μ ι σ ε
μ ι ά σ ε λ ί δ α ' ΐ σ τ ο ρ ί α ς πού πρέπει νά παραθέσουμε
εδω, μόνο κ α ί μόνο γ ι ά νά ρ ί ξ ο υ μ ε πάνω,σ α υ τ έ ς τ ί ς
λ α σ π ω μ έ ν ε ς " σ ε λ ί δ ε ς λ ί γ ο φως ά π ' τ ή ν λάμψη τού ε παναστατικού ήρωϊσμού.
,
Αυτός ό προβοκάτοραζ ε ί χ ε προσφέρει· πολύτι μ ε ς υ π η ρ ε σ ί ε ς γ ι ά 37 χ ρ ό ν ι α ( ΐ 8 8 0 μέχρι Ι 9 Ι 7 ) κ α ί
κατάλευκος γ έ ρ ο ν τ α ς π ι ά , ξ έ φ ε υ γ ε εφτά χ ρ ό ν ι α ' ά π
τ ί ς έρευνες τής "Τσεκά"
Στά 1 8 7 9 , ό 20χρο —
ν ο ς φ ο ι τ η τ ή ς 'Οκλάντσκυ,επαναστάτης ά π ' τ ά δ ε κ α π έ ν τ ε τ ο υ , μ έ λ ο ς τ ή ς Ναρόντναγια Βόλι α , τ ρ ο μ ο κ ρ ά τ η ς , ε τ ο ί μ α ζ ε μ έ τόν Ζελιάμπωφ υ ι ά απόπειρα ενάντ ι α στόν Τσάρο
' Α λ έ ξ α ν τ ρ ο Β ί Ε ά α ν α τ ί ν α ζ α ν τήν
αυτοκρατορική ά μ α ζ ο σ τ ο ι χ ί ά . Α υ τ ή πέρασε πάνω όΐπ'
τ ί ς ε κ ρ η κ τ ι κ έ ς ύ λ ε ς χωρίς σ υ ν έ π ε ι ε ς . ' Ο καταχθόν ι ο ς μηχανισμός δέν λ ε ι τ ο ύ ρ γ η σ ε . " Α τ ύ χ η μ α ; " Ε τ σ ι
π ι σ τ ε ύ τ η κ ε . Π ά ν τ ω ς 16 επαναστάτες, άνάμεσά
τους'
κ α ί ό 'Οκλάντσκυ,λογοδότησαν γ ι ά τό " έ γ κ λ η μ α " ·
II

'Ο 'Οκλάν/τσκ'υ κ α τ α δ ι κ ά σ τ η κ ε σ έ θάνατο.*Η λαμπρή
κ α ρ ρ ι έ ρ α του ά ρ χ ι ζ ε τ ό τ ε ; Ε ί χ ε α ρ χ ί σ ε ι κ ι ό λ α ς ; " Η
αυτοκρατορική ε π ι ε ί κ ε ι α του χ ά ρ ι σ ε τή\? ζωή μέσα
σ'ένα ισόβιο κάτεργο.'Εδώ,πάντως, άρχίζει ή σ ε ι ρ ά
των ανεκτίμητων πληροφορ'ιων πού έ μ ε λ λ ε νά πρ(4 σφέρει ό !θκλάντσκυ στήν αστυνομία του
Τσάρου.
Μέσα στόν τ ε ρ ά σ τ ι ο κατάλογο των επαναστατών πού
κατέδωσε,υπάρχουν 4 ονβματα, ά π ' τ ά ωραιότερα τ ή ς
Ι σ τ ο ρ ί α ς μας·,Μπαραννι κωφ, Ζ ε λ ι αμπωψ, Τρ ι γκον ι (Βέρα Φ ι ν ι έ . ' Απ*τούς τ έ σ σ ε ρ ι , ς , μόνο ή Φ ι ν ι έ ε π έ ζ η σ ε .
Πέρασε ε'ίκοσι χ ρ ό ν ι α στό φρούριο ^τού Σλούσσελ μπουργκ»'θ Μπαραννίκωφ π έ θ α ν ε . ' Ο Τ ρ ι γ κ ό ν Υ / άφοΰ
υπόφερε 20 χ ρ ό ν ι α στό Σ λ ο ύ σ σ ε ρ μ π ο υ ρ γ κ , κ α ί
άφοΰ
έ μ ε ι ν ε γ ι ά 4 χ ρ ό ν ι α ε ξ ό ρ ι σ τ ο ς στό Σ α χ α λ ί ν η , ε Τ δ ε
π ρ ί ν π ε θ ά ν ε ι , τ ή ν κατάρρευση τ ή ς μ ο ν α ρ χ ί α ς ,
τόν
' ΐ ο ύ ν η Ι 9 Ι 7 . * 0 Ζελιάμπωφ πέθανε στό Ι κ ρ ί ω μ α .
"Ολοι -αυτοί ο ' γ ε ν ν α ί ο ι άνήκαν σ τ ή ν ' " Θέληση
τοΰ λ α ο ύ " , τό πρώτο.ρώσικο επαναστατικό
κόμμα,
πού, π ρ ί ν άπ'^-ην γέννηση ενός προλεταριακού
κινήματος, κ ή ρ υ ξ ε τόν πόλεμο στήν μ ο ν α ρ χ ί α .
Τό πρόγραμμά του ηταν γ ι ά μ ι ά φ ι λ ε λ ε ύ θ ε ρ η ε πανάσταση, πού ή ε π ι τ υ χ ί α τ η ς θά σ ή μ α ι ν ε μ ι ά τ ε ρ ά ΰ τ ι α πρόοδο γ ι ά τήν Ρ ω σ ί α . Σ έ μ ι ά εποχή πού καμμ ι ά άλλη δράση δέν ηταν δυνατή , μ ε τ α χ ε ι ρ ί σ τ η κ ε
τ ή ν τρομοκρατία,κτυπώντας άλύπητα, κατακέφαλα τόν
Τ σ α ρ ι σ μ ό , π ο ύ ζ α λ ί σ τ η κ ε πολλές φορές κ α ί άποκεφαλ ί σ τ η κ ε τήν Ι η τοΰ Μάρτη Ι Θ Θ Τ . Σ ' α ύ τ ό ν τόν άγωνα
μ ι ας χούφτας ηρώων άπέναντ ι σ έ μ ι ά πανάρχα ι α κο ινωνία, γερά όπλ ι σ μ έ ν η , δημ ι ουργ/)θηκαν ήθη, παραδόσ ε ι ς , κ α ί ν ο ο τ ρ ο π ί ε ς , π ο ύ μ έ τήν δι αιών ισή
τους
ά π ' τ ό π ρ ο λ ε τ α ρ ι π τ ο ^ έ μ ε λ λ ε νά ποτίσουν γ ι ά τή ν ί κη τοΰ 'Οχτώβρη π ο λ λ έ ς γ ε ν η έ ς επαναστατών.'Απ
όλους αυτούς τ ο ύ ς ήρωες,ρ ' Α λ έ ξ α ν Τ ρ ο ς Ζελιάμπωφ
II

εΤναι

ϊσως ό μ ε γ α λ ύ τ ε ρ ο ς καΓ πρόσφερε,

σίγουρα,

τ ί ς μ ε γ α λ ύ τ ε ρ ε ς υ π η ρ ε σ ί ε ς σ τ ό κόμμα, πού ο
ε Τ χ ε βοηθήσει

λ ά ν τ σ κ υ κ α ί π ι ά σ τ η κ ε σ τ ί ς 27 τ ο ΰ

Φλεβάρη

σ ' έ ν α δ ι α μ έ ρ ι σ μ α στό Ν ι έ ι ρ κ ι , μ α ζ ί μ '
δικηγόρο ά π ' τ ή ν

'Οδησσό,τόν Τ ρ ι γ κ ό ν ι ,

'ΟκΙΘ8Ι,

έναν

μ έ λ ο ς τ η ς μυστηριώδους ε κ τ ε λ ε σ τ ι κ ή ς
της

ϊδιος

νά ΐ δ ρ υ θ ε ϊ . Κ α τ α δ ό θ η κ ε ά π ' τ ό ν

νεαρό

πού

ηταν

έπι τροπής

"Θέλησης τοΰ Λ α ο ΰ " . Δ ύ ο μ έ ρ ε ς α ρ γ ό τ ε ρ α ο ! βόμ-

β ε ς τ ο ΰ κόμματος κ ο μ μ ά τ ι α σ α ν

τόν

' Α λ έ ξ α ν τ ρ ο Β.'

σ ' έ ν α δρόμο τ ή ς Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς . Τ ή ν ε π ο μ έ ν η , ο !

δι-

κ α σ τ ι κ έ ς α ρ χ έ ς έλαβαν ά π ' τ ό ν Ζελιάμπρωφ,πού ηταν
κ λ ε ι σ μ έ ν ο ς σ τ ό "Φρούριο Πέτρου κ α ί Π α ύ λ ο υ " ,
καταπληκτικό γράμμα.Σπάνια δικαστές καί
χ ε ς δέχτηκαν παρόμοιο χτήπημα.

ένα

μονάρ-

Σπάνια

αρχηγός

κόμματος εκπλήρωσε μ έ τόση ΰπηρηφάνει α τό τ ε / ε υ τα~ο του κ α θ ή κ ο ν . Α υ τ ό τό γράμμα

έλεγε:

" "Αν ό και ν ο ύ ρ γ ι ο ς μονάρχης, πού'πήρε τό σ κ ή π τρο ά π ' τ ά χ έ ρ ι α τ ή ς ε π α ν ά σ τ α σ η ς , σ κ ο π ε ύ ε ι
φαρμόσει

τό παληό σ ύ σ τ η μ α , γ ι ά ό , τ ι

σιλοκτόνους·αν πρόκειται
κώφ θά ε ί ν α ι

νά

ε-

άφοράτούςβα-

νά ε κ τ ε λ ε σ θ ε ί ό Ρ ο υ σ α -

κραυγαλέα α δ ι κ ί α νά μ αφήσετε νά ζω

ε μ έ ν α πού τ ό σ ε ς φορές πήρα μ έ ρ ο ς σ έ α π ό π ε ι ρ ε ς ε ν ά ν τ ι α σ τ ό ν Τσάρο ' Α λ έ ζ α ν τ ρ ο Β . ' , κ α ί

πού μόνο

ή

τ ύ χ η μ ' ε μ π ό δ ι σ ε νά πάρω μ έ ρ ο ς σ τ ή ν έ κ τ έ λ ε σ ή τ ο α
Νοιώθω μ ε γ ά λ η ά ν η σ υ χ ί α μ έ τ ή ν σ κ έ ψ η δ τ ι

ή κυβέρ-

νηση μπορεΤ νά ύπολογ ί σ ε ι π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο σ τ ή ν τ υ π ι κ ή
δ ι κ α ι ο σ ύ ν η παρά σ τ ή ν π ρ α γ μ α τ ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η κ α ί
στολίσει

νά

τό σ τ έ μ μ α τοΰ ν έ ο υ μονάρχη μ έ τό πτώμα

ε ν ό ς νεαροΰ ήρωα,μόνο άπό έ λ λ ε ι ψ η τ υ π ι κ ώ ν

απο-

δ ε ί ξ ε ω ν ε ν α ν τ ί ο ν μ ο υ , έ ν ω εγώ ε ί μ α ι έ ν α ς β ε τ ε ρ ά —
νος τ ή ς

"Επανάστασης.Με δλη τήν δύναμη τ ή ς

χής μου, διαμαρτύρομαι

γ ι ' α υ τ ή ν τήν ά δ ι κ ί α .

ψυΜόνο

ή ά ν α ν δ ρ ί α τ ή ς κ υ β έ ρ ν η σ η ς μπορεΤ νά ε ξ η γ ή σ ε ι

τό
II

γεγονός ότι

στήνει

'Ο ν έ ο ς Τ σ ά ρ ο ς ,

μ ι ά άγχόνη ά ν τ ί γ ι ά δύο.
Α λ έ ξ α ν τ ρ ο ς Γ . , έ σ τ η σ ε έ ξ η άγ -

χ ό ν ε ς γ ι ά τ ο ύ ς β α σ ι λ ο κ τ ό ν ο υ ς . Τ ή ν τ ε λ ε υ τ α ί α στ ι γ μ ή , μ ι ά νέα γ υ ν α ί κ α , ή Τζέσσυ

Χέλφμαν,έγκυος,πήρε

χ ά ρ η . ' Ο Ζελιάμπωφ π έ θ α ν ε πλάϊ σ τ ή ν σύντροφο του
Σ ο φ ί α Περόβσκαγ ι α, μ α ζ ί μ έ τ ό ν ΡουσακώφΓπού
πρόδωσε ι , α ν ώ φ ε λ α ) , τ ό ν Μιχαήλωφ κ α ί

τόν

εΤχε

χημικό

Κ ι μ π α λ τ σ ί τ ς . * 0 Μιχαήλωφ υπόφερε τ ρ ε ϊ ς φορές
μ α ρ τ ύ ρ ι ο . Δ ύ ο φορές τό σ χ ο ι ν ί

τοΰ δ ή μ ι ο υ

Δυό φορές ο Μιχαήλωφ έ π ε σ ε κ α ί , τυλ ι γμένΌς
σάβανο κ α ί
νος

τό

κόπηκε.
στό

μ έ φορεμένη τ ή ν κ ο υ κ ο ΐ λ α , σ η κ ώ θ η κ ε μό-

τρυ.
Στό μ ε τ α ξ ύ , ό προβοκάτορας

ζ ε νά προσφέρει

'Οκλάντοκυ

συνέχι-

τ ί ς υπηρεσίες του.Μέσα σ τ ί ς

τά-

ξ ε ι ς τ ή ς γ ε ν ν α ί α ς ν ε ο λ α ί α ς , πο·' ά π ' τ ή ν φτώχεια ,
τ ή φ υ λ α κ ή , τ ή ν ε ξ ο ρ ί α κ α ί τό θάνατο τραβοΰσε τόν
δρόμο τ ή ς επανάστασης, ηταν εύκολο νά δράσει

κα-

ν ε ί ς σ κ ο τ ε ι ν ά . Μ ό λ ι ς ε Τ χ ε φτάσει σ τ ό Κ ί ε β ο , ό

'Ο-

κ λ ά ν τ σ κ υ κατέδωσε τ ή ν Β έ ρ α Ν ι κ ο λ ά γ ι ε β ν α

Φι ν ι ε ,

σ τ ό ν άστυνόμο Σ ο υ ν τ ε κ ί ν . " Υ σ τ ε ρ α , ΰπηρέτησε>

στήν

Τιφλίδα,σάν επαγγελματίας καταδότης,ε!δικός
νά σ χ ε τ ί ζ ε τ α ι

μέ τούς πιό σημαντικούς

τ ε ς , σ τ ό νά δ η μ ι ο υ ρ γ ε ί
ζεται

στό

επαναστά-

συμπάθει ε ς κ α ί νά μ ο ι ρ ά

-

τόν ε ν θ ο υ σ ι α σ μ ό τ ο υ ς , γ ι ά νά θάψει

κατόπιν

μ έ μ ι ά κ ί ν η σ η ζωντανούς τ ο ύ ς συντρόφους

του,πε-

ριμένοντας τ ί ς

α ν ά λ ο γ ε ς α μ ο ι β έ ς κάθε φορά.

Στά 1 8 0 9 , ή αυτοκρατορική

"Ασφάλεια τόν

κάλε-

σ ε σ τ ή ν Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η . *0 υπουργός Ντούρνοβο έ ξ ά γ ν ίσ ε τό ά ν α ξ ι ό π ι σ τ ο παρελθόν τ ο ΰ

'Οκλάντσκυ

τόν έ κ α ν ε " α ξ ι ο σ έ β α σ τ ο π ο λ ί τ η " , μ έ τ ' ό ν ο μ α
τ ρ ό φ σ κ ι , π ά ν τ ο τ ε , β έ β α ι α , επαναστάτη
των " Ε π α ν α σ τ α τ ώ ν . " Ε μ ε ι ν ε

" ε ν ε ρ γ ό ς " μέχρι

πανάσταση τοΰ Μάρτη 1 9 1 7 . Μ έ χ ρ ι
II

καί

τό

καί
Πε-

έμπιστο
τήν"Ε-

Τ924,κατόρθω-

σ ε νά π ε ρ ά σ ε ι

σάν έ ν α ς ε ι ρ η ν ι κ ό ς κ ά τ ο ι κ ο ς

τής

Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς . " Ε π ε ι τ α , φυλακ ι σ μ έ ν ο ς σ τ ό Λ έ ν ι ν γ κ ρ α ν ς '
στήν " δ ι α φυλακή,δπου τόσα θύματά τ ο υ βρήκαν τ ό ν
θάνατο, δ έ χ τ η κ ε νά γράψει
σ η ς του μ έ χ ρ ι

τ ή ν εξομολόγηση τ ή ς δρά-

τό Ι 8 9 0 . Γ ι ά δ , τ ι αφορούσε τ ά ε π ό -

μενα χ ρ ό ν ι α , ο παληός κατάσκοπος δ έ ν

θέλησε

νά

π ε ϊ ο ΰ τ ε μ ι ά λ έ ξ η . Δ ε χ ό τ α ν νά μ ι λ ή σ ε ι

γιά μιά

ε-

ποχή ά π ' τ ή ν ο π ο ί α κ α ν έ λ α ς , σ χ ε δ ό ν , ε π α ν α σ τ ά τ η ς δέν
ε ί χ ε έ π ι ζ ή σ ε ι , ά λ λ ά πού αυτός ο "ίδιος ε Τ χ ε
σει

μέ νεκρούς καί

Τό " Ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο του
δ ί κ α σ ε τόν 'Οκλάντσκυ σ τ ό
τοΰ Γ ε ν ά ρ η 1 9 2 5 . ' Η

γεμί-

μάρτυρες.
πρώτο

"Επανάσταση

Λένινγκραντ,
δεκαπενθήμερο

δέν

Αυτό τό φάντασμα ά ν η κ ε σ ' έ ν α μ α κ ρ ι ν ό

έκδικεΤται.
καί

νεκρό

π α ρ ε λ θ ό ν . * Η δ ί κ η , πού δι εύθυναν β ε τ ε ρ ά ν ο ι τ ή ς

"Ε-

πανάστασης, πήρε τ ή ν μορφή μ ι α ς ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή ς σ υ ζ ή τ η σ η ς πάνω σ τ ή ν * Ι σ τ ο ρ ί α κ α ί
τ

τήν

ψυχολογία.

Η τ α ν ή μ ε λ έ τ η τοΰ π ι ό θλ ι βεροΰ άνθρώπι νου ν τ ο

κουμέντου.'Ο
νια

-

'Οκλάντσκυ κ α τ α δ ι κ ά σ τ η κ ε σ έ 10 χ ρ ό -

φυλακή.

II

VIII.

Μαλινόβσκυ

"Ας σταθούμε π ά λ | , γ ι ά λ ί γ ο , σ έ μ ι ά
περίπτωση
π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α ς , ά π ' α ύ τ έ ς πού πολλές φορές
γνώρισε
τό επαναστατικό κ ί ν η μ α : τ η ν προβοκάτια ενός
άρχηγοΰ κ ό μ μ α τ ο ς . Σ α ς παρουσιάζουμε τήν α ι ν ι γ μ α τ ι κή μορφή τοΰ Μαλινόβσκυ.
" Ε ν α πρωϊνό τοΰ 1 9 1 8 - έ π α ύ ρ ι ο τ ή ς "Επανάστασης
τοΰ 'Οχτώβρη,χρονιά φ ο β ε ρ ή : έ μ φ ύ λ ι ο ς π ό λ ε μ ο ς , ε π ι τ ά ξ ε ι ς στήν ϋπαι θρο,σαμποτάζ των τ ε χ ν ι κ ω ν , σ υ ν ο μ ω σ ί ε ς , ξεσηκώματα των τσεχοσλοβάκων, ξ έ ν ε ς ε π ε μ β ά σ ε ι ς , ή α ι σ χ ρ ή ε ί ρ ή ν η ( 6 π ω ς τήν λ έ ε ι ό Λ έ ν ι ν
)
τοΰ Μπρέστ-Λιτόβσκο,δύο α π ό π ε ι ρ ε ς δολοφονίας έ ν α τ ί ο ν τοΰ Βλαδίμηρου " ί λ ι τ ς - ' έ ν α πρωϊνό αύτοΰΐΌυ
τοΰ χ ρ ό ν ο υ , έ ν α ς άνθρωπος παρουσιαζόταν στόν δ ι ο ι κ η τ ή τοΰ ανακτόρου Σ μ ό λ ν ι ( Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς ) κ α ί τοΰ
έ λ ε γ ε ή ρ ε μ α : - Ε Τ μ α ι ό προβοκάτορας Μαλ ι ν ό β σ κ υ . Σ ά ς
παρακαλώ νά μέ σ υ λ λ ά β ε τ ε .
Τό χ ι ο ΰ μ ο ρ έ χ ε ι τήν θέση του σ έ κάθε τραγωδία . " Ε ν τ ρ ο μ ο ς , ό δ ι ο ι κ η τ ή ς τοΰ Σ μ ό λ ν ι , π α ρ ά λ ί γ ο νά
π ε τ ά ξ ε ι έξω τόν έ ν ο χ λ η τ ι κ ό . " Δ έ ν έχω τ έ τ ο ι α δ ι α ταγή έγώΓΚαί δέν ε ί μ α ι αρμόδιος νά σας συλλάβω Γ"
- " Τ ό τ ε οδηγήστε μ ε στήν επιτροπή τοΰ κ ό μ μ α τ ο ς . "
- Σ τ ή ν ε π ι τ ρ ο π ή άναγνώρισαν δλόι μέ κατάπληξη τόν
π ι ό βδελυρό κ α ί περιφρονημένο άνθρωπο τοΰ
κόμματο ς . Τ ό ν σ υ ν έ λ α β α ν .
"Ας ποΰμε λ ί γ α λ ό γ ι α γ ι ά τήν κ α ρ ρ ι έ ρ α τ ο υ .
*Η μ ι ά δψη: "ένας δύσκολος έ φ η β ο ς ' τ ρ ε Τ ς κατα δίκες γιά κλοπή.'Ικανός,ενεργητικός,μέλος δ ι α φόρων ο ρ γ α ν ώ σ ε ω ν , ε κ τ ι μ ή θ η κ ε τόσο πολύ,ώστε
στά
II

1910 τοΰ προσφέρουν τήν ε ί σ ο δ ο στήν κ ε ν τ ρ ι κ ή ε πιτροπή τοΰ ρωσικοΰ σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ α τ ι κ ο ΰ - έ ρ γ α τ ι 'κοΰ Κόμματος κ ο ί τό Σ υ ν έ δ ρ ι ο των μπολσεβίκων στη
Π ρ ά γ α ( ΐ 9 Ι 2 ) το επι κ υ ρ ώ ν ε ι . Σ τ ο τ έ λ ο ς τοΰ
ίδιου
χ ρ ό ν ο υ , ε Τ ν α ι β ο υ λ ε υ τ ή ς των μπολσεβίκων στήν 4η
Δούμα τ ή ς Α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ί α ς . Γ ί ν ε τ α ι πρόεδρος τ ή ς κοι &
ν ο β ο υ λ ε υ τ ι κ ή ς ομάδας των μπολσεβίκων στά 1 9 1 3 ·
"Η άλλη οψη: καταδότης τ ή ς 'θχράνα(" "Εΐρ^πποΐ^'
κ α ί κ α τ ό π ι ν " Ρ ά φ τ η ς " ) ά π ' τ ό 1 9 0 7 . Μετά τό
1910
π α ί ρ ν ε ι 100 ρ ο ύ β λ ι α τόν μ ή ν α ( β α σ ι λ ι κ ό ς μ ι σ θ ό ς ) .
*0 παληός αρχηγός τ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς Β ε λ έ τ σ κ υ λ έ ε ι :
" * 0 Μαλινόβσκυ ηταν τό καύχημα τής
"Ασφάλειας
κ α ί έβαλε σάν σκοπό του νά γ ί ν ε ι έ ν α ς άπ'
τούς
άρχηγούς τοΰ κ ό μ μ α τ ο ς . " Κ α τ α δ ί δ ε ι ομάδες μπολ σ ε β ί κ ω ν στήν Μόσχα,στήν Τ ο ύ λ α . . . κ λ π . . π α ρ α δ ί δ ε ι
στήν αστυνομία τόν Μιλ ι ο υ τ ί ν , τόν Ν ι γ κ ί ν , τ ή ν Μ α ρ ία Σ μ ί ν τ ο β ι τ ς , τ ό ν Σ τ ά λ ι ν , τόν Σβέρν.τλωφ.Διαβ ι β ά ζ ε ι τά μ υ σ τ ι κ ά ά ρ χ ε ΐ α τοΰ Κόμματος στήν "θ —
χ ρ ά ν α . " Ε κ λ έ γ ε τ α ι στήν Δούμα μέ τήν
διακριτική
άλλα καί ά π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ή υ π ο σ τ ή ρ ι ξ η τ ή ς
αστυνομίας.
" Α π ο κ α λ ύ π τ ε τ α ι , π α ί ρ ν ε ι ά π ' τ ό "Υπουργείο " Ε σωτερικών μ ι ά μεγάλη ά μ ο ι β ή κ α ί
εξαφανίζεται.
" Ε ρ χ ε τ α ι ό πόλεμος.Αιχμάλωτος των στρατευμάτων,
ξ α ν α ρ χ ί ζ ε ι ν ' ά γ ω ν ί ζ ε τ α ι μέσα σ ' έ ν α
στρατόπεδο
σ υ γ κ έ ν τ ρ ω σ η ς : Ξ α ν α γ υ ρ ί ζ ε ι στήν Ρ ω σ ί α , γ ι ά νά δη λώσει στό επαναστατικό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο : " Τ ο υ φ έ χ ί σ τ ε
μ ε ί " . " Υ π ο σ τ η ρ ί ζ ε ι ότ ι υπόφερε τρομερά απ τήν διπλή του Ι δ ι ό τ η τ α , ό τ ι κατανόησε πολύ ά ρ γ ά τ ή ν " Ε πανάσταση,ότι παρασύρθηκε άπ' τήν φ ι λ ο δ ο ξ ί α κ α ί
τήν ροπή του γ ι ά π ε ρ ι π έ τ ε ι α . *0 Κ ρ ι λ ε ν κ ο αρνή θ η κ ε , ό ρ γ ι σ μ έ ν ο ς , δ τ ι αυτά τά έ π ι χ ε ι ρήματα μποροΰ σαν νά ε ί ν α ι α λ η θ ι ν ά : " ' Ο τυχοδιώκτης π α ί ζ ε ι
τό
II

τ ε λ ε υ τ α ί ο του χαρτί Γ"
Μιά επανάσταση δ έ ν μ π ο ρ ε ί νά κ α θ υ σ τ ε ρ ε ί
νά λ ύ σ ε ι

γιά

α ι ν ί γ μ α τ α τής ψυχολογίας.Δέν, μπορεί,-α-

κόμη περι σ σ ό τ ε ρ ο , νά δ ι α κ ι ν δ υ ν ε ύ σ ε ι

νπ ξ ε γ ε λ α σ τ ε ί )

γ ι ά μ ι ά ακόμα φορά, άπό έ ν α ν παθ ι ασμένο δ ι πλό π α ί χ τ η . Τ ό ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο έ β γ α λ ε τ ή ν άπό

-

φασή πού ζ ή τ η σ ε τό κ α τ η γ ο ρ η τ ή ρ ι ο κ α ί ο κατηγο

-

ρούμενος.Την " δ ι α ν ύ χ τ α , λ ί γ ε ς ϊιρες άργότερα,

ά

Μ α λ ι ν ό β σ κ υ , δ ι α σ χ ί ζ ο ν τ α ς μ ι ά έ ρ η υ η αυλή τ ο υ Κ ρ ε μ λ ί ν ο υ , δέχτηκε, α ι φ ν ι δ ι α σ τ ι κ ά
αυχένα.

II

μιά

σφαίρα

στόν

I X . Η ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ

ΤΟΥ ΠΡΟΒΟΚΑΤΟΡΑ. Η ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑ

Κ Α Ι ΤΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ.
'Εδω, παρουσιάζεται μπροστά μας τό
πρόβλημα
τής ψυχολογίας τοΰ προβοκάτορα.Νοσηρή ψυχολογία
β έ β α ι α , πού δέν πρέπει δμως νά μας κ α τ α π λ ή ξ ε ι . Ε ί δαμε σ τ ί ς Μ , Ο δ η γ ί ε ς " τ ή ς ' ό χ ρ ά ν α , π ο ι ο υ ς ανθρώπους
χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί ή α σ τ υ ν ο μ ί α κ α ί μ έ τ ί ς ε'ίδους μέσα."
Μιά Σ έ ρ ο β α , π ο ύ δ ε ί χ ν ε ι αδύνατο χαρακτήρα ζώντας
μ έ σ ' σ τ ή ν κ α τ ά θ λ ι ψ η , α γ ω ν ί ζ ε τ α ι μ έ πάθος.Την σ υ λ λαμβάνουν . Ξ ερ ι ζωμένη έξαφνα ά π ' τ ό ν κύκλο
της,
ν ο ι ώ θ ε ι χ α μ έ ν η " τ ά καταναγκαστικά έργα τ ή ν π ε ρ ι μ έ ν ο υ ν , "σω ς κ α ί ή α γ χ ό ν η , ε κ τ ό ς αν πε~ μ ι ά κου β έ ν τ α , μ ι ά μόνο λ έ ξ η , γ ι ά κάποιον τάδε πού σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν α τ ή ς έ κ α ν ε κάποιο κ α κ ό . . . Δ ι σ τ ά ζ ε ι .
Μιά
σ τ ι γ μ ή δ ε ι λ ί α ς ά ρ κ ε 7 " γ ι α τ ί υπάρχει πολύ
δειλία
στό βάθος τ ή ς ανθρώπινης ύ π α ρ ξ η ς . Τό
χειρότερο
ε ί ν α ι , δ τ ι άπό έδω κ α ί πέρα δ έ ν θά μπορέσει ποτέ
π ι ά νά σταθεΤ στά πόδια τ η ς . Τ ώ ρ α τ ή ν κρατούν."Αν
άρνηθεΤ νά σ υ ν ε χ ί σ ε ι , θ ά τ ή ς πετάξουν κατάμουτρα
στό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο , τ ή ν πρώτη τ η ς κ α τ α γ γ ε λ ί α . Μ ε τ ά ά πό λ ί γ ο κ α ι ρ ό σ υ ν η θ ί ζ ε ι στά υ λ ι κ ά πλεονεκτήματα
αυτής τ η ς α π α ί σ ι α ς κατάστασης κ α ί άκόμη π ε ρ ι σ σότερο γ ι α τ ί μέσα στήν μ υ σ τ ι κ ό τ η τ α τ ή ς
δράσης
τ η ς ν ο ι ώ θ ε ι απόλυτα ασφαλής.Δέν υπάρχουν
μόνο
α υ τ ο ί πού γ ί ν ο ν τ α ι προβοκάτορες' " άπό
δειλία'.'
"Υπάρχουν π ι ό έ π ι κ ί ν δ υ ν ο ι . Ε Ϊ ν α ι ο ! ν τ ι λ ε τ ά ν τ η δ ε ς , ο ! άνθρωποι τής π ε ρ ι π έ τ ε ι α ς , π ο ύ δέν π ι σ τ ε ύ ουν σ έ τ ί π ο τ α , β α ρ ι ε σ τ η μ έ ν ο ι μ έ τό ι δ α ν ι κ ό
πού
'ιπηρετοΰσαν π ρ ί ν άπό λ ί γ ο , παθ ιασμένοι γ ι ά κ ί ν II

δ υ ν ο , γ τ ά δολοπλοκ ί ε ς , γ ι ά τήν συμμετοχή σ ' έ ν α πολύπλοκο π α ι χ ν ί δ ι πού ξ ε γ ε λ ά ε ι δλον τόν κόσμοι Αυτ ο ί έδω,μπορε" νά έχουν τ α λ έ ν τ ο νά π α ί ζ ο υ ν έναν
ρόλο σχεδόν κ α τ α ν ο η τ ό . Τ έ τ ο ι ο ς φ α ί ν ε τ α ι ό τ ι ηταν
ό Μαλινόβσκυ. *Η .ρώσικη φ ι λ ο λ ο γ ί α πού ακολούθησε
τήν ηττα τοΰ 1 9 0 5 , μ α ς δ ί ν ε ι πολλές
ψυχολογικές
π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς παρόμοιας διαστροφής·
*0 παράνομος ε π α ν α σ τ ά τ η ς - ί δ ί ω ς ό τρομοκράτης
- έ χ ε ι έναν Ι δ ι α ί τ ε ρ ο χαρακτήρα, μ ι ά θέληση
καί.
μ ι ά αναμφισβήτητη αγάπη γ ι ά τόν κ ί ν δ υ ν ο . " Α ν , μ α ζ ί μ ' αυτά, τοΰ σ υ μ β ε ϊ , μ ε τ ά άπό μ ι ά ομαλή πνευματ ι κ ή ε ξ έ λ ι ξ η , ν ά χάσει τόν Ι δ ε α λ ι σ μ ό του,κάτω άπ'
τήν ε π ή ρ ε ι α προσωπικών έμπει ρ ι ώ ν ( ά π ο τ ϋ χ ί ε ς , α π ο γ ο η τ ε ύ σ ε ι ς ) ή ά π ' τ ή ν πρόσκαιρη ά π ο τ υ χ ί α τοΰ κ ι νήματος, τ ό τ ε τ ί θ ' ά π ο γ ί ν ε ι ; ^ " Α ν ε ί ν α ι π ρ α γ μ α τ ι κά δυνατός, θά γλυτώσει ά π ' τ ή ν ν ε υ ρ α σ θ έ ν ε ι α
καί
τήν α ύ τ ο κ τ ο ν ί α - α ύ τ ό όμως σ υ μ β α ί ν ε ι λ ί γ ε ς φ ο ρ έ ς γ ι ά νά γ ί ν ε ι στήν σ υ ν έ χ ε ι α έ ν α ς τ υ χ ο δ ι ώ χ τ η ς , γ ι ά
τόν όποιο όλα τά μέσα ε ϊ ν α ι δυνατά, π ρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ
νά πετύχει- τούς προσωπικούς του σ τ ό χ ο υ ς . " Η προβ ο κ ά τ σ ι α , λο ι πόν, ε ί ν α ι έ ν α μέσο, πού σ ί γ ο υ ρ α
"θά
τοΰ π ρ ο τ ε ί ν ο υ ν .
"Ολα τά μ α ζ ι κ ά κ ι νήματα, ά γ κ α λ ι ά ζ ο ν τ α ς πολλές
χ ι λ ι ά δ ε ς άνθρώπους, παίρνουν μ α ζ ί τ ο υ ς κ α ί τέτοιες
λασπωμένες φ υ σ ι ο γ ν ω μ ί ε ς . Δ έ ν πρέπει ν ά ξ α φ ν ι α σ τ ο ΰ - Ι
μ ε . * Η δράση αυτών των παρασίτων έ χ ε ι πολύ μ ι κ ρ ό
άποτέλεσμα επάνω στήν 6ύναμη κ α ί τήν η θ ι κ ή ' υ γ ε ί α τοΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο υ . Ν ο μ ί ζ ο υ μ ε , ότι όσο π ε ρ ι σ σότερο" τό "Επαναστατικό κ ί ν η μ α ε ί ν α ι π ρ ο λ ε τ α ρ ι ακό, δηλαδή καθαρά κ α ί ε ν ε ρ γ η τ ι κ ά κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό ,
τόσο λ ι γ ώ τ ε ρ ο ε π ι κ ί ν δ υ ν ο ι θά εΤναι ο* προβοκά τ ο ρ ε ς * γ ι α τ ί # θά υπάρχουν πάντοτε, καθώς φ α ί ν ε τ α ι ,
όσο θά δ ι α ρ κ ε ϊ 6 σκληρός άγώνας των τ ά ξ ε ω ν / Α λ II

Χά,δέν

εΤναι

παρά ά τ ο μ ι κ ό τ η τ ε ς πού δέν έχουν πα-;

ρά ε λ ά χ ι σ τ ε ς δυνατότητες να επωφεληθούν μπροστά
στην συν'ιϋεια της σ υ λ λ ο γ ι κ ή ς σκέψης κ α ί
α ς , στή^ αυστηρή π ε ι θ α ρ χ ί α καί

εργασί-

στήν*ύπολογισμένη

δράση των μαζών πού παίρ/ουν έμπνευση άπό
ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή θεωρίας τ ή ς κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς
Τ ί π ο τ α δέν εΤναι

μιά

κατάστασης.

πιό α ν τ ί θ ε τ ο στόν μεγάλο

μ ι κ ρ ό τυχοδιωχτισμό ά π ' τ ή

ή

σ ο β α ρ ή , β α θ ε ι ά κ α ί με-

λ ε τ η μ έ ν η δράση ε ν ό ς μεγάλου μαρξ.ιστ ι κοΰ-έπανα
σ τ α τ ι κ ο ύ κόμματος,έστω κ α ί

'Η Κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ή παρανομία δέν μ ο ι ά ζ ε ι
τήν των Καρμπονάρων.*Η κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ή
σ ί α γ ι ά τήν ε ξ έ γ ε ρ σ η δέν μ ο ι ά ζ ε ι
μπλανκι στων.0*

καρμπονάροι

μ'αυ-

προετοιμααυτήν

κ α ί ·ό!

των

μπλανκιστές,

ησαν μ ι ά χούφτα συνωμότες πού δ ι ε υ θ ύ ν ο ν τ α ν
μερικούς

-

παράνομου.

ε υ φ υ ε ί ς κ α ί δυνατούς

Ιδεαλιστές.

άπό
"Ενα

κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κόμμα,έστω καΓ ά ρ ι θ μ η τ ι κ ά αδύνατη
έκπροσωπεϊ'πάντα, άπ'τήν " δ ι α του ι δ ε ο λ ο γ ί α ,

τήν

τ ά ξ η των προλεταρίων."Ενσαρκώνει

συ-

τήν τ α ξ ι κ ή

ν ε ί δ η σ η εκατοντάδων χ ι λ ι ά δ ω ν ή κ α ί
ανθρώπων.*0 ρόλος του ε ί ν α ι
ό ρόλος ενός εγκεφάλου κ α ί
ματος πού δέν χωρίζονται

εκατομμυρίων

μεγάλος, γ ι α τ ί · ε ι ναι
ενός νευρικού

συστή-

ά π ' τ ί ς α ν ά γ κ ε ς , τ ή ν πνο-

ή κ α ί τήν ε ν ε ρ γ η τ ι κ ό τ η τ α ολόκληρου τοΰ προλεταρ ι ά τ ο υ . " Ε τ σ ι , ' δ τ α ν τά ατομικά σ χ έ δ ι α δ έ ν προσαρμόζονται

σ τ ί ς α ν ά γ κ ε ς τοΰ κόμμάτος-δηλαδή,

τοΰ

προλεταριάτου-χάνουν ο λ ό τ ε λ α τήν σημασία του<£
Μ"αυτήν τήν έ ν ν ο ι α , τ ό κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό
ν α ι , άνάμεσα σ ' δ λ ε ς τ ί ς

επαναστατικές

πού ή ' Ι σ τ ο ρ ί α παρουσίασε μέχρι
α ν θ ε κ τ ι κ ό στά χτυπήματα τής

<όμμα εΤ-

οργανώσεις

σήμερα,

τό

πιό

προβοκάτσιας.

II

Χ.

Η ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑ,
Ειδικοί

ΔΙΚΟΠΟ ΜΑΧΑΙΡΙ

φάκελλοι

π ε ρ ι έ χ ο υ ν προσφορές ΰπηρε

σ ι ω ν , π ο ύ απευθύνονται

στην

-

αστυνομία.Φυλλομέτρη-

σα, στην τ ύ χ η , έ ν α ν τόμο α λ λ η λ ο γ ρ α φ ί α ς μ έ τό εξωτερικό,δπου βλέπει

κ α ν ε ί ς διαδοχικά "έναν

μ έ άνώτστη ε κ π α ί δ ε υ σ η " κ α ί

Δανό

"έναν Κορσικανό

φοι-

τ η τ ή , άπό καλή ο ι κ ο γ έ ν ε ι α " νά ζ η τ ο ύ ν ε ρ γ α σ ί α στήν
μ υ σ τ ι κ ή ά σ τ υ ν ο μ ί α τ ή ς Α . Μ . τ ο ΰ Τσάρου τ ή ς

Ρωσί-

ας.
Τό πλήθος των χρηματικών παροχών πού δίδονται
στήν Σέροβα,μαρτυροΰν τ ή ν . μ έ ρ ι μνα τ ή ς
άπέναντι

άστυνομίας

σ τ ο ύ ς υ π η ρ έ τ ε ς τ η ς , έ σ τ ω κ α ί δταν

νουν άτΐ'τό Σωμα.Οι

βγαί-

δ ι ο ι κ η τ ι κ έ ς υ π η ρ ε σ ί ε ς δέν ά -

π έ κ λ ε ι α ν παρά τ ο ύ ς πράχτορες πού άνακαλύπτονταν
νά πέφτουν σ έ ά δ ι κ ή μ α τ α ψεύδους ή α ι σ χ ρ ο κ έ ρ δ ε ι α ς . Χ α ρ α κ τ η ρ ί ζ ο ν τ α ν σάν " ε κ β ι α σ τ έ ς " κ α ί γραμμέ
νοι

σ τ ο ύ ς μαύρους κ α τ α λ ό γ ο υ ς , έχαναν κάθε

-

δικαί-

ωμα στήν ευγνωμοσύνη τ ο ΰ Κ ρ ά τ ο υ ς .
θ! άλλοι,άντίθετα,είχαν ο , τ ·

ήθελαν."Αναβολή

ή άπαλλαγή ά π ' τ ή ν σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ ή θ η τ ε ί α , π ύ ρ ο χ ή

χά-

ρης, άμνηστείας, διάφορες ε ύ ν ο ι ε ς σέ ε π ί σ η μ ε ς

κα-

τ α δ ί κ ε ς , ίσόβ ια ή π ε ρ ι ο δ ι κ ή σ ύ ν τ α ξ η , ο λ α , μ έ χ ρ ι καί
πράγματα πού έξαρτώνταν ά π ο κ λ ε ι σ τ ι κ ά

άπ'τόν'ίδιο

τόν Τ σ ά ρ ο .
Β λ έ π ο υ μ ε τ ό ν Τσάρο ν ά δ ί ν ε ι

σ έ παληούς προ -

β ο κ ά τ ο ρ ε ς κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α ονόματα κ α ί

επίθετα.'Επει-

δή τ ό ο ι κ ο γ ε ν ε ι α κ ό δνομα κ α ί τό δνομα τοΰ

πατέ-

ρα, ε ί χ α ν , σύμφωνα μ έ τό ορθόδοξο τ υ π ι κ ό , μ ι ά

θρη-

σκευτική άξία,διαπιστώνουμε δτι

ό ίδιος ό πνευ-

μ α τ ι κ ό ς άρχηγός τ ή ς ε κ κ λ η σ ί α ς π α ρ α β ί α ζ ε τ ο ύ ς νόII

μους τ ή ς θ ρ η σ κ ε ί α ς . " Α χ . ' . . Κ α ί τ ί

δέν κάνουμε γ ι ά

έναν καλό χα'φιέ.'
' η προβοκάτσια κ α τ έ λ η ξ ε νά γ ί ν ε ι

έ ν α ς πραγ -

μ α τ ι κ ό ς θ ε σ μ ό ς . ' Ο σ υ ν ο λ ι κ ό ς α ρ ι θ μ ό ς των προσώ πων πού έλαβαν μ έ ρ ο ς στά 20 χ ρ ό ν ι α τοΰ επαναστατικού κινήματος καί

πρόσφεραν υ π η ρ ε σ ί ε ς στήν ά -

στυνομ ί α , κ υ μ α ί ν ε τ α ι

ανάμεσα σ τ ί ς 35 κ α ί

"Υπολογίζεται

ότι

40.000.

τό μ ι σό'πάνω-κάτω αύτοΰ τοΰ δυ-

ν α μ ι κ ο ύ άποκαλύφτηκε.Παρ'όλα αύτά, μ ε ρ ι κ έ ς

χιλι-

ά δ ε ς κ α τ α δ ό τ ε ς ζ ο ΰ ν ε ά τ ι μ ώ ρ η τ ο ι , άκόμα κ α ί

στή.'

Ρωσία γ ι α τ ί

δέν έ γ ι ν ε δυνατό ν'άναγνωρ ι στοΰν.'Α-

νάμεσα σ ' α ύ τ ό τό πλήθος ανήκαν άνθρωποι
κόμη κ α ί άνθρωποι
επαναστατικό

άξίας,α-

πού έ π α ι ζ α ν σ η μ α ν τ ι κ ό ρόλο στό

κίνημα.

" Ε π ι κ ε φ α λ ή ς τοΰ σ ο σ ι α λ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ο ΰ κόμμα τ ο ς κ α ί τ ή ς μ α χ η τ ι κ ή ς του οργάνωσης
μέχρι

τό 1 9 0 9 , ό μ η χ α ν ι κ ό ς "Εβνο

βρισκόταν,

'Αζεφ,πού

άπ'τό

1890 υπόγραφε ^ρεμα μέ τ ' ό ν ο μ ά του τ ί ς

άναιρορές

του στήν ά σ τ υ ν ο μ ί α . ' Ο

άπ'

' Α ζ έ φ ηταν έ ν α ς

τούς

οργανωτές τ ή ς ε κ τ έ λ ε σ η ς τοΰ Μεγάλου Δούκα Σ ε ρ
γ ι ου,τοΰ

"Υπουργοΰ Π λ έ β ε κ α ί πλήθους άλλων προ-

σώπων.ΕΤναι
λει

-

αυτός πού " α τ ε ύ θ υ ν ε , π ρ ί ν τ ο ύ ς

σ τ ό ν θάνατο, ήρωες σάν τόν Κ α λ ι ά ε φ κ α ί

στείτόν'ΐ-

γκόρ" Σαζόννωφ.^
• Στήν Κ ε ν τ ρ ι κ ή ε π ι τ ρ ο π ή των μ π ο λ σ ε β ί κ ω ν , έ π ι
κεφαλής τ ή ς φ ρ ά ξ ι α ς τ ή ς Δ ο ύ μ α ς , β ρ ι σ κ ό τ α ν , τ ό

εί-

δαμε, ά μ υ σ τ ι κ ό ς πράχτορας Μαλινόβσκυ.
"Η προβοκάτσι α, φτάνοντας σ έ μ ι ά τ έ τ ο ι α έ ξ ά —
πλωση, έ γ ι ν ε ή ϊ δ ι α έ ν α ς κίνδυνο^ 4 ^γιά τήν κ υ β έ ρ νηση πού τ ή ν χ , ρ η σ ι μ ο π ο ι ο ΰ σ ε , κ α ί

κύρια γιά

τούς

άνθρώπους τ ή ς κ υ β έ ρ ν η σ η ς . Γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε , γ ι ά παράδειγ^
μα,ότι

ένας άπ'τούς πιό σημαντικούς

τοΰ ' Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ

παράγοντες

" Ε σ ω τ ε ρ ι κ ώ ν , ό άστυνόμος ΡατσκόφII

σ κ ι , ή ξ ε ρ ε κ α ί ε π ι δ ο κ ί μ α ζ ε τά σ χ έ δ ι α τ ή ς ε κ τ έ λ ε σης του Π λ έ β ε κ α ί τοΰ Μεγάλου Δούκα Σ έ ρ γ ι ο υ . " 0
Σ τ ο λ ύ π ι ν , γ ν ω ρ ί ζ ο ν τ α ς μ έ τήν σ ε ι ρ ά του αυτήν τήν
κατάσταση,συνοδεύονταν σ τ ί ς εξόδους του
άπ'τόν
αρχηγό τ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς Γ ε ρ α σ ί μ ο β , π ο ύ ή παρουσία
του φαινόταν νά τόν έ ξ ά σ φ α λ ί ζ ε ι ύ π έ ν α ν τ ι σ τ ί γ δολ ο φ ο ν ι κ έ ς α π ό π ε ι ρ ε ς πού γ ί ν ο ν τ α ν μ έ προτροπές τον
προβοκατόρων.*0 Σ τ ο λ ύ π ι ν , ά λ λ ω σ τ ε , σ κ ο τ ώ θ η κ ε
άπ'
τόν άναρχικό Μπάγκρωφ,πού κάποτε άνηκε στήν ά σ τ υ ν ο μ ί α . Π α ρ ' ό λ α α υ τ ά , ή προβοκάτσια άνθοΰσε ά κ ό μ η , τ ό ν καιρό πού ξ έ σ π α σ ε ή "Επανάσταση.Πολλοί
πράχτορες ε ί σ π ρ ά ξ α ν ε τό τ ε λ ε υ τ α ί ο τους μην ι ά τ ι κο στό τ έ λ ο ς τοΰ Φλεβάρη Ι 9 Ι 7 - μ ι ά βδομάδα
πρίν
άπ'τήν διάλυση τής μοναρχίας.
'Αφωσιωμένοι επαναστάτες προσπάθησαν νά χρησ ι μ ο π ο ι ή σ ο υ ν τήν π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α . * 0 Πέτρωφ,σοσιαλ επαναστάτης πού άφησε άπομνημονεύματα
δυνατής
τ ρ α γ ι κ ό τ η τ α ς , μ π ή κ ε στήν 'Οχράνα γ ι ά νά τήν πο λ ε μ ή σ ε ι κ α λ ύ τ ε ρ α . Φ υ λ α κ ι σ μ έ ν ο ς , α φ ο ύ δ έ χ τ η κ ε πρώτα ά ρ ν η τ ι κ ή άπάντηση ά π ' τ ό ν δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς τ ή ς 'Α στυνομ ί α ς , προσπο ι ήθηκε τόν παράφρονα γ ι ά νά σταλλε~ σ έ άσυλο άπ'όπβυ ή άπόδραση ηταν π ι ό εύκολη.
Π έ τ υ χ ε άπόδρασε κ α ί ξ α ν α γ ύ ρ ι σ ε ε λ ε ύ θ ε ρ ο ς γ ι ά νά
προσφέρει υ π η ρ ε σ ί ε ς . ' Α λ λ ά γρήγορα κατάλαβε, ό τ ι
έ χ ε ι νά κ ά ν ε ι μ "ένα σκληρό π α ι χ ν ί δ ι κ α ί β λ έ π ο ν τ α ς πώς π ρ ό δ ι ν ε χωρίς νά τό θ έ λ ε ι , αυτοκτόνησε,
άφοΰ σκότωσε τόν συνταγματάρχη Κάρπωφ ( 1 9 0 9 ) .
'Ο μ α ξ ι μ α λ ι σ τ ή ς Σαλπμόν Ρ ί ς ( Μ 0 ρ τ ι μ ε ρ ) ό ρ γ α ν ω τ ή ς μ ι α ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ι κ ή ς ομάδας ά π ί σ τ ε υ τ α τόλμη ρής ( 1 9 0 6 - 1 9 0 7 ) , κ α τ ά φ ε ρ ε νά π ε ρ ι π α ί ξ ε ι γ ι ά
μιά
σ τ ι γ μ ή τήν 'Ασφάλει α, όταν έ γ ι ν ε μ υ σ τ ι κ ό ς σ υ ν ε ρ γάτης τ η ς . ' Η περίπτωση τοΰ Σαλομόν Ρ ί ς ά π ο τ ε λ ε ΐ
μ ί α α ξ ι ο σ η μ ε ί ω τ η ε ξ α ί ρ ε σ η , σ χ ε δ ό ν ά δ ι α ν ό η τ η , πού
II

ΰέν ε ξ η γ ε ί τ α ι παρά άτό τπ α π ό λ υ τ α , ί δ ι όμορφα έ θ ι μα κ α ί τήν αύγχυση τ η ς 'Οχράνα μετά τ ή ν έπανά στάση του 1 9 0 5 .
Σ ε γ ε ν ι κ ό κ α ν ό ν α , ε Τ ν α ι αδύνατο νά π ε ρ ι π α ί ξ ε ι
κ α ν ε ί ς τήν α σ τ υ ν ο μ ί α κ α ί εΤναι αδύνατο γ ι ά έναν
επαναστάτη νά εισχωρήσει μέσα στά άδυτά τ η ς . ' θ
π ι ό έ μ π ι σ τ ο ς μ υ σ τ ι κ ό ς πράχτορας δέν έ ρ χ ε τ α ι σ ' έ παφή παρά μ έ έναν ή δύο ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ύ ς , ά π ' τ ο ύ ς ο π ο ί ο υ ς δέν μπορεΤ τ ί π ο τ α νά μ ά θ ε ι , έ ν ω αυτοί χρησ ι μ ο π ο ι ο ύ ν κάθε λ έ ξ η τ ο υ , μ έ χ ρ ι κ α ί τά
ψέμματά
τ ο υ , κ α ί τά ε λ έ γ χ ο υ ν γρήγορα τήν " δ ι α σ τ ι > μ ή £
' Η άνάπτυξη τ ή ς προβοκάτσιας οδήγησε, άλλωστε^
πολλές φορές τήν 'Οχράνα σ έ ά π ί θ ά ν ε ς δ ο λ ο π λ ο κ ί ε ς , ά π ' δ π ο υ δέν μπόρεσε πάντα νά β γ ε ι κ ε ρ δ ι σ μ έ ν η
" Ε τ σ ι , σ τ ά 1 9 0 7 , χ ρ ε ι ά σ τ η κ ε , σύμφωνα μ έ τά
σχέδιά
τ η ς , ν ά οργανώσει τήν απόδραση τοΰ Ρ ί ς πού αναφέρ α μ ε . ' θ δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς τ ή ς "Ασφάλειας δέν . δ ι σ τ ά ζ ε ι
νά φτάσει μ έ χ ρ ι τ ό έ γ κ λ η μ α . Δ ύ ο χωροφύλακες παίρνουν δ ι α τ α γ ή νά οργανώσουν τ ή ν απόδραση τοΰ
επαναστάτη," Η δ ι κ α σ τ ι κ ή έ ρ ε υ ν α , ά δ έ ξ ι α οδηγημένη,
ξ ε σ κ έ π α σ ε τόν ρόλο τ ο υ ς . Ο ι άνώτεροί τους
τούς
αποκήρυξαν επίσημα κ α ί τό Συμβούλ ι ο πολέμου τούς
κ α τ α δ ί κ ΰ σ ε σ έ καταναγκαστικά έ ρ γ α .

II

XI.

0 1 ΡΩΣΟΙ ΧΑΦΙΕΔΕΣ ΤΟΥ Ε Ξ Ω Τ Ε Ρ Ι Κ Ο Υ . Ο κ . Ρ Α Ι Η

-

ΜΟΝ ΡΕΚΟΥΛΥ.
Τά π λ ο κ ά μ ι α τ ή ς
τό έ ξ ω τ ε ρ ι κ ό . Ο ΐ

"Οχράνα

έφταναν,φυσικά,μέχρι

φ ά κ ε λ λ ο ί τ η ς έκρυβαν

πληροφορί-

γ ι ά έναν τ ε ρ ά σ τ ι ο α ρ ι θ μ ό προσώπων,πού

κατοι-

κούσαν έξω ά π ' τ ά σύνορα τ ή ς Α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ί α ς ,
πού δέν ε ί χ α ν π ο τ έ έ ρ θ ε ι

καί

στήν Ρωσία.Παρ'δτι επι-

σκέφτηκα γ ι ά πρώτη φορά τ ή ν Ρωσία στά

1919,βρή-

κα μ ι ά ο λ ό κ λ η ρ η σ ε ι ρ ά άπό έγγραφα π ο ύ μ ε αφορούσ α ν . ' Η Ρώσικη ά σ τ υ ν ο μ ί α παρακολουθούσε μ έ

μεγά-

λ η προσοχή ' τ ί ς ε ν έ ρ γ ε ι ε ς των επαναστατών τ ο ΰ
ξ ω τ ε ρ ι κ ο ΰ . Γ ι ά τ ή ν υπόθεση των

ρώσων

έ-

άναρχικών

Τρογιανόφσκυ κ α ί Κ ί ρ ι τ σ ε κ , π ο ύ πιάστηκαν στή

δι-

ά ρ κ ε ι α τού πολέμου τ ο ΰ Π α ρ ι σ ι ο ύ βρήκα σ τ ή ν Πε τρούπολη έ ν α ν ογκώδη φ ά κ ε λ λ ο . Τ ά π ρ α χ τ ι κ ά των ά ν α κ ρ ί σ ε ω ν τ ο ΰ δ ι κ α σ τ ι κ ο ύ μεγάρου Π α ρ ι σ ί ω ν , β ρ ί
σκονταν δ λ α . έ κ ε ϊ . Ρ ώ σ ο ι ή ξ έ ν ο ι , ο ΐ
ρακολουθούνταν π α ν τ ο ΰ , δ λ ο ι

άναρχικοί

πα-

τ ο υ ς , μ έ φροντίδα τής

' Ο χ ρ ά ν ρ , π ο ύ γ ι ά τό θέμα αυτό ε ί χ ε άδι άκοπη άλ
ληΛογραφία μ έ τ ί ς

-

υπηρεσίες τής

"Ασφάλειας

μης, Λ ο ν δ ί ν ο υ , Β ε ρ ο λ ί ν ο υ κ λ π . Σ ' δ λ ε ς
π ρ ω τ ε ύ ο υ σ ε ς , έ ν α ς ρώσος άρχηγός

τίς

-

Ρώ-

μενάλες

τής

άστυνομίας

κατοικοΰσε-μόνι μ α . Σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α τοΰ

πολέμου,όκ.

Κ ρ α σ σ ι λ ν ί κ ω φ , τ υ π ι κ ά σύμβουλος τ ή ς π ρ ε σ β ε ί α ς , κ α - ·
τ ε Τ χ ε τ ή ν λ ε π τ ή αυτή θ έ σ η σ τ ό Π α ρ ί σ ι .
Τ ή ν σ τ ι γ μ ή πού ξ έ σ π α σ ε ή Ρ ώ σ ι κ η

"Επανάσταση,

δεκαπέντε προβοκάτορές βρίσκονταν .μέ
στό Π α ρ ί σ ι , σ τ ί ς
"Οταν ό τ ε λ

τ α ϊ ο ς · π ρ έ σ β υ ς τοΰ τ ε λ ε υ τ α ί ο υ

ρου α ν α γ κ ά σ τ η κ ε νά παραδώσει
II

υπηρεσία

δ ι ά φ ο ρ ε ς ο μ ά δ ε ς Ρώσων μεταναστών
τήν πρεσβεία

τσά·σ'ένα

δ ι ά δ ο χ ο , π ο ύ κ α θ ό ρ ι σ ε ή προσωρινή κυβέρνηση, μ ι ά .
επιτροπή αποτελούμενη άπό προσωπικότητες τής παρ ο ι κ ί α ς των μεταναστών στό Παρίσι ανέλαβε νά μ ε λ ε τ ή σ ε ι τά έγγραφα τοΰ κ. Κ ρ α σ σ ι λ ν ί κ ω φ . " Α ν α κ ά λ υ ψε χωρίς μεγάλο κόπο τήν ταυτότητα των προβοκατόρων ."Ανάμεσα σ ' ά λ λ β ς ε κ π λ ή ξ ε ι ς ανακάλυψαν ό τ ι
ένα μ έ λ ο ς τοΰ Γ α λ λ ι κ ο ΰ Τύπου, δημοσ ι ογράφος μέ έντονο πατριωτισμό, δούλευε μ υ σ τ ι κ ά σ τ ή ν όδό Γ κ ρ ε ν έ λ σάν χ α φ ι έ ς κ α ί κ α τ ά σ κ ο π ο ς . Π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά τόν.
κ . Ρ α ι η μ ό ν Ρ ε κ ο υ λ ύ , σ υ ν τ ά χ τ η τοΰ "Φ ι γ κ α ρ ό "
τότε,
όπου κρατοΰσε τήν. στήλη τ ή ς ε ξ ω τ ε ρ ι κ ή ς π ο λ ι τ ι κ ή ς . Σ τ ή ν απόκρυφη σ υ ν ε ρ γ α σ ί α του μ έ τόν κ. Κρασσίλνικωφ,ακολουθώντας τόν κανονισμό των καταδοτ ώ ν , ε ^ χ ε αλλαγμένο τ ' ό ν ο μ ά του μ έ τό λ ί γ ο φ ι λ ο λ ο γ ι κ ό ψευδώνυμο " Ρ α τ μ ί ρ " . Γ ι ά τό επάγγελμα
τοΰ
σκύλου τ ' ό ν ο μ α αυτό τοΰ π η γ α ί ν ε ι . ' Ο Ρ α τ μ ί ρ πληροφορούσε τήν 'Οχράνα γύρω ά π ' τ ο ύ ς
συναδέλφους
του στόν γ α λ λ ι κ ό τ ύ π ο . Σ τ ό " Φ ι γ κ α ρ ό " κ α ί
άλλοΰ/
ακολουθούσε τήν π ο λ ι τ ι κ ή τ ή ς 'Οχράνα.
"Επαιρνε
500 φράγκα τόν μ ή ν α . " Ο λ α αυτά εΤναι πασίγνωστα.
Θά βρεθοΰν άργότερα δ η μ ο σ ι ε υ μ έ ν α στό Π α ρ ί σ ι , μ ε τά τό 1918 ν ο μ ί ζ ω , σ έ μ ι ά ογκώδη άναφορά τοΰ
«.
'Αγκαφόνωφ,μέλους τ ή ς Επιτροπής ερευνών των παρ ι σ ι ν ώ ν έμ ι γκρέδων, γύρατ άπ ' τ ή ν ρώσσικη προβοκάτ σ ι α στήν Γ α λ λ ί α . Τ ά μέλη. αυτής τ ή ς "Επιτροπής μ ε ρ ι κ ά μένουν άκόμα στό Π α ρ ί σ ι - σ ί γ ο υ ρ α δέν έχουν
ξ ε χ ά σ ε ι τόν Ρ α τ μ ί ρ - Ρ ε κ ο υ λ ύ . "
"θ Ρ ε ν έ Μαρσάν. άλλωστε, δ η μ ο σ ί ε υ σ ε στά
1924
στήν " ϋ ΐ μ α ν ι τ έ " ' τ ί ς ά π ο δ ε ί ξ ε ι ς πού προκύπτουν άπ'
τά άρχεΤα τ ή ς 'Οχράνα στήν Πετρούπολη γύρω άπ '.
τήν άστυνομ ική δράση τοΰ Μ.Ρεκουλύ.Αύ"τ3ς
ό κύρ ι ο ς άναγκάστηκε νά κ ά ν ε ι μ ι ά διάψευση, πού κα ν ε ν α ς δέν π ί σ τ ε ψ ε , κ α ί όμως δέν προκάλεσε τήν πεII

ρ ι φρόνηση των συνάδελφων το σ ί Υ .
Κ α ί υπάρχει λ ό γ ο ς . ' Η περίπτωση τ ο υ , μέσα στήν
διαφθορά τοΰ Τύπου ά π ' τ ί ς ξ έ ν ε ς κ υ β ε ρ ν ή σ ε ι ς , ε ί ναι μ ι ά πολύ σ υ ν η θ ι σ μ έ ν η υπόθεση. "

II

XII.

ΜΑΥΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ 1 1 Κ Α Ι ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ.

'Ο Κρασσιλνι'κωφ ε Τ χ ε άκόμο κάτω ά π ' τ ί ς δ ι α τ α γ έ ς του μ ι ά ολόκληρη υπηρεσία άπό ν τ ε τ έ κ τ ι β ς ,
πληροφοριοδότες κ α ί άκαθόριστους μισθωτούς
γιά
•ρι κροϋποθέσει ς , όπως ή παρακολούθηση τ ή ς άλληλογραφίας των έ π α ν α σ τ α τ ω ν ( ι δ ι α ί τ ε ρ ο Μαΰρο Γραφείο)
κλπ.
Στά Ι 9 Ι 3 - Ι 4 ( κ α ί δέν νομίζω ότι έ γ ι ν α ν σπου δαΤες μ ε τ α β ο λ έ ς μέχρι τήν έ π α ν ά σ τ α σ η ) , η υ υ σ τ ι κ ή
υπηρεσία τ ή ς Οχράναστήν Γ α λ λ ί α δι ευθυνόταν στήν
ο υ σ ί α άπό έναν κ ύ ρ ι ο Μπιττάρ-Μονέν, πού
έπαιρνε
1000 φράγκα τόν μήνα.'Από τ ί ς ά π ο δ ε ί ζ ε ι ς των μ ι οθων αύτων των πραχτόρων,έβγαλα μ ι ά λ ί σ τ α μέ τά
ονόματα κ α ί τόν τόπο κ α τ ο ι κ ί α ς τ ο υ ς . " ί σ ω ς ή δημ ο σ ί ε υ σ η τουε νά μήν εΤναι τ ε λ ε ί ω ς άχρηιίτη:
Μυστικοί πμάχτορες τής αστυνομίας στό ε ξ ω τ ε ρ ι κ ό , κάτω ά π ' τ ή ν δ ι ε ύ θ υ ν σ η τοΰ Μ π ι τ τ ά ρ - Μ ο ν Π α ρία ι ) , Ε . ' ΐ ν β ε ρ ν ί τ ζ ι ( κ ά λ β ι , Κ ο ρ σ ΐ κ ή ) ' Α ν ρ ί Ντυρέν
Σαμπαίν(Παρίσι),Α.ή Ρ.Σοβάρ(κάννες),Βότ(Κεντόν)
Μπερτόλδος( Παρίσι ) , Φόντα ί ν ( Κάπ-Μαρτέν),'Ανρί Ν ε ό ς ( κ ά π - Μ α ρ τ έ ν ) , Β ι ν σ έ ν Β ι ζ α ρ ν τ έ λ λ ι (Γκρενόμπλ ) ,
Μπάρτ(Σάν Ρ ^ μ ο ) , Σ . Ν τ ε λ ά γ κ λ ( Σ ά ν Ρ έ μ ο ) , Γ . Κ ο υ σ σ ο υ έ
(Κάπ-Μαρτέν), 0 . Ρ ο υ ζ ώ ( Μ ε ν τ ό ν ) , Ε .Λεβέκ(Κάπ-Μαρτέν)
Α . Φ ρ ο υ μ έ ν τ ο ( ' Α λ α σ σ ί ς ) , Σ ο ύ σ τ ρ ω φ ή Σουρηχάνωφ(Παρ ί σ ι ),Ντυσοσσούα(κάπ-Μαρτέν), Γ κ ο τ τ λ ι έ μ π ( Ν ί κ α ι α )
Γκόντάρ(Ν ί κ α ι α ) , Ρ ισσέλ ι ( Ζ υ ρ ί χ η ) , Κ υ ρ ί α Ρισσάρ(Παρ ί σ ι ) , Γ.'Αμπερδόλντ(Λονδίνο),I.Βίντ(κάννες), Κ.
Β ό λ τ σ ( Β ε ρ ο λ ί ν ο ) , Κ υ ρ ί α Τ ι ε ρ σ ε λ ί ν , κ υ ρ ί α Φαγκόν,Ζο-1
λιβέ,Ριβέ.
II

Τ ρ ί α πρόσωπα έπαιρναν σύνταξη άπ'.τήν
ρώσικη
υ π η ρ ε σ ί α , στό Π α ρ ί σ ι : ή χήρα Φάρσ(ή φ ά ρ τ σ ) , ή χήρα.
Ρ ί γ κ ο ( ή Ρ ι γ κ ώ ) κ α ί ό Ν .Ν.Τσατσίγκωιρ.
' Η π ε ρ ι ο δ ι κ ή παρουσία πολλών πραχτόρων
στό
Κάπ-Μαρτέν ή σ ' ά λ λ ο υ ς · τόπους χωρίς μεγάλη σημοσ ί α έ ξ η γ ε ϊ τ α ι ά π ' τ ί ς άνάγκες τ ή ς παρακολούθ ισης.
ϋΐ πράχτορες δέν υ π ο λ ό γ ι ζ α ν τ ί ς μ ε τ α τ ο π ί σ ε ι ς .
Ε ί χ α ν κατορθώσει νά οργανώσουν σ ' ο λ ό κ λ η ρ η τήν
Ευρώπη ένα θαυμάσιο ε ι δ ι κ ό Μαύρο Γ ρ α φ ε ί ο . " Ε χ ο υ μ ε στά χ έ ρ ι α μ α ς , σ τ ή ν Πετρούπολη,σωρούς άπό ά ν τίγραφα γραμμάτων πού άνταλλάσσονταν άνάμεσα σ έ
Παρίσι κ α ί Νίκα ι α,Ρώμη κ α ί Γ ε ν ε ύ η , Β ε ρ ο λ ί ν ο
καί
Λ ο ν δ ί ν ο κ λ π , " Ο λ ό κ λ η ρ η ή αλληλογραφία τοΰ Σ α β ί ν κωφ κ α ί τοΰ Τσέρνωφ,τόν κ α ι ρ ό πού κ α ί ο* δύο κατοικούσαν στήν Γ α λ λ ί α , φ υ λ ά χ τ η ε στά α ρ χ ε ί α
τής
ά σ τ υ ν ο μ ί α ς τ η ς Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς . " Η αλληλογραφία των
Χάαζε κ α ί Ν τ ά ^ ε Τ χ ε δ ι α ρ ρ ε ύ σ ε ι - δ π ω ς κ α ί
πολλές
ά λ λ ε ς . Π ώ ς ; ' θ θυρωρός ή ό ταχυδρόμος τοΰ παραλήπτη ή κ α ί ό ταχυδρομικός υπάλληλος άκόμη,πού ή σαν χωρίς ά μ φ ι β ο λ ί α μισθωτοί τ ή ς άστυνομίας,κρατοΰσαν γ ι ά λ ί γ ε ς ΐ ι ρ ε ς - δ σ ο νά τά άντ ι γράψουν- τά
γράμματα πού άπευθύνονταν στά
παρακολουθούμενα
πρόσωπα.01 α ν τ ι γ ρ α φ έ ς ήταν συχνά έογο άνθρώπων
πού δέν γνώριζαν τήν γλωσσά πού οι
επαναστάτες
χρησιμοποιούσαν στά γράμματά τ ο υ ς ' τ ό φανερώνουν
ο ! α δ ε ξ ι ό τ η τ ε ς , χ ω ρ ί ς σ η μ α σ ί α άλλωστε.Οι άντιγραφές ε ί χ α ν άκόμη κ α ί τό γραμματόσημο κ α ί τήν δ ι εύιίυνση.Μεταβιβαζόταν στήν'Πετρούπολη μ έ τήν μεγαλύτερη τ α χ ύ τ η τ α .
Η ρώσικη α σ τ υ ν ο μ ί α τοΰ ε ξ ω τ ε ρ ι κ ο ύ σύνεργα ζ ό τ α ν , φ υ σ ι κ ά , μ έ τ ί ς τ ο π ι κ έ ς ά σ τ υ ν ο μ ί ε ς ΐ ^ ' Ενω ο !
προβοκάτορες,άγνωστο ι σ έ δ λ ο υ ς , έ π α ι ζ α ν τό π α ι χ ν ί δ ι τους σάν επαναστάτες,γύρω τους ενεργούσαν,
II

επίσημα άγνωστο ι , μ ά στήν πραγματικότητα με με γάλη υποστήριξη, ο ! ν τ ε τ έ κ τ ι β ς τοΰ Κρασσιλνίκωφ.
Μικρά χαρακτηριστικά γεγονότα δ ε ί χ ν ο υ ν τό ε ί δ ο ς
τής υποστήριξης πού τούς έ δ ι ν α ν ο ! Γ α λ λ ι κ έ ς άρ•χές.
'Ο πράχτορας Φραντζέσκο Λ ε ό ν ε , π ο ύ εΤχε σ χ έ σ ε ι ς μέ τόν Μπούρτζεψ, συμφώνησε νά τοΰ παραδώ σ ε ι , ά φ ο ΰ π λ η ρ ω θ ε ί , μ ε ρ ι κ ά μυστικά τοΰ κ.Μπιττάρ-,
Μ ο ν έ ν . ' ο συνάδελφος του Φοντάνα,τοΰ οποίου εΤχε
κλέψει τήν φωτογραφία,τόν τ ρ α υ μ α τ ί ζ ε ι μέ τό μπαστούνι του μέσα σ ' έ ν α καφενείο κοντά στόν σταθμό
τής Λυών(Παρίσι, 20 "'ΐούνη 1 9 1 3 ) .
*0 δράστης σ υ λ λ α μ β ά ν ε τ α ι , β ρ ί σ κ ε τ α ι νά έ χ ε ι επάνω του δύο ταυτότητες πράχτορος τ ή ς
Γαλλικής
"Ασφάλειας καί ένα π ε ρ ί σ τ ρ ο φ ο , κ α ί σ τ έ λ ν ε τ α ι στά
κρατητήρια τοΰ "Αρχηγείου τής " Α σ τ υ ν ο μ ί α ς , μ έ τήν
τετραπλή κατηγορία "κατάχρησης καθηκόντων, παράνομης οπλοφορίας,σωματικής βλάβης κ α ί άπόπειρας
φόνου" . Ε ί κ ο σ ι τ έ σ σ ε ρ ι ς ϊιρες άργότερα, αφέθηκε έ λ ε ύ θ ε ρ ο ς μετά άπό παρέμβαση τοΰ κ.Κρασσ ιΛνίκωφάφοΰ υποχρεώθηκε νά κάνει μ ι ά επίσημη
διάψευση
τ ή ς ί δ ι ό τ η τ ά ς του σάν πράχτορα τ ή ς ρώσικης "Ασφ ά λ ε ι α ς . "Οσο γ ι ά τόν άδι ά κ ρ ι τ ο Α ε ό ν ε , ή ρώσικη
π ρ ε σ β ε ί α κατάφερε νά τόν άπελάσει ά π ' τ ή ν Γ α λ λ ί α .
" Ε ν α γράμμα τοΰ Κρασσίλνικωφ άναφέρει σ τ ό ν δ ι ε υ - Ι
θυντή τ ή ς "Ασφάλειας δλα τά γεγονότα ,
κ α ί τοΰ
γνωστοποιεί τ ί ς ε ν έ ρ γ ε ι ε ς πού γ ί ν ο ν τ α ι γ ι ά
νά
πετύχουν τήν άπέλαση τοΰ Μπρύρτζεφ ά π ' τ ή ν " Ι τ α λ ί α . Σ ' έ ν α άλλο γράμμα,πάλι ά-Κρασσ ι λ ν Γ<ωφ ε ι δ ο π ο ι ε ί τήν 'Οχράνα δ τ ι μ ι ά επερώτηση των σοσια λιστών γύρω ά π ' τ ί ς ε ν έ ρ γ ε ι ε ς τ ή ς ρώσικης άστυ ν ο μ ί α ς " δ έ ν πρέπει νά προκαλεΤ ά ν η σ υ χ ί ε ς " , δπως
τοΰ εΤπαν οΐ Γ α λ λ ι κ έ ς άρχές.Οι κ ο ι ν ο β ο υ λ ε υ τ ι κ ο ί
II

σ ο σ ι α λ ι σ τ έ ε έχουν ά λ λ ε ς σοβαρές α σ χ ο λ ί ε ς
τόν κ α ι ρ ό .

II

αύτόν

XIII.

ΤΑ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ. ΠΑΛΙ ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ

'Αλλά δταν ο ! επαναστάτες χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ο ύ ν σ υ ν θ η μ α τ ι κ ή γραφή στά γράμματά τ ο υ ς ;
*Η 'Οχράνα απασχολούσε τ ό τ ε έναν μεγαλοφυή ε ρευνητή ' γ ΐ ά νά αποκρυπτογραφεί τά μηνύματά τ ο υ ς
Με πληροφόρησαν ό τ ι δέν έ π ε φ τ ε ποτέ έ ξ ω . Α υ τ ό ς ό
ε ι δ ι κ ό ς κλάσεως,πού ονομαζόταν Ζ υ μ π ί ν , ε ί χ ε αποχ τ ή σ ε ι μ ι ά τ έ τ ο ι α φήμη σάν α λ ά ν θ α σ τ ο ς , ω σ τ ε , σ τ ή ν
επανασταση του Μάρτη , τόν κ ρατησαν·. Π ερασε • στην υπηρεσία τ ή ς κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α ς κυβέρνησης τΐομ τον χ ρ η σ ι μοπο ί η σ ε , νομ ί ζω, στήν άντ ι κ α τ α σ κ ο π ε ί α »
Φ α ί ν ε τ α ι στ ι κ α ί τ ά π ι ό παράξενα"συνθΓ|ματ ι κά
σ τ ο ι χ ε ί α μπορούν νά έ ρ μ η ν ε υ τ ο υ ν . Ε ΐ τ ε χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ούνται α λ γ ε β ρ ι κ ο ί σ υ ν δ υ α σ μ ο ί , ε ί τ ε γ ε ω μ ε τ ρ ι κ ο ί , ο
νόμος των πιθανοτήτων ε π ι τ ρ έ π ε ι νά βρεθούν μ ε ρ ι κ έ ς έ ν δ ε ί ξ ε ι ς . " Ε π ο μ έ ν ω ς , άρκεΤ έ ν α σ η μ ε ΐ ο - α φ ε τ η ρ ί α - τ ό παραμικρό κ λ ε ι δ ί - γ ι ά νά γ ί ν ε ι άποκρυ πτογράφηση.Πολλοί σύντροφοι χρησιμοηοιοΰσαν/Ιπος
μου λ έ ν ε , γ ι ά νά έ π ι κ ο ινωνήσόυν,ορισμένα.'.' β ι β λ ί α
6που σημείωναν μ ε ρ ι κ έ ς σ ε λ ί δ ε ς τ ο υ ς . Κ α λ ό ς ψυχοτ
λ ό γ ο ς ό Ζ υ μ π ί ν , έ β ρ ι σ κ ε αυτά τά β ι β λ ί α κ α ΐ τ ΐ ξ Χί®-1.
λ ί δ ε ς . " Τ ά σ υ ν θ η μ α τ ι κ ά σ τ ο ι χ ε ί α . π ο ύ βοσίζονταναέ':
κ ε ί μ ε ν α γνωστών συγγραφέων ή σ έ υποδείγματα πού
δ ί ν ο ν τ α ν σ έ έπαναστατ ι κά . ε γ χ ε ι ρ ί δ ι α , γύρο &πο τπν
κάθετη δ ι ά τ α ξ η ονομάτων ή γ ν ω ) ί ΐ κ ώ ν " Γ δ έ ν ^βζι^0ν
τ ί π ο τ ε , έγραφε ό παληός α σ τ υ ν ο μ ι κ ό ς Μ.Ε.Μπακά'ΐ .
Τά συνθηματτικά των κ ε ν τ ρ ί κων οργανώσεων α ν α καλύπτονται ά π ' τ ο ύ ς προβοκάτο{ί6ς ή άοΐο»τρΐ>ΤΓηί>γΰ6Τ'
φούντα ι μ έ τόν κα ι ρό, μεττά..άπό ε ξ ο ν υ χ ι σ τ ι κ ή - β ρ II

γ α σ ί α . *0 Μπακάϊ θεωρεί σάν καλύτερα στο ι χ ε Τ α γ ι ά
κ α θ η μ ε ρ ι ν ή χρήση,αύτά πού προέρχονται άπό έ ν τ υ πα κ ε ί μ ε ν α δχι πολύ γ ν ω σ τ ά . ' θ Ζ υ μ π ί ν ε ί χ ε φ τ ι ά ξ ε ι μ ι ά συλλογή άπό καταλόγους κ α ί φ ί σ ε ς ,
όπου
μπορούσε νά β ρ ε " ά σ τ ρ α π ι α ΐ α τά ονόματα δλων των
πολ εων της Ρωσίας οπου,γι'α παραδειγμα , υπάρχει
μ ι ά οδός " Α γ ί ο υ ' Α λ ε ξ ά ν τ ρ ο υ ' τ ά ονόματα δλων των
πόλεων δπου υπάρχουν αύτά τά σ χ ο λ ε ί α ή έ κ ε Τ ν α τ ά
*"έργοστάσ ι α ' τά ψευδώνυμα κ α ί τά μ ι κ ρ ά ονόματα δ λων των υπόπτων πού κ α τ ο ι κ ο ύ σ α ν στήν Αυτοκρατορ ί α κ λ π . Γ ι χ ε άλφαβητικούς καταλόγους
φοιτητών,
ν α υ τ ι κ ώ ν , α ξ ι ω μ α τ ι κ ώ ν κ λ π . " Α ς πούμε δτι
έβρισκε
μέσα σ ' έ ν α γράμμα, φ α ι ν ο μ ε ν ι κ ά άθώο,τά άπλά λό γ ι α : " 0 μικρός μελαχροινός
φ ί λ ο ς πήγε σήμερα
στήν Μεγάλη Λεωφόρο" κ α ί π ι ό κάτω μ ι ά φράση πού
άφοροΰσε έ ν α ν " φ ο ι τ η τ ή ι α τ ρ ι κ ή ς " . Αρκούσε τ ό τ ε ν '
ά ν ο ί ξ ε ι μ ε ρ ι κ ά συρτάρια γ ι ά νά μάθει άν ό "μι κρός μ ε λ α χ ρ ο ι ν ό ς " ε Τ χ ε άναφερθεΐ πάλι στό παρελθόν κ α ί σ έ π ο ι ά πόλη,δπου υπήρχε ' Ι α τ ρ ι κ ή Σχολή
κ α ί μ ι ά μεγάλη λ ε ω φ ό ρ ο ς . Τ ρ ε 7 ς ή τ έ σ σ ε ρ ι ς παρό μο ι ε ς έ ν δ ε ί ξ ε ι ς δημιουργούσαν έ τ σ ι σ ο β α ρ έ ς π ι θ α ν ό τ η τ ε ς έ π ι τ υ χ ί α ς . Σ έ κάθε άλληλο^ραφία πού ή ά στυνομ ί α ε π ι τ η ρ ο ύ σ ε ή κ α τ α κ ρ α τ ο ύ σ ε , ή
παραμικρή
άνοκρορά σ ' έ ν α σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ο πρόσωπο περνούσε σ '
έναν κατάλογο μ έ έναν άριθμό πού παρέπεμπε στό
'ίδιο τό κ ε ί μ ε ν ο τοΰ γράμματος. Τ ε ρ ά σ τ ι α ντουλάπια
εΤναι γεμάτα άπό τ έ τ ο ι α γ ρ ά μ μ α τ α . Τ ο ί α
γράμματα
τ ε λ ε ί ω ς ·κο ι νότυπα, πού προέρχονταν άπό
στελέχη
σ κ ο ρ π ι σ μ έ ν α σ έ μ ι ά π ε ρ ι φ έ ρ ε ι α κ α ί πού άνεκρεραν
έναν κάποιο τ έ τ α ρ τ ο , ά ρ κ ο ΰ σ α ν γ ι ά νά τόν καταδώσουν.
Τό σ η μ ε ι ώ ν ο υ μ ε : ή παρακολούθηση τ ή ς άλληλο\ραψίι?ς άπό τά Μαΰρα Γ-ραφεΤα— πού άποτελοΰν μ ι ά α 56'

ο τ υ ν ο μ ι κ ή παράδοση παρατηρημένη, ώστε νά μην
νεται

νά αρνηΘεΤ κ α ν ε ί ς τήν 'ύπαρξή τ η ς κ α ί

ρ ί ς τήν ο π ο ί α δ έ ν ν ο ε ϊ τ α ι

άατυνομία-έχει

γίχω -

κεψα -

λ α ιώδη σ η μ α σ ί α . * Η ά λ λ η λ ο γ ρ α φ ί α των υπόπτων ή γνωστών προσώπων ε π ι τ η ρ ε ί τ α ι

ά π ' τ ή ν ά ρ χ ή " έ π ε ι τα μ ιά

εκλογή,στήν τύχη,σταματάει

τά γ ρ ά μ μ α τ α , π ο ύ

νοά-

φουν επάνω στόν φάκελλο"παράκληση νά δ ι α β ι β α σ θ ε Τ
σ τ ό ν · · · " , αυτά πού έχουν έπ ι γραφή φα ι ν ο μ ε ν ι
θ η μ α τ ι κ ή κ α ί γ ε ν ι κ ά αυτά πού

μέ

κάποιο

τραβούν τ ή ν προσοχή. Τό ά ν ο ι γ μ α

συντρόπο

γραμμάτων σ τ ή ν

τύχη,φέρνε ι επίσης πληροφορίες-τό

"δ ι ο χρήσιμες

μ ' α υ τ έ ς πού προκύπτουν ά π ' τ ή ν παρακολούθηση των
"χαρακτηρισμένων"

προσώπων.

θ ! σ ε σ η μ α σ μ έ ν ο ι , π ρ ά γ μ α τ ι , π ρ ο σ π α θ ο ύ ν νά ά λ λ η λογραφοΰν π α ί ρ ν ο ν τ α ς π ρ ο σ τ α τ ε υ τ ι κ ά μ έ τ ρ α ( έ ν ώ τό
κ α λ ύ τ ε ρ ο θά ηταν νά μήν αλληλογραφούν γ ι ά
ματα πού άφορούν τ ή ν δ ρ ά σ η - π α ρ ' δ τ ι
λ έ ς φορές αύτό ε ί ν α ι

πράγ-

β έ β α ι α πολ

-

ά δ ύ ν α τ ο ) , έ ν ώ τ ό κ ο ι ν ό χα -

ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ό των άγνώστων μελών τ ο ΰ κόμματος ε ί ν α ι , δτι
μέτρα

π α ρ α λ ε ί π ο υ ν νά πάρουν τά π ι ό

στοιχειώδη

προφύλαξης.

*Η 'Οχράνα έ κ α ν ε τ ρ ί α α ν τ ί γ ρ α φ α τών ε π ι σ τ ο λ ώ ν
πού παρουσίαζαν έ ν δ ι α φ έ ρ ο ν : έ ν α γ ι ά τ ή ν

διεύθυν-

ση λ ο γ ο κ ρ ι σ ί α ς , έ ν α γ ι ά τ ή ν δ ι ε ύ θ υ ν σ η τ ή ς Κ ε ν τ ρ ι κής

"Ασφάλειας κ α ί ένα γ ι ά τήν διεύθυνση τής το-

π ι κ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς . Τ ό γράμμα έφθανε σ τ ό ν παραλή
πτη.Σέ μερικές

π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς - γ ι ά παράδειγμα

-

δ+αν

ε Τ χ ε χ ρ ε ι α σ θ ε ί νά ε μ φ α ν ί σ ο υ ν χ η μ ι κ ά μ ι ά συμπά

-

θ η τ ι κ ή μ ε λ ά ν η - ή ά σ τ υ ν ο μ ί α κ ρ α τ ο ΰ σ ε τό πρωτότυπο
κ α ί ο παραλήπτης έ π α ι ρ ν ε έ ν α πλαστό, πού ηταν μιά
τ έ λ ε ι α άπομίμηση,έργο βιρτουόζου
Γ ιά τ ό ά ν ο ι γ μ α τών έ π ι σ τ ο λ ώ ν
δ ι ά φ ο ρ ε ς μεθόδους ανάλογα μ έ τ ί ς

ε'δικοΰ.
χρησιμοποιοΰσαν
ι κ α ν ό τ η τ ε ς τών
II

ανθρώπων τ ο υ ς : ανο ιγμα του φακέλλου στον άτμό,ξεκόλημα τ ή ς κ έ ρ ι ν η ς στάμπας-πού
αντικαθιστούσαν
μ ε τ ά - μ έ πυρωμένες λ ε π ί δ ε ς κ λ π . Π ο λ ύ σ υ χ ν ά , ο ί γων ί ε ς τοΰ φακέλλου δέν εΤναι τ έ λ ε ι α κ λ ε ι σ μ έ ν ε ς :
βάζουν τ ό τ ε μέσα στό ά ν ο ι γ μ α μ ι ά μ ι κ ρ ή σ τ ρ ο γ γ υ λή μ ε τ α λ λ ι κ ή β έ ρ γ α , π ο ύ πάνω τ η ς τ υ λ ί γ ο υ ν
σιγά
τό γράμμα,ώστε ε ί ν α ι εύκολο νά*τό βγάλουν κ α ί νά
τό ξ α ν α β ά λ ο υ ν , χ ω ρ ί ς ν ' ά ν ο ί ζ ο υ ν τόν φάκελλο.
θ ! ά ν ο ι γ μ έ ν ε ς ε π ι σ τ ο λ έ ς δέν παραδίνοντα ποτέ
στήν δ ι κ α ι ο σ ύ ν η , γ ι ά νά μήν γ ί ν ε ι γνωστή,έστω καί
έ μ μ ε σ α , ή ε ρ γ α σ ί α τοΰ Μαύρου Γ ρ α φ ε ί ο υ . Τ ί ς χ ρ η σ ι μοποιόΰσαν γ ιά τήν σύνταξη των άστυνομικών αναφορών. Τό γραφείο άποκρυπτογράφησης δέν άπασχο λοΰνται μόνο μ έ τά έπαναστατ ι κά κρυπτογραφήματα .
" Ε κ α ν ε κ α ί συλλογή άπό φωτοαντίγραφα σ υ ν θ η μ α τ ι κών σ τ ο ι χ ε ί ω ν των μεγάλων Δυνάμεων.

II

XIV.

ΣΥΝ0ΕΣΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ. Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ε Σ ΜΕΘΟΔΕΣ.

Μέχρι

τώρα δ έ ν ε ξ ε τ ά σ α μ ε παρά τ ό ν

κ α τ α σ κ ο π ε ί α ς τ ή ς ρώσικης
τ η ς εΤναι

μηχανισμό

'Ασφάλειας.Οι

κατά κ ά π ο ι ο τρόπο

μέθοδές

άναλυτικές.Ψάχνουν,

β ρ ί σ κ ο υ ν κ α ί καταγράφουν.* Η μέθοδος ε ί ν α ι
δια ε ι τ ε πρόκειται
ται

γ τ ά μ ι ά οργάνωση

αθέτει

μικρό-ή

"Ασφάλεια

-

δι-

τεσσάρων ε ι δ ώ ν δ ε δ ο μ έ ν α / ι ά τόν α ν τ ί π α λ ο :

Τά δ ε δ ο μ έ ν α τ ή ς έί,ωτερι κ ή ς παρακολούθησης,πού

τ ' ά π ο τ ε λ έ σ μ α τ ά τ η ς συγκεντρώνονται

σέ συνοπτι

κούς π ί ν α κ ε ς μ έ π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς γύρω ά π ' τ ί ς
τίς κινήσεις,τίς
2.

-

έ'ίτεπρόκει-

γ ι ά έ ν α άγων ι σ τ ή . Μ ε τ ά άπό έ ν α χ ρ ο ν ι κ ό δ ι ά

στημα-πού μ π ο ρ ε ί νά ε Τ ν α ι
1.

ή ϊ

συνήθειες,τίς

σχέσεις

-

πράξεις,
του.κλπ.

Τ ά δ ε δ ο μ έ ν α τ ή ς μ υ σ τ ι κ ή ς υ π η ρ ε σ ί α ς ή των κα -

ταδοτών πού παρέχουν π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς γ ι ά τ ί ς
τά σ χ έ δ ι α , τ ί ς

ιδέες,

ε ν έ ρ γ ε ι ε ς κ α ί τ ή ν ά τ ο μ ι κ ή του δρά-

ση.
3.

Τα δ ε δ ο μ έ ν α πού μπορεΤ νά δώσει

η προσεχτική

ανάγνωση των επαναστατικών εντύπων κ α ί

εφημερί-

δων .
4.

Τά δ ε δ ο μ έ ν α τ ή ς ά λ λ η λ ο γ ρ α φ ί α ς του ή τ ή ς άλ

-

λ ή λ ο γ ρ α φ ί α ς των τ ρ ί τ ω ν , π ο ύ τ ό ν άφορα.
'Ο βαθμός ά κ ρ ί β ε ι α ς των πληροφοριών πού
ναν οΐ

μυστικοί

θ ε ρ ό ς . Π ά ν τ ω ς οΐ

έδι-

πράχτορες δ έ ν ηταν β έ β α ι α ττα

-

φάκελλοι

-

δίνουν γ ε ν ι κ ά τήν εν

τύπωση μ ι α ς μ ε γ ά λ η ς ά κ ρ ί β ε ι α ς , ι δ ι α ί τ ε ρ α όταν πρό·^
κείται

γ ι ά μ ι ά υ π ο λ ο γ ί σ ι μ η οργάνωση.

Οι φάκελλοι

τής αστυνομίας περιέχουν λεπτό

μ ε ρ ε ι α κ ά π ρ α κ τ ι κ ά κ ά θ ε άναφέρόμενης

-

συνεδρίασης
II

μ ι ά π ε ρ ί λ η ψ η κάθε σ η μ α ν τ ι κ ο ύ λ ό γ ϋ υ κ α ί έ ^

άν -

τ ί γ ρ α φ ο άπό κάθε έντυπο πού κ υ κ λ ο φ ό ρ η σ ε .
Νά λ ο ι π ό ν ή " Α σ φ ά λ ε ι α μ έ τ ή ν άφθπνία των πληροφοριών τ η ς . ' Η ε ρ γ α σ ί α τ ή ς παρατήρησης κ α ί

τής

ανάλυσης έ γ ι ν ε . Σ ύ μ φ ω ν α μ έ τ ή ν ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή μ έ
θοδο,άρχίζει
τής

τώρα ή ε ρ γ α σ ί α

τής

κατάταξης

-

καί

σύνθεσης.
Τ ' ά π ο τ ε λ έ σ μ α τ ά τ η ς διατυπώνονται

μέ

παραστάσε ι ς . " Α ς δούμε α υ τ ό . Τ ί τ λ ο ς :

γραφικές

Σχέσεις

τοΓ·

Μπόρις Σ α β ί ν κ ω φ . Α υ τ ό ς ό π ί ν α κ α ς , 4 0 έ κ α τ ο σ τ ά υ ψος κ α ί 70 έκατοστά π λ ά τ ο ς , σ υ ν ο ψ ί ζ ε ι

δλα τά δ ε -

δομένα γύρω ά π ' τ ί ς επαφές τ ο ΰ τ ρ ο μ ο κ ρ ά τ η , μ έ τρόπο

πού •ά γ ί ν ο ν τ α ι

δλα ά ν τ ι λ η π τ ά μ έ μ ι ά

Στό κ έ ν τ ρ ο , έ ν α ορθογώνιο σ έ σχήμα
έχει

τό δνομα μ έ κ α λ λ ι γ ρ α φ ι κ ά

τό όρθογών ι

ματιά.

επισκεπτηρίου

γράμματα.'Απ'αύτό

ζ ε κ ι ν ο ΰ ν , ά κ τ ι νωτά, γ ρ α μ μ έ ς πού τό ε-

νώνουν μ έ μ ι κ ρ ο ύ ς χρωματιστούς κ ύ κ λ ο υ ς Σ υ χ ν ά α υ τ ο ί ο!

κύκλοι

άποτελοΰν κ έ ν τ ρ α ά π ' δ π ο υ πάλι

ξε-

κ ι ν ο ύ ν ά κ τ ι ν ω τ ά γραμμές πού καταλήγουν σ έ άλλους
κύκλους κ . ο . κ . Ο '

σχέσεις,έστω καί έμμεσες,

προσώπου μ π ο ρ ε " έ τ σ ι

ενός

ν ά γ ί ν ο υ ν γνωστές μ έ γρή

γορο τ ρ ό π ο , ο π ο ί ο ς κ α ί άν εΤναι

-

ά ά ρ ι θ μ ό ς των εν-

διαφερομένων άτόμων, σ υ ν ε ι δητών ή οχ ι , πού τόν συνδέουν μ ' έ ν α δ ε δ ο μ έ ν ο πρόσωπο. Σ τ ό ν π ί ν α κ α τών σ χ έ σεων τ ο ΰ Σ α β ί ν κ ω φ , ο 1 κ ό κ κ ι ν ο ι
προσωπεύουν τ ί ς
ρούνται

" μ α χ η τ ι κ έ ς " του σ χ έ σ ε ι ς

πράσινοι

κύκλοι

μ έ δνομα κ α ί

ε π α φ έ ς ( υ π ά ρ χ ο υ ν 37 τ έ τ ο ι ο ι
χ.Λθι
II

-

διαιέξη

επίθετο.

άντιπροσωπεύουν τά πρόσω-

πα πού ε'ίχαν ή έ χ ο υ ν μ α ζ ί του π ο λ ι τ ι κ έ ς
κύκλοι

,

σ έ τ ρ ε ϊ ς ομάδες άπό ε ν ν έ α , οχτώ κ α ί

άτομα,πού δλα σημειώνονται
θ!

κύκλο ι,πού.άν"τι

κύκλοι).Οι

ή άλλες
κίτρινοι

άψοροΰν τ ο ύ ς σ υ γ γ ε ν ε ί ς τ ο υ ( 9 ) . θ ! καφέ κ ύ -

παριστάνουν τ ά πρόσωπα πού σ χ ε τ ί ζ ο ν τ α ι

μέ

τούς φ ί λ ο υ ς κ α ί γνωοτούς τ ο υ . . · " Ο λ α αύτά στην Πετρούπολη. "Αλλα σ τ ο ι χ ε ί α δ ε ί χ ν ο υ ν τ ί ς σ χ έ σ ε ι ς του
στό Κ ί ε β ο . Δ ι α β ά ζ ο υ μ ε , γ ι ά π α ρ ά δ ε ι γ μ α : ό Β . Σ . γνωρ ί ζ ε ι τήν Βαρβάρα 'Εντουάρδοβνα Βαρκόφσκσνι α,πού
μέ τήν σ ε ι ρ ά τ η ς γ ν ω ρ ί ζ ε ι 12 πρόσωπα στήν Πετρούπολη(ονόματα, ε π ί θ ε τ α κ λ π ) κ α ί 5 στό Κ ί ε β ο . " ί σ ω ς
ό Β . Σ . νά μήν γ ν ω ρ ί ζ ε ι γ ι ά τά πρόσωπα α ύ τ ά : έ τ σ ι
ή άστυνομ ί α γ ν ω ρ ί ζ ε ι καλύτερα ά π ' τ ό ν 'ίδιο
τούς
συνδέσμους του κ α ί τήν κατάληξη των
ενεργειών
του.
Π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά μ ι ά οργάνωση; "Ας πάρουμε
μιά
σ ε ι ρ ά άπό π ί ν α κ ε ς , μ έ λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι ε ς λεπτού , μ ι α ς
σ ο σ ι α λ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ή ς οργάνωσης τ ή ς κυβέρνησης τής
Β ί λ ν α . θ ! κ ό κ κ ι ν ο ι κύκλοι σ χ η μ α τ ί ζ ο υ ν εδώ κ τ ί ε κ ε Τ α σ τ ε ρ ί σ κ ο υ ς ' ά ν ά μ ε σ ά τους διάφορες
γραμμές
διασταυρώνονται π α ρ ά ξ ε ν α . " Α ς άναλύσουμε:. Β ί λ ν π .
" Ε ν α ς κ ό κ κ ι ν ο ς κ ύ κ λ ο ς : ' Ιβά'νωφ, υ λ ε γ ό μ ε ν ο ς " Γ έ ρ ο ς " , ο δ ό ς , ά ρ ι θ μ ό ς , ε π ά γ γ ε λ μ α . Μ ι ά γραμμή σ έ σχήμα
β έ λ ο υ ς τόν σ υ ν δ έ ε ι μ έ τόν Π ά β ε λ ( " δ ι ε ς πληροφο ρ ί τ ς ) κ α ί οΐ η μ ε ρ ο μ η ν ί ε ς μας δ ε ί χ ν ο υ ν δ τ ι
στίς
2 3 τοΰ Φλεβάρη(άπό τ ί ξ 4 έως 5 μ μ . ) , σ τ ί ς 2 7 ( 9 τό
βράδυ) κ α ί σ τ ί ς 2 8 ( 4 μ μ . ) , ό 'ΐβάνωφ π ή γ ε σ τ ό ν Π ά β ε λ . Μ ι ά άλλη - γραμμή τ ο ξ ο ε ι δ ή ς τόν ενώνει μ έ τήν
Μάρφα,πού ηρθε στό σ π ί τ ι του τό μεσημέρι σ τ ί ς 2 7 ,
•τοΰ μ η ν ό ς . Κ α ί έ τ σ ι α ϋ τ έ ς ο ! γραμμές
μπλέκονται
μ έ φοβερά πολύπλοκο [οόπο.Αυτός ό πίνακας έπι τ ρ έ π ε ι τήν παρακολούθηση,ωρα μ έ τήν ώρά,τής δράσης μιας- οργάνωσης.

61

XV. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ. Χ Α Ρ Α Κ Τ Η Ρ Ι Σ Τ Ι Κ Α .

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ.

" Α ς αναφέρουμε εδώ έ ν α βόηθητ ι κ<5 μέσο ,
χρήσιμο,πού διαθέτει

ή αστυνομία:τήν

πολύ

άνθρωπομε-

τ ρ ί α , . π ο ύ μ έ έ ν α σύστημα πού ανακάλυψε ό Μ.ΘΕΒ
ΤΙ1_1_0Υ, προσφέρει

π ο λ ύ τ ι μ ε ς υ π η ρ ε σ ί ε ς γ ι ά τήν

ε-

ξακρίβωση τ ή ς τ α υ τ ό τ η τ α ς ε ν ό ς προσώπου.Κάθε πρόσωπο πού συλλαμβάνεται
φωτογραφίζεται

άνθρωπομετρεΤταικ

δηλαδή

π ο λ λ έ ς φορές, άπό μπροστά, σ έ προ-

φ ί λ , όρθ ι ο ς , καθ ι σ τ ό ς ' γ ί ν ε τ α ι

μέτρηση μ έ τ ή ν β ο ή -

θ ε ι α οργάνων ά κ ρ ί β ε ι α ς ( σ χ ή μ α κ α ί δ ι α σ τ ά σ ε ι ς κραν ί ο υ , χ ε ρ ι ο ύ , ποδιού κ λ π ) , ε ξ έ τ α σ η άπό ε ι δ ι κ ο ύ ς πού
δίνουν επιστημονικούς άρισμαύς(σχήμα

μύτης,χρώ-

μα μ α τ ι ώ ν , ο υ λ έ ς ή σ η μ ά δ ι α τρΰ σώματος κ λ π )

καί

δ α κ τ υ λ ι κ ά άποτυπώματα,
* Η μ ε λ έ τ η των μικρών αυλακώσεων τ η ς έ π ι δ ε ρ
μ ί δ α ς α ρ κ ε Τ , σ τ ή ν σ υ ν έ χ ε ι α , γ ι ά τήν

-

έξακρίβωσητης

τ α υ τ ό τ η τ ά ς , μ έ σ χ ε δ ό ν άλάνθαστο τρόπο,άπό έ ν α α ποτύπωμα πού άφέθηκε επάνω σ ' έ ν α ποτήρι
•πόμολο π ό ρ τ α ς . Σ ' ό λ ε ς τ ί ς δ ι κ α σ τ ι κ έ ς

ή σ'ένα

έρευνες,

κ ά ρ τ ε ς τ ή ς άνθρωϊιομετρ'ίας, κ α τ α τ α γ μ έ ν ε ς

ο!

ανάλογα

μ έ ι δ ι α ί τ ε ρ α χαρακτηρι στ ι κ ρ , συμπληρώνουν τό υ λ ι κ ό των .πληροφοριών.
Μ ε ρ ι κ ε ς φορές -απλά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά μπορούν νά
εΤναι

έ π ι κ ί ν δ υ ν α . ' Η διάπλαση τ ο ΰ α ύ τ ι ο ΰ , ή άπό -

χρώση των μ α τ ι ώ ν , τ ό σχήμα τ η ς μ ύ τ η ς , μ π ο ρ ο ΰ ν

νά

γ ί ν ο υ ν α ν τ ι λ η π τ ά στό δρόμο χ ω ρ ί ς νά τό π ρ ο σ έ ξ ε ι
αυτός πού. ά ν α ζ η τ ε Τ τ α ι · " Ε τ σ ι , έ ν α ς έ μ π ε ι ρ ο ς
ν σ μ ι κ ό ς μπορεΤ ν ' ά ν α γ ν ω ρ ί σ ε ι

ένα

πρόσωπο,παρ'ό-

λ ε ς τ ί ς ά λ λ α γ έ ς πού μ π ο ρ ε ί νά έ χ ε ι
II

άστυ-

κ ά ν ε ι στό πα-

ρόυσι α σ τ ι κ ό τ ο υ . Σ τ ή ν σ υ ν έ χ ε ι α , μ ε ρ ι κ έ ς σύνθημα τ ι κ έ ς λ έ ξ ε ι ς σ τ α λ μ έ ν ε ς μ έ τηλεγράφημα μεταδίδουν
τά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά .
Μετά ά π ' ό λ α α υ τ ά , τ ά κυριώτερα σ τ ε λ έ χ η γ ί ν ο ν ται γνωστά:ή άστυγομία έ χ ε ι τ έ λ ε ι ε ς γ ν ώ σ ε ι ς γ ύ ρω ά π ' τ ό σύνολο τ η ς οργάνωσης."Απομένει ή καθαρή σ ύ ν θ ε σ η . " Η ε ρ γ α σ ί α πρέπει νά γ ί ν ε ι ν ο ι κ ο κ υ ρεμέναΤ Π ρ α γ μ α τ ι κ ά , έ τ σ ι κ α ί γ ί ν ε τ α ι . Σ χ ε δ ι ά σ μ α τ α
χρωματ ι στά, φροντ ι σμένα σάν σχέδι α άρχι τ έ κ τ ο ν α κ α ί
μέ κ α λ λ ι τ ε χ ν ι κ ή γ ρ α φ ή . Λ ε ζ ά ν τ ε ς εξηγούν τά δ ι ά φορα σημάδι α . " Ε τ σ ι έχουμε τήν· σχηματική
εικόνα
τ ή ς οργάνωσης τοΰ σο α λ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ο ΰ κόμματος
όπως ο ΰ τ ε τά Υόι α τά μ έ λ η τ ή ς . κ ε ν τ ρ ί κ ή ς ε π ι τ ρ ο πής δέν τήν κατέχουν.Μέ τόν ί δ ι ο τρόπο ό λ ε ς
ο!
οργανώσει ς , ό λ ε ς ο ! ομάδες μελετούν* αι· σ έ βάθος.
"Οσα αναφέραμε δέν γ ί ν ο ν τ α ι χωρίς λ ό γ ο ' β ρ ι τ
σκόμαστε κοντά στόν τ ε λ ι κ ό σ κ ο π ρ . " Ε ν α κομψό σ χ ε δίασμα μας δ ε ί χ ν ε ι τό "σχέδιο εκκαθάρισης τ ή ς σοσ ι α λ δ η μ ο κ ρ α τ ι κ ή ς οργάνωσης τ ή ς Ρ ί γ α ς " . Π ρ ώ τ η ,
η
κ ε ν τ ρ ι κ ή έ π ι τ ρ ο π ή ( 4 ονόματα) καί οι υπεύθυνο ι τ ή ς
προπαγάνδας(2 ο ν ό μ α τ α ) * π ι ό κάτω* ή ε π ι τ ρ ο π ή
τής
Ρ ί γ α ς , πού β ρ ί σ κ ε τ α ι σ έ επαφή μ έ 5 ομάί.^ςίκαί πού
μ έ τήν σ ε ι ρ ά τ ο υ ς , ε λ έ γ χ ο υ ν 2 6 μ ι κ ρ ό τ ε ρ έ ς ο μ ά δ ε ς .
Σ υ ν ο λ ι κ ά , 7 6 ονόματα προσώπων γ ι ά τρ ι ά ν τ ^ όργα ν ώ σ ε ι ς . Δ έ ν μ έ ν ε ι παρά. νά πιάσουμε όλους
αυτούς
τ ο ύ ς ανθρώπους μ έ μ ι ά ν εξόρμηση κ α ί νάάφαν ι ο υ μ ε έ τ σ ι ολόκληρη τήν σ α σ ι α λ - δ η μ ο κ μ υ τ ι κ ή όμγ^<οση τ ή ς Ρ ί γ α ς .

II

XVI.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΥ Κ Ι

-

ΝΗΜΑΤΟΣ
"Οταν τ ε λ ε ι ώ σ ε ι

ή επιχείρηση,

ο!

της αισθάνονται, μέ δικαιολογημένη

δημιουργοί

περηφάνεια,την

ανάγκη νά δ ι α τ η ρ ή σ ο υ ν τ ή ν άνάμνησή

της.'Εκδίδουν

ένσ σ χ ε δ ό ν ' π ο λ υ τ ε λ έ ς άλμπουμ μ έ φωτογραφίες των
μελών τ ή ς όργάνω'σης πού έξαφάνι σ α ν . " Ε χ ω μπροστά
μου τ ό . ά λ μ π ο υ μ πού α φ ι ε ρ ώ ν ε τ α ι

στην δ ι ά λ υ σ η τ ή ς

άναρχ.ι κ ο - κ ο μ μ ο υ ν ι στ ι κ ή ς ομάδας

'ο!

άπ'τήν αστυνομία τής Μόσχας,τόν
Ι9Ι0.Τέσσερις

Κομμου'νάραι"

Αύγουστο

σ ε λ ί δ ε ς φωτογραφίες

τοΰ

παρουσιάζουν

τό υ λ ι κ ό κ α ί τόν ε ξ ο π λ ι σ μ ό τ ή ς ο μ ά δ α ς . ' Α κ ό λ ο υ

-

θοΰν 18 π ο ρ τ ρ α ί τ α πού σ υ ν ο δ ε ύ ο ν τ α ι

-

άπό β ι ο γ ρ α

φικα σημειώματα.Τά ΰλικά-άναφορές, φ ά κ ε λ λ ο ι , σ χ ε διάσματα κλπ-πού μέχρι

τ ό τ ε χρησιμοποιήθηκαν μέ-

σα σ ' έ ν α πνεΰμα άμεσης π ρ α χ τ ι κ ή ς α ν ά γ κ η ς , θ ά ά ποκτήσουν τώρα μ ι ά ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή
Κάθε χρόνο ε κ δ ί δ ε τ α ι
τής

ένας τόμος,μέ

'Οχράνα, πού π ρ ο ο ρ ί ζ ε τ α ι

λήλους της καί

περιέχει

άξία.
επιμέλεια

μόνο γ ι ά τ ο ύ ς

υπαλ-

μ ι ά σ ύ ν τ ο μ η άλλά

πλήρη

έ κ θ ε σ η τών κυριωτέρων Α π ο θ έ σ ε ω ν , δ ί ν ο ν τ α ς

πληρο-

φ ο ρ ί ε ς γύρω ά π ' τ ή ν κατάσταση τ ο ΰ

έπαναστατικοΰ

κινήματος.
"Ογκώδεις π ρ α γ μ α τ ε Τ ε ς έ χ ο υ ν γ ρ α φ τ ε ί γ ι ά τ ό ε παναστατικό κ ί ν η μ α κ α ί χρησιμεύουν στήν έκπαί
δευση τ ή ς ν έ α ς γ ε ν η α ς τών

-

χωροφυλάκων.Βρίσκουμε

τήν Ι σ τ ο ρ ί α κ ά θ ε κ ό μ μ α τ ο ς , ( κ α τ α γ ω γ ή κ ι

εξέλιξη)

μ ι ά π ε ρ ί λ η ψ η τών ιδεών κ α ί τοΰ προγράμματος τ ο υ ,
μ ι ά σ ε ι ρ ά άπό σ χ ή μ α τ α , π ο ύ σ υ ν ο δ ε ύ ο ν τ α ι
ξηγηματικά κείμενα καί
64

δείχνουν τήν

από ε π ε διάρθρωση

ί ή ς οργάνωσης, τ ί ς ά π ο φ ά σ ε ι ς των τ ε λ ε υ τ α ί ω ν

συν-

ε λ ε ύ σ ε ω ν κ α ί σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς γ ι ά τ ά π ι ό γνωστά σ τ ε

-

λ έ χ η . Μ ι ά μονογραφία ΐ η λ α δ ή σ ύ ν τ ο μ η κ α ί πλήρης

.

Ι σ τ ο ρ ί α τοΰ ά ν α ρ χ ι κ ο ΰ κ ι ν ή μ α τ ο ς στήν.

Ρωσία

ε ί ν α ι , γ ι ά π α ρ ά δ ε ι γ μ α , π ο λ ύ δύσκολο νά άνασυστα
θεϊ,γιατί

ο ! άνθρωποί του κ α ί οΐ

ο μ ά δ ε ς του πκόρ-

πι σαν, γ ι α τ ί ο Ι α π ώ λ ε ι ε ς πού γ ν ώ ρ ι σ ε

τό

κίνημα

αύτό σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α τ ή ς επανάστασης ε ί ν α ι
ταστες καί τέλος

γ-ιατί άργότερα

-

άφάν

-

καταστράφηκεΕ'ί-

χαμε ομως τ ή ν ε υ τ υ χ ί α νά β ρ ο ΰ μ ε , μ έ σ α στ

αρχεία

τής αστυνομίας, ένα θαυμάσιο μικρό τόμο,δπου β ρ ί σκεται

μ έ λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι ε ς ή Ι σ τ ο ρ ί α αύτοΰ τοΰ κ ι

-

ν ή μ α τ ο ς . ' Α ρ κ ε ί νά προσθέσουμε μ ε ρ ι κ έ ς σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς
καί· έ ν α πρόλογο, γ ι ά νά π α ρ ο υ σ ι ά σ ο υ μ ε σ τ ό
έ ν α πολύ ε ν δ ι α φ έ ρ ο ν

κοινό

βιβλίο.

Γ ι ά τά μεγάλα κόμματα,ή

'Οχράνα

δημοσίευσε

ε υ σ υ ν ε ί δ η τ ε ς μ ε λ έ τ ε ς , ά π ' τ ί ς ό π ο ι ε ς μ ε ρ ι κ έ ς θά ά ξ ι ζ ε ν ά ανατυπωθούν κ α ί
σουν ό λ ε ς μ ι ά μ έ ρ α .

πού σ ί γ ο υ ρ α , θά χρησι ρ ε ύ -

" Γ ι ά τ ό έβρα'ίκό

σιωνιστικό

κ ί ν η μ α " , 1 5 5 σ ε λ ί δ ε ς μεγάλου μεγέθους ,
δημοσιεύτηκε άπ'τήν διοίκηση τής
δράση τ ή ς σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς , σ τ ή ν

έργο πού

αστυνομίας."'Η
διάρκεια

τοΰ

π ο λ έ μ ο υ " , 1 0 2 σ ε λ ί δ ε ς πυκνοΰ κ ε ι μ έ ν ο υ . " ' Η κατά

-

στάση τ ο ΰ σ ο σ ι α λ - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ο ΰ κ ό μ μ α τ ο ς στά Ι 9 0 Β "
κλπ.Αυτοί

εΤναι

τ ί τ λ ο ι , π ο ύ πήραμε σ τ ή ν τ ύ χ η άπό

φ υ λ λ ά δ ι α των εκδόσεων τ η ς α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ι κ ή ς άστυ

-

νομίας.
* Η διοίκηση τής αστυνομίας

δημοσίευε

γ ι ά τ ο ύ ς άνώτερους υπαλλήλου τ η ς

επίσης,

μόνο,περιοδικά

φύλλα πληροφοριών.. .
Γ ι ά λ ο γ α ρ ι α σ μ ό τοΰ Τσάροι, τύπωνε σ ' έ ν α
ά ν τ ί τ υ π ο έ ν α εΤδος χ ε ι ρ ό γ ρ α φ η ς ε π ι θ ε ώ ρ η σ η ς ,

μόνο
πού

έ β γ α ι ν ε δ έ κ α ή δ ε κ α π έ ν τ ε φορές τ ό ν χρόνο κ α ί πού
65

"^ά παραμικρά έ π ι σ ό δ ε ι α του επαναστατικού κ ι ν ή ματος-συλλήψει ς , έ ρ ε υ ν ε ς , κ α τ α δ ι ώ ζ ε ι ς , συγκρούσε ι ς
-άναφέρονταν λ ε π τ ο μ ε ρ ε ι α κ ά . " Ε τ σ ι , ο Τσάρος Ν ι κ ό - '
λαος Β ' γ ν ώ ρ ι ζ ε τά π ά ν τ α . ' ϋ Τσάρος δέν περιφρονούσε κα/ τ ί ς πληροφορίες πού έ δ ι ν α ν τ ά Μαύρα
ΓραφεΤα.ΟΪ αναφορές τους ε ι χαν σύχνά σχάλ ι α γραμμένα ά π ' τ ό χ έ ρ ι τ ο υ .
' Η 'ϋχράνα δέν παρακολουθούσε μόνο τ ο ύ ς έ χ θρούς£Τής μοναρχίας.Θεωρούσε καλό νά "κρατάει "
κ α ί τ&ύς φ ί λ ο υ ς κ α ί , κ υ ρ ί ω ς , ν ά γ ν ω ρ ί ζ ε ι ό , τ ι σ κ έ - ,
π τ ο ν τ α ν . Τ ό Μαύρο Γραφείο μ ε λ ε τ ο ύ σ ε ι δ ι α ί τ ε ρ ο ι τά
γράμματα τών άνωτέρων υπαλλήλων, τών κρατ ικών σ ψ βούλων,τών υπουργών,τών αυλικών κ α ί των σ τ ρ α τ η - ,
γών.ΟΪ ε ν δ ι α φ έ ρ ο υ σ ε ς παράγραφοι τών έπιστολών,συγ κ ε ν τ ρ ω μ έ ν ε ς άνάλογα μ έ τό θέμα τους κ α ί τήν η μ ε ρ ο μ η ν ί α , έ φ τ ι α χ ν α ν , σ τ ό τ έ λ ο ς κάθε ε ξ α μ ή ν ο υ , έ ναν μεγάλο δαχτυλογραφημένο-τόμο,πού μόνο δύο ή
τ ρ ί α σ η μ α ί ν ο ν τ α πρόσωπα δ ι ά ΐ ΐ α ζ α ν . ' Ο στρατηγός Ζ
. . . γ ρ ά φ ε ι στήν πριγκήπισσα Τ · . . , ό τ ι άποδοκιμά ζ ε ι τόν δ ι ο ρ ι σ μ ό τοΰ Μ . . . σ τ ό Αυτοκρατορικό Σ υ μ β ο ύ λ ι ο κ α ί ό τ ι όλοι κ ο ρ ο ϊ δ ε ύ ο υ ν τόν υπουργό Ζ . ,
στά σ α λ ό ν ι α . Α υ τ ό κ α τ α γ ρ ά φ ε τ α ι . " Α λ λ ο ι
υπουργοί
σ χ ο λ ι ά ζ ο υ ν , μ έ τόν τρόπο τ ο υ ς , έ ν α νομοσχέδι ο , έ ν α
θ ά ν α τ ο , έ ν α λ ό γ ο . Τ ό σ χ ό λ ι ο άντι γράφεται κ α ί κα τ α γ ρ ά φ ε τ α ι . * 0 τ ί τ λ ο ς εΤναι πάντα"πληροφορίεςγι>ρω ά π ' τ ή ν κ ο ι ν ή γ ν ώ μ η . "

66

XVII.

Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΤΣΑΡΟΥ

'Η προστασία τοΰ Ι ε ρ ο ΰ προσώπου τοΰ Τσάρου άπα ι τοΰσε έ ν α Ι δ ι α ί τ ε ρ ο μ η χ α ν ι σ μ ό . Δ ι ά β α σ α τ ρ ι ά ν τα περίπου φυλλάδια,άφιερωμένα στόν τρόπο προετ ο ι μ α σ ί α ς των τ α ξ ι δ ι ώ ν τ ή ς Αυτοΰ Αυτοκρατορικής
Μεγάλε ι ό τ η τ α ς , ά ν ά λ ο γ α μέ τά μέσα κ υ κ λ ο φ ο ρ ί α ς τ τ ύ
χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ο ύ σ ε κ α ί τούς τόπους έ π ί σ κ ε ψ ή ς του.'Αν α ρ ί θ μ η τ ο ι κ α ν ό ν ε ς ρ υ θ μ ί ζ ο υ ν τήν οργάνωση κάθε
μ ε τ α κ ί ν η σ η ς τοΰ μονάρχη."Οταν π ρ ό κ ε ι τ α ι , σ τ ή ν περίπτωση μ ι α ς τ ε λ ε τ ή ς , νά περάσει μέσα άπό δρόμοιις
φθάνουν στό σ η μ ε ϊ ο νά μ ε λ ε τ ο ΰ ν τήν π ο ρ ε ί α πού θ '
ά κ ο λ ο υ θ ή σ ε ι , σ π ί τ ι μ έ σ π ί τ ι , π α ρ ά θ υ ρ ο μ έ παράθυρο,
ώστε νά γνωρίζουν μ έ ά κ ρ ί β ε ι α τά πρόσωπα τού κ α τ ο ι κ ο ύ ν σ ' ό λ ο τό διάστημα τής διαδρομής , μέχρι
κ α ί τά πρόσωπα πού έπι σκέφτονται τούο κ α τ ο ί κ ο υ ς
των δ ι α μ ε ρ ι σ μ ά τ ω ν . Φ τ ι ά χ ν ο ν τ α ι σ χ έ δ ι α όλων των
σ π ι τ ι ώ ν κ α ί όλων των δρόμων άπ'όπου θά περάσει
ή σ υ ν ο δ ε ί α - σ χ έ δ ι α μ έ τ'ίς προσόψεις κ α ί τά νού μερα των δ ι α μ ε ρ ι σ μ ά τ ω ν , καθώς κ α ί τά ό>'ό ατα των
ε ν ο ί κ ω ν , ευκολύνουν τήν ε ν τ ό π ι σ η των προϋΐ-πα··.·.
Παρ'όλα αυτά, ή ζωή τοΰ Νικολάου Β α ρ έ θ η κ ε σ υ χνά στό έ λ ε ο ς των τρομοκρατών.Τυχαία π ε ρ ι σ τ α τ ι κά τόν έσωσαν,όχι ή ' Ο χ ρ ά ν α . . . .

67

XVIII.

ΠΟΣΟ Κ Ο Σ Τ Ι Ζ Ε Ι ΜΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ

"Ανάμεσα στά χ α ρ τ ι ά · τ ή ς άστυνομίας τοΰ Τσά ρου ε'ίδαμε νά β ρ ί σ κ ο ν τ α ι σ έ αφθονία τά πιά θ λ ι βερά άνθρώπινα ν τ ο κ ο υ μ έ ν τ α . Παρ "δτ ι α ύ τ ό ε ι ν α ι λ ί γο έξω ά π ' τ ό θ έ μ α , ν ο μ ί ζ ω πώς πρέπει νά αφιερώσω
μ ε ρ ι κ έ ς γραμμές σ έ μ ι ά σ ε ι ρ ά άπό ά π λ ί ς άποδεί ζ ε ι ς διαφόρων χρηματικών ποσών, πού ανακαλύψαμε
καρφιτσωμένες σ έ πολλούς φ α κ έ λ λ ο υ ς . Τ ά μ ι κ ρ ά αυτά χ α ρ τ ι ά εμφανίζονται πολύ συχνά μετά τήν έκ καθάριση επαναστατικών ομάδων κ α ί έ κ λ ε ι ν α ν
σάν
ε π ί λ ο γ ο ς τ ο ύ ς γεμάτους πληροφορίες κ α ί κ α κ ο ή θ ε ι ες φακέλλους.
Αυτά μας μαθαίνουν πόσο κ ό σ τ ι ζ ε στήν δ ι κ α ι ο σύνη τοΰ Τσάρου μ ι ά ε κ τ έ λ ε σ η .ΕΤ να ι ά π ο δ ε ί ξ ε ι ς μ έ
τ ί ς υπογραφές δλων αυτών,πού,άμεσα ή έ μ μ ε σ α , β ο ηθούσαν τόν δήμι ο .
" Ε ξ ο δ α ε κ τ έ λ ε σ η ς τών αδελφών Μοντά κ α ί Τζανά
Μουσταφά " Ο γ λ ί , κ α τ α δ ι κ α σ μ έ ν ω ν ά π ' τ ό Σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ ό
Δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο τοΰ Καυκάσου: Μεταφορά καταδίκων άπ
τό Φρούριο Μετέκ στήν φυλακή:στούς αμαξάδες
4
ρ ο ύ β λ ι α . Διάφορα έξοδα 4 ρ ο ύ β λ ι α . Γ ι ά τό σ κ ά ψ ι μο κ α ί τό γ έ μ ι σ μ α τών λάκων 12 ρ ο ύ β λ ι α ( έ ξ η ν ε κροθάφτες υπογράφουν,καθένας γ ι ά ά π ό δ ε ι ξ η 2 ρουβ λ ι ώ ν ) . Γ ι ά τό στήσιμο τής άγχόνης 4 ρ ο ύ β λ ι α Γ ι ά
τήν ε π ί β λ ε ψ η τών εργασιών 8 ρ ο ύ β λ ι α . "Εξοδα τ α ξ ί δ ι ο ΰ ( μ έ ε π ι σ τ ρ ο φ ή ) ενός παπά 2 ρ ο ύ β λ ι α .
Στόν
γ ι α τ ρ ό , γ ι ά τήν π ι σ τ ο π ο ί η σ η τών θανάτων
2 ρούβ λ ι α . Δ ή μ ι ο ς 50 ρ ο ύ β λ ι α . "Εξοδα μ ε τ α κ ί ν η σ η ς δΓ
μίου 2 ρούβλια.
58

"Ολα αυτά ε ί ν α ι

μάλλον φ θ η ν ά . ' Ο γ ι α τ ρ ό ς . κ α ί

α παπάο μ ά λ ι σ τ ο δ έ ν ζ η τ ο ΰ ν κ α ί

πολλά.'η

νη τοΰ ε ν ό ς κ α ί τό ε π ά γ γ ε λ μ α τ ο ΰ άλλοι,

!ερωσύάπαιτοΰν

αυταπάρνηση κ α ί άφοσίωση σ τ ή ν άνθρωπότητα.
Τ

ει ν

Δεν

> Ι»

ετσι;
"Οφείλουμε,"σως,ν'άνοίξουμε

γ ι ο κεφάλαιο,πού λ έ γ ε τ α ι :

Τά

έδω έ ν α

καινούρ-

βασανιστήρια.Ποάγ-

μ α τ ι , δ λ ε ς ο! αστυνομίες χρησιμοποιούν

λιγότερο

ή π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο τό " μ ε σ α ι ω ν ι κ ό " αυτό μέσο . Σ τ ί ς ΙΤΙΑ
εφαρμόζουν τ ή ν φοβερή " α ν ά κ ρ ι σ η τ ρ ί τ ο υ

βαθμού".

Σ τ ί ς π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ε ς χώρες τ ή ς Ευρώπης τά βασανι

-

σ τ ή ρ ι ά γ ε ν ι κ ε ύ τ η κ α ν μ έ τ ή ν έ ν τ α σ η τ ή ς πάλης των
τάξεων μ ε τ ά τ ό ν π ό λ ε μ ο .
'Η Ρουμάνικη

^

"Ασφάλεια

ή Γερμανική,ή'Ιταλική,ή

, ή Πολωνική "Αμυνα ,

Γιουγκοσλάβικη,ή

ν ι κ ή καί ή Βουλγάρικη άστυνομία-σίγουρα

"Ισπαξεχνού-

με πολλές-τά χρησιμοποιούν"πολύ συχνά.Σ'αύτό
ζήτημα ή Ρώσικη

τό

'Οχράνα προηγήθηκε ά π ' τ ο ύ ς άλ

-

λ ο υ ς , α λ λ ά μέ κάποια μ ε τ ρ ι ο π ά θ ε ι α . Π α ρ ' δ τ ι

ύπήρ -

χαν π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς - π ο λ λ έ ς

ποινών

μάλιστα-σωματικών

( τ ό κ ν ο ύ τ ο ) σ τ ί ς φ υ λ α κ έ ς , ή σ υ μ π ε ρ ι φ ο ρ ά τ ή ς άστυνομ ί α ς ά π έ ν α ν τ ι

στούς

κρατούμενους, πρίν

άπ'τήν

"Επανάσταση τοΰ 1 9 0 5 , φ α ί ν ε τ α ι ν ά η τ α ν γ ε ν ι κ ά

πιό

άνθρώπινη ά π ' τ ή ν σ η μ ε ρ ι ν ή μέσα στά κ ρ α τ η τ ή ρ ι α άπέναντι

στούς μαχητικούς εργάτες σ έ καμμια

κ α ρ ι ά χώρες τ ή ς Ευρώπης.Μετά τό 1 9 0 5 ή

ε Τ χ ε α ί θ ο υ σ ε ς β α σ α ν ι σ τ η ρ ί ω ν στήν Β α ρ σ ο β ί α ,
Ρ ί γ α , στήν

δε-

Οχράνα
στήν

"Οδησσό κ α ί , καθώς φ α ί ν ε τ α ι , στά π ε ρ ι σ -

σότερα μεγάλα

κέντρα.

69

ΛΙΧ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Γ Ι Α Τ Ι Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΜΕΝΕΙ ΑΤΡΩΤΗ.

*Η αστυνομία ο φ ε ί λ ε ι νά β λ έ π ε ι , ν ά α κ ο ύ ε ι , νά
γ ν ω ρ ί ζ ε ι κ α ί νά μπορεί τά π ά ν τ α . ' Η δύναμη κ α ί ' ή
τ ε λ ε ι ό τ η τ α τοΰ μηχανισμού τ η ς φαινόταν άναμφι σβητητη,άφοΰ μποροΰσε νά ε φ ε υ ρ ί σ κ ε ι τά π ι ό ά π ί θανα τεχνάσματα γ ι ά νά εισχωρήσει σ τ ά \ κατάβαθα
τ ή ς ανθρώπινης ψυχής.
Κ α ί ό μ ω ς , δ έ ν μπόρεσε νά ε μ π ο δ ί σ ε ι τ ί π ο τ ε . Μ ι σό αιώνα προσπάθησε μάταια νά προφυλάξει τήν μ ο ν α ρ χ ί α άπό τήν "Επανάσταση,πού δυνάμωνε άπό χρ5νο σ έ χρόνο.
Ε ί ν α ι άκόμη σφάλμα νά εντυπωσιαζόμαστε
από
τόν φ α ι ν ο μ ε ν ι κ ά τ ε λ ε ι ο π ο ι η μ έ ν ο μηχανισμό τής Α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ι κ ή ς 'Ασφάλει ας.'Υπήρχαν β έ β α ι α ττήν κ ο ρυφή μ ε ρ ι κ ο ί έξυπνοι άνθρωπο ι , ό ρ ι σ μ έ ν ο ι τ ε χ ν ι κ ο ί μεγάλης ά ξ ί α ς , ά λ λ ά όλη αυτή ή μηχανή βαΡ ι ζόταν επάνω στήν ε ρ γ α σ ί α ε ν ό ς πλήθους· άμαθων υ παλλήλων. Κ α ί σ τ ί ς π ι ό κ α λ ο φ τ ι α γ μ έ ν ε ς
άναφορές
βρίσκουμε άπολαυστικές "χοντροκοπιές".Τό
χρήμα
λάδωνε όλα τά γ ρ α ν ά ζ ι α τ ή ς τ ε ρ ά σ τ ι α ς μ η χ α ν ή ς . Τ ό
κέρδος εΤναι ένα καλό άλλά άνεπαρκές δ ι ε γ ε ρ τ ι κ ό
Τ ί π ο τ ε τό μεγάλο δέν π ε τ υ χ α ί ν ε τ α ι χωρίς άφιλο κ έ ρ δ ε ι α κ α ί ή μοναρχία δέν ε ' ι χ ε ά φ ι λ ο κ ε ρ δ ε Τ ς υ ποστηριχτές.
"Αν χ ρ ε ι α ζ ό τ α ν , μ ε τ ά τήν κατάρρευση τ ή ς 27 τοΰ
Μάρτη Ι 9 Ι 7 , ν ά ά π ο δ ε ί ξ ο υ μ ε , ά π ' τ ά γεγονότα πού μας
δ α ν ε ί ζ ε ι ή ι σ τ ο ρ ί α τής ρώσικης "Επανάστασης,τήν
μ α τ α ι ό τ η τ α των προσπαθειών τής ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή ς δι 70

ο ί κ η σ η ς , θ ά μπορούσαμε νά παρουσιάσουμε μ ί α τ ε —
ράστια ποσότητα έπι χ ε ι ρημάτων,όπως αύτό πούπαίρνουμε ά π ' τ ό ν πρώην άστυνομικό κ . Ε . Μ π α κ έ . Σ τ ά 1906
μετά τήν καταστολή τής πρώτης επανάστασης, στήν
εποχή πού ό άρχηγός τής άστυνομικής Τρούσσεβι,τς
άναδι οργάνωνε τήν 'Οχράνα, ο ! έπαναστατ ι κέ"ζ όρ γανώσεις τής Β α ρ σ ο β ί α ς , ί δ ι α ί τ ε ρ α τοΰ σ ο σ ι α λ ι σ τ ι κού Πολωνικού Κόμματος^Ρ "σκότωσαν,μέσα στόν χρόν ο , 20 σ τ ρ α τ ι ώ τ ε ς , 7 χωροφύλακες,56
άστυνομικούς
κ α ί τραυμάτισαν 92-δηλαδή,'έθεσαν εκτός μάχηςΓ79
όργανα των άρχών.Κατάστρεψαν ά κ ό μ η , Ι 4 9 άποθήκες
ΰ λ ι κ ο ΰ τής δ ι ο ί κ η σ η ς . Ε τ ή ν π ρ ο ε τ ο ι μ α σ ί α αυτών τών
ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν πήραν μέρος εκατοντάδες άτομα,πού η σαν στήν πλειοψηφία τους άγνωστα στήν ά σ Τ υ ν ο μ ί α " . ' θ Ε.Μπακέ παρατηρεί ότι σ τ ί ς περιόδους ε π ι τ υ χ ί α ς τής επανάστασης,οΐ προβοκάτορες άναγκά ζουν νά παραιτηθούν ά π ' τ ί ς προσπάθειές τ ο υ ς " ε μ φανίζονταν π ά λ ι , ό τ α ν ά ρ χ ι ζ ε ή άντίδράση."Οπως άκριβώς τά κοράκια στά π ε δ ί α τών μαχών.
' ί τ ά 1 9 1 7 , ή μοναρχία κατάρρευσε χωρίς ο! λ ε γεώνες τών χαφιέδων,τών προβοκατόρων,τών χώρο φυλάκων,τών δημίων,τών άστυνομικών,τών κοζάκων,
τών δι καστών,τών στρατιωτικών, τών
παπάδων νά
μπορέσουν νά καθυστερήσουν περισσότερο τό άδυ σώπητο ρεΰμα τ ή ς Ι σ τ ο ρ ί α ς . θ ! άναφορές τ ή ς 'Ο χράνα πού συντάχτηκαν ά π ' τ ό ν στρατηγό Γκλομπά τσεφ πιστοποιούν τόν ερχομό τής επανάστασης κ α ί
προειδοποιούν μάταια τόν Τσάρο.Καθώς ο ' σοφώτεροι γ ι α τ ρ ο ί , πού καλούνται στό προσκέφαλο τοΰ ε τοιμοθάνατου, δέν μπορούν παρά νά παρακολόυθοΰν,
λ ε π τ ό μέ λ ε π τ ό , τ ή ν ε ξ έ λ ι ξ η τής άρρώστειας, έτσι
κ α ί ο ' σοφοί ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ί τής άύτοκρατορίας έβλε-^
παν άνήμποροι τό κατρακύλισμα τοΰ Τσαρισμοΰ στά/
71

αφανισμό.
Γ ι α τ ί ή "Επανάσταση ηταν αποτέλεσμα ο ι κ ο ν ο μ ι κών, ψυχολσγι κων κ ά ί ή θ ι κων λόγων ή πού σ τ ε κ ό τ α ν πάνω ά π ' α υ τ ο ύ ς , έ ξ ω άπό τό β ε λ η ν ε κ έ ς τών χ τ υ π η μ ά των τ ο υ ς . ' Η ά ν τ ί σ τ α σ η ?ΐταν καταδικασμένη ν ' ά ν τ ι σ τ έ κ ε τ α ι ανώφελα κ α ί νά χ ά ν ε ι . Γ ι α τ ί ή α ι ώ ν ι α
ψευδαίσθηση τ ή ς κ υ ρ ί α ρ χ η ς τ ά ξ η ς εΤναι τ ' δ τ ι π ι σ τ ε ύ ε ι πώς μπορεί νά α ν α χ α ι τ ί σ ε ι τ ' α π ο τ ε λ έ σ μ α τ α
χωρίς νά άσχόλεΤται μ έ τά α ΐ τ ι α , ό τ ι μπρρεΤ νά ε λ έ γ χ ε ι μ έ νομοθετήματα τήν αναρχία, τόν σ υ ν δ ι κ α λ ι σ μ ό ( δ π ω ς στήν Γ α λ λ ί α κ α ί σ τ ί ς Η Π Α ) , τ ό ν σ ο σ ι α λ ι σ μ ό ( δ π ω ς έ κ α ν ε ο Μπίσμαρκ στήν Γ ε ρ μ α ν ί α )
καί
τόν κομμουνισμό(δπως προσπαθούν,σέ πολλά
μέρη
τοΰ κόσμου, νά π ε τ ύ χ ο υ ν ) .
Παληά Ι σ τ ο ρ ι κ ή ε μ π ε ι ρ ί α . Κ α ί ή Ρωμαϊκή Αυτό κρατορία κ α τ α δ ί ω ξ ε μ ά τ α ι α τούς Χ*ρ ι στ ι ανούς.'Ο καθ ο λ ι κ ι σ μ ό ς σκέπασε δλη τήν Ευρώπη μέ π υ ρ έ ς , χ ω ρ ί ς νά κατορθώσει νά ν ι κ ή σ ε ι τήν α ί ρ ε σ η , τ ή ν ζωη,
Στήν πραγματικότητα ή ρώσικη ά σ τ υ ν ο μ ί α
ηταν
ξεπερασμένη άπ'τά γεγονότα."Η έ ν σ τ ι κ τ ώ δ ι κ η ή συν ε ι δ η τ ή συμπάθεια τ ή ς σ υ ν τ ρ ι π τ ι κ ή ς
πλειοψηφίας
τοΰ πληθυσμοΰ ηταν μ έ τό μέρος τών εχθρών τοΰ πβληοΰ καθεστώτος.Τό συχνό τ ο υ ς μαρτύριο ε ι χ ε σάν
άποτέλεσμα τόν προσηλυτισμό μερικών κ α ί τόν θ α υ μασμό τών π ε ρ ι σ σ ο τ έ ρ ω ν . ' Ε π ά ν ω στόν παληό
αυτό
Χ ρ ι σ τ ι α ν ι κ ό λ α ό , ή ά π ο σ τ ο λ ι κ ή ζωή τών προπαγαν 61 στων πού,στρέφοντας τήν πλάτη τους σ τ ή ν - κ α λ ο ^Λ;ροοη κ α ί στή σι γ ο ύ ρ ι ά , ρ ί χ ν ο ν τ α ν στή
φυλακή,
στήν ε ξ ο ρ ί α , σ τ ή Σ ι β η ρ ί α κ α ί στόν θάνατο ακόμη,
γ ι ά νά φέρουν στούς ε ξ α θ λ ι ω μ έ ν ο υ ς έ ν α κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ο Ε υ α γ γ έ λ ι ο , έ ξ α σ κ ο ΰ σ ε τ ε ρ ά σ τ ι α ε π ι ρ ρ ο ή . Ησαν
τό "άλας τ ή ς γ ή ς " : θ ! καλύτερο ι , ο I μόνοι πού έ φερναν μ ι ά μεγάλη ε λ π ί δ α κ α ί καταδιώκονταν γι ·
72

α ύ τ ό . Ε Τ χ α ν γ ι ά δπλο τ ο υ ς την η θ ι κ ή ά ζ ί α των

ι-

δεών κ α ί των αισθημάτων τ ο υ ς . ' Η μοναρχία δέν η ταν π ι ά έ ν α ς ζωντανός θ ε σ μ ό ς . Κ α ν έ ν α ς δέν π ί σ τ ε υ ε
σ τ ή ν ά ν α γ κ α ι ό τ η τ ά τ η ς . Δέν ε Τ χ ε π ι ά

ιδεολόγους

μ έ τό μέρος τ η ς . ' Α κ ό μ η κ α ί ή θρήσκε ί α , μ έ τό σ τ ό μα τ ή ς ε ι λ ι κ ρ ί ν ε ι α ς των διανοουμένων τ η ς ,

κατα-

δ ί κ α ζ ε έ ν α π ο λ ί τ ε υ μ α πού δέν β α σ ι ζ ό τ α ν π ι ά παρά
σ τ ή ν . σ υ σ τ η μ α τ ι κ ή χρήση τ ή ς β ί α ς . Όΐ
χ ρ ι σ τ ι α ν ο ί τής Ρωσίας,ο!

μεγαλύτεροι

ν τ ο υ χ ο μ π ο ρ ι κ ο ί κι

οΐ

Τ ο λ σ τ ο ϊ κ ο ί ησαν άναρχικο ί . ' Ε π ο μ έ ν ω ς , μ ι ά κοινων ία
πού δέν σ τ η ρ ί ζ ε τ α ι π ιά σ έ ζωντανές ι δ έ ε ς , μέ πεθα μ έ ν ε ς τ ί ς θ ε μ ε λ ι α κ έ ς τ η ς ά ρ χ έ ς , δέν μπορεΤ νά.κρα τηθεΤ παρά λ ί γ ο μόνο διάστημα άπ'τήν δύναμη άδρανείας.
' Α λ λ ά ρ τ ή ν ρώσ ι κη κο ι νων ί α των τ ε λ ε υ τ α ί ω ν χρό νων τοΰ παληού κ α θ σ τ ώ τ ο ς , ο ! κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ε ς ι δ έ ε ς - σι
ά ν α τ ρ ε π τ ι κ έ ς - ε Τ χ α ν αποχτήσει
ά ν τ ί β α ρ ο . Κάθε τ ί
σα στήν

μ ι ά δύναμη

πού.σκεφτόταν

εργατική τάζη,

μέσα

χωρίς

κ α ί δρούσε μέ-'

στήν μ ι κ ρ ή μπουρ-

ζ ο υ α ζ ί α , σ τ ό ν στρατό, στό ναυτ ι κό κ α ί σ τ ά
επαγγέλματα, ηταν επαναστατικό,δηλαδή

έλεύθερα

"σοσιαλοτι-

κ ό " μ έ τόν έ ν α ή τόν άλλο τ ρ ό π ο . Δ ε ν υπήρχε δπως στίς
ά λ λ ε ς χώρες τ ή ς δ υ τ ι κ ή ς Ευρώπης ή

Ικανοποιημένη

μ ε σ α ί α μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α . Τ ό παληό καθεστώς δέν υπο στηρ ι ζ ό τ α ν ρ τ ή ν πραγματ ι κότητα,παρά άπό τόνάνώτατο
κλήρο, τ ο ύ ς ε υ γ ε ν ε ί ς τ ή ς Α υ λ ή ς , τ ό χρήμα κ α ί μερι
κούς πολι τ ικούς,δηλαδΓ
κρατία."Ετσ.

-

άπό μ ι ά ε λ ά χ ι σ τ η ά ρ ι σ τ ο -

ο! επαναστατικές

ιδέες

έβρισκαν

παντοΰ πρόσφορο έ δ α φ ο ς . Γ ι ά πολύ κ α ι ρ ό ο ! ε ύ γ ε

-

ν ε Τ ς κ α ί ή μπουρζουαζία έ δ ι ν α ν σ τ ή ν επανάσταση
τό άνθος τ ή ς κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α ς γενηας τ ο υ ς .
"Οταν έ ν α ς επαναστάτης κρυβόταν ^συναντούσε μεγάλη συμπαράσταση,αυθόρμητα κ α ί χωρίς κ α μ μ ι ά υ 73

α τ ε ρ ο β ο υ λ Γ α . " Ο τ α ν συνελάμβαναν ένα
έπαναατάτη
τ ύ χ α ι ν ε , ό λ ο κ α ' σ υ χ ν ό τ ε ρ α , ν ά τοΰ δ ε ί χ ν ο υ ν συμ πάθε ι α ο ! σ τ ρ α τ ι ώ τ ε ς πού τόν σ υ ν ό δ ε υ α ν , έ ν ω ανάμεσα στούς δεσμοφύλακες β ρ ί σ κ ο ν τ α ν συχνά " σ ύ ν τ ρ ο φο ι " . " Ε τ σ ι , μ έ τό πέρασμα τού χρόνου, σ τ ί ς π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ε ς φυλακές γ ι ν ό τ α ν εύκολο νά έ π ι κ ο ι ν ω ν ε Τ καν ε ί ς μέ τ ο ύ ς φ ί λ ο υ ς του πο·' ηοαν έ ξ ω . Α υ τ έ ς ο ! σ ι : μ π ά θ ε ι ε ς έκαναν π ι ό ε ύ κ ο λ ε ς κ α ί τ ί ς α ν τ ι δ ρ ά σ ε ι ς . ' ϋ
Γ κ ε ρ σ ο ύ ν ι , κ α τ α δ ι κ α σ μ έ ν ο ς σ έ θ ά ν α τ ο , σ τ ί ς μεταγωγ έ ς του άπό φυλακή σ έ φυλακή,συνάντησε
πολλούς
" φ ί λ ο υ ς " χωροφύλακες. ' θ Β ο ύ τ ζ ε φ , σ τ ό ν άγώνα του
ε ν ά ν τ ι α στήν προβοκάτσια βρήκε π ο λ ύ τ ι μ η β ο ή θ ε ι α
άπό ένα άνώτερο υπάλληλο τού "Υπουργείου
'Εΰωτ ε ρ ι κ ω ν , τ ί μ ι ο άνθρωπο κατά τ ύ χ η ν , τ ό ν Μ. Λοπούκχ ι ν κ α ί άπό ένα παληό όοτυνομ ι κό, τόν Μπακέ.Γνώ ρ ι σ α μ ι ά έπαναστάτρ ι α, πού ?ίταν έ π ι σ τ ά τ ρ ι α
σέ
μ ι ά φ υ λ α κ ή . θ ! π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς επιστατών
προσηλυτισμένων ά π ' τ ο ύ ς κρατούμενους δέν ηταν καθόλου σπάν ι ε ς . Γ ι ά τήν νοοτροπία των π ι ό
καθυστερημένων
σ τ ο ι χ ε ί ω ν τού πληθυσμού—άπό επαναστατική" άποψη
- τ ά γεγονότα αύτά εΤναι έ ν δ ε ι , . τ ι κ ά .
Κ α ί μέχρι εδώ ε'ίδαμε τ ί ς φ α ι ν ο μ ε ν ι κ έ ς κ α ί ε π ι φ α ν ε ι α κ έ ς α ' τ ί ε ς , πού σ τ η ρ ί ζ ο ν τ α ι σ έ ά λ λ ε ς βαθύτε ρ ε ς . *Η δύναμη των ί δεών, ή ήθ ι κή, ή οργάνωση κ α ί ήδιανοητ ι κότητα τής επανάστασης δέν ηταν παρά ά π ο τ έ λ έ
σματα μ ι ας ο ί κονομ ι κής κατάστασης πού ή έ ξ έ λ ι ξ ή της
κατευθυνόταν άκριβώς στήν επανάσταση .VI ρώσ ι κ η μον α ρ χ ί α ενσάρκωνε τήν ε ξ ο υ σ ί α μ ι α ς ά ρ ι σ τ ο κ ρ σ τ ί α ς μεγάλων γα ι οχτημόνων κ α ί μ ί α ο "κονομ ι κή όλ ι γαρχία ε ξαρτημένη άπ5 ξ έ ν ε ς έπι ρροές πού δ έ ν . δ η μ ι ο υ ρ
γούσαν ε υ ν ο ϊ κ έ ς προϋπόθεσε ι ς γ ι ά τήν άνάπτυξη τ ? ς
μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α ς . " Ο λ ι γ ά ρ ι θ μ ε ς , γ υ μ ν ω μ έ ν ε ς άπό π ο λ ι τ ι κή έπι ρροή,δυσαρεστημένες,ο ί μεσαΤες τ ά ξ ε ι ς τώνπό74

λεων πρόσφεραν ατά παι δ ι ά τους-σχολ ι κ ή ν ε ο λ α ί α , δ ι ανοούμενους-στήν έπανάσταση,σέ μ ι ά φ ι λ ε λ ε ύ θ ε ρ η ί . πανάσταση,έννοεΤτα ι ,πού δέν έ β λ ε π ε μ α ζ ί της τόν μουζ ί κ ο κ α ί τόν ε ρ γ ά τ η . ' Η μεγάλη μπουρζουπζ'α,3 ιομη χαν ι κή,έμπορ: κή κ α ' ο Ι κονομ ι κή, ν κ ρ ί ν ι αζε ζι ιτώντας
μ Γα σ υ ν τ α γ μ α τ ι κ ή μοναρχία " ά γ γ λ ι κ ο ΰ τ ύ π ο υ " , ό π ο υ
ή ε ξ ο υ σ ί α φυσικά θά τ ή ς α ν ή κ ε . Κ α τ α π ι ε σ μ έ ν η
άπ'
τ ο ύ ς φόρους,θύμα π ε ρ ι ο δ ι κ ώ ν λιμών τόν καιρό τ ή ς
ε ί ρ ή ν . ις-έποχή τ ή ς μεγάλης Ευρωπαϊκής ε ύ η μ ε ρ ί α ς άπογοητευμένη ά π ' τ ό μονοπώλιο τ ή ς β ό τ κ α ς , έ κ μ ε τ α λ λ ε υ μ έ ν η α γ ρ ί α ά π ' τ ό ν ποπά,τόν χωροφύλακα, τό
γραφειοκράτη κ α ί τόν μεγάλο ί δ ι ο χ τ ή τ η , ή ά γ ο ο τ ι κή μάζα δεχόταν ε υ ν ο ϊ κ ά , εδώ κ α ί μ ισό αιώνα,τά καλέσματα τών τ α ξ ι κ ώ ν επαναστατών : "Πάρε τ ή γή
σου άγρότηΓ- " .
Κ α ί μ ι ά κ ι έ δ ι ν ε στό ν στρατό ένα τ εράστ ι ο ποσοστό τοΰ δυναμικού του, πού σφαγ ι αζόταν στό Λ ι ά ο
Γ ι ά γ κ 'καί στό Μο~κντ*;ν^έβραζε μέσα στήν πίκρα
τ η ς . ' ο στρατός,βασανισμένος ά π ' τ ί ς στρατ.ωτικές
οργανώσεις κάθε κόμματος,υπάκουος κάτω άπ'
τά
σ τ ρ α τ ο δ ι κ ε ί α κ α ί άπό τόν κανονισμό τ ή ς " γ ρ ο θ ι ά ς
μ έ σ ' τ ά μούτρα" ηταν γεμάτος ο ρ γ ή .
Μιά νεαρή άκόμα ε ρ γ α τ ι κ ή τ ά ξ η , πού
μεγάλωνε
γρήγορα,παράλληλα μ έ τήν άνάπτυξη τ ή ς κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς βιομηχανίας,στερημένη άπ'τό
στοιχειώδες
δικαίωμα νά μ ι λ ά τήν γλώσσα τ η ς - τ ά σωματεΤα κ α ί
ά τύπος ηταν άγνωστα στό παληό καθεστώς-άγνοώντ α ε τ ά δολώματα τ ή ς κ ο ι ν ο β ο υ λ ε υ τ ι κ ή ς δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς , ζώντας μέσα σ έ τ ρ ώ γ λ ε ς , π α ί ρ ν ο ν τ α ς χαμηλά μ ε ροκάματα, υποφέροντας τήν α υ θ α ι ρ ε σ ί α τοΰ ά σ τ υ ν ό μ ο υ , τ ο π ο θ ε τ η μ έ ν η δηλαδή μπρός στήν γυμνή πραγ μ α τ ι κ ό τ η τ α τ ή ς πάλης τών τ ά ξ ε ω ν , σ υ ν ε ι δ η τ ο π ο ι ο ΰ σ ε , μέρα μέ τήν μ έ ρ α , ό λ ο κ α ί π ι ό καθαρά τά σ υ μ φέροντά τ η ς .
75

Τριάντα έτερογενεϊς

ε θ ν ό τ η τ ε ς υ π ο τ α γ μ έ ν ε ς άπ'

τ η ν Α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ί α , σ τ ε ρ η μ έ ν ε ς άπ'τό στο ι χ ε ι ώ δ ε ς 6 ι καίωυα νά μ ι λ ο ύ ν ή κ ά θ ε μ ί α τ ή ν γλωσσά της,άνή—
μπομες ν ' ά π ο κ τ ή σ ο υ ν μ ι ά ε θ ν ι κ ή κουλτούρα,ρωσο

-

π ο ι η μ έ ν ε ς κάτω ά π ' τ ά χτυπήματα τ ο ΰ κ ν ο ύ τ ο υ , δ ε *
κ ρ α τ ι ό ν τ ο υ σ α ν κάτω ά π ' τ ό ν ζογό παρά μ έ άδι άκοπα
μέτρα κ α τ α π ί ε σ η ς . Σ τ ή ν Πολωνία,στήν
Ουκρανία,στίς Βαλτικές

Φιλανδία,στήν

χώρες κ α ί σ τ ό ν Καύκασο ,

υπόβοσκαν ε θ ν ι κ έ ς έ π α ν ο σ τ ά σ ε ι ς , έ τ ο ι μ ε ς νά συν

-

δυαστοΰν μ έ τ ή ν ά γ ρ ο τ ι κ ή ε π α ν ά σ τ α σ η , τ ή ν

-

έργα

τ ι κ ή έ ξ έ γ ε ρ σ η καί τ ή ν ' ά σ τ ι κ ή έπανάσταση.Τό
β ρ α ϊ κ ό πρόβλημα β ρ ι σ κ ό τ α ν

-

παντοΰ.

Σ τ ή ν κορυφή τ ή ς έ ξ ο υ σ ί α ς , μ ι ά ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η
ν α σ τ ε ί α π ε ρ ι τ ρ ι γ υ ρ ι σ μ έ ν η άπό ή λ ί θ ι ο υ ς . ' Ο

δυ-

κομμω-

τής Φ ί λ ι π π ο ς φ ρ ό ν τ ι ζ ε τ ή ν κ λ ο ν ι σ μ έ ν η υ γ ε ί α

τοΰ

επίδοξου διαδό ουχμέ τόν ΰ π ν ω τ ι σ μ ό . ' 0

Ρασπούτιν

άνέβαζε καί κατέβαζε

Ιδιαίτερο

γραφεϊο του.Οι
άξιωματοΰχοι

υπουργούς ά π ' τ ό

στρατηγοί

έκλεβαν τόν στρατό,

οΐ

λ ε η λ α τ ο ύ σ α ν τό Κ ρ ά τ ο ς . " Α ν ά μ ε σ α σ

αυτήν τ ή ν έ ξ ο υ σ ί α κ α ί τό έ θ ν ο ς , μ ί α ά μ έ τ ρ η τ η γραφ ε ι ο κ ρ α τ ί α ζ ο ΰ σ ε μ έ σ ο στήν κ ρ α ι π ά λ η .
Μέσα στούς κόλποι^ς τών μαζών, πλατι έ ς

καίπει-

θαρχημένες έπαναστατικές οργανώσεις δρούσαν ά δι άκοπα έχοντας γ ι ά δπλο τους μ ι ά πολύχρονη πείρα βγαλμένη άπό τό μεγαλεΤο μ ι α ς υπέροχης παρά δόσης.
Α υ τ έ ς ?ίταν ο !
αν γ ι ά τ ή ν

β α θ ύ τ ε ρ ε ς δ υ ν ά μ ε ι ς πού δ ο ύ λ ε υ -

'Επανάσταση.'Απέναντί.τους,ή

άπλωνε τ ά άδύναμα άγκαθωτά τ η ς

'Οχράνα

συρματοπλέγματα,

σ έ μ ι ά ά π ε λ π ι σ μ έ ν η προσπάθεια ν ' ά ν α χ α ι τ ί σ ε ι

τήν

θ ύ ε λ λ α πού π λ η σ ί α ζ ε .
Μέσα σ ' α υ τ ή ν τ ή ν ά π ο γ ο η τ ε υ τ ι κ ή κατάσταση
α σ τ υ ν ο μ ί α δροΰσε μέ μ έ θ ο δ ο . " Ε σ τ ω . Κ α τ ό ρ θ ω ν ε ,
77

ή
γιά

π α ρ ά δ ε ι γ μ α , νά " ε κ κ α θ α ρ ί σ ε ι " τ η ν

σοσιαλ-δημοκρα-

Τ ι κ π οργάνωση τ η ς Ρ Γ γ α ς . "Εβδομήντα σ υ λ λ ή ψ ε ι ς
ποκι μ ί λ ι σ α ν τό κ ί ν η μ α σ τ ή ν π ε ρ ι ο χ ή α ύ τ ή . " Α ς
μ ε μ ι ά σ τ ι γ μ ή , τ ή ν ε π ι τ υ χ η μ έ ν η αύτή
Κανένας δέν ξ έ φ υ γ ε . Τ ί σημαίνει
Πρώτα-πρώτα, α υ τ έ ς ο !

ά-

δού-

"εκκαθάριση".

αύτό;

εβδομήντα σ υ λ λ ή ψ ε ι ς

πέρασαν α π α ρ α τ ή ρ η τ ε ς . < ά θ ε α γ ω ν ι σ τ ή ς ε Τ χ ε
μέ δέκα τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν π ρ ό σ ω π α . ' Ε φ τ α κ ό σ ι α

δέν

επαφές
πρόσωπα

λ ο ι π ό ν , μ ά θ α ι ν α ν ξ α φ ν ι κ ά τό β ί α ι ο αύτό

γεγονός:

τήν σύλληψη τ ί μ ι ω ν κ α ί γ ε ν ν α ί ω ν ανθρώπων,πού μ ο ν α δ ι κ ό τ ο υ ς έ γ κ λ η μ α ηταν δ τ ι
καλό...θ!

δίκες,ο!

ήθελαν

καταδίκες καί

δράματα, ε ι χαν σάν αποτέλεσμα νά
μ ί α έκρηξη συμπάθειας καί
τι

τό

τά

γενικό

προσωπικά

δηυ ι οι ι ο γ ε ΐ τ α ι

ενδιαφέροντος

απέναν-

ατούς επαναστάτες."Αν κανένας άπ'αυτούς

τόρθωνε νά κ ά ν ε ι

ακουστή άπό τό εδώλιο τήν

καδυ-

ν α μ ι κ ή φωνή τ ο υ , μ π ο ρ ο ύ μ ε νά πούμε μ έ β ε β α ι ό τ η τ α
δτι

π οργάνωση θά ξ α ν α γ ε ν ν ι ό τ α ν ά π ' τ ί ς

στάχτες

τ η ς 3τό κάλεσμα α ύ τ ή ς τ ή ς φωνής.Δεν ηταν π ιά παρά ζήτημα χ ρ ό ν ο υ . " Ε π ε ι τα τ ; θά έκο>. :ιν τ ο ύ ς έβδομήν/τ
τ α φυλακ ι σ μ έ ν ο υ ς ; Δ έ ν μπορούσαν παρά νά τ.ούς κρατούν
φυλακ ι σ μ έ ν ο υ ς γ ι ά ά ρ κ ε τ ό δ ι ά σ τ η μ α , ή ε ξ ό ρ ι σ τ ο υ ς

σέ

έ ρ η μ ε ς π ε ρ ι ο χ έ ς τ ή ς Σ ι β η ρ ί α ς . " Ε σ τ ω . Σ τ ή ν φυλακή-" ή
σ τ ή ν Σ ι βηρ ί α - β ρ ί σ κ ο υ ν συντρόφους,δασκάλου ς κ α ί μαθ η τ έ ς . Χ ρ η σ ι μοΠοιούν τ ή ν αναγκαστ ι κ ή τ ο υ ς

απραξ ι α

γ ι ά νά μ ε λ ε τ ή σ ο υ ν κα ί νά τ ε λ ε ι οπο ι ήσουν τ ή θεωρητ ικ ή καλλ ι έ ρ γ ε ι α τών ί δεών τ ο υ ς .Μέ τό νά υποφέρουν
λ ο ι μ α ζ ί σκληραγωγούντα ι ,γ ί ν ο ν τ α ι άποφασ ι σ τ ι κο ί/ταθ ι ά ζ ο ν τ α ι .'Αργά ή γ ρ ή γ ο ρ α , δ ρ α π έ τ ε ς , ά μ ν η σ τ ε υ μ έ ν ο ι χάρησέ

γ ε ·/1 κ έ ς ά π ε ρ γ : ε ς - ή ε λ ε ύ θ ε ρ ο ι μ έ δ ρ ο υ ς ,

θά

ξ α ν α β ρ ε θ ο ύ ν μέσα σ τ ή ν κο ι νων ' α , β ε τ ε ρ ά ν ο ι επαναστά
τ ε ς , " π α ρ ά ν ο μ ο ι " αύτή τ ή ν φορά κ α ί πολύ δ υ ν α τ ό τ ε ρ ο ι
άπόπρίν."θχι

δλο ι , βέβα ι α, γ ι ατ ί μ ε ρ ι κ ο ί

θά π ε θ ά 77

νουν στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τής π ο ρ ε ί α ς : θ \ ι β ε ρ ή
"φυσική
έπ ι λογή",πού έ χ ε ι κι αύτή τή χρησιμότητά τ η ς . ' ί - ! α νάμνηση άκόμη των χαμένων φ'λων θά κάνει άδιά\λ.αχτους αυτους που μ έ ν ο υ ν .
" Ε τ σ ι ρε τ ε λ ε υ τ α ί α ανάλυση, μ ι ά εκκαθάριση
δέν
εΤναι ποτέ τ έ λ ε . α.Τά προφυλαχτ ι κά μέτρα των επαναστατών σώζουν πολλούς.τά "δ ι α τά συμφέροντα τήςπροβοκάτσ ι ας,μάλ ι στα, άπα ι τοΰν τήν ύπαρξη ελευθέρων ί παναστατών. ·. . Κ α ί ή τύχη ξ α ν α π α ί ζ ε ι τόν ρόλο Της Αυτοί πού "διάφυγαν", παρ οτ ι β ρ ί σ κ ο ν τ α ι σ έ πολύ δι'οολ η κατάσταση, κατορθώνουν, μέσα σ έ λ ί γ ο δι άστημα, νά
επωφεληθούν άπ'τ ί ς ε υ ν ο ϊ κ έ ς δ: αθέσε ι ς τοΰ
κύκλου
τους.
'Η κ α τ α π ί ε σ η δέν άπο'^λέπε
^ά .ταράσ ιόν ε κ φοβισμό .'Αλλά εΤνα ι ό φόβος άρκετός γ ι ά νά χτυπήσει
τήν ά ν ά γ κ η , τ ό ν Ι δ ε α λ ι σ μ ό , τ ό αϊσθημα δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς ι ή ν
εξυπνάδα,τήν λογ • κή,ολες α ύ τ έ ς τ κ
επαναστατικές
δυνάμει ς πού διαλαλούν τήν β α θ ε ι ά κ α ί φοβερή δύνα μη των οικονομικών παραγόντων μ ι α ς επανάστασης;*Υπ ο λ ο γ ί ζ ο ν τ α ς στόν εκφοβισμό , ο ! ά ν τ ι δ ρ α σ τ . κ ο ί ξ ε χνούν ότι προκαλούν περισσότερο άγανάκτηση,μίσος ,
δίψα γ ι ά μαρτύρ ι α,παρά πραγματικό φόβο. Δέν φοβίφυν
παρά τούς ά δ ύ ν α τ α υ ς : έ ξ ο ρ γ ί ζ ο υ ν τούς καλύτερους κ α ί
ε ξ ο π λ ί ζ ο υ ν τήν 'πανάσταση μ έ τούς πιό δυνατούς.
Καί ο!

προβοκάτορες;

Μέ μ ι ά πρώτη'ματιά δ ί ν ο υ ν τήν εντύπωση
ότι
μπορούν νά κάνουν φοβερές ζ η μ ι έ ς στό
επαναστατ ι κ ό κ ί ν η μ α . Ε ί να ι , άραγε, άλήθε ι α αυτό ; 'νϋ^η στή
β ο ή θ ε ι α τους ή άστυνομία μπορεϊ ν ά πολλαπλασιάζ ε ι τ ί ς σ υ λ λ ή ψ ε ι ς κ α ί τ ί ς " ε κ κ α θ α ρ ί σ ε ι ς " των ο μάδων.Κάτω άπό ο ρ ι σ μ έ ν ε ς προϋποθέσεις μπορεϊ νά
χτυπήσει κ α ί τά πιό κρυφά π ο λ ι τ ι κ ά σ χ έ δ ι α . Μπορ ε ί νά ε ξ α φ α ν ί σ ε ι πολύτιμα σ τ ε λ έ χ η . Οι προβοκά78

τ ο ρ ε ς ηταν συχνά οΐ

καλύτεροι

δ ή μ ι ο υ . " Ο λ α αύτά ε'ιναι β έ β α ι α
ομως ε ί ν α ι
ψει

ότι

προμηθευτές

τού

φοβερά."Η άλήθεια

ή π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α δ έ ν μ π ο ρ ε ί νά β λ ά -

παρά μεμονωμένα άτομα ή ο μ ά δ ε ς κ α ί ό τ ι

σκεται

βρί-

ο έ απόλυτη σ χ ε δ ό ν α δ υ ν α μ ί α α π έ ν α ν τ ι

σύνολο'τοϋ επαναστατικού

στό

κινήματος·.

Ε Ϊ δ α μ ε έ ν α προβοκάτορα ν ' ά ν α λ α μ β ά ν ε ι

τήν

ει-

σαγωγή των μ π ο λ σ ε β ι κ ι κ ω ν έντυπων στήν Ρωσι α ( ΐ 9 Ι 2 )
έ ν α ν άλλο(Μαλ ι ν ό β σ κ υ ) , νά έκφωνε" σ τ ή ν Δούμα

τούς

λ ό γ ο υ ς πού έγραφε ό Λ έ ν ι ν έ ν α τ ρ ί τ ο ν ά όργανώ
νει

τ ή ν ε κ τ έ λ ε σ η τ ο ύ Π λ έ β . Σ τ ή ν πρώτη π ε ρ ί π τ ω σ η ,

ο άπατεώνας μας μ π ο ρ ε ί ν ά παραδώσει

σ τ ή ν άστυ

ν ο μ ί α μ ί α ά ρ κ ε τ ά μ ε γ ά λ η ποσότητα εντύπων
μπορεΤ ό μ ω ς , χ ω ρ ί ς τ ό ν κ ί ν δ υ ν ο νά " κ α ε Τ "
ο ύ τ ε νά παραδώσει
ραδώσει

"

δέν

όλα τά έ ν τ υ π α , ο ύ τ ε κ α ί νά πα-

π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ α άπό μ ι ά σ χ ε τ ι κ ά

νη π ο σ ό τ η τ α . Ε Ϊ τ ε · τ ό

θέλει,

περιορισμέ-

είτε όχι,

συντελεί

ε'ί.τε έ ν α π ρ ο π α γ α ν δ ι σ τ ι κ ό φυλ

λάδι ο μοιράζεται

μέ τ ί ς φροντίδες ενός

πράχτορα, ε ' ί τ ε μ έ τ ί ς φ ρ ο ν τ ί δ ε ς ε ν ό ς
μ α χ η τ ή , τό ά π ο τ έ λ ε σ μ α εΤναι
ότι

-

μυστικού

άφοσιωμένου

τ ό ' ί δ ι ο : τό βασικό ε ί -

δ ι α β ά σ τ η κ ε . Τ ό ν ά οργανωθεί ή ε κ τ έ λ ε σ η τ ο ύ

Πλέβ ά π ' τ ό ν

' Α ζ έ φ ή τ ό ν Σαβίνκωφ δ έ ν μας

φέρει.Πολύ λίγο
μ π ο ρ ε ϊ νά εΤναι

μας ε ξ α γ ρ ι ώ ν ε ι ,
τό π α ι χ ν ί δ ι

μ α ρ ί λ λ α ς , π ο ύ μάχεται
ότι

-

άμέσως,

στήν διανομή.Καί

ναι

-

εξαφανίζεται

όταν

ενδιαμάλιστα

μ ι α ς . ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή ς <α-

μέ μιά άλλη.Τό βασικό ε ί ν α ι

ό Πλέ|ϊ κ α ί τά συμφέροντα τ ή ς ε -

πανάστασης σ ' α υ τ ή ν τ ή ν υπόθεση ε Τ ν α ι

πολύ

λ ύ τ ε ρ α ά π ' τ ά συμφέροντα τών αισχρών κ α ί
μακιαβελικών τής

'Οχράνα."Οταν ό μυστικός

χτορας Μαλινόβσκυ κ ά ν ε ι

νά ά ν τ η χ ή σ ε ι

μεγαμικρών
πρά-

σ τ ή ν Δούμα

ή φωνή τ ο ΰ Λ έ ν ι ν , α υπουργός τών "Εσωτερικών έ —
χει

μ ε γ ά λ ο λάθος νά χ α ί ρ ε τ α ι

γιά

τήν

επιτυχία
79

τοΰ μισθωτού πράχτορά τ ο υ . ' Ο λόγος τοΰ Λ έ ν ι ν
χει

έ-

γ ι ά την χώρο πολύ μεγαλύτερη σημασία απ τήν

φωνή ε ν ό ς

άθλιου.

Μοΰ φ α ί ν ε τ α ι

ότι

εΤναι

δυνατό νά δώσουμε δύο

πετυχημένους ορισμούς γ ι ά τόν προβοκάτορα,
τούς οποίους ό δ ε ύ τ ε ρ ο ς εΤναι

άπ

περισσότερο

έμφα-

τ ι κός:
Ι.'Ο

προβοκάτορας εΤναι

ένας ψεύτικος

προβοκάτορας ε ί ν α ι

ένας

επανα-

στάτης .
2.'θ

άθελά του βοηθάει
Γιατί

πρέπει

τήν

αστυνομικός,πού

έπανάσταση.

πάντα νά φαίνεται

δτι

τήν ΰπη -

ρετεΤ.
' Α λ λ ά , σ έ τ ε λ ε υ τ α ί α ά ν ά λ υ σ η , δ έ ν υπάρχει

φα ι

νομενικότηΤα,προπαγάνδα,άγώνας,τρομοκρατία"
είναι
ναι

-

δλα

πραγματικότητα.Δέν μπορεί κ α ν έ ν α ς νά. εΤ

-

μ ι σ ο - ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό σ τ έ λ ε χ ο ς ή μόνο φαινομε

-

ν ικός μ α χ η τ ή ς . Π ο λ λ ο ί
νανδρίαε

άθλιοι

πού σ έ μ ι ά σ τ ι μ ή ά -

έπεσαν σ ' α ύ τ ό ν τόν βόρβορο τό κοτάλα

-

β α ν . ' Ο Μαξίμ Γκόρκυ δ η μ ο σ ί ε υ σ ε , π ρ ί ν άπό λ ί γ ο κ α ι ρό, σ τ ί ς

"'Ανεπίκαιρες

παρατηρήσεις" έ ν α

γο γράμμα ε ν ό ς προβοκάτορα, ποι> έγραφε

περίερπερίπου

α ύ τ ά : " Ε Τ χ α σ υ ν ε ί δ η σ η τ ή ς α ί σ χ ρ ό τ η τ ά ς μου,
γνώριζε δτι

αύτή δέν μποροΰσε

νά

καθυστερήσει

τόν θρίαμβο τ ή ς ."Επανάστασης οΰτε
Η α λ ή θ ε ι α ε ι ν α ι , οτι
άζει

τήν

ήθελαν.Τί

μιά

η προβοκάτσια

"Επανάσταση,'Οδηγεϊ

κόμη κ α ί σ έ σ τ ι γ μ έ ς πού ο !

στήν

δηλητηρι-

τρομοκρατία,ά-

να κάνουμε, α λ ή θ ε ι α , σ εναν προδότη;
σ έ κανένα

μονομαχία μεταζύ τής άστυνομίας κ α ί τών

παναστατών, ή προβοκάτσια προσθέτει
Τντρι γκας, πόνου, μ ί σ ο υ ς κ α ί
ΘΟ

στιγμή'.'

έπαναστάτες δέν θ ά τ ή ν

σκέψη νά τόν άγνοήσουμε δέν έ ρ χ ε τ α ι
Στή

άλλά

ένα

Η
.
ε-

στοιχείο

περι φ ρ ό ν η σ η ς ί Τ ν α ι π ό

ε π ι κ ί ν δ υ ν ο γ τά τ η ν επανάσταση παρά γ ι ά τ ή ν άστυνομ ί α ; Νομίζω δ τ ι

συμβαίνει

τό α ν τ ί θ ε τ ο .

Από ά λ -

λ η άποψη, ή ά σ τ υ ν ο μ ί α κ α ί ή π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α έχουν ά - '
μεσο συμφέρον νά

υπάρχει

συνεχώς

τό

επανα-

σ τ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α , π ο ύ ά π ο τ ε λ ε " κ α ί τ ό ν λ ό γ ο υπαρ ξής

τους.
Σ τ ή ν ά ν ά γ κ η , π ρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ νά στραφούν σ έ

άλλη πηγή ω φ ε λ ε ι ώ ν , θ ά ΰφάνουν μόνοι
μωσίες.Αυτό έχει . σ υ μ β ε ί . ' Ε δ ϊ
στυνομίας βρίσκεται

τό συμφέρον τ ή ς

σ έ καθαρή ά ν τ ί θ ε σ η

συμφέρον τ ο ύ καθεστώτος πού έ χ ε ι
τ η ς νά π ρ ο σ τ α τ ε ύ ε ι . Τ ό
πού έ χ ο υ ν τ έ τ ο ι ε ς
γήσει

μια

τ ο υ ς συνο

παιχνίδι

γιά

α-

μέ

το

άποστολή

των προβοκατόρων

π ρ ο θ έ σ ε ι ς μπορεΤ νά δ η μ ι ο υ ρ

κ ι ν δ ύ ν ο υ ς γ ι ά τό " δ ι ο τό Κ ρ ά τ ο ς . " 0

"Αλεφ

οργάνωσε κ ά π ο τ ε μ ί α ά π ό π ε ι ρ α ε ν α ν τ ί ο ν τ ο ύ Τ σ ά ρου, πού δ έ ν π έ τ υ χ ε παρά άπό έ ν α άναπάντεχο

καί

τυχαΤο γ ε γ ο ν ό ς ( τ ή ν ή ϋ ι κ ή κατάρρευση ε ν ό ς έπα ναστάτη).
Τ,ήν σ τ ι γ μ ή ε κ ε ί ν η , τ ό προσωπικό συμφέρον τ ο ΰ
" Α ζ ε φ - π ο ύ , δ έ ν άμφ ι β ά λ λ ο υ μ ε , ηταν γ ι ' α ύ τ ό ν

πιό

πολύτιμο άπ'τήν άσφάλεια τής Αύτοκρατορίαςπ α ι τ ο ΰ σ ε μ ί α ε ν τ υ π ω σ ι α κ ή πράξη: μ ι ά υποψία

άτόν

β ά ρ α ι ν ε μέσα σ τ ό σ ο σ ι α λ ε π α ν ε σ τ α τ ι κ ό κόμυα, βά ζ ο ν τ α ς σ έ κ ί ν δ υ ν ο τ ή ν ζωή τ ο ύ .
έ ξ ά λ λ ο υ , άν ϋ '

Αναρωτηθήκαμε

ά π ό π ε ι ρ ε ς , πού π έ τ υ χ ε , δ έ ν

ρετούσαν τά σ χ έ δ ι α κ ά π ο ι ο υ Φ ο υ σ έ . ^ Ε Τ ν α ι

εξυπηπιθα-

ν ό . ' Α λ λ ά π α ρ ό μ ο ι ε ς ί ν τ ρ ι γ κ ε ς άνάμεσα σ τ ο ύ ς
θρώπους τ ή ς ε ξ ο υ σ ί α ς φανερώνουν τ ή ν
ε ν ό ς καθεστώτος κ α ί

άν-

γάγγραινα

δ έ ν συμβάλλουν λ ί γ ο

στήν

πτΰση τ ο ύ .
"Η προβοκάττσια ε ί ν α ι

περισσότερο

γ ι ά τ ή ν δ υ σ π ι σ τ ί α πού σ π έ ρ ν ε ι

επικίνδυνη

άνάμεσα σ τ ο ύ ς ά -

γ ω ν ι σ τ έ ς . Μ ό λ ι ς αποκαλυφθούν μ ε ρ ι κ ο ί

προδότες, ή
«τ

-

εμπιστοσύνη χάνεται
εΤναι

μέσα σ τ ί ς οργανώσεις.

Αυτό

τρομερό, γ ι ατί ή εμπιστοσύνη μέσα σ'ΐένα κόμ-

μα ε ί ν α ι

τό τ σ ι μ έ ν τ ο κάθε επαναστατικής

δύναμης.

Κ α τ η γ ο ρ ί ε ς κυκλοφορούν ψ ι θ υ ρ ι σ τ ά , ύ σ τ ε ρ α φω ναχτά κ α ί

πολύ συχνά εΤναι

αδύνατο νά λάμψει

ά λ ή θ ε ι α . " Α κ ο λ ο υ θ ο ύ ν πολλά δ ε ι ν α , π ο λ υ
ά π ' α ύ τ ά πού προέρχονται

ή

χειρότερα

άπ'τήν αληθινή

Προβοκά-

τ σ ι α . Π ό σ ε ς τ έ τ ο ι ε ς θ λ ι β ε ρ έ ς π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς νά θυ μ η θ ο ΰ μ ε : ο Μπαρμπέ(> κατηγόρησε τ ό ν ήρωΤκό Μπλανκ ί - κ α ί ό Μπλανκί π α ρ ' δ λ α τ ά 40 χ ρ ό ν ι α κάθει'ρξηςπ α ρ ' δ λ η τ ή ν υ π ο δ ε ι γ μ α τ ι κ ή ζωή τ ο υ κ α ί

τήν άδά -

μαστη προσωπικότητά τ ο υ , δ έ ν μπόρεσε ποτέ νά ά παλλαγεΤ ά π ' τ ή ν α ν ά ξ ι α σ υ κ ο φ α ν τ ί α .
" Ο μ ο ι α κ α τ η γ ο ρ ή θ η κ ε κ α ί ό Μπα^ούνι ν . Π ό σ α θ ύ ματα, λ ι γώτερο γνωστά, δ έ ν υπόφεραν ά π ' α υ τ ό : ρ
ριέ-Λοριόν,αναρχικός,κατηγορήθηκε

γ ι ά προβοκά

τ σ ι α ά π ' τ ό ν " σ ο σ ι α λ ι σ τ ή " β ο υ λ ε υ τ ή Ντελορύ·'
νά ξ ε φ ύ γ ε ι

ά π ' τ ή ν άνυπόφορη

πράχτορες κ α ί π ε θ α ί ν ε ι
μ ο ι ο εΤναι

Ζι-

γιά

κατηγορία,πυροβολεί

στό κ ά τ ε ρ γ ο . Σ χ ε δ ό ν

παρό-

κ α ί τό τ έ λ ο ς ε ν ό ς άλλου γ ε ν ν α ί ο υ ά -

ναρχικοΰ,στό Βέλγι ο,τοΰ

Χάρτενστάϊν-Σοκόλοφ(όί-

κ η τ ή ς Γ ά ν δ η ς , 1 9 0 9 ) , π ο ύ β ρ ω μ ί σ τ η κ ε άπό ολόκληρο
τ ό ν σ ο σ ι α λ ι σ τ ι κ ό τύπο μ έ χ υ δ α ι ό τ η τ ε ς κ α ί
τ ε λ ι κ ά στήν φ υ λ α κ ή . Γ ι α τ ί
εχθροί τής δράσης,ο'
ο'

έχει

γίνει

άνανδροι,ο"

πέθανε

παράδοση:ο!

καλοζωϊσμένοι,

άπορτουνιστές, μαζεύουν ε ΰ κ ο λ α τ ά ό π λ α

τουςμέ-

σα ά π ' τ ο ύ ς υ π ο ν ό μ ο υ ς . ' Η υποψία κ α ί ·ή συκοφαντία,
τ ο ύ ς χ ρ η σ ι μ ε ύ ο υ ν γ ι ά νά ρ ί χ ν ο υ ν τ ή ν υπόληψη των
επαναστατών.
Δέν τελειώσαμε άκόμη.Αυτό τό κακό - η υποψία
καί ή δυσπιστία μεταξύ μας -

δέν μπορεΤ νά χ τ υ -

πηθ,εΤ παρά μέ μ ι ά μεγάλη προσπάθεια θέλησης^ρβπει-καί
82

αυτό ε ί ν α ι

άλλωστε ή βασική

προϋπόθεση

κάθε έπαναστατικοΰ αγώνα ε ν ά ν τ ι α στήν π ρ α γ μ α τ ι κή προβοκάτσια,πού ρ υ θ μ ί ζ ε ι τό π α ι χ ν ί δ ι σ έ κάθε
συκοφαντική κατηγορία πού ρ ί χ ν ε τ α ι σ ' έ ν α σ τ έ λ ε χ ο ς - ν ά μήν κ α τ η γ ο ρ ε ί τ α ι ποτέ μέ ελαφρότητα έ ν α ς
άνθρωπος,καί νά μήν καταγράφεται κ α μ μ ι ά κατηγορ ί α σ έ βάρος ε ν ό ς επαναστάτη.Κάθε φορά πού έ ν α ς
άνθρωπος δ ί ν ε ι , τ έ τ ο ι ε ς υ π ο ψ ί ε ς , π ρ έ π ε ι νά συγκρο
τ ε Τ τ α ι έ ν α δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο άπό συντρόφους κ α ί νά ά π α γ γ έ λ λ ε τ α ι ή κατηγορία ή ή σ υ κ ο φ α ν τ ί α .
Απλοί
κ α ν ό ν ε ς , π ο ύ πρέπει νά ακολουθούνται μέ
ακαμπτη
αυστηρότητα,άν θέλουμε νά διατηρήσουμε τήν η θ ι κή υ γ ε ί α των επαναστατικών όργανώσεων.
' Ε ξ ά λ λ ο υ , π α ρ ' ό τ ι αυτό μπορεί νά εΤναι έπι κ ί ν δ υ ν ο γ ι ά τά ά τ ο μ α , δ έ ν πρέπει νά
υπερτιμούμε
τήν δύναμη τοΰ π ρ ο β ο κ ά τ ο ρ α ' γ ι α τ ί εξαρτάται πολύ
ά π ' τ ό ν κάθε έπαναστάτη νά φυλάγεται αποτελεσματικά.
θ ! Ρώσοι έ π α ν α σ τ ά τ ε ς , σ τ ό ν
πολύχρονο
αγώνα
τ ο υ ς έ ν ά ν τ ι α στήν άστυνομία τοΰ παληοΰ καθεστώτ ο ς ε ί χ α ν άποχτήσει μ ί α σ ί γ ο υ ρ η πραχτική
γνώση
τών μεθόδων καί τοΰ τρόπου έ ν ε ρ γ ε ι ά ς τ η ς . " Α ν
ή
αστυνομία ηταν δυνατή δέν ε ί χ α ν κ α ί αυτοί λ ι γ ώ τ ε ρ η δύναμη."Οποι α κ ά ί νά ηταν ή τ ε λ ε ι ό τ η τ α τών
σχεδιασμάτων, τών ε ι δ ι κ ώ ν τ ή ς 'Οχράνα γύρω άπ'τήν
δράρη μ ι α ς σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν η ς οργάνωσης, μπορούμε νά
ήμαστε προκαταβολικά σ ί γ ο υ ρ ο ι ό τ ι ΰπ.'ιρχαν κϋ 'ά.
"Οπως άν έφερα, σπάνια μ ί α " έ κ κ α θ ά ρ ι σ η " όμάοας
ταν τ έ λ ε ι α , γ ι α τ ί χάρη στά μέτρα προφύλαξης πάντα κ ά π ο ι ο ς ξ έ φ ε υ γ ε .
Στόν τόσο έ π ι μ ε λ η μ έ ν ο πίνακα γύρω ά π ' τ ί ς σχέσ ε ι ς τοΰ Β.Σαβίνκωφ λ ε ί π ο υ ν οπωσδήποτε ονόματα"
δέν ξέρω μήπως εΤναι κ α ί τά π ι ό σ π ο υ δ α ϊ α . Ο ' Ρω—
οο ι ά γ ω ν ι σ τ έ ς δέν ξεχνούσαν ότ ι ή ά τ ο μ ι κ ή παρά33

νομ;| δράση υ π ό κ ε ι τ α ι

σ έ αυστηρούς

κανόνες.

Σ έ κάθε περίπτωση έ θ ε τ α ν τό ερώτημα:

"

Είναι

αυτό σύμφωνο μ έ τ ο ύ ς κ α ν ό ν ε ς τ η ς σ υ ν ω μ ο τ ι κ ό τ η
τ α ς ; " *0 Κώδικας τ ή ς συνωμοτ ι κόιΓητας"

-

γνώρισε,ά-·

νάμεσα σ τ ο ύ ς π ι ό μ ε γ ά λ ο υ ς α ν τ ι π ά λ ο υ ς τ ή ς μ ο ν α ρ χ ί α ς κ α ί τοΰ κ ε φ α λ α ί ο υ στήν Ρ ω σ ί α , σ π ο υ δ α ί ο υ ς θ ε ωρητικούς κ α ί πραχτικούς.ΕΤναι
τόν γ ν ω ρ ί ζ ε ι
πλούστεροι

κανείς.Πρέπει

πολύ χ ρ ή σ ι μ ο

νά

νά .κατανοηθούν ο ί ά -

κ α ν ό ν ε ς , π ο ύ άκριβώς ε π ε ι δ ή εΤναι

π λ ο ί δ έ ν τ υ χ α ί ν ο υ ν πάντα μ ε γ ά λ η ς

α -

προσοχής.

Χάρη σ ' α υ τ ή ν τ ή ν ε π ι σ τ ή μ η τ ή ς σ υ ν ω μ ο τ ι κ ό τ η
τ α ς οι

-

ε π α ν α σ τ ά τ ε ς μπόρεσαν νά ζήσουν σ τ ή ν πα -

ρ α ν ο μ ί α , μ έ σ α σ τ ί ς Ρ ώ σ ι κ ε ς μ ε γ α λ ο υ π ό λ ε ι ς , γ ιά πολλ ο ύ ς μ ή ν ε ς κ α ί χρόνι α . Σ υ ν έ β α ι ν ε νά

μεταμφιέζον-

τ α ι , γ ι ά λ ό γ ο υ ς α ν ά γ κ η ς , ί ; ε π ε , Ό δ ε ύ ο ν τ ε ς έμπό

-

ρ ο υ ς , σ έ α μ α ξ ά δ ε ς , σ έ π λ ο ύ σ ι ο υ ς ξ έ ν ο υ ς , σ έ ΰπ·;ρέ

-

τες κλπ.Σ'όλες τίς

-

περιπτώσεις έπρεπε

νά

ζή

σουν τ ο ύ ς ρόλους των.
Γ ι ά νά ά ν α τ ι ν ά ξ ε ι

τό χ ε ι μ ε ρ ι ν ό ά ν ά κ τ ο ρ ο , 6 ε ρ -

γ ά τ η ς Σ τ έ φ α ν Κ α λ τ ο υ ρ ί ν , έ ζ η σ ε γ ι ά π ο λ λ έ ς βδομά
δ ε ς τ ή ν ζωή τών εργατών τοΰ π α λ α τ ι ο ύ . ^

-

"θ Κα -

λ ι ά ε φ έ κ α ν ε τ ό ν άμαξα στήν Πετρούπολη όταν πα ρακολοθοΰσε τόν Π λ έ β ε , ' Ο Λ έ ν ι ν κ α ί ο Ζ η ν ό β ι ε φ
κυνηγημένοι

ά π ' τ ή ν ά ο τ υ ν ο μ ί α τοΰ Κ ε ρ έ ν σ κ ι

φεραν νά κρυφτοΰν στήν Πετρούπολη"

6έν

,

κατά-

έβγαιναν

έξω παρά μεταμφι ε σ μ έ ν ο ι . ' Ο Λ έ ν ι ν [ταρίστανε

τόν

εργάτη.
' Η παράνομη δράση δ η μ ι ο υ ρ γ ε Τ μ έ τ ό ν κ α ι ρ ό
θιμα καί

μ ι ά ν ο ο τ ρ ο π ί α πού φ α ί ν ε τ α ι

τερη εγγύηση απέναντι
μίας.Κανένας

σ τ ί ς μέθοδες

έ-

σάν ή κ α λ ύ τής

αστυνο-

έξυπνος άστυνομικός,κανένας

ξ ι ο ς άπατεώνας δ έ ν μ π ο ρ ε ί νά σ υ γ κ ρ ι θ ε ί

επιδέ-

μ έ έπα -

ν α σ τ ά τ ε ζ ' γ ε μ ά τ ο υ ς α υ τ ο π ε π ο ί θ η σ η , προσεχτ ι κ ο ύ ς σιί84

^τους κα ι γέννα ι ο υ ς , που υπακουουν ο ενα
Ν

κο ι νο

σύνθημα.
"Οποια κ α ί νά εΤναι ή τ ε λ ε ι ό τ η τ α των μεθόδων
πού χρησιμοποιούνται γ ι ά τήν παρακολούθησή τ ο υ ς ,
δέν θά υπάρχει πάντα σ τ ί ς έ ν έ ρ γ ε ι έ ς
τους
καί
ΰ τ ί ς · < ι » ή σ ε ι ς τους μ ι ά σταθερή ποσότητα άγνο ι α ς ;
Δέν θά υπάρχει πάντα ένας μεγάλος άγνωστος Χ μ έ σα σ τ ί ς ψ ι λ ο δ ο υ λ ε μ έ ν ε ς ε ξ ι σ ώ σ ε ι ς τοΰ εχθρού τ ο υ ς ;
Π ρ ο δ ό τ ε ς , χ α φ ι έ δ ε ς , έξυπνο ι κατάσκοπο ι • π ο ι ό ς θ α ποκρυπτογραφήσει την επαναστατική εύφυία,^ π ο ι ό ς
θά υ π ο λ ο γ ί σ ε ι την δύναμη τ ή ς επαναστατικής θέ λησης; •
"Οταν έ χ ε ι κ α ν ε ί ς μ έ τό μέρος τοι. τ ο ύ ς νό μους τ ή ς " σ τ ο ρ ί α ς , τ ά συμφέροντα τοΰ μ έ λ λ ο ν τ ο ς ,
τήν η θ ι κ ή κ α ί ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή αναγκαιότητα πού ο δ η γούν στήν 'Επανάσταση"δταν γ ν ω ρ ί ζ ε ι καλά τ ί ζ η τ ά ε ι , τ ί δπλα δ ι α θ έ τ ε ι κ α ί ποιά εΤναι τά όπλα τοΰ
εχθροΰ'δταν πάρει μέρος στήν παράνομη δράση *δ ταν έ χ ε ι ε μ π ι σ τ ο σ ύ ν η στόν εαυτό του κ α ί ε ρ γ ά ζ ε ται μόνο μέ αυτούς πού ε μ π ι σ τ ε ύ ε τ α ι ' δ τ α ν γ ν ω ρ ί ζ ε ι , δ τ ι τό επαναστατικό έργο ά π α ι τ ε Τ θ υ σ ί ε ς κ α ί
δτι

κάθε σπόρος*άφοσίωσης καρποφορεί στό έκατον, ·»
»
τ
>
» ·
ταπλασι ο , τ ο τ ε ε ί ν α ι α κ α τ α μ α χ η τ ο
ς.
' Η α π ό δ ε ι ξ η ε ι να. δ τ ι χ ι λ ι ά δ ε ς φάκελλοι
τής
' Ο χ ρ ά ν α , ο ' χ ι λ ι ά δ ε ς κ α ρ τ έ λ λ ε ς τ ή ς υπηρεσία^πληροφοριών, τά ε ξ α ι ρ ε τ ι κ ά ίχνογραφήματα των τ ε χ ν ι κών τ η ς , τ ά συγγράμματα κ α ί οΐ σοφοί τ η ς , δ λ ο
τό
ε κ π λ η κ τ ι κ ό αύτό οπλοστάσιο β ρ ί σ κ ε τ α ι σήμερα στά
χέρι α των Ρώσων κομμουνι στων.
θ ! ά σ τ υ ν ό μ ο ι , κάποιο επαναστατικό πρωϊνό,τό βαλαν στά πόδια κάτω ά π ' τ ά γΓουχ-αΗσματα τοΰ πλή-·
θ ο υ ς , κ ι δσοι πιάστηκαν έκαναν μ ι ά - ο ρ ι σ τ ι κ ή
β ο υ τ ι ά στά κ α ν ά λ ι α τ ή ς Πετρούπολης.Οι περισσό 85

τεροι
ο!

υπάλληλοι

τής

'Οχράνα τ ο υ φ ε κ ί σ τ η κ α ν . " Ο λ ο ι

προβοκάτορες-όσων δ ι α π ι σ τ ώ θ η κ ε ή ι δ ι ό τ η τ α

-

ε ί χ α ν τ ή ν " δ ι α τ ύ χ η . Σ υ γ κ ε ν τ ρ ώ σ α μ ε , γ ιά τ ή ν μόρ

-

φωση τών ξένων συντρόφων,μέσα σ ' έ ν α ε ί δ ο ς μου

-

σ ε ί ο υ έ ν α ν α ρ ι θ μ ό άπό ι δ ι α ί τ ε ρ α π ε ρ ί ε ρ γ α

-

άπο

Θπάσματα, πού πήραμε ά π ' τ ά μ υ σ τ ι κ ά άρχεΤα τ ή ς Αυ-·
τοκρατορικής

" Α σ φ ά λ ε ι α ς . " Η έ κ θ ε σ ή μας' έ γ ι ν ε

μ ι ά ά π ' τ ί ς λ α μ π ρ ό τ ε ρ ε ς α ί θ ο υ σ ε ς τοΰ
"Ανακτόρου.θ!

σέ

χειμερινού

ε π ι σ κ έ π τ ε ς μποροΰσαν, πλησ ι ά ζ ο ν τ α ς

σ ' έ ν α παράθυρο άνάμεσα σ έ δύο κ ο λ ό ν ε ς άπό μ α λ α χ ί τ η , νά μ ε λ ε τ ή σ ο υ ν τό β ι β λ ί ο μ έ τ ο ύ ς

καταλόγους

τών φυλακισμένων τοΰ φρουρίου Π έ τ ρ ο ς κ α ί Παύλος,
σ κ ο τ ε ι ν ή ς Β α ϋ τ ί λ λ η ς τ ο ΰ Τσάρου^ενώ α π έ ν α ν τ ί τ ο υ ς ,
ά π ' τ ή ν άλλη όχθη τ ο ΰ Νέβα κ υ μ ά τ ι ζ ε ή κ ό κ κ ι ν η σημαία τής επανάστασης.Αυτοί

πού εΤδαν δλα

αυτά,

γ ν ω ρ ί ζ ο υ ν τ ώ ρ α , δ τ ι ή "Επανάσταση, π ρ ί ν άκόμη
/
τ
»
.

κήσει,ειναι
α κ α τ α μ α χ η τ η .

86

νι-

2 . ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΙΑΣ
I.

ΝΑ ΜΗΝ Ε Ι Ν Α Ι ΚΑΝΕΙΣ ΕΥΚΟΛΟΠΙΣΤΟΣ
Χωρίς μ ί α καθαρή θεώρηση αύτου τ ο ΰ προβλήμα-

τ ο ς , ή γνώση τών μεθόδων κ α ί τών τρόπων
ας τ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς δέν θά εΤιχε κ α μ μ ί α

ενέργει-

χρησιμότη-

τα.
'Ο φ ε τ ι χ ι σ μ ό ς τ ή ς ν ο μ ι μ ό τ η τ α ς Γ τ α ν , κ ι Η Π α ρ α μένει

πάντοτε, έ ν α ά π ' τ ά π ι ό β α θ ε ι ά Τ ι η μ Ι ά δ ι α

σ ο σ ι α λ ι σ μ ο ΰ πού π ι σ τ ε ύ ε ι
ξεων."Εχει

τοΰ

σ τ ή ν σ υ ν ε ρ γ α σ ί α των τά-$

σάν επακόλουθο τήν π ί σ τ η ότήν δυνα -

τ ό τ η τ α τ ή ς άλλαγής τ ή ς κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς
ρ ί ς νά γ ί ν ε ι

τάξης,χω-

σύγκρουση μ έ τ ο ύ ς προνομ ι ούχιυς τ η ς

' Α λ λ ά αυτό εΤναι

περισσότερο μιά έ ν δ ε ι ξ η

τήςδι-

αφθοράς τών ηγετών παρά έ ν δ ε ι ξ η άγαθότητας
πολ ι τ ι κών. "Εγκαταστημένο ι μέσα σ έ μ ι ά
πού υ π ο τ ί θ ε τ α ι

οτι

τ^ν

κοινονίιϊ,

τήν π ο λ ε μ ο ΰ ν , σ ύ ν ι σ τ ο . ΰ ν τόνσβ-

βασμό σ τ ο ύ ς κ α ν ό ν ε ς τ ο ΰ π α ι χ ν ι δ ι ο ΰ . *Η ' έργίατΗ^κή>
τ ά ξ η όμως δέν μ π ο ρ ε ί νά σ έ β ε τ α ι

τήν ά σ τ ι κ ή ν ρ —

μ ι μ ό τ η τ α παρά μόνο άν άποφασίσει

νά α γ ν ό η σ ε ι τ ό ν ,

πραγματικό ρόλο τοΰ Κ ρ ά τ ο υ ς , τ ό ν άπατηλό χςίρ^χτ'π-'
ρα τ ή ς δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς , δ η λ α δ ή , τ ί ς θ ε μ ε λ ε ι ' ό δ ε ι ς ' ά ρ χ έ ς τ ή ς πάλης τών τ ά ξ ε ω ν . " Ο τ α ν γ ν ω ρ ί ζ ε ι , 6 τ Γ

τό

Κράτος εΤναι

έ ν α δ ί χ τ υ θεσμών προορισμένων

νά

προστατεύουν τά συμφέροντα τών κατόχων ά π '

τούς

μή κ α τ ό χ ο υ ς , δ η λ α δ ή · ν ά δ ι α τ η ρ ή σ ο υ ν . τ η ν έ κ μ ε τ ά λ ^
λευση τής εργασίας'ότι

ό νόμος,πού

υπαγορεύεται

πάντοτε ά π ' τ ο ύ ς π λ ο ύ σ ι ο υ ς ε ν ά ν τ ι α ατούς φτωχρύς
εφαρμόζεται

άπό άξιωματούχους πού

προέρχονται
α"7

Λ ί ν τ α άπότήν άρχουσα τ ά ξ η " ό τ ι

ό νόμος

εφαρμόζε-

ται

άδι άκοπα μέσα σ ' έ ν α αυστηρά τ α ξ ι κ ό πνεΰμα "

ότι

ο καταναγκασμός-πού ά ρ χ ί ζ ε ι

άπό τ ή ν άπλή σύ-

σταση τ ο ΰ ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ΰ κ α ί τ ε λ ε ι ώ ν ε ι
μο τ ή ς γ κ ι λ ο τ ί ν α ς , π ε ρ ν ώ ν τ α ς
τ ί ς φυλακές-εΐναι

μέ τό

πέσι-

άπ'τά κάτεργα

καί

ή σ υ σ τ η μ α τ ι κ ή άσκηση τ ή ς νό

-

μ ι μ ρ ς β ί α ς ε ν ά ν τ ι α στούς ε κ μ ε τ α λ λ ε υ ό μ ε ν ο υ ς , ό εργάτης" δ έ ν μ π ο ρ ε ί π ι ά νά θεωρε"

τήν

νομιμότητα

παρά σάν έ ν α γ ε γ ο ν ό ς τ ο ΰ Α π ο ί ο υ πρέπει
ζει

τ ί ς όψεις,.τίς

εφαρμογές,τίς

νάγνωρί-*

παγίδες,τ.ίς

ν έ π ε ι ε ς κ α ί τά π λ ε ο ν ε χ τ ή μ α τ α άκόμη,

συ-

πού πρέπει

μ ε ρ ι κ έ ς φορές νά χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ή σ ε ι , ά λ λ ά πού δέν
πρέπει

θά

ποτέ ν ' ά π ο τ ε λ ε Τ γ ι ά τ ή ν τ ά ξ η τ ο υ παρά έ -

να καθαρά υ λ ι κ ό

εμπόδιο.

Χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι , ν ' ά π ο δ ε ί ξ ο υ μ ε τόν

άντι-προλεταρι—

ακό αυτό χαρακτήρα τ ή ς ο π ο ι α δ ή π ο τ ε ά σ τ ι κ ή ς νο
μ ι μ ό τ η τ α ς ; " ί σ ω ς . Σ τ ό ν ά ν ι σ ο άγώνα

μας

ενάντια

στόν παληό κόσμο κ α ί ο" π ι ό ά π λ έ ς ά π ο δ ε ί ξ ε ι ς
πει

νά ξ α ν α γ ί ν ο ν τ α ι

-

πρέ-

κάθε φ ο ρ ά . ' Η σ ύ ν τ ο μ η ύπεν

-

θ ύ μ ι σ η μ ε ρ ι κ ώ ν πολύ γνωστών γεγονότων θά ά ρ κ έ

-

σε ι . ΐ ' ό λ ε ς

-

τίς

χώρες,τό εργατικό κίνημα χρειά

σ τ η κ ε νά κ α τ α χ τ ή σ ε ι , μ έ τό τ ί μ η μ α ε ν ό ς άδι άκοπου
άγώνα,γιά μισό αι&να,τό δικαίωμα τοΰ

συνδικαλι-

σμού κ(?ί τ η ς ά π ε ρ γ ί α ς . Α υ τ ό τό δι καίωμα, άκόμη άμ-1
φισβητεϊται

στήν " δ ι α τήν Γ α λ λ ί α , γ ι ά τούς

υπαλ-

λ ή λ ο υ ς κ α ί τ ο ύ ς ε ρ γ ά τ ε ς των ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν ' δ η μ ό
σιας.ωφέλειας

( λ έ ς καί

δέν ε ί ν α ι

όλες

-

τέτοιεςΓ)

όττως ο ' σ ι δ η ρ ο δ ρ ο μ ι κ ο ί . Σ τ ή ν σ ύ γ κ ρ ι σ η άνάμεσαστο
κ ε φ ά λ α ι ο κ α ί στήν ε ρ γ α σ ί α , ο σ τ ρ α τ ό ς συχνά έ π ε

-

ν έ β η ε ν ά ν τ ι α στήν ε ρ γ α σ ί α , ά λ λ ά π ο τ έ ε ν ά ν τ ι α στό
κεφάλαιο.
Μπροστά στά δ ι κ α σ τ ή ρ ι α , ή υ π ε ρ ά σ π ι σ η των τρτωχών εΤναι σ χ ε δ ό ν ά δ ύ ν α τ η , έ ξ α ι τ ί α ς των
88

δικαστι-

κων ε ξ ό δ ω ν . " Ο ε ρ γ ά τ η ς δ έ ν μπορει ν α ξ ε κ ι ν ή α ε ι μ ι ά
δ ί κ η , ο ΰ τ ε κ α ί νά ά ν τ έ ξ ε ι

τό βάρος τ η ς . " Η τ ε ρ ά

-

σ τ ι α π λ ε ι ο ψ η φ ί α των εγκλημάτων κ α ί των ά δ ι κ η μ ά των έ χ ε ι

γ ι ά άμεση α ί τ Γ α τ ή ν μ ι ζ έ ρ ι α κ α ί

ανήκει

σ τ ή ν κ α τ η γ ο ρ ί α τ ή ς ά π ό π ε ι ρ α ς ε ν ά ν τ ι α στήν

ίδιο-

χ τ η σ ί α . ' Η σ υ ν τ ρ ι π τ ι κ ή π λ ε ι ο ψ η φ ί α των φ υ λ α κ ι σ μ έ νων ά π ο τ ε λ ε ΐ τ α ι

άπό φτωχούς.Μέχρι

τίς

παραμονές

τοΰ πολέμου υπήρχε σ τ ό Β έ λ γ ι ο ή φ ο ρ ο λ ο γ ι κ ή ψή φος.
"Ενας καπιταλιστής,ένας άββάς,ένας

άξιωμαπ-.ι-

κ ό ς , έ ν α ς δ ι κ η γ ό ρ ο ς α ν τ ι σ τ ά θ μ ι ζ ε μόνος

του'τούς

ψήφους δύο ή τ ρ ι ώ ν εργατών άνάλογα μ έ τ ή ν

περί-

πτωση. Τ ή ν σ τ ι γ μ ή αυτή πού γράφουμε γ ί ν ε τ α ι

λό

-

γ ο ς γ ι ά τ ή ν επαναφορά τ ή ς φ ο ρ ο λ ο γ ι κ ή ς ψήφου στήν
"Ιταλία.
Σ ε β α σ μ ό ς σ έ μ ι ά τ έ τ ο ι α ν ο μ ι μ ό τ η τ α σ η μ α ί ν ε ι αφ έ λ ε ι α . Ν ά τ ή ν π ε ρ ι φ ρ ο ν ή σ ε ι ς δ έ ν θά ηταν
ρο ο λ έ θ ρ ι ο . Τ ά π λ ε ο ν ε χ τ ή μ α τ α , π ο ύ
τόν ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό άγώνα ε ί ν α ι

λιγώτε-

παρουσιάζει

τόσο

γιά

περισσότερα,

όσο λ ι γ ώ τ ε ρ ο ε ύ κ ο λ ό π ι σ τ ο ς εΤναι

κανείς.0*

οργα-

ν ώ σ ε ι ς τοΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο υ πρέπει

νά ξ α ν α κ ε ρ δ ί

-

ζουν κ α ί νά ε π ε κ τ ε ί ν ο υ ν τό δ ι κ α ί ω μ α ν ό μ ι μ η ς ΰ παρξης κ α ί δ ρ ά σ η ς . Τ ό ύ π ο γ ρ α μ μ ί ζ ο υ μ ε , γ ι α τ ί τό αντ ί θ ε τ ο άκρο τοΰ φ ε τ ι χ ι σ μ ο ύ τ ή ς ν ο μ ι μ ό τ η τ α ς εκ

-

δηλώνεται

,

μ ε ρ ι κ έ ς φορές σ έ καλούς ε π α ν α σ τ ά τ ε ς

μ έ έ ν α ε Τ δ ο ς τάσης γ ι ά ε λ ά χ ι σ τ η π ο λ ι τ ι κ ή
εΤναι

δράση-

π ι ό εύκολο νά συνομωτεΤς παρά νά δι ευθύ

ν ε ι ς τ ή ν δράση τών μ ά ζ ώ ν - μ ι ά κ ά π ο ι α

-

περιφρόνηση

σ τ ή ν νόμι μη δράση.
Νομίζω ό-. ι σ τ ί ς χώρες όπου ή ά ν τ ί δ ρ α σ η
θριάμβευσε άκόμη,ξεσκίζοντας τούς
θεσμούς τοΰ π α ρ ε λ θ ό ν τ ο ς , ο '

δέν

δημοκρατικούς

εργαζόμενοι

οφείλουν

νά υ π ο σ τ η ρ ί ζ ο υ ν βήμα μ έ βήμα τό ν ό μ ι μ ο

καταστα89

τ ι κ ό τους-ένω σ έ ά λ λ ε ς χώρες πρέπε ι ν'άγωνισθοΰν
γ ι ά νά τό άποχτήσουν.Στήν 'ίδια τήν Γ α λ λ ί α , ή ν ο μ ι μ ό τ η τ α πού άπολαμβάνει τό ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α ζ η τ ά ε ι τό πλάτεμά τ η ς κ α ί τοΰτο δ έ \ ^ γ ί ν ε τ α ι παρά μέ
άγώνα.Τό δικαίωμα τοΰ σ υ ν δ ι κ α λ ι σ μ ο ύ κ α ί τ ή ς ά π ε ρ γ ί α ς δέν παρέχεται ή α μ φ ι σ β η τ ε ί τ α ι στούς δημό σ ι ο υ ς υπαλλήλους κ α ί σ έ μ ε ρ ι κ έ ς κ α τ η γ ο ρ ί ε ς
έρ γ α ζ ο μ έ ν ω ν . ' Η ε λ ε υ θ ε ρ ί α των διαδηλώσεων εΤ να ι πολύ, λ ι γ ό τ ε ρ η σ τ ί ς ' Α γ γ λ ο - σ α ζ ω ν ι κ έ ς χ ώ ρ ε ς . θ !
εργ α τ ι κ έ ς φάλαγγες δέν κατέχτησαν ακόμη,δπως στήν
Γ ε ρ μ α ν ί α κ α ί στήν Α υ σ τ ρ ί α , τ ή ν ν ο μ ι μ ό τ η τ α κ α ί τό
δρόμο.

90

II.

Η ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ"ΕΜΠΕΙΡΙΑ:ΜΗΝ ΑΦΙΝΗΣ ΝΑ
Σ*ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΟΥΝ.

Ε ϊ δ α μ ε , σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α τοΰ π ο λ έ μ ο υ , ό λ ε ς τ ί ς κυβ ε ρ ν ή σ ε ι ς των εμπολέμων κρατών νά α ν τ ι κ α θ ι σ τ ο ύ ν
τ ί ς δ η μ ο κ ρ α τ ι κ έ ς άρχές μ έ τήν σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ ή δι χτατορία(κατάσταση π ο λ ι ο ρ κ ί α ς , κ α τ ά ρ γ η σ η τοΰ δ ι καιώματος α π ε ρ γ ί α ς , α ν α σ τ ο λ ή κ α ί διακοπή των ε ρ γασιών τών Σ υ ν ε λ ε ύ σ ε ω ν , π α ν τ ο δ υ ν α μ ί α των στρατηγών,καθεστώς σ τ ρ α τ ο δ ι κ ε ί ω ν ) . 0 * ε ξ α ι ρ ε τ ι κ έ ς άνάγ κ ε ς τ ή ς ε θ ν ι κ ή ς άμυνας τούς έ δ ι ν α ν μ ί α
εύκολη
δ ι κ α ι ο λ ο γ ί α . ' Α π ό τ ή σ τ ι γ μ ή π ο ύ , τ ή ν επομένη τοΰ
π ο λ έ μ ο υ , τ ό κ ό κ κ ι ν ο κύμα πού ξ ε κ ι ν ο ύ σ ε ά π ' τ ή ν Ρωσ ί α έσπαγε πάνω στήν Ευρώπη,σχεδόν όλα τά κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ά κράτη-έμπόλεμα, ε ξ α ι τ ί α ς τής πάλης των
τάξεων τώρα-άπειλούμενα ά π ' τ ό έ ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α ,
έ σ χ ι σ α ν σάν παλιόχαρτα τά μέχρι τ ό τ ε Ι ε ρ ά κ ε ί μ ε ν α , τ ή ς Υδ ι ας τους τ ή ς ν ο μ ι μ ό τ η τ α ς .
Τά Β α λ τ ι κ ά Κράτη ( φ ι λ α ν δ ί α , " Ε σ θ ο ν ί α , Λ ιθουα ν ί α , Λ ε τ τ ο ν ί α ) , ή Πολωνία,ή Ρ ο υ μ α ν ί α , ή Γ ι ο υ γ κ ο σ λ α β ί α σφυρηλάτησαν ε ν ά ν τ ι α στήν ε ρ γ α τ ι κ ή
τάξη
α ν α ί σ χ υ ν τ ο υ ς ν ό μ ο υ ς , χ ω ρ ί ς κ α μ μ ι ά δημοκρατική υ π ο κ ρ ι σ ί α π ι ά . ' Η Β ο υ λ γ α ρ ί α συμπληρώνει·τά κ ε ν ά τής
βρώμΜ^ης ν ο μ ο θ ε σ ί α ς της μέ τήν παράνομη β ί α . *Η
Ουγγαρία, ή ' ΐ τ α λ ί α , ή " Ι σ π α ν ί α άρκέστηκαν στό νά
γ κ ρ ε μ ί σ ο υ ν κάθε τ ί πού άφοροΰσε τήν ν ο μ ι μ ο π ο ί η ση εργατικών κ α ί άγροτικων θεσμών.
Περισσότερο,
κ α λ λ ι ε ρ γ η μ έ ν η κ α ί οργανωμένη ή ' Γ ε ρ μ α ν ί α , κ α θ ι έ ρωσε, χωρίς ν ' ά ν α τ ρ έ ξ ε ι σ έ ε ξ α ι ρ ε τ ι κ ο ύ ς ν ό μ ο υ ς
τήν δ ι κ α σ τ ι κ ή τρομοκρατία κ α ί τήν αστυνόμευση .

0 * Ε . Π . Α . εφαρμόζουν μ έ κτηνωδία τους νόμους γύρω ά π ' τ ό ν " ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό σ υ ν δ ι κ α λ ι σ μ ό " , τ ό σαμπο τ ά ζ κ α ί τήν . . . . κ α τ α σ κ ο π ε ί α : χ ι λ ι ά δ ε ς ε ρ γ ά τ ε ς φυλ α κ ί σ τ η κ α ν μέ βάση ένα Ε5ΡΙ0ΝΝΑ6Ε ΑΟΤ(νόμο π ε ρ ί
κ α τ α σ κ ο π ε ί α ς ) πού δ η μ ο σ ι ε ύ τ η κ ε στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τ ο ΰ
πολέμου γ ι ά τούς Γερμανούς πού κατοικούσαν στήν
'Αμερική.
Δέν. μένουν στήν Ευρώπη,παρά τά Σ κ α ν δ ι ν α β ι κά κ ρ ά τ η , ή ' Α γ γ λ ί α , ή Γ α λ λ ί α κ α ί μ ε ρ ι κ έ ς
μικρές
χώρες,όπου τό ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α άπολαμβάνει ακόμη
τό προνόμιο τ ή ς δημοκρατικής ν ο μ ι μ ό τ η τ α ς . Μπο ροΰμε νά δηλώσουμε μέ β ε β α ι ό τ η τ α , χωρίς νά φοβηθούμε πώς τά γεγονότα θά μας δ ι α ψ ε ύ σ ο υ ν , ο τ ι στην
πρώτη ά λ η θ ι ν ά σοβαρή κ ο ι ν ω ν ι κ ή κ ρ ί σ η , τ ό προνό μ ιο αύτό θά α φ α ι ρ ε θ ε ί ξεκάθαρα κ α ί β ί α ι α α π τ ο ύ ς
ε ρ γ ά τ ε ς . Σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ε ς ε ν δ ε ί ξ ε ι ς πέφτουν στήν προσοχή μ α ς . Τ ό ν Νοέμβρη 1924, ο ' Β ρ ε τ τ α ν ι κ έ ς έκλο γ έ ς βασίστηκαν επάνω σ έ μ ί α ά ν τ ι - κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ή
ε κ σ τ ρ α τ ε ί α , σ τ ή ν οποία τό πλαστό γράμμα τοΰ Ζη ν ό β ι ε φ , π ΰ ύ τό παρουσίαζαν νά απευθύνεται στό κομμ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κόμμα κε,ί νά πέφτει στά χ έ ρ ι α τοΰ Μαύρου Γ ρ α φ ε ί ο υ , έ δ ω σ ε τά ποθούμενα άποτελέσματα.
Στήν Γ α λ λ ί α , έ γ ι ν ε πολλές φορές λ ό γ ο ς νά δ ι α λ υ θ ε ί ή 0 . 6 . Τ . ( Γ ε ν ι κ ή Συνομοσπονδία 'Εργατών) .
"Αν θυμώμαστε κ α λ ά , α ύ τ ή ή διάλυση ε ί χ ε
ζητηθεΤ
ακόμη κ α ί τ υ π ι κ ά . ' θ κ . Μ π ρ ι ά ν , γ ι ά νά σπάσει
τήν
ά π ε ρ γ ί α των σιδηροδρομικών,έφθασε μέχρι τήν παράνομη κ ι ν η τ ο π ο ί η σ η των υ π α λ λ ή λ ω ν . ' θ Κλεμανσι σμός δέν άνήκει σ έ κανένα μακρινό παρελθόν κ α ί ο
κ.Πουανκαρέ ά π έ δ ε ι ξ ε , σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α τ ή ς
κατοχής
τοΰ Ρ ο ύ ρ , μ ι ά ν άρκετά φανερή δ ι ά θ ε σ η μ ί μ η σ ή ς τ ο υ .
" Α ρ α , γ ι ά ένα κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κ ό μ μ α , τ ό νά αίφ ν ι δ ι α σ τ ε Τ άπό ένα ξ α φ ν ι κ ό πέρασμά του στήν πα 92

ρ α ν ο μ ί α , αυτό σ η μ α ί ν ε ι

έξαφάνιση."Αντίθετα

π ρ ο ε τ ο ι μ α σ τ ε Τ γ ι ά την π α ρ α ν ο μ ί α , α υ τ ό

,

αν

σημαίνει

β ε β α ι ό τ η τ α ε π ι β ί ω σ η ς κάτω άπό κ ά θ ε μέτρο κατα
στολής τ ο υ . Τ ρ ί α χαρακτηριστικά
ν ε ι σ μ έ ν α ά π ' τ ή ν π ι ό πρόσφατη
ουν αυτήν τ ή ν
1.
ται

παραδείγματα,δα'Ιστορία,ζωντανεύ-

αλήθεια.

" Ε ν α μεγάλο κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κόμμα α ί φ ν ι δ ι ά ζ ε
γιατί

-

-

τό θ έ τ ο υ ν ε κ τ ό ς ν ό μ ο υ : Τ ό Κ . Κ . τ ή ς Γ ι ο υ -

γ κ ο σ λ α β ί α ς , πολυπληθές κόμμα πού α ρ ι θ μ ο ύ σ ε

στά

1920,πάνω άπό 1 2 0 . 0 0 0 μ έ λ η κ α ί 60 β ο υ λ ε υ τ έ ς στήν
εθνοσυνέλευση,διαλύεται
μου π ε ρ ί

μ έ τ ή ν εφαρμογή τ ο ΰ " ν ό -

" Ε θ ν ι κ ή ς " Α μ υ ν α ς " . ' Η ?ίττα του. ε Τ ν α ι

στραπιαΤα κ α ί ά π ό λ υ τ η · ε ξ α φ α ν ί ζ ε τ α ι
λιτική
2.

ά-

άπό τ ή ν πο

-

σκηνή.

" Ε ν α κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κόμμα μ ι σ ο - α ί φ ν ι δ ι ά ζ ε τ α ι :

Τό Κ . Κ .

τής

"Ιταλίας

εΤχε π ε ρ ι ο ρ ι σ τ ε ί , κ α ί

πρίν

άπό τ ή ν άνοδο τού Μ ο υ ο σ ο λ ί ν ι , σ έ μ ι ά ύπαρξη λ ί γ ο
ή πολύ παράνομη κάτω ά π ' τ ή ν φ α σ ι σ τ ι κ ή

καταδίωξη.

'Η λ υ σ σ α σ μ έ ν η αυτή κ α τ α δ ί ω ξ η - 4 . 0 0 0 συλλήι) ε ι ς ε ρ γατών τ ή ν πρώτη βδομάδα τοΰ Φλεβάρη 1 9 2 3 - δ έ ν π έ τ υ χ ε , σ έ κ α μ μ ι ά σ τ ι γ μ ή ν , ν ά σπάσει

τό Κ . Κ . Ι . ,

ά ν τ ί θ ε τ α δυνάμωσε κ α ί άναπτύχθηκε

πού

περνώντας,άπό

1 0 . 0 0 0 μ έ λ η σ τ ά 1 9 2 3 , σ τ ό ν ά ρ ι θ μ ό τών 3 0 . 0 0 0 σ τ ά
1925.
3.

" Ε ν α μ ε γ ά λ λ ο κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό κόμμα δ έ ν α ί φ ν ι

διάζεται

κ α θ ό λ ο υ : Σ τ ό τ έ λ ο ς τοΰ 1 9 2 3 , μ ε τ ά τ ή ν

ε-

πανΐιστατ ι κή π ρ β ε τ ο ι μ α σ ί α κ α ί τ ή ν ε ξ έ γ ε ρ σ η τοΰ "Αμβούργου,τό Γερμανικό Κ . Κ . δ ι α λ ύ ε τ α ι
τηγό Φόν Σ ε ε κ τ . " Ε χ ο ν τ α ς , ά π ό

άπ'τόνστρα-

πολύ κ α ι ρ ό ,

κ τ ε ς παράνομες οργανώσει ς , σ υ ν ε χ ί ζ ε ι

τά τ ή ν κ α ν ο ν ι κ ή τ ο υ δ ρ ά σ η . ' Η κ υ β έ ρ ν η σ η
ζεται

γρήγορα ν ' ά ν α κ α λ έ σ ε ι

εύέλι

-

π α ρ ' ό λ α αύ*«
άναγκά-

ένα μέτρο,πού ή

μα93

τ α ι ό τ η τ ά του ε ί ν α ι φανερή.Τό Κ . Κ . Γ . β γ α ί ν ε ι άπ'τή
παρανομία μ έ τό δυναμικό του ε λ ά χ ι σ τ α
φθαρμένο
γ ι ά νά σ υ γ κ ε ν τ ρ ώ σ ε ι , σ τ ί ς έ κ λ ο γ έ ς τοΰ Ι924,περισ=σότερους άπό 3 , 5 εκατομμύρια ψήφους.

94

•III.

ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΟΜ1ΜΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

*Η ν ο μ ι μ ό τ η τ α έ χ ε ι , σ τ ί ς π ι ό " π ρ ο η γ μ έ ν ε ς " κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ έ ς δ η μ ο κ ρ α τ ί ε ς , ό ρ ι α πού τό π ρ ο λ ε τ α ρ ι άτο δέν μπορεϊ νά σ ε β α σ τ ε ί χωρίς νά α υ τ ο κ α τ α δ ι κ α σ τ ε ί σ έ ΤγΤτα.Δέν μπορεϊ νά ά ν ε χ τ ε ϊ στήν προ παγάνδα στό στρατό, πού εΤναι μ ι ά ζ ω τ ι κ ή άναγκαι-'
ότητα.
Χωρίς τήν άφοσίωση μ ί α ς τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν
μερίδας
τοΰ σ τ ρ α τ ο ΰ , δ έ ν υπάρχει νικηφόρα επανάσταση.Αυτό ε ί ν α ι ι σ τ ο ρ ι κ ό ς ν ό μ ο ς . Σ έ κάθε α σ τ ι κ ό
στρατή
τό προλεταριακό κόμμα ο φ ε ί λ ε ι νά δημιουργήσεικαΊ
νά κ α λ λ ι ε ρ γ ή σ ε ι ε π α ν α σ τ α τ ι κ έ ς παραδόσεις^όφεί λ ε ι νά έ χ ε ι διακλαδωμένες οργανώσει ς , α κ ο ύ ρ α σ τ ε ς
κ α ί π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ι κ α ν έ ς ά π ' τ ό ν ε χ θ ρ ό . Κ α ί ή π ι ό δημ ο κ ρ α τ ι κ ή ν ο μ ι μ ό τ η τ α δέν μπορεϊ νά αγνοήσει τήν
ύπαρξη επιτροπών δράσης έ κ ε ϊ πού χ ρ ε ι ά ζ ε τ α υ σ τ ο ύ ς
σ ι δ η ρ ο δ ρ ο μ ι κ ο ύ ς κόμβους, στά λ ι μάν ι α, στά όπλοστά-'
σ ι α κ α ί στά αεροπορικά κ έ ν τ ρ α . " Η π ι ό δ η μ ο κ ρ α τ ι κή νομ ι μότΓίτα δέν μπορεϊ νά άγνοήσε ι τήν κομμού-1"
ν ι σ τ ι κ ή προπαγάνδα σ τ ί ς α π ο ι κ ί ε ς .
" Α π ό δ ε ι ξ η : ή καταδίωξη τών ' ΐ ν δ ώ ν κ α ί Α ι γ υ
πτίων επαναστατών άγων ιστών άπό τ ί ς ά γ γ λ ι κ έ ς ά ρ - '
χ έ ς , κ α θ ώ ς κ α ί τό καθεστώς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή ς καταδίω ξ η ς πού καθιέρωσαν ο" Γ α λ λ ι κ έ ς άρχές στήν Τ υ ν η σ ί α . Τ έ λ ο ς , έ ν ν ο ε ϊ τ α ι , ό τ ι ο" υ π η ρ ε σ ί ε ς δ.ι εθνών ε παφών πρέπει νά β ρ ί σ κ ο ν τ α ι πάντοτε έξω άπ'τήν ά κ τ ί ν α π ε ρ ι έ ρ γ ε ι α ς τής Γ ε ν ι κ ή ς " Α σ φ ά λ ε ι α ς .
Κ α ν ε ί ς δέν υ π ο σ τ ή ρ ι ζ ε μ έ π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ η θέρμη άπ'
τόν Λ έ ν ι ν , τόν -καιρό τής "ίδρυσης τοΰ

ρώσικουκόμ95

ματος των Μπολσεβίκων κ α ί αργότερα τ ή ς

"ίδρυσης

των Εύρωρα'ίκων Κ . Κ . , τ ή ν α ν α γ κ α ι ό τ η τ α τ ή ς παρά
νομής επαναστατικής οργάνωσης.Κανένας δέν
μησε π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο τ ό ν φ ε τ ι χ ι σ μ ό τ ή ς
Στό 2ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο τ ή ς ρώσικης
(Βρυζέλλες-Λονδίνο,1903),ή
κους κ α ί

νομιμότητας.

σοσιαλ-δημοκρατίας,
διαίρεση σέ

μπολσεβίκους οφείλεται

μενσεβί-

κ υ ρ ί ω ς στό ζ ή

τημα τ ή ς παράνομης ο ρ γ ά ν ω σ η ς . " Η σ υ ζ ή τ η σ η
στήν παράγραφο I
τοΰ

-

επάνω

τοΰ κ α τ α σ τ α τ ι κ ο ύ έ γ ι ν ε ή α ι τ ί α

διαχωρισμού.
"θ Λ.Μάρτωφ,πού θά ε ί ν α ι

στήν σ υ ν έ χ ε ι , α ή γ έ

τ η ς τών μ ε ν σ ε β ί κ ω ν γ ι ά 20 χ ρ ό ν ι α , ή θ ε λ ε νά
ται

-

πολέ-

-

δίνε-

ή ι δ ι ό τ η τ α τοΰ μ έ λ ο υ ς τ ο ΰ Κόμματος σ τ ό ν ό

-

π ο ι ό ν δ ή π ο τ ε θά πρόσφερε υ π η ρ ε σ ί ε ς σ τ ό Κ ο μ μ α ( κ ά τω ά π ' τ ό ν έ λ ε γ χ ο του , β έ β α ι α ) , δ η λ α δ ή , σ τ ή ν
ξ η , σ ' ό λ ο υ ς τούς "συμπαθούντες",πού

εΤναι

μέσα σ τ ο ύ ς κ ύ κ λ ο υ ς τών δ ι α ν ο ο υ μ έ ν ω ν , κ α ί

πρά πολλοί

πού

θά

α ν α γ κ ά ζ ο ν τ α ν νά μήν ε κ τ ε θ ο ύ ν σ έ σ η μ ε Τ ο πού νά συνεργάζονται

σ τ ή ν παράνομη δ ρ ά σ η . ' Α μ ε τ ά π ε ι σ τ ο ς ο

Λ έ ν ι ν υποστήριζε ότι
Κόμμα χ ρ ε ι α ζ ό τ α ν

γ ι ά νά

ανήκει

"νά συμμετέχει

"Από τ ί ς ( π α ρ ά ν ο μ ε ς )

κ ά π ο ι ο ς στό

σ τ ή δ ο υ λ ε ι ά μιας

οργανώσεις τ ο υ " . Α ύ τ η ή σ υ ζ ή -

τηση φάνηκε νά μήν έ χ ε ι

σ τ ή ν άρχή μ ε γ ά λ η σημα

σ ί α . ' Α λ λ ά ό Λ έ ν ι ν ε Τ χ ε άπόλυτο δ ί κ ι ο . Δ ε ν
κ α ν ε ί ς επαναστάτης στό μ ι σ ό ή στό έ ν α
β α ι α , τ ό κόμμα τ ή ς επανάστασης π ρ έ π ε ι
μοποιεΤ κάθε
ται

-

έΤναι

τρίτρ'βένά χρησι

-

β ο ή θ ε ι α , δ έ ν μ π ο ρ ε ϊ όμως νά α ρ κ ε ί -

σ έ μ ι ά άόρι σ τ η , δ ι α κ ρ ι τ ι κ ή , προφορική κ α ί ά -

δρανή σ υ μ π ά θ ε ι α άπό μ έ ρ ο υ ς τών μελών τ ο υ .
πού δ έ ν δ έ χ ο ν τ α ι

νά θ υ σ ι ά σ ο υ ν γ ι ά τ ή ν

Αυτοί

έρτγατ ι κή

τάζΓ μ ι ά π ρ ο ν ο μ ι ο ύ χ α υ λ ι κ ή κ α τ ά υ ι υ ο η δ έ ν

πρέπει

νά έ χ ο υ ν μ ε γ ά λ η ε π ι ρ ρ ο ή μ έ σ α σ τ ί ς τ ά ξ ε ι ς

της.

'.Η στάση ά π έ ν α ν τ ι
96

σ τ ή ν παρανομία ηταν γ ι ά

τόν

Λ έ ν ι ν ή λυδ'ία λ ί θ ο ς πού χρήσιμοποιοΠαε γ ι ά
ξ ε χ ω ρ ί ζ ο υ ν ο" α λ η θ ι ν ο ί επαναστάτες άπό τ ο ύ ς
άλλους
.

νά
...

97

IV.

Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Ε Σ ΑΣΤΥΝΟΜΙΕΣ

" Ε ν α ς άλλος παράγοντας π ρ έ π ε ι , ά κ ό μ η , ν ά ύπο λ ο γ ι σ τ ε Τ : ή ύπαρξη των παρακρατικών ί δ ιωτικών άστυνομ ικών, έπι δ ε ι κ τ ι κ ώ ν στό νά παρέχουν μέσα υ π ο σ τ ή ρ ι ξ η ς στήν μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α . Σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α
τής
παγκόσμιας σ ύ ρ ρ α ξ η ς , ο ΐ υ π η ρ ε σ ί ε ς πληροφοριών της
ΑϋΤΙΟΝ Ρ Ρ Α Ν 0 Α Ι 5 Ε ( Γ α λ λ ι κ ή Δράση) έ π α ι ζ α ν μ έ ι δ ι α ί τ ε ρ η ε π ι τ υ χ ί α τόν ρόλο τ ο ΰ . προμ. ,θευτη π ο λ ε μ ι κών πληροφοριών γ ι ά τόν 'κ.Κλεμάνσώ.Γνωρίζουμε;"ότ ι ο Μάριος Πλατω β ρ ι σ κ ό τ α ν ε π ι κ ε φ α λ ή ς τ ή ς ι δ ι ω τ ι κ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς τής Γ α λ λ ι κ ή ς Δ ρ ά σ η ς . " Ε ζ άλλου
κάποιος Γ.Μάζ,παράφρων τυχοδιώχτης , άφοσιώθηκε
στήν κατασκοπεία των πρωτοποριακών κ ι ν η μ ά τ ω ν ^ .
Ε Ϊ ν α ι πολύ π ι θ α ν ό , ό τ ι ο ! άντ ι δράστ ι κ έ ς όργανώ ίσ ε ι ς ε μ π ν ε υ σ μ έ ν ε ς ά π ' τ ό παράδειγμα τοΰ ' ΐ τ α λ ι κοΰ Ρ Α 5 0 Ι 0 , έχουν 6λ.ε^ υ π η ρ ε σ ί ε ς πληροφοριών κ α ί
άστυνομίες.
Στήν Γ ε ρ μ α ν ί α , ο ! ζ ω τ ι κ έ ς δ υ ν ά μ ε ι ς τής ά ν τ ί δράσης σ υ γ κ ε ν τ ρ ώ ν ο ν τ α ι , μ ε τ ά τόν επίσημο ά φ ο π λ ι σμό τ ή ς χώρας, μεσα σ έ μισο-παράνομες οργανώσεις.
Οι ά ν τ ι δ ρ α σ τ ι κ ο ί κατάλαβαν ότι άκόμη κ α ί στά κόμματα πού υ π ο σ τ η ρ ί ζ ε ι τό Κράτο.ς ή παρανομία ε ί ναι έ ν α ς π ο λ ύ τ ι μ ο ς σ ύ μ μ α χ ο ς . " Ε ν ν ο ε ί τ α ι ό τ ι , ε ν ά ν τ ι α στό προλεταριάτε ό λ ε ς α υ τ έ ς ο ! οργανώσεις ,
άναλαμβάνουν λ ί γ ο ή πολύ α ρ μ ο δ ι ό τ η τ ε ς
μυστικής
άστυνομίας.
Στήν " Ι τ α λ ί α , τό φ α σ ι σ τ ι κ ό Κόμμα, παρ ό τ ι δ ι έ θ ε τ ε τήν ε π ί σ η μ η κ ρ α τ ι κ ή ά σ τ υ ν ο μ ί α , δ έ ν ήταν ε υ χ α ρ ι σ τ η μ έ ν ο . " Ε χ ε ι τήν δ ι κ ι ά του υπηρεσία
κατα98

ο κ ο π ε ί α ς κ α ί άντι κ α τ ά σ κ ο π ε ί α ς . " Ε χ ε ι σ κ ο ρ π ί σ ε ι σ έ
κάθε τόπο τούς καταδότες τ ο υ , τ ο ύ ς μ υ σ τ ι κ ο ύ ς πράχ τ ο ρ ε ς , τ ο ύ ς προβοκάτορες καί τούς
αστυνομικούς
τ ο υ . Α υ τ ή ή "Μαφία", ταυτόχρονα ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή κ α ί τρομ ο κ ρ α τ ι κ ή , "καθάρ ι σ ε " τόν Μ α τ τ ε ό τ ι - κ α ί
πολλούς
άλλους ά ρ γ ό τ ε ρ α . . . . .
Σ τ ί ς Ε . Π . Α . , ή συμμετοχή των ι δ ι ω τ ι κ ώ ν άστυ νομιων σ τ ί ς σ υ γ κ ρ ο ύ σ ε ι ς άνάμεσα στό κεφάλαιο καί
στήν ε ρ γ α σ ί α πήρε μεγάλη έ κ τ α σ η . Τ ά γραφεΤα των
περίφημων ίδιωτικων ν τ έ τ ε κ τ ι β ς προμηθεύουν στούς
κ α π ι τ α λ ι σ τ έ ς άφθονους δ ι α κ ρ ι τ ι κ ο ύ ς χ α φ ι έ δ ε ς , ά σ σους προβοκάτορες,"πιστολάδες",σωματοφύλακες,άρ^
χ ι ε ρ γ ά τ ε ς , α κ ό μ η κ α ί " σ τ ε λ έ χ η σ υ ν τ ε χ ν ι ώ ν " πού δωροδοκοΰνται κατά βούληση.01>.,φίρμες
Πίνκερτον,
Μπέρνς κ α ί Τ ί ε λ έχουν 100 γ ρ α φ ε ΐ α ' κ α ί 1 0 . 0 0 0 υ ποκαταστήματα, πού άπασχολοΰν, καθώς λ έ γ ε τ α ι , Τ.35.
000 πρόσωπα.Οι ε τ ή σ ι ε ς ε ι σ π ρ ά ξ ε ι ς τους
φτάνουν
τά 6 4 εκατομμύρια δ ο λ λ ά ρ ι α . Κ α θ ιέρωσαν τήν β ι ο μ η χ α ν ι κ ή κατασκοπεία, τήν κατασκοπεία των έργο στασίων,τών έργαστηρίων,των οίκοδομών,των γρα φείων, παντού οπου έργάζονται μ ι σ θ ω τ ο ί . Δ η μ ι ο ύ ρ γησαν τόν τύπο τού έργάτη-χαφ ι έ ^ . " Ε ν α
άνάλογο
σύστημα,πού κ α τ α γ γ έ λ λ ε ι ό υΡΤΟΝ 53ΝΟ-ΑΙΒ,
λειτουργεΤ στά π α ν ε π ι σ τ ή μ ι α κ α ί στά σχολεΤα τ ή ς μ ε γάλης δημοκρατίας πού τραγούδησε ό !Λ/Α1_Τ νΐ/ΗΙΤ
29
ΜΑΝ

99

V.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.

"Ας κάνουμε ά ν α κ ε φ α λ α ί ω σ η . ' Η μ ε λ έ τ η τοΰ μη χανισμοΰ τ ή ς 'Οχράνα μας έμαθε δ τ ι ό άμεσος στό~ ι
»
7
'
«
'
χος τ η ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς ε ί ν α ι π ε ρ ι σ σ ο τ ε ρ ο η γνώση παρά ή καταστολή.Γνώση,ώστε νά μπορέσει νά κατα σ τ ε ί λ ε ι , τ ή ν ώρα πού χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι , σ τ ό μέτρο πού ε κ ε ί ν η θ έ λ ε ι ή καί όλοκληρωτικά.Μπροστά
σ'αυτόν
τόν έ ξ υ π ν ο , δ υ ν α τ ό κ α ί κρυφό ά ν τ ί π α λ ο , έ ν α έργα τ ι κ ό κόμμα χωρίς παράνομες όργανώσει ς , έ ν α κόμμα
πού δέν κ ρ ύ β ε ι τ ί π ο τ ε , μ α ς κάνει νά σκεφτούμε έ ναν άνθρωπο ά ο π λ ο , χ ω ρ ί ς καταφύγι ο , μ π ρ ρ ς στό τ ο υ φέκι ένός, καλά προφυλαγμένου ι κ ο π ε υ τ ή .
' Η σοβαρότητα τ ή ς έ π α ν α σ τ α τ ι κ ή ς δ ο υ λ ε ί α ς δέν
σ υ μ β ι β ά ζ ε τ α ι μ έ γ υ ά λ ι ν ο υ ς πύργους.Τό κόμμα
:ής
έπανάστασης πρέπει νά οργανώνεται μ έ τρόπο
πού
νά ξ ε φ ε ύ γ ε ι δσο τό δυνατό π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο , ά π ' τ ή ν Παρακολούθηση τοΰ εχθρού*μέ τρόπο πού νά τοΰ ά
φαιρεΤ άπόλυτ.α τά π ι ό σ η μ α ν τ ι κ ά του μέτρα έ ν έ ρ γ ε ι α ς '»μ έ_ τρόπο
πού-στίς
δ η μ ο κ ρ α>
τ ι κ έ ς χώρες
,
——τγ: άκόμαΙ™Ϊ—:
1 τ
- ν α μή β ρ ί σ κ ε τ α ι στο ε λ ε ο ς ε ν ο ς χτυπήματος απ
τήν δ ^ ι ά τής μπουρζουαζίας ή μ ι α ς κήρυξης πο λέμου
" μ έ τρόπο πού νά έντυπώνονται στούς σ υ ν τρόφους σ υ ν ή θ ε ι ε ς σύμφωνες μ ' α ύ τ έ ς τ ί ς ά ν ά γ κ ε ς .

100

3 . ΑΠΛΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ
θ ! μεγάλοι Ρωοοι μ π ο λ σ ε β ί κ ο ι δέχονται πρόθυμα τόν χαρακτηρισμό τοΰ " ε π α γ γ ε λ μ α τ ί α επαναστάτ η " . Σ ' ό λ ο υ ς τούς πραγματικούς έ ρ γ ά τ ε ς τ ή ς κ ο ι νωνικής α λ λ α γ ή ς , α υ τ ή ή ονομασία τ α ι ρ ι ά ζ ε ι άπό λ υ τ α . Β γ ά ζ ε ι έξω ά π ' τ ή ν επαναστατική δράση τόν ερ α σ ι τ ε χ ν ι σ μ ό , τήν π ρ ο χ ε ι ρ ό τ η τ α , τ ό σ π ό ρ , τ ή ν πόζα.
Τ ο π ο θ ε τ ε ί άμετσκλητα τόν άγωνιστή στόν κόσμοτής
ε ρ γ α σ ί α ς , ό π ο υ δέν υπάρχει θέμα " δ ι α θ έ σ ε ω ν " , ο ύ τ ε
θέμα ά ν έ σ ε ω ν , ο ΰ τ ε θέμα ή θ ι κ η ς ή π ν ε υ μ α τ ι κ ή ς τέρψης γ ι ά δ ι δ α σ κ α λ ί α "προχωρημένων" ' δ ε ω ν . Τό
επάγγελμα α ύ τ ό , γ ε μ ί ζ ε ι τό μεγαλύτερο μέρος τ ή ς ύπαρξης αυτών πού έργάζονται . 0 * έπαναστάτες γν&)ρ ί ζ ο υ ν , ό τ ι τΤρόκειται
γ ι ά κάτι σοβαρό άπ'τό. ά ποΐο εξαρτάται τό καθημερινό-ψωμί τοΰ ε ρ γ α ζ ό μ ε νου. Γ ν ω ρ ί ζ ο υ ν , ε π ί σ η ς , λ . γ ό τ ε ρ ο ή περισσότερο συν ε ι δ η τ ά , ότι ολόκληρη ή κ ο ι ν ω ν ι κ ή ζωή κ α ί τό μέλλον τών άνθρώπων εξαρτάται ά π ' α υ τ ό .
Τό επάγγελμα τοΰ επαναστάτη ά π α ι τ ε ΐ μ ι ά μα κρόχρονη μ α θ η τ ε ί α , γ ν ώ σ ε ι ς καθαρά τ ε χ ν ι κ έ ς , ά γ ά π η
γ ι ά τό καθήκον κ α ί π ί σ τ η γ ι ά τήν ορθότητα τής υ πόθεσης, τών σκοπών κ α ί τών μέσων."Αν,όπως συμ β α ί ν ε ι τό π ι ό σ υ χ ν ά , ό επαναστάτης άναγκάζετσι γ ι ά νά ζ ή σ ε ι - νά ε ξ α σ κ ε ί ένα άλλο επάγγελμα, τό
επαναστατικό επάγγελμα δ έ ν . παύει νά ε ί ν α ι αύτό
πού γ ε μ ί ζ ε ι τήν ζωή τ ο υ , ε ν ώ τό άλλο δέν εΤναι παρά ένα β ο ή θ η μ α . ' Η ρώσικη επανάσταση μπόρεσε
να
ν ι κ ή σ ε ι γ ι α τ ί γ ι ά ε ι κ ο σ ι π έ ν τ ε χρόνια ή π ο λ ι τ ι κ ή
δράση ε ι χ ε π ρ ο ε τ ο ι μ ά σ ε ι δυνατές ομάδες άπό έπαγ101

νελματίες

ε π α ν α σ τ ά τ ε ς έ τ ο ι μ ο υ ς γ ι ά την πράγμα -

τ ο π ο ί η σ η ε ν ό ς υπεράνθρωπου
Αυτή ή ε μ π ε ι ρ ί α κ α ί
βρίσκονται

έργου.

αύτή ή ά λ ή θ ε ι α θάπρεπε νά

πάντα μ ε σ ' τ ό μυαλό όλων των επαναστα-

τών πού εΤναι

άξιοι

τοΰ ονόματος τ ο υ ς . Σ τ ή ν ση -

μ ε ρ ι ν ή πολυπλοκότητα τ ή ς πάλης των
άζονται

τάζεων,χρει-

π ο λ ύ χ ρ ο ν ε ς προσπάθε ι ε ς , δ ο κ . ι μ α σ ί ε ς , μ ε λ έ -

τη κ α ί σ υ ν ε ι δ η τ ή π ρ ο ε τ ο ι μ α σ ί α γ ι ά τ ή ν δ η μ ι ο υ ρ —
γ ί α ενός άγωνιστή.Κάθε εργάτης,ψυχωμένος

άπ'τήν

ε π ι θ υ μ ί α νά μήν ά π ο τ ε λ ε Τ π ι ά ένα άσήμαντο κομ
μάτι

μέσα σ τ ή ν μάζα των ε κ μ ε τ α λ λ ε υ ο μ έ ν ω ν ,

νά ε ξ υ π η ρ ε τ ε ί τ ή ν τ ά ξ η του κ α ί νά ζ ή σ ε ι

άλλά

μία κα-

λ ύ τ ε ρ η ζωή π α ί ρ ν ο ν τ α ς μ έ ρ ο ς στόν άγωνα γ ι ά
κ ο ι ν ω ν ι κ ή ά λ λ α γ ή , θ ά π ρ ε π ε νά προσπαθήσει
καί

-

τήν

νά ε ί ν α ι

α ύ τ ό ς - σ τ ό μέτρο των δυνατοτήτων του,έστω κ α ί

μικρων-ένας επαγγελματίας

επαναστάτης.

Μέσα σ τ ή ν δρά^η τ ο ΰ κ ό μ μ α τ ο ς , τοΰ
ή τ ή ς ομάδας θάπρεπε

Ιδιαίτερα-αύτό

συνδικάτου
εΤναι

μας ά π α σ χ ο λ ε ΐ σ ή μ ε ρ α - ν ά μήν ά γ ν ο ε Τ καθόλου
α σ τ υ ν ο μ ι κ ή παρακολούθηση, έστω κ α ί άν εΤναι
ρατη ή ά κ ί ν δ υ ν η , ο π ω ς θ έ λ ε ι

πού
τήν
άό

-

νά δ ε ί χ ν ε τ α ι σ τ ί ς π ε -

ρ ι ό δ ο υ ς η ρ ε μ ί α ς , ώ σ τ ε νά τ ή ν π α ρ α π λ α ν ή σ ε ι . Μ ε ρ ι

-

κ έ ς σ υ μ β ο υ λ έ ς , π ο ύ α κ ο λ ο υ θ ο ύ ν , ε ι να ι π ι θ α ν ό νά βοηθήσουν .
Δέν ά π ο τ ε λ ο ΰ ν , β έ β α ι α , έ ν α πλήρη κώδικα παρα ν ο μ ί α ς ούτε κώδικα επαναστατικής

ταχτικής.Δένθά

βρήτε καμμία καταπληκτική συνταγή.Πρόκειται

μό-

νο γ ι ά σ τ ο ι χ ε ι ώ δ ε ι ς κ α ν ό ν ε ς . " Η καλή πίστη ά ρ κ ε ΐ
γ ι ά νά τούς άκολουθήσει

κ α ν ε ί ς πιστά.Πολλές

σάρεστες ε μ π ε ι ρ ί ε ς δ ε ί χ ν ο υ ν , δ υ σ τ υ χ ώ ς , ό τ ι
ναι

περιττό νά τούς άπαριθμήσουμε.'Η

τητα των επαναστατών ηταν πάντοτε ή
βοήθεια γ ι ά τήν αστυνομία.
102

δυ-

δέν ε ί -

επιπολαιόμεγαλύτερη

I.

Η ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ.
' Η παρακολούθηση,ή βάοη κάθε έπι τήρησης,εΤνα ι

σχεδόν πάντα εύκολο νά μ α τ α ι ω θ ε ί . Κ ά θ ε

άγωνιστής

θάπρεπε νά θεωρεΤ τόν εαυτόν του διαρκώς παρα - '
κολουθούμενο καί νά μήν σταματάει
νει

τά μέτρα πού χ ρ ε ι ά ζ ο ν τ α ι

ποτέ νά π α ί ρ -

γ ι ά νά εμποδίσει τΐμ

παρακολούθηση.Στίς μεγάλες π ό λ ε ι ς , ό π ο υ ή κίνηση
εΤναι

έντονη,όπου τά μεταφορικά ^έσι^ Γ».ικίλσυν,

ή ε π ι τ υ χ ί α τής παρακολούθησης ο φ ε ί λ ε τ α ι αποκλεισ τ ι κ ά στήν ένοχη ά μ έ λ ε ι α των συντρόφωνί
θ!

απλούστεροι

κ α ν ό ν ε ς ε ι ν α ι : ν ά . μήν

κ α ν ε ί ς κ α τ ' ε ΰ θ ε Τ α ν σ τ ό - μ έ ρ ο ς πού θ έ λ ε ι
νά κ ά ν ε ι

πηγαίνει
νά π ά ε ι -

μ ί α β ό λ τ α μ έ σ ' ά ι ό δρόμους πού δ έ ν εΊιναι

πολυσύχναστο ι , γ ι ά νά β ε β α ι ω θ ε ί ό τ ι

δ έ ν παρακο

λουθεΤται"άν άμφιβάλλει,νά ζαναγυρίσει.Σέ

-

περί-

πτωση παρακολούθησης χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί τ ε έ ν α μ έ σ ο σ υ γκοινωνίας καί μετά ένα άλλο.
Είναι

π ι ό εύκολο νά σ κ ο ρ π ί σ ε ι ς

"λαγωνικά"

σέ

μ ι ά μ ι κ ρ ή πόλη, ή παρακολούθηση όμως χάνει έ ν α μ έ - ,
ρος τ ή ς ά ζ ί α ς τ η ς γ ι α τ ί

γίνεται

αντιληπτή.

Νά φ υ λ ά γ ε σ τ ε σ τ ή ν γνωστή ε ι κ ό ν α τού πράχτορα
μέ τήν μπουρζουάδικη έ μ φ ά ν ι σ η , έ χ ε ι

συχνά,

μιαν

α ρ κ ε τ ά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ή φ υ σ ι ο γ ν ω μ ί α . ' Α λ λ ά τά καλά
"λαγών ι κ ά " , ξ έ ρ ο υ ν νά προσαρμόζονται

στήν

ποικι-

λ ί α των στόχων τ ο υ ς . ' Ο π ι ό κ ο ι ν ό ς π ε ρ α σ τ ι κ ό ς ,

ό

ε ρ γ ά τ η ς μ έ τ ή ν μ π λ ο ί ζ α, ό μ ι κ ρ έ μ π ο ρ α ς , ό ο δ η γ ό ς , ο
σ τ ρ α τ ι ώ τ η ς , μ π ο ρ ε ί νά ε ί ν α ι
προβλέπεται

άστυνομικός*Πρέπεινά

καί ή χρησιμοποίηση

γυναικων,νεαρών

κ α ί π α ι δ ι ώ ν , σ τ ή ν π α ρ α κ ο λ ο ύ θ η σ η . Γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε μι άρώσ ι κ η άστυνομική εγκύκλιο,πού

συμβουλεύειτήνχρη103

σ ι μ ο π ο ί η σ η μαθητών σ έ αποστολές πού οΐ πράχτο ρ ε ς δέν π ε τ υ χ α ί ν ο υ ν χωρίς νά γί,νουν α ν τ ι λ η π τ ο ί .
Φ υ λ α χ τ ε ί τ ε , ά κ ό μ η , ά π τήν κακή μ α ν ί α νά β λ έ π ε τ ε έναν χ α φ ι έ στό πρόσωπο κάθε π ε ρ α σ τ ι κ ο ύ .

104

II.

Η ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ Κ Α Ι ΟΙ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ.

Γράφετε, δσο γ ί ν ε τ α ι ·λ ι γώτερο.Καλύτερο
εΤναι
νά μην γράφετε καθόλου.Μην κρατάτε
σημειώσεις
γύρω άπό λεπτά ζ η τ ή μ α τ α . Κ α λ ύ τ ε ρ α , π ο λ λ έ ς
φορές,
νά ξ ε χ ά σ ε τ ε μ ε ρ ι κ ά πράγματα, παρά νά τά σημειώ ν ε τ ε έ γ γ ρ α φ α . Γ ι ά τόν σκοπό αύ~.ό ά σ κ η θ ε Τ τ ε στό νά
σ υ γ κ ρ α τ ε ί τ ε , μ έ μ ν η μ ο ν ι κ έ ς μεθόδους^ δ ι ε υ θ ύ ν σ ε ι ς
κ α ί Ι δ ι α ί τ ε ρ α άριθμούς τών οδών.
Τό σημειωματάριο
Στήν α ν ά γ κ η , κ ρ α τ ε Τ σ τ ε σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς πού εΤναι αδύνατο νά γ ί ν ο υ ν κατανοητές άπό ά λ λ ο υ ς . ' Ο καθένας
πρέπει νά σ κ ε φ τ ε ί μεθόδους σύντμησης η άντι στροφής τών γραμμάτων(24 ά ν τ ί 4 2 , τ ό I νά σ η μ α ί ν ε ι γ
κ α ί τό γ νά σ η μ α ί ν ε ι I κ λ π . ) . Δ ώ σ τ ε
μόνοι
σας
στούς δ ρ ό μ ο υ ς , σ τ ί ς π λ α τ ε Τ ε ς κ λ π . δ ι άφορα άνόμα τ α . Γ ι ά νά μ ε ι ώ σ ε τ ε τ ί ς π ι θ α ν ό τ η τ ε ς σφαλμάτω^χρησ ι μ ο π ο ι ε Τ τ ε συνδυασμούς Ι δ ε ώ ν ( π . χ ή οδός Σκούρα
θά γ ί ν ε ι ό Μαύρος, ή οδός Τσιμπάκη θά γ ί ν ε ι σκαντ ζ ό χ ο ι ρ ο ς ή καρφίτσα κ λ π ) .
Τό γράμμα
Στην άλΑ ;λο. . . . ι . Γ Λ, νά υ π ο λ ο γ ί ζ ε τ ε τά Μαύρα Γρα φ ε ϊ α . Ι ρ ά φ ε τ ε τό εΛάχιστο άπ'αύτά πού πρέπει
νά
πήτε προσπαθώντας νά μήν γ ί ν ε σ τ ε κατανοητοί παρά ά π ' τ ό ν παραλήπτη.Μήν ά ν α φ έ ρ ε τ ε • τ ρ ί τ ο υ ς , όταν
δέν χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι . Σ έ περίπτωση άνάγκης θ υ μ η θ ε ϊ τ ε ό τ ι έ ν α μ ι κ ρ ό όνομα ε ί ν α ι καλύτερο άπό ένα ε π ί θετο κ α ί ό τ ι ένα ά ρ χ ι κ ό - κ υ ρ ί ω ς σ υ μ β α τ ι κ ό - ε ί ν α ι
καλύτερο άπό "ένα μ ι κ ρ ό όνομα.
105

' Α λ λ ά ζ ε τ ε τούς συμβατικούς

χαρακτηρισμούς.Νά

φ υ λ ά γ ε σ τ ε άπό κάθε λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι α ( τ ό π ο υ ς , ε ρ γ α σ ί α ,
η μ ε ρ ο μ η ν ί ε ς , χ α ρ α κ τ η ρ ι σ μ ο ύ ς κλ[1. )
Νά γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε πως νά κ α τ α φ ε ύ γ ε τ ε , χ ω ρ ί ς
γ ο υ μ ε ν η σ υ ν ν ε ν ό η σ η , σ έ στρατηγήματα πού
πάντα νά εΤναι

πρέπει

πολύ άπλά κ α ί νά κ α τ α ν τ ο ύ ν κοι

νότυπη τ ή ν πληροφορία.Νά μήν λ έ τ ε , γ ι ά
"ό θ ε ί ο ς Πέτρος άρρωστησε

-

παράδειγ-

μα " ' θ σύντροφος Π έ τ ρ ο ς π ι ά σ τ η κ ε " , ά λ λ ά νά

λέτε

ξαφνικά".

Νά π α ί ρ ν ε τ ε τά γράμματα πού
μέσω

προη -

σας

στέλνονται

τ ρ ί τ ω ν . Ν ά κ ρ ύ β ε τ ε καλά τά γράμματα.Μήν θε-

ω ρ ε ϊ τ ε τ ή ν στάμπα άπό βουλοκέρ4

σάν σ ί γ ο υ ρ η έ γ -

γ ύ η σ η ' ν ά τ ί ς κ ά ν ε τ ε πολύ λ ε π τ έ ς γ ι α τ ί ο"ΐ μ ε γ ά λ ε ς
β γ α ί ν ο υ ν π ι ό ε ύ κ ο λ α . Μ ι ά πολύ καλή μέθοδος συν
ίσταται

-

στό ράψιμο τοΰ γράμματος στό- πίσω μ έ ρ ο ς

τοΰ φακέλλου κ α ί ή κάλυψη τ ή ς κλωστής μ ' έ ν α κομψό κομμάτι

κερί.

Μήν ξ ε χ ν ά τ ε π ο τ έ τ ό :
"'Δωσ'μου τ ρ ε ϊ ς γ ρ α μ μ έ ς ά π ' τ ό γράψιμο ε ν ό ς ά ν θρωπου κ α ί θά σας τόν φέρω κ ρ ε μ α σ μ έ ν ο " , π ο ύ £Λ
ναι

107

έ ν α π ρ ο σ φ ι λ έ ς άξίωμα των ά σ τ υ ν ο μ ι κ ω ν .

-

III.

ΓΕΝΙΚΗ*ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ
Μην έ μ π ' ι σ τ ε ύ ε σ τ ε τά τ η λ έ φ ω ν α . Τ ί π ο τ ε π ι ό εϋ

-

κολο ά π ' τ ή ν παρακολούθησή τ ο υ ς .
*Η τηλεφωνική σ υ ν ο μ ι λ ί α άνάμεσα σ έ δύο τ η λ έ φωνα δημόσιας χρήσης(σέ καφενεΤα,σέ σταθμούς κλπ)
παρουσιάζει

τούς λιγώτερους

κινδύνους.

Μήν κ λ ε ί ν ε τ ε ρ α ν τ ε β ο ύ ά π ' τ ό τηλέφωνο,παρά μόνο μ έ σ υ ν θ η μ α τ ι κ έ ς

λέξεις.

Γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε καλά τ ί ς

τοποθεσίες.Μελετείστε τις,

στήν α ν ά γ κ η , ά π ό π ρ ί ν επάνω σ ' έ ν α χ ά ρ τ η . Σ υ γ κ ρ α

-

τ ε Τ σ τ ε τά σ π ί τ ι α , τά περάσματα, κ α ί τ ο ύ ς δημόσι

-

ους χώρους(σταθμούς, μ ο υ σ ε ί α , μ ε γ ά λ α μ α γ α ζ ι ά )
έχουν πολλές

εξόδους.

Μέσα σ ' έ ν α δ η μ ό σ ι ο χώρο,στούς
σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α ε ν ό ς προσωπικού
στε τ ί ς

πού

σιδηροδρόμους,

ραντεβού,υπολογί-

δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς παρακολούθησης κ α ί γ ι ά

σκοπρ α ύ τ ό , μ ε λ ε τ ε ϊ σ τ ε κ α ί τ ό ν φωτισμό.Προσπα

τόν
-

θ ε ϊ σ τ ε νά β λ έ π ε τ ε καλά χωρίς νά φ α ι ν ό σ α σ τ ς άπ '
τούς ά λ λ ο υ ς . Λ ο γ ι κ ό
στό φ ώ ς ' β λ έ π ε ι

ε'ιναι

νά κ α θ ή σ ε τ ε

κ α ν ε ί ς καλύτερα καί

γώτεοο.Δέν είναι

άπέναντι

φαίνεται

σωστό νά κ & Β ε ΰ τ έ κ ο ν τ ά σ '

λιένα

παράθυρο.

107

I

V.

ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ

Π ά ρ ' τ ε το σάν ά ρ χ ή , ό τ ι στην παράνομη δράση έ νας άγων ι σ τ η ς # δ έ ν πρέπει νά γ ν ω ρ ί ζ ε ι παρά αυτό
πού ε ί ν α ι χρήσιμο νά ξ έ ρ ε ι " κ α ί ό τ ι εΤναι συχνά επ ι κ ί ν δ υ ν ο νά γ ν ω ρ ί ζ ε ι ή νά μ α θ α ί ν ε ι πολλά; "Οσο
λ ι γ ό τ ε ρ ο γνωστή ε ί ν α ι μ ι ά δ ο υ λ ε ι ά , τ ό σ ο π ε ρ ι σ σ ό τερη άσφάλεια καί πιθανότητα ε π ι τ υ χ ί α ς προσφέ ρε ι .
Φ υ λ α χ τ ε Ί τ ε ά π ' τ ί ς ε μ π ι σ τ ε υ τ ι κ έ ς έκμυστηρεύ σ ε ι ς . Μ ά θ ε τ ε νά σ ω π α ί ν ε τ ε : ή σιωπή ε ΐ ν α ι έ ν α κα θήκον απέναντι στό Κόμμα, άπέναντι στήν έπανά
στάση.Μάθετε νά άγνοε"ίτε θ ε λ η μ α τ ι κ ά αυτό πού δέν
πρέπει νά γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε .
" Ε ν α λάθος, πού μπΰρεΤ νά έ χ ε ι σοβαρές συ»'έ π £ ι ε ς , ε Τ ν α ι νά ε μ π ι σ τ ε ύ ε σ τ ε στόν καλύτερο
φίλο
σ α ς , σ τ ή ν φιλενάδα σ α ς , σ τ ό ν π ι ό έ μ π ι σ τ ο σύντροφο, έ ν α μ υ σ τ ι κ ό του κόμματος πού δέν εΤναι άπα ρ α ί τ η τ ο νά τό γ ν ω ρ ί ζ ο υ ν . Ε ι να ι , π ο λ λ έ ς φ ο ρ έ ς , ζ η μ ι ω τ ι κ ό γ ι ' α υ τ ο ύ ς " γ ι α τ ί καθένας εΤναι υπεύθυνος
άνάλογα μ έ ό , τ ι γ ν ω ρ ί ζ ε ι κ α ί αυτή ή ευθύνη εΤναι
βαρεί ά .
Μήν ξ α φ ν ι ά ζ ε σ τ ε κ α ί μήν θυυώνετε από τ ή ν σ ι ω πή ενός συντρόφου.Δέν ε ί ν α ι έ λ λ ε ι ψ η έ μ π ι σ τ ο σ ι ν η ς , ά λ λ ά π ε ρ ι σ σ ό ϊ ε ρ ο συναδελφική ε κ τ ί μ η σ η κ α ί συνείδηση—πού πρέϋει νά ε ί ν α ι κ ο ι ν ή σ ' ό λ ο υ ς - τοΰ
επαναστατικού καθήκοντος.

ΙΟΘ

V.

Σ Ε ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΥΛΛΗΨΗΣ

Κ ρ α τ ε Τ α τ ε απόλυτα τ ή ν ψ υ χ ρ α ι μ ί α σ α ς . Μ ή ν αφήν ε τ ε νά σας έκφοβ αουν ή νά σας

προκαλέσουν.

Μήν απαντάτε σ έ κ α μ μ ί α ερώτηση χωρίς
σ ι ώ ν ε σ τ ε άπό έ ν α ν δ ι κ η γ ό ρ ο κ α ί

τ ε μ ' α ΰ τ ό ν , π ο ύ καλό ε Τ ν α ι , έ φ ' ό σ ο ν
πρόκειται

γίνεται

,

γ ι ά έ ν α σύντροφο ταΰ Κ ό μ μ α τ ο ς . " Α ν

υ π ά ρ χ ε ι , μ ή ν άπαντάτε >τρίν σ κ ε φ τ ε ί τ ε
οί

νάπλαι-

π ρ ί ν συννενοηθε"ίνά
δέν.

ώριμα."Ολες

ρώσικες επαναστατικές εφημερίδες,

δημοσίευαν

μ έ χοντρά γράμματα αυτήν τήν σ τ α θ ε ρ ή συμβουλή :
"Σύντροφο ι , μ ή ν δ ί ν ε τ ε κ α τ ά θ ε σ η .

Μήν λ έ τ ε τ ί π ο

-

τεΓ"
Γενικά:
θ!

μήν λ έ τ ε

εξηγήσεις

τίποτε.
ρ ί ν α ι " ε π ι κ ί ν ό υ ν ε ς , β ρ ί σ κ ε σ τ ε στά

χ έ ρ ι α ε π α γ γ ε λ μ α τ ι ώ ν , Ι κ α ν ώ ν νά " β γ ά λ ο υ ν " κ ά τ ι άπ'
τ ή ν παραμικρή κ ο υ β έ ν τ α . Κ ά θ ε
τ ο ύ ς άποφέρει

πλούσια

Τό ψέμμα ε ί ν α ι

" ε ξ ή γ η σ η " μπορεΤ νά

στοιχεϊα.

πολύ έπι κ ί ν ό υ ν ο · γ ι α τ ί ε ι ναι δύ-

σκολο νά κ α τ α σ κ ε υ ά σ ε τ ε έ ν α σύστημα χωρίς
λ α σφάλματα. Ε Τ ν α ι

πολύ δύσκολο

πρόδη-

ν'αυτοσχεδιάσετε.

Μήν προσπαθεΤτε νά ι . α ί ξ ε τ ε λ ε π τ ό π α ι χ ν ί δ ι ·
δ υ σ α ν α λ ο γ ί α δυνάμεων ε ί ν α ι
νοι

μεγάλη.•!

κρατούμε

ή
-

γράφουν σ τ ο ύ ς τ ο ί χ ο υ ς τών φυλακών αυτήν τ ή ν

ενεργητική συμβουλή,άπ'τήν οποία ό

επαναστάτης

μπορεΤ νά « φ ε λ η θ ε ϊ :
"Μήν ο μ ο λ ο γ ε ί τ ε

ποτέΓ"

"Οταν ά ρ ν ε ΐ σ τ ε , ν ά τό κ ά ν ε τ ε κατηγορηματικά
Νά γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε ότι
λα.

ό άντίπαλος εΤναι

.

ικανός γ ι ά ό -

Μήν α ι φ ν ι δ ι ά ζ ε σ τ ε καί μήν χάνετ-ε τό θάρ 109

ρος σ α ς , ά π ' τ ό γνωστό: "Τά ξ έ ρ ο υ μ ε όλα.'" Λτν ^Τναι ποτέ α λ ή θ ε ι α . Ε ι ναι ένα ά δ έ ξ ι ο κ λ ι σ έ πού <ρησ ι μ ο π ο ι ο ύ ν όλοι ο ! άστυνομικοΓ κ α ί όλοι ο ! ανακ ρ ι τ έ ς γ ι ά κάθε κ α τ η γ ο ρ ο ύ μ ε , ο .
Μην άφήνετε ν ά . σ ά ς ,φοβ'σουν μ έ τήν α ι ώ ν ι α α π ε ι λ ή : "θά τό πληρώσεις ά κ ρ ι β ά Γ "
θ ! ο μ ο λ ο γ ί ε ς , ο ! άδέξι ες εξηγήσει ς , τ ό
πέσιμο
σ έ π α γ ί δ ε ς , ο ' σ τ ι γ μ έ ς παν ι κ ο ύ , μπορούν,'πραγματ ι κ ά , ν ά κ ο σ τ ί σ ο υ ν α κ ρ ι β ά , άλλά όπως κ α ί
νά ε ί ν α ι
τά πράγματα γ ι ά τόν κατηγορούμενο, μ ιά γερή
καί
κ λ ε ι σ τ ή άμυνα φ τ ι α γ μ έ ν η μ έ πολλή σιωπή κ α ί
λίγ ε ς α ρ ν ή σ ε ι ς κ α ί καταφάσεις δέν μπορεϊ παρά νά
ωφελήσει.
Νά μήν π ι σ τ ε ύ α τ ε τ ί π ο τ ε - α ύ τ ό εΤναι
κλασσχό
άξίο·ιϋ-·οταν σας λ έ ν ε : "Τά ξ έ ρ ο υ μ ε όλα άπ' τόν Χ
σύντροφο σ ο υ Γ " Μην π ι σ τ ε ύ ε τ ε τ ί π ο τ ε , άκόμη
καί
άν προσπαθούν νά σας τό ά π ο δ ε ί ξ ο υ ν . Μ ε λ ί γ ε · " ε ν δ ε ί ξ ε ι ς , έξυπνα σ υ ν δ υ α σ μ έ ν ε ς , ε Τ ν α ι ε ύ κ ο λ ο γ ι ά τ ό ν
εχθρό νά υ π ο κ ρ ί ν ε τ α ι ότι έ χ ε ι β α θ ε ι ά γνώση τών
πραγμάτων.'Ακόμη κ α ί άν κάποιος Χ " τ ά εΤχι πεΤ ό λ α " , αύτό θ ά ηταν έ·.ας λόγος παραπάνω γ ι ά ν ά δ ι π λ α σ ι ά σ ε τ ε .·/» έπι φυλακτ ικότητά σ α ς .
Νά μήν γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε , ή νά γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε όσο
γίνεται
λ ι γ ό τ ε ρ α γύρω ά π ' τ ά πρόσωπα γ ι ά τ ά ο π ο ϊ α σ ά ς ρωτούν.
Σ τ ί ς άντιπαραστάσει ς : κ ρ α τ ε ί σ τ ε τήν ψ υ χ ρ α ι μ ί α σας.Μήν δ ε ί χ ν ε τ ε έκπληξη κ α ί μην λ έ τ ε τ ί π ο τ ε .
Μήν υπογράψετε ποτέ ένα κ ε ί μ ε ν ο , χ ω ρ ί ς νά τό
δ ι α β ά σ ε τ ε π ρ ο σ ε χ τ ι κ ά κ α ί π ρ ί ν τό κ α τ α ν ο ή σ ε τ ε .
Στήν παραμικρή ά μ φ ι β ο λ ί α , άρνπθεΤτε νά υπογράψετε.
"Αν ή κατηγορία β α σ ί ζ ε τ α ι σ έ ένα σφάλμα-συυβ α ί ν ε ι σ υ * ν ά - μ ή ν ά γ α ν α κ τ ε Τ τ ε . ' Α φ ή σ τ ε τήν
κατη110

γ ο ρ ί α νά ε ξ ε λ ί σ σ ε τ α ι πρίν τήν ε κ μ η δ ε ν ί σ ε τ ε .
•Μήν κ ά ν ε τ ε τ ί π ο τ ε ά λ λ ο , χ ω ρ ί ς τήν συμπαράσταση ενός δ ι κ η γ ό ρ ο υ , π ο ύ , ό π ω ς ε ί π α μ ε , π ρ ε π ε ι ν ά . ε ί ναι . σ ύ ν τ ρ ο φ ο ς .

112

VI.

ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΔΙΚΑ

-

ΣΤΕΣ.
Μην υποκύπτετε επηρεασμένοι ά π ' ι ην ί δ ε α λ ο τ ι κή α σ τ ι κ ή δ ι δ α σ κ α λ ί α τής "αποκατάστασης τής ά λ ή θ ε ι α ς " · Δ έ ν υ π ά ρ χ ε ι , μέσα ατό κ ο ι ν ω ν ι κ ό σύμπλεγμα, κ ο ι ν ή α λ ή θ ε ι α άνάμεσα σ τ ί ς τ ά ξ ε ι ς των έκμ,ε ταλλευτων κ α ί σ τ ί ς τ ά ξ ε ι ς των ε κ μ ε τ α λ λ ε υ ο μ έ ν ω ν .
Δέν υπάρχει ά λ ή θ ε ι α - μ ε γ ά λ η ή μ ικρή-άπρόσωπη,
άνώτατη,πού νά πλανάται πάνω ά π ' τ ό ν πόλεμο των
τάξεων.
Γ ι ά τήν κυρίαρχη τ ά ξ η , ή ά λ ή θ ε ι α εΤναι τό Δ ί καιο τ η ς : τ ό δικαίωμα νά ε κ μ ε τ α λ λ ε ύ ε τ α ι , ν ά λ η
σ τ ε ύ ε ι , ν ά ν ο μ ο θ ε τ ε ϊ , ν ά καταδιώκει αυτούς πού ό ν ε ι ρ ε ύ ο ν . α ι ένα καλύτερο αύριο κ α ί νά χτυπάει άν ε λ έ η τ α τούς φ ο ρ ε ί ς τής τ α ξ ι κ ή ς σ υ ν ε ί δ η σ η ς
τοΰ
πμολεταριάτου.'Ονομάζει "άλήθεια" τόχρήσιμοψ^μ α . ' Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή ά λ ή θ ε ι α ονομάζουν ο* κ ο ι ν ω ν ι ο λόγοι τ η ς τήν α ι ω ν ι ό τ η τ α τ ή ς ά τ ο μ ι κ ή ς ί δ ι ο χ τ η σ ί α ς ( π ο ύ καταργήθηκε ά π ' τ ά Σ ο β ι έ τ ) . Ν ό μ ι μη άλή θ ε ι α ονομάζουν αύτό τό εξωφρενικό ψ έ μ μ α : ι σ ό τ η τ α
πλουσίων κ α ί φτωχών άπέναντι στόν νόμο. θεωροΰν
επισημη ά λ ή θ ε ι α την αμεροληψία τ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς ,
πού ε ί ν α ι όπλο μ ι α ς τ ά ξ η ς -εναντίον των άλλων.
• 'Η ά λ ή θ ε ι α τους δέν ε ί ν α ι κ α ί δ ι κ ή μ α ς .
Στούς δ ι κ α σ τ έ ς τών μπουρζούσδωχ. ό άγωνιστής
δέν ο φ ε ί λ ε ι .ν'άναγνωρίσει τ ί ς π ρ ά ξ ε ι ς τ ο υ ς , δέν
ο φ ε ί λ ε ι κανένα σεβασμό σ έ υ π ο κ ρ ι τ ι κ έ ς ά λ ή θ ε ι ε ς .
' θ καταναγκασμός τόν έφερε μπροστά τ ο υ ς . ' Υ φ ί
σταται β ί α . ' Η μοναδική του έ γ ν ο ι α πρέπει νά ε Τ 112

ναι ή εξυπηρέτηση, ακόμα κ α ί . έ κ ε ϊ , τ ή ς
εργατικής
τ ά ξ η ς . Γ ι ' α υ τ ή ν μπορεί νά μ ι λ ή σ ε ι , μετατρέποντας
τό εδώλιο τοΰ κατηγορουμένου σ έ βήμα κ α ί τόν κ α τηγορούμενο σ έ κ α τ ή γ ο ρ ο . Γ ι ' α υ τ ή ν πρέπει νά ξ έ ρε ι νά σωπαίνε. ή νά άμύνετ.αι υ π ο λ ο γ ι σ μ έ ν α ,
μέ
τρόπο πού
-ά ξ α ν α κ ε ρ δ ί σ ε ι , μ έ τήν ε λ ε υ θ ε ρ ί α του,
τ ί ς δυνατότητες δράσης τ ο υ .
Τήν ά λ ή θ ε ι α δέν τήν ο φ ε ί λ ο υ μ ε παρά μόνοστούς
άδελφούς μ α ς , τ ο ύ ς συντρόφους μ α ς , σ τ ή ν τάξη μας,
στό κόμμα μ α ς .
Μπροστά στούς άστυνόμους κ α ί τούς
δικαστές
μήν ξ ε χ ν ά τ ε π ο τ έ , ό τ ι - αυτοί ο ! άνθρωποι εΤναι υ πηρέτες δ ι ο ρ ι σ μ έ ν ο ι γ ι ά νά έ κ τ ε λ ο ΰ ν τά π ι ό πο ταπά έργα τών πλουσίων"ότι άν ε ί ν α ι οι πιό δυ ν α τ ο ί , έ μ ε Τ ς έχουμε τό δ ί κ α ι ο μέ τό μέρος μας •
ότι υπερασπίζουν μ έ δ ο υ λ ι κ ό τ η τ α μ ι ά παράνομη καί
κακοποιό τ ά ξ η } κ α τ α δ ι κ α σ μ έ ν η ά π ' τ ό δ ικαστήρι ο τ ή ;
' Ι σ τ ο ρ ί α ς , ε ν ώ ε μ ε ί ς δουλεύουμε γ ι ά τήν μοναδική
κ α ί μεγάλη υπόθεσ^ τοΰ κ α ι ρ ο ύ μας: γ ι ά τήν πα γ κ ό σ μ ι α άλλαγή μ έ τήν άπελευθέρωση τ ή ς εργασίας.

113

VII.

Η ΕΦΕΥΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

*Η εφαρμογή αυτών των κανόνων,άπαι τ ε Τ μ ι ά
δ ι ό τ η τ α , πού κάθε ά γ ω ν ι σ τ ή ς πρέπει
σει

νά κ α λ λ ι ε ρ γ ή σ ε ι :

τήν

νά

προσπαθή-

εφευρετικότητα.

. . . " Ε ν α ς σύντροφος π η γ α ί ν ε ι - σ ' έ ν α σ π ί τ ι
π α ρ α κ ο λ ο υ θ ε ί τ α ι , σ ' έ ν α δ ι α μ έ ρ ι σ μ α πού
στόν 4ο όροφο.Μόλ,ις α ρ χ ί ζ ε ι
λες, τρεΤς κύριοι

ι-

πού

βρίσκεται

ν ' ά ν ε β α ί ν ε ι τ ί ς σκά-

μ έ φ υ σ ι ο γ ν ω μ ί ε ς κακούργων

άκολουθούν.Πηγαίνουν στό " δ ι ο μέρος

τόν

μ'αυτόν.Στό

δ ε ύ τ ε ρ ο όροφο ό σύντροφος σ τ α μ α τ ά ε ι , χ τ υ π ά ε ι

τήν

πόρτα ε ν ό ς γ ι α τ ρ ο ύ κ α ί ζ η τ ά ε ι

γιά

τ ί ς ϊιρες έπισκέψεων.Ο'

πληροφορίες

δεσμοφύλακες

φεύγουν.

Κ υ ν η γ η μ έ ν ο ς σ ' έ ν α δρόμο τ ή ς Π ε τ ρ ο ύ π ο λ η ς ,
σ η μ ε ϊ ο νά κ ι ν δ υ ν ε ύ ε ι

νά· σ υ λ λ η φ θ ε ϊ ά π ' τ ό ' ί δ ι ο τό

πλήθος,ένας έπαναστάτης,σταματάει
κατώφλι

ξαφνικά

στό

μ ι α ς πόρτας κουνώντας έ ν α μαΰρο ά ν τ ι κ ε ί -

μενο πού σ φ ί γ γ ε ι
χω β ό μ β α Γ " θ !

σ τ ή ν παλάμη

του."ΦυλαχτεΤτε,έ-

δ ι ώ χ τ ε ς σταματούν δ ι σ τ ά ζ ο ν τ α ς ,

κυνηγημένος εξαφανίζεται
χει

σέ

μέσα σ τ ό σ π ί τ ι , π ο ύ

έ-

μ ι ά δ ε ύ τ ε ρ η έξοδο σ ' έ ν α ν άλλο δ ρ ό μ ο , κ α ί

σώ-

ν ε τ α ι . " Η βόμβα δ έ ν ηταν παρά τό κ απ έ λ λ ο τ ο υ , τσαλακωμένο σάν μπάΧλα.
Σ έ μ ι ά χώρα, όπου κάθε κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό
π α γ ο ρ ε ύ ε τ α ι , έ ν α ς βιβλιοπώλης φέρνει

στό

έντυπο άμαγαζί

του σ έ μ ε γ ά λ ε ς π ο σ ό τ η τ ε ς τ ' ά π ο μ ν η μ ο ν ε ύ μ α τ α
Τζών Ρ ο κ φ έ λ λ ε ρ .

"Πώς έ γ ι ν α

έκατομμυριοΰχος".Με-

τά τ ή ν 4η σ ε λ ί δ α , τ ό κ ε ί μ ε ν ο ε Τ ν α ι
δρόμο γ ι ά τήν

114

έξέγερση".)

τοΰ

τοΰ Α έ ν ι ν ( ' Σ τ ό

VIII.

ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΗ

Φ υ λ α χ τ ε ί τ ε άπ'τήν μανία τής συνωμοσίας,
τό ύφος τοΰ μυημένου
στάσεις,άπ'τήν

ά π ' τ ί ς γεμάτες

δραματοποίηση άπλων πραγμάτων,άπ'

τό σ υ ν ω μ ο τ ι κ ό ύ φ ο ς . ' Η . μ ε γ α λ ύ τ ε ρ η ά ρ ε τ ή τ ο ΰ
ν α σ τ ά τ η εΤναι

άπό

μυστήριο
επα-

ή απλότητα κ α ί ή π ε ρ ι φ ρ ό ν η σ η κάθ,ε

π ό ζ α ς . . . ά κ ό μ η καί

"έπαναστατικής"-καί

κ υ ρ ί ω ς συ-

νωμοτικής.

115

4 . ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ
I.

ΠΟΛΥΒΟΛΟ,ΓΡΑΦΟΜΗΧΑΝΗ,
-ΤΓ

;

γνώμη έ χ ε τ ε γ ι ά τό πολυβόλο;

Δέν προτι

-

μ ά τ ε μ ι ά γραφομηχανή ή μ ι ά φωτ<3γραφ ι κή μηχανή ;
Τίμιοι

άνθρωπο ι , " δ α γ κ ω μ έ ν ο ι " μ έ τ ή ν

κοινωνι-

ο λ ο γ ί α θ έ τ ο υ ν π ο λ λ έ ς φ ο ρ έ ς , σ έ άναφορά μ έ τ ή ν
παναστατική πραγματικότητα,ερωτήματα
βεληνεκούς.'Υπάρχουν μερικοί

πού

ε-

τέτοιου...

αποδοκιμάζουν

μ έ λ υ ρ ι σ μ ό κάθε β ί α , κάθε δι χτατορία'Εμπ ι σ τ ε ύ ο ν ται

στήν θ ε ί α επέμβαση γ ι ά νά φθάσουν σ~·ί τ έ λ ο ς

τ ή ς κ α τ α π ί ε σ η ς , τ ή ς ά θ λ ι ό τ η τ α ς τών χ υ δ α ι ο τ ή τ ω ν κ α ί
τών πολέμων."Απολαμβάνοντας, σ ήν πρα>ματικότη

-

τα,άπεριόριστες

-

ποθετοΰνται

α ν έ σ ε ι ς μέσα στήν κ ο ι ν ω ν ί α , το

αγέρωχα πάνω ά π ' τ ί ς κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς

δ ε ς Γ Π ρ ο τ ι μ ο ύ ν τ ί ς γραφομηχανές ά π ' τ ά

έρι-

πολυβόλα.

"Αλλο ι , χ ω ρ ί ς νά άπορρίπτουν τήν β ί α , ά ρ ν ο ΰ ν
ται

κ α τ η γ ο ρ η μ α τ ι κ ά τήν δ ι χ τ α τ ο ρ ί α . ' Η

τούς φαίνεται
νειρεύονται

έπανάσταση

σάν μ ι ά θαυμαστή άπελευθέρωση.

Ο-

μ ί α άνθρωπότητα καλή κ α ί ε ί ρ η ν ι κή μ ε -

τά τό σπάσιμο τών δεσμών τ η ς . ' θ ν ε ι ρ ε ύ ο ν τ α . ,
πείσμα τής

-

' Ι σ τ ο ρ ί α ς κ α ί τής κ ο ι ν ή ς

ο λ ο κ λ η ρ ω τ ι κ ή έπανάσταση όχι
δ υ λ λ ι α κ ή άλλά κ α ί

σέ

λογικής,μιά

μόνο άναμφίβολα

ει-

σύντομη,άποφασιστική,όριστική

μέ άχτινοβόλο μέλλον."Δροσερή καί

χαρούμενη",θά

τήν λ έ γ α μ ε , τόσο πολύ αυτή ή ά ν τ ί λ η ψ η τοΰ τ ε λ ι ' κοΰ άγώνα μ ο ι ά ζ ε ι , σ τ ό . βάθος τ η ς , μ έ τ ό ν
μϋθο τοΰ " τ ε λ ε υ τ α ί ο υ π ο λ έ μ ο υ " , π ο ύ
στά Ι 9 Ι 4 , ο !
116

σύμμαχες

έπίσημο

Λοαματίστηκα^

μπουρζουαζίες.

"Οχι

μεταβατικές εποχές,οχι

προλεταριακές δ ι-

χ τ α τ ο ρ ί ε ς ( " ε ν ά ν τ ι α σ έ κάθε δ ι χ τ α τ ο ρ ί α Γ " ) . " Ο χ ι κατ α π ί ε σ η μ ε τ ά τήν ν ί κ η των ε ρ γ α ζ ο μ έ ν ω ν , ο χ ι
ναστατικά δικαστήρια."θχι
ΚάΓ προς ΘεοΰΓ-οχι

πιά

έπα -

Τ σ έ - Κ ά - ί δ ί ω ς οχι

Τσέ-

φυλακές...

" Ε λ ε ύ θ ε ρ η ε'ίσοδος, στήν ε λ ε ύ θ ε ρ η

κομμουνιστι-

κή κ ο ι ν ω ν ί α . " Α μ έ σ ω ς μ ε τ ά τήν θ ύ ε λ λ α »

φθάνουμε

σ τ ί ς νήσους των Μακάρων.
Αύτοί ο!

έπαναστάτες-ο'

φιλελεύθεροι

μ α ς - π ρ ο τ ι μ ο ύ ν γ ι ρ λ ά ν τ ε ς άπό κ ό κ κ ι ν α

αδελφοί

τριαντάφυλ-

λα παρά πολυβόλα.
Τ έ λ ο ς , ή τ ρ ί τ η κατηγορία δ ι δ ά σ κ ε ι , ό τ ι

πρέπει,

γ ι ά τήν ώρα ν'άφήσουμε τ ή ν χρήση των πολυβόλων,
σ τ ί ς κ υ ρ ί α ρ χ ε ς τ ά ξ ε ι ς κ α ί νά προσπαθήσουμε

νά

τ ί ς άναγκάσουμε σ ι γ ά - σ ι γ ά , μ έ λ ο γ ι κ ά έπι χ ε ι ρήματα, νά παραιτηθούν
Περιμένοντας,αύτοί

οΐ

ρ ε φ ο ρ μ ι σ τ έ ς κουράζον

-

τα ι άφάνταστα γ ι ά νά πετύχουν μέσου των διεθνών
συνεδρίων τόν δ ι α κ α ν ο ν ι σ μ ό τού ύπερταχύτατου πυρ ο β ο λ ι σ μ ο ύ . Χ ω ρ ί ζ ο ν τ α ι , φ α ί ν ε τ α ι , σ έ δύο κ α τ η γ ο ρ ί ε ς : σ ' α υ τ ο ύ ς πού προτιμούν μέ ε ι λ ι κ ρ ί ν ε ι α τό τραπέζι

μέ τ ή ν πράσινη τσόχα ά π ' τ ή ν χρήση τών πο-

λ υ β ό λ ω ν , κ α ί σ ' α υ τ ο ύ ς , πού, πραχτ ι κ ο ί κ α ί χ ω ρ ί ς ψ ε υ δ α ι σ β ή σ ε ι ς , π ρ ο τ ι μ ο ύ ν π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο τά ασφυξιογόνα
άέρια.
Στήν πραγματ ι κότητα, κ α ν ε ί ς - έ κ τ ό ς 'ίσως άπό μερ ι κ ο ύ ς κ α τ α σ κ ε υ α σ τ έ ς οπλών κ α ί
δείχνει

πολεμοφοδίων-δέν

ι δ ι α ί τ ε ρ η συμπάθεια γ ι ά τό πολυβόλο . Α λ -

λ ά τό πολυβόλο υ π ά ρ χ ε ι . Ε Τ ν α ι

μιά

πραγματικότητα.

"Οταν δοθεΤ ή δ ι α τ α γ ή γ ι ά κ ι ν η τ ο π ο ί η σ η , π ρ έ π ε ι νά
δ ι α λ έ ξ ο υ μ ε - ά ν ά μ ε σ α στό νά ήμαστε μπροστά ά π ' α υ τ ή ν τ ή ν πραγματικότητα ή άπό πίσω τ η ς ,

άνάμεσα

στό νά υπηρετήσουμε τήν "σύμβολική μηχανή τού φό117

νου ή νά γ ί ν ο υ μ ε στόχοι τ η ς .
Π ρ ο τ ε ί ν ο υ μ ε στούς εργαζόμενους μ ι ά τ ρ ί τ η λ ύ ση: νά πάρουμε τό φονικό έργαλεΤο κ α ί νά τό σ τ ρ έ ψουμε ε ν α ν τ ί α σ ' α υ τ ο ύ ς πού τό έ φ τ ι α ξ α ν . Ο ' .Ρώσοι
μ π ο λ σ ε β ί κ ο ι έ λ ε γ α ν ά π ' τ ό 1 9 1 5 : "Μετατρέψτε
τόν
Ι μ π ε ρ ι α λ ι σ τ ι κ ό πόλεμο σ έ εμφύλιο π ό λ ε μ ο " .
" 0 , τ ι άναφέραμε μέχρι τώρα γ ι ά τό
πολυβόλο,
εφαρμόζεται στό Κράτος κ α ί στόν μηχανισμό κ α τ α ναγκασμού πού δ ι α θ έ τ ε ι : φυλακή, δ ικαστήρι α, άστυ ν ο μ ί α , υ π η ρ ε σ ί ε ς "Ασφαλείας.
'
'Ή επανάσταση δεν έ χ ε ι νά δ ι α λ έ ξ ε ι όπλα.Μα ζ ε ύ ε ι στήν ματωμένη άρένα τ η ς , α ύ τ ά πού
έπεσαν
ά π ' τ ά χ έ ρ ι α μ ι α ς ν ι κ η μ έ ν η ς άρχουσας τ ά ξ η ς . Χ θ έ ς ,
ή μπουρζουαζία χ ρ ε ι α ζ ό τ α ν έ ν α βαρύ μ η χ α ν ι σ μ ό , κ α τ α ν α γ κ α σ μ ο ΰ , γ ι ά νά κ α τ α π ι έ ζ ε ι τούς έ κ μ ε τ α λ λ ε υ ό μ ε ν ο υ ς " σ ή μ ε ρ α χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι στούς π ρ ο λ ε τ ά ρ ι ο υ ς κ α ί
στούς ά γ ρ ό τ ε ς έ ν α δυνατό μηχάνημα καταπίεσης,πού
θά σπάσει τήν ά ν τ ί σ τ α σ η τών άποστερημένων ε κ μ ε ταλλευτών, πού θά τούς ε μ π ο δ ί σ ε ι νά
ξαναπάρουν
τ ή ν ε ξ ο υ σ ί α , π ο ύ θά τ ο ύ ς άναγκάσει σ έ
παραίτηση
δ ι α ρ κ ε ί α ς ά π ' τ ά π ρ ο ν ό μ ι α . Τ ό πολυβόλο δέν χάνε τ α ι ' ά λ λ ά ζ ε ι χ έ ρ ι α . ' Η προτίμηση στό άροτρο δέν γ ί νεται δ ε χ τ ή . . . .
" Α ς φυλαχτούμε όμως ά π ' τ ί ς μεταφορές κ α ί τ ί ς
α π λ ο ϊ κ έ ς ά ν α λ ο γ ί ε ς . Τ ό χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ό τοΰ πολυ βόλου ε ί ν α ι ότι δέν ά λ λ ά ζ ε ι , ό π ο ι α κ α ί άν ε ι ν α ι η
χρήση πού τοΰ κ ά ν ο υ μ ε . Ε Ϊ τ ε τό τ ο π ο θ ε τ ή σ ο υ μ ε " φ ι μωμένο" μ έ μ ι ά χ ά ρ τ ι ν η επιγραφή, σ ' έ ν α μουσεΤο,είτ ε τό χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ή σ ο υ μ ε ά κ ί ν δ υ ν α σ έ σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ έ ς
άσκήσει ς , ε ϊ τ ε , κ ρ υ μ μ έ ν ο μέσα σ έ μ ι ά τρύπα άπό πέσ ι μ ο ο β ί δ α ς , ε ί τ ε χ ρ η σ ι μ ε ύ ε ι στά χ έ ρ ι α ενός χω ρ ί κ ρ ΰ τ ή ς Βόσσης γ ι ά νά τρυπάει τά κ ο ρ μ ι ά
τών
άδελφών του χωρικών τ ή ς Β ε σ τ φ α λ ί α ς , ε ' ί τ ε έ γ κ α τ α 118

σ τ η μ έ ν ο στό κατώφλι

ε ν ό ς παληοΰ ανακτόρου

γιά

νά κρατά σ έ απόσταση μ ι ά ν άντεπανάσταση ο ύ τ ε μ ιά
β ί δ α , ο ύ τ ε έ ν α " π α ξ ι μ ά δ ι " του δέν
' Α ν τ ί θ ε τ ά , έ ν α ς θεσμός α λ λ ά ζ ε ι

αλλάζει.
ανάλογα μ έ τους

ανθρώπους κ α ί , μ ά λ ι σ τ α πολύ π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ,

ανάλογα

μ έ τ ί ς τ ά ζ ε ι ς πού τ ό ν χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ο ύ ν . * 0

στρατός

τής φεουδαλικής μ ο ν α ρ χ ί α ς , ( π ρ ί ν άπ'τήν

Γαλλική

"Επανάσταση τοΰ 1 7 8 9 - 1 7 9 3 )

μικρός έπαγγελματι

-

κός στρατός σ χ η μ α τ ι σ μ έ ν ο ς άπό μισθοφόρους

καί

φουκαράδες πού στρατολογούνταν μ έ τ ή ν β ί α ,

δέν

μοιάζει

καθόλου μ έ τόν αυριανό στρατό

τήςάστι-

κής ε π α ν ά σ τ α σ η ς , έ ν α ένοπλο έ θ ν ο ς , π ο ύ τ ρ έ χ ε ι

αυ-

θόρμητα στά κάλεσμα "ή π α τ ρ ί δ α κ ι ν δ υ ν ε ύ ε ι " ,

πού

διοικείται

άπό παληούς λ ο χ ί ε ς κ α ί τ ο ύ ς

Σϋμβατι-

κούς.
Τό ' ί δ ι ο β α θ ε ι ά ε Τ ν α ι

ή διαφορά άνάμεσα

στόν

α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ι κ ό στρατό τ ο ΰ παληοΰ καθεστώτος
Ρ ω σ ί α ς , π ο ύ έ ν α ς Μεγάλος Δούκας Ν ι κ ό λ α ο ς
στήν συντριβή,πού δ ι ο ι κ ε ί τ α ι

τής'

οδηγεί

σκληρά άπό μ ι ά κ ά -

στα ά ξ ι ω μ α τ ι κ ώ ν κάτω ά π ' τ ό καθεστώς

τού " μ ι ά

γ ρ ο θ ι ά μ έ σ ' τ ά μ ο ΰ τ ρ α " - κ α ί τόν κ ό κ κ ι ν ο στρατό ο ρ γανωμένο ά π ' τ ό Κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό

όμμα, μ έ τ ό ν

λ ο εμψυχωτή Τ ρ ό τ σ κ ι , μ έ τ ο ύ ς ε ρ γ ά τ ε ς

μεγά-

κ®μιάσά

-

ρ ι ους (.τι ς υ π η ρ ε σ ί ε ς προπαγάνδας,

τά

/καθημερινά

καλέσματα σ τ ή ν τ α ξ ι κ ή σ υ ν ε ί δ η σ η

τοΰ

στρατιώτη

καί τ ί ς ε π ι κ έ ς του

νίκες.

Τ ό . ' ί δ ι ο β α θ ε ι ά , ά ν όχι

μ ε γ α λ ύ τ ε ρ η , εΤναι

ή δια-

φορά άνάμεσα στό ολοκληρωτικά κ α τ ε σ τ ρ α μ έ ν ο . απ**
τήν επανάσταση τοΰ 'Οχτώβρη 1917 ά α τ ι κ ό

κράτος

^ α ί στό χ τ ι σ μ έ ν ο επάνω στά ε ρ ε ί π ί ά τ ο υ π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ό Κ ρ ά τ ο ς . Π α ρ ο υ ά ι ά ζ ο υ μ ε τόγτρόβλημα τ ή ς κα ταπίεσης.Θά δοΰμε,ότι

ή ά ν α λ ο γ ί α άνάμεσα

μηχανισμό κ α τ α π ί ε σ η ς τ ο ΰ άστ ι κοΰ καθεστώτος

στόν
καί
119

τόν α ν τ ί σ τ ο ι χ ο μηχανισμό τοΰ προλεταριακού Κράτ ο υ ς , εΤ να ι φ α ι ν ο μ ε ν ι κ ή κ α ί όχι π ρ α γ μ α τ ι κ ή .

120

II.

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΔΥΟ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ.

Σ τ ά μ ι σ ά του Νοέμβρη Ι 9 Ι 7 , τ ά Σ ο β ι έ τ , μ ο ν α δ ι
κοΓ κάτοχοι τ ή ς ε ξ ο υ σ ί α ς εδώ κ α ί λ ί γ ε ς μ έ ρ ε ς , έ χοντας καταχτήσει μ ι ά τ έ λ ε ι α ν ί κ η σ ' ο λ ό κ λ η ρ η τήν
Ρ ω σ ί α , έ β λ ε π α ν νά π λ η σ ι ά ζ ε ι ή εποχή των δ υ σ κ ο λ Γ ω ν . ' Η σ υ ν έ χ ι σ η τ ή ς επανάστασης θά ηταν τώρα εκατό φορές π ι ό δύσκολη ά π ' ό τ ι ηταν ή πραγματοποίησή τ η ς κ α ί ή άπόσπαση τ ή ς έζουσ ί α ς . Μέσα στ ί ς μεγ ά λ ε ς πόλε ι ς , ο ύ τ ε μ ι ά δημόσια ΰ π η ρ ε σ ί α , ο ύ τ ε μ ί α
δ ι ο ί κ η σ η δέν λ ε ι τ ο υ ρ γ ο ύ σ ε .
'Η ά π ε ρ γ ί α των τ ε χ ν ι κ ώ ν ά π ε ι λ ο ΰ σ ε τ ί ς πυκνοκ α τ ο ι κ η μ έ ν ε ς π ε ρ ι ο χ έ ς μ έ ά π ε ρ ί γ ρ α π τ ε ς καταστροφ έ ς . Τ ό ν ε ρ ό , τ ό Η λ ε κ τ ρ ι κ ό , τ ά τρόφιμα,μπορούσαννά
εξαντληθούν σέ λ ί γ ε ς μ έ ρ ε ς . " Η υπηρεσία άδοκαθαρισμοΰ δέν λ ε ι τ ο υ ρ γ ο ΰ σ ε ' έ π ρ ε π ε νά π ε ρ ι μ έ ν ο υ μ ε επ ι δ η μ ί ε ς . 01 σ υ γ κ ο ι ν ω ν ί ε ς ηταν κάτι
περισσότερο
άπό ά σ τ α θ ε ϊ ς . ' Ο ε π ι σ ι τ ι σ μ ό ς π ρ ο β λ η μ α τ ι κ ό ς .
0*
πρώτοι κ ο μ ι ο σ ά ρ ι ο ι πού ήρθαν νά κάνουν
κατοχή
στά ϋπουργεΤα,βρήκαν όλα τά γραφεία κ λ ε ι σ τ ά , ά δ ε ι α , μ έ κ λ ε ι δ ω μ έ ν α τά ντουλάπι α κ α ί μ ε ρ ι κ ο ύ ς κλητ ή ρ ε ς ε χ θ ρ ι κ ο ύ ς άλλά υπάκουους πού π ε ρ ί μ ε ν α ν τά
κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α ά φ ε ν τ ι κ ά γ ι ά νά σπάσουν τά άδει α συρτάρι α των γραφείων.Αυτό τό σαμποτάζ ά π ' τ ο ύ ς κ α π ι τ α λ ι σ τ έ ς ^ ! " ά π ε ρ γ ο ί " υπάλληλοι έπαιρναν μι σθούς άπό μ ι ά ε π ι τ ρ ο π ή πλουτοκρατών)κράτησε έ ν τονα πολλές βδομάδες κ α ί μ ή ν ε ς .
Στό μ ε τ α ξ ύ , ό ε μ φ ύ λ ι ο ς πόλεμος σ ι γ ο - ά ν α β ε . ' Η
νικηφόρα επανάσταση,μή θέλοντας νά χύσει α ί μ α , έ δ ε ι χ ν ε σ ' α υ τ ο ύ ς τούς εχθρούς μ ι ά ε π ι κ ί ν δ υ ν η ά 121

νεχτικότητα."Ελευθερωμένοι

μ έ ε γ γ ύ η σ η , ( ό π ω ς στην

περίπτωση τοΰ στρατηγού Κράσσωφ)ή αγνοημένο ι , ο ι
μοναρχικοί αξιωματικοί

σ υ ν α θ ρ ο ί ζ ο ν τ α ν στόν ν ό τ ο ,

φ τ ι ά χ ν ο ν τ α ς τ ο ύ ς πρώτους πυρήνες τών σ τ ρ α τ ι ώ ν τ ο ΰ
Κορνίλωφ,τοΰ

' Α λ ε ξ έ γ ι εφ, τοΰ Κράσσωφ,τοΰ Ν τ ε ν ί

-

κ ι ν , τ ο ΰ ' Β ρ ά ν γ κ ε λ . * Η μ ε γ α λ ο ψ υ χ ί α τ ή ς ν ε α ρ ή ς δη μ ο κ ρ α τ ί α ς τών Σ ο β ι έ τ έ μ ε λ λ ε νά κ ο σ τ ί σ ε ι
μούς α ϊ μ α τ ο ς , γ ι ά πολλά χ ρ ό ν ι α . Ο ΐ

ποτά

ιστορικοί

-

θ'α-

ναρωτηθούν σ ί γ ο υ ρ α κ ά π ο ι α μ έ ρ α - κ α ί ο ! θ ε α ρ η τ ι

-

κ ο ί τοΰ κ ο μ μ ο υ ν ι σ μ ο ύ θά έκαναν καλά νά προλα —
β α ί ν ο υ ν τ ί ς θ ε ω ρ ί ε ς τών

ΐ σ τ ο ρ ικών-μήρως ή Κ ό κ -

κ ι ν η Ρωσία μπορούσε νά έ χ ε ι

άποφύγει,μέ περισ

σότερη σκληρότητα στήν ά ρ χ ή , μ έ μ ι ά

-

διχτατορία

πού θά έ φ ε ρ ν ε σ έ απόλυτη ά δ υ ν α μ ί α - τ ί ς τ ά ξ ε ι ς τ ο υ
ε χ θ ρ ο ύ , έ σ τ ω κ α ί άν φ α ί ν ο ν τ α ν ά κ ί ν δ υ ν ε ς - μ ή π ω ς θά
μπορούσε νά έ χ ε ι

άποφύγει

ένα μέρος ά π ' τ ί ς

κ α λ ε ό τ η τ ε ς τ ο ΰ ε μ φ ύ λ ι ο υ πολέμου κ α ί τ ή ν
τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α "ερυθρών" κ α ί

φριδιπλή

" λ ε ύ κ ω ν " . Α υ τ ή ηταν,φαί-

ν ε τ α ι , ή σκέψη τ ο ΰ Λ έ ν ι ν , π ο ύ αφοσιώθηκε,άπό
ν ω ρ ί ς , σ τ ό νά χτυπήσει

μ ί μ ε τ ρ α στό ζ ή τ η μ α τ ή ς κ α τ α π ί ε σ η ς κ α ί σ έ
άλλα θ έ μ α τ α . Α υ τ ή εΤ να ι . κ α ί ή άποψη τ ο ΰ
πού δ ι α σ α φ η ν ί ζ ε τ α ι

πολύ

τ ο ύ ς δ ι σ τ α γ μ ο ύ ς κ α ί τά η -

σέ μερικές δρακόντιες

γ έ ς τ ο υ στόν Κ ό κ κ ι ν ο Στρατό κ α ί στό

πολλά

Τρότσκι,
διατα-

έργο

του

" Τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α κ α ί Κ ο μ μ ο υ ν ι σ μ ό ς " . Α υ τ ή ηταν κ α ί
γνώμη τ ο ΰ Ρ ο β ε σ π ι έ ρ ο υ , π ο ύ έ λ ε γ ε , σ τ ή ν
σ τ ί ς 16 τοΰ Γενάρη 1792:

ή

Συμβατική,

" ' Η ε π ι ε ί κ ε ι α πού σ υ ν -

θηκολογεί μέ τήν τ υ ρ α ν ν ί α ε ί ν α ι

βάρβαρη".Τό

ωρητικό συμπέρασμα,πού φ α ί ν ε τ α ι

νά ξ ε χ ω ρ ί ζ ε ι μ έ σ

ά π ' τ ή ν Ρ ώ σ ι κ η ε μ π ε ι ρ ί α εΤναι , ό τ ι ( ί μ ι ά
δέν πρέπει

νά δ ε ί χ ν ε ι

122

έι.ανάσταση

α τ ί ς ά ρ χ έ ς τ η ς ο ΰ τ ε έπι

ε ί κ ε ι α ο ΰ τ ε πραότητα άλλά μάλλον
τίάλη τών τάξεων π ρ έ π ε ι

θε-

-

σκληρότητα.Στχμ

νά χτυπάμε δ υ ν α τ ά , ν ά

ι\ε-

τυχαίνουμε άηοφασιστικές ν ί κ ε ς
άζεται

, γ ι ά νά μήν χ ρ ε ι -

νά ξαναπάρουμε τά ήδη άποχτημένα μ π α ί ν ο ν -

τας πάλι

α έ άδι ά κ ο π ο υ ς , ν έ ο υ ς

•Στά δ ι ά σ τ η μ α άνάμεσα σ τ ό ν

κινδύνους.
'Οχτώβρη κ α ί

Νοέμ-

βρη τ ΰ ύ 1 9 1 7 , ή έπαναυι αι ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η δ έ ν προβαίνει

παρά σ έ 2 2 σ η μ α ν τ ι κ έ ς έ κ τ ε λ έ σ ε ι ς , π ο ύ ά -

φορούν στήν π λ ε ι ο ν ό τ η τ ά τ ο υ ς κ ο ι ν ω ν ι κ ά άποβρά σματα.'Η έκτακτη

" Ε π ι τ ρ ο π ή γ ι ά τ ή ν κ α τ α σ τ ο λ ή της

άντεπανάστασης κ α ί τ ή ς κ ε ρ δ ο σ κ ο π ί α ς , ( Τ σ ε κ ά
σ υ ν τ ο μ ί α ) , ί δ ρ ύ θ η κ ε σ τ ί ς 7 τοΰ

γιά

Δεκέμβρη,έζαιτίας

των ο λ ο έ ν α κ α ί π ι ό τολμηρών ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν τοΰ
σ ω τ ε ρ ι κ ο ύ έχθροΰ.Πώς ε ί ν α ι
στιγμή;

ή κατάσταση ε κ ε ί ν η τή

Σέ γ ε ν ι κ έ ς γραμμέςιοΐ

πρεσβεΤες κ α ί

σ τ ρ α τ ι ω τ ι κ έ ς ά > ο σ τ ο λ έ ς τών Συμμάχων έ χ ο υ ν
ταντήσει

ε-

ε σ τ ί ε ς άδιάκοπης συνωμοσίας.ϋ'

ν α σ τ ά τ ε ς κ ά θ ε άπόχρωσης β ρ ί σ κ ο υ ν έ κ ε Τ

ο'
κα

άντεπαέ,_<άρρυν-

ση, β ο ή θ ε ι α , όπλα κ α ί π ο λ ε μ ι κ ή κ α θ ο δ ή γ η σ η . θ !

βιο-

μ η χ α ν ί ε ς τ ο π ο θ ε τ η μ έ ν ε ς κάτω άπό ε ρ γ α τ ι κ ό έ λ έ

-

γχο κ α ί ά ι ι ο σ τ ε ρ η μ έ ν ε ς άπό κάθε δύναμη, σαμποτά
ρουν τ ή ν παραγωγή μέσω τών τ ε χ ν ι κ ώ ν τ ο υ ς .
έ ρ γ α λ ε Τ α , πρώτες ύ λ ε ς , στόκ κ α ί τ ς χ ν ι κ ά
τι

μπορεΊ' νά κρυφτεΤ κ ρ ύ β ε τ α ι

-

-

Από

μυστικά,ο-

κ α ί ό , τ ι μ π ο ρ ε ί νά

κλαπεΤ κ λ έ β ε τ α ι . Τ ό σ υ ν δ ι κ ά τ ο μεταφορών κ α ί ή κ ο ι ν ο π ρ α ξ ί α , πού δ ι ε υ θ ύ ν ο ν τ α ι

άπό

νουν μ έ τ ή ν ά ν τ ί σ τ α σ ή τ ο υ ς τ ί ς

μενσεβίκους,αυξάδ υ σ κ ο λ ί ε ς τοΰ

ε-

π ι σ ι τ ι σ μ ο ύ . *Η κ ε ρ δ ο σ κ ο π ί α μεγαλώνει

τήν

τροφίμων'ή ν ο μ ι σ μ α τ ι κ ή κρίση φέρνει

τ ή ν πληθω -

ρ ι κ ή έκδοση ν ο μ ι σ μ ά τ ω ν . 0 *
συνταγματικοί
τοΰνο!

Νεωτεριστές(0Α0ΕΤ5)

-

δημοκράτες-μπουρζουάδες,συνωμα

-

λ α ϊ κ ι σ τ έ ς σ ο σ ι α λ ι σ τ έ ς συνωμοτούν· ο '

ά-

ναρχικοί συνωμοτούν·ο! σοσιαλ-δημοκράτες
βίκοι

έλλειψη

συνωμοτούν·οί

αξιωματικοί

διανοούμενοι

μενσε-

συνωμοτούν·

σ υ ν ω μ ο τ ο ύ ν . Κ ά θ ε πόλη έ χ ε ι

τά

ο'

μυστι123

κά ε π ι τ ε λ ε ί α τ η ς , τ ί ς ποοσωρινές της κυβερνήσεις,
πού συνοδεύονται άπό δήμιους έ τ ο ι μ ο υ ς νά βγοϋν
ά π ' τ ή ν σ κ ι ά μετά τό άποφασιστικό χτύπημα πού α ναμένεται .
Α υ τ ο ί πού προσχωρούν στό Κόμμα δέν εΤναι πρόσωπα σ ί γ ο υ ρ α . Σ τ ό τ σ ε χ ο σ λ ο β ά κ ι κ ο μέτωπο,έ δ ι ο ι κητής τοΰ Κ ό κ κ ι ν ο υ Σ τ ρ α τ ο ύ , ό Μουράβι ε φ , π ρ ο δ ί δ ε ι
κ α ί θ έ λ ε ι νά προσχωρήσει στόν ε χ θ ρ ό . θ ! σ ο σ ι α λ επαναστάτες προετοιμάζουν τήν δολοφονία τοΰ Λ έ ν ι ν κ α ί τοΰ Τ ρ ό τ σ κ ι . ' Ο Ο υ ρ ί τ σ κ ι καί ά Βολοντάρσκι σκοτώνονται στήν Πετρούπολη.

Νάκχιμσον
σκοτώνεται στό Γ ι α ρ ο σ λ ά β .
" Ε ξ έ γ ε ρ σ η τών Τσεχοσλοβάκων, ε ξ ε γ έ ρ σ ε ι ς
στό
Γ ιαροσλάβ,στό Ρ ύ β ι ν σ κ , σ τ ό Μούρομ,στό Καζάν
Συνομωσία της ""Ενωσης γ ι ά τήν Πατρίδα κ α ί
τήν
" Ε λ ε υ θ ε ρ ί α " , συνομωσίες τών σοσιαλ - επαναστατών
τ ή ς δ ε ξ ι α ς - κ ί ν η μ α τών σοσιαλ-επαναυτατών τής ά ρ ι σ τ ε ρ ά ς , ή υπόθεση Λόκχαρτ(αυτός α γ ε ν ι κ ό ς πρόξενος τής Μ.Βρεττανίας έχει λιγώτερες πιθανότητ ε ς ά π ' τ ό ν Κ . Ν ο ύ λ ε ν ς ) . θ ! συνομωσίες θά συνεχι στοΰν γ ι ά πολλά χ ρ ό ν ι α . Ε Τ ν α ι ή ε σ ω τ ε ρ ι κ ή υπονόμευση σ έ συνδυασμό μέ τήν έ ξ ω τ ε ρ ι κ ή έι> ι θ ε τ ι κ ό τητά τών "λευκών" στρατευμάτων κ α ί τήν ξ έ ν η έ πέμβπση.
θά έ χ ο υ μ ε άκόμη: τήν υπόθεση τοΰ Τακτ ι κοΰ Κ έ ν τρου στήν Μ ό σ χ α , τ ί ς ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ι ς τοΰ "Αγγλου Πώ\
Ν τ ύ ξ , τ ή ν υπόθεση Τ ά γ κ α ν τ σ ε φ , σ τ ή ν Πετρούπολη,τήν
δολοφονία τοΰ Λ ε ο ν τ ι έ φ σ κ ι Περελουόκ στήν Μόσχα,
(υπόθεση τών "παράνομων άναρχι κών" ]I, τ ί ς 'προδο σ ί ε ς τοΰ οχυρού Κράσνα^ια-Γκόρκα καί τοΰ σ υ ν τ ά γ ματος τοΰ Σ ε μ ι ο ν ό φ σ κ ι , τήν ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή αντεπανάσταση κ α ί τήν κ ε ρ δ ο σ κ ο π ί α . Γ ι ά ' π ο λ λ ά χ ρ ό ν ι α
ο!
δ ι ε υ θ υ ν τ έ ς τών έ θ ν ι κ ο π ο ι η μ έ ν ω ν ε π ι χ ε ι ρ ή σ ε ω ν
θά
.124

εΤναι,στήν

α α γ μ α τ ι κ ό τ η τ α , σ τ ή ν υ π η ρ ε σ ί α τοΰ

παλλοτριωμένου κ α π ι τ α λ ι σ μ ο ΰ , σ ά ν

α-

πληροφοριοδότες

πού έ κ τ ε λ ο ΰ ν δ ι α τ α γ έ ς κ α ί σαμποτάρουν γ ι ά τ ό συμφέρον του τήν παραγωγή.3ά γ ί ν ο υ ν ά ν α ρ ί θ μ η τ ε ς κατ α χ ρ ή σ ε ι ς , σφάλματα, κάθε ε ϊ δ ο υ ς β ι ο π ρ α γ ί ε ς

καί

ε μ φ α ν ί σ ε ι ς ανθρώπων πού ψαρεύουν σ έ ταραγμένα νερά μέσα στό Κ ό μ μ α . θ ά έ χ ο υ μ ε τόν μ ι κ ρ ο α σ τ ι κ ό ά τ ο μ ι κ ι σ μ ό σ κ ο ρ π ι σ μ έ ν ο μέσα σ έ χ α ώ δ ε ι ς
Δέν υπάρχει

*Η Τ σ ε κ ά δέν ε'ιναι

λ ι γ ώ τ ε ρ ο άπαραίτητη άπ'τόν

Κ ό κ κ ι ν ο Στρατό κ α ί τό Κ ο μ ι σ α ρ ι ά τ ο
"Εκατόν ε ί κ ο σ ι

'Ανεφοδιασμοα

χρόνια πρίν ή Γαλλική

σταση ε ί χ ε ά ν τ ι δ ρ ά σ ε ι
νάλογες περιπτώσει ς . θ "
χαν τ ή ν

αγώνες...

θέμα κ α τ α σ τ ο λ ή ς .

"Επανά-

μ έ παρόμοιο τρόπο σ τ ί ς

ά-

επαναστάτες τ ο ΰ . 1 9 7 2

εί-

"Επιτροπή της Κ ο ι ν ή ς Σωτηρίας,στό

'Επα-

ν α σ τ ι κ ό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο , τ ό ν Ρ0ίΙ0υΐΕΒ-ΤΙΝ\/ΙΙ_Ι_Ε,τήνκαρμ α ν ι ό λ α . " Α ς μήν ξ ε χ ν ά μ ε ακόμη τ ό ν

"κεφαλοκόφτη"

Ζωρντάν κ α ί τόν Κ α ρ ι έ ν τ έ Νάντ.
Μέρες τοΰ Σ ε π τ έ μ β ρ η , π ρ ο γ ρ α φ ή των

έμιγκρέδων,

νόμος γ ι ά τ ο ύ ς υπόπτους, δ ί ω ξ η των ανυπόταχτων "ιερωμένων, ερήμωση τ ή ς Β ε ν τ έ , καταστροφή τ ή ς Λυών.,
"πρέπει

νά σκοτώσουμε ολους τ ο ύ ς ε σ ω τ ε ρ ι κ ο ύ ς εχ-

θ ρ ο ύ ς , έ λ ε γ ε απλά ό Νταντόν στήν Συμβατ ι κή,γ ι ά νά
νικήσουμε τούς εξωτερικούς ε χ θ ρ ο ύ ς . " Κ α ί

μπροστά

στό " Ε π α ν α σ τ α τ ι κ ό Δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο , κ α τ η γ ο ρ ο ύ μ ε ν ο ς ό Υδιος,ο""Υπουργός τής

"Επανάστασης", γ ι ά τ ί ς

σφα-

γ έ ς τοΰ Σ ε π τ έ μ β ρ η , κ α τ η γ ο ρ ο ύ υ ε ν ο ς ό τ ι ζ η τ ο ΰ σ ε
π ι ε ί κ ε ι α , φώναζε: " Τ ί

μ"ενδιαφέρει

ε-

πού μ έ άποκα-

λ ο ΰ ν α! μοβόρο; " Ε , λο ι πόν, άς π ι ο ΰ μ ε τό α ι μ ά τ ω ν έχ.θρών τ ή ς ανθρωπότητας, άν αύτό

χρειάζεται.....".

Δέν άναφέρουμε τόν Μ α ρ ά , γ ι ά τόν ό π ο ι ο ο !
τάριοι

έ-.αναστάτες θά μπορούσαν μ έ κ ά π ο ι ο

προλεδίκιο

ν/ά διαμαοτυρηθοΰν, άλλά άναφέρουμε τόν υεγάλο. ρή.125

τορα τ ο ΰ μ ε τ ρ ι ο π α θ ο ύ ς κόμματος τ ή ς α σ τ ι κ ή ς

επα-

ν ά σ τ α σ η ς , τ ό ν Β ε ρ ν ι ώ . Ζ η τ ώ ν τ α ς , σ τ ή ν ν ο μ ο θ ε τ ι κ ή Συν έ λ ε υ σ η τ ή ς 25 τ ο ΰ 'Οχτώβρη Ι 7 9 Ι , μ ί α

σύντομηκαί

τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ι κ ή δ ι α δ ι κ α σ ί α σ έ βάρος τών έμιγκρέδω\<
ό Γ ι ρ ο ν δ ί ν ο ς δημαγωγός
"Νόμιμες ά π ο δ ε ί ζ ε ι ς ί

έλεγε:
Δέν

υπολογίζετε,λοιπόν,

στό α\μα πού θά σας κ ο σ τ ί σ ο υ ν Γ Ν ό μ ψ ε ς ά π ο δ ε ί
ζειςί

" Α ς προλάβουμε κ α λ ύ τ ε ρ α τ ί ς

καταστροφές

πού μπορούν νά μας π ρ ο ξ ε ν ή σ ο υ ν . " Α ς πάρουμε,
τέλους,αυστηρά

-

επί

μέτραί..."

'Από πό ι ά παράξενη π λ ά ν η , ο !

άστοί τής

Τρίτης

Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς , π ο ύ ο ! προγονοί τ ο υ ς ν ί κ η σ α ν μ έ τήν
τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α τήν μ ο ν α ρ χ ί α , τούς ε υ γ ε ν ε ί ς , "ιόν φε ο υ δ α λ ι κ ό κλήρο κ α ί τήν ξ έ ν η παρέμβαση,
τόσο β α θ ε ι ά αγανάκτηση α π έ ν α ν τ ι
τρομοκρατία;

.126

στήν

νοιώθουν
κόκκινη

III.

Ο ΤΡΟΜΟΣ ΚΡΑΤΗΣΕ ΑΙΩΝΕΣ.

Δεν θά άρνηθοΰμε ο τ ι ο τρόμος ε ί ν α ι κάτι φοβ ε ρ ό . " Α π ε ι λ ο ύ μ ε ν η μέ θάνατο,ή προλεταριακή επανάσταση δ ι ά τ ρ ε ξ ε τήν Ρωσία γ ι ά τ ρ ί α χ ρ ό ν ι α , ά π '
τό 1918 μέχρι τό 1 9 2 1 . Ξ ε χ ν ο ύ ν μ έ ε υ κ ο λ ί α ότι
ή
ά σ τ ι κ ή κ ο ι ν ω ν ί α , σ τ ί ς άρχές μ ά λ ι σ τ α των επαναστάσεων πού κ α τ έ λ η ξ α ν νά τήν σ χ η μ α τ ί σ ο υ ν , χ ρ ε ι ά σ τ η κ ε γ ι ά νά γεννηθεΤ κ α ί νά μ ε γ α λ ώ σ ε ι , α ι ώ ν ε ς τ ρ ο μοκρατίας.
' Η μεγάλη κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ί δ ι ο χ τ η σ ί α δημιουρ γήθηκε στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τών αιώνων άπό τήν αδυσώπητη άποστέρηση τών άγροτών.Τό β ι ο τ ε χ ν ι κ ό · καί α ρ γότερα β ι ο μ η χ α ν ι κ ό κεφάλαιο συσσωρεύτηκε ά π ' τ ή ν
άδιάκοπη ε κ μ ε τ ά λ λ ε υ σ η , μ έ τήν β ο ή θ ε ι α μ ι α ς α ΐ μ α τοβαμένης ν ο μ ο θ ε σ ί α ς σ έ |Εάρος τών άγροτών,
πού
γυμνωμένοι κ α τ έ λ Γ γ α ν στήν ά λ η τ ε ί α . Α υ τ ή ή φ ρ ι χ τ ή
σ ε λ ί δ α τ ή ς Ι σ τ ο ρ ί α ς πέρασε σιωπηρά μέσα άπ'
τά
ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ά συγγράμματα,άκόμη κ α ί άπό τά μ ε γ ά λα ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ά έ ρ γ α . Δ έ ν γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε π α ρ ά μ ι ά γ ε ν ι κ ή παρουσίαση, συνοπτ ι κή κ α ί διαφωτιστική,αυτή^/
τοΰ Κάρολου Μάρζ στό 24ο κεφάλαιο τοΰ " Κ ε φ α λ α ί ο υ 1 ^ " ^ πρωταρχική συσσώρευση") " Σ τ ά τ έ λ η
τοΰ
Ι 5 ο υ α'ώνα κ α ί στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τοΰ Ι 6 ο υ αιώνα,γράφε ι ο Μάρξ,υπήρχε σ ' ό λ η ν τήν δ υ τ ι κ ή Ευρώπη μ ι ά
α'ματηρή ν ο μ ο θ ε σ ί α ε ν ά ν τ ι α ΰτήν ά λ η τ ε ί α . Ο * πρόγονοι τών σημερινών εργατών πρώτα
τιμωρήθηκαν
γ ι α τ ί άφέθηκαν νά καταντήσουν ά λ ή τ ε ς κ α ί άθλι ο ι " . " Ε ν α ς ά π ' τ ο ύ ς π ι ό σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ο υ ς στόχους αυτ ή ς τ ή ς ν ο μ ο θ ε σ ί α ς ηταν νά προμηθεύσει στήν β ι ομηχανία ε ρ γ α τ ι κ ά χέρι α . Π ο ι ν έ ς
ραβδισμοΰ
γιά
.127

τ ο ύ ς ά λ ή τ ε ς , σ κ λ α β ι ά γ ι ά ο π ο ί ο ν α ρ ν ε ί τ α ι νά εργασ τ ε ί , πυρωμένη στάμπα σ ' α ύ τ ο ύ ς πού προσπαθούν ν '
αποδράσουν,θάνατος σ έ περίπτωση υποτροπής ( Δ ι ά ταγμα τοΰ 'Εδουάρδου I V Γ β α σ ι λ ε ι ά τής · ' Α γ γ λ ί α ς ,
1547).Σύμφωνα μέ τόν Τόμας Μωρ " 7 2 . 0 0 0 μ ι κ ρ ο ί ή
μεγάλοι κ λ έ φ τ ε ς έ κ τ ε λ έ σ τ η κ α ν στην 6ΐϋ,.;-.ι;ια
τής
β α σ ι λ ε ί α ς τοΰ " Ε ρ ρ ί κ ο υ Η ' " , π ο ύ β α σ ί λ ε υ σ ε γ ι ά 24
χ ρ ό ν ι α , ά π ό 1435 μέχρι τό 1 5 0 9 . ' Η
"Αγγλία
εΤχε
τ ό τ ε 3 μέ 4 εκατομμύρια κ α τ ο ί κ ο υ ς . " Τ ό ν κ α ι ρ ό τής
βασίλ'ισσας ' Ε λ ι σ ά β ε τ , ο ί ά λ ή τ ε ς άπαγχονί^ονταν ά θ ρ ό α ; κ α ί κάθε χρόνο ό κόσμος έ β λ ε π ε 300 μέ
400
κρεμασμένους" .Κάτω ά·>'αυτήν τήν μεγάλη β α σ ί λ ι σ σα, ο ' ά λ ή τ ε ς πάνω άπό 1 3 χρονών,πού κ α ν ε ί ς
δέν
δεχόταν νά προσλάβει γ ι ά 2 χ ρ ό ν ι α ε ρ γ α σ ί α ς τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν , καταδικαζόταν σ έ θ ά ν α τ ο . Σ τ ή ν Γαλλία"στά
χρόνια του Λουδοβίκου Ι Δ ' ( δ ι ά τ α γ μ α τής 1 3 Ι ο ύ λη 1 7 7 7 } κάθε υ γ ι ή ς άντρας άπό 1 6 μέχρι υΟ χρονών σ τ ε λ ν ό τ α ν σ τ ί ς γ α λ έ ρ ε ς , ά ν δέν εΤχε μέσα δ ι αβίωσης κ α ί δέν εξασκούσε ε π ά γ γ ε λ μ α " .
Σ ' έ ν α ά π ' τ ά τόσο άγαπημέναστούς λ ό γ ι ο υ ς γραμματά της ή κ ϋ ρ ί α Σ α β ι ν ι έ μ ι λ ά ε ι μ έ χαριτωμένη άπ λ ο ϊ κ ό τ η τ α γ ι ά τά γραφικά " ά π α γ χ ο ν ί σ τ ή ρ ι α "
τών
χωρικων.
Γ ι ά πολλούς α ι ώ ν ε ς , ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η δέν ηταν παρά τρόμος, συμφεροντ ι κά οργανωμένος ά π . ' τ ί ς κ υ ρ ί αρχες τ ά ξ ε ι ς . Ν ά κ λ έ ψ ε ι ς έναν π λ ο ύ σ ι ο , ή τ α ν πάντα
μεγαλύτερο έγκλημα ά ι . ' τ ό νά σ κ ο τ ώ σ ε ι ς ένα φτωχά
*Η νόθευση τ ή ς ' Ι σ τ ο ρ ί α ς , υπαγορευμένης ά π ' τ ά σ υ μ φέροντα τ ή ς ά σ τ ι κ ή ς τ ά ξ η ς , ε Τ ν α ι κανόνας στήν ε κ παίδευση τών δημοκρατικών χωρών κ α ί δέν υπάρχει
ά κ ό μ η , ά π ' ό , τ ι ξ έ ρ ο υ μ ε , σ τ ή ν γ α λ λ ι κ ή γλώσσα, . μ ι ά
σοβαρή ι σ τ ο ρ ί α τών κοινωνικών θεσμών στήν δι.ά θεση τών σχολών ή τοΰ μεγάλου κ ο ι ν ο ΰ . " Ε τ σ ι άνα-

Ι2Θ

γκαζόμαστε νά στραφούμε σέ, έγγραφα στο ι χ. ε~ α πού
άφοροΰν τήν Ρ ω σ ί α . ' Ο μ α ρ ξ ι σ τ ή ς Ι σ τ ο ρ ι κ ό ς
Μ. Μ
Νοκρόφσκι,αφ ιέρωσε στήν δ ι κ α ι ο σ ύ ν η , σ τ ό ά ξ ι ο σ η μείωτο έργο του
Ι σ τ ο ρ ί α τή£ Ρώσικης κουλτού ρ α ς " , έ ν α κεφάλαιο 20 περίπου σ ε λ ί δ ω ν . Κ ά τ ω άπ τόν
' ΐ β ά ν Γ Γ , σ τ ό ν Ι 5 ο αιώνα, ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η απονέμεται
ά./τούς βογιάρους,τούς ντβοριάνους-εύγενεΐς,προνομιούχα κάστα μεγαλοχτη'ματιών-καί τούς "καλού^'
( δ η λ α δ ή , τ ο ύ ς πλούσιους χ ω ρ ι κ ο ύ ς ) . * Η γνώμη μ ε ρ ι κών " τ ι μ ί ω ν ανθρώπων" άρκε~ άι.όλυτα γ ι ά νά νο μ ι μ ο π ο ι η θ ε ϊ μ ι ά θ α ν α τ ι κ ή άπόφαση,φυσ ι κά ότανπρόκ ε ι τ α ι γ ι ά έ ν α φτωχό."Στό τ έ λ ο ς τοΰ Ι 5 ο υ αιώνα,
γράφει ό Μ.Ν. Π ο κ ρ ό σ φ κ ι , ε Τ ν α ι π\ά φανερό ότι
ή
ε ξ ά λ ε ι ψ η τών υπόπτων σ τ ο ι χ ε ί ω ν ε ί ν α ι ή β α σ ι κ ή έγ ν ο ι α αύτοΰ τοΰ δ ι κ α ί ο υ " . " Υ π ο π τ ο ι σέ π ο ι ο ύ ς ; " Υ ποπτο ι στούς π λ ο ύ σ ι ο υ ς .
" Ε ν α έγγραφο τοΰ 1539 δ ί ν ε ι τό δικαίωμα απονομής δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς στούς ε ύ γ ε ν ε ϊ ς ( β ο γ ι ά ρ ο υ ς )
μέ
τήν β ο ή θ ε ι α τών " τ ι μ ί ω ν άν θ ρώί. ων " ( π λ ο ύ σ ι ω ν χω ρ ι κ ώ ν ) . Τ ό καταστατικό δ ι ύ τ ά ζ ε ι τ ή ν θανάτωση τών
"ληστών πού συλλαμβάνονται έπ'αότοφώρφ ή όχι· " ,
κ α ί ε π ι τ ρ έ π ε ι τήν ανάκριση τών "κακών" αυτών άνθρώ. ω ν . " θ τ α ν άποσπαστεϊ ή ο μ ο λ ο γ ί α , ό " έ ν ο χ ο ς " θ ά
κ ρ ε μ α σ τ ε Τ . " Α ν δέν ομολογήσει μποροΰν,στό μετα —
ξ ύ , ν ά τόν φυλακίσουν ί σ ό β ι α . Τ ά " Δ ι α τ ά γ μ α τ α " πού
δ ι ε υ κ ρ ι ν ί ζ ο υ ν αυτό τό δικαίωμα δέν δέχονται ότι
ενας ε υ γ ε ν ή ς μπορεΤ νά δ ι κ α σ τ ε ί . "Η δικαιοσύνηάρχ ί ζ ε ι νά εφαρμόζεται στούς χωρικούς στούς εμπόρους, στούς τ ε χ ν ί τ ε ς κ α ί καταλήγει αυστηρά
μόνο
γ ι ά τούς φτωχούς.Θ*άρκοΰσε, γ ι ά νά κατανοηθεΤ
ή
ά γ ρ ι ό τ η τ α αυτής τ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς , ν '
ανατρέξουμε
στήν Ι σ τ ο ρ ί α τών "Επαναστάσεων *τών χωρικών - π ό λ ε μ ο ι τών χωρικών στήν Γ ε ρ μ α ν ί ε } ε ξ ε γ έ ρ σ ε ι ς τών
.129

χωρικών στην Γ α λ λ ί α - π ο ύ σημειώνουν την εμφάνιση
της κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς ί δ ι ο χ τ η σ ί α ς . Π α ρ ό μ ο ι ο ι θεσμοί
έζησαν σ ' ό λ ε ς τ ί ς χώρες τ ή ς δ ο υ λ ε ί α ς .
Αυτή ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η τής τ ά ξ η ς τών μεγαλοχτημάτιών κ α ί τ ή ς φεουδαλικής τ ά ζ η ς δέν ε ξ α φ α ν ί σ τ η κ ε
παρά σ ι γ ά - σ ι γ ά , δ ί ν ο ν τ α ς τήν θέση τ η ς στήν δ ι κ α ι οσύνη-πληρέστερη άλλά οχι λ ι γ ώ τ ε ρ ο άγρια-τών α πολύτων μοναρχιών πού χαρακτηρίζονταν άπό τ ή σ η μ α ν τ ι κ ή εξάπλωση τοΰ ε μ π ο ρ ί ο υ .
Μέχρι τήν ά σ τ ι κ ή επανάσταση,μέχρι τ ί ς π ι ό πρόσφατες περιόδους τ ή ς " Ι σ τ ο ρ ί α ς , κ α μ μ ι ά
ισότητα,
έστω κ α ί καθαρά τ υ η ι κ ή , δ έ ν υπήρχε μπροστά
στήν
" δ ι κ α ι ο σ ύ ν η " , ά ν ά μ ε σ α σ τ ο ύ ς φτωχούς κ α ί τούς πλούσ ι ο υ ς . Τό β λ έ π ο υ μ ε : ο ' έ π α ν α σ τ ά σ ε ι ς .δέν ανακάλυ ψαν τ ί π ο τ ε κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ο στό θέμα τ ή ς
καταπίεσης
καί τ η ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ς * δ έ ν κάνουν τ ί π ο τ ε άλλο παρά νά ά ν α σ τ α ί ν ο υ ν , μ έ τήν μορφή εκτάκτων μέτρων,
τούς κανόνες δ ι κ α ί ο υ κ α ί τ ό . δ ί κ α ι ε πού γ ι ά πολλούς αιώνες χρίησιμοποιοΰσαν ο" κ υ ρ ί α ρ χ ε ς τ ά ξ ε ι ς
ένάντι α στούς φτωχούς.

.130

IV.

ΑΠ'ΤΟΝ ΓΚΑΛΙΦΕ ΣΤΟΝ ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ

Κάθε φορά πού οΐ κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς κ ρ ί ο ε ι ς άπλωσαν
μπροστά της μ έ μ ί α ξαφνι α σ τ ι κ ή ευρύτητα τό πρόβλημα τής κ α τ α π ί ε σ η ς , ή σύγχρονη ά σ τ ι κ ή τ ά ξ η δέν
δ ί σ τ α σ ε νά ξ α ν α γ υ ρ ί σ ε ι σ τ ί ς πιό σ κ λ η ρ έ ς μεθά δους τ ή ς τ α ξ ι κ ή ς δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς κ α ί νά φερθεΤστούς
εχθρούς τ η ς όπως φέρονταν στούς α λ ή τ ε ς τοΰ Ι 5 ο υ
αίωνα.
Τούς κρεμοΰν,πυροβολούν κατά χ ι λ ι ά δ ε ς , σ τ ά ΙΘ4Θ,
τούς επαναστατημένους π α ρ ι σ ι ν ο ύ ς τοΰ προαστίου
τοΰ " Α γ ί ο υ Α υ γ ο υ σ τ ί ν ο υ , π ο ύ δέν ηταν παρά ά ν ε ρ γο ι,σπρωγμένο ι στά άκρα άπό ε π ι δ έ ξ ι ο υ ς προβο κάτορες.Δ-έν υπάρχει λόγος νά κουραζόμαστε
νά
θυμηθοΰμε αύτά τά μεγάλα Ι σ τ ο ρ ι κ ά γεγονότα.Μόνη τ η ς ή μπουρζουαζία έδωσε, γραμμένη δύο φορές
τήν δ ι κ α ι ο λ ο γ ί α τ ή ς Κ ό κ κ ι ν η ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ς : ά π ο - ,
κ ε φ α λ ί ζ ο ν τ α ς , γ ιά νά πάρει τήν ε ξ ο υ σ ί α , τ ί ς φε ο υ δ α λ ι κ έ ς ά ρ ι σ τ ο κ ρ α τ ί ε ς κ α ί δύο β α σ ι λ ι ά δ ε ς
τόν Κάρολο Α Γ τής " Α γ γ λ ί α ς , τόν Λ ο υ δ ο β ί κ ΰ ΣΤ Ττης
Γ α λ λ ί α ς - κ α ί καταστέλοντας τ ί ς π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ έ ς έ ξεγέρσει ς.
"Ας μ ι λ ή σ ο υ μ ε λ ί γ ο γ ι ά η μ ε ρ ο μ η ν ί ε ς κ α ί ά ρ ι θμούς.
*Η Π α ρ ι σ ι ν ή Κομμούνα, άπαντώντας σ τ ί ς μαζί κ έ ς ε κ τ ε λ έ σ ε ι ς των στρατιωτων τ η ς πού αιχμαλωτ ί σ τ η κ α ν ά π ' τ ο ύ ς Β ε ρ σ α λ λ ι έ ρ ο υ ς , σ κ ό τ ω σ ε ώΟ. ομήρ ο υ ς . θ ! Β ε ρ σ α λ λ ι έ ρ ο ι αποδεκάτισαν τόν π α ρ ι σ ι ν ό
λαό.Μέτ μ ε τ ρ ι ο π α θ ε ί ς υπολογισμούς, ή κατβοτολή
τοΰ κ ι ν ή ρ α τ ο ς ε Τ χ ε 1 0 0 . 0 0 0 θύματα.
131

Τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν 2 0 . 0 0 0 κομμουνάροι πυροβολήθηκαν
οχ ι στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τής μάχης άλλά μ ε τ ά . Τ ρ ε Τ ς χ ι λ ι ά δ ε ς πέθαναν στά κ ά τ ε ρ γ α .
' Η σ ο β ι ε τ ι κ ή επανάσταση τ ή ς Φ ι λ α ν δ ί α ς , π ο ύ σ υ ν τοί^τΓ,κε οτά Ι 9 Ι Θ ά π ' τ ο ύ ς λεμκοφρουρούς τοΰΜαννΓ.,χό'ίμ ζε συμμαχία μέ τ ο ύ ς γερμανούς μισθοφό —
ρους ι >ε7ς τού Βάν ν τ έ ρ Γ κ ό λ τ ζ , δ έ χτύπησε κ ι α ύ τη π ρ ί ν καταρρεύσει μ ε ρ ι κ ο ύ ς εχθρούς τ η ς ; ΕΤναι
π ι θ α ν ό ' ά λ λ ά ό αριθμός ε ί ν α ι τόσο μ ι κ ρ ό ς πού
ή
μπουρζουαζία δέν τό έ κ α ν ε ζήτημα.
" Α ν τ ί θ ε τ α , σ ' α υ τ ή ν τήν χώρα τών 3 . 5 0 0 . 0 0 0 κ α τ ο ί κ ω ν , όπου τό προλεταριάτο δέν β ρ ί σ κ ε τ α ι σ έ μ ε γάλη ά ν α λ ο γ ί α , I I . 0 0 0 ε ρ γ ά τ ε ς τουφεκίστηκαν ά π ι ά
όργανα τ ή ς τ ά ξ η ς κ α ί πάνω άπό 7 0 . 0 0 0 κ λ ε ί σ τ η κ α ν
σ έ στρατόπεδα συγκέντρωσης.
' Η δ η μ ι ο υ ρ γ ί α τών Γοβ ι έ τ στι ν 0 υ γ γ α ρ ί α ( ΐ 9 Ι 9 )
στερεώθηκε σχεδόν χωρίς νά χυθεΤ αΤμα,χάρη στήν
αυθόρμητη παραίτηση τ ή ς ( ά σ τ ι κ ή ς ) κ υ β έ ρ ν η σ η ς τοΰ
κόμητα Κ α ρ ό λ υ . " θ τ α ν ο ! κ ο μ μ ι σ σ ά ρ ι ο ι τοΰ λαοΰ τ η ς
Βουδαπέστης έ κ ρ ι ν α ν ά π ε λ π ι σ τ ι κ ή τήν
κατάσταση,
παραιτήθηκαν μ έ τήν σ ε ι ρ ά τ ο υ ς , παραδίνοντας τήν
ε ξ ο υ σ ί α στούς σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ ά τ ε ς . Ι τ ο ύ ς τρε~£ μ ή ν ε ς πού κ ρ ά τ η σ ε , ή δ ι χ τ α τ ο ρ ί α τοΰ Ουγγρικού προλ ε τ α ρ ι ά τ ο υ , παρ'ότ ι β ρ ι σ κ ό τ α ν σ έ άδι άκοπη α π ε ι λ ή
α π ' τ ί ς συνομωσίες στό εσωτερικό κ α ί ά π ' τ ί ς τ σ ε χ ο σ λ ο β ά κ ι κ ε ς κ α ί Ρ ο υ μ ά ν ι κ ε ς ε ι . ι δ ρ ο μ έ ς στά σ ύ ν ο ρα τ ή ς χώρας,χτύπησε σ υ ν ο λ ι κ ά μόνο 350
εχθρούς
τ ί ) ς : σ ' α υ τ ό ν τόν άριθμό περιλαμβάνονται άντεπα ν α σ τ ά τ ε ς πού σκοτώθηκαν μ έ τό όπλο στό χ έ ρ ι , σ τ ή
δ ι ά ρ κ ε ι α τοπικών ε ξ ε γ έ ρ σ ε ω ν . 0 * ό μ ι λ ο ι τών ά ξ ι ω ματ ι κών κ α ί τά δ ι κ α σ τ ή ρ ι α τοΰ Χόρτυ
εξόντωσαν
πολλές χ ι λ ι ά δ ε ς άνθρώπους γ ι ά " ά ν τ ε κ δ ί κ η σ η " ενώ
φυλάκισαν κ α ί καταδίωξαν δεκάδες χι λ ι άδες άλλους.
.132

Τό Ι ο β ι έ τ τοΰ Μ ο ν ά χ ο υ ( ΐ 9 Ι 9 ) εξόντωσε 12 δ μ η ρ ο υ ς , σ ' α π ά ν τ η σ η τ ή ς σφαγής 2 3 κόκκινων φυλακι σμένων άπ τόν " τ α κ τ ι κ ό " στρατό.Μετά τήν
είσοδο
τής Ρ ά ϊ χ σ β ε ρ στό Μόναχο,505 πρόσωπα τ ο υ φ ε κ ί σ τ η καν στήν πόλη κ α ί ά π ' α ύ τ ά , 3 2 1 χωρίς τό ε λ ά χ ι σ τ ο
κάλυμμα δι καιοσύνης.Μέσα σ ' α υ τ ο ύ ς , κ ά π ο υ
εξήντα
Ρώσοι σκοτώθηκαν,στήν τ ύ χ η .
Γ ι ά τά θύματα τ ή ς λ ε υ κ ή ς τρομοκρατίας πού λ υ μαινόταν στήν Ρωσία τ ί ς π ε ρ ι ο χ έ ς όπου ή άντεπανάσταση κ α ί ή ξ έ ν η παρέμβαση θριάμβευαν σ τ ι γ μ ι α ί α κ α μ μ ί α σοβαρή' σ τ α τ ι σ τ ι κ ή δέν μας δ ί ν ε ι πληροφορίες.
" Υ π ο λ ο γ ί ζ ο υ ν , π α ρ ' ό λ α α ύ τ ά , σ έ ένα εκατομμύριο
τόν αριθμό των θυμάτων μονο ά π ' τ ά
αντισημιτικά
πογκρόμ τής Ουκρανίας τόν καιρό τοΰ
στρατηγού
Ν τ ε ν ί κ ι ν . ' Ο " Ε β ρ α ϊ κ ό ς πληθυσμός ολόκληρων π ό λ ε ων(φάσιωφ) σ τ ρ α γ γ α λ ί σ τ η κ ε σ υ σ τ η μ α τ ι κ ά .
" Υ π ο λ ο γ ί ζ ε τ α ι σ έ 1 5 . 0 0 0 ό αριθμός των έργα τών πού χάθηκαν στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τ ή ς καταστολής τον
έργατικών έξεγέρσεων τής Γ ε ρ μ α ν ί α ς , ά π τό
1918
μέχρι τό Ι 9 2 Ι . Δ έ ν θά θυμηθούμε έδώ ο ύ τ ε ονόματα
ο ύ τ ε μάρτυρες ο ύ τ ε χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά ε π ε ι σ ό δ ι α . Δ έ ν
ζ η τ ά μ ε παρά νά σ τ η ρ ι χ τ ο ύ μ ε γρήγορα σ έ μ ε ρ ι κ ά α ξ ι ό λ ο γ α γεγονο-τα.Πολλές οδυνηρές ε μ π ε ι ρ ί ε ς θά πρει.ε νά έχουν φωτίσει τό προλεταριάτο πάνω σ ' *
αυτό τό σ η μ ε ϊ ο . Π ο λ λ έ ς δ ι χ τ α τ ο ρ ί ε ς , πολλά καθεστώτα λ ε υ κ ή ς τρομοκρατίας έργάζονται άκόμη,ώστε νά
μήν χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι λ ε π τ ο μ ε ρ ε ι α κ ή α π ό δ ε ι ξ η .
' Α π ' τ ό ν Γ κ α λ λ ι φ έ μέχρι τόν Μουσσολίνι ,ττερ
νώντας ά π ' τ ό Ν ό σ κ ε , ή κ α τ α π ί ε σ η τών έπαναστατι κών προλεταριακών κ ι νημάτων,άκόμη κ α ί όταν φ α ί ν ε τ α ι νά δ ι ε υ θ ύ ν ο ν τ α ι άπό σ ρ σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ ά τ ε ς , χ α ρ α κ τ η ρ ί ζ ε τ α ι άπό τήν καθαρή θέληση νά
χτυπήσει
.133

ΐ ί ς ε ρ γ α τ ι κ έ ς τ ά ξ ε ι ς σ τ Γ ς ζωντανές τ η ς δυνάμεις:
μ ' ά λ λ α λ ό γ ι ο ι , ν ά εξοντώσει σ υ σ τ η μ α τ ι κ ά , ο σ ο . γ ί ν ε ται π λ η ρ έ σ τ ε ρ α , τ η ν ε λ ί τ τ ο υ ς .

V.

Α Σ Τ Ι Κ Ο Ι ΝΟΜΟΣ Κ Α Ι ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ.
' Η καταστολή εΤναι

μία άπ'τίς βασικές

τ ο υ ρ γ ί ε ξ κάθε π ο λ ι τ ι κ ή ς
τ ι κ ά Κράτος, στήν

-

'Επαναστα

-

πρώτη φάση τ ή ς 'ύΐιαρξής του του-

λάχιστον, τήν χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι
ότι

έξουσίας.Τό

λει

όσο τ ί π ο τ ε

άλλο.Φαίνεται

στά τ ρ ί α β α σ ι κ ά σ τ ο Γχε7α τ ο υ - α σ τ υ ν ο μ ί α , σ τ ρ α -

τό, δικαστήρια καί φυλακές-ό μηχανισμός

καταπίε-

σ η ς κ α ί καταναγκασμού δ έ ν μ ε τ α β ά λ λ ε τ α ι

καβάλου.

Μελετήσαμε μ ί α αστυνομική

"Ασφάλεια.

Κατεβήκαμε

στά π ι ό κρυφά κ α ί βρωμερά τ η ς υ π ό γ ε ι α κ α ί

δια-

πιστώσαμε τ ή ν α δ υ ν α μ ί α τ η ς . Α υ τ ό τό όπλο, ε ί π α μ ε ,
στά χ έ ρ ι α τοΰ παληοΰ καθεστώτος δ έ ν μπορούσε οΰτ ε νά τ ό - ΰ ώ σ ε ι ο ΰ τ ε ν ά σκοτώσει

τήν

επανάσταση.

Παραδεχόμαστε όμως τ ή ν α π ο φ α σ ι σ τ ι κ ή

αποτελεσμα-

τ ι κ ό τ η τ α τοΰ ' ί δ ι ο υ όπλου στά χ έ ρ ι α τών ' Ε π α ν α
σ τ α τ ώ ν . Τ ό όπλο ε ί ν α ι

τό " δ ι ο , φ α ι ν ο μ ε ν ι κ ά .

θεσμός,τό ξαναλέμε, υπόκειται

"Ενας

σ έ β α θ ε ι ε ς μεταλ

λ α γ έ ς ανάλογα μέ. τ ή ν τ ά ξ η πΰύ υ π η ρ ε τ ε ί κ α ί
σκοπούς πού

τους

σμό καταναγκασμού τοΰ παληοΰ κ α θ ε σ τ ώ τ ο ς , ά π
τά ν ύ χ ι α . ' Ε π ά ν ω στά έ ρ ε ί π ι ά

φ τ ι α ξ ε τόν δικό

-

'τήν

του,έ-

της.

" Α ς προσπαθήσουμε νά παρουσιάσουμε τ ί ς

βασι-

κ έ ς δ ι α φ ο ρ έ ς ανάμεσα σ τ ή ν κ α τ α π ί ε σ η , ό π ω ς τ ή ν
ξασκεί

-

έπιδιιώκει.

' Η Ρώσικη έπανάσταση κατάστρεψε τ ό ν μηχανι
κορυφή μ έ χ ρ ι

-

η κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή τάξη καί στήν

ε-

καταπίεση,

μ έ τ ό ν τρόπο πού τ ή ν έ ν ν ο ε Τ ή έ π α ν α σ τ α τ ι κ ή τ ά
ξ η ^ ' Α π ' τ ί ς γ ε ν ι κ έ ς α ρ χ έ ς , π ο ύ θά ά π ο κ α λ ύ ψ ε ι ·
σύντομη α ν ά λ υ σ η , θ ά β γ ά λ ο υ μ ε μ ε ρ ι κ ά

-

μιά

συμπεράσματα
.135

γύρω ά η ' τ ό ν ρόλο τ ή ς αστυνομίας στα δύο συστή μα τ α .

Στήν α σ τ ι κ ή κ ο ι ν ω ν ί α , η ε ξ ο υ σ ί α άσκεΤταΊ
άπό
π λ ο ύ ο ι ε ς μ ε ι ο ν ό τ η τ ε ς σ έ βάρος φτωχών μ ε ι ο ν ο τ ή των. Μ ία κυβέρνηση δέν ε'ιναι παρά ή
εκτελεστική
έτιίστροΓιή μ ι α ς ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή ς όλ ι γ ά ρ χ ί α ς , πού ΰπο σ τ η ρ ί ζ ε τ α ι ά π ' τ ί ς προνομιούχες τ ά ξ ε ι ς . ' ΐ - Ι νομο θ ε σ ί α προορισμένη νά κρατήσει σ έ υποταγή τό σ ύ νολο των μισθώτών-τήν π λ ε ι ο ν ό τ η τ α τοΰ πληθυσμού
- π ρ έ π ε ι οπωσδήποτε νά ε ί ν α ι πολύπλοκη κ α ί αυστηρή.
Κάθε σοβαρή άπόπειρα ε ν α ν τ ί ο ν τ ή ς ί δ ι ο χ τ η σ ί ας πρέπει νά έ χ ε ι σάν αποτέλεσμα τήν
συντριβή
τοΰ ε ν ό χ ο υ . Δ έ ν κρεμοΰν π ι ά τόν κ λ έ φ τ η " ό χ ι γ ι α τ ί
οΐ "άνθρωπι στ ι κ έ ς ά ρ χ έ ς " έχουν προχωρήσει, άλλά
γ ι α τ ί ή ά ν α λ ο γ ί α δυνάμεων άνάμεσα σ τ ί ς κ α τ έ χ ο υ σ ε ς κ α ί σ τ ί ς άι.οστερημένες τ ά ξ ε ι ς , καθώς κ α ί ή άτνάπτυξη τής τ α ξ ι κ ή ς σ υ ν ε ί δ η σ η ς τών φτωχών, δέν έ-·
π ι τ ρ έ π ο υ ν π ι ά στόν δ ι κ α σ τ ή νά " ρ ί χ ν ε ι τό γ ά ν τ ι "
στήν ά θ λ ι ό τ η τ α . ' Α λ λ ά - π ε ρ ι ο ρ ι ζ ό μ α σ τ ε πάντα στήν
παρατήρηση τ ή ς γ α λ λ ι κ ή ς ν ο μ ο θ ε σ ί α ς πού χαρακτηρ ί ζ ε τ α ι άπό μ ί α " μ έ τ ρ ι α " ά γ ρ ι ό τ η τ α - ή κλοπή πού
ά π ο δ ε ι κ ν ύ ε τ α ι , τιμωρεΤτα.ι άπό τ έ τ ο ι ε ς
συνθήκες,
ώστε ή ζωή τοΰ Ενοχου ε ί ν α ι σ ί γ ο υ ρ α
ξοφλημένη.
Κάθε π ο ι ν ή 5 ετών καταναγκαστικά έργα, άκολου
θεΤται ά π ' τ ό " ν τ ρ υ μ π λ ά ρ ι σ μ α " : ό κ α τ ά δ ι κ ο ς πού ά π ο φ υ λ α κ ί ζ ε τ α ι υποχρεώνεται νά μ ε ί ν ε ι σ έ ά π ο ι κ ί ε ς , γ ι ά έ ν α χ ρ ο ν ι κ ό διάστημα ϊ σ ο μέ τήν δ ι ά ρ κ ε ι α
τ ή ς παραμονής του στό κ ά τ ε ρ γ ο . 0 * καταδικασμένοι
γ ι ά πάνω άπό θ χ ρ ό ν ι α .καταναγκαστικά έ ρ γ α , ΰ π ο χρεώνονται νά μένουν μ ό ν ι μ α στήν ΓουΊ'άνα.Πρόκειται γ ι ά τήν π ι ό ά ν θ υ γ ι ε ι ν ή ά π ο ι κ ί α τής Γ α λ λ ί α ς . ,
"Η ε ξ ο ρ ί α , " δ ε υ τ ε ρ ε ύ ο υ σ α " π ο ι ν ή δ ι αρκείας,πού έ .136

κ τ ε λ ε ϊ τ α ι παρόμοια στήν Γ ο υ ϊ ά ν α , π ο ι ν ή πολύ σ υ γ γ ε ν ι κ ή στήν πραγματικότητα, μέ τά καταναγκαστικά
έργα εΤναι συνήθως ή τύχη των υποτροπών
κλοπής
"μή δ ι α κ ε κ ρ ι μ έ ν η ς " .
Τ έ σ σ ε ρ ι ς κ α τ α δ ί κ ε ς γ ι ά κλοπή, α! σχροκέρδεια κλπ
- Ι δ ι α ί τ ε ρ α ή δ ι α δ ο χ ι κ ή κλοπή 4 νομισμάτων τωνΒϋ
λεπτών-άποτε\οΰσαν μ ί α Ι δ α ν ι κ ή π ε ρ ί π τ ω σ η . Ξ ε φ ύ λ λ ι σ α πολλούς φακέλλους έξορίστων γ ι ά νά μάθω,ότ ι υπάρχουν π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς αυτού τοΰ ε ' ί δ ο υ ς τ ο ύ φέρνουν τήν ε ξ ο ρ ί α . Σ τ ή ν ε ξ ο ρ ί α οδηγούσαν κ α ί
εφτά
κ α τ α δ ί κ ε ς γ ι ά α λ η τ ε ί α . Μ * ά λ λ α λ ό γ ι α , τ ό νά βρε
θε~ς εφτά φορές δ ι α δ ο χ ι κ ά στά πεζοδρόμια τοΰ Παρ ι σ ι ο ΰ , χωρίς ψωμί κ α ί σ τ έ γ η , ά π ο τ ε λ ε Τ αδίκημα πού
τ ι μ ω ρ ε ί τ α ι μ έ Ι σ ό β ι α π ο ι ν ή . Σ τ ή ν " Α γ γ λ ί α κ α ί στό
Β έ λ γ ι ο , όπου υπάρχουν τά ΙΛίΟΡΚ Η01)5Ε5( οικήματα α ν α γ κ α σ τ ι κ ή ς ε ρ γ α σ ί α ς ) κ α ί τά φτωχοκομεΐα,ή κα ταδίωξη τ ή ς ε π α ι τ ε ί α ς κ α ί τ ή ς α λ η τ ε ί α ς δέν εΤ ναι λ ι γ ώ τ ε ρ ο αδυσώπητη.
Μία άλλη περίπτωση:άφοΰ ο ' εργοδότες έχουν άνάγκη άκό ε ρ γ α τ ι κ ά χ έ ρ ι α κ α ί ό στρατός έ χ ε ι ά νάγκη άΐιό " κ ρ έ α ς γ ι ά τά κ α ν ό ν ι α " , ο νόμος τιμω ρ ε ϊ άλύπητα τήν έκτρωση.
'Η αιωνιότητα τής άτομικής ίδιοχτησίας καί ή
μισθωτή έ ρ γ α σ ί α όντας δ ε χ τ έ ς σάν β α σ ι κ έ ς ά ρ χ έ ς ,
κανένα ά π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό φάρμακο δέν μπορεΤ νά δοθ ε ί σ τ ί ς κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς ά ρ ρ ώ σ τ ε ι ε ς - σ τ ή ν έγκληματι κότητα, γ ι ά παράδειγμα.Μιά αδιάκοπη διαμάχη δη μ ι ο υ ρ γ ε ΐ τ α ι άνάμεσα στήν δημόσια τ ά ξ η κ α ί
στό
έ γ κ λ η μ α , σ τ ό ν στρατό αύτό τοΰ ε γ κ λ ή μ α τ ο ς , π ο ύ ά π ο τ ε λ ε ϊ ται απο ε ξ α θ λ ι ω μ ε ν ο υ ς , κ ο ι ν ω ν ι κ α θύματα ανεύθυνα κ α ί ά π ε ρ ι ό ρ ι σ τ α ά π ο δ ε κ α τ ι σ μ έ ν α . Α ύ τ ό
τό
ζήτημα δέν α ν τ ι μ ε τ ω π ί σ τ η κ ε άκόμη μ έ άρκετή σο βαρότητα: ή ΐιάλη ε ν ά ν τ ι α στήν ε γ κ λ η μ α τ ι κ ό τ η τ α ε ΐ .137

,αι

μ ι ά οψη τ ή ς πάλης των τ ά ξ ε ω ν . Τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν

ιρΤα τ έ τ α ρ τ α των ε γ κ λ η μ α τ ι ώ ν τοΰ κ ο ι ν ο ΰ
ανήκουν σ τ ί ς τ ά ξ ε ι ς

των

δικαίου

εκμεταλλευομένων.

' θ π ο ι ν ι κ ό ς κώδ-ικας τοΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ο ύ
τ ο υ ς , δ έ ν δέχεται

γ ε ν ι κ ά τ ή ν π ο ι ν ή τοΰ

α τ ί ς περιπτώσεις έγκλημάτων(παρ'ότι
ξαφάν 'ι ση όρ ι σμένων άγ ι άτρευτων κα ί
ξεστρατημένων' εΤναι

κοά θανάτου

ή φυσική

έ-

έπ ι κ ίνδυνων

π ο λ λ έ ς φορές ή μόνη λ ύ σ η

Δ έ ν δ έ χ ε τ α ι , ακόμη, τ ί ς
τερη ποινή εΤναι

τά

).

1

ίσόβ ι ε ς · π ο ι ν έ ς . ! - ! μ ε γ α λ ύ -

10 χ ρ ό ν ι α

φυλάκισης.

'Η στέρηση τής ε λ ε υ θ ε ρ ί α ς , μ έ τ ρ ο κοινωνικής α σφάλειας,καί

ή διαπαιδαγώγηση έ χ ο υ ν έννοηθεΤ χω-

ρ ί ς τήν μεσαιωνική
λεται

ι δ έ α τ ή ς τ ι μ ω ρ ί α ς πού ε π ι β ά λ -

σάν οδύνη γ ι ά έ ξ α γ ν ι σ μ ό . Σ ' α υ τ ό ν τ ό ν τ ο μ έ α

κ α ί σ τ ή ν σ η μ ε ρ ι ν ή κατάσταση τ ή ς Ρωσίας τών Σο
βιέτ,ο"

υ λ ι κ έ ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς εΤναι

τώτερες ά π ' τ ί ς

-

φ υ σ ι κ ά , πολύ κα-

προθέσεις.

' Η ο ι κ ο δ ό μ η σ η τ ή ς κ α ι ν ο ύ ρ γ ι α ς κ ο ι ν ω ν ί α ς - πού
δ έ ν θά έ χ ε ι

φυλακές,χωρίς άμφιβολία-δέν

άπ'τήν δημιουργία
μως,έχει

ι δ α ν ι κ ώ ν φυλακών!*Η ώθηση,ό

-

δ ο θ ε Τ , μ ί α μ ε τ α ρ ρ ύ θ μ ι σ η σ έ βάθος άρχι

-

σε."Οπως ρ νομοθέτης έτσι
νει

άρχίζει

καί ό δικαστής παίρ

ύπ'οψη τ ο υ , μ έ πολύ π ρ ο σ ε χ τ ι κ ή ε ξ έ τ α σ η ,

κ ο ι ν ω ν ι κ ά α ' ί τ ι α τοΰ έ κ γ λ ή μ α τ ο ς , τ ή ν

τά

προέλευσηκαί

τό κ ο ι ν ω ν ι κ ό π ε ρ ι β ά λ λ ο ν τοΰ ε γ κ λ η μ α τ ί α .

Τό

νά

β ρ ε θ ε Τ ς χ ω ρ ί ς ψωμί κ α ί σ τ έ γ η ά π ο τ ε λ ε Τ έ ν α έ γ κ λ η μο στήν Γ α λ λ ί α , καθώς ε ϊ δ α μ ε . Σ τ ή ν Μόσχα,σέ συνάρτ η σ η μ έ έ ν α άλλο έ γ κ λ η μ α , ε Τ ν α ι

ένα

ελαφρυντικό

στο ι χ ε ϊ ο .
Μπροστά σ τ ό ν ά σ τ ι κ ό νόμο ή φ τ ώ χ ε ι α ε Τ ν α ι

Βα-:

χνά έ γ κ λ η μ α κ α ί πάντα έ ν α έ η ι βαρυντ ι κό στο ι χεΤαί
ή υπόνοια

ένοχης.

Μι.ροστά στόν προλεταριακό νόμο,τό νά
Ι3Θ

εΤναί

κ α ν ε ί ς πλούσιος-άκόμη κ α ί σ ε π ε ρ ι ο ρ ι σ μ έ ν α κάπως
δ ρ ι α - ά π ο τ ε λ ε Τ ένα ε π ι β α ρ υ ν τ ι κ ό σ τ ο ι χ ε ί ο .

.139

I.

ΤΑ ΔΥΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΝΑ ΧΤΥΠΗΣΟΥΜΕ Τ'ΑΠΟΤΕΛΕ
ΣΜΑΤΑ Η ΝΑ ΕΡΕΥΝΗΣΟΥΜΕ Τ Ι Σ

-

ΑΙΤΙΕΣ;

' Η φ ι λ ε λ ε ύ θ ε ρ η δ ι δ α σ κ α λ ί α τοΰ Κ ρ ά τ ο υ ς , π ο ύ τά
κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ά καθεστώτα δ έ ν ά ν α ί ρ ε σ α ν παρά

σέ

κ α ι ρ ο ύ ς πολέμων-όποτε εφάρμοζαν τόν π ο λ ε μ ι κ ό καπ ι τ α λ ι σ μ ό τ ο υ ς , π ο ύ χ α ρ α κ τ η ρ ι ζ ό τ α ν άπό τ ή ν

κρα-

τ ι κ ο π ο ί η σ η τ ή ς παραγωγής.τόν αυστηρό έ λ ε γ χ ο τοΰ
ε μ π ο ρ ί ο υ , τ ή ν κατανομή των προ'ίόντων( δ ε λ τ ί α κα
τ α ν ά λ ω σ η ς ) , τ ή ν κατάσταση ..ττολ ι ρ ρκ ί ας
άζει

-

κλπ-έκθει-

τήν μή επέμβαση τοΰ Κράτους σ τ ή ν

οικονομι-

κή ζ ω ή . Σ υ ν δ έ ε τ α ι , σ τ ό ν τομέα τής π ο λ ι τ ι κ ή ς

οικο-

ν ο μ ί α ς μ έ τό Ι_ΑΙ55ΕΒ Ρ Α Ι Π Ε , τ ό Ι_ΑΙ55ΕΡ ΡΑ55ΕΡ της
Σ χ ο λ ή ς τοΰ Μ ά ν τ σ ε σ τ ε ρ . 0 ε ω ρ ε 7 τό Κράτος

κυρίως

σάν όργανο κ ο λ λ ε κ τ ι β ι κ ή ς άμυνας τ ή ς κατόχου
ξ η ς , μηχανή πολέμου ά π έ ν α ν τ ι

τά-

σ , ί ς άνταγωνι στ ι κ έ ς

ε θ ν ι κ έ ς ο μ ά δ ε ς , μ η χ α ν ή κ α τ α π ί ε σ η ς σ έ βάρος τωνάντικειμένων

εκμετάλλευσης.θ!

γ ί ε ς τοΰ Κράτους μειώνονται

διοικητικές

λειτουρ-

στό ε λ ά χ ι σ τ ο .

Μόνο

κάτω ά π ' τ ή ν ε π ι ρ ρ ο ή τοΰ σ ο σ ι α λ ι σ μ ο ύ κ α ί τ ή ν
εση τών μαζών τό σύγχρονο Κράτος π ή ρ ε , π ρ ί ν
κ α ι ρ ό , σ τ ά χ έ ρ ι α του τ ή ν δ ι ε ύ θ υ ν σ η τ ή ς
εκπαίδευσης.Οι

πίλίγο

δημόσιας

ο ι κ ο ν ο μ ι κ έ ς λ ε ι τ ο υ ρ γ ί ε ς τοΰ

κρά-

τ ο υ ς π ε ρ ι ο ρ ί ζ ο ν τ α ι , ό σ ο γ ί ν ε τ α ι , σ τ ή ν σύσταση

τών

τ ε λ ω ν ε ι α κ ώ ν δασμών,πού έ χ ο υ ν σκοπό νά ηροστα

-

τ ε ύ σ ο υ ν τ ή ν β ιομηχαν ία' ά π ' τ ό ν άνταγωνισμό τοΰ 8ξ ω τ ε ρ ι κ ο ΰ . ( * Η ε ρ γ α τ ι κ ή ν ο μ ο θ ε σ ί α εΤναι

πάντα κα-

τάχτηση τοΰ έ ρ γ α τ ι κ ο ΰ κ ι ν ή μ α τ ο ς ) . Μ έ μ ί α λ έ ξ η ,
σεβασμός στήν κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ά ν α ρ χ ί α εΤναι

σ ι κ ό ς κανόνας τοΰ Κ ρ ά τ ο υ ς . " Α ς π α ρ ά γ ο υ ν , ά ς που
.140

ά

ο βα-

λ'ουν, άς ξαναπουλοΰν, άς κερδοσκοπούν χωρίς μέτρο
χωρίς έ γ ν ο ι α γ ι ά τό γ ε ν ι κ ό σ υ μ φ έ ρ ο ν . " 0 άνταγω ν ι σ μ ό ς εΤναι ό νόμος τής αγοράς.
θ ! κ ρ ί σ ε ι ς γ ί ν ο ν τ α ι , μ έ τόν τρόπο α ύ τ ό , μ ε γ ά λ ο ι ρ υ θ μ ι σ τ ι κ ο ί παράγοντες τ ή ς ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή ς ζω ή ς . Τ ά σφάλματα τ ή ς β ι ο μ η χ α ν ι κ ή ς η γ ε σ ί α ς μ ο ι ρ ά ζονται επάνω στούς ώμοϋς των εργαζομένων,τών κατώτερων μεσαίων τάξεων κ α ί τών πιό άδύνατων κ α π ι τ α λ ι σ τ ώ ν . ' Ακόμη κ α ί όταν τά μεγάλα " τ ρ ά σ τ " κ υ ριαρχοΰν σ ' ό λ ό κ λ η ρ η τ ή ν χώρα, ε ξ α λ ε ί φ ο ν τ α ς
τόν
ανταγωνισμό σ έ μεγάλους τ ο μ ε ί ς τής παραγωγήςκαί
τού ε μ π ο ρ ί ο υ , τ ό παληό δόγμα τοΰ Κ ρ ά τ ο υ ς , τ α ι ρ ι α στό μ έ τ ά συμφέροντα τών βαΕπληάδων τοΰ χάλυβα,
τοΰ άνθρακα, τών παστών κρεάτων ή τών Ν α υ τ ι λ ί α κών Μεταφορών,μένει ά θ ι κ τ ο : ε ι ν α ι ή περίπτωση τών
Ε.Π.Α.
Αυτή ή ΰπενθύμ ιση γεγονότων,πού ό καθένας πρέπει νά γ ν ω ρ ί ζ ε ι , έ π ι β ά λ λ ε τ α ι γ ι ά νά προσδιορίσου
μ ε καλύτερα τό ε ρ γ α τ ι κ ό κ α ί ά γ ρ ο τ ι κ ό Κ ρ ά τ ο ς , ό πως τό πραγματοποιεΤ ή ένωση τών Σ ο β ι έ τ μέ
τήν
ε θ ν ι κ ο π ο ί η σ η τ ή ς ζ ω ή ς , τ ο ΰ υπεδάφους,τών μεταφορών, τ ή ς β α ρ ε ί α ς β ι ο μ η χ α ν ί α ς κ α ί τοΰ
εξωτερικού
εμπορίου.
Τό Σ ο β ι ε τ ι κ ό Κράτος κυβερνά τήν
οικονομική
ζ ω ή . ' Ε ν ε ρ γ ε ϊ κάθε μέρα άμεσα επάνω στόύς βασι κούς παράγοντες τ ή ς ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή ς δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ α ς .
'Ακόμη κ α ί σ τ ί ς π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς πού δ έ χ ε τ α ι . ήν κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή πρωτοβουλία,τήν ε λ έ γ χ ε ι κ α ί τήν ρυθμ ί ζ ε ι , άσκώντας επάνω τ η ς δ ι π λ ή ε π ο π τ ε ί α ,
μέσω
τοΰ νόμου κ α ί αΰτοΰ πού ονομάζουμε "άμεση παρέμβαση" στήν ά γ ο ρ ά , σ τ ί ς π ι σ τ ώ σ ε ι ς κ α ί στήν παρα γ ω γ ή . ' Η πρόληψη τών κρίσεων εΤναι έ ν α ά π ' τ ά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά σ τ ο ι χ ε ί α τής π ο λ ι τ ι κ ή ς τ η ς Σοβ,ι ε .141

τ ι κ ή ς "Ενωσης.Προσπαθεί

ν'άναχαιτίσει

τ ί ς κρί

-

σ ε ι ς μ ε τ ά τ ά πρώτα συμπτώματα.
Δεν ε ί ν α ι

παράλογο νά π ρ ο β λ έ π ο υ μ ε , μ ε τ ά άπό έ -

να βαθμό κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς ά ν ά π τ υ ξ η ς , τ ή ν τ έ λ ε ι α &ξαφάνισή

τους.

' Ε κ ε Τ , ό π ο υ τό κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ό Κράτος

άρκεΤται,

" έ ξ ό ρ ι σ μ ο ϋ " στό νά πολεμά τ ά τ ε λ ι κ ά

άποτελέ

σματα τών κ ο ι ν ω ν ι κ ω ν α ι τ ί ω ν , π ο ύ απαγορεύεται
αγγίξει,τό

Σ ο β ι ε τ ι κ ό Κράτος ε π ε ν ε ρ γ ε ί στά

γ κ λ η μ α τ ; κ ό τ η τ α , ή π λ η θ υ σ μ ι α κ ή παρακμή, ό
είναι

παρά

ν'

αϊτια

α ύ τ ά . ' Η έ ν δ ε ι α , ή πορνεία, ή δημόσια ύ γ ε ί α , ή
αριθμός γεννήσεων,δέν

έ

χαμηλός

κονομική κ ρ ί σ η , ή εγκληματικότητα αυξάνει
άλλο ι ώ ς . Τ ό τ ε τ ά

καπιταλιστικά
τους.

ε ξ α ι τ ί α ς τής ο -

μαλής λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α ς τ ή ς κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς

οικονομίας

-άναρχικής,παράλογης, ένοχης γ ι ά τόν άτομικό
συλλογικό

-

καίδέν

δ ι κ α σ τ ή ρ ι α δ ι π λ α σ ι ά ζ ο υ ν τ ή ν αύστηρότητά
Σ τ ί ς τ α ρ α χ έ ς πού δ η μ ι ο υ ρ γ ο ύ ν τ α ι

-

αποτελέσματα

σοβαρών ο ! κ ο ν ο μ ι κ ω ν α ι τ ί ω ν " ^ Μετά άπό κ ά θ ε ο ί
μπορεΤ νά γ ί ν ε ι

-

καί

εγωισμό τών κυρίαρχων τ ά ξ ε ω ν - ή μπουρ-

ζ ο υ α ζ ί α δέν γ ν ω ρ ί ζ ε ι

άλλο φάρμακο ά π ' τ ή ν κατα

-

π ί ε σ η . Τ ό Σ ο β ι ε τ ι κ ό Κ ρ ά τ ο ς , χτυπώντας τ ά α ϊ τ ι α τ ο ΰ
κακοΰ έ χ ε ι

πολύ λ ι γ ώ τ ε ρ ο τ ή ν άνάγκη τ ή ς

καταπί-

εση ς . "Οσο θά έ ξ ε λ ί σ σ ε τ α ι , τόσο ή ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή
δράση θά γ ί ν ε τ α ι

άποτελεσματική,συνετή κάί

λ η π τ ι κ ή , ή κ α τ α π ί ε σ η θά τοΰ εΤναι
γκαια μέχρι

λ ι γ ώ τ ε ρ ο άνα

τ ή ν ημέρα πού ή έ ξ υ π ν η

τ ή ς ο ι κ ο ν ο μ ί α ς θά έ ξ α φ α ν ί σ ε ι , μ έ τ ή ν
κ ο ι ν ω ν ι κ έ ς ά σ θ έ ν ε ι ε ς όπως εΤναι

-

διαχείρηση
εύημερία,τι'ς

ή εγκληματικό

τ η τ α - π ο ύ προσπαθοΰν νά μ ε ι ώ σ ο υ ν τ ή ν
τ η τ ά τ η ς μ έ τ ή β ο ή θ ε ι α τοΰ

του
προ-

-

μεταδοτικό-

καταναγκασμού.

" 0ά κ λ έ β ο υ ν πολύ λ ι γ ώ τ ε ρ ο ι , ό τ α ν κ α ν ε ί ς δ έ ν θά
π ε ι ν ά . Δ έ ν θά κ λ έ β ο υ ν καθόλου όταν ο '

ά ν έ σ ε ι ς θά

γίνουν προσιτές σ έ όλους.'Από σήμερα-καί
.142

ήμαστε

μακρυά ά π ' τ ό ν τ ε λ ι κ ό σ τ ό χ ο - ή π ε π ο ί θ η σ η μας Ε,Ϊ ν α ι , ό τ ι , α ν τ ί θ ε τ α μ έ τά φ α ι ν ό μ ε ν α ,

τό

Σοβιετικό

Κράτος χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ε ί τ ή ν κ α τ α π ί ε σ η παρά πολύ

λι-

γ ό τ ε ρ ο άπό κάθε ά λ λ ο .
"Ας σκεφτούμε:στήν σημερινή ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή

κατά-

σταση τ ή ς Ρ ω σ ί α ς , μ ι ά ά σ τ ι κ ή κυβέρνηση δέν θά κ υ β ε ρ ν ο ύ σ ε πολύ π ε ρ ι σ π ό τ ε ρ ο β ί α ι α ά π ' ό τ ι
βι έ τ ;
σκει

τά

Σο -

' θ χωριάτης εΤναι συχνά δ υ σ α ρ ε σ τ η μ έ ν ο ς β - ο Ί ι ο ύ ς φόρους πολύ σ κ λ η ρ ο ύ ς ,

τά

βιομηχανικά,

ε'ίδη πολύ . ά κ ρ ι β ά . ' Η δ υ σ α ρ έ σ κ ε ι ά τ ο υ μεταφράζε
ται

π ο λ λ έ ς φορές σ έ π ρ ά ξ ε ι ς πού πρέπει

κ τ η ρ ι σ τ ο ύ ν σάν ά ν τ ε π α ν α σ τ α τ ι κ έ ς . Κ α ί

-

νά χαρα-

όμως,τό

σύ-

νολο των χωρικων έδωσε στά Σ ο β ι έ τ τ ή ν στρατι ω τ ι κ ή ν ί κ η - ό Κ ό κ κ ι ν ο ς Σ τ ρ α τ ό ς ά π ο τ ε λ ε Τ τ ο πάντα ά πό" ά γ ρ ό τ ε ς - κ α ί σ υ ν ε χ ί ζ ε ι

νά τά υ π ο σ τ η ρ ί ζ ε ι .

Μιά

κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή κυβέρνηση ά π ο δ ί δ ο ν τ ά ς τ ή ν γ^ στούς
γαιοχτήμονες,θά ε ι χ ε ν'άντιμετωπίσει
των εκατό εκατομμυρίων άγροτων-καί

τήν

οργή

θά τ ή ν α ν τ ι -

μετώπιζε μέ μ ι ά άδιάκοοη καί ά μ ε ί λ ι κ τ η

καταπίε-

σ η . Γ ι ' α υ τ ό άκριβώς όλα τά " λ ε υ κ ά " καθετώτα , πού
έπαιρναν μισθό άπ'τήν ξ έ ν η

οικονομία,έπεσαν.

Στήν σ η μ ε ρ ι ν ή τ η ς έ ν δ ε ι α - μ ε τ ά άπό χρόνια.
π ε ρ ι α λ ι σ τ ι κ ώ ν π ο λ έ μ ω ν , ά π ο κ λ ε ι ομού κ α ί
κλωμένη ά π ' τ ά κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ά Κράτη

Ιμ-

λιμών,κυ-

,,άντικείμενο

οικονομικών αποκλεισμών,διπλωματικών
οντάς ένα άπομονωμένο στρατόπεδο ',

σκευωριών,

πολιορκημένο

ά π ' τ ό ν ε χ θ ρ ό , σ έ σύγκρουση μ έ ε σ ω τ ε ρ ι κ έ ς ά ν τ ι φάσ ε ι ς δ ε μ έ ν ε ς μ έ μ ι ά τόσο δι'πκολη μ ε τ α β α τ ι κ ή
ρ ί ο δ ο - ή Σ ο β ι ε τ ι κ ή "Ενωση έ χ ε ι

πε-

άκόμη άνάγκη άπ '

τήν κ α τ α π ί ε σ ΐ | . Θ ά ?|ταν κ α ν ε ί ς γ ε λ α σ μ έ ν ο ς σ τ ή ν σ κ έ ψη ό τ ι

ο κ α ι ρ ό ς τών άντεπαναστάσεων

' Α λ λ ά , ό π ο ι ε ς κ α ί νά ε Τ ν α ι ' ο ϊ

πλησιάζει..

σημερινές

ε ς κ α ί ό τρόπος δράσης τ ή ς Ρώσικης

δυσκολί-

Επανάστασης
.143

τά βασικά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ά τοΰ Σ ο β ι ε τ ι κ ο ΰ Κράτους
δέν άλλοξαν κ α ί μ α ζ ί του ο ΰ τ ε ή κ α τ α π ί ε σ η .

.144

VII.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΜΟΙ : ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΙΝΑ

Ξ ε χ ν ο ύ μ ε αυχνά αυτήν τήν άλλη α λ ή θ ε ι α ,
δτι
δηλαδή ή Σ ο β ι ε τ ι κ ή κ ο ι ν ω ν ί α στόν όγδοο χρόνο της
ΰπαρξής τ η ς δέν μπορέΐ νά σ υ γ κ ρ ί ν ε τ α ι ' ί δ ι α
μέ
τήν ά σ τ ι κ ή κ ο ι ν ω ν ί α , π ο ύ έ χ ε ι μ έ τό μέρος τηςμ ιά
παράδοση πολλών αιώνων ε ξ ο υ σ ί α ς κ α ί τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν
ένα αιώνα γεμάτο πολιτικές έμπε ι ρ ί ε ς .Πολύ π ρ ί ν τό
1 7 8 ^ , ή " τ ρ ί τ η τάξη
"ηταν,παρά τ ί ς ζωηρές άνπρ ή σ ε ι ς τοΰ Σ ι γ ι έ ^ , μ ι ά δύναμη υ π ο λ ο γ ί σ ι μ η
μέσα
στό Κ ρ ά τ ο ς . Τ ά πρώτα πενήντα χ ρ ό ν ι α
οικονομικής
ανάπτυξης τ ή ς μπουρζούαζίας δέν έπαυαν νά εΤναι
καί χρόνια φριχτής τ α ξ ι κ ή ς δ ιχτατορίας.Οι
πα ραχαράκτες τ ή ς " Ι σ τ ο ρ ί α ς σκεπάζουν σ υ ν ε ι δ η τ ά τήν
α λ ή θ ε ι α πού άφορα τό πρώτο μ ι σ ό τοΰ 13ου αιώνα.
'Ο σύγχρονος κ α π ι τ α λ ι σ μ ό ς , β α δ ί ζ ο ν τ α ς τόν
δρόμο
τοΰ π λ ο υ τ ι σ μ ο ΰ , πέρασε πάνω ά π ' τ ά κ ο ρ μ ι ά
πολλών
γενεών εργαζομένων,πού έζησαν μέσα σ έ τρώγλες,
πού μόχθησαν ά π ' τ ό πρωΐ μέχρι τό βράδυ,πού
δέν
γνώρισαν καμμιά δημοκρατική ε λ ε υ θ ε ρ ί α , π ο ύ έδω σαν στό άνθρωποφάγο εργοστάσιο μέχρι κ α ί τά ά σ θ ε ν ι κ ά μπράτσα άχτάχρονων π α ι δ ι ώ ν .
' Επάνω στά κόκκαλα, στήν σάρκα, στό α^ίμα
καί
τόν ιδρώτα αυτών τών θυσιασμένων γενεών ο ι κ ο δ ο μήθηκε ό σύγχρονος π ο λ ι τ ι σ μ ό ς . * Η
μπουρζουάδικη
ε π ι σ τ ή μ η τ ' ά γ ν ο ε " δλα αύτά.
"Αναγκαζόμαστε
νά
σ τ ε ί λ ο υ μ ε πάλι τ.όν άναγνώστη στό " Κ ε φ ά λ α ι ο " τοΰ
Κ.Μάρξ.Οά βρεΤ στό κεφάλαιο 23 φοβερές
σελίδες
γύρω ά π ' τ ή ν ' Α γ γ λ ί α τοΰ 1846 μέχρι τό 1 8 6 6 . Δέν
μπορούμε ν ' ά ν τ έ ξ ο υ μ ε στόν πειρασμό >ής άναφοράς
.145

μερικών σ η μ ε ί ω ν . " Ε ν α ς γ ι α τ ρ ό ς , σ έ μ ι ά ε π ί σ η μ η ε ρευνά τ ο υ , 61 απιστώνει ό τ ι "άκόμη κ α ί στούς έρ γ ά τ ε ς των πόλεων,ή δ ο υ λ ε ι ά πού τ ο ύ ς ε ξ α σ φ α λ ί ζ ε ι
μ ό λ ι ς ό , τ ι χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι γ ι ά νά μήν πεθαίνουν
τής
π ε ί ν α ς β γ α ί ν ε ι συνήθως έξω άπό κάθε ό ρ ι ο άντο χ ή ς . Δ έ ν μπορούμε λοιπόν νά πούμε ότι ή
εργασία
τρέφει τόν άνθρωπο".
" Ε ν α ς άλλος ε ρ ε υ ν η τ ή ς δ ι α π ι σ τ ώ ν ε ι ότι ύπάρ χ ο ι _ ν " · . σ τ ό Λ ο ν δ ί ν ο , 20 μ ε γ ά λ ε ς σ υ ν ο ι κ ί ε ς τών 1 0 .
000 κ α τ ο ί κ ω ν " . ' Η ά θ λ ι ό τ η τ ά τους ξ ε π ε ρ ν ά ο, τ ι μπορεΤ κ α ν ε ί ς νά δ ε ι σ ! ο λ ό κ λ η ρ η τήν υ π ό λ ο ι π η Αγ γ λ ί α " . - "Τό Ν ι ο ύ κ α σ τ λ , λ έ ε ι ο δόχτορας
Χάντερ,
δ ί ν ε ι τό παράδειγμα μ ι α ς ά π ' τ ί ς π ι ό ωραίες ρά τ σ ε ς τών συμπατριωτών μας, πού έ χ ε ι πέσει σ ' έ ν α ν
σχεδόν ά γ ρ ι ο εκφυλισμό σάν επακόλουθο καθαρά ε ξωτερικών άθλιων συνθηκών". ' Η " Σ τ ά ν τ α ρ ν τ " , σ υ ν τηρητική άγγλική εφημερίδα,έγραφε σ τ ί ς 5 τ ο ύ ' Α π ρ ί λ η 1855, γ ι ά τούς άνεργους τοΰ Λ ο ν δ ί ν ο υ : " " Α ς
θ υ μ η θ ο ύ μ ε , ό τ ι αυτός ό πληθυσμός ύ π ο φ έ ρ ε ι . Π ε θ α ί ν ε ι τ ή ς π ε ί ν α ς . Ε ί ν α ι 4 0 . 0 0 0 . Κ α ί αυτό στήν εποχή
μας, μέσα σ έ σ υ ν ο ι κ ί ε ς τ ή ς υπέροχης αύτής μητρόπολης, δ ί π λ α στήν ογκωδέστερη· συσσώρευση πλούτοι^
πού γνώρισε ποτέ ό κ ό σ μ ο ς " . - " Σ τ ά 1 8 4 6 , ό
λιμός
έφερε ύ τ ή ν ' Ι ρ λ α ν δ ί α π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο άπό ένα έκα
τομμύριο θ α ν ά τ ο υ ς . Δ έ ν προξένησε τήν
παραμικρή
βλάβη στόν πλοΰτο τ ή ς χώρας". ( Κ . Μ ά ρ ξ ) .
Γ ι ά νά μετατρέψουμε τό α ί μ α κ α ί τόν
ιδρώτα
αύτοΰ τοΰ εξαθλιωμένου λαοΰ σ έ ' κ ο υ δ ο υ ν ι σ τ έ ς κ α ί
κ α λ ο ζ υ γ ι σ μ έ ν ε ς γ κ ι ν έ ε ς μέ τήν ε ι κ ό ν α τής β α σ ί λ ι σ σ α ς Β ι κ τ ω ρ ί α ς ε π ά ν ω , γ ι ά νά δεχτοΰν νά π ε θ α ί νουν χωρίς δ ι α μ α ρ τ υ ρ ί α σάν τά ζώα οι άχρηστο ι καταδικασμένο ι ά π ' τ ή ν άνάπτυξη τ ή ς
μηχανοποίησης
κ α ί τών κ ρ ί σ ε ω ν , πόσα φοβερά μέτρα κ α τ α π ί ε σ η ς δέν
.146

χρησιμοποιήθηκαν;
'Αλλά διαπιστώνουμε καθαρά, έ ν α άπ τ ά βασικώτερα μέσα τοΰ κ α π ι τ α λ ι στ ικοΰ καταναγκασμού: την
πείνα.
τ
Η τ α ν μ ι ά εποχή, πού θά μπορούσαμε νά όνομά οουμε "αιώνα τ ή ς ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ς " . 'Ο
κ α τ ά δ ι κ ο ς εργάτης,στριμωγμένος άπ'τήν α ν ε ρ γ ί α , μέ
τήν ά π ε ι λ ή τοΰ θανάτου άπό π ε ί ν α , ε ρ γ ά σ τ η κ ε μέσα
στό β ι ο μ η χ α ν ι κ ό κάτεργο, εργάστηκε σάν κτήνος γ ι ά
νά μήν πεθάνει π ε ι ν α σ μ έ ν ο ς μέσα σ έ μ ι κ ρ ό χ ρ ο ν ι κό διάστημα άλλά σ έ δέκα χρόνια τ ο υ λ ά χ ι σ τ ο ν .(Δέν
έχουμε δεδομένα γύρω ά π ' τ ή ν μέση δ ι ά ρ κ ε ι α
ζωής
των εργατών ε κ ε ί ν η ς τ ή ς εποχής κ α ί
αυτό
εΤναι
κ ρ ί μ α γ ι α τ ί ο ! ά ρ ι θ μ ο ί θά μιλοΰσαν πιό εκφραστικ ά ) . Αυτό σ υ μ β α ί ν ε ι άκόμη κ α ί σ ή μ ε ρ α : σ τ ό ν ο ί κ ο ν ο μ ι κ ό καταναγκασμό-μέσω τ ή ς π ε ί ν α ς - π ο ύ
εΤναι
τ ε λ ι κ ά τό π ι ό ά π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό μ έ σ ο , ή π ο λ ι τ ι κ ή καί
κ ο ι ν ω ν ι κ ή κ α τ α π ί ε σ η δέν κάνει τ ί π ο τ ε άλλο παρά
νά προσθέτει τό συμπλήρωμα πού χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι
γιά
τήν υπεράσπιση τ ή ς κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή ς τ ά ξ η ς άπέναντι σέ ο ρ ι σ μ έ ν ε ς κατηγορίες Ι δ ι α ί τ ε ρ α ε π ι κ ί ν δ υ νων θυμάτων(τών κακοποιών) κ α ί τούς επαναστάτες.

.147

VIII.

Ο ΑΠΟΔΕΚΑΤΙΣΜΟΙ.

ΣΦΑΛΜΑΤΑ Κ Α Ι

ΚΑΤΑΧΡΗΣΕΙΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ
Το επαναλαμβάνουμε: η τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ε ί ν α ι

φοβε-

ρή. Σ τ ό ν ε μ φ ύ λ ι ο πόλεμο-πού ά γ ν ο ε ϊ συνήθως
ούδέτερους-άπειλεΐ

τούς

τ ή ν ζωή κ ά θ ε π ο λ ε μ ι σ τ ή - έ π α

ναστάτη σ τ ί ς σ χ ο λ έ ς τών ά ν τ ι δ ρ α σ τ ι κ ώ ν , ή

εργατι-

κή τ ά ξ η , π ο ύ επάνω τ η ς ο ! σ υ ν ο μ ω σ ί ε ς κ ρ ε μ ο ύ ν
άπειλή θανάτου,πρέπει

μόνη τ η ς νά χ τ υ π ή σ ε ι

νάσι μα τ ο ύ ς εχθρούς τ η ς . " Η φυλακή
κ α ν έ ν α . ' Η εξέγερση παραβιάζει

δέν

πολύ

-

μιά
θα -

φοβίζει

εύκολα

τίς

κ λ ε ι δ ω μ έ ν ε ς π ό ρ τ ε ς , πού μπορούν άκόμη ν'άνοιχτοΰν
ά π ' τ ο ύ ς συνομώτες μ έ τ ή ν δωρΓδοκία ή τ ή ν

έξυτνά-

δα τ ο υ ς .
'Υπάρχει

κ α ί κάτι

άλλο π ο ύ , ά ν α γ κ α σ τ ι κ ά , σ υ ν

-

τ ε λ ε ί σ τ ή ν εξάπλωση τ ή ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ς όταν ό ά γώνας φθάνει

σ τ ό άποκορύφωμά τ ο υ . ' Α π '

τόν καιρό

τών άρχαίων στρατών, ό άποδεκατ ι σμός ε'ιναι
κ λ α σ σ ι κ ό μέσο πού κ ρ α τ ά υπάκουο τό

ένα

στράτευμα.Τό

χ ρ η σ ι μ ο π ο ί η σ α ν στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τοΰ Μεγάλου πολέ
μου, ί δ ι α ί τ ε ρ α στό γ α λ λ ι κ ό μ έ τ ω π ο , μ ε τ ά τ ή
τοΰ

" Α π ρ ί λ η Ι 9 Ι 7 . . Δ έ ν πρέπει

μέθοδος ε Τ ν α ι
δέκα, χωρίς

νά τό ξ ε χ ν ο ύ μ ε .

νά τ ο υ φ ε κ ί ζ ε τ α ι

-

στάση

έ ν α ς άνθρωποςστούς

έ γ ν ο ι α γ ι ά τ ή ν προσωπική ε ν ο χ ή ή ά -

θωότητά τ ο υ . ' Ε π ά ν ω σ | α υ τ ό , μ ι ά παρατήρηση ί σ τ ο
ρικής άξίας.Στά Ι 8 7 Ι , ο ΐ

κομμουνάριοι

-

άποδεκατί-

στηκαν ά π ' τ ο ύ ς Β ε ρ σ α λ λ ι έ ρ ο υ ς . Κ ά ν α μ ε προηγουμέ

-

ν ω ς , τ ή ν ε κ τ ί μ η σ η τών τ ο υ φ ε κ ι σ μ έ ν ω ν ά π ' τ ό ν Γ κ α

-

λιφέ:

2 0 . 0 0 0 ' ή κομμούνα ε Τ χ ε 1 6 0 . 0 0 0

μαχητές.'Η

άναμφισβήτηση λ ο γ ι κ ή τοΰ πολέμου τών τ ά ξ ε ω ν ,
.148

ή

γ α λ λ ι κ ή μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α - ή π ι ό φωτισμένη τ ο ΰ

κό

-

σμου, ή μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α τοΰ Τ α ί ν κ α ί τοΰ Ρενάν— μας
τό πληροφόρησε μ έ τ ο ύ ς ά ρ ι Β μ ο ι ' ς τ η ς : μ ι ά τ ά ξ η δέν
παραδέχεται

ότι

άν δ έ ν έ χ ε ι

ΰποστεΤ έ ν α ά ρ κ ε τ ά μεγάλο· ποσοστό α -

ν ι κ ή θ η κ ε , μ ι ά τ ά ξ η δϋ"

νικήθηκε,

πωλειών. " Α ς πάρουμε-ή Ρωσία γ ν ώ ρ ι σ ε στά
χρόνια τής

"Επανάστασης π ο λ λ έ ς τ έ τ ο ι ε ς

ήρω'ΐκά
καταστά-

σ ε ι ς - μ ι ά πάλη 1 0 0 . 0 0 0 κ α τ ο ί κ ω ν , δ ι α ι ρ ε μ έ ν η σ έ 70 .
0 0 0 π ρ ο λ ε τ ά ρ ι ο υ ς ( κ α θ ώ ς κ α ί στο ι χ ε ϊ α γ ε ι τον ι κά μ έ
τό π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο )

κ α ί 3 0 . 0 0 0 ανθρώπους πού άνή -

κουν σ τ ή ν α σ τ ι κ ή τ ά ζ η κ α ί

στίς μεσαϊες ' τάϊ,εις,

σ υ ν η θ ι σ μ έ ν ο υ ς νά θεωρούνται

σάν ή ν ό μ ι μ η

θύνουσα τ ά ξ η , κ α λ λ ι ε ρ γ η μ έ ν η κ α ί
ρήσεις.Δέν

εΤναι

ριορίζεται

μέσα στήν π ό λ η , ό τ ι

διευ-

χωρίς υ λ ι κ έ ς στε-

φανερό, Ι δ ι α ί τ ε ρ α άν ή πάλη π ε ή οργανωμένη άν -

τ ί σ τ α σ η α υ τ ή ς τ ή ς δύναμης δ έ ν θά σπάσει

όσο δέν

θά έ χ ε ι

Καί

ΰποστεΤ ε ν τ υ π ω σ ι α κ έ ς ά π ώ λ ε ι ε ς ;

εΤναιλιγώτερο
χτυπήσει

δέν

ε π ι κ ί ν δ υ ν ο γ ι ά τ ή ν επανάσταση νά

πολύ δυνατά, παρά νά μή χ τ υ π ή σ ε ι

μέ

δύ-

ναμη;
'Η μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α ε κ τ ό ξ ε υ σ ε σ τ ο ύ ς

εκμεταλλευό-

μ ε ν ο υ ς α ι μ α τ η ρ έ ς ε ί δ ο π ο ι ή σ ε ι ς . Τ ώ ρ α στρέφονται ε ναντίον τ η ς . ' Η

" Ι σ τ ο ρ ί α τό π ρ ο β λ έ π ε ι : ό σ ο

περισ-

σ ό τ ε ρ η ά θ λ ι ο τ η τ α κ α ί συμφορές ε π ι β ά λ λ ε ι , ή

άστι-

κή τ ά ξ η , σ τ ί ς

εργαζόμενες μάζες,τόσο

αντιστέκεται

τήν ημέρα τ ο ΰ κ α θ α ρ ί σ μ α τ ο ς τών λ ο -

γαριασμών κ α ί τόσο ά κ ρ ι β ό τ ε π α

σκληρότερα

πληρώνει.

" Ο μ ο ι α μ έ τό έιίαναστατ ι κό δ ι κ α σ τ ή ρ ι ο τ ή ς Γ α λ λ ι κ ή ς ε π α ν ά σ τ α σ η ς , ά λ λ ά μέ μ ι ά λ ι γ ώ τ ε ρ ο
διαδικασία,ή

" Τ σ ε κ ά " τ ή ς Ρώσικης

σύντομη

"Επανάστασης,

δ ί κ α ζ ε αδυσώπητα τ ο ύ ς τ α ξ ι κ ο ύ ς ε χ θ ρ ο ύ ς , χ ω ρ ί ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς εφέσεων κ λ π ' . Δ ί κ α ζ ε λ ι γ ώ τ ε ρ ο μ έ

βάση

τήν ενοχή καί τήν σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν η κατηγορία καί π ε .149

ρισσότερο υπολογίζοντας την κοινωνική

προέλευση,

τήν π ο λ ι τ ι κ ή τοποθέτηση,τήν νοοτροπία καί τ ί ς ε πικίνδυνες

ικανότητες Τοΰ ε χ θ ρ ο ύ . " Ε κ ε ί ν ο

πού εν-

δ ι έ φ ε ρ ε ηταν νά χ τ υ π η θ ε ί μ ι ά τ ά ξ η μέσου των ά ν θρώπων,παρά νά ζ υ γ ι σ τ ο ύ ν σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ε ς
*Η τ α ξ ι κ ή δ ι κ α ι ο σ ύ ν η δέν σ τ α μ α τ ά ε ι

πράξεις.

στήν

εξέταση

προσωπικών ε ν ε ρ γ ε ι ώ ν παρά μόνο σ τ ί ς π ε ρ ι ό δ ο υ ς ησυχίας.
Τά λ ά θ η , ο 1
φαίνονται

κ α τ α χ ρ ή σ ε ι ς κ α ί οι

υπερβολές,

ν ω ν ι κ ο ύ ς κ ύ κ λ ο υ ς μ έ τ ο ύ ς ο π ο ί ο υ ς τό
το γ υ ρ ε ύ ε ι

μας

π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ο λ έ θ ρ ι α όταν αφορούν

κοι-

προλεταριά-

νά ε ν ω θ ε ί : χ ω ρ ι ά τ ε ς , κατώτερα στρώματα

τών μεσαίων τ ά ξ ε ω ν , φτωχοί δι ανοούμενοι ·άκόμη^<αί
κ α λ ό π ι σ τ ο ι • ε π α ν α σ τ ά τ ε ς , πού έ χ ο ν τ α ς

ιδεολογίες

πολύ απομακρυσμένες ά π ' τ ή ν λ ο γ ι κ ή κ α ί τήν π ρ α γ ματικότητα τής

" Ε π α ν ά σ τ α σ η ς , π α ί ρ ν ο υ ν στάση άν

τ ι κ ε ι μ ε ν ι κ ά ά ν τ ε π α ν α σ τ α τ ι κ ή . θ υ μ α μ α ι αυτούς
άναρχικούς,πού,όταν ό κόκκινος στόλος

-

τούς

υπεράσπι-

ζ ε μ έ δ υ σ κ ο λ ί α τ ή ν Κροστάνδή κ α ί τ ή ν Πετρούπολη
( 1 9 2 0 ) άπέναντι

σ έ μ ί α μ ο ί ρ α τόΰ ά γ γ λ ι κ ο ΰ στό

λ ο υ , σ υ ν € χ ι ζ α ν άτάραχοι

τ ο υ ς ά ν τ ι μ ι λ ι τ α ρ ι σ τ ι κ ή προπαγάνδαΓ Σ κ έ π τ ο μ α ι
κόμη τ ο ύ ς σ ο σ ι α λ - ε π α ν α σ τ ά τ ε ς τ ή ς

ά-

άριστεράς,πού,

στά Ι 9 Ι Θ , ά γ ω ν ί ζ ο ν τ α ν νά ρ ί ξ ο υ ν τήν
τών Ι ο β ι έ τ - π ο ύ

-

μέσα στά π λ ο ί α τ ή γνωστή

δέν ε Τ χ ε στρατό κ α ί

δημοκρατία
έφόδια-σ'ένα

κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ο πόλεμο ε ν ά ν τ ι α στό γ ε ρ μ α ν ι κ ό

ιμπερι-

α λ ι σ μ ό πού ηταν άκόμη ά κ μ α Τ ο ς .
"Ανάμεσα σ ' α υ τ ο ύ ς τ ο ύ ς λ α θ ε μ έ ν ο υ ς

"επαναστά-

τ ε ς " κ α ί τ ο ύ ς άνθρώπους τοΰ παληοΰ καθεστώτος,^)
"Επαναστατική καταπίεση δυσκολευόταν-καί
πει

πάντα νά δ υ σ κ ο λ ε ύ ε τ α ι - ν ά κ ά ν ε ι

σ μ ό . Δέν ε Τ ν α ι

πάντα δυνατό ν ά τό

τόν

θά πρέδιαχωρι-

πετύχει.

Σ έ κ ά θ ε κ ο ι ν ω ν ι κ ή δ ι α μ ά χ η δ έ ν μπορούμε ν ' ά
ποφύγουμε έ ν α ποσοστό υπερβολών καταχρήσεων
.150

-

καί

σφαλμάτων.Τό καθήκον τοΰ κόμματος κ α ί κάθε επαναστάτη εΤναι νά ε ρ γ ά ζ ε τ α ι γ ι ά νά τό π ε ρ ι ο ρ ί σ ε ι .
Αυτό εξαρτάται τ ε λ ι κ ά ά π ' τ ο ύ ς ακόλουθους παρά γοντες:
1 . Τήν α ν α λ ο γ ί α δυνάμεων πού παρουσιάζεται
καί
τόν βαθμό έντασης τ ή ς πάλης.
2 . Τόν βαθμό οργάνωσης τ ή ς δράσης κ α ί .τόν βαθμό
α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό τ η τ α ς τοΰ έ λ ε γ χ ο υ τοΰ Κόμματοςτοΰ
προλεταριάτου, επάνω στήν δράση.
3 . Τό έ η ί π ε δ ο κουλτούρας των προλεταριακών
καί
αγροτικών μαζών.
Λ|ιά κάποια σκληρότητα προέρχεται ά π ' τ ί ς υ λ ι κ έ ς συνθήκες τοΰ άγώνα:κατάμεστες ο ' φυλακές μιας
προλεταριακής επανάστασης,δέν α ν τ έ χ ο υ ν , α π ό άποψη υ γ ι ε ι ν ή ς , σ έ σ ύ γ κ ρ ι σ η μέ. τ ί ς " κ α λ έ ς φυλακές "
τ ή ς μπουρζουαζίας των περιόδων ε ι ρ ή ν η ς . Σ τ ί ς πολιορκημένες πόλεις,όπου βασιλεύει ο λ ι μ ό ς καί ό
τύφος, πεθαίνουν μέσα σ τ ί ς φυλακές λ ί γ ο π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ι ά π ' ό τ ι έ ξ ω . Τ ί θά γ ί ν ε ι ; "Οταν ή φυλακή ε Τ ναι γεμάτη άπό προλετάριους κ α ί χωρικούς,
αύτό
τ.ό άχρηστο ερώτημα δέν άπασχολοΰσε καθόλοα τούς
φιλάνθρωπους.Τόν κ α ι ρ ό πού ο ! φ υ λ α κ ι σ μ έ ν ο ι , · στό
στρατόπεδο τοΰ Σατορύ,κομμουνάροι
κοιμόντουσαν
στό ΰ π α ι θ ρ ο , κ α τ α γ ή ς μέσα σ τ ί ς λ ά σ π ε ς , . τρέμοντας
ά π ' τ ό κρΰο,κάτω άπό τ ή βροχή τοΰ τρομερού χ ε ι μώνα-χωρίς νά ε π ι τ ρ έ π ε τ α ι νά σηκωθοΰν γ ι ά τ ί ύ πήρχε · δ ι α τ α γ ή στούς σκοπούς νά πυροβολούν όποιο
τολμούσε νά σηκωθεΤ-ένας μεγάλος φιλόσοφο<^ά'Ταί\>}
έγραφε: " Α υ τ ο ί ο ! ά θ λ ι ο ι δέν άποτελοΰν π ι ά μέ ρος τ ή ς ά ν θ ρ ω π ό τ η τ α ς " . . . .
Τήν επομένη τ ή ς κατάληψης τ ή ς ε ξ ο υ σ ί α ς , τ ό προλ ε τ α ρ ι ά τ ο κάτω ά π ' τ ή ν π ί ε σ η πολλών προβλημάτων,
ά ρ χ ι σ ε νά ΑοχολεΤτα,ι μ έ τά π ι ό σ η μ α ν τ ι κ ά : έ π ι σ ι -

τ ι σ μ ό ς , οργάνωση τ η ς π ό λ η ς , έ ζ ω τ ε ρ ι κ ή κ α ί

εσωτε-

ρ ι κ ή άμυνα,απογραφή των άπαλλοτριωμένων

αγαθών,

κατάσχερη τ ο ΰ

πλούτου.

Σ * α ύ τ ά τά προβλήμα - . α α φ ι ε ρ ώ ν ε ι
δυνάμεις του.Δεν μένει
στασης-καί

τίς

καλύτερες

σ τ ή ν δ ι ά θ ε σ η τ ή ς έπανά

αύτό ήταν μ ι ά πηγή σφαλμάτων κ α ί

ταχρήσεων-παρά. έ ν α προσωπικό δ ε ύ τ ε ρ η ς

κα-

ποιότητας

κάτω ά π ' τ ί ς δ ι α τ α γ έ ς άρχηγών δ ι α λ ε γ μ έ ν ω ν

άνάμε-

σα σ τ ο ύ ς π ι ό σταθερούς κ α ί άγνούς ε π α ν α σ τ ά τ ε ς
("Οπως έ κ α μ ε ή δ ι χ τ α τ ο ρ ί α τοΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο υ
Ρωσία-Ντζερζίνσκι-καί

"Ε-

έ ν α ά π ' τ ά π ι ό λ ε π τ ά , δύσκολα ο -

δυνηρά, κ α ί μ ε ρ ι κ έ ς φ ο ρ έ ς , φοβερά ΐιροβλήματο
παρουσιάζονται.Μερικοί

πού

ά π ' τ ο ύ ς κ α λ ύ τ ε ρ ο υ ς έπα -

ναστάτες -άνώτερες συνείδήσει ς,πνεύματα
στατα κ α ί άψογοι

.

στή

στήν θ ύ γ γ α ρ ί α - " θ τ τ ο Κόρ

β ι ν ) . Τ ό . π ρ ό β λ η μ α τ ή ς ε σ ω τ ε ρ ι κ ή ς άμυνας μ ι α ς
πανάστασης εΤναι

-

χαρακτήρες-πρέπει

συνεπές

ν'άσχοληθοΰν

σοβαρά μ ' α ύ τ ό .
Τό Κόμμα μπορεΤ ν ' ά σ κ ή σ ε ι

έ λ ε γ χ ο μόνο μ έ

τή

δ ι κ ι ά τ ο υ ς παρέμβ ου η . Α υ τ ό ς ό π ο λ ι τ ι κ ό ς κ α ί

ηθι-

κ ό ς έ λ ε γ χ ο ς , ά δ ι άκοπος σ ' ό λ ο υ ς τ ο ύ ς τ ο μ ε ϊ ς ,

έκ

-

παράλληλα κ α ί τήν σ υ μ μ ε τ ο χ ή τ ή ς π ι ό συ

-

φράζει

ν ε ι δ η τ ή ς έ λ ί τ τ ή ς ε ρ γ α τ ι κ ή ς τ ά ζ η ς , κα·..<Γς κ α ί

τήν

έ λ ά χ ι σ τ α π ι ό έ μ μ ε σ η , π α ρ έ μ β α σ η τών λ α ϊ κ ώ ν στρω μάτων,πού κάτω άπό τ ό ν α π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό τ ο υ ς έ λ ε γ χο β ρ ί σ κ ο ν τ α ι

όλες ο!

έ ν έ ρ γ ε ι ε ς τ ή ς ζωής τοΰ κ ό μ -

μ α τ ο ς . " 0 έ λ ε γ χ ο ς αύτός ε γ γ υ ά τ α ι
μα τ ή ς κ α τ α π ί ε σ η ς . ' Α π ' τ ό ν
ται

ο!

δ.ναντότητες

τό τ α ζ ι κ ό

πνεύ-

έ λ ε γ χ ο αύτό, έζαρτών

περιορισμού

-

τών σφαλμάτων

κ α ί τών κ α τ α χ ρ ή σ ε ω ν , ά ν ά λ ο γ α μ έ τ · ί ς δ υ ν ά μ ε ι ς πού
μπορε" νά ρ ί ζ ε ι
τ ό ν τόν τ ο μ έ α .

.152

ή έ π α ν α σ τ α τ Γ κ ή πρωτοπορία

σ'αυ-

IX.

ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ Κ Α Ι ΠΡΟΒΟΚΑΤΣΙΑ.

Σταθήκαμε α ρ κ ε τ ά , σ τ ή ν δ ι ά ρ κ ε ι α " τ ή ς
ερευνάς,
μαί^,γιά τήν 'Οχράνα,στήν μ ε λ έ τ η τ ή ς προβοκάτσια ς . ' Η τ ε λ ε υ τ α ί α αύτή, δέν άιιστελεΤ άναγκαστ ι κά ένα σ τ ο ι χ ε ί ο τ ή ς τ ε χ ν ι κ ή ς κάθε ά σ τ υ ν ο μ ί α ς . * 0 στόχος μ ι α ς άστυνομ ί ας εΤναι νά έ π ι τ η ρ ε Τ , ν ά γνωρί-·
ζ ε ι , ν ά προβλέπει κ α ί όχι νά π ρ ο κ α λ ε ί , ν ά ΰποκι ν ε ϊ ή να ξ ε σ η κ ώ ν ε ι . Σ τ ά ά σ τ ι κ ά Κ ρ ά τ η , ή ά σ τ υ ν ο μ ι κή π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α , ε λ ά χ ι σ τ α γνωστή στά χρόνια
τής
μεγάλης τους δύναμης,πήρε μ ι ά ολοένα αυξανόμενη
σ η μ α σ ί α , ό σ ο τά Κράτη έπαιρναν τόν δρόμο τ ή ς παρακμής, τ ή ς ε ξ α σ θ έ ν ι σ η ς κ α ί γλυστρούσαν στήν κ α ταστροφή." Η σύγχρονη κατάσταση άρκεΤ γ ι ά νά μας
ϊ ΐ ε ί σ ε ι .Πραχτ ι κά άσήμαντη αύτή τήν σ τ ι γ μ ή στό Ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α τής Γ α λ λ ί α ς , τοΰ Β ε λ γ ί ο υ , τ ή ς 'Αγ γλίας-χωρών μ έ άρκετή κ α π ι τ α λ ι σ τ ι κ ή άνάπτυξη ή προβοκάτσια δέν ε ι χ ε στήν Γ ε ρ μ α ν ί α , τ ή ν ε π ο μ έ νη τής "Επαναστατικής κ ρ ί σ η ς στό τ έ λ ο ς τοΰ 1922^
μ ι κ ρ ό τ ε ρ η σημασία ά ΐ ι ' ό , τ ι ε ι χ ε ή δ ι κ ή μας
στήν
Ρωσία μετά τήν χαμένη "Επανάσταση τοΰ 1 9 0 5 . ' Η
δ ί κ η τ ή ς Λ ε ι ψ ί α ς , ή λ ε γ ό μ ε ν η δ ί κ η τής "γερμανι κής Τ σ ε κ ά " , π ο ύ στήν δ ι ά ρ κ ε ι ά της ε ϊ δ α μ ε τήν β ε ρ ο λ ι ν έ ζ ι κ η άστυνομία νά οργανώνει μ ι ά ν υ χ τ ε ρ ι ν ή
δ ι ά ρ ρ η ξ η , ( " Α π ρ ί λ η ς - Μ ά η ς 1 9 2 5 ) , σ έ βάρος ε ν ό ς άπ'
τούς σ υ ν η γ ό ρ ο υ ς , τ ο ΰ σ ο σ ι α λ ι σ τ ή Κούρτ Ρόζενφελντ;
άποκαλύπτει στήν Γ ε ν ι κ ή "Ασφάλεια τοΰ Ρ ά ϊ χ
παρ α σ κ η ν ι α κ έ ς κ α τ α σ τ ά σ ε ι ς παρρμο ι ε ς μ α υ τ έ ς τ ή ς παληάς "Οχράνας.Σε μ ι ά άλλη χώρα,όπου ή άντίδράση
ε ί ν α ι άντιμέτωπη εδώ καί δύο χ ρ ό ν ι α μέ μ ι ά λ α ' ΐ .153

κή έπανάσταση-στήν Β ο υ λ γ α ρ ί α - έ χ ο υ μ ε τό 'ίδιο φ α ι νόμενο άλλά περισσότερο τον ι σ μ έ ν ο . Σ τ η ν Πολωνία,
ή προβοκάτσια έ γ ι ν ε τό β α σ ι κ ό όπλο τ ή ς ά ν τ ί δ ρ α σης άΐϊέναντι στό ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α . " Α ς
περιορί σουμε εδώ τά παραδείγματα.
' Η ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή προβοκάτσια εΤναι τό όπλο-"| τό
κακό των καθεστώτων πού β ρ ί σ κ ο ν τ α ι σ έ κατάσταση
άποσύνθεσης."Εχοντας συνείδηση της
αδυναμίας
τους νά ι,ροβλέψουν κ α ί νά*εμποδίσουν
γεγονότα,
ο ! ά σ τ υ ν ό μ ί ε ς τών καθεστώτων αυτών
ξεσηκώνουν
πρωτοβουλίες τρύ στήν σ υ ν έ χ ε ι α κ α τ α σ τ έ λ λ ο υ ν . ' Η
προβοκάτσια α π ο τ ε λ ε ί , ά κ ό μ η , έ ν α αυθόρμητο κ α ί φυσ ι κ ό άποτέλεσμα τ ή ς η θ ι κ ή ς κατάπτωσης μ ι α ς
ά σ τ υ ν ο μ ί α ς πού ά ρ γ ο π ε θ α ί ν ε ι , ξ ε π ε ρ α σ μ έ ν η ά ι . ' τ ά γ ε γονότα, ανήμπορη νά εκπληρώσει έ ν α καθήκον άνώ τερο ά π ' τ ί ς δ υ ν ά μ ε ι ς τ η ς , ά λ λ ά πού θ έ λ ε ι παρ'όλα
αυτά νά δ ι κ α ι ώ σ ε ι τ ί ς π ρ ο σ δ ο κ ί ε ς κ α ί τ ο ύ ς κό πους τών αρχηγών τ η ς .

.154

Χ . ΠΟΤΕ Ε Ι Ν Α Ι ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ Η ΚΑΤΑΠΙΕΣΗ;
*Η 'Οχράνα δέν μπόρεσε νά έ μ π ο δ ί σ ε ι την πτώση τ ή ς α υ τ ο κ ρ α τ ο ρ ί α ς . ' Α λ λ ά ή " Τ σ ε κ ά "
συντέλεσε
πολύ στό νά έ μ π ο δ ί σ ε ι τήν ανατροπή τ ή ς ε ξ ο υ σ ί α ς
τών Σ ο β ι έ τ . ' Η ρωσική μ ο ν α ρ χ ί α , σ τ ή ν πραγματικό τητα, μάλλον έ π ε σ ε παρά ανατράπηκε."Ελ/α τ ρ ά ν τ α γ μα ηταν α ρ κ ε τ ό . Α υ τ ό τό παληό σαρακιασμένο ο ι κ ο δόμημα, πού ή τ ε ρ ά σ τ ι α πλειοψηφία τών. ενοίκων του
ευχόταν νά κ α τ α σ τ ρ α φ ε ί , δ ι α λ ύ θ η κ ε .
*Η ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή ανάπτυξη τής Ρωσίας
απαιτούσε
τήν έ π α ν ά σ τ α ρ η . Τ ί μπορούσε νά κάνει ή " Α σ φ ά λ ε ι α ;
Μήπως μπορούσε νά ε ξ α φ α ν ί σ ε ι τ ί ς διαφορές
τών
συμφερόντων πού έιβ^ρναν αντιμέτωπους, πρόσωπο μ έ
τρόσωπο,θαναρι μα έ χ θ ρ ι κ ο ύ ς , έ τ ο ι μ ο υ ς γ ιά όλα προκ ε ι μ έ ν ο υ νά βγοΠν ά π ' τ ό α δ ι έ ξ ο δ ο τ ή ς πάλης τών
τ ά ξ ε ω ν , τ ή ν ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή κ α ί β ι ο μ η χ α ν ι κ ή μπουρζουα ζ ί α , τ ο ύ ς μεγάλους χ τ η μ α τ ί ε ς , τ ο ύ ς ε ύ γ ε ν ε Τ ς , τ ο ύ ς
δ ι α ν ο ο ύ μ ε ν ο υ ς , τούς άπόκληρους,τό προλεταριάτο,
καί τ ί ς μ ά ζ ε ς τών χωρικών;*Η δράση τ η ς δέν μπορούσε νά .προσφέρει στό παληό καθεστώς παρά
μιά
μ ι κ ρ ή πΰράταρη τ ή ς ε ξ έ λ ι ξ η ς τών γεγονότων κ α ί πάλ ι μέ τόν όρο νά έρθει σ έ συμφωνίες μ έ
έξυπνα
μέτρα γ ε ν ι κ ή ς ι.ολ ι τ ι κ ή ς . Αυτή ή γραμμή τών χωροφυλάκων κ α ί τών προβοκατόρων,πού δούλευαν τυφλά
γ ι ά ν " α ν α χ α ι τ ί σ ο υ ν τά κύματα πού χτυπούσαν
ένα
γερασμένο βράχο έ τ ο ι μ ο νά σ ω ρ ι α σ τ έ " , έ δ ι ν ε
ένα
πραγματικά γελοΤο θέαμαί
*Η " Τ σ ε κ ά " δέν έ χ ε ι τόσο παράλογες α π α ι τ ή σ ε ι ς
Μέσα σ έ μ ι ά χώρα δ ι α ι ρ ε μ έ ν η σ έ "λει κ ο ύ ς " κ α ί " έ .155

ρ υ θ ρ ο ύ ς " , ό π ο υ οί

τελευταίοι

εΤναι

μ ι ά αναμφισβή-

τ η τ η ϋ λ ε ι ο ψ η φ ί α , ψ ά χ ν ε ι γ ι ά τ ό ν ε χ θ ρ ό , τ ό ν άφοπλ ί ζει,τόν

χ,τυπάει . Δ ε ν ε Τ ν α ι

..αρά ένα όπλο στά

ρ ι α τ ή ς π λ ε ι ο ψ η φ ί α ς πού έ ν ε ρ γ ε ϊ

χέ-

ένάντι α στή με ι -

οι)γ|φία, ένα· όπλο άνάμεσα στά πολλά άλλα β ο η θ η τ ι κά ό π λ α , π ο ύ αποχτάει

σ η μ α σ ί α μόνο σ τ ί ς

σ ε ι ς όπου /) "Επανάσταση κ ι ν δ υ ν ε ύ ε ι
καίρια,άπ'τίς

σφαΤρες τοΰ

Δ ι ηγούνται,ότι
εξουσίας,ό Λένιν

νά

περιπτώ-

χτυπηθεΤ

εχθρού.

τ ή ν ε π ο μ έ ν η τ ή ς κατάληψης τ ή ς
πέρασε άγρυπνος μ ι ά ν ύ χ τ α

γιά

νά σ υ ν τ ά ξ ε ι , σ τ ά κ ρ υ φ ά , τ ό δ ι ά τ α γ μ α τ ή ς άπαλλστρίωσης τ ή ς γ η ς .

""ΑρκεΤ,έλεγε,νά

νά τό δ η μ ο σ ι ε ύ σ ο υ μ ε , κ α ί

έχουμε τόν

χρόνο

μ ε τ ά άς προσπαθήσουν νά

μας τό πάρουν Γ " ' Η απαλλοτρίωση τ ή ς γ ή ς τών ά ρ χόντων,έδωοε αυτόματα σ τ ο ύ ς μ π ο λ σ ε β ί κ ο υ ς τ ή ν
π ο σ τ ή ρ ι ξ η 100 εκατομμυρίων
' Η καταστολή εΤναι
πληρώνει

υ-

χωρικών.

ά π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ή όταν συμ

-

άλλα α π ο φ α σ ι σ τ ι κ ά μ έ τ ρ α γ ε ν ι κ ή ς πολι

-

τ ι κ ή ς . Π ρ ί ν άπ'τήν

"Επανάσταση τοΰ

ή κυβέρνηση Κερένσκι

"Οχτώβρη,όταν

δέν δεχόταν νά ΐ κ α ν ο π ο ι ή

σ ε ι τ ί ς δ ι ε κ δ ι κ ή σ ε ι ς τών χ ω ρ ι κ ώ ν , ή σύλληψη

-

τών

επαναστατών άγκιτατόρων δέν ε ί χ ε άλλο ά π ο τ έ λ ε

-

σμα παρά τ ή ν αύξηση τ ή ς άναταραχής κ α ί τ ή ς κατακραυγής στά χώριά.Μετά τ ή ν μ ε τ α τ ό π ι σ η τών κ ο ι
νωνικών δυνάμεων,πού έ γ ι ν ε σ τ ή ν ΰ π α ι θ ρ ο , μ έ

-

τήν

άπαλλοτρίωση τών ! δ ι ο χ τ η σ ι ώ ν , τ ό συμφέρον τών χωρικών τ ο ύ ς έ κ α ν ε π ι ά υ π ε ρ α σ π ι σ τ έ ς τ ή ς

'Ει.ανα

σ τ α τ ι κ ή ς ε ξ ο υ σ ί α ς τών Σ ο β ι έ τ κ α ί ή τύλληψη
σοσιαλ-επαναστατών ή μοναρχικών
επιθυμούσαν οί

τών

άγκιτατόρων,πού

πρώτοι νά ε κ μ ε τ α λ λ ε υ τ ο ύ ν , σ τ ή ν

π α ι θ ρ ο , τήν παληά τ ο υ ς δ η μ ο τ ι κ ό τ η τ α κ α ί ο !

ύ-

δεύ

-

τ ε ρ ο ι νά κεοδοσκοπήσουν ά π ' τ ή ν θρησκοληι) ί α , έ ξ ά

-

λειψε μιά α ι τ ί α
.156

άναταραχής.

' Η κ α τ α π ί ε σ η εΤναι

ά ι . ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ή , όταν

ενερ-

γ ε ί στήν ϊ'δια κατεύθυνση μέ τήν έ ζ έ λ ι ξ η τής

'Ι-

σ τ ο ρ ί α ς . Ε ι ν α ι , α ν τ ί θ ε τ α , α π ό λ υ τ α α ν ί σ χ υ ρ η όταν έρχεται

σ έ σύγκρουση μ έ τό ρεύμα τ ή ς

"Ιστορίας.

.157

XI.

ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κ Α Ι ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ .ΤΟΥ
ΣΚΟΠΟΥ
Σ ε π ο λ λ έ ς η ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς , σ τ ο κορύφωμα τοΰ

εμφυ-

λ ί ο υ πολέμου καΒώς κ α ί π ρ ί ν ά π ' τ ή ν κατάληψη τ ή ς
ε ξ ο υ σ ί α ς , ό Λ έ ν ι ν προσπάθησε ν ' ά π ο κ α τ α σ τ ή σ ε ι

τήν

δ ι δ α σ κ α λ ί α τ ο ΰ Μάρξ

τοΰ

γ ύ ρ ω

άπ'τήν εξαφάνιση

Κράτους κ α ί τήν τ ε λ ι κ ή καταστροφή τοΰ κατανα
γκασμοΰ μέσα σ τ ή ν κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ή

κοινωνία.

" Ε ν α ς ά π ' τ ο ύ ς λ ό γ ο υ ς πού έ π ι κ α λ ε Τ τ α ι
ρ ί ζ ο ν τ α ς τ ή ν υποκατάσταση τοΰ όρου

υποστη-

"σοσιαλδημο-

κ ρ ά τ η ς " άιιό τ ό ν όρο "κομμουν ι σ τ ή ς " , εΤναι
όρος σ ο σ ι α λ - δ η μ ο κ ρ ά τ η ς

είναι

-

ότι

ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ά άνα -

κ ρ ι β ή ς . ' Η δ η μ ο κ ρ α τ ί α ε Τ ν α ι μ ί α ά ι . ' τ ί ς μορφές τοΰ
Κ ρ ά τ ο υ ς , ένω ο* μ α ρ ξ ι σ τ έ ς ε ί μ α σ τ ε ε ν ά ν τ ι α σ έ
θ ε μορφή Κ ρ ά τ ο υ ς " ,

κά-

θυμόμαστε έ ν α άρθρο πού έγρα-

ψε, σ έ ε π ο χ έ ς πολύ. σ κ λ η ρ έ ς , μ έ

ε υ κ α ι ρ ί α τήν

τομαγιά (1920 νομίζω).Το σ ι δ ε ρ έ ν ι ο

χέρι

Πρω-

τοΰ Κόμ-

ματος των προλεταρίων δ ι α τ η ρ ο ύ σ ε άκόμη τ ό ν πο λ ε μ ι κ ό κομμουνισμό.'Η κόκκινη τρομοκρατία

δέν

ηταν παρά κο ι μ ι σ μ έ ν η . "Εξω ά π ' α υ τ ό τό ήρω'ίκό κ α ί
φοβερό π α ρ ό ν , ο !

άντρες τής

"Επανάστασης στήλω -

ναν ήσυχα τό βλέμμα τ ο υ ς έι.άνω στόν

στό<ο.Χωρίς

ο ύ τ ο π ι σ μ ο ύ ς , χ ω ρ ί ς ο ν ε ι ρ ο π ο λ ή σ ε ι ς άλλο

άκλόνητα

δ ε μ έ ν ο ς μ έ τό κυνήγημα των βασικών στόχων

τήςΈ-

π α ν ά σ τ α σ η ς , ό Λ έ ν ι ν , ά ν α μ φ ι σ β ή τ η τ ο ς η γ έ τ η ς τοΰ πρώτου ι . ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ο ΰ Κ ρ ά τ ο υ ς , εμψυχωτής τ ή ς δ ι χ τ α

-

τ ο ρ ί α ς , π ε ρ ί μ ε ν ε υ π ο μ ο ν ε τ ι κ ά τό μ έ λ λ ο ν όπου ή ' Ε ρ γ α σ ί α κ α ί ή κατανομή των προϊόντων τ η ς θά κ υ ρ ι αρχούνταν ά π ' τ ό ν κανόνα " ά ί ι ' τ ό ν καθένα
.158

ανάλογα

μέ τ ί ς

δ υ ν ά μ ε ι ς τ ο υ , σ τ ό ν καθένα άνάλογα τ ί ς ά -

νάγκες τ ο υ " .

' Η σπουδαιότερη

διαφορά

άνάμεσα

στόν κ α π ι τ α λ ι σ μ ό κ α ί σ τ ό π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ό Κράτος εΤναι

α ύ τ ή : Τ ό Κράτος των εργαζομένων

τ ή ν " δ ι α του

εργάζεταιγιά

τ ή ν έξαφάνι σ η . ' Η μ ε γ α λ ύ τ ε ρ η

φορά άνάμεσα σ τ ό ν καταναγκασμό, κ α ί τ ή ν

δια-

καταπίε-

ση πού ά σ κ ε ΐ ή δ ι χ τ α τ ο ρ ί α τοΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο υ
ν α ι , ότι

αύτή ή τ ε λ ε υ τ α ί α ά π ο τ ε λ ε Τ έ ν α

όπλο τ ή ς τ ά ξ η ς πού ε ρ γ ά ζ ε τ α ι

γ ι ά τήν

εΤ-

άναγκαΤο
εξαφάνιση

κάθε καταναγκασμού.
Δέν πρέπει

ποτέ νά ξ ε χ ν ο ύ μ ε ότι

ποίηση των μεγάλων στόχων εΤναι

ή συνειδητο-

μ ι ά μεγάλη δύ -

ναμη.
Στά τ έ λ η τοΰ τ ε λ ε υ τ α ί ο υ αιώνα,μπορούσαν
καλλιεργούν τήν μεγάλη

νά

Ι δ έ α μ ι άς ε ι δ υ λ λ ι α κ ή ς «ο ι-

νών ί κ ή ς μ ε τ α λ λ α γ ή ς . Γ έ ν ν α ι άφρονα πνεύματα ά φ ο σ ι ώθηκαν σ ' α υ τ ό , π ε ρ ι φ ρ ο ν ώ ν τ α ς ή ά λ λ ά ζ ο ν τ α ς τ ή ν

ε-

π ι σ τ ή μ η τοΰ Μ ά ρ ξ . ' Ο ν ε ι ρ ε ύ τ η κ α ν τ ή ν κ ο ι ν ω ν ι κ ή "Επανάσταση σάν μ ί α άνώδυνη άπαλλοτρίωΰη μ ι α ς

ε-

λ ά χ ι σ τ η ς μειονότητας πλουτοκρατών.Καί

τό

γιατί,

μεγαλόψυχο π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο , πετώντας τ ή ν παληά ρ ο μ φαία

κ α ί τά σύγχρονα ό π λ α , δ έ ν θ ά δ ι ν ε μ ι ά άπο -

ζ η μ ί ω σ η σ τ ο ύ ς μέχρι

χ θ έ ς ε κ μ ε τ α λ λ ε υ τ έ ς του

άϋοστερημένους σήμερα;θ!

τελευταίοι

έσβυναν ε ι ρ η ν ι κ ά , ά χ ρ η σ τ ο ι , μ έ σ α σ τ ή ν

καί

πλούσιοι,θά
περιφρόνηση

κ α ί τ ό ν χ λ ε υ α σ μ ό Η άπαλλοτρίωση τών

θησαυρών

πού συσσώρευσε ό κ α π ι τ α λ ι σ μ ό ς , σ έ συνδυασμό

μέ

τήν ρ ι ζ ι κ ή άναδ ι οργάνωση τ ή ς ν.αραγωγής, θά έ φ ε ρ ν ε σύντομα α ' ο λ ό κ λ η ρ η τ ή ν κ ο ι ν ω ν ί α τήν άνεση κ α ί
τήν ά σ φ ά λ ε ι α . " Ο λ ε ς ο '

προπολεμικές εργατικές

ι-

δ ε ο λ ο γ ί ε ς διαβρώθηκαν λ ί γ ο - π ο λ ύ ά π ' α υ τ έ ς τ ί ς λαθεμένες

ίδέες.

' θ ρ ι ζ ο σ π α σ τ ι κ ό ς μύθος τ,ής προόδου,

τίς

κυ.159

ρ ι α ρ χ ε ΐ . Σ τ ό μ ε τ α ξ ύ οί ι μ π ε ρ ι α λ ι σ τ έ ς έτοί'μαζαντά
κ α ν ό ν ι α ι ο ύ ς . Στήν 2η Δ ι ε θ ν ή , μ ι ά χούφτα επαναστατών μαρξιστών πρόβλεψαν μόνοι τους τ ί ς
βασικές
γραμμές τ ή ς ι σ τ ο ρ ι κ ή ς ε ξ έ λ ι ξ η ς . Σ τ ή ν Γ α λ λ ί α , γ ύ ρ ω
απ τό θέμα τ ή ς προλεταριακής β ί α ς , μ ε ρ ι κ ο ί έπα - .
ναστάτες σ υ ν δ ι κ α λ ι σ τ έ ς έβλεπαν κ α θ α ρ ά . . .
" Ε τ σ ι ό κ α π ι τ α λ ι σ μ ό ς , ά δ ι κ ο ς κ α ί σκληρός μέ —
χρι χ θ έ ς , ά λ λ ά κ α ί δημιουργός πλούτου άναμφίβαλα,
έ γ ι ν ε , σ τ ό ά π ό γ ε ι ο τής Ι σ τ ο ρ ί α ς τ ο υ , π ο ύ
άρχίζει
σ τ ί ς 2 Αυγούστου Ι 9 Ι 4 , ό καταστροφέας τοΰ
"διου
τοΰ π ο λ ι τ ι σ μ ο ύ κ α ί ο ε ξ ο λ ο θ ρ ε υ τ ή ς τών λαών τ ο υ .
'Αφοΰ άναπτύχθηκε θαυμαστά,μέσα σ ' έ ν α αιώνα ά νακαλύψεων κ α ί ξ έ φ ρ ε ν η ς ε ρ γ α σ ί α ς , ή ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή
τ ε χ ν ι κ ή , σ τ ά χ έ ρ ι α τών μεγαλοαστών,τών τ ρ α π έ ζ ι τών κ α ί τών τράστ,στράφηκε ε ν ά ν τ ι α στόν άνθρωπο
Κάθε τ ι , πού χ ρ η σ ί μ ε υ ε στήν παραγωγή,στήν εξάπλωση τ ή ς άνθρώπινης δύναμης έιίάνω στήν φύση, στόν
πλουτισμό τής ζ ω ή ς , χ ρ η σ ί μ ε υ σ ε τώρα στήν κατα
στροφή κ α ί στόν φόνο μ έ μ ί α δύναμη απότομα με γαλωμένη. 'ΑρκεΤ έ ν α ι.ρωίνό βομβαρδισμών γ ι ά τήν
καταστροφή μιας. πόλης πού άντι προσώπευε έργα α ! ώνων κ ο υ λ τ ο ύ ρ α ς . ' Α ρ κ ε Τ μ ι ά σφαΤρα τών 6 χ ι λ σ . γ ι ά
νά σταματήσει άιιότομα ή λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α τοΰ π ι ό ά ναπτυγμένου ε γ κ έ φ α λ ο υ . Δ έ ν εΤναι δυνατό ν ' ά γ ν ο ή σουμε ότι μ ι ά ν έ α ί μπερι αλ ι στ ι κή άνάφλεξη θά μπορούσε νά τ ρ α υ μ α τ ί σ ε ι θανάσιμα τόν πληγωμένο σ ή μερα εΰρωϊιαΙΊ'κό πολ ι τ ι σμό . Ε ι ναι λ ο γ ι κ ό νά προ βλέπουμε,μρροστά σ τ ί ς προόδους τ ή ς "στρατιωτι κής τ έ χ ν η ς " , τήν ερήμωση ολόκληρων χωρών άι.ό μ ι ά
άεροπορία εφοδιασμένη μ έ . έ ν α χ η μ ι κ ό ό π λ ο £ γ ι ά τό
όποιο ή Κ ο ι ν ω ν ί α τών 'Εθνών-πού κ α ν ε ί ς δέν μιΐορε7 νά κατηγορήσει γ ι ά επαναστατική δημαγωγία κ α τ ά γ γ ε ι λ ε , σ τ ά 1924, μ ' έ ν α επίσημο έγγραφο
της,
.160

τ ο ύ ς ακατονόμαστους κ ι ν δ ύ ν ο υ ς

πού σ έ ρ ν ε ι

τ ο υ . ' Η σάρκα κ α ί τά κόκκαλα εκατομμυρίων νεκρών
τοΰ^1914-Ιυ,δέν

έ λ ε ι ω σ α ν άκόμη κάτω ά π ' τ ά

τ ρ ι ω τ ι κ ά μνημεΤα κ α ί η " δ ι α ά π ε ι λ ή

πα -

κρεμάστηκε

πάνω ά π ' τ ή ν άνΘρωπότητα.Πρέπε ι , κ υ τ τ ά ζ ο ν τ α ς κατάματα τήν σκληρή π ρ α γ μ α τ ι κ ό τ η τ α τής·

"Επανάστασης

ν ά θ υ μ ώ μ α σ τ ε σ υ ν έ χ ε ι α αυτά τά π ρ ά γ μ α τ α . θ !
ε ς πού έι 11 βάλλονται

άι.'τόν

θυσί-

εμφύλιο πόλεμο, ή ά -

δυσώπητη α ν α γ κ α ι ό τ η τ α τ ή ς τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ς , ή

αυστη-

ρότητα τ ή ς ε π α ν α σ τ α τ ι κ ή ς π ί ε σ η ς κ α ί τά άναπό

-

φευκτα κ α ί οδυνηρά σφάλματα θά φανούν π ε ρ : ο ρ ι

-

σμένα σ τ ί ς σωστές τ ο υ ς α ν α λ ο γ ί ε ς . Ε ι ναι

-

λ ο γ ί ε ς ε λ ά χ ι σ τ ω ν πόνων σ έ σ ύ γ κ ρ ι σ η μ έ
κ α τ α σ τ ρ ο φ έ ς . " Α ν δέν ηταν π ε ρ ι τ τ ό , κ α ί

οί

άνα

απέραντες
μ ό ν ο ς ό μα-

κ ά β ρ ι ο ς άνθρώπινος σωρός τοΰ Β ε ρ ν τ έ ν θά δ ι κ α ί ω νε πλατιά αυτές τ ί ς
"

σκέψεις.

"Επανάσταση ή θ ά ν α τ ο ς " .

Τά λ ό γ ι α αυτά ε ν ό ς

μαχητή τοΰ Β ε ρ ν τ έ ν αποτελούν μ ί α β α θ ε ι ά
Σ τ ί ς μαύρες , ΐ ι ρ ε ς τ ή ς
σ ο υ ν , α ύ τ ό θά εΤναι
τ ά ζ η θάχει

έρθει

'Ιστορίας

αλήθεια.

πού θ ' ά κ ο λ ο υ θ π

-

τό δ ί λ η μ μ α . Γ ι ά τ ή ν

εργατική

ή σ τ ι γ μ ή ν ά εκπληρώσει

αΰτό τό

σ κ λ η ρ ό , ά λ λ ά σωτήριο κ α ί λ υ τ ρ ω τ ι κ ό έ ρ γ ο . Τ ή ν

-

πανάσταση.

.161

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - 1970
Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Κ Α Ι 01
ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ.
'Ο εκδότης έ κ ρ ι ν ε σκόπιμο νά προσθέσει
στό
κ ε ί μ ε ν ο τοΰ λ/ΙΟΤΟΡ δΕΠΒΕ,πού χ ρ ο ν ο λ ο γ ε ί τ α ι
άπ'
τό Ι 9 3 Ι , έ ν α νεώτερο κ ε ί μ ε ν ο συνταγμένο τό
1969
ά π ' τ ό ν κ ο μ μ ο υ ν ι σ τ ι κ ό Σ ύ ν δ ε σ μ ο , γ ι ά νά χρησιμοποιεΤται ά π ' τ ά μέλη τ ο υ , κ α ί πού μπορεΤ ν"αποτελέσει
έναν πραχτικό ""Οδηγό" γύρω άπό μ ε ρ ι κ ά προβλή μςττα πού άφοροΰν τήν κ α τ α π ί ε σ η , πού ε κ θ έ τ ε ι ο Β ι κτόρ Σ έ ρ ζ στό β ι β λ ί ο τ ο υ .
I.

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ.

*Η κ υ ρ ί α ρ χ η Ι δ ε ο λ ο γ ί α ε ί ν α ι ή Ι δ ε ο λ ο γ ί α
τής
κ υ ρ ί α ρ χ η ς τ ά ξ η ς , ά λ λ ά σ ' έ ν α μεγάλο μέτρο κ υ ρ ι α ρ χεΤ μέ τή σ ε ι ρ ά της τήν 'ίδια αύτή τ ά ξ η : έ τ σ ι , κ α ί
ή μπουρζουαζία π ί σ τ ε υ ε ό τ ι σ τ ί ς προηγμένες
καπ ι τ α λ ι σ τ ι κ έ ς χώρες ή επανάσταση ηταν άδύνατη ."Οπ ο ι ο ς κ ί ν δ υ ν ο ς κ α ί άν υ π ή ρ χ ε , τ ό ν έ β λ ε π ε π ε ρ ι σ σότερο νά προέρχεται ά π ' τ ή ν πλευρά τοΰ Κ . Κ . κ α ί
ή ά σ τ υ ν ο μ ί α - ύ π ε ρ β ο λ ι κ ά παραδοσιακήδιατηρούσε
τήν παληά τ η ς τ ε χ ν ι κ ή . ' Α λ λ ά παρ'όλη αύτή τήν ε μπιστοσύνη στήν σταθερότητα τοΰ συστήματος, ό Μάης κ α ί έ ' Ι ο ύ ν η ς τοΰ Ι 9 6 Θ , μ α ς έ δ ε ι ξ α ν τ ί όπλο σ τ ά σ ι ο κ α τ α π ί ε σ η ς δ ι ά θ ε τ ε ή· ά σ τ ι κ ή τ ά ξ η . Κ α λ ύ τ ε ρα νά προβλέπει
παρά νά γ ι α τ ρ ε ύ ε ι ς ί
Δέν υπάρχει ά μ ψ ι β ο λ ί α ό τ ι ή επαναστατική ά νοδος τοΰ Μάη κ α ί ' Ι ο ύ ν η 1966,άποκάλυψε δύο πράγματα στήν μπουρζουαζία: .
.162

Ι . ' Η σ ο σ ι α λ ι σ τ ι κ ή έπανοσταση εΤναι
νος ζ ω ν τ α ν ό ς , ά ν τ ί θ ε τ α μ ' ό , τ ι

ένας κίνδυ

-

μας έ λ ε γ α ν εδώ κ α ί

δ ε κ ά δ ε ς χ ρ ό ν ι α ο? " θ ε ω ρ η τ ι κ ο ί "

της,καταλήγοντας

νά τό π ι σ τ ε ύ ο υ ν στό τ έ λ ο ς κ α ί ο !

Υδιοι.

2 . * 0 κ ί ν δ υ ν ο ς π ρ ο έ ρ χ ε τ α ι , σ τ ό μ ε γ α λ ύ τ ε ρ ο ποσοστό
τ ο υ , ά π ' τ ί ς ομάδες πού β ρ ί σ κ ο ν τ α ι
Κ.Κ.-καί

σ τ ' ά ρ ι σ τ ε ρ ά ιού

έχουν μ ά λ ι σ τ α κ α ί δ ι ε θ ν ε ί ς

Αι'ιτό πού πρέπει

νά γ ί ν ε ι

δεσμούς.

κατανοητό εΤναι

ότι

άπό δω κ α ί πέρα πολύ αυστηρότερα μ έ τ ρ α ε ί ν α ι

έ-

τ ο ι μ α νά εμποδίσουν μ ι ά επανάληψη των γεγονότων
τού Μάη κ α ί

' ΐ ο ύ ν η Ι 9 6 Θ . " Α ν δέν κατανοήσουμε α ύ -

τό τό σ η μ ε ί ο , σ η μ α ί ν ε ι ό τ ι
σαν σ '

δέν καταλάβαμε τ ί

μ έ ρ ε ς τοΰ Μάη: μ ι ά πραγματική ά π ε ι λ ή

τ ή ν " δ ι α τ ή ν ε π ι β ί ω σ η τοΰ Κ ε φ α λ α ί ο υ . ' Η
ση τ ή ς κ α τ α π ί ε σ η ς

ήγιά

ύποτίμη-

3 η μ α ί ν ε ι , σ έ τ ε λ ε υ τ α ί α άνάλυση,

τ ή ν έ λ λ ε ι ψ η κατανόησης τ ή ς

πολιτικής

σημασίας

τ ή ς " γ ε ν ι κ ή ς δ ο κ ι μ ή ς τ ο ΰ Μάη 1 9 6 8 " .
"Οπωσδήποτε ά σ υ σ χ ε τ ι σ μ ό ς των δυνάμεων δ έ ν ε πιτρέπει

τήν καταπίεση σ έ . μ ε γ ά λ η κ λ ί μ α κ α .

β λ έ π ο υ μ ε τ ί π ο τ ε τό εντυπωσιακό.

Πρέπει

όμως

ε ί μ α σ τ ε άπόλυτα β έ β α ι ο ι , ό τ ι ή άστυνομ ία

νά

δέντσιγ-

γουνεύεται

καθόλου σ τ ί ς π ρ ο σ π ά θ ε ι ε ς γ ι ά νά

γκεντρώσει

τό

ναι

Δεν

συ-

μ ά ξ ι μ ο υ μ τών πληροφοριών πού ε Τ -

ά π α ρ α ί τ η τ ε ς σάν προϋπόθεση α υ ρ ι α ν ή ς

λ ι σ η ς μιας άποτελεσματικής

έξοσφά-

καταστολής.

Φ υ σ ι κ ά , ή ά σ τ υ ν ο μ ί α έ ν ε ρ γ ε Τ σ ' έ ν α π ε δ ί ο πούτης•
είναι

δύσκολο νά κ α τ α ν ο ή σ ε ι : ο *

διαφορές άνάμεσα

σ ' έ ν α μαοϊκό καί σ ' έ ν α τροτσκιστή τής

φαίνονται

τόσο λ ε π τ έ ς κ α ί δ υ σ ν ό η τ ε ς όσο κ ι ' ά ν ά μ ε σ α σ έ δ ι ά φορες β ο υ δ ι σ τ ι κ έ ς α ι ρ έ σ ε ι ς . Ε π α γ γ ε λ μ α τ ι κ ά ,
α ύ τ ο ί ο ! τύποι
ε ' ί τ ε σάν Β ι έ τ

τ ο ύ ς φαίνονται

όλοι

ε ' ί τ ε σάν κ ό κ κ ι ν ο ι

ε ' ί τ ε σάν ' Ε β ρ α ί ο ι (άστυνομ ι κο ί

μέ

χαμηλό βαθμό κ α ί ά π ο ι κ ι α κ ό π α ρ ε λ θ ό ν ) ε Υ τ ε σάν ά -

.163

ν α ρ χ ι κ ο ί ( π α ρ ι σ ι ν ό ς βαθμοφόρος^
' Α κ ό μ η , δ ι α θ έ τ ε ι ένα προσωπικό μέ
κουλτούρα
κ α ί εξυπνάδα συχνά μ έ τ ρ ι α , α ν ί κ α ν ο νά καταλάβει
τήν π ο λ ι τ ι κ ή λ ο γ ι κ ή μ ι α ς όργάνωσης(παρ"ότι
έ χουν μ ε ρ ι κ ο ύ ς ε ι δ ι κ ο ύ ς "πού ασχολούνται
ακριβώς
μ ' α ύ τ ά τά προβλήματα) .·'Ακόμη αύτοί ο ' κ ύ ρ ι ο ι εργάζονται μ έ δ υ σ κ ο λ ί α , έ χ ο ν τ α ς γ ι ά βάση ακατέργαστα γ ε γ ο ν ό τ α . ' Η άπόδοσή τ ο υ ς ε ί ν α ι φϋσΤκά
πολύ
Ισχνή.Δυστυχώς πολλαπλασιάζεται μέ τό 100, όταν
μ α ζ ί τους έργάζονται παληοί έπαναστάτες
Δέν πρέπει

νά περιφρονούμε τήν αστυνομία

Γ ι α τ ί , σ τ ό ζήτημα τής κ ο υ λ τ ο ύ ρ α ς ( β λ . τ ά άπαν τα τού Κ . Μ α ρ σ ε λ έ ν ) , ή άστυνομίο φ α ί ν ε τ α ι Ι δ ι α ί τερα άοπλη κ α ί δ η μ ι ο υ ρ γ ε ί τ α ι μ ι ά τ ά σ η ( I δ ι α ί τ ε ρ α
στούς κύκλους των διανοουμένων),πού
συνίσταται
στήν περιφρόνηση τής άστυνομίας ε π ε ι δ ή ε ί ν α ι α ν ό η τ η . "Εστω.
'Αλλά στήν υπηρεσία αύτής τής ( σ χ ε τ ι κ ή ς ) ά ν ο η σ ί α ς υπάρχει έ ν α ς έ κ π λ η χ τ ι κ ό ς μηχαν ισμός,πού δια θ έ τ ε ι χ ι λ ι ά δ ε ς σ τ ε λ έ χ η , έ π α γ γ ε λ μ α τ ί ε ς άντεπανασ τ ά τ ε ς , π ο ύ έργάζονται Ί'σως χωρίς φαντασία
άλλά
μ ε θ ο δ ι κ ά , χ ω ρ ί ς μ ι κ ρ ο α σ τ ι κ έ ς προκαταλήψεις/ συ γκεντρώνοντας μ έ τόν καιρό μ ι ά μάζα πληροφοριών
Β έ β α ι α , κ α θ έ ν α ς τους μεμονωμένα δέν έ χ ε ι
μεγάλη
σημασία σάν άτομο,άλλά τό σύνολο τους έ χ ε ι
μιά
μεγάλη κ α ' σ ί γ ο υ ρ η ά ζ ί α γ ι ά τούς κ υ ρ ί ο υ ς τ ή ς
άστυνομ ί α ς .
Παρατήρηση:
Δεν π ρ ό κ ε ι τ α ι έδω ν ' ά ν α π τ ύ ζ ο υ μ ε τήν ν ο μ ι κ ή ό ψη αύτού τοΰ ε ί δ ο υ ς δράσης τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς . Π α ρ α β ι ά ζ ε ι άδι άκοπα τήν " δ ι α τ η ς ν ο μ ι μ ό τ η τ α ( ά λ λ ο ι ω ς
.164

έ ν α τ έ τ ι ο ο κ ε ί μ ε ν ο δέν θά ε ί χ ε κανένα νόημα )

.

" Ε τ σ ι , κ ά θ ε παρατήρηση τοΰ εί'δους " α υ τ ο ί δ έ ν έ

-

χουν τό διακίωμα νά παρακολουθούν τό τ η λ έ φ ω ν ο , ν ά
δ ι α β ά ζ ο υ ν τ ή ν α λ λ η λ ο γ ρ α φ ί α " δέν έ χ ε ι
μεση π ρ α χ τ ι κ ή σ η μ α σ ί α . Τ ό ί δ ι ο

καμμία ά -

ισχύει κ α ί γ ι ά

κά-

θ ε τ ι πού ά π ο τ ε λ ε Τ ή δέν ά υ ο τ ε λ ε ϊ

" ν ο μ ι κ ή άπό -

δε ι ξ η " . Α υ τ ό πού μ ε τ ρ ά ε ι , δ έ ν

ο ΰ τ ε αύτό πού

ο!

εΤναι

επαναστάτες θά ήθελαν νά π ι σ τ ε ύ ο υ ν ο !

άστυ-

ν ο μ ι κ ο ί , ο ΰ τ ε ή α λ ή θ ε ι α , ά λ λ ά αύτό πού ν ο μ ί ζ ο υ ν οϊ
άστυνομικοί.(π.χ.ο!

κύριοι

της

άστυνομίας

πι-

σ τ ε ύ ο υ ν ότ ι ένα άτομο πού συνέλαβαν μ ι ά φορά σ τ ό ν
τόπο μ ι α ς διαδήλωσης μ π ο ρ ε ί νά ε Τ ν α ι
τήν δ ε ύ τ ε ρ η φορά ε ί ν α ι
νουν μ * έ ν α

βέβαιοι

"άθωο"άλλά

ό τ ι .έχουν νά κ ά -

"ϋπεραριστερό").

Β έ β α ι α , ο φ ε ί λ ο υ μ ε , σ ' έ ν α ύστερότερο

χρόνο

χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ο ύ μ ε π ο λ ι τ ι κ ά τ ί ς ανωμαλίες των
νών τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς κ α ί νά

,νά

ερευ-

έ ξ η γ ο ΰ μ ε ό τ ι έχουμε νά

κάνουμε μ έ μ ι ά τ α ξ ι κ ή δ ι και οσύνη ; Τ 0 Σύνταγμα,γι ά
παράδειγμα, δ ί ν ε ι

εγγύηση γ ι ά τό άπόρρητο τ ή ς

λ η λ ο γ ρ α φ ί α ς κ α ί αύτό χ ρ η σ ι μ ε ύ ε ι

στούς

αλ-

καπιταλι-

σ τ έ ς γ ι ά νά προφυλάξουν τά τ ρ α π έ ζ ι τ ι κ ά , έ μ π ο ρ ι κ ά
καί βιομηχανικά μυστικά τους,άκόμη καί

γιά

νά

π ν ί γ ο υ ν τά προσωπικά τ ο υ ς σκάνδαλα,άλλά όταν πρόκειται

γ ι ά έ π α ν α σ τ α τ ι κ ά σ τ ε λ έ / . π , φυσικά'ό νόμος

ερμηνεύεται
νει

μ έ τρόπο δ ι α φ ο ρ ε τ ι κ ό . Τ ό

"

'ίδ ι ο σ υ μ β α ί -

γ ι ά ό , τ ι άφορα τ ί ς σ υ ν θ ή κ ε ς έ ρ ε υ ν α ς , ή σύλλη-

ψης κ λ π . Σ τ ί ς 14 τοΰ Νοέμβρη 1 9 6 9 ,
π ρ ο κ ε ι μ έ ν ο υ νά κ ι ν ή σ ε ι

ή

τό προληπτικό

άστυνομία,
της δ ί χ τ υ -

ο» χ ρ π σ ι μ ο π ο ί η σ ε μ ι ά ε ξ ω φ ρ ε ν ι κ ή δ ι α δ ι κ α σ ί α
ν ο μ ι κ ή άποψη.Νά τό μ α θ α ί ν ε ι ς σ τ ί ς 1 4
σ τ ί ς 7 τό πρωΐ, δέν βοηθάει

άπό

Νοέμβρη,

καί· πολύ.

.165

II.

ΜΕΡΙΚΕΣ ΜΕ0ΟΔΕΣ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ.

Γ ι ά νά συγκεντρώσει τ ί ς πληροφορίες της ή ά στυνομ ία δέν μπορε" νά χ ρ η σ ι μ ο π ο ι ή σ ε ι παρά
τίς
' ί δ ι ε ς μας ά δ υ ν α μ ί ε ς καί Ι δ ι α ί τ ε ρ α τό γ ε γ ο ν ό ς ό τ ι άν άνάμεσά μας ο ' π ο λ ι τ ι κ έ ς πληροφορίες
κυκοφοροΰν μ έ δ υ σ κ ο λ ί α , ο ! τ ε χ ν ι κ έ ς πληροφορίες δ ι αδίδονται πολύ γρήγορα.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Μήν μ ι λ ά ς , ά κ ό μ η κ α ί μέσα στήν οργάνωση, γ ι ά θέματα άργανωτ ι κά παρά στούς
συναδέλφους πού τούς άφοροΰν άμεσα..
ΘΕΩΡΗΜΑ
: "Οσο λ ι γ ώ τ ε ρ α γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε ,
λιγώτερα
μπορούμε νά πούμε κ α ί αύτό ε ί ν α ι τό
καλύτερο γ ι ά ό λ ο υ ς .
Δ έ ν π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά άφηρημένο θεώρημα.Κάθε φορά τό " ό . . . " έ χ ε ι ένα ό ν ο μ α . ' Α κ ό μ η καί όταν π ρ ό κ ε ί τ α ι γ ι ά ένα σύντροφο(ή σ υ ν τ ρ ό φ ι σ ά ) μ έ τόν έτπο~ο(ή τ ή ν ο π ο ί α ) εΤσαι πολύ δ ε μ έ ν ο ς .
Γ ι ά νά μαζέψει

πληροφορίες, ή αστυνομία δ ι α θ έ τ ε ι :

α ) κ α τ α δ ό τ ε ς
'Υπάρχουν δύο ε ' ί δ η : ά ι · ' τ ή ν μ ι ά πλευρά π ρ ό κ ε ι ται γ ι ά νεαρούς ει. ιθεωρητές, πού έχουν ά ν τ ι κ α τ α στήσει τήν καμπαρντίνα κ α ί τό μουστάκι μ έ που λ ό β ε ρ κ α ί μ'ακρυά μ α λ λ ι ά , κ α ί έχουν σάν έργο τ ο υ ς
νά τ ρ ι γ υ ρ ν ο ύ ν μέσα στά μπιστρό τοΰ Κ α ρ τ ι έ - Λ α τ έ ν
κ α ί στούς τύπους τών δ ιαδηλώσεων-όπου άν χ ρ ε ι α σ τ ε ί , μπορούν νά π α ί ζ ο υ ν τόν ρόλο τοΰ προβοκάτορα.
.156

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Μην φ λ υ α ρ ε ί ς οπουδήποτε κ α ί μήν υ π α κ ο ύ ε ι ς παρά σ έ σήματα πού προέρ χονται άπό υπεύθυνους συναδέλφους .
' Ε ξ άλλου, προσ. αθούν νά δ ι ο χ ε τ ε ύ σ ο υ ν στό ϊ δ ι ο τό εσωτερικό των έπαναστατ ι κων οργανώσεων μερ ι κ ο ύ ς δ ι κ ο ύ ς τους υιιαλλήλους(αύτό ε ί ν α ι κ α τ α ρ χήν π ι ό εύκολο νά γ ί ν ε ι στούς ά ν α ρ χ ι κ ο ύ ς παράσ
ε μ ά ς ) . Γ ι ά ό , τ ι άφορα τ ί ς κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ε ς
εισδοχές
μ ε λ ώ ν , δ έ ν ε ί ν α ι άνάγκη νά πάσχουμε άπό άστυνο μομανία, άλλά νά καταλάβουμε, ό τ ι , σ έ τ ε λ ε τ α ί α ά ν ά λ υ σ η , ή εγγύηση ε'ιναι πολ ι τ ι κ ή : εΤναι πολύ δύ σκολο γ ι ά έναν ά σ τ υ ν ο μ ι κ ό , ι δ ί ω ς ν ε α ρ ό , ν ά σ υ μ π ε ρ ι φ έ ρ ε τ α ι σάν έηαναστάτης-άγωνιστής σ ' ό λ ε ς
τίς
ε κ δ η λ ώ σ ε ι ς τ ή ς κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς του ζωής.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Κάθε κ α ι ν ο ύ ρ γ ι ο ς πρέπει ν'άκολουθεϊται άπό έναν ή δύο συντρόφους του πυρήνα, πού θά πάνε στό σ π ί τ ι που νάττ^
δ ο ύ ν ε , σ τ ό σχόλασμα τής ε ρ γ α σ ί α ς του
κ α ί θά παρακολουθήσουν τήν π ο λ ι τ ι κ ή
του συμπεριφορά(θεωρητική κ α τ ά ρ τ ι σ η
άναγνώσματα, πολι τ ι κ ή δ ρ α σ τ η ρ ι ό ι η τ α ,
σ υ ν δ ι κ α λ ι σ μ ό ς κ λ π . ) Α υ τ ά όλα ε Τ ν α ι μ έ τρα πού ε ί ν α ι άπαραίτητα^άκόμα
καί
άνεξάρτητα άπό τό ζήτημα τ ή ς άσφά λείας.
Σ έ κ α μ μ ι ά περίπτωση δέν υπάρχει γ ι ά μας ζή τημα νά μεταβληθούμε σ έ ά ν τ ι - ά σ τ υ ν ο μ ί α , γ ι α τ ί σ '
αύτόν τόν τομέα θά χάσουμε, θά
έκμεταλλεατούμε
μόνο τήν π ο λ ι τ ι κ ή μας "άνωτερότητα" πού μας έ π ι τ ρ έ π ε ι νά καταλαβαίνουμε τήν λ ο γ ι κ ή τ ή ς συμπεριφοράς ε ν ό ς μ έ λ ο υ ς ( β έ β α ι α , δέν ξ ε χ ν ο ύ μ ε ότ ι μπορεί κ α ν ε ί ς νά εΤναι τ ρ ε λ λ ό ς , χ φ ρ ί ς νά εΤναι
ά.167

υ τ υ ν ό μ ο ς . Α υ τ ό φυσικά γ ι ά μ ι ά επαναστατική οργάνωση 6έν εΤναι δ ι ό λ ο υ κ α λ λ ί τ ε ρ ο ) .
Αλλά ό π ι ο ε π ι κ ί ν δ υ ν ο ς καταδοτης ε ι ν π ι
αυτ ό ς πού στρατολογήθηκε άπ'τήν αστυνομία, άφοΰ πρώτα ε ι χ ε γ ί ν ε ι μ έ λ ο ς μ ι α ς οργάνωσης κ α ί
μάλιστα
υπεύθυνο μ έ λ ο ς . Δ έ ν π ρ ό κ ε ι τ α ι , β έ β α ι α , γ ιά συντρόφους πού άπότομα μαγεύτηκαν ά π ' τ ή ν ωραιότητα τ ή ς
ά σ τ ι κ ή ς 1δεολογίας(πράγμα πολύ δύσκολο στήν σ η μ ε ρ ι ν ή εποχή τ ή ς παρακμής τοΰ ί μ π ε ρ ι α λ ι σ μ ο ΰ ) .
Σπανιότατα π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά συντρόφους πού δω ροδοκήθηκαν,άλλά σχεδόν πάντα π ρ ό κ ε ι τ α ι γ ι ά σ υ ν τρόφους πού έχουν π έ σ ε ι θύματα έ κ β ι α σ μ ο ΰ . Ο ί ρ ί ζ ε ς τοΰ ε κ β ι α σ μ ο ύ μπορεί νά εΤνσ . διάφορες(.ναρκωτικά,.εγκλήματα κ ο ι ν ο ύ δ ι κ α ί ο υ , η θ ι κ ά προβλήματ α " άνώδυν ε ς " πληροφορίες πού δόθηκαν άνόητα
μέ
τ ή ν έ λ π ί δ α ε ν ό ς εύκολου ξ ε γ λ υ σ τ ρ ή μ α τ ο ς , έ κ μ υ σ τ η ρ ε ύ σ ε ι ς πού έ γ ι ν α ν στόν μπαμπά κ α ί σ τ ή μαμά κ λ π )
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

"Η π ο λ ι τ ι κ ή κ α ί ι δ ι ω τ ι κ ή ζωή των ά γωνιστων(άγωνιστρι ων)' δεν π ρ έ π ε ι * ν ά
άφήνει περιθώρι α γ ι ά μ ι ά τ έ τ ο ι α δ υ νατότητα."Αν έ γ ι ν ε μιά άνοησία,κα λ ύ τ ε ρ α νά τ ή ν δηλώσετε στήν υπεύθυνη δ ι ε ύ θ υ ν σ η ( κ α λ ύ τ ε ρ α νά
περάσετε
γ ι ά άνόητος παρά νά μπήτε στόν κ ί ν δυνο νά χ α ρ α κ τ η ρ ι σ τ ε ί τ ε κάθαρμα)"Ομ ο ι α θά' ε ι δ ο π ο ι ε ί τ ε τήν όργάνωση κάθ ε φορά πού θά σας φωνάζουν ο !
κύριοι τής άστυνομίας.
β) Τηλεφωνικές σ υ ν δ ι α λ έ ξ ε ι ς ί

Πρώτα να σκοτώσουμε ενα μΰθο:άν τό τηλέφωνο
σας παρακολουθείται δέν υπάρχει κανένας
τρόπος
ν α , τ ό κ α τ α λ ά β ε τ ε ( ο ΰ τ ε μ ι κ ρ ο θ ό ρ υ β ο ι , ούτε σ υ χ ν έ ς
μ Ι κ ρ ο δ ι α κ ο π έ ς - α ύ τ έ ς ο φ ε ί λ ο ν τ α ι στήν σκανδαλώδικπ-^νεπάρκει α.τών Γαλλικών τ η λ ε π ι κ ο ι ν ω ν ι ώ ν - ο ύ τ ε
Ι

Ι6Θ

αδυνάτισμα τής έντασης του ή χ ο υ ) . ' Ε κ τ ό ς

άπ'

π ε ρ ι ό δ ο υ ς ταραχών κ α ί γ ι ά μ ε ρ ι κ ά πρόσωπα
ή αστυνομία δέν έ χ ε ι

τίς

μόνο,

τ ό ν τρόπο νά π ε τ υ χ α ί ν ε ι

ά-

μεση ακρόαση (άπό έ λ λ ε ι ψ η προσωπικού, π α ρ ' ό τ ι ε ί ναι

π ο λ υ ά ρ ι θ μ ο - κ α ί κ υ ρ ί ω ς άπό έ λ λ ε ι ψ η

'Αντίθετα,μπορεί

νά καταγράφει

ειδικών).

κ α ί τόν

του τηλεφώνου πού κ α λ ε ϊ κ α ί τ ή ν

άριθμό

συνδιάλεξη-όλό-

κληρα χ ι λ ι ό μ ε τ ρ α άπό μ α γ ν η τ ο τ α ι ν ί ε ς συγκεντρώ
νονται

σ τ ' ά ρ χ ε ϊ α . * Η σκοπιμότητα ε ί ν α ι

άν κ ύ ρ ι ο ι

-

φανερή :

τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς , γ ιά τόν έ ν α ή άλλο λ ό -

γο, ενδιαφέρονται

γ ι ά τήν

ν ι σ τ ή πού δ ι α θ έ τ ε ι

Ι δ ι ω τ ι κ ή ζωή ε ν ό ς ά γ ο -

τηλέφωνο, μ ε τ ά άπό δύο

ε ν τ α τ ι κ ή ς έργασίας αξιωματικών

τής

υέρες

άστυνομίας

μ έ μ έ τ ρ ι α προσόντα,μπορούν νά έ χ ο υ ν σ τ ή ν

διάθε-

σή τ ο υ ς έ ν α κατάλογο τών συντρόφων τ ο υ , τ ώ ν

φί-

λων τ ο υ , τ ώ ν π ο λ ι τ ι κ ώ ν του άρμοδιοτήτων κ α ί

τών

καθιερωμένων τόπων σ υ ν α ν τ ή σ ε ω ν , χ ω ρ ί ς νά ξ ε χ ν ο ύ ν
τά σ υ ν η θ ι σ μ έ ν α ψευδώνυμα πού
•"ΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ε ί ν α ι
είναι

χρησιμοποιεί.

φ α ν ε ρ ό . Κ ά θ ε σ υ ζ ή τ η σ η πρέπει νά
όσο γ ί ν ε τ α ι

π ι ό φ υ σ ι κ ή ( γ ι ά πα-

ρ ά δ ε ι γ μ α , καλό ε Τ ν α ι

νά γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε τό

σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν ο όνομα τοΰ προσώπου σ τ ό
ό π ό ΐ ο τ η λ ε φ ω ν ε ί τ ε ) . * 0 κανόνας

εΤναι

πολύ ά π λ ό ς . " θ π ω ς κ ά θ ε τ ί μ ι ο ς π ο λ ί

-

τ η ς αύτό πού λ έ μ ε σ τ ό τηλέφωνο, μπορούμε νά τό επαναλάβουμε σ τ ή ν ά σ τ υ ν ο μ ί α χωρίς ν ά κ ο κ κ ι ν ί ζ ο υ μ ε
σ τ ο ύ ς ανθρώπους τ η ς ( σ τ ή ν
Παρατήρηση:

πού θά τό

άγνοοΰσαν).

Δεν είναι

άλήθεια ότι

μπροστά

περίπτωση

είναι

πάντα

άνώδυνο νά τηλεφωνούμε άπό έ ν α τ η

-

λέφωνο σ ' έ ν α άλλο ε π ε ι δ ή κ α ί τά δύο
.169

" ά σ τ υ ν ο μ ε ύ ο ν τ α ι " . Π ρ ώ τ α - π ρ ώ τ α αύτό δ ε ν εΤναι πάντα β έ β α ι ο ( ύ π α ρ χ ε ι η λ ο γ ι κ ή " τ ο υ ς κ α ί

η

μας ) . " Υ σ τ ε ρ α , μ π ο ρ ε ί

"επιτηρούν-

δύο τηλέφωνα νά

τ α ι " αλλά ά ν ε ζ ά ρ τ η τ α κ α ί

δ έ ν υπάρχει

λογική

κ α ν έ ν α ς λό-

γ ο ς νά προσφέρουμε έ ν α σ ύ ν δ ε σ μ ο παραπάνω σ '
τούς τούς κ υ ρ ί ο υ ς , έ π ι τ ρ έ π ο ν τ ά ς

τ ο υ ς νά προσθέ

σουν μ ι ά άκόμη γραμμή σ τ ό όργανοδιάγραμμά
γ ) Παρακολούθηση τ ή ς

Σ τ ί ς μ έ ρ ε ς μας φ α ί ν ε τ α ι

λιγώτερο έντονη

αλλά μ π ο ρ ε ϊ

πάντα νά

πού σ έ ρ ν ο ν τ α ι

άριθμός

τηλεφω

-

χ ά ν ο ν τ α ι , άλλά τά γραφτά μ έ

νουν,όπως λ έ ε ι
*Η πε~ρα· έ χ ε ι

νά

γίνει.

Τά λ ό γ ι α ( ό τ α ν δ έ ν λ έ γ ο ν τ α ι
νικά)

εδώ

άναγκαϊο

" μ π ε ϊ σ τ ό κ ό λ π ο " , π ρ ά γ μ α πολύ λ ε π τ ό , έ ν α ς

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

-

τους.

άλληλογραφίας.

παρά σ τ ί ς λ α ϊ κ έ ς δ η μ ο κ ρ α τ ί ε ς ( ε Τ ν α ι
ταχυδρομικών)

αυ-

-

ή παροιμία.

δείζει,άλλωστε,ότι

τά γράμματα

στό συρτάρια κ α ί σ τ ί ς τ σ έ π ε ς ε ί ν α ι

σ χ ε δ ό ν π ά ν τ ο τ ε αύτά πού μπορούν νά δώσουν πληροφορίες στήν
δ) θ !

άστυνομία.

έ ρ ε υ ν ε ς

Σήμερα φ α ί ν ε τ α ι , ό τ ι
εΤσαι

εϊναι

τής

μόδας."Ετσι,δέν

υ π ε ύ θ υ ν ο ς μόνο γ ι ά · τ ό ν εαυτό σου

δ , τ ι υπάρχει σ π ί τ ι
πέναντι

σου,άλλά έ χ ε ι ς

καί

γιά

ευθύνη κ α ί

ά-

σ τ ή ν οργάνωση.

Κάτω ά μ ι κ ρ ο α σ τ ι κ ό ς ά τ ο μ ι κ ι σ μ ό ς , π ο ύ
τ ί π ο τ ε νά κ ά ν ε ι

δέν

έχει

μ έ τό θάρρος Γ

Φ υ λ α χ τ ε ί τ ε ά π ' τ ή ν μ α ν ί α τών συλλογών Γ
Μή σ υ λ λ έ γ ε τ ε ποτέ τά ονόματα κ α ί τ ί ς

διευθά/-

σ ε ι ς τών συντρόφων σ α ς , ο ύ τ ε σ τ ό σ π ί τ ι , ο ύ τ ε
.170

καί

σ τ ί ς τ σ έ π ε ς σας Γ
Φροντε ι σ τ ε , ω σ τ ε ολοι σι συντροψσι
*

το I δ I ο .

νσ

κάνουν

ε) Δ ι α φ ο ρ α
Τά ά σ τ υ ν ο μ ι κ ά μυθιστορήματα μ ι λ ο ύ ν , π ο λ ύ * σ υ χνά, γ ι ά μικρόφωνα κρυμμένα σ έ διάφορους
τόπους
συγκεντρώσεων η γ ι ά την παρακολούθηση.Σ ε μερι κ έ ς ε ξ α ι ρ ε τ ι κ έ ς π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς ή άστυνομία τά χ ρ η σιμοποιεΤ.
Μιά παρατήρηση σ χ ε τ ι κ ά μέ τήν παρακολούθηση:
εΤναι πολύ πιό εύκολο νά παρακολουθήσουν έναστενόσυγγενή ή ένα φίλο πού έ χ ε ι πολλές πιθανότη τ ε ς νά συναντήσει τό πρόσωπο πού ε ν δ ι α φ έ ρ ε ι τήν
άστυνομ ί α , παρά νά ψάχνευν τό ' ί δ ι ο . ' Η
αστυνομία
τό ξ έ ρ ε ι καλά,τώρα τό ξ έ ρ ο υ μ ε κ ι ' έ μ ε Τ ς .
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Γ ι ά νά συγκεντρώσει τ ί ς πληροφορίες
τ η ς , η άστυνομία δέν μπορεί νά δ ι α θ έ τ ε ι παρά σ τ ο ι χ ε ί α πού έ μ ε Τ ς
τής
δ ί ν ο υ μ ε . Δ έ ν υπάρχει κανένας λόγοςνά
τήν β ο η θ ο ύ μ ε . Σ έ τ ε λ ε υ τ α ί α άνάλυση,ό
άγώνας ε ν ά ν τ ι α στήν ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή δι —
ε ί σ δ υ σ η εξαρτάται ά π ' τ ή ν άνοδο τοΰ
π ο λ ι τ ι κ ο ΰ ε π ι π έ δ ο υ τών άγων ιστών$ περ ι σ σ ό τ ε ρ ο , παρά άπό τήν "άστυνομομανία".

.171

I I I - Η ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ.
Μπορεϊ νά πάρει

π ο λ λ έ ς μορφές α ρ χ ί ζ ο ν τ α ς

άπ'

α υ τ έ ς πού γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε σήμερα κ α ί φθάνοντας

σ'αυ-

τ έ ς πού γ ν ω ρ ί ζ ο υ ν ο !

ή "Ελ-

'Αργεντινοί,'Ισπανοί

λ η ν ε ς σ ύ ν τ ρ ο φ ο ί μας.Μήν ξ ε χ ν ά τ ε , ο τ ι τό εΤδος τ ή ς
καταστολής μπορεί ν ' ά λ λ ά ξ ε ι

σ έ πολύ σύντομα χ ρ ο -

ν ι κ ά δ ιαστήματα.Ζούμε σ έ μιά επαναστατική
καί μ ό λ ι ς ή μπουρζουαζία νοιώσει

ότι

ή κοινωνική της τάξη,δέν διστάζει

εποχή

άπειλεΐται

νά ποδοπρτή

-

σ ε ι τ ή ν " δ ι α τ η ς τ ή ν νομ ι μότητα( πραξ ι κόπημα).Δέν
πρέπει, λοιπόν,νά

αιφνιδιαζόμαστε.

"Αν ή κ α τ α σ τ ο λ ή δέν μ π ο ρ ε ί ν ά κ α τ α σ τ ρ έ ψ ε ι τ ί ς
ε π α ν α σ τ α τ ι κ έ ς ο μ ά δ ε ς , μ π ο ρ ε Τ όμως νά τ ί ς ά κ ι ν η
τοποιήσει

μ έ χ ρ ι ς ένα σ η μ ε ί ο . Α υ τ ό

ποτε άναπόφευκτο,καί

είναι

α υ τ ο ί πού θ έ λ ο υ ν νά σ υ ν ε

χ ί σ ο υ ν νά ε ν ε ρ γ ο ύ ν , σ ά ν νά μήν υπήρχε
(επειδή

είναι

-

όπωσδή -

καταπίεση,

απλούστερο κ α ί π ι ό γ ρ ή γ ο ρ ο )

κιν-

δυνεύουν μ έ λ ί γ α λ ό γ ι α νά μήν μπορέσουν π ο τ έ νά
ε ρ γ α σ τ ο ύ ν . " Ο λ ο τό ζήτημα ε ί ν α ι

νά

γνωρίζουμε

π ο ι ό ε ί δ ο ς π ε ρ ι ο ρ ι σ μ ο ύ κ α ί καταναγκασμού δεχό

-

μαότε σ υ ν ε ι δ η τ ά .
- Λιγοπρόσωπες κ α ί όχι σ υ χ ν έ ς συγκεντρώσω ι ς ^ ^ ό νο μ έ τ ο ύ ς α π α ρ α ί τ η τ ο υ ς συντρόφους κ α ί
αυτό ε ί ν α ι

μόνο δ τακ/

άπόλυτα ά ν α γ κ α Τ ο .

- Περιορισμός τής εσωτερικής

δημοκρατίας.

- Κατάργηση μ ε ρ ι κ ώ ν μορφών δ η μ ό σ ι α ς δ ρ α σ τ ή ρ ι ο

-

τητας κ λ π .
Είναι
εξαρτάται
.172

άδύνατο ν ' ά ν α π τ ύ ξ ο υ μ ε

περισσότερα:αυτό

βέβαια άπ'τίς συγκεκριμένες

περιστά

-

ύει ς.
" Α ς ποΰμε μόνο μ ε ρ ι κ ά λ ό γ ι α γ ι ά τ ή ν σ υ μ π ε ρ ι φορά πού πρέπει

νά τ η ρ ή σ ο υ μ ε σ έ περίπτωση

σύλ-

ληψης.
Κ α ί έ κ ε ~ ακόμη, πολλά πράγματα εξαρτώνται
τίς

ϊ δ ι ε ς τ ί ς σ υ ν θ ή κ ε ς σ ύ λ λ η ψ η ς , άπό τό τ ί

φανερό κ α ί τ ί

δέν

άπ'

εΤναι

είναι.

Μήν σ υ γ χ έ ε ι ς τήν δ ι κ ή σου σκέψη μ έ τήν σκέψη
αυτού τού θαυμάσιου σ υ λ λ ο γ ι κ ο ύ πνεύματος πού λ έ γεται

αστυνομία.

Σ"όλες τ ί ς

π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς β ά λ ε τό μυαλό σου

νά

σ κ ε φ τ ε ί πολύ κ α λ ά .
Παρατήρηση:

είναι

π ι ό εύκολο νά τό κ ά ν ε ι ς προ -

τύτερα,παρά μετά.ΕΤνα ι , δ η λ α δ ή , κ α λ ύ τερο ν"αποφύγει ς τούς αυτοσχέδια
σμούς όταν θά εΤσαι

-

πιά στό άστυνο-

μ ι κό τ μ ή μ α .
ί)

Γιά ό,τι

άφορα τ ί ς σ υ ν θ ή κ ε ς τ ή ς σύλληψης

τής έρευνας,αύτές

κινούνται

σμένων κ α ν ο ν ι σ μ ώ ν . " Α π α γ ο ρ ε ύ ο ν τ α ι

στό

ήλι ο υ . Χ ρ ε ι ά ζ ε τ α ι

προσωπικό έ ν τ α λ μ α . " Ο λ ε ς

ε γ γ υ ή σ ε ι ς χάνονται

όταν π ρ ό κ ε ι τ α ι

φωρο ά δ ί κ η μ α . Β έ β α ι α , α ύ τ ο ί οΐ
άν θά γ ί ν ε ι

έτσι.

κύριοι

αυτές

αποφασίζουν

δέν ε Τ ν α ι

ότι

αύτό

ά σ τ ο ί νομι

κ ο ί - κ α τ α λ α β α ί ν ο υ ν , μ έ τ ό ν τρόπο τ ο υ ς , ό τ ι
μαίνει

-

Πάντως μήν υ π ο λ ο γ ί ζ ε τ ε σ έ καμ-

άστυνομικοί

καιο κωδικοποιεί

τού

γ ι ά αύτό

μ ι ά περίπτωση σ τ ή ν προστασία τών νόμων γ ι "
τό ζ ή τ η μ α . Ο ι

-

διάστημα

μ ε τ α ξ ύ τ ή ς ν ό μ ι μ η ς ώρας δύσης κ α ί άνατολής
ο!

καί

μέσα στά ό ρ ι α όρι

τό

δί-

μ ι ά σ χ έ σ η δυνάμεων.Αυτό δέν ση-

δ έ ν πρέπει

νά ε κ μ ε τ α λ λ ε υ τ ο ύ μ ε τ ί ς δ ι -

πστρεβλώσει ς πού κάνουν σ τ ό ν νόμο ενώ τ α υ τ ό χ ρ ο να π α ί ζ ο υ ν τό ρόλο τού υ π ε ρ α σ π ι σ τ ή

του.
ϊ/3

2 ) Γ ι ά ο , τ ι άφορα τ ί ς σ υ λ λ ή ψ ε ι ς μέσα στόν δρόμο
σ έ πολλές π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς δέν π ρ ό κ ε ι τ α ι παρά γ ι ά έ να ν ο μ ι κ ό λ ά θ ο ς .
Γ ι ά π α ρ ά δ ε ι γ μ α , β ρ ι σ κ ό μ α σ τ ε στόν τόπο μ ι α ς " ά ρ ι σ τ ε ρ ή ς " διαδήλωσης,η άργά τήν νύχτα κ α π ν ί ζ ε τ ε
ένα τ σ ι γ ά ρ ο παρατηρώντας μ ε ρ ι κ ο ύ ς " ά ρ ι σ τ ε ρ ο ύ ς
πού κολλούν α φ ί σ σ ε ς , σ ' έ ν α σταυροδρόμι σ έ 100 μ έ τρα άπόσταση.Ει ναι α ν ώ φ ε λ ο , σ ' α υ τ έ ς τ ί ς περι πτώσ ε ι ς , ν ά παμε στό Τμήμα.Πρέπει νά διαμαρτυρηθούμε μέ ζωηρότητα στόν αστυφύλακα,γ ιά τ ή ν άθωότητά μ α ς , ά ν ε ί ν α ι φανερή.
3 ) Στό αστυνομικό τμήμα: τό β α σ ι κ ό ε Τ ν α ι , κ α ί δ έ ν
υπάρχει καμμιά ε ξ α ί ρ ε σ η σ'αΰτό:ΜΗΝ ΛΕΤΕ ΨΕΜΑΤΑ.
ΜΗΝ ΣΥΜΕ>=ΓΑΖΕΣΤΕ.Βέβαια, αύτό ε ί ν α ι γνωστό σ ' ό λους τούς ά γ ω ν ι σ τ έ ς , ά λ λ ά δέν τηρήθηκε σοβαρά παρά σ έ σ π ά ν ι ε ς π ε ρ ι π τ ώ σ ε ι ς .
"Ας δώσουμε ένα π α ρ ά δ ε ι γ μ α : ά ς φαντασούμε

κ α ί υ π ά ρ χ ε ι — μ ι ά χώρα όπου ο ! δ η μ ο κ ρ α τ ι κ έ ς
εγγ υ ή σ ε ι ς β ρ ί σ κ ο υ ν πολλά ε μ π ό δ ι α . " Α ς
φανταστούμε
π ά λ ι , ό τ : σ ' α υ τ ή ν τήν χώρα άπαγορεύεται νά μοι ράζονται π ρ ο κ η ρ ύ ξ ε ι ς ή άλλα έ ν τ υ π α . Σ υ λ λ α μ β ά ν ε σαι τήν ώρα πού μ ο ι ρ ά ζ ε ι ς χ α ρ τ ι ά ( ή κ ά ν ε ι ς
κάτι
ά λ λ ο ) . Δ ί ν ε ι ς όνομα,δ ι ε ύ θ υ ν σ η , ε π ά γ γ ε λ μ α , " η λ ι κ ί α
κςιί τόπο γέννησης .Μετά άπό αύτό τ ε λ ε ί ω σ ε . Ε ί ν α ι
άπαραίτητο νά καταλάβουμε γ ι α τ ί κ α ί πώς.Νά άρν η υ ε Τ ς ότι μ ο ί ρ α ζ ε ς τ ρ ύ κ ( γ ι ά παοάδεινυα)
είναι
φυσικά παράλογο.Δέν θά π ε ί σ ε ι ς
τόν
άστυνομικό
πού σ έ σ υ ν έ λ α β ε μ έ τό χέρι στό σάκκο.Αυτήν
τήν
θέση δέν θά μ π ο ρ έ σ ε ι ς νά τήν κ ρ α τ ή σ ε ι ς γ ι ά πολύωρα" μετά άπό λ ί γ ο θά "ομολογήσει ς " . 0 * ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ί θά έχουν σ η μ ε ι ώ σ ε ι έναν π ό ν τ ο . ' Α κ ό μ η , άν β α σ ι σ τ ε ί ς στήν θέση " έ χ ε ι γ ί ν ε ι λ ά θ ο ς ί δ έ ν έ χ ω κ ά ν ε ι τ ί π ο τ ε , δ έ ν άσχολοΰμαι μέ τήν πολ ι τ ι κ ή Γ " , τ ό .174

τ ε χ ά ν ε ι ς γρήγορα τ ό ν ' ί δ ι ο τό ρυθμό σ ο υ , α ν α γ κ ά ζεσαι

νά σ υ ν ε ρ γ α σ τ ε ί ς μ έ τ η ν α σ τ υ ν ο μ ί α

μείνεις

π ι σ τ ό ς σ τ ό πρόσωπο πού

Αύτό τό σ η μ ε Τ ο δ έ ν πρέπει
μ έ τ ή ν πρόφαση ό τ ι

εΤναι

γιά

\,ύ

παρουσιάζεις.

νά τό

υποτιμήσουμε

ψυχολογικό.ΕΤναι

άδύ

-

νατο νά δ ι α τ η ρ ή σ ε τ ε τό η θ ι κ ό σ α ς , 1 δ ι α ί τ ε ρ α όταν
ή κράτηση π α ρ α τ ε ί ν ε τ α ι - κ α ί
,
39
λειώσει
.
-

Μιά ό χ ι

πιτρέπει

άγνοεΤτε πότε θέ

τε-

α ύ θ ά δ ι κ η άλλά θαρραλέα στάση',σας έ

νά γλυτώσετε πολλές φ α σ α ρ ί ε ς . Σ τ ό

-

τέλος

βέβαιι^μέ μ ι ά εκδήλωση " σ υ ν ε ρ γ α σ ί α ς " θά ά ρ ν η θ ε ϊ ς
κάθε π ο λ ι τ ι κ ή υ π ο σ τ ή ρ ι ξ η , π ο ύ

προέρχεται

άπ'τό ε -

ξωτερικό.
-

Νά α ν α γ ν ω ρ ί σ ε ι ς ό τ ι

μοίραζες προκηρύξεις

καί

νά δ ι η γ η θ ε ί ς ακόμη δ ι ά φ ο ρ ε ς σ ά λ τ σ ε ς πού δέν

ο -

δηγούν π ο υ θ ε ν ά , ί" ι ά π α ρ ά δ ε ι γ μ α , σ τ ή ν έρώτηση"ποιά;
σας έδωσε τ ά έ ν τ υ π α ; " μήν δώσετε τήν εντύπωση ό τι

θά θ έ λ α τ ε ν ' α π α ν τ ή σ ε τ ε άλλά ό τ ι

δύο.υχώς

γ ν ω ρ ί ζ ε τ ε τ ' ό ν ο μ α κ α ί μήν ά ρ χ ί σ ε τ ε μ ι ά
μ ι κή"

"άστυνο-

Ι σ τ ο ρ ί α γ ι ά ένα ψηλό μ ε λ α χ ρ ο ι ν ό πού σ υ ν α -

ν τ ή σ α τ ε σ τ ό ν σταθμό κ λ π . Αυτό
"ψέμα κ α ί σ υ ν ε ρ γ α σ ί α " .

εΤναι

τό ^ ε Τ δ ο ς

Ι\ιά ά ρ κ ε σ τ ε Τ τ ε νά π ή τ ε , ό -

τ ι - αυτα"~τοΓ~τρυκ σας τά έδωσε έ ν α ς φ ί λ ο ς κ α ί
τά μ ο ι ρ ά ζ ε τ ε ε π ε ι δ ή σ υ μ φ ω ν ε ί τ ε μ έ τό
νο'ότι

πρόκειται

γιά μιά κανονική ενέργεια

π ι σ τ ώ ν ε τ ε πώς ενώ σας δόθηκαν ν ι ά έ ν α
νόμιμο λ ό γ ο , ή άστυνομία ζητάει
άχυρα" κ α ί ό τ ι

τ ή ν σύλληψη ε ν ό ς

ή κατάδοση δ έ ν ά ν ή κ ε ι

( ή
δια-

άπόλυτα

τώρα "ψύλλους στ*

δ έ ν θά δώσετε κ α μ μ ι ά

Ι κ α ν ή νά βοηθήσει

ότι

περιεχόμε-

νόμιμη-άνάλογα μέ τήν περίπτωση) κ λ π . ότι

ότι

δέν

πληροφορία,
φίλουσαςκαί

σ τ ί ς η θ ι κ έ ς άρχές σας

κλπ.
" Α ς δώσουμε έ ν α άλλο παράδειγμα γύρω α π ' τ ο ύ ς
.175

κ ι ν δ ύ ν ο υ ς αϋτής τ η ς δ ι α λ ε χ τ ι κ ή ς "ψέμα-συνεργα σ ί α " . θ ! κ ύ π ι ο ι τ ή ς αστυνομίας σας
παρουσιάζουν
. μ ι ά σ ε ι ρ ά φωτογραφίες γ ι ά νά διαπιστώσουν
.τήν
ταυτότητα ενός προσώπου.Δέχεστε,γ ιά νά
δείζετε
τήν καλή σας π ί σ τ η , ά λ λ ά ά π ο φ α σ ί ζ ε τ ε νά π ε Τ τ ε ψέματα. Τ ί μπορούν νά κάνουν οΐ πονηροί άστυνομι —
κοί-ΰπάρχουν-πού γνωρίζουν τ ί ς άντι δράσε ι ς σ α ς ;
Παρουσιάζουν τ ί ς πρώτες φωτογραφίες.Δέν γνωρί ζ ε τ ε τά π ρ ό σ ω π α . ' ΐ κ α ν ο π ο ι η μ έ ν ο ι , τ ό δηλώνετε, θ !
ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ί δέν άμφέβαλαν:ηταν φωτογραφίες άσ τυνομικών επιθεωρητών μ έ π ο λ ι τ ι κ ά .
Ξαφνικά ά ν α γ ν ω ρ ί ζ ε ι ς κάποι ον.Αυτόματα δ ε ί χ ν ε ι ς ένα δ ι σ τ α γ μ ό ( π ο ύ μπορεϊ νά μήν περάσει ά π α ρ α τ ή ρ η τ ο ς ) . Δ ι α σ τ ά ζ ε ι ς , " μ π ο ρ ε ϊ " νά τόν γνωρί ζ ε ι ς . . . ά λ λ ά άμφι β ά λ λ ο ν τ α ς , λ έ ς όχι Γ 'ΩραϊαΓ *Ε πόμενη φωτογραφία:εΤσαι ε σ ύ , κ ο υ β ε ν τ ι όζοντας
μέ
τό πρόσωπο. Τήν " έ π α θ ε ς " . "Οποια κ α ί νά εΤναι ή
στάση σου ά ρ γ ό τ ε ρ α , ό ! ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ί έχουν σ η μ ε ι ώ σ ε ι ένα π ό ν τ ο . Ε ισα ι π ι ά ένας ψ ε ύ τ η ς . Τ ό πιό σω στό ε ί ν α ι ν ' ά ρ ν η θ ε ΐ ς , ά π ' τ ή ν άρχή νά π α ί ζ ε ι ς α υ τό τό μ ι κ ρό πα ι χ ν ί δ ι , άκόμη κ α ί άν σου παρουσιάσουν τήν φωτογραφία τ ή ς μάννας σ ο υ . . . Ούτε ν α ί ,
ο ύ τ ε ό χ ι , δέν συνεργάζεσα ι
Συνήθως, η " γ ε ν ι κ ή φ ι λ ο σ ο φ ί α " σου-τόσο στό ζήτημα τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή ς έρευνας όσο κ α ί στό ζήτημα
τής ν ο μ ι κ ή ς κατάρτι σης ε ί ν α ι ή ακόλουθη:
Στό " π ο ι ν ι κ ό " π ε δ ί ο ε ί ν α ι άνώφελο νά π α ί ρ ν ε ι ς
στήν πλάτη σου ευθύνες πού δέν σού άνήκουν.
θά
μτϊορούσες, γι ά παράδειγμα, ν ' ά γ ν ο ε ϊ ς άπόλυτα τό
π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν ο τοΰ άλφα ή βήτα δέματος πού β ρ έ θ η κ ε
σ π ί τ ι σου.Τώρα πού ή άστυνομία σ έ
πληροφόρησε,
βεβαίως καί τό γ ν ω ρ ί ζ ε ι ς .
-

Στό π ο λ ι τ ι κ ό π ε δ ί ο π α ί ρ ν ε ι ς τ ί ς

.177

ευθύνες σου.

. Γ ε ν ι κ ά ε ί σ α ι ε ύ γ ε ν ι κ ό ς ( ε Τ ν α ι ανόητο νά δ ι α χθεΤς γ ι ά ε ξ ύ β ρ ι σ η . . . ) άλλά σ τ α θ ε ρ ό ς . Ε ί ν α ι πολύ
δύσκολο νά πε7ς ψέματα γ ι ά πραγματικά π ε ρ ι σ τ α τ ι κ ά μπροστά στούς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ύ ς πού εΤνα ι επαγγ ε λ μ α τ ί ε ς σ ' α υ τ ό ν τόν τ ο μ έ α .
Τ ε χ ν ι κ ά ( γ ι ά τήν ΰπεράσπισή σ ο υ ) αύτό δέν
σέ
βοηθάει σ έ τ ί π ο τ ε . Π ο λ ι τ ικά κ α ί ψυχολογικά εΤναι
σχεδόν πάντα ά ρ ν η τ ι κ ό .

.177

IV.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
στά χ έ ρ ι α τ ή ς άστυνομΓας

(σήμερα

στήν Γ α λ λ ί α , α ύ τ ό δέν μπορεϊ νά κρατήσει

"Οταν εΤσαι

παρά 2 4

ΐ ρ ε ς τό π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο , ε ν ώ άν π ρ ό κ ε ι τ α ι
στήριο

" Α σ φ ά λ ε ι α ς μόνο 10 μ έ ρ ε ς )

γιά

Δικα-

μετά τήν

πίστωση τ ή ς τ α υ τ ό τ η τ ά ς σρυ π ρ ο σ θ έ τ ε ι ς :

δια-

" Δ έ ν έχω

τ ί π ο τ ε νά δηλώσω".Δέν υ π ο γ ρ ά φ ε ι ς τ ί π ο τ ε »

Πρέπει

νά κ α τ α λ ά β ε ι ς γ ι α τ ί : ή κατάθεσή σ ο υ , ά ν εΤναι
γ ά λ η , διατυπώνεται
τήν χτυπάει
τί

έχει

βαίνει

με-

άσχημα ά π ' τ ό ν ε π ι θ ε ω ρ η τ ή

σ τ ή ν μηχανή κ α ί τ ο ύ τ ο , ό χ ι

πού

μόνο

για-

κακή πρόθεση άλλά κ α ί γ ι α τ ί τ ή ν κ α τ α λ α άσχημα.ΕΤναι

σ χ ε δ ό ν άδύνατο νά έ χ ε ι ς

κατάθεση όπως τ ή ν διατύπωσες κ α ί αύτό δ έ ν

μιά

εΤναι

βέβαι α,συμφέρον.
' Α ρ γ ό τ ε ρ α , λ ο ι π ό ν , μ ι ά άσχημη κατάθεση
νά χ ρ η σ ι μ ο π ο ι η θ ε ί

μπορεϊ

ε ν α ν τ ί ο ν σ ο υ . Μ π ο ρ ε ί ς όμως

υ π ο γ ρ ά ψ ε ι ς μ ι ά πολύ σ ύ ν τ ο μ η κατάθεση,άφοΰ
δ ι α β ά σ ε ι ς πάλι

νά
τήν

προσεχτικά.

' Ε π ι μ έ ν ε ι ς , χ ω ρ ί ς ν ά λ έ ς ψ έ μ α τ α , γ ι α τ ί α υ τ ή εΤναι

ή άλήθεια,πώς δέν έκανες τ ί π ο τ ε κ α κ ό . " Α ν

άστυνομία ν ο μ ί ζ ε ι

πώς έ κ α ν ε ς , α ύ τ ό

εΤναι

ή

δικήτης

ΰ π ό ό ε σ η " τ ό τ ε θά ά ρ ν η θ ε Τ ς τ ή ν κ α τ η γ ο ρ ί α . Μ ό ν ο ά φαΰ δ ε Τ ς τόν δ ι κ η γ ό ρ ο σ ο υ , ν ά δ ε χ τ ε ί ς ν ' ά π α ν τ ή
σ ε ι ς μπροστά σ τ ό ν ά ν α κ ρ ι τ ή . Τ ό ν ' ά ρ ν η θ ε Τ ς

ν'απα-

ντήσει ς σ έ άστυνομική ανάκριση δέν α π ο τ ε λ ε ϊ
* Ιγ*
τε

-

πο-

αδίκημα.

• Μετά τ ή ν κ ρ ά τ η σ η , ο π ό τ ε δ έ ν έ χ ε ι ς κανένα, δι

-

καίωμα άλλά κ α ί ά ν τ ί σ τ ρ ο φ α μ π ο ρ ε Τ ς , μ έ κ ά θ ε νο

-

μ ι μ ό τ η τ α , ν ά μήν π ε ι ς τ ί π ο τ ε , δ ύ ο π ι θ α ν ό τ η τ ε ς
πάρχουν:
ί ) "Αφήνεσαι ε λ ε ύ θ ε ρ ο ς , κ α ί αύτό
προσωρινό τ έ λ ο ς στά βάσανά σ ο υ .
.179

σημαίνει

υένα

2)

'θ α ν α κ ρ ι τ ή ς , μ έ βάση τήν αναφορά τής αστυνο-

μίας,κρίνει

πώς μπορεΤ νά θ ε μ ε λ ι ω θ ε ί

Τότε κ α λ ε ί σ α ι

κατηγορία.

νά πάρουσιαστεΤς σ'αυτόν τόν ανα-

κ ρ ι τ ή , πού σου κο ι νοπο ι εΤ τήν κατηγορία. " Ε χ ε ι ςττ5
δικαίωμα,άπό έκεΤ καί πέρα, νά συννενοεΤσαι μέ τό
δικηγόρο σ ο υ , π ρ ί ν άπό κάθε προανακριτική ένέρ
γ ε ι α , καί νά ζ η τ ή σ ε ι ς νά παρευρίσκεται

-

σέκάθεά-

νάκριση πού θ ' ά κ ο λ ο υ θ ή σ ε ι .
Ν ' ά π α ι τ ε Τ ς τήν άσκηση τών δικαιωμάτων σου Γ
Σ'αύτό τό σημεΤο νά εΤσαι άνένδοτος(νά φτά ν ε ι ς μέχρι

τήν άπεργία π ε ί ν α ς ) . Ε ι ναι

ελεύθερο

νά δ ι α λ έ ξ ε ι ς τούς δικηγόρους σου.Πρέπει
ρ ι ζ ε ι ς απο τωρα

- δ ε ν ξ ε ρ ε ι ς τι

μπορεί

νά γνωνα

σου

συμβεΤ-όνόματα καί δ ι ε υ θ ύ ν σ ε ι ς δικηγόρων(πού ά νήκουν στήν π ε ρ ι φ έ ρ ε ι ά σ ο υ ) . ' Ε σ ύ πρέπει
ά ν α ζ η τ ή σ ε ι ς : γ ι ά λόγους δεοντολογίας
σωστό νά τοΰ γράψουν άλλοι

νά

δέν

γ ι ά λογαριασμό

τόν
εΤναι
σου.

" Υ σ τ ε ρ α κ ά ν ε ι ς αϊτηση γ ι ά προσωρινή άπόλυση.Συνήθως,ά κανόνας λ έ ε ι
καστής κ ρ ί ν ε ι

ότι

γ ί ν ε τ α ι , ε κ τ ό ς άν ό δ ι -

ότι:

-

θ έ λ ε ι ς νά ξ ε φ ύ γ ε ι ς άπ'τήν

-

θά επωφεληθείς άπ'τήν άπόλυσή σου γ ι ά νά έ

μ π ο δ ί σ ε ι ς τό ά ν α κ ρ ι τ ι κ ό

δικαιοσύνη.

Γ ι ά μας,τούς επαναστάτες,αύτό
ζήτημα

-

έργο.
είναι

φυσικά

πολιτικής.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

"Οταν εΤσαι στά χ έ ρ ι α τής ά σ τ υ ν ο μ ί ας ή τ ή ς " δ ι κ α ι ο σ ύ ν η ς " , τ ό
είναι

βασικόδέν

νά γ ν ω ρ ί ζ ε ι ς τό ένα ή τό άλλο

κόλπο,άλλα νά συμπεριφέρεσαι

μέ τ έ -

τ ο ι ο τρόπο, ωστε οί σύντροφο ί σου, άπ'
έξω,νά μπορούν νά σ έ βοηθήσουν.Αυτό
πού μ ε τ ρ ά ε ι , δέν εΤναι

τόσο ο σ υ σ χ ε .179

τ ι σ μ ό ς δυνάμεων πού μπορεί νά φ τ ι ά ξ ε ι ς
άνάμεσα
σ έ σένα κ α ί τούς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ύ ς , ό σ ο ό σ υ σ χ ε τ ι σ μ ό ς
δυνάμεων σ υ ν ο λ ι κ ά .
Μην ξ ε χ ν ά ς οτι ο ! ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ί θά σ υ γ κ ρ ί ν ο υ ν
τ ' ά π ο τ ε λ έ σ μ α τ α τ η ς άνάκρισηςσου μέ τ ί ς άνακρί σ ε ι ς άλλων συντρόφων.Αύτή ή πονηρή
προσπάθειά
τ ο υ ς , θ ' ά π ο τ ύ χ ε ι άν δέν " σ υ ν ε ρ γ ά σ τ η κ ε ς " ο ύ τ ε ε Τ πες " ψ έ μ μ α τ α " . θ ί σιωπές δέν ε ΐ ν α ι ποτέ άντ ι φατ ι κές.
ΜΗΝ Δ Ι Ν Ε Ι Σ ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΤΙ ΛΕΣ ΨΕΜΑΤΑ
Γ Ι Α Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι ΑΝΩΦΕΛΟ. Γ Ι ' Α Υ Τ Ο ΜΗ ΛΕΣ ΠΟΤΕ ΨΕΜΑΤΑ.
ΜΗΝ Δ Ι Ν Ε Ι Σ ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΤΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΕ Σ Α Ι Γ Ι Α Τ Ι ΑΥΤΟ Ε Ι Ν Α Ι Ε Π Ι Κ Ι Ν Δ Υ Ν Ο . Γ Ι ' Α Υ Τ Ο ΜΗ Σ Υ ΝΕΡΓΑΖΕΣΑΙ ΠΟΤΕ»
θεωρητικά δέν ε'ίμαστέ σοσ α λ - δ η μ ο κ ο ά τ ε ς : κ α τ α λ α β α ί ν ο υ μ ε ότι ή δ η μ ι ο υ ρ γ ί α μ ι α ς ν έ α ς κ ρ ι ν ω ν ι κ ή ς τ ά ξ η ς δέν γ ί ν ε τ α ι μόνο μέ τόν
οικονομικό
άγώνα άλλά κ α ί μ έ τόν άγώνα ε ν ά ν τ ι α στό
όυτικό
Κράτος.
Στήν π ρ ά ξ η , ο φ ε ί λ ο υ μ ε νά βγάλουμε συμπερά
σ μ α τ α , ν ά μ ε λ ε τ ή σ ο υ μ ε τόν κ α τ α π ι ε σ τ ι κ ό
μηχανι σμό τοΰ Κράτους κ α ί νά έχουμε έ ν α ε λ ά χ ι σ τ ο ό ρ ι ο
τεχνικής προετοιμασίας.
Δέν ε ί μ α σ τ ε όμως κ α ί ά ν α ρ χ ι κ ο ί . Δέν θά μ ε τ α τρέψουμε τήν πάλη των τάξεων
σ έ .πάλη
ενάντια
στούς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ύ ς .
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ Γ Ι Α ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠ'ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤ Ι Σ Η . Δ Ε Ν ΕΧΟΥΜΕ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ(ΑΠ'ΤΗΝ ΑΝΑΠΟΔΗ)ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΗΣ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ . Τ Ε Λ Ο Σ

ΙΘΟ

Σ η μ ε ι ώ σ ε ι ς :
( ί ) " "Αμυνα " '
( 2 ) Πλούσια β ι ο μ η χ α ν ι κ ή π ε ρ ι ο χ ή τ ή ς
Γερμανίας,
πού πήρε τ ' δ ν ο μ ά της ά π ' τ ό ν ομώνυμο ποταμό.
Καταλήφτηκε ά π ' τ ο ύ ς Γάλλους στά
1923-1925,
σάν σ υ ν έ π ε ι α τής μη εκπλήρωσης τ ή ς ό ρ ι σ τ ι κής Συνθήκης τών Β ε ρ σ α λ λ ι ώ ν . ' Η τύχη τ η ς ρυθ μ ί σ τ η κ ε στά 1 9 4 8 , ό τ α ν οΐ Σύμμαχοι τήν έδωσαν ο ρ ι σ τ ι κ ά πίσω στην Γ ε ρ μ α ν ί α ( Σ . Τ . Μ . )
( 3 ) "Επαρχιακές συνελεύσει ς , σ έ μ ε ρ ι κ έ ς
ρώσικες
έπαρχίες(Σ.Τ.Μ.)
( 4 ) " Ε θ ν ι κ ή "Αντιπροσωπευτική Σ υ ν έ λ ε υ σ η . Κ α θ ι ε ρώθηκε ά π ' τ ό ν ΝικόλαΙο Β,'στά 1 9 0 5 , σ τ ή ν Ρωσία
(Σ.Τ.Μ.)
( 5 ) " Θ έ λ η σ η τοΰ λαού"
( ο ) "Η ν έ α ονομασία τή<ί Πετρούπολης, μετά τόν θάνατο τοΰ Λ έ ν ι ν ( 1 9 ^ 4 )
(Σ.Τ.Μ.)
( ? ) "Αντίθετα,ο' άτομικές καί συλλογικές
πρω τ ο β ο υ λ ί ε ς πού τ α ι ρ ι ά ζ ο υ ν ε σ τ ί ς άνάγκες ή τ ί ς
φ ι λ ο δ ο ξ ί ε ς τοΰ κ ό μ μ α τ ο ς - δ η λ . τ ο ΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά του-άποχτάνε τό μ έ γ ι σ τ ο τ ή ς ά π ο τ ε λ ε σ μ α τ ι κ ό τηΥας.
(θ)

*0 Κ α λ ι ά ε φ , ε κ τ έ λ ε σ ε τόν Μεγάλο Δούκα Σ έ ρ γ ι ο
(Μόσχα, 1 9 0 5 ) μ έ δ ι α τ α γ ή τοΰ σοσιαλ-εττανα
σταττικοΰ κόμματος, κ α ί κ ρ ε μ ά σ τ η κ ε . *0 Ι . Σ α ζ ό νωφ ε κ τ έ λ ε σ ε , τ ό ν "ίδιο χ ρ ό ν ο , σ τ ή ν Πετρούπολη
τόν πρόεδρο τοΰ Σ υ μ β ο υ λ ί ο υ , Π λ έ β ε . Κ α τ α δ ι κ α σ μ έ ν ο ς σ έ θάνατο,πήρε χ ά ρ η , σ τ ά λ θ η κ ε σ τ ά - κ ά τ ε ρ γ α , πήρε ά μ ν η σ τ ε ί α κ α ί αυτοκτόνησε στό κ ά τ ε ρ γ ο τοΰ ' Α κ α τ ο ύ " , δ ύ ο μήνες π ρ ί ν άπ τήν ε κ πνοή τ ή ς π ο ι ν ή ς τ ο υ , σ ά ν διαμαρτυρία απέναντ ι στήν Δ ι ο ί κ η σ η γ ι ά τ ο ύ ς - κ ρ α τ ο ύ μ ε ν ο υ ς σ υ ν τρόφους τ ο υ , π ο ύ υπόφεραν.Αυτοί ο ' δύο άντ -

181

ρ ε ς μέ τό μεγάλο ηθικό άνάστημα,άφησαν βα θ ε ι ά άνάμνηση στήν Ρωσία
( 9 ) Π ρ ό ε δ ρ ο ς τ ή ς Κυβερνήσεως του Τ σ ά ρ ο υ , σ τ ή ν " π ε ρίοδο τής άδυσώπητης αντίδρασης πού άκολού θησε τήν επανάσταση τοΰ 1 9 0 5 . Προσπάθησε νά
στερεώσει τό πολίτευμα μέ μ ι ά σ υ σ τ η μ α τ ι κ ή καταπίεση καί μέ αγροτικές μ ε τ α ρ ρ υ θ μ ί σ ε ι ς .
( ΐ θ ) ' θ Σαλομόν Ρύς,πλήρωσε α κ ρ ι β ά τήν τόλμη τ ο υ .
'Αφοΰ π ι ά σ τ η κ ε στά ν ό τ ι α τ ή ς Ρ ω σ ί α ς , μ ε τ ά άπό
ρ ο λ λ έ ς ε π ι κ ί ν δ υ ν ε ς έ ν έ ρ γ ε ι ε ς , άναγκάστηκε^μπροστά στούς δι κ ά σ τ ε ς , ν ' ά γ ω ν ι σ τ ε ΐ απέναντι στήν
φοβερή υποψία τών συναγωνιστών τ ο υ . Αρνήθηκε
να άναλάβει πάλι υπηρεσία σιτήν 'Οχράνα κ α ί κ α τ α δ ι κ ά σ μ έ ν ο ς σ έ θάνατο,πέθανε στό Κ ί ε β ο
σάν
ά λ η θ ι ν ό ς επαναστάτης.
( ΐ ΐ ) ' θ Ραι'ύμόν Ρεκουλύ σ υ ν ε χ ί ζ ε ι νά σ κ ο ρ π ί ζ ε ι ά κόμη σ τ ί ς μπουρζουάδικες ε φ η μ ε ρ ί δ ε ς τό φωτισμένο πατριωτισμό τ ο υ . . . Τ ο χρώμα δά δέν μυ ρίζει...
( ΐ 2 ) Μ α ΰ ρ ο ΓραφεΤο(θΑΒΙΝΕΤ ΝΟΙΠ): μ υ σ τ ι κ ό
γραφείο
λ ο γ ο κ ρ ι σ ί α ς τ ή ς άλληλογραφίας,πού καθιερώθηκ ε άπό τόν Λουδοβίκο Ι 4 ο ( Σ . Τ . Μ . )
(13)"Αρχηγός τής γερμανικής σοσιαλ-δημοκρατίας..
Σκοτώθηκε στά 1919, άπό έναν παράφρονα.
Ντάν: ρώσος μ ε ν σ ε β ί κ ο ς .
( ΐ 4 ) Μ ι ά σ τ ε ν ή κ α ί σχεδόν μ ε θ ο δ ι κ ή σ υ ν ε ρ γ α σ ί α ε ί ναι σ χ ε δ ό ν κανόνας άνάμεσα σ τ ί ς
άστυνόμίες
τών. κ απ ι ταλ ΓΠΤ Ι κων χωρών, ώστε νά μπορούμε κάΛως νά μ ι λ ά μ ε γ ι α. δ ι ε θ ν ή άστυνομ ί α .
Σ τ ί ς α ρ χ έ ς τ η ς σ υ ν ε ρ γ α σ ί α ς άνάμεσα στήν 'Ο χράνα κ α ί τήν "Ασφάλεια τ ή ς 3ης Δημοκρατίας,
θά β ρ ο ύ μ ε , μ έ . λ ε π τ ο μ έ ρ ε ι ε ς , π ο λ λ ά π ε ρ ί ε ρ γ α σ ' '
έ ν α παληό β ι β λ ί ο τ ο ΰ ' ΕΗΝΕ5Τ • Α υ θ Ε Τ . " ' Η δ ι ΙΘ2

πλωματικη ι σ τ ο ρ ί α τ ή ς Γαλλο-Ρωσικής σ υ μ μ α χ ί α ς " ,
1 8 9 4 . Ε κ ε ϊ βλέπουμε τούς κ . κ . Φ ρ ε σ σ ι ν έ ,
Ριμπώ ,
Κονστάν,υπουργούς τ ό τ ε , ν ά σ χ ε δ ι ά ζ ο υ ν μ έ ·ήν Ρώσο πρεσβευτή Μορενχάϊμ τήν σύλληψη μ ι α ς
άμάδας
μηδενιστών οργανωμένης ά π ' τ ό ν χαφι έ Λ ά ν τ ε σ ε ν ( π ο ύ
αργότερα, μέ τό όνομα Χ ά ρ τ ι γ κ , α κ ο λ ο ύ θ η σ ε μ ι ά ' δ ι πλωματική καρριέρα στήν Γ α λ λ ί α κ α ί >πήρε κ α ί
τό
παράσημο τ ή ς Λεγεώνας τ ή ς Τ ι μ ή ς ) . " Ε ν α β ι β λ ί ο , ό 11
χι τόσο ξ ε χ α σ μ έ ν ο ,
"Η Γαλλο-Ρωσική σ υ μ μ α χ ί α "
τού ϋΙ)1_Ε5 ΗΑΝ5ΕΝ, επαληθεύει τά γεγονότα Λ υ τ ά .
Τ έ λ ο ς , ο παληός αρχηγός τ ή ς ' Ασφάλε ι α ς , Ι^κορόν, α ναφέρει στ'άπομνημονεύματά τ ο υ , ό τ ^ ο άστονομι κός δ ι ε υ θ υ ν τ ή ς στό Παρίσι ζήτησε α π ' τ ό ν
αρχηγό
τ ή ς Ρώσικης αστυνομίας στό Π α ρ ί σ ι ( Ρ . Ρ α τ σ κ ό φ σ κ ι )
τήν β ο ή θ ε ι α τών πραχτόρων τ ο υ , γ ι ά τ ή ν επιτήρηση
μερικών έ μ ι γ κ ρ έ δ ω ν . Σ η μ ε ι ώ ν ο υ μ ε α ύ τ έ ς τ ί ς ομολογ ί ε ς , έστω κ α ί παληές:υπογράφοντα ι άπό άνθρώπους
πού κανένας δέν θά υποψιαζόταν ότι ·θά διαβάλ -'τλουν τήν Γ α λ λ ι κ ή Κυβέρνηση.
" Υ π ε ν θ υ μ ί ζ ο υ μ ε γεγονότα, πολύ : π ι ό .νΓπρ&Τςίατα
πού, δυστυχώς, δέν γνώρισαν τήν διάδοση πού έ π ρ ε πε, στόν ε ρ γ α τ ι κ ό τ ύ π ο . Τ ό ν Φεβρουάριο 1 9 2 2 , ά . Ν ι κόλα" Φ ό ρ τ , έ ν α ς ά π ' τ ο ύ ς θεωρούμενους δολοφόνους
τού ' ί σ π α ν ο υ πρωθυπουργού Ν τ ά τ ο , κ α ί ή ;.φ.1λβ$άδα
του Χ ο α κ ί ν α Κουθεπσιόν παραδόθηκαν ά π ' τ ή ν γ ε ρ μ α ν ι κ ή άστυνομία στήν " Ι σ π α ν ι κ ή , μ έ τ ή ν μεσολά «βηση τ ή ς γ α λ λ ι κ ή ς α σ τ υ ν ο μ ί α ς . * Η μεταφορά των ε κ διδομένων έ γ ι ν ε μ έ τήν μεγαλύτερη"Υ,μμστι.κίτΐϊτα*
'Η " Ι σ π α ν ι κ ή κυβέρνηση πλήρωσε £να ύι(ηλό• ϊ^νήφίβ·
στήν Β ε ρ ο λ ι ν έ ζ ι κ η άστυνομ ί α . Στά 1 9 2 3 , τόν κ α φ ά .
τ ή ς κυβέρνησης ' Ε ρ ρ ι ώ , ή χωροφυλακή κ α ί ή άστυ ν ο μ ί α τ ή ς Γαλλίας,άπώΒηΟβκ/ πολλές φορές, στά σ ύ νορα των Πυρηναίων, ΊσπύΛ/ομς ε ρ γ ά τ ε ς κυνηΥημέ -

ϊ8?

νους ά π ' τ ή ν αστυνομία τοΰ Πρίμο δέ Ρ ι β έ ρ α .
( ΐ 5 ) ώ η μ ο σ ι ο λ ό γ ο ς , φ ι λ ε λ ε ύ θ ε ρ ο ς , ό Βλαδίμηρος Μπούρτζεφ, άφ ι ερώθηκ ε στήν " Ι σ τ ο ρ ί α τοΰ 'Επανα
σ τ α τ ι κ ο ΰ κ ι ν ή μ α τ ο ς κ α ί στόν άγώνα
εναντίον
τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ι κ ή ς προβοκάτσι α ς . Ξ ε σ κ έ π α σ ε
τούς
προβοκάτορες " Α ζ ε φ , Χ ά ρ τ ι γ κ , Λ ά ν τ ε ν σ ε ν κ α ί πολλούς ά λ λ ο υ ς . ' Ε ν θ ά ρ ρ υ ν ε τ ή ν ε ν έ ρ γ ε ι α άτομικων
τρομοκρατικών πράξεων ε ν α ν τ ί ο ν τοΰ παληοΰ καθεστώτος. Μετά τ ή ν πτώση τοΰ Τσαρισμοΰ ε ξ ε λ ί χθηκε γρήγορα,όπως κ α ί ο ' π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο ι σ ο σ ι αλ-επαναστάτες σ υ ν α γ ω ν ι σ τ έ ς τ ο ϋ , σ έ ά ν τ ι - ε π α ν α σ τ ά τ η . Φ ί λ ο ς κ α ί συνεργάτης τοΰ Ι . ' Ε ρ β έ , ο παδού τ ή ς παρέμβασης στήν Ρ ω σ ί α , έ γ ι ν ε προπαγ α ν δ ι σ τ ή ς πράχτορας τών Ν τ έ ν ι κ ι ν , Κ ό λ τ σ α κ κ α ί
Ράγκελ,στό Παρίσι.
[ 1 6 ] " Ο λ ό κ λ η ρ η ή άλληλογραφία αυτού τοΰ άνθρώπου
κ α ί τών προϊσταμένων του εΤναι πολύ δ ι α φ ω τ ι σ τ ι κ ή . Β λ έ π ο υ μ ε τόν δ ι ε υ θ υ ν τ ή τ ή ς
"Ασφάλειας
τ ή ς Πετρούπολης νά δ ι α β ε β α ι ώ ν ε ι τόν κ . Κ ρ α σ σ ί λ ν ι κ ω φ , ό τ ι ο ' ρωσικές άρχές θά διαψεύσουν
σ έ κάθε περίπτωση τόν ρόλο του στήν ρώσικη άστυνομ ί α . Β λ έ π ο υ μ ε αυτόν τόν παράξενο"σύμβουλο τ ή ς π ρ ε σ β ε ί α ς " - ε π ί σ η μ η ί δ ι ό τ η τ ά τ ο υ - ν ά μηχανοραφεΤ γ ι ά νά ματαιώσει τ ί ς έ ρ ε υ ν ε ς
τοΰ
Μπούρτζεφ μ έ φοβερά πολύπλοκους τ ρ ό π ο υ ς . " Ε νας παληός πράχτορας τ ή ς Ρώσικης
Ασφάλειας
στό ε ξ ω τ ε ρ ι κ ό , ο Ζ ο λ λ ι β έ , έ ρ χ ε τ α ι σ έ επαφή μ έ
τόν Μπούρτζεφ,τοΰ κάνει άποκαλύψεις κ α ί άναλαμβάνει τ ή ν παρακολούθηση ενός άνθρώπου
ύποπτου γ ι ά π ρ ο β ο κ ά τ σ ι α , ά λ λ ά στήν π ρ α γ μ α τ ι κ ό τητα παρακολουθεί τόν Μπούρτζεφ , σ τ έ λ ν ο ν τ α ς
πληροφορίες στήν ' Ο χ ρ ά ν α . Χ α φ ι ε δ ι σ μ ό ς κ α ί π ρ ο δοσία τ ρ ί τ ο υ βαθμού.ΕΤναι νά τά χάνει κ α ν ε ί ς .
.184

( 1 7 ) Βϋ!_Ε)Ε,
(18)

"Ι.Ε Ρ Α 5 5 Ε " Π α ρ ί σ ι

Ι90Θ.

'Ο φάκελλος παρακολούθησης των σοσιαλ-δημοκρατικων οργανώσεων,μόνο γ ι ά τήν χρονιά τοΰ
Ι9Ι2,άρι8με7

( 1 9 ) 5Ι01ΙΗΑΝΖΑ στό

250 χοντρούς τόμους.
κείμενο

( 2 0 ) Τά επόμενα χ ρ ό ν ι α έ γ ι ν ε κόμμα

πατριωτικήκυ-

β ε ρ ν η τ ι κ ό κ α ί ά σ τ υ ν ο μ ι κ ό . Τ ό κόμμα τοΰ Π ι λ

-

σούντσκι.
(2ΐ)

Π ε ρ ι ο χ έ ς τ ή ς Κ ί ν α ς , ό π ο υ ν ι κ ή θ η κ α ν σκληρά ο '
Ρώσοι,τό 1905,άπ'τούς

(22)

Γιαπωνέζους.

'Ιωσήφ Φ ο υ σ έ ( ΐ 7 5 9 - Ι 8 2 0 ) : ' Υ π ο υ ρ γ ό ς τ ή ς
σ τ υ ν ο μ ί α ς τ ό ν κ α ι ρ ό τοΰ Ναπολέοντα,

-

πρόδωσε

τ ό ν αυτοκράτορα μ ε τ ά τό Βατερλώ κ α ί υπηρέ
τ η σ ε τ ή ν π α λ ι ν ό ρ θ ω σ η . " Ε μ ε ι ν ε στήν

-

'Ιστορία

σάν ά π ί θ α ν ο ς δολοπλόκος κ α ί προδότης τών ά φεντικών του ( Σ . Τ . Μ . )
(23)

λ

'Ο ξ υ λ ο υ ρ γ ό ς · 5ΤΕΒΑΝ ΚΗΑ1_Τ0υΒΙΝΕ, ι δ ρ υ τ ή ς τ ή ς
Σ ε π τ ε μ β ρ ι α ν ή ς "Ενωσης Ρώσων ' Ε ρ γ α τ ώ ν , η τ α ν έ νας ά π ' τ ο ύ ς π ρ α γ μ α τ ι κ ο ύ ς πρωτοπόρους τοΰ ε ρ γατικού κινήματος στήν Ρωσία.Βαϋίζοντας
σό αΙώνα μπροστά ά π ' τ ή ν εποχή τ ο υ ,
ότι

μι-

πίστευε

ή "Επανάσταση μπορούσε νά π ε τ ύ χ ε ι

μέμιά

γ ε ν ι κ ή ά π ε ρ γ ί α . " Ε π ι α σ ε δ ο υ λ ε ι ά σάν ξ υ λ ο υ ρ —
γ ό ς σ τ ό ε ρ γ α τ ι κ ό προσωπικό τοΰ χ ε ι μ ε ρ ι ν ο ΰ " Α νακτόρου κ α ί κ ο ι μ ή θ η κ ε γ ι ά πολύ κ α ι ρ ό επάνω
σ ' έ ν α στρώμα πού γ έ μ ι ζ ε σ ι γ ά - σ ι γ ά μ έ δυνα
μίτη.'Ο

"Αλέξαντρος Β ' ξ έ φ υ γ ε άπ'τήν

σ τ ί ς 5 τοΰ Φλεβάρη 1 8 8 0 . ' Ο Κ ^ λ τ ο υ ρ ί ν

-

έκρηξη
κρεμά-

σ τ η κ ε δύο χ ρ ό ν ι α ά ρ γ ό τ ε ρ α , ά φ ο ΰ ε κ τ έ λ ε σ ε

τόν

καθηγητή Σ τ ρ ε λ ν ί κ ω φ στό Κ ί ε β ο . Σ τ ρ ά φ η κ ε σ τ ή ν
τ ρ ο μ ο κ ρ α τ ί α ε ξ α ι τ ί α ς τ ή ς ά σ τ υ ν ο μ ί α ς πού

δι-

έ λ υ σ ε τ ή ν ε ρ γ α τ ι κ ή του οργάνωση.

μιά

μεγάλη κ α ί

ΕΤναι

ε υ γ ε ν ι κ ή φυσιογνωμία τής

'ΐστο

-

.185

ρ ί α ς τ η ς ρώσικης
(24)

επανάστασης.
έ ν α ς θεσμός

με-

σ α ι ω ν ι κ ή ς τ ρ ο ε λ ε υ σ η ς . * 0 χωριάτης ε Τ χ ε

*Η φ ο ρ ο λ ο γ ι κ ή ψήφος εΤναι

δι-

καίωμα ψήφου,μόνο άν κ α τ έ θ ε τ ε έ ν α

ελάχιστο

κ α θ ο ρ ι σ μ έ ν ο ποσόν φόρου σ τ ό ν άρχοντά

του.

"Ανάλογο ποσόν χ ρ ε ι α ζ ό τ α ν , ά ν ό χωριάτης
π ι θ υ μ ο ύ σ ε νά β ά λ ε ι

υποψηφιότητα.

ε-

(ΐ.Τ.Μ.

)

( 2 5 ) Μιά ε γ κ ύ κ λ ι ο ς τού "Υπουργού ^ Α Β Β Ε 5 , δ ι έ τ α σ σ ε , στά 1 9 2 4 , τ ί ς τ ο π ι κ έ ς ά ρ χ έ ς

νά

διώκουν

κ α ί νά συλλαμβάνουν όλα τ ά έπαναστατ ι κά σ τ ε • λ έ χ η τών εργατών.Καθώς γ ν ω ρ ί ζ ο υ μ ε , α ύ τ ό

εΤ-

χ ε σάν άποτέλεσμα τ ή ν φ υ λ ά κ ι σ η 7 . 0 0 0 κομ
μουνιστών

-

περίπου.

( 2 6 ) Β λ έ π ε γ ι ά τά θέματα αυτά το Λ έ ν ι ν σ τ ό " Τ ί
νά κ ά ν ο υ μ ε ; "
(27)

*0 Γ ι ά ν ν η ς Μ ά ξ , ά ν α γ ν ω ρ ί σ τ η κ ε ά π ' τ ή ν

πολι-

τ ι κ ή επιθεώρηση " θ ί τ α π ε ι ν ο ί " . Ε Τ ν α ι

κάποι-

ος Μ . Γ ι ά ν ν η ς Ν τ ι ν τ ι έ , κ ά τ ο ι κ ο ς Παρισίων(
διαμέρισμα).Στήν

Ιθ

πραγματικότητα,τό λεπτό

-

μ ε ρ ε ι α κ ό του έργο γύρω ά π ' τ ή ν " κ λ α ρ τ ι σ τ ο —
ε β ρ α ι ο - γ ε ρ μ α ν ο - μ π ο λ σ ε β ί κ ι κ η συνομωσία"(ουφί)
εΤναι

π ε ρ ι σ σ ό τ ε ρ ο έ ν α έργο μ ι σ ό τ ρ ε λ λ ο υ

αν-

θρώπου παρά μ ι ά σοβαρή άστυνομ ι κή έρευνα*. Η
Γ α λ λ ι κ ή μπουρζουαζία,πάντως, τόν

εκτιμάει

πολύ Γ
( 2 θ ) Β λ έ π ε τ ο ύ ς 5.ΗΟΙ0ΑΒΟ κ α ί ΒΟΒΕΒΤ ».[ΧΙΝΝ

"ΤΗΕ

1_ΑΒ0υη 5 Ρ Υ " ( ό ε ρ γ ά τ η ς κατάσκοπος) σ τ ό ΝΕΙΙΙί
ΒΕΡϋΒΙ-ΙΟ, Νέα * Υ ό ρ κ η . " Ε π ί σ η ς , τό μυθ ιστόρημα
τοΰ υΡΤΟΝ 5ΙΝ0Ι-ΑΙΒ

"100%". •

( 2 9 ) ΝΑΙ.Τ νΐ/ΗΙΤΜΑΝ ( Ι Θ Ι 9 - Ι 8 9 2 ) . . ' Α μ ε ρ ι κ α ν ό ς πο ι η τ ή ς , πού σ έ πολλά έργα του ε ξ υ μ ν ο ύ σ ε μ έ

έν-

θουσιασμό τ ή ν ^ Α μ ε ρ ι κ ά ν ι κ η Δημοκρατία^ΣΠΆΐ)
('3θ)
ΙΘ6

'Από εδώ κ α ί σ τ ό έ ξ η ς , σ τ ά μεγάλα

καπιταλι-

σ τ ι κ ά κράτη, κάθε'πόλεμος θά τ ε ί ν ε ι , ό λ ο κ α ί πε ρισσότερο νά διογκωθεϊ στό εσωτερικό τους' μ " έ ναν τ α ξ ι κ ό πόλεμο."Η β ι ο μ η χ α ν ι κ ή
κινητοποίηση
κ α ί ή ε'ίσοδος μ ι α ς χώρας στόν πόλεμο, άπα ι τοΰν ιό
προηγούμενο τσάκισμα τών έργατικών έπαναστατι κών κομμάτων.Προσπάθησαν ν ' ά π ο δ ε ί ξ ω , σ έ μ ι ά σ ε ι ρά άπό άρθρα άφιερωμένα στόν πόλεμο πού ξανα
πλησ ι άζε ι , ότ ι ή κ ι νητο ποίηση θά σ η μ α ί ν ε ι τόστραγγάλισμα,όσο γ ί ν ε τ α ι πιό ξ α φ ν ι κ ό , τ ο ΰ οργανωμένου
προλεταριάτου^Δεν θά άντέξουμε,παρά μέ όργανώ σ ε ι ς , κόμματα, συνδικάτα κ α ί ομάδες 'έτοιμες
άπό
π ρ ί ν . Κ α λ ό εΤναι νά ε ξ ε τ α σ τ ε ί σ έ βάθος αύτό
τό
πρόβλημα.
( 3 ΐ ) "Οταν ό ' ΐ γ κ ό ρ Σαζάννωφ έ ρ ρ ι ξ ε τήν βόμβατου
κάτω κάτω άπ'τό άμάξι τοΰ Φόν Πλέβε( Πετρούπολη
1905) ο υπουργός σκοτώθηκε καί. ο τρομοκράτης πληγώθηκε άσχημα.Μεταφερμένος στό νο σ ο κ ο μ ε ΐ ο , ο τραυματίας περικυκλώθηκε άπό ε π ι τ ή δ ε ι ο υ ς χ α φ ι έ δ ε ς πού ε ί χ α ν
εντολή
νά
στενογραφήσουν τήν παραμικρή λ έ ξ η πού
θά
πρόφερε μ έ σ ' τ ό παραλήρημά του."Οταν ό Σ ε ζάννωφ σ υ ν ή λ θ ε , ά ν α κ ρ ί θ η κ ε μέ τραχύτητα . " Ε γραφε άπ'τήν φυλακή στούς συντρόφους του :
"Θυμηθείτε ότι ό ' ε χ θ ρ ό ς ε ί ν α ι
απεριόριστα
ποταπός Γ" 'Η 'Οχράνα έφτασε στό σ η μ ε ί ο νά
σ τ έ λ ν ε ι σ έ κατηγορούμενους.ψεύτικους δ ι κ η γόρους.
( 3 2 ) Βρήκα συγκεντρωμένα αύτά τά γεγονότα
στό
έργο "Στήν δ ι ά ρ κ ε ι α τοΰ -εμφύλιου
πολέμου
( | _ Ι Β Β Α Ι Π Ι Ε Ου ΤΒΑ\/ΑΙ1_, Ρ Λ Β Ι 5 1921)
( 3 3 ) 6ΑΙ_1_ΙΡΡΕΤ(6Α5Τ0Ν ρΕ): Γάλλος στρατηγός πού
χτύπησε μέ σκληρότητα τήν π α ρ ι σ ι ν ή Κομμούνα ( Σ . Τ . Μ . )
.187

('34) Τό χαμηλό ποσοστό γεννήσεων α ν η σ υ χ ε ί ,
και ρ ο υ ς , τ ο ύ ς η γ έ τ ε ς τ ή ς Γ α λ λ ι κ ή ς
αζίας.Οι

επιτροπές,πού

κατά

μπουρζου-

διορίζονται

γιά

νά

ε ξ ε τ ά σ ο υ ν τά α'ίτ ι α, καταλήγουν στό σ υ μ π έ ρ α σμα, κ α ί

είναι

πολύ σ ω σ τ ό , ό τ ι

νόμενο χαρακτηρίζει

αυτό τό φα ι

έ ν α Κράτος μ ι κ ρ ο ε ι σ ο

-

δηματιων.Μετά ά π ' α ύ τ ό , τ ί

μ π ο ρ ε ί νά κ ά ν ε ι

νομοθέτης;

παρά νά ά π ε υ θ ύ ν ε ι

Δ έ ν τού μ έ ν ε ι

•στούς έ γ ω ϊ σ τ έ ς μ ι κ ρ ο ε ι σ ο δ η μ α τ ί ε ς , π ο ύ
θ έ λ ο υ ν πα ι δ ί , πλατών ι κ έ ς ε π ι π λ ή ξ ε ι ς
(35)

-

'Αναφέραμε άλλού τ ί ς μ έ ρ ε ς τοΰ

ό

δέν

Γ

'Ιούνη

1848.

Θ λ ι β ώ μ α σ τ ε γ ι ά τ ή ν λ η σ μ ο ν ι ά όπου έ π ε σ ε α ύ τή ή εποικοδομητική καί

ένδοξη σ ε λ ί δ α

τής

' Ι σ τ ο ρ ί α ς τοΰ Γ α λ λ ι κ ο ΰ π ρ ο λ ε τ α ρ ι ά τ ο υ .

' Η

μ π ο υ ρ ζ ο υ α ζ ί α τ ή ς 2ης Δ η μ ο κ ρ α τ ί α ς

περνοΰσε

μ ι ά κ ρ ί σ η , μ έ άποτέλεσμα τήν έκταση τ ή ς ά νεργίας.Στό

πρόβλημα τ ή ς ά ν ε ρ γ ί α ς δ έ ν

βρέ-

θηκε παρά μ ι ά λ ύ σ η : ή προβοκάτσια γ ι ά έ ξ έ

-

γερση κ α ί "ύστερα ή κ α τ α π ί ε σ η . ' Ο Ρ^ΙΙΙ,-Ι-ΟυΤΒ
δίνει

στήν " " Ι σ τ ο ρ ί α τοΰ Γαλλικού

σοσιαλι-

σ μ ο ύ " μ ί α σ υ ν ο π τ ι κ ή ε ι κ ό ν α των γ ε γ ο ν ό τ ω ν .
( 3 6 ) Τ ρ ί τ η τ ά ξ η ( Τ Ι Γ Β 3 £ τ Α Τ ) : τ ό μέρος τοΰ

γαλ

-

λ ι κ ο ΰ πληθυσμού*πού κάτω ά π ' τ ό παληό κ α θ ε στώς, δ έ ν άν,ήκε ο ύ τ ε σ τ ή ν τ ά ξ η τών

ευγενών

ο ύ τ ε σ τ ό ν κ λ ή ρ ο . Μ ε τ ό ν όρο α ύ τ ό , δ η λ α δ ή , ύ ποδηλώνεται

αύτό πού άργότερα

"άστική τάξη"

ονομάστηκε

(Γ.Τ.Μ.)

( 3 7 ) 5ΙΕΥΕ5(ΒϋΝΑΝΝΕΙ_-ϋ05ΕΡΗ, [ 7 4 8 - 1 8 3 6 ) : '

'Αββάς

κ α ί ταυτόχρονα π ο λ ι τ ι κ ό πρόσωπο σ τ ή ν Γα> τ
λ ί α . Δ ι ά σ η μ ο ς θεωρητικός,άπ'τούς ιδρυτές τής
λ έ σ χ η ς τών Γ ι α κ ω β ί ν ω ν . Σ τ ί ς

παραμονές τ ή ς

πανάσταση ς , δ η μ ο σ ί ε υ σ ε μ ι ά σ π ο υ δ α ί α μπροσούρα γύρω ά π ' τ ή ν " Τ ρ ί τ η Τ ά ξ η "
.188

(Σ.Τ.Μ.)

( 3 θ ) "·λν εΤ.'οι δυνατό, τηλεφωνΓ.Τστε άπό ένα
νόχρηστο τ ,λέψωνο πρί·. τ ή συνάντηση.
(39^

'Ανώψελσ

νά ρωτήσετε

τούς

συνήθως τό άγνοούν·Αύτό
άδυναμίας

κοι-

ά σ τ υ ν ο μ ι κ ο ι ' ς , πού

εΤναι

καί

ένδειτη

σας.

( 4 0 ) Π ρ έ π ε ι , άκόμη, νά έ χ ε ι ς επάνω σου ένα ε λ ά χ ι στο ποσόν)χρημάτων όχι μόνο γ ι ά ν ' ά π ο φ ύ γ ε ι ς
τήν κατηγορία τ ή ς " α λ η τ ε ί α ς " , άλλά κ α ί
γιά
νά μπορεΤς νά κ α π ν ί ζ ε ι ς , ν ά π ί ν ε ι ς
καί
νά
τρως,όσο δ ι α ρ κ ε ϊ ή κράτηση.

.189

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful