You are on page 1of 138

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Kadencja VI

Sprawozdanie Stenograficzne
z 8 posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
w dniu 6 lutego 2008 r. (pierwszy dzień obrad)

Wa r s z a w a
2008

str.

str.

TREŚĆ 8. posiedzenia Sejmu (Obrady w dniu 6 lutego 2008 r.) str. Otwarcie posiedzenia Zmiana porządku dziennego Marszałek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Komunikaty Sekretarz Poseł Mariusz Kamiński . . . . . . . . . 5 Sprawy formalne Poseł Wojciech Olejniczak . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Punkt 1. porządku dziennego: Informacja rządu na temat obecnej sytuacji służby zdrowia w Polsce Punkt 2. porządku dziennego: Informacja ministra zdrowia o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w 2006 roku oraz sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia za 2006 rok wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia Punkt 3. porządku dziennego: Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia Punkt 4. porządku dziennego: Informacje rządu z przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej wraz ze stanowiskami Komisji Zdrowia Minister Zdrowia Ewa Kopacz . . . . . . . . . . . . . 7 Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Krzysztof Grzegorek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Poseł Czesław Hoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Poseł Damian Raczkowski. . . . . . . . . . . . . . . . 23 Poseł Beata Małecka-Libera . . . . . . . . . . . . . . 25 Poseł Zbigniew Religa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Poseł Marek Balicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Poseł Aleksander Sopliński . . . . . . . . . . . . . . . 38 Poseł Damian Raczkowski. . . . . . . . . . . . . . . . 39 Poseł Robert Telus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 Poseł Bolesław Grzegorz Piecha . . . . . . . . . . . 44 Minister Zdrowia Ewa Kopacz . . . . . . . . . . . . 46 Poseł Bolesław Grzegorz Piecha . . . . . . . . . . . 49 Poseł Marek Balicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Poseł Zdzisława Janowska . . . . . . . . . . . . . . . 49 Poseł Stanisław Rakoczy . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Poseł Jarosław Katulski . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 str. Poseł Marek Balicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Poseł Ludwik Dorn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Poseł Bartosz Arłukowicz . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Poseł Joanna Mucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Poseł Zbigniew Religa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 Poseł Jolanta Szczypińska. . . . . . . . . . . . . . . . 63 Poseł Tomasz Kamiński . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Poseł Maciej Orzechowski . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Poseł Andrzej Sośnierz . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Poseł Jerzy Ziętek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Poseł Jakub Rutnicki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Poseł Marek Zieliński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 Poseł Marek Balicki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Poseł Bartosz Arłukowicz . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Poseł Zdzisława Janowska . . . . . . . . . . . . . . . 68 Poseł Krystyna Łybacka . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 Poseł Tadeusz Tomaszewski . . . . . . . . . . . . . . 68 Poseł Henryk Gołębiewski . . . . . . . . . . . . . . . 69 Poseł Stanisław Stec . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Poseł Izabela Leszczyna . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Poseł Zbigniew Matuszczak . . . . . . . . . . . . . . 69 Poseł Henryk Milcarz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Poseł Krystyna Grabicka. . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Poseł Maria Nowak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Poseł Stanisław Kalemba . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Poseł Mirosława Masłowska . . . . . . . . . . . . . . 71 Poseł Beata Mazurek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Poseł Michał Wojtkiewicz . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Poseł Maria Zuba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Poseł Ewa Malik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Poseł Jolanta Szczypińska. . . . . . . . . . . . . . . . 73 Poseł Gabriela Masłowska. . . . . . . . . . . . . . . . 73 Poseł Waldemar Wrona . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Poseł Jarosław Rusiecki . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Poseł Krzysztof Sońta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Poseł Zbigniew Babalski . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Poseł Jerzy Gosiewski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Poseł Marek Matuszewski. . . . . . . . . . . . . . . . 75 Poseł Czesław Hoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Poseł Bożena Kotkowska. . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Poseł Marzena Machałek. . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Poseł Anna Sikora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Poseł Marek Polak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Poseł Tomasz Latos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Poseł Maciej Orzechowski . . . . . . . . . . . . . . . 77 Poseł Tomasz Latos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Poseł Krzysztof Maciejewski . . . . . . . . . . . . . . 78 Poseł Zbigniew Dolata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78

str. Poseł Kazimierz Gwiazdowski . . . . . . . . . . . . 78 Poseł Roman Kaczor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Poseł Jarosław Katulski . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Poseł Jan Kulas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Poseł Jan Musiał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Poseł Tadeusz Naguszewski . . . . . . . . . . . . . . 79 Poseł Maciej Orzechowski . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Poseł Jakub Rutnicki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Poseł Grzegorz Sztolcman. . . . . . . . . . . . . . . . 80 Poseł Krzysztof Lipiec . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Poseł Anna Paluch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Poseł Adam Wykręt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Poseł Jerzy Ziętek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Poseł Tomasz Piotr Nowak . . . . . . . . . . . . . . . 81 Poseł Henryk Siedlaczek . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Poseł Danuta Pietraszewska . . . . . . . . . . . . . . 82 Poseł Elżbieta Łukacijewska . . . . . . . . . . . . . . 82 Poseł Jadwiga Wiśniewska . . . . . . . . . . . . . . . 83 Poseł Teresa Piotrowska . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Poseł Radosław Witkowski . . . . . . . . . . . . . . . 84 Poseł Czesław Czechyra . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Poseł Antoni Błądek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Poseł Mirosław Pawlak . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Poseł Anna Zalewska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Poseł Robert Telus. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Poseł Dariusz Seliga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Poseł Piotr Polak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Poseł Krystyna Skowrońska . . . . . . . . . . . . . . 87 Poseł Artur Górski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Poseł Waldemar Andzel . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Poseł Elżbieta Rafalska . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Poseł Marek Ast . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Poseł Andrzej Nowakowski . . . . . . . . . . . . . . . 88 Poseł Ryszard Galla . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Poseł Sławomir Kopyciński . . . . . . . . . . . . . . . 89 Poseł Jerzy Rębek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Poseł Beata Szydło. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Poseł Elżbieta Witek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Poseł Andrzej Adamczyk . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Poseł Marzenna Drab . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Poseł Jarosław Zieliński . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Poseł Łukasz Zbonikowski . . . . . . . . . . . . . . . 91 Poseł Edward Siarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Poseł Zbigniew Kozak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Poseł Jan Religa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Poseł Nelli Rokita-Arnold . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Poseł Tadeusz Woźniak . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Poseł Jarosław Stawiarski. . . . . . . . . . . . . . . . 93 Poseł Andrzej Szlachta . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Poseł Marek Zieliński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Poseł Zbigniew Konwiński . . . . . . . . . . . . . . . 94 Poseł Iwona Arent . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Poseł Sławomir Neumann. . . . . . . . . . . . . . . . 94 Poseł Grzegorz Raniewicz . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Poseł Wiesław Janczyk . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Poseł Zdzisław Czucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Poseł Mariusz Grad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Poseł Adam Gawęda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 Poseł Jacek Krupa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97

str. Poseł Ireneusz Raś. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Poseł Jan Łopata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Poseł Tadeusz Iwiński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Poseł Barbara Bartuś . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Poseł Dariusz Lipiński. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Poseł Mirosława Nykiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Poseł Norbert Raba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Poseł Robert Węgrzyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Poseł Michał Stuligrosz . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Poseł Lidia Staroń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Minister Zdrowia Ewa Kopacz . . . . . . . . . . . 100 Punkt 5. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” Poseł Sprawozdawca Jerzy Ziętek . . . . . . . . 103 Poseł Jarosław Katulski . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Poseł Tomasz Latos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Poseł Zdzisława Janowska . . . . . . . . . . . . . . 106 Poseł Aleksander Sopliński . . . . . . . . . . . . . . 107 Poseł Krzysztof Sońta . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Poseł Renata Butryn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Poseł Jan Kulas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Poseł Henryk Siedlaczek . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Poseł Kazimierz Gołojuch . . . . . . . . . . . . . . . 109 Poseł Waldemar Wrona . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Poseł Maciej Orzechowski . . . . . . . . . . . . . . . 109 Poseł Tomasz Latos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Poseł Elżbieta Rafalska . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Poseł Mariusz Grad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Poseł Edward Wojtas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Andrzej Witold Włodarczyk. . . . . . . . . . . . . . 111 Poseł Jerzy Ziętek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 Punkt 6. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, podpisanej w Brukseli dnia 28 czerwca 2007 r. Poseł Sprawozdawca Paweł Arndt . . . . . . . . 113 Poseł Michał Marcinkiewicz . . . . . . . . . . . . . 114 Poseł Jarosław Jagiełło . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Poseł Sławomir Kopyciński . . . . . . . . . . . . . . 115 Poseł Edward Wojtas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Poseł Dariusz Lipiński. . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jacek Kapica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Poseł Paweł Arndt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Punkt 7. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim i rządowym projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

str. Poseł Sprawozdawca Tadeusz Sławecki . . . . 117 Poseł Agnieszka Kozłowska-Rajewicz . . . . . 117 Poseł Marek Łatas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Poseł Gabriela Masłowska. . . . . . . . . . . . . . . 119 Poseł Bogusław Wontor . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Poseł Jan Łopata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Poseł Marek Łatas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Poseł Wiesław Woda. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Grażyna Prawelska-Skrzypek. . . . . . . . . . . . 121 Poseł Tadeusz Sławecki. . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Punkt 8. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym Poseł Sprawozdawca Janusz Piechociński . . .121 Poseł Elżbieta Pierzchała . . . . . . . . . . . . . . . 122 Poseł Jarosław Żaczek . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122

str. Poseł Wiesław Andrzej Szczepański . . . . . . . 123 Poseł Janusz Piechociński. . . . . . . . . . . . . . . 123 Poseł Witold Klepacz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Poseł Wiesław Woda. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Poseł Tomasz Latos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz. . . . . 125 Oświadczenia Poseł Józef Rojek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Poseł Marek Polak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Poseł Zdzisław Czucha . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Poseł Henryk Siedlaczek . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Poseł Jan Kulas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Poseł Michał Stuligrosz . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Poseł Kazimierz Gwiazdowski . . . . . . . . . . . 131 Poseł Czesław Hoc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 Poseł Waldemar Andzel . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 (Przerwa w posiedzeniu)

(Początek posiedzenia o godz. 9 min 05)

(Na posiedzeniu przewodniczą marszałek Sejmu Bronisław Komorowski oraz wicemarszałkowie Jerzy Szmajdziński, Stefan Niesiołowski i Krzysztof Putra)

Marszałek:
Otwieram posiedzenie. (Marszałek trzykrotnie uderza laską marszałkowską) Widzę, że jest niebywałe zainteresowanie, dotyczące nie tylko kolejki, ale bardzo proszę o zgłaszanie się do zadania pytań, do wypowiedzi. Bardzo proszę osoby, które nie chcą się zapisać, o zajęcie miejsc w ławach poselskich. Na sekretarzy dzisiejszych obrad powołuję panów posłów Krzysztofa Brejzę, Mariusza Kamińskiego, Bartosza Arłukowicza i Tomasza Górskiego. W pierwszej części obrad sekretarzami będą panowie posłowie Krzysztof Brejza i Mariusz Kamiński. Protokół i listę mówców prowadzić będą panowie posłowie Krzysztof Brejza i Tomasz Górski. Proszę wyznaczonych posłów sekretarzy o zajęcie miejsc przy stole prezydialnym. Protokół 7. posiedzenia Sejmu uważam za przyjęty wobec niewniesienia zastrzeżeń. Wysoka Izbo! Komisja Infrastruktury przedłożyła sprawozdanie o projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym. Sprawozdanie to zostało paniom i panom posłom doręczone w druku nr 187. Na podstawie art. 95e regulaminu Sejmu podjąłem decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie tego sprawozdania. Rada Ministrów przedłożyła informację z przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (druk nr 146). Komisja Zdrowia przedłożyła stanowisko w sprawie tej informacji w druku nr 185. W związku z tym, po uzyskaniu jednolitej opinii Konwentu Seniorów, podjąłem decyzję o uzupełnieniu dotychczasowego punktu 10. porządku dziennego o rozpatrzenie tej informacji. Na podstawie art. 194 ust. 1 regulaminu Sejmu uprawnione podmioty zgłosiły propozycję tematów

informacji bieżących do rozpatrzenia na 8. posiedzeniu Sejmu. Proszę państwa, lista obejmująca tematy i numery informacji została paniom i panom posłom wyłożona na ławy. Informacja bieżąca nr 1 wybrana przez Prezydium Sejmu nie uzyskała jednolitej opinii Konwentu Seniorów. W związku z tym, na podstawie art. 194 ust. 4 regulaminu Sejmu, Sejm podejmie decyzję w głosowaniu, wykorzystując funkcję urządzenia do głosowania umożliwiającą dokonanie wyboru z listy. Ponieważ zgłoszono więcej niż dwie propozycje tematów informacji, wyboru dokonamy bezwzględną większością głosów. Jeżeli żadna z informacji nie uzyska bezwzględnej większości głosów, w kolejnym głosowaniu usuniemy z listy informację, która uzyskała najmniejszą liczbę głosów. Po rozpoczęciu głosowania w czytniku urządzenia do liczenia głosów pojawi się lista informacji w następującej kolejności: numery 1, 2 i 3. Czy wszyscy posłowie są gotowi do przeprowadzenia głosowania? Nikt się nie zgłasza. Jest pełna jasność co do sposobu głosowania. Widzę, że jest kolejka. Jeszcze jest sporo osób czekających, żeby zapisać się do głosu. Proszę państwa, prosiłbym o zajęcie miejsc w tej chwili, a po zakończeniu głosowania o ponowne przystąpienie tu do przedstawicieli Kancelarii Sejmu, aby zapisać się do głosu. Tak że bardzo proszę panie posłanki i panów posłów o zajęcie miejsc na sali. Zanim rozpoczniemy głosowanie, przypominam paniom i panom posłom, że naciśnięcie białego przycisku jest równoznaczne z ostatecznym podjęciem decyzji. Zatem proszę, aby przycisk ten użyć jako ostatni. Proszę państwa, bardzo proszę, siadamy, bo kolejne osoby podchodzą. Rozpoczynamy głosowanie. Czy możemy już przystąpić do głosowania? (Poseł Grzegorz Schetyna: Jeszcze nie.) Jeszcze są wyrabiane karty, tak? Czy możemy już przystąpić do głosowania? Jeszcze jedna karta, tak?

4 Marszałek

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Porządek dzienny

Proszę państwa, rozpoczynam głosowanie. Proszę panie i panów posłów o podejmowanie decyzji. (Głos z sali: Panie marszałku...) Nie słyszę. Proszę jeszcze raz wyjąć i włożyć kartę, najprawdopodobniej to jest taka kwestia, bo nie widzę żadnych innych dalszych zgłoszeń. (Głos z sali: Nie działa.) Jeśli można, prosiłbym o sprawdzenie, bo zgłaszano, że system nie działa. Sugerowałbym, panie pośle, aby pan spróbował z innego czytnika. Może wtedy to wyjaśni sprawę. Działa, panie pośle? (Poseł Wojciech Olejniczak: Działa, panie marszałku.) Działa wszystko. Dziękuję bardzo. Proszę państwa, czy wszyscy już podjęli decyzję? Kilkanaście osób jeszcze nie oddało głosów. Kto z państwa jeszcze nie oddał głosu? Bardzo proszę o... Przypominam paniom i panom posłom o naciśnięciu przycisku oznaczonego kolorem białym w celu ostatecznego oddania głosu. Zamykam głosowanie. Informuję, że w głosowaniu wzięło udział 400 posłów. Większość bezwzględna wynosi 201. Informacja nr 1 uzyskała 214 głosów, informacja nr 2 – 128, informacja nr 3 – 39. W związku z tym stwierdzam, że Sejm do rozpatrzenia na 8. posiedzeniu wybrał informację w sprawie dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski. Pytanie jest kierowane do ministra gospodarki. To jest rozstrzygnięcie. Dziękuję bardzo. Prezydium Sejmu, po wysłuchaniu opinii Konwentu Seniorów, proponuje, aby Sejm przeprowadził: — łączną debatę średnią nad informacjami rządu dotyczącymi sytuacji służby zdrowia w Polsce oraz z przebiegu realizacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a także nad sprawozdaniami dotyczącymi działalności Narodowego Funduszu Zdrowia w 2006 r., oraz — debatę krótką nad informacją rządu na temat stanu wykorzystania środków Unii Europejskiej. Prezydium Sejmu proponuje jednocześnie, aby Sejm wysłuchał: — 10-minutowych oświadczeń w imieniu klubów w dyskusjach nad sprawozdaniami: z działalności generalnego inspektora ochrony danych osobowych w roku 2006 i z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2006 oraz — 3-minutowych oświadczeń w imieniu klubów w dyskusji nad sprawozdaniem komisji o projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.

Prezydium Sejmu proponuje również, aby Sejm wysłuchał 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów w dyskusjach nad pozostałymi punktami porządku dziennego. Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął. Sprzeciwu nie słyszę. Za chwilę wysłuchamy informacji rządu dotyczących sytuacji służby zdrowia w Polsce oraz z przebiegu realizacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a także sprawozdań dotyczących działalności Narodowego Funduszu Zdrowia w 2006 r. Następnie rozpatrzymy sprawozdania komisji o projektach ustaw: o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” oraz o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych. W dalszej kolejności planowane jest rozpatrzenie sprawozdania komisji o projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym. Ostatnim rozpatrywanym punktem w dniu dzisiejszym będzie sprawozdanie komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym. Jutro rano rozpatrzymy pytania w sprawach bieżących oraz informację bieżącą. Po rozpatrzeniu informacji bieżącej rozpatrzymy kolejno sprawozdania z działalności: generalnego inspektora ochrony danych osobowych w roku 2006 oraz Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2006. Następnie planowane jest rozpatrzenie sprawozdania komisji o projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o udziale Republiki Bułgarii i Rumunii w Europejskim Obszarze Gospodarczym. W dalszej kolejności przeprowadzimy pierwsze czytanie projektu ustawy zmieniającej ustawę Kodeks pracy oraz ustawę o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Jutro wieczorem – po rozpatrzeniu zaplanowanych punktów porządku dziennego, nie wcześniej niż o godz. 19.30 – przeprowadzimy głosowania. W bloku głosowań planowane jest dokonanie wyboru składu osobowego Komisji Śledczej do zbadania sprawy zarzutów nielegalnego wywierania wpływu na członków Rady Ministrów, Komendanta Głównego Policji, Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na funkcjonariuszy Policji, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, prokuratorów i osoby pełniące funkcje w organach wymiaru sprawiedliwości. Ponadto informuję, Wysoka Izbo, że Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska zgłosił wniosek o uzupełnienie porządku dziennego posiedzenia Sejmu o punkt: Informacja ministra sprawiedliwości o ilości, zasadności, a także skali stosowanych prowokacji i podsłuchów, na co zgodę wyrażały stosowne sądy, i rozpatrzenie tego punktu w trybie tajnym.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Porządek dzienny

5

Marszałek Po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów podjąłem decyzję, że rozstrzygnięcie przez Sejm tego wniosku nastąpi trzeciego dnia obrad, tj. w piątek o godz. 9 rano, w trybie określonym w art. 172 ust. 3 regulaminu Sejmu. W przypadku przyjęcia tego wniosku, a więc utajnienia obrad, bezpośrednio przystąpimy do wysłuchania informacji ministra. Czyli od razu po głosowaniu, w zależności oczywiście od wyników głosowania, rozpatrzylibyśmy punkt: informacja ministra sprawiedliwości. Punkt dotyczący informacji rządu na temat stanu wykorzystania środków Unii Europejskiej rozpatrzymy bezpośrednio po tym punkcie. Proszę posła sekretarza o odczytanie komunikatów, jeżeli są. Proszę bardzo.

— polsko-ekwadorską – godz. 17.10. Wszystkie spotkania odbędą się w sali nr 105 w starym Domu Poselskim. Komunikat: Posiedzenie Parlamentarnego Zespołu do spraw Tradycji Niepodległościowych odbędzie się w dniu dzisiejszym, 6 lutego, środa, o godz. 13.30, sala 25, budynek G.

Marszałek:
Dziękuję bardzo. Przystępujemy do rozpatrzenia punktów… Pan poseł? (Poseł Wojciech Olejniczak: Zgłaszałem wniosek formalny.) Przepraszam, panie przewodniczący, jaki wniosek formalny? (Poseł Wojciech Olejniczak: Wniosek formalny.) To znaczy? (Poseł Wojciech Olejniczak: Zgłaszałem chęć zgłoszenia wniosku formalnego.) Ano, proszę, jeżeli wniosek… Byle on był formalny, panie przewodniczący. (Poseł Wojciech Olejniczak: Tak, tak.) Proszę bardzo.

Sekretarz Poseł Mariusz Kamiński:
Informuję, iż w dniu dzisiejszym odbędą się posiedzenia Komisji: — Etyki Poselskiej – godz. 9.30; — Rolnictwa i Rozwoju Wsi – godz. 10; — Nadzwyczajnej „Przyjazne Państwo” – godz. 11; — Finansów Publicznych – godz. 11; — Infrastruktury wspólnie z Komisją Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej – godz. 11; — Skarbu Państwa – godz. 12; — Ustawodawczej – godz. 13; — Nadzwyczajnej „Przyjazne Państwo” – godz. 13; — Regulaminowej i Spraw Poselskich – godz. 13.30; — Edukacji, Nauki i Młodzieży wspólnie z Komisją Polityki Społecznej i Rodziny – godz. 14; — Gospodarki wspólnie z Komisją Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej – godz. 14; — Finansów Publicznych wspólnie z Komisją Administracji i Spraw Wewnętrznych – godz. 15; — Mniejszości Narodowych i Etnicznych – godz. 15; — Kultury Fizycznej i Sportu – godz. 15.15; — Nadzwyczajnej „Przyjazne Państwo” – godz. 15.30; — Gospodarki wspólnie z Komisją Spraw Zagranicznych – godz. 15.30; — Spraw Zagranicznych – godz. 16.15; — Spraw Zagranicznych wspólnie z Komisją Sprawiedliwości i Praw Człowieka – godz. 16.45. W dniu dzisiejszym odbędą się zebrania konstytuujące następujące grupy bilateralne: — polsko-kuwejcką – godz. 14.30; — polsko-australijską – godz. 14.50; — polsko-grecką – godz. 15.10; — polsko-kanadyjską – godz. 15.30; — Grupę Parlamentarną Polska – Republika Korei – godz. 15.50; — polsko-izraelską – godz. 16.10; — polsko-japońską – godz. 16.30; — polsko-brazylijską – godz. 16.50;

Poseł Wojciech Olejniczak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wnoszę o przerwę i zwołanie Konwentu Seniorów. Uzasadnię to. Otóż, panie marszałku, mój klub parlamentarny, klub Lewicy i Demokratów, został dzisiaj poinformowany, że nasz projekt ustawy o abolicji podatkowej dla rodaków pracujących za granicą wejdzie pod obrady dopiero za trzy tygodnie. Ustawa ta jest bardzo pilna i potrzebna milionom Polaków, którzy pracują za granicą. Rodacy nasi oczekują, że projekt ten zostanie szybko poddany procedurze i uchwalony, tak żeby w tym roku mogli rozliczyć się ze swoich dochodów, a wtedy w sposób legalny mogliby te pieniądze również inwestować w Polsce. Panie marszałku, zupełnie nie rozumiemy, dlaczego w taki sposób traktuje się projekty składane przez opozycję. Nie akceptujemy tego zarówno w kontekście tego projektu, bardzo pilnego, o abolicji podatkowej, jak i innych projektów, które czekają w lasce marszałkowskiej, a pan marszałek nie nadaje im nawet formy druków sejmowych. Wnoszę więc, panie marszałku, abyśmy na posiedzeniu Konwentu Seniorów, mimo że ta sprawa, pan marszałek o tym powie, wielokrotnie była omawiana, do tego powrócili, dlatego że nie warto marnować trzech tygodni. Przez trzy tygodnie Sejm będzie na powszechnie opinii publicznej znanym urlopie, a w tym czasie Polacy za granicą z niecierpliwością będą oczekiwać na uchwalenie tej ustawy. Tym bardziej że zostaliśmy poinformowani, iż rząd w tej sprawie nie przygotowuje projektu ustawy, a pan marszałek raczy czekać

6 Poseł Wojciech Olejniczak

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Porządek dzienny

Marszałek:
Nie, nie, panie przewodniczący, pan już uzasadnił. Zgłosił pan wniosek formalny, ja go poddaję pod głosowanie. Tak że proszę już tutaj nie nadużywać…

na propozycje innych klubów parlamentarnych. To nie jest działanie fair. Wnoszę więc o Konwent Seniorów, o przerwę. Liczę na przekonanie pana marszałka i większości parlamentarnej, tak żebyśmy na tym posiedzeniu Sejmu, tym bardziej że nie ma zbyt wielu projektów ustaw, mogli zacząć procedować nad ustawą o abolicji podatkowej. Było to hasło składane w kampanii wyborczej przez praktycznie wszystkie opcje polityczne. Bardzo często na ten temat mówił również pan premier Donald Tusk. Jeżeli rząd w tej sprawie nie zamierza podjąć żadnej inicjatywy ustawodawczej, Klub Poselski Lewica i Demokraci wnosi o to, żeby nasz projekt był szybko procedowany. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Wojciech Olejniczak:
Panie marszałku, ale jest pan premier, pan wicepremier Schetyna…

Marszałek:
Ja wiem, panie przewodniczący, ale proszę nie nadużywać tej formuły wniosku formalnego, bo pan to wykorzystuje w tej chwili do debaty. Jeżeli się okaże, że Wysoka Izba przychyli się do pańskiego wniosku, będziemy dyskutowali na posiedzeniu Konwentu.

Marszałek:
Wysoka Izbo! Sprawa ta była omawiana parokrotnie na posiedzeniach zarówno Prezydium Sejmu, jak i Konwentu Seniorów. Były złożone obszerne wyjaśnienia, które oczywiście Wysokiej Izbie mogę przytoczyć w tej chwili. Chodzi o to, aby zmiany w sprawie tak ważnej, jak system podatkowy, były jednak przeprowadzane w ramach całościowego projektu, a więc rzeczą naturalną jest, że można poczekać dwa, trzy tygodnie na decyzje rządu w tej sprawie. Wtedy obydwa projekty czy obydwa rozwiązania będą omawiane przez Wysoką Izbę. Niedobre są wyścigi w moim przekonaniu w takiej sprawie i nie ma żadnej okoliczności, która by uzasadniała gwałtowny pośpiech. To jest poważny problem, ważne jest znalezienie jak najlepszego rozwiązania, ale nie ma jakiejś gardłowej sytuacji. W związku z tym, że sprawa była wielokrotnie omawiana, a dzisiaj mamy przystąpić do debaty nad informacją rządu w sprawie rzeczywiście niecierpiącej zwłoki, to, ponieważ pan przewodniczący Olejniczak zgłosił wniosek o przerwę, ja ten wniosek jako formalny poddam pod głosowanie. Jak powiedziałem, wystarczające wyjaśnienia były składane wielokrotnie na posiedzeniu Konwentu Seniorów i Prezydium Sejmu. Przystępujemy do głosowania w sprawie wniosku formalnego o przerwę zgłoszonego przez pana przewodniczącego Olejniczaka.

Poseł Wojciech Olejniczak:
Panie marszałku, przez dwa lata słyszałem podobne uzasadnienie co do wielu naszych projektów…

Marszałek:
Bardzo panu dziękuję, panie przewodniczący.

Poseł Wojciech Olejniczak:
…i dziwię się panu marszałkowi, bo większość parlamentarna oczywiście odrzuci abolicję podatkową w dniu dzisiejszym i Polacy nie będą mogli się rozliczyć.

Marszałek:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Bardzo dziękuję. Bardzo pana proszę o umiar. Proszę państwa, w takim razie chciałbym poddać pod głosowanie wniosek formalny zgłoszony przez przewodniczącego klubu Lewica i Demokraci o przerwę i o zwołanie Konwentu Seniorów. Kto z państwa jest za przyjęciem wniosku formalnego, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Informuję, że w głosowaniu wzięło udział 341 posłów. Za oddano 144 głosy, przeciw – 195, 2 osoby wstrzymały się od głosu. Wniosek formalny nie został przyjęty.

Poseł Wojciech Olejniczak:
Panie marszałku…

Marszałek:
Przepraszam, chwileczkę; nie, przepraszam…

Poseł Wojciech Olejniczak:
…dodatkowe uzasadnienie.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

7

Marszałek Przystępujemy do rozpatrzenia punktów 1., 2., 3. i 4. porządku dziennego: 1. Informacja rządu na temat obecnej sytuacji służby zdrowia w Polsce (druk nr 176). 2. Informacja ministra zdrowia o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w 2006 roku oraz sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia za 2006 rok (druk nr 35) wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia (druk nr 90). 3. Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 (druk nr 36) wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia (druk nr 91). 4. Informacje rządu z przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (druki nr 33 i 146) wraz ze stanowiskami Komisji Zdrowia (druki nr 170 i 185). Proszę o zabranie głosu minister zdrowia panią Ewę Kopacz. (Oklaski)

Minister Zdrowia Ewa Kopacz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wszyscy byliśmy, jesteśmy bądź za chwilę będziemy pacjentami i wszyscy jesteśmy zainteresowani tym, aby system ochrony zdrowia w Polsce funkcjonował prawidłowo. Pragnę państwu dziś przedstawić informację rządu na temat obecnej sytuacji w ochronie zdrowia w Polsce. Jest to swoisty bilans otwarcia, czyli opis stanu spraw w sektorze zdrowia, jaki zastałam jako minister. Przedstawię diagnozę sytuacji i najważniejsze wnioski, jakie stanowią podstawę prac rządu pana premiera Donalda Tuska i moich jako ministra zdrowia. Przejmując 12 tygodni temu rządy w Polsce, zastaliśmy system ochrony zdrowia w dramatycznej sytuacji. Trzeba przeprowadzić odpowiednią kurację – co do tego pewnie nie ma sporu, o tym wie każdy, o tym wiedzą lekarze, o tym wiedzą pielęgniarki, ale przede wszystkim o tym wiedzą nasi pacjenci. Przedstawię obszary zainteresowania ministra zdrowia. Te obszary to: pacjent i jego sytuacja, finansowanie systemu ochrony zdrowia oraz pracownicy ochrony zdrowia. Rząd ma świadomość, że przeprowadzenie systemowych zmian w ochronie zdrowia to jego odpowiedzialność. Podejmiemy ten obowiązek. Zainicjowaliśmy „biały szczyt”. W tym miejscu dziękujemy tym wszystkim, którzy w nim uczestniczą. Dobrych intencji oczywiście oczekujemy również od naszych oponentów, dialog bowiem prowadzony być powinien w atmosferze zaufania. Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Pacjenci! Na świecie są różne metody zorganizowania systemu ochrony zdrowia. Nie ma systemu doskonałego.

Wszystkie kraje borykają się z niezaspokojeniem popytu na świadczenia medyczne. Dotyczy to również krajów bardzo bogatych; nawet one nie są w stanie spełnić wszystkich oczekiwań obywateli. Nowe technologie, nowe metody leczenia, nowe leki powodują, że z każdym rokiem wzrastają oczekiwania pacjentów, ale wzrastają również w sposób wyjątkowo szybki koszty leczenia. W Polsce system ochrony zdrowia opiera się na trzech poziomach udzielania świadczeń zdrowotnych: podstawowym, ambulatoryjnym i stacjonarnym. Świadczeniodawcy działający na każdym z tych poziomów to podmioty publiczne i niepubliczne. Działają one w formie zakładów opieki zdrowotnej oraz indywidualnych i grupowych praktyk medycznych. Zarejestrowano 48 223 indywidualne praktyki lekarskie oraz 479 grupowych praktyk lekarskich. Na dzień 17 stycznia 2008 r. było zarejestrowanych 16 995 zakładów opieki zdrowotnej, w tym 2633 to jednostki publiczne, oraz 7482 zakłady podstawowej opieki zdrowotnej, w tym 1937 to podmioty publiczne. W przypadku specjalistycznych ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych opieki zdrowotnej w tym zakresie udziela w Polsce 9897 zakładów opieki zdrowotnej, w tym 2064 to zakłady publiczne. W przypadku stacjonarnej opieki zdrowotnej w przeważającej większości świadczeń z tego zakresu udzielają publiczne zakłady opieki zdrowotnej, co potwierdza analiza liczby i struktury szpitali. W Polsce zarejestrowane są 742 szpitale, w tym 153 to szpitale niepubliczne. Łączna liczba łóżek w szpitalach ogółem wynosi 176 673, w tym 9318 to łóżka w jednostkach niepublicznych. Przyjrzyjmy się zatem, jaka jest obecna sytuacja systemu ochrony zdrowia. Wysoka Izbo! Prezentując główne obszary działania ministra zdrowia, rozpocznę od problematyki finansowania ochrony zdrowia i zarządzania. System ochrony zdrowia w Polsce ma charakter ubezpieczeniowo-budżetowy i finansowany jest głównie ze składek zdrowotnych obywateli. Ich wielkość zależy oczywiście od procentowej wysokości składki, poziomu aktywności zawodowej oraz poziomu wynagrodzeń. Środki te gromadzone są przez Narodowy Fundusz Zdrowia, który następnie zawiera ze świadczeniodawcami umowy na udzielenie świadczeń zdrowotnych. Inne źródła finansowania to: budżet państwa, wydatki jednostek samorządu terytorialnego oraz prywatne wydatki obywateli na opiekę zdrowotną. Analiza danych za 2007 r. wskazuje, iż polski system ochrony zdrowia jest finansowany w następujących proporcjach: 9% to środki z budżetu państwa, a więc środki w gestii ministra zdrowia, ok. 4% to wydatki samorządów terytorialnych i aż 87% to środki w ramach systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego gromadzone w Narodowym Funduszu Zdrowia. Warto wskazać, iż w ostatnich latach następowało systematyczne zwiększanie nakładów na ochronę

8

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz zdrowia: z 29 mld zł w roku 2003 do 47 mld w roku 2008; w przeliczeniu na dolary z 7,4 mld do 17 mld w roku 2008. Z powyższych danych wynika, że Polska charakteryzowała się większym niż dwukrotny wzrostem nakładów na ochronę zdrowia i odnotowała w tym okresie najwyższą dynamikę wzrostu nakładów spośród wszystkich państw Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje większość świadczeń medycznych. Finansowanie to obejmuje m.in. koszty leczenia i pracy służb medycznych. Natomiast z budżetu państwa finansowane są przede wszystkim: programy polityki zdrowotnej, ratownictwo medyczne, kształcenie pracowników ochrony zdrowia, w tym również staże i rezydentury, procedury wysokospecjalistyczne. Na 15 programów polityki zdrowotnej rząd przeznaczył w tym roku prawie 650 mln zł. Pozwolę sobie wymienić tylko kilka z nich: program zwalczania chorób nowotworowych, „Narodowy program rozwoju medycyny transplantacyjnej”, program szczepień ochronnych, badania przesiewowe noworodków, prewencja leczenia cukrzycy, „Narodowy program leczenia hemofilii”, „Narodowy program profilaktyki i leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego”, „Narodowy program ochrony antybiotyków w Polsce”. Panie i Panowie Posłowie! W tym miejscu warto też zastanowić się nad problemem profilaktyki w Polsce, jak również nad relacją wydatków na medycynę naprawczą. Badania pokazują, że obecnie mamy zbyt niski poziom finansowania profilaktyki, diagnostyki i prewencji zdrowia. Skutkiem tego pacjent trafia do lekarza zbyt późno, co znacznie podraża koszty leczenia. Więcej działań profilaktycznych to po prostu zapobieganie wielu chorobom, jak również realne oszczędności dla systemu. Dlatego stawiamy na profilaktykę i wczesne wykrywanie, czyli tzw. pierwotną i wtórną prewencję. To są konkretne oszczędności, uwierzcie mi państwo. Kolejnym zadaniem finansowanym bezpośrednio z budżetu państwa jest ratownictwo medyczne, na którego funkcjonowanie w roku 2008 zaplanowano kwotę 1,3 mld zł. W tej kwocie główne koszty to: zakup ambulansów, kontraktowanie ambulansów ratunkowych – w roku 2007 zakontraktowanych zostało 1347 ambulansów ratunkowych, kwota przeznaczona na ten cel to 1140 mln zł, oraz Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – na rok 2008 zaplanowano w budżecie państwa kwotę w wysokości 38 500 tys. na działalność bieżącą i wydatki majątkowe, m.in. na remont silników do śmigłowców. Natomiast na świadczenia wysokospecjalistyczne przeznaczono w roku 2008 kwotę 397 400 tys., z czego: na realizację świadczeń przeszczepowych – 187 800 tys. zł, na pozostałe świadczenia – 209 500 tys. zł. Ostatnie z prezentowanych zadań finansowanych z budżetu państwa to kształcenie pracowników ochro-

ny zdrowia. Na staże i rezydentury absolwentów akademii medycznych w 2008 r. przeznaczono kwotę 402 mln zł, w tym: na rezydentury – 253 500 tys., na staże – 139 500 tys., na specjalizacje pielęgniarek i położnych – 9 mln. Jak wcześniej wskazałam, 87% środków, z których finansowana jest ochrona zdrowia w Polsce, to system powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, czyli środki będące w gestii Narodowego Funduszu Zdrowia. Przedstawię teraz krótko bilans środków na finansowanie opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przychody. W obowiązującym obecnie planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia na 2008 r. planuje się przychody ogółem na poziomie 49 139 mln zł, natomiast w ostatecznym planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2007 r. przychody ogółem wynosiły 44 311 mln zł. Oznacza to, że w roku 2008 planuje się większe niż w roku 2007 przychody ogółem Narodowego Funduszu Zdrowia o kwotę 4828 mln zł, czyli o 11%. Zwiększenie przychodów wynika z korzystnych zmian na rynku pracy oraz wzrostu wynagrodzeń. To w 2008 r. spowoduje wzrost ilości środków przeznaczonych na ochronę zdrowia. Jakie mamy koszty? Koszty świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, oczywiście bez ratownictwa medycznego, w roku 2007 zaplanowano początkowo na poziomie 39 500 mln zł, natomiast ostatecznie na poziomie 41 600 mln zł. Z danych o wykonaniu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej za 11 miesięcy 2007 r. wynika, że koszty te zostały zrealizowane na poziomie niższym od planowanego w tym okresie o kwotę 1900 mln zł. Zgodnie z informacją prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia główne przyczyny niepełnej realizacji planu kosztów świadczeń zdrowotnych były następujące: przedłużający się proces aneksowania umów dotyczącego dodatkowych środków finansowych, których oddziały wojewódzkie nie zdążyły w pełni wykorzystać na zakup dodatkowych świadczeń zdrowotnych; prowadzona w poprzednich okresach przez niektóre placówki służby zdrowia akcja protestacyjna polegająca m.in. na odstąpieniu od udzielania świadczeń zdrowotnych lub odstąpieniu od przekazywania do oddziałów wojewódzkich dokumentów rozliczeniowych będących podstawą płatności za zrealizowane świadczenia zdrowotne. Kolejną przyczyną jest nierównomierne w trakcie roku realizowanie kontraktów przez świadczeniodawców, a następnie niepełna realizacja przez nich liczby zakontraktowanych świadczeń w danym okresie sprawozdawczym. I wreszcie, jako ostatnią przyczynę Narodowy Fundusz Zdrowia podaje brak możliwości obniżenia przez płatnika, czyli Narodowy Fundusz Zdrowia, wartości umów dla świadczeniodawców, którzy realizują świadczenia na rażąco niskim poziomie. Z jednej strony, koszty są niższe niż planowane, a z drugiej strony,

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

9

Minister Zdrowia Ewa Kopacz mamy nadwykonania świadczeń opieki zdrowotnej, udzielanie ich przez świadczeniodawców ponad limit określony umową. W okresie styczeń–listopad 2007 r. wartość nadwykonań wynosiła 590 mln zł. Największe pozycje wykazanych nadwykonań to: lecznictwo szpitalne – 386 mln zł, co stanowi 65,4% nadwykonań ogółem; ambulatoryjna opieka specjalistyczna – 84 mln zł, co stanowi 14,25% tych nadwykonań; rehabilitacja lecznicza – 47,4 mln, co stanowi 8% nadwykonań ogółem. W tym miejscu dwa zdania na temat poziomu zakontraktowania świadczeń. Zgodnie z informacją prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia sytuacja w zakresie kontraktowania świadczeń na 2008 r. wygląda następująco. Leczenie szpitalne. Poziom uzgodnień w większości województw wynosi prawie 100%. Najniższe wskaźniki mamy w województwach, które za chwilę wymienię. Jest to: zachodniopormoskie – na poziomie 76%, mazowieckie – 85%, podkarpackie – 88%. W województwach tych trwają obecnie formalności związane z podpisywaniem formy papierowej aneksu. Umowy zawarto w większości województw na 4 miesiące, natomiast w niektórych województwa, na przykład w woj. łódzkim, na 6 miesięcy. Świadczeniodawcy posiadający umowy wieloletnie z Narodowym Funduszem Zdrowia, którzy nie uzgodnili warunków finansowych na 2008 r., do końca lutego br. świadczyć będą usługi na warunkach z roku 2007. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna. W większości województw uzgodniono prawie 100% umów. W województwach, gdzie nie udało się przeprowadzić postępowań konkursowych, to jest w woj. mazowieckim, pomorskim, śląskim, uzgodniono aneksowanie umów na 2–4 miesięcy, co pozwoli na ponowne przeprowadzenie konkursów na pozostałe miesiące roku i lata następne, po tymże okresie. W pozostałych rodzajach na końcowym etapie są procedury konkursowe, które pozwolą zabezpieczyć świadczenia w dostatecznym stopniu. Wysoka Izbo! Prezentując obecną sytuację w ochronie zdrowia w Polsce, należy jasno przedstawić problem zadłużenia placówek ochrony zdrowia. Przejmując ministerstwo 12 tygodni temu, zastaliśmy bardzo złą sytuację. Prawie połowa, to jest 40%, wszystkich publicznych zakładów opieki zdrowotnej generuje długi. Dodatkowo wiele zakładów, które aktualnie równoważą przychody i koszty, obciążonych jest tzw. starym długiem, pochodzącym jeszcze z lat 2000–2004. Obecnie poziom zobowiązań całkowitych, wymagalnych i niewymagalnych, wynosi ok. 10 mld zł. Łączna wartość zobowiązań wymagalnych w skali kraju wynosiła według stanu na dzień 30 września 2007 r. 3370 mln zł. Stare długi to po prostu zmarnowane pieniądze. Szpitale co miesiąc muszą odprowadzać w postaci odsetek od tych długów wcale niemałe kwoty. Dla dobrego zobrazowania sytuacji w skali jednego szpi-

tala powiatowego opowiem o szpitalu, który ma zadłużenie w wysokości 50 mln zł. Comiesięcznie tenże szpital odprowadza w formie odsetek 614 tys. zł. Pieniądze te można by wykorzystać nie tylko na leczenie pacjentów. Można by było również przeznaczyć je na podwyżki dla personelu, i to, podejrzewam, w tym szpitalu powiatowym nieomalże całego dla personelu – mam tu dokładny opis sytuacji konkretnego szpitala, ale nie chcę wymieniać jego nazwy – i byłaby to podwyżka w wysokości 800 zł, poczynając od ordynatora, kończąc na kierowcy karetki. Odrębnym problemem jest sytuacja finansowa szpitali klinicznych. Waga tego problemu wynika z faktu, iż szpitale te wykonują zabiegi specjalistyczne o najwyższym stopniu referencyjności. Często szpitale kliniczne są jedynymi w regionie realizującymi określone specjalistyczne świadczenia. Suma zobowiązań wymagalnych szpitali klinicznych wzrastała w latach 1999–2006 w bardzo szybkim tempie. W 2001 r. przekazano je pod nadzór uczelni medycznych, co miało zwiększyć kontrolę nad funkcjonowaniem tych jednostek, jednak działanie to nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Zobowiązania ogółem, wymagalne i niewymagalne, na koniec 1990 r. osiągnęły wartość 294 mln zł. W momencie przekazania szpitali klinicznych uczelniom medycznym wynosiły one 667 mln zł, i do końca 2007 r. nastąpił ponaddwukrotny wzrost wartości tych zobowiązań – do kwoty 1420 mln zł. Należy zauważyć, że w 11 spośród 44 funkcjonujących szpitali klinicznych nie występowały zobowiązania wymagalne na dzień 31 grudnia 2007 r., co oznacza, że 25% szpitali nie jest zadłużonych. Mówimy tu o szpitalach klinicznych. Natomiast 6 najbardziej zadłużonych jednostek generuje zobowiązania wymagalne w kwocie 520 mln, co stanowi 76,5% zadłużenia wymagalnego wszystkich szpitali klinicznych. Wskaźnikiem opisującym zdolność do samodzielnej spłaty zobowiązań jest relacja wartości zobowiązań wymagalnych do sumy rocznych przychodów. W 4 szpitalach wartość zobowiązań wymagalnych przekracza półroczne przychody ogółem. W pozostałych zadłużonych szpitalach klinicznych wartość zobowiązań wymagalnych nie przekracza wartości ich trzymiesięcznych przychodów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Problem zadłużenia szpitali klinicznych może zobrazować sytuacja jednego z nich. Ten konkretny szpital został przejęty przez akademię medyczną w roku 2002 z zadłużeniem 89 mln zł. Po pięciu latach, na koniec 2007 r. dług ten wynosił już 220,6 mln zł, czyli 2,5 raza więcej, mimo iż w roku ubiegłym szpital uzyskał z Ministerstwa Zdrowia dodatkową kwotę 23 mln zł, przeznaczoną na redukcję zadłużenia. To zadłużenie i tak wzrosło o kolejne 4 mln zł. Dług tegoż szpitala osiągnął poziom ponad 3/4 wartości rocznego kontraktu. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Trzeba ostatecznie uporać się z kwestią zadłużenia w ochronie zdrowia. Jesteśmy pierwszym rządem,

10

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz który podjął się uczciwego przedstawienia całości tego problemu. Obecnych kłopotów z zadłużeniem szpitali w Polsce nie da się już rozwiązać, dokonując jedynie prostych oddłużeń. Naszym celem jest zarówno rozwiązanie problemu starych długów, jak również skuteczne zablokowanie możliwości tworzenia nowych. Tylko w ten sposób możemy zapewnić pacjentom bezpieczeństwo bez wiecznego strachu o to, czy ich szpital przetrwa, czy – nie daj, Panie Boże – będzie ewakuowany. Te rozwiązania zawarliśmy w projekcie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W tym miejscu należy również zaznaczyć, iż system ochrony zdrowia często stwarzał i stwarza takie sytuacje, w których czasem nie można się nie zadłużać. Z tym trzeba skończyć. Jak to zrobić? Oto nasza recepta. Placówki muszą mieć zagwarantowane racjonalne kontrakty, tj. uwzględniające realne koszty leczenia. Musi zostać ujednolicona metoda liczenia kosztów. Należy wprowadzić jednolity plan kont, tak by sprawozdawczość placówek ochrony zdrowia dawała pełny, rzetelny obraz sytuacji. Kolejnym problemem, który wpływa na kulejące finanse, jest zbyt długi i skomplikowany łańcuch obiegu środków. Trzeba uelastycznić warunki kontraktowania, które są zbyt sztywne – wszyscy o tym wiemy. Obecnie dla dyrektora placówki niekiedy ważniejsze jest dopasowanie leczenia do procedury, a nie wybór najlepszej metody leczenia. Należy także zmienić rolę w systemie Narodowego Funduszu Zdrowia, tak aby przestał być decydentem w procesie leczenia, a stał się po prostu instytucją finansową, ważną, ale tylko instytucją finansową. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kolejną ważną kwestią w obszarze zarządzania ochroną zdrowia są stosunki własnościowe. Analiza stosunków własnościowych w sektorze zdrowia pokazuje, że ten sektor jest już w dużej mierze niepubliczny. W grupie 16 995 zakładów opieki zdrowotnej 14 362 to jednostki niepubliczne, czyli 85% zakładów ogółem. W zakresie podstawowej opieki zdrowotnej spośród 7482 zakładów 5545 to podmioty niepubliczne, tj. 70% zakładów ogółem. W przypadku specjalistycznych ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych opieki zdrowotnej w tym zakresie udziela w Polsce 9897 zakładów opieki zdrowotnej, z czego 7833 to zakłady niepubliczne, tj. 79%. W przypadku stacjonarnej opieki zdrowotnej, czyli szpitali, w przeważającej większości przypadków świadczeń z tego zakresu udzielają oczywiście publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Jest ich 80%. W I kwartale 2008 r. zakończy się proces restrukturyzacji prowadzony na podstawie ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Spośród 565 zakładów objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym 440 z nich do dnia 9 stycznia 2008 r. otrzymało decyzję o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego, co stanowi 79% wszystkich zakładów biorących udział w procesie restrukturyzacji finansowej.

Dotychczas decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wskutek niespełnienia wymogów otrzymały 22 zakłady opieki zdrowotnej. Oprócz tego w opinii organów restrukturyzacyjnych oraz dyrektorów zakładów opieki zdrowotnej umorzenie może otrzymać jeszcze 18 jednostek. Łączna kwota tych zobowiązań to ponad 430 mln zł. Prawdopodobnie zakłady te nie spełnią warunków określonych w ustawie, a tym samym nie uregulują wszystkich zobowiązań podlegających restrukturyzacji. Zagrożonych niedokończeniem procesu restrukturyzacji będzie w sumie 40 zakładów opieki zdrowotnej. Z tym odziedziczonym bagażem musimy się zmierzyć. Do głównych przyczyn nieuregulowania zobowiązań należą: po pierwsze, brak płynności finansowej – problemy w bieżącym regulowaniu zobowiązań, zobowiązania bieżące znacznie przekraczają aktywa obrotowe, po drugie, narastające zadłużenie wobec wierzycieli wierzytelności publicznoprawnych, w szczególności wobec ZUS, i to z lat 1999–2004, jak również za okres 2005–2007, po trzecie, brak zgody organu założycielskiego na poręczenie kredytu bankowego, wreszcie ostatnia przyczyna, która jest podawana przez Narodowy Fundusz Zdrowia, to brak środków na uregulowanie odsetek od wynagrodzeń dla byłych pracowników zakładów opieki zdrowotnej. Podsumowując, przebieg restrukturyzacji i doświadczenia wielu samorządów pokazują, że właściwym rozwiązaniem jest przekształcenie placówek ochrony zdrowia w podmioty z całkowitym bądź większościowym udziałem samorządu. Efektem tych zmian powinien być przede wszystkim profesjonalny zarząd i nadzór nad działalnością placówek. W tym miejscu należy podkreślić rolę właściwego zarządzania placówkami i przygotowania odpowiedniej kadry menedżerskiej ochrony zdrowia. Dobre wykształcenie w tym zakresie powinno stać się głównym kryterium w naborze kadr zarządzających placówkami ochrony zdrowia. Wysoka Izbo! Kolejną ważną kwestią związaną z zarządzeniem ochroną zdrowia i jego poszczególnymi placówkami jest problem optymalnego wykorzystania zasobów i sprzętu ochrony zdrowia. Struktura łóżek. W Polsce mamy do czynienia z niewłaściwą strukturą łóżek szpitalnych. Z raportu „Podstawowe wskaźniki działalności szpitali w Polsce”, przygotowanego w roku ubiegłym na zlecenie ministra zdrowia przez Państwowy Zakład Higieny, wynika, że w analizowanym 2005 r., ażeby wskaźnik wykorzystania wynosił pożądane 80%, powinno być tych łóżek o 11% mniej. Raport wskazuje na obserwowany nadmiar łóżek na oddziałach: okulistycznych, otolaryngologicznych, chirurgii dziecięcej, ginekologiczno-położniczych, dermatologicznych i pediatrycznych, czyli nadmiar występuje na oddziałach krótkoterminowych. Raport wskazuje jednocześnie na niedobór łóżek na oddziałach: rehabilitacji, hematologii, onkologii i nefrologii. Raport wskazuje również na nierównomierne rozmieszczenie geograficzne łóżek.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

11

Minister Zdrowia Ewa Kopacz Niedobór tzw. łóżek długoterminowych to pięta achillesowa naszego polskiego systemu ochrony zdrowia. Z analizy dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach w 2005 r. wynika, że najwięcej osób oczekuje na przyjęcie właśnie do zakładów opiekuńczo-leczniczych. Ponad dwukrotnie mniej zarejestrowanych jest jako oczekujących do zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych i objęcia długoterminową opieką domową. Średni czas oczekiwania na przyjęcie do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego wynosi około 2,5 miesiąca, a na objęcie długoterminową opieką domową poniżej 1 miesiąca. Problem stanowi również domowe leczenie tlenem, na które oczekuje ponad 500 osób, przy czym średni czas oczekiwania wynosi aż 8 miesięcy. Z tych danych wynika, że w niektórych przypadkach należy przeprofilować oddziały zgodnie z potrzebami danego regionu. Takie działanie oprócz oszczędności będzie skutkować również zwiększeniem dostępności poszczególnych świadczeń dla naszych polskich pacjentów. Z problemem struktury łóżek łączy się kwestia optymalnego wykorzystania sprzętu i kadry medycznej. Obecnie w większości publicznych placówek zdrowia świadczenia udzielane są tylko podczas jednej, porannej zmiany. W efekcie wartościowy sprzęt nie jest optymalnie wykorzystany na świadczenia publiczne. W praktyce środki i zasoby często wykorzystywane są prywatnie, nie generując wpływu – oficjalnego wpływu – środków do systemu ochrony zdrowia. To jest kolejna nieprawidłowość, którą trzeba zmienić. Chcemy, by zabiegi planowe były wykonywane przynajmniej na dwóch zmianach, co dzisiaj praktykuje się tylko w bardzo nielicznych jednostkach. Dzięki temu istotnie zwiększy się faktyczna dostępność świadczeń i, co ważne, skróci się czas oczekiwania na zabiegi. Trzeba też pamiętać, że takie wykorzystanie sprzętu, czyli dodatkowa praca, może być źródłem dodatkowego dochodu dla systemu ochrony zdrowia, a tym samym pojedynczej placówki. Umożliwi to także zapewnienie dodatkowego wynagrodzenia lekarzom i pielęgniarkom za ich dodatkową pracę. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podsumowując pierwszy z trzech obszarów naszego działania, podkreślam, jak wiele elementów składa się na obecną sytuację w ochronie zdrowia. Nieuczciwe wobec pacjentów byłoby mówienie, że rozwiązanie tylko jednego z tych problemów sprawi, iż ich sytuacja trwale się poprawi. Dlatego też podejmujemy się naprawy systemowej, stwarzając warunki do bezpiecznego funkcjonowania szpitali, przychodni, a nawet gabinetów. Rozpoczynając te prace, w pierwszej kolejności podjęliśmy i podejmujemy działania, które ograniczą niepotrzebny wyciek środków. Zrobimy wszystko, by środki przeznaczone na ochronę zdrowia w Polsce były wykorzystane w sposób jak najbardziej efektyw-

ny. A zatem uszczelnimy system. Żadna złotówka z pieniędzy obywateli nie może być marnowana. Panie i Panowie Posłowie! Naszą szczególną uwagę koncentrujemy na sytuacji pacjenta. Naszym zdaniem to właśnie dobro pacjenta powinno być wyznacznikiem wszystkich celów stawianych przed systemem ochrony zdrowia, jego placówkami, ale również pracownikami. Jako pacjenci zawsze, gdy korzystamy ze świadczeń medycznych, odczuwamy niedoskonałości systemu ochrony zdrowia, kolejki do specjalisty, ograniczony dostęp do badań dodatkowych czy też do leczenia i zabiegów w lecznictwie szpitalnym. Nie ma takiego kraju na świecie, gdzie wszystkie usługi medyczne byłyby bezpłatne. Wszyscy dobrze wiemy, że już dzisiaj polscy pacjenci współpłacą za leczenie. Współpłacą za leki, za usługi stomatologiczne, za sprzęt ortopedyczny. Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór dotyczący tego, które z usług medycznych państwo powinno gwarantować jako bezpłatne. (Poruszenie na sali) Dlatego też dokonujemy analizy kosztowej wszystkich 18,5 tys. procedur, panie pośle. Z tego katalogu, zdaniem naszego rządu, większość procedur będzie gwarantowana, w tym wszystkie procedury ratujące życie. (Poruszenie na sali) Pacjent nie może być oszukiwany pozorną bezpłatnością, panie pośle. (Głos z sali: Zgadzamy się.) Cóż z tego, że pacjentowi oferuje się zabieg, jeśli w praktyce termin tego zabiegu wypadnie już po trwałym pogorszeniu stanu zdrowia, utrwaleniu dysfunkcji czy też nawet – co nie daj Boże – po jego śmierci. Panie i Panowie Posłowie! Gwarantując bezpłatność świadczeń zdrowotnych, bezwzględnie musimy zagwarantować również ich dostępność. Jak już wspomniałam, Polska charakteryzowała się większym niż dwukrotny wzrostem nakładów na ochronę zdrowia. Jednak obywatele nie odczuli adekwatnej poprawy w zakresie dostępności świadczeń w publicznym systemie ochrony zdrowia. Trzeba to zmienić. Najważniejszy w systemie zdrowia jest nasz pacjent. Nie może być tak, że ze względu na kolejki, problemy kadrowe czy niewłaściwe zarządzanie pacjent nie ma dostępu do świadczeń, które mu się należą. (Poseł Michał Wojtkiewicz: Oczywiście, że tak.) Oto, co zastaliśmy… (Poruszenie na sali) Panie pośle, myślę, że to dość ciekawe, proszę posłuchać. Polscy pacjenci przeżywają dramat. Wystarczy podać parę przykładów. W listopadzie 2007 r. średni przewidywany czas oczekiwania na świadczenia wynosił: w przypadku endoprotezoplastyki stawu biodrowego – 994 dni (woj. pomorskie), w przypadku koronarografii – 743 dni (woj. śląskie), w przypadku witrektomii – do 1240 dni (woj. dolnośląskie). To jest ponad 40 miesięcy, to są ponad 3 lata oczekiwania na zabieg. (Poruszenie na sali) Średni przewidywany czas oczekiwania na przyjęcie do oddziałów wynosił: okulistycznych – panie pośle – 1028 dni (woj. małopolskie), reumatologicznych – 641 dni (woj. śląskie),

12

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz onkologicznych (Poruszenie na sali), onkologicznych, pani poseł – 65 dni (woj. lubuskie i śląskie). (Poseł Anna Paluch: Czekamy na rozwiązania.) (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Jak chcecie to zmienić?) Szanowni Państwo! W leczeniu chorób nowotworowych 2 miesiące oczekiwania to jest po prostu wyrok. Przegrywamy wyścig o życie w przypadku wielu pacjentów. Średni przewidywany czas oczekiwania na przyjęcie do poradni wynosił: onkologicznych – do 232 dni (woj. śląskie), chirurgii onkologicznej – do 80 dni (woj. śląskie), okulistycznych – do 108 dni (woj. wielkopolskie), kardiologicznych – do 130 dni (woj. łódzkie), kardiochirurgicznych – do 82 dni (woj. wielkopolskie), endokrynologicznych – do 331 dni (woj. łódzkie). W leczeniu szpitalnym w 2006 r. najwięcej pacjentów oczekiwało na udzielenie świadczeń w oddziałach okulistycznych i chirurgii urazowo-ortopedycznej. W skali kraju na przyjęcie na oddziały okulistyczne oczekiwało łącznie 116 tys. osób, a na oddziały chirurgii urazowo-ortopedycznej – 90 tys. pacjentów. Wymienione powyżej oddziały szpitalne charakteryzowały się również długimi średnimi przewidywanymi czasami oczekiwania: do 357 dni w przypadku oddziałów okulistycznych (woj. zachodniopomorskie) i do 360 dni w przypadku oddziałów chirurgii urazowo-ortopedycznej (woj. pomorskie). W 2006 r. przewidywany czas oczekiwania na większość świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych w ramach programów terapeutycznych był na ogół zdecydowanie krótszy, wynosił od 3 do 13 dni. Jednak w niektórych przypadkach średni przewidywany czas oczekiwania był bardzo długi: leczenie WZW typu C lub B interferonem alfa – 427 dni, leczenie stwardnienia rozsianego – 270 dni, przewlekłe leczenie białaczki szpikowej imatinibem – 167 dni. W listopadzie 2007 r. średni czas oczekiwania na leczenie na przykład interferonem beta wynosił do 1135 dni (woj. podlaskie). Panie i Panowie Posłowie! Dane te są szokujące. Tak źle nie jest w żadnym nowoczesnym systemie ochrony zdrowia. Jak porównamy te dane ze średnimi europejskimi, okazuje się, że na wykonanie niektórych zabiegów w Polsce czeka się 10 razy dłużej. Przy takich danych wniosek nasuwa się sam, proszę państwa: te świadczenia są po prostu dla pacjentów niedostępne. Dodatkowo powoduje to kolejne koszty w systemie, ponieważ pacjentom się nie poprawia, a stan ich zdrowia się pogarsza. Trafiają w gorszym stanie na nasze szpitalne oddziały. Często trafić nie zdążą, co jest wyjątkowo przykre. Wszystkie wyżej wymienione zabiegi to zabiegi bezpłatne, tylko że niedostępne. Czyli tak naprawdę o jakiej bezpłatności mówimy? Jeśli mówimy o bezpłatności, to coś, co jest gwarantowane, musi być dostępne, inaczej jest to fikcja. Problem bezpłatności i realnej dostępności świadczeń medycznych jest najważniejszym wyzwa-

niem, z którym musimy się zmierzyć, jeśli chcemy poprawić sytuację pacjentów. To nasz wspólny problem. (Poruszenie na sali) Tak, to jest nasz wspólny problem, to nie jest problem tylko ministra zdrowia czy też koalicji rządowej. Pacjentami jesteśmy wszyscy, dlatego w tym kontekście nie mają znaczenia żadne spory polityczne. (Oklaski) Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Reprezentujecie różne regiony kraju. We wszystkich z nich dolegliwości odczuwamy tak samo. (Poseł Krzysztof Putra: Ale do rzeczy.) (Poseł Tadeusz Cymański: Jakie instrumenty?) Na Śląsku, na Pomorzu – panie pośle Cymański, na Śląsku, na Pomorzu jednakowo – i na Mazurach, i na Podkarpaciu dolegliwości odczuwamy podobnie. (Głos z sali: Do rzeczy.) Bez znaczenia jest to, czy należymy do elektoratu lewicowego czy prawicowego. (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Do rzeczy.) Bez znaczenia jest również to… (Głos z sali: Ile razy to powtarzamy.) …czy rządzi jedna koalicja, czy druga. Sytuacja pacjenta jest sprawą ponad podziałami. A zatem… (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Jakie są propozycje?) A zatem musimy wzmocnić pozycję pacjenta. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Jak?) Bezpłatność świadczeń gwarantowanych… (Gwar na sali)

Marszałek:
Proszę państwa, proszę o powściągliwość w okrzykach z ław sejmowych. (Poseł Krzysztof Putra: To mi się bardzo podoba. Zaraz będzie, jak.)

Minister Zdrowia Ewa Kopacz:
Bezpłatność świadczeń gwarantowanych ma się równać rzeczywistej dostępności. To najważniejsze zadania rządu wobec pacjentów. Nasze propozycje prezentujemy między innymi w projekcie ustawy o prawach pacjenta. (Poruszenie, gwar na sali) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Kobieta mówi. Trochę kultury.) Trzecim z głównych obszarów zainteresowania ministra... (Gwar na sali) Szanowni państwo, myślę, że dzisiejsza debata dotyczy ważnego tematu. Powiem państwu tylko jedno: jeśli państwo nie macie ochoty o tym dyskutować, to nie przeszkadzajcie. Są na tej sali tacy, dla których ten problem jest naprawdę poważny. (Oklaski) (Głos z sali: Dlatego słuchamy.) Trzecim z głównych obszarów zainteresowania ministra zdrowia są pracownicy ochrony zdrowia i ich sytuacja, niedobór i odpływ kadr. Sytuacja ta w dużej mierze wynika z wad procesu kształcenia

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

13

Minister Zdrowia Ewa Kopacz kadr medycznych, który jest oderwany od potrzeb systemu ochrony zdrowia, z wieloletniego niewystarczającego motywowania pracowników oraz z tego, że lekarze i pielęgniarki wyjeżdżają za granicę, co ostatnio jest najbardziej odczuwalne. W obliczu odpływu kadr jedną z najważniejszych spraw jest postawienie na młody personel medyczny, stworzenie dla niego odpowiednich warunków pracy w sektorze ochrony zdrowia w Polsce. Nie chodzi tylko o płace, ale również o motywację i ścieżki karier. Dlatego w budżecie na 2008 r. zaplanowaliśmy 30-procentową podwyżkę dla lekarzy odbywających staż podyplomowy oraz lekarzy odbywających specjalizację w trybie rezydentury. Należy tu podkreślić, że zwiększyliśmy o 1000 liczbę rezydentur, czyli miejsc pracy dla młodych lekarzy podejmujących specjalizację. W roku 2008 będzie to w sumie ok. 2500 rezydentur. Łączny budżet przeznaczony na ten cel w roku 2008 to 400 mln zł. W tym miejscu, po głębokiej analizie, chciałabym również powiedzieć – myślę, że będę miała w najbliższych dniach dobrą informację dla wszystkich rezydentów – iż będziemy w stanie podnieść o kolejne 20% ich pobory, czyli średnio o 188 zł na etat. Wynagrodzenia pracowników ochrony zdrowia. Kluczowym problemem wynagrodzeń w służbie zdrowia jest ich wysokość, a z drugiej strony brak długofalowej strategii ich podnoszenia. Dotychczas wynagrodzenia podnoszono ad hoc pod wpływem strajków i nacisków związków zawodowych. Dodatkowo nie wprowadzono metody powiązania wysokości wynagrodzeń z procesem podnoszenia kwalifikacji oraz jakością i ilością wykonywanej pracy. Proszę państwa, właśnie mamy kolejny czas, w którym pracownicy ochrony zdrowia prowadzą protesty. Ministerstwo Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację szpitali. Obecnie w różnych miejscach kraju odbywają się akcje protestacyjne, prowadzone zarówno przez pielęgniarki, jak i lekarzy. Głównym postulatem jest zwiększenie płac. Właśnie tu dialog społeczny, „biały szczyt” i działalność komisji trójstronnej są najlepszą metodą na budowanie długookresowej strategii, to właśnie robimy. Chcemy podejść do sprawy wynagrodzeń strategicznie, a nie doraźnie. Jednak nie chcemy tej strategii budować w zaciszu ministerialnych gabinetów, ale w drodze dialogu społecznego. Taką rolę, jak sądzę, będzie pełnił „biały szczyt”. W minionych latach wzrostowi nakładów na ochronę zdrowia, który nie przekładał się na interes pacjentów, towarzyszył znacznie szybszy wzrost oczekiwań płacowych pracowników ochrony zdrowia. Ostatnie dwa lata były okresem narastających konfliktów płacowych w ochronie zdrowia, przeradzających się w fale akcji strajkowych. Zdecydowana większość zgłaszanych postulatów dotyczyła wzrostu wynagrodzeń. W trakcie ubiegłorocznych protestów pracowników ochrony zdrowia przez trzy i pół mie-

siąca strajki miały miejsce w ponad 100 szpitalach, okresowo niemal w 240. Natomiast w roku 2005 akcje strajkowe prowadzone były przez dwa i pół miesiąca, przy czym w szczytowym momencie obejmowały 82 szpitale. Rozwiązania, które dotychczas wprowadzono, w znacznej mierze utrwaliły szereg nieprawidłowości. Przykładem może być zastosowany w ustawie z 22 lipca 2007 r. mechanizm pogłębiania rozwarstwienia dochodów w przypadku poszczególnych grup zawodowych oraz wewnątrz tych grup. Procentowe podniesienie wynagrodzeń spowodowało, iż najwyższe podwyżki tak naprawdę otrzymali pracownicy najlepiej zarabiający, czyli ci, którzy mieli realnie najkorzystniejszą sytuację. Ponadto wysokość środków na podwyżki uzależniono od wysokości kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia, preferując w ten sposób zakłady opieki zdrowotnej, które np. realizowały programy lekowe. Z czym to jest związane, panie pośle? Otóż ze świadczeniem polegającym na wydawaniu pacjentom drogich leków, podczas gdy koszt pracy stanowił tak naprawdę niewielki odsetek. Dyskryminowano w ten sposób większość pracowników szpitali powiatowych i wojewódzkich. W rezultacie niektóre szpitale stać było tylko na podwyżki w wysokości 40% dla wszystkich zatrudnionych, podczas gdy większość szpitali miała problemy, by zrealizować podwyżki na poziomie 15– –20% dla wybranych grup pracowniczych. Szanowni Państwo! Drodzy Pacjenci! Naprawa systemu ochrony zdrowia to zadanie narodowe, które chciałabym postawić ponad sprawami politycznymi, interesami partyjnymi i partykularnymi. Jak powiedział premier Donald Tusk w exposé, do tego dzieła zapraszamy wszystkich, pana też, panie pośle. (Oklaski) (Głos z sali: I panią też.) Tylko w dialogu możemy osiągnąć sukces, zapewniając obywatelom realne bezpieczeństwo zdrowotne. Zadanie to wymaga ogromnego wysiłku, nie tylko finansowego, ale także organizacyjnego. Wymaga pracy całego aparatu państwowego, zarówno rządowego, jak i samorządowego. Liczymy także na współpracę organizacji pozarządowych. Naszą polityczną opozycję prosimy o współdziałanie, a w każdym razie o to, aby nie utrudniali naprawy systemu ochrony zdrowia. (Głos z sali: To głos krytyki.) (Poseł Tadeusz Cymański: Projektów jak nie było, tak nie ma.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dwa tygodnie temu pod patronatem pana premiera Donalda Tuska rozpoczął swoje prace „biały szczyt”. Przy wspólnym stole spotkało się ponad 60 przedstawicieli różnych organizacji, związków zawodowych, samorządów, organizacji pracodawców, organizacji pacjentów oraz przedstawicieli samorządów terytorialnych. Nasz rząd wierzy, że „biały szczyt” i dialog społeczny, w formie komisji trójstronnej, dopomogą w znalezie-

14

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz niu takich rozwiązań, które pozwolą uleczyć ten system w jego najbardziej bolących miejscach. Swoje propozycje przedstawiliśmy podczas „białego szczytu” w formie projektów ustaw. Mam nadzieję, iż będziemy o nich merytorycznie rozmawiać. Nasze działania, połączone ze współpracą ze wszystkimi partnerami społecznymi, dają szansę na rozwiązanie problemów ochrony zdrowia w Polsce. W tym miejscu jeszcze raz dziękuję wszystkim tym partnerom, którzy przyjęli zaproszenie na „biały szczyt” i wyrazili wolę podjęcia prac w zespołach problemowych. Powiem krótko: Wiemy, jak naprawić system ochrony zdrowia w Polsce. Mamy wolę polityczną i determinację, by to zrobić. Zrobimy to, gwarantuję państwu. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Ale jak?) (Poseł Tadeusz Cymański: Opis terapii pacjenta.)

(Prezes Rady Ministrów Donald Tusk: Chcieliście informacji o służbie zdrowia, to ją macie.) (Poseł Beata Mazurek: Nie ma pan odwagi wejść na mównicę? Salony, tak?) (Poseł Anna Paluch: Czekamy na konkrety.) (Głos z sali: Na informację, co chcecie zrobić.) (Oklaski) Proszę państwa, głos ma pan prezes.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz:
Panie i Panowie Posłowie! W roku 2006 publiczne nakłady finansowe na ochronę zdrowia zwiększyły się w porównaniu z rokiem poprzednim o 8,7% i wyniosły łącznie 41,3 mld zł. (Gwar na sali)

Marszałek:
Pani poseł, bardzo proszę. Nie wiem, w jakim trybie jest prowadzona dyskusja z ław sejmowych, nie potrafię powiedzieć. Bardzo proszę o zmianę zachowania. To jest sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia. Proszę bardzo, panie prezesie.

Marszałek:
Dziękuję bardzo, pani minister. Proszę o zabranie głosu prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia pana Jacka Paszkiewicza w celu przedstawienia sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 oraz sprawozdania finansowego NFZ za ten okres. (Gwar na sali) Państwa posłów, szczególnie troje posłów, uprzejmie proszę o wstrzemięźliwość w wyrażaniu swoich uczuć, nie tylko politycznych. Debata będzie potem. Panie prezesie, proszę uprzejmie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz:
W ogólnych środkach publicznych przeznaczonych na ochronę zdrowia największy udział stanowiły środki Narodowego Funduszu Zdrowia – 87%, co stanowiło 36 mld zł. Pozostałe środki pochodziły z budżetu państwa, w kwocie 3,1 mld zł, oraz z budżetów samorządów terytorialnych, w wysokości 2,2 mld zł. Jeśli chodzi o Narodowy Fundusz Zdrowia, to łączne koszty świadczeń zdrowotnych finansowanych przez fundusz wyniosły 35,9 mld zł i były wyższe o prawie 9% w porównaniu z rokiem ubiegłym. W kwocie tej mieszczą się środki w wysokości 993 mln zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie skutków realizacji ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń. Najwyższy – prawie dwukrotny – wzrost kosztów dotyczył profilaktycznych programów zdrowotnych. Powyżej 10% wzrosły koszty pięciu rodzajów świadczeń: podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, rehabilitacji leczniczej, opieki długoterminowej oraz lecznictwa stomatologicznego. W przedziale 8–10% wzrosły koszty poniesione na dalszych pięć rodzajów świadczeń: opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień, pomoc doraźną i transport sanitarny, świadczenia odrębnie kontraktowane oraz zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny. Najmniej w roku 2006 wzrosły koszty leczenia uzdrowiskowego.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz:
Panie Marszałku! Państwo Posłowie! Przedstawiam państwu informację ministra zdrowia o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w 2006 r. Szanowni państwo, w informacji przedstawiono kwestię dostępności świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Gwar na sali) (Głos z sali: Głośniej.)

Marszałek:
Przepraszam pana najmocniej, panie prezesie, ale odnoszę wrażenie, że sala pana nie słyszy. Prosiłbym, aby przysunął się pan do mikrofonu lub mówił głośniej. (Poseł Anna Paluch: Może tu wreszcie będą jakieś konkrety.) Uważam natomiast, że panią poseł słychać za dobrze. (Gwar na sali)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

15

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz Wielkość środków finansowych przekazanych w 2006 r. do oddziałów wojewódzkich wzrosła o 2,6 mld zł, czyli o 7,7%, co zwiększyło możliwość oddziałów w zakresie zakupu dodatkowych świadczeń opieki zdrowotnej oraz realizacji zapisów ww. ustawy o wzroście wynagrodzeń. Dostępność świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach przedstawiała się następująco: W przypadku podstawowej opieki zdrowotnej w 2006 r. wykonano 135 mln porad. Jest to liczba porad zbliżona w stosunku do tej liczby porad, które zostały wykonane w roku poprzednim, a więc 136 mln porad w roku 2005. Z badań opinii publicznej przeprowadzonych na ogólnopolskiej próbie wynika, że w roku 2006, podobnie jak w latach poprzednich, dostęp do świadczeń lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej był oceniany wysoko. Najłatwiej jest uzyskać poradę w miejscu przyjmowania pacjentów, trudniej o poradę domową, najtrudniej w 2006 r. było uzyskać poradę w porze nocnej. Badani zwracali uwagę na konieczność długotrwałego oczekiwania w kolejce, wczesnego wstawania po to, by uzyskać poradę, a także na brak możliwości telefonicznego ustalenia terminu porady. Wartość kontraktów podpisanych w roku 2006 w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej wzrosła o 14,82% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców między oddziałami wojewódzkimi wynosiła około 40%. Te dysproporcje, szanowni państwo, wynikają głównie zdaniem Narodowego Funduszu Zdrowia z nierównomiernego rozmieszczenia bazy lecznictwa ambulatoryjnego oraz zaszłości historycznych wynikających z odmienności sposobów kontraktowania świadczeń przez kasy chorych. W niektórych przypadkach różnice wynikają również z odmienności trendów demograficznych i epidemiologicznych w ramach poszczególnych województw. Łączna liczba świadczeń w 2006 r. w lecznictwie ambulatoryjnym wyniosła 73,8 mln porad i była niższa o około 12% od liczby świadczeń wykonanych w roku 2005. Jednakże zmieniła się korzystnie struktura udzielanych świadczeń. W 2006 r. zmniejszyła się wyraźnie liczba porad typu I i II, natomiast wzrosła liczba porad typu III i IV. Z jednej strony budzi oczywiście zastrzeżenie spadek liczby porad, natomiast korzystnym trendem jest zmiana samej struktury, gdyż można uznać, iż zwiększył się dostęp do świadczeń bardziej złożonych. Pozytywnie z punktu widzenia dostępności świadczeń można również ocenić fakt wzrostu liczby zakontraktowanych świadczeniodawców w roku 2006. Największa liczba świadczeniobiorców znajduje się na listach oczekujących do poradni okulistycznych, kardiologicznych, kardiochirurgicznych, chorób naczyń

oraz endokrynologicznych i osteoporozy. Mówiła o tym szczegółowo pani minister Kopacz w swoim wystąpieniu, pozwolę sobie zatem nie rozwijać tematu dotyczącego list oczekujących na te porady; zostały one już szczegółowo omówione. Z badań publicznych wynika, że w 2006 r. stosunkowo najlepiej oceniano dostęp do świadczeń ginekologa, alergologa i dermatologa. Natomiast najgorzej oceniano możliwość uzyskania porady ortopedy, reumatologa, kardiologa, okulisty oraz stomatologa i neurologa. Wartość kontraktów podpisanych na rok 2006 na leczenie szpitalne wzrosła o 8% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego. Kontrakty te w większości oddziałów wojewódzkich zostały wykonane w 100%, wystąpił też wzrost liczby zakontraktowanych świadczeniodawców w rodzaju lecznictwo szpitalne. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców pomiędzy oddziałami wynosiła około 20%. Różnice te często wynikają z faktu, że tylko w części województw wykonywane są świadczenia III poziomu referencyjnego, często na rzecz świadczeniobiorców migrujących z innych oddziałów wojewódzkich. Największa liczba świadczeniobiorców oczekuje na udzielenie świadczeń w oddziałach okulistycznych i chirurgii urazowo-ortopedycznej. W skali kraju na przyjęcie do oddziałów okulistycznych oczekiwało w 2006 r. 116,5 tys. osób, a do oddziałów chirurgii urazowo-ortopedycznej – 90,3 tys. osób. Wymienione powyżej oddziały szpitalne charakteryzował długi okres oczekiwania, od 357 dni w oddziale zachodniopomorskim w przypadku oddziałów okulistycznych do 366 dni w oddziałach urazowo-ortopedycznych na Pomorzu. Ponadto jedne z najdłuższych okresów oczekiwania odnotowano w przypadku oddziałów reumatologicznych oraz otolaryngologicznych. Wielkość środków finansowych zakontraktowanych na realizację programów terapeutycznych wzrosła w roku 2006 o 12,55% w stosunku do roku 2005. Czas oczekiwania na większość programów był krótki. Wynosił 3–13 dni. Jednakże znalazły się również programy terapeutyczne, w przypadku których czas oczekiwania był długi. Dotyczy to szczególnie programów leczenia: wirusowego zapalenia wątroby typu C i B – interferonem alfa pegylowanym, stwardnienia rozsianego – glatiramerem oraz przewlekłej białaczki szpikowej – imatinibem. Wartość kontraktów podpisanych w roku 2006 w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień wzrosła o 9% w stosunku do nakładów w roku 2005. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców w poszczególnych oddziałach wojewódzkich wyniosła około 20%. Największa liczba osób, jeśli chodzi o kontrakty w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, oczekuje na świadczenia ambulatoryjne. Maksymalny czas oczekiwania jest zróżnicowany w zależności od oddziału i waha się od 1 miesiąca w oddziałach lubuskim i świę-

16

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz tokrzyskim do 12 miesięcy w oddziałach łódzkim i pomorskim. Wartość kontraktów podpisanych na rok 2006 w rodzaju rehabilitacja lecznicza wzrosła o 14% w stosunku do nakładów z roku 2005. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców wyniosła ponad 25%. Najdłuższy średni czas oczekiwania na realizację świadczeń dotyczył rehabilitacyjnych oddziałów szpitalnych, w szczególności w oddziałach śląskim i dolnośląskim. Narodowy Fundusz Zdrowia na realizację świadczeń w opiece długoterminowej na rok 2006 zawarł kontrakty na kwotę o 12% wyższą w porównaniu z rokiem poprzednim. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców pomiędzy oddziałami wynosiła aż 90% W 2006 r. wzrosła także liczba świadczeniodawców realizujących te świadczenia oraz liczba zawartych umów. W większości oddziałów największa liczba świadczeniobiorców oczekuje na świadczenia zakładów lub oddziałów opiekuńczo-leczniczych, jednakże średni czas oczekiwania w przypadku tych zakładów w poszczególnych regionach kraju jest zróżnicowany i waha się od 22 dni w oddziale warmińsko-mazurskim aż do 259 dni w oddziale małopolskim. Do komórek organizacyjnych, do których liczba osób oczekujących jest największa, a czas oczekiwania najdłuższy, należą także zakłady i oddziały pielęgnacyjno-opiekuńcze, zespoły domowego leczenia tlenem oraz pielęgniarska opieka długoterminowa. Łączna wartość kontraktów zawartych w rodzaju leczenie stomatologiczne w 2006 r. wzrosła o 11,2% w stosunku do roku poprzedniego. Średnia różnica w wartości wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców między oddziałami wynosiła 25%. Najdłuższe okresy oczekiwania na realizację tych świadczeń odnotowano w poradniach stomatologicznej, ortodontycznej oraz protetyki stomatologicznej. Jeśli chodzi o świadczenia lecznictwa uzdrowiskowego, zakontraktowane w roku 2006, wartość ta pozostawała na poziomie roku poprzedniego. Na potwierdzenie skierowania na leczenie uzdrowiskowe oczekiwało około 200 tys. osób. Czas oczekiwania w wypadku większości tych osób wynosi mniej niż 6 miesięcy, natomiast nie odnotowano okresów dłuższych niż 18 miesięcy. W roku 2006 wartość kontraktów w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny wzrosła o 8,85% w stosunku do roku poprzedniego. Natomiast jeśli chodzi o świadczenia odrębnie kontraktowane, w roku 2006 wzrost kontraktów wyniósł 9,7%. Narodowy Fundusz Zdrowia odrębnie kontraktuje 44 świadczenia, w tym dializę, hemodializę, żywienie pozajelitowe, diagnostykę genetyczną, pozytronową tomografię emisyjną. Średnia różnica wartości zakontraktowanych i wykonanych świadczeń na 10 tys. mieszkańców pomiędzy oddziałami wynosiła około 25%.

W 2006 r. w zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze nastąpił wzrost wartości planu o 10,1%. W większości oddziałów wnioski o zaopatrzenie realizowane były na bieżąco. W zakresie środków pomocniczych najwięcej osób oczekuje na potwierdzenie wniosków na aparaty słuchowe oraz wkładki uszne. Średni czas oczekiwania dla ponad 20% osób przekracza 12 miesięcy. W zakresie przedmiotów ortopedycznych średni czas oczekiwania nie przekracza 6 miesięcy. Najwięcej osób oczekuje na wózki inwalidzkie oraz kołnierze i gorsety ortopedyczne. Jeśli chodzi o świadczenia finansowane przez ministra zdrowia, to finansuje on 17 świadczeń wysokospecjalistycznych, w tym 10 z zakresu transplantologii. W roku 2006 poziom finansowania tych świadczeń oraz liczba wykonujących je świadczeniodawców, a także liczba wykonanych świadczeń były zbliżone do poziomu z roku 2005. Łącznie w roku 2006 z budżetu ministra zdrowia na sfinansowanie świadczeń wysokospecjalistycznych wydano 384,5 mln zł, a łączna liczba świadczeń wyniosła 24 868. W przypadku świadczeń wysokospecjalistycznych innych niż transplantologiczne czas oczekiwania jest niewielki i w większości procedury wykonywane były na bieżąco. W przypadku przeszczepów odnotowany był długi okres oczekiwania, który jednakże nie wynikał z braku możliwości wykonania danego świadczenia, ale z braku narządów do przeszczepu. W roku 2006 realizowano i finansowano z budżetu będącego w dyspozycji ministra zdrowia 14 programów zdrowotnych. Zadania realizowane w ramach „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych” między innymi obejmowały pierwotną prewencję nowotworów złośliwych i uwzględniały wszystkie sposoby zapobiegania zachorowaniom. Dotyczyły one profilaktyki wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, wczesnego wykrywania raka piersi, badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego. W przypadku dwóch pierwszych programów minister zdrowia finansował część logistyczno-organizacyjną, a Narodowy Fundusz Zdrowia – badania diagnostyczne wykonywane w ramach programów. W roku 2006 wykonano 32 349 badań, czyli o prawie 7 tys. więcej niż w roku 2005. W ramach „Narodowego programu profilaktyki i leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego Polkard 2006–2008” w 2006 r. zdecydowana większość środków była przeznaczona na inwestycje, co pozwoliło na poprawę dostępności świadczeń w zakresie objętym przez ten program. Inne programy zakładające poprawę dostępu do świadczeń to programy mające na celu poprawę zdrowia płodów i noworodków oraz program leczenia antyretrowirusowego osób żyjących z HIV w Polsce i „Narodowy program leczenia hemofilii”. Z prac prowadzonych przez ministra zdrowia mających na celu wypracowanie nowych narzędzi umożliwiających monitorowanie dostępności świadczeń w roku 2006 należy wymienić rozporządzenie mini-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

17

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jacek Paszkiewicz stra zdrowia w sprawie zakresu niezbędnych informacji gromadzonych przez świadczeniodawców i szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji. W rozporządzeniu tym określono sposób obliczania czasu oczekiwania na świadczenia opieki zdrowotnej tak, aby uzyskiwane dane były najbardziej precyzyjne i wiarygodne. Co do świadczeń finansowanych z budżetów pozostałych ministrów, w 2006 minister sprawiedliwości finansował leczenie ponad 8,5 tys. osób w szpitalach więziennych i około 800 osób w pozawięziennych ze względu na nagłość zdarzenia lub zakres świadczeń przekraczających możliwości więziennej służby zdrowia. Średni przewidywany czas oczekiwania dla więziennych oddziałów szpitalnych był zróżnicowany w zależności od specjalności i wynosił od 1 miesiąca – w przypadku oddziałów urologicznych, do ponad 2 lat oczekiwania na świadczenia oddziałów okulistycznych. Długi okres oczekiwania odnotowano również w wypadku leczenia uzależnień – od alkoholu i narkotyków. Zgodnie z informacją ministra obrony narodowej dostępność świadczeń opieki zdrowotnej osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych, które są finansowane ze środków publicznych będących w dyspozycji MON, była zgodna z potrzebami zdrowotnymi wynikającymi z odniesionych urazów podczas pełnienia służby i pracy poza granicami kraju. Także minister spraw wewnętrznych i administracji nie zgłaszał poważnych trudności z dostępem do świadczeń przez niego finansowanych. Przedstawiając informację ministra zdrowia o dostępności świadczeń, uprzejmie proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tej informacji. Jeżeli pan marszałek pozwoli, to przejdę do drugiej części, czyli informacji dotyczącej sprawozdania finansowego za rok 2006. Wysoka Izbo! Na podstawie art. 128 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych prezes Narodowego Funduszu Zdrowia sporządził łączne sprawozdanie finansowe funduszu za 2006 r. Przedmiotowe sprawozdanie finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta oraz zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zdrowia. Badanie sprawozdania finansowego zostało przeprowadzone przez Agencję Usług Księgowo-Prawnych „Biegli Rewidenci” spółka z o.o. z siedzibą w Kielcach. Biegli rewidenci sporządzili opinię niezależnego biegłego rewidenta i raport z badania łącznego sprawozdania finansowego, jednocześnie opiniując pozytywnie rzetelność, prawidłowość i jasność sporządzonego sprawozdania finansowego oraz prawidłowość prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Minister finansów, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zdrowia, zatwierdził łączne sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia sporządzone za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2006 r. Panie i Panowie Posłowie! Suma bilansowa funduszu na dzień 31 grudnia 2006 r. wyniosła 5 816 911 tys., z czego w aktywach bilansu zarejestrowano następujące składniki: wartości niematerialne i prawne – na kwotę 24,5 mln zł, rzeczowe aktywa trwałe – na kwotę 225 790 mln zł, należności długoterminowe – na kwotę 280 tys. zł, zapasy – na kwotę 1511 tys. zł, należności krótkoterminowe – na kwotę 3 268 860 tys. zł, inwestycje krótkoterminowe – na kwotę 2 293 900 tys., krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe – na kwotę 2050 tys. zł. Jeśli chodzi o pasywa bilansu, to na dzień 31 grudnia 2006 r. obejmowały one następujące podstawowe składniki: fundusz własny – na kwotę 1 325 511 tys., rezerwy na zobowiązania – na kwotę 639 520 zł, zobowiązania długoterminowe – na kwotę 210 tys. zł, zobowiązania krótkoterminowe – na kwotę 3 844 220 tys., rozliczenia międzyokresowe – na kwotę 7450 tys. zł. Jeśli chodzi o rachunek zysków i strat, to struktura zysków i strat przedstawiała się, proszę państwa, następująco: przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi stanowiły kwotę 37 106 270 tys. zł. Podstawowym składnikiem przychodów netto ze sprzedaży są przychody z tytułu składek na podstawowe ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 37 071 560 tys. zł, co stanowi łącznie 99,91% przychodów. Koszty działalności operacyjnej stanowiły 36 402 520 tys. zł. Głównym składnikiem kształtującym wysokość kosztów operacyjnych stanowiły usługi obce w kwocie 36 106 037 tys. zł, w tym wysokość kosztów świadczeń zdrowotnych wynosiła 35 970 150 tys. zł, czyli łącznie 98,81% kosztów działalności operacyjnej. Pozostałe przychody operacyjne stanowiły kwotę 358 340 tys. zł. Wynik finansowy netto za rok 2006 stanowił kwotę 867 940 tys. zł. Przedstawiając informację dotyczącą sprawozdania finansowego za rok 2006, proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tej informacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję panu prezesowi. Proszę o zabranie głosu sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia pana Krzysztofa Grzegorka w celu przedstawienia informacji z przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Proszę bardzo.

18

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Krzysztof Grzegorek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rada Ministrów przekazała do rozpatrzenia Wysokiej Izbie kolejno dwa sprawozdania z przebiegu realizacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Sprawozdanie zawarte w druku nr 33 zostało przyjęte przez Radę Ministrów 26 kwietnia 2007 r. i odnosi się do stanu z marca 2007 r. Natomiast sprawozdanie ujęte w druku nr 146, stanowiące uaktualnienie poprzedniej informacji, zostało przyjęte przez Radę Ministrów 5 grudnia ub. r. i odnosi się do stanu z września roku 2007. Przedłożenie powyższych informacji Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej stanowiło wykonanie zobowiązania rządu, wynikające z art. 32 przywołanej już ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Z uwagi na decyzję o samorozwiązaniu Sejmu informacje te nie mogły być wcześniej rozpatrzone. Prezentując Wysokiej Izbie tę informację, pozwolę sobie odnieść się przede wszystkim do ostatniej informacji z przebiegu procesu restrukturyzacji. Podstawowym celem ustawy była poprawa sytuacji finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Zakłady uczestniczące w procesie restrukturyzacji zadłużenia mogły zaciągnąć preferencyjną pożyczkę z budżetu państwa, emitować obligacje, a także zaciągać kredyty bankowe. Na pożyczki z budżetu państwa przeznaczono kwotę 2,2 mld zł. Proces restrukturyzacji obejmował zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne, w tym dotyczące roszczeń pracowniczych z tytułu tzw. ustawy 203. Zobowiązania te były znane i powstały w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2004 r. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W postępowaniu restrukturyzacyjnym uczestniczy 565 publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Do września 2007 r. wydano 541 decyzji o warunkach restrukturyzacji finansowej, 5 postępowań zawieszono. Postępowanie restrukturyzacyjne umorzono w stosunku do 19 zakładów opieki zdrowotnej. Do dnia 7 września 2007 r. 261 zakładów zakończyło postępowanie restrukturyzacyjne, tj. 46% jednostek uczestniczących w procesie restrukturyzacji finansowej. Zobowiązania zakładów opieki zdrowotnej objętych procesem restrukturyzacji wynosiły ogółem 4,1 mld zł, z czego: 447 zakładów zawarło ugody cywilnoprawne obejmujące zobowiązania na sumę 2 mld zł; 351 zakładów wykazało zobowiązania publicznoprawne na kwotę 1,3 mld zł, podlegające umorzeniu lub spłacie, w tym z pożyczki Skarbu Państwa; 432 zakłady posiadały zobowiązania wynikające z indywidualnych roszczeń pracowników na podstawie art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmia-

nie niektórych ustaw – na kwotę 764 mln zł, podlegające spłacie z pożyczki Skarbu Państwa. W celu restrukturyzacji zobowiązań zakłady opieki zdrowotnej korzystają z następujących źródeł finansowania: 553 zakłady korzystają z pożyczki Skarbu Państwa – na kwotę 1,6 mld zł; 195 zakładów korzysta z kredytów bankowych – na kwotę 1,1 mld zł; wobec 396 zakładów umarzane są zobowiązania publicznoprawne – na kwotę 682 mln zł, z czego umorzono już 190 mln zł, a do umorzenia pozostało 492 mln zł; 244 zakłady zawarły ugodę restrukturyzacyjną polegającą m.in. na umorzeniu zobowiązań cywilnoprawnych – na kwotę 264 mln zł, z czego umorzono 139 mln, a do umorzenia pozostało 125 mln; wobec 64 zakładów opieki zdrowotnej zobowiązania cywilnoprawne przejmują podmioty, które utworzyły zakłady – na kwotę 142 mln zł; 56 zakładów otrzymało pożyczkę od organu założycielskiego – na kwotę 116 mln zł; 2 zakłady ubiegają się o organizację emisji obligacji – na kwotę 29 mln zł; 329 ZOZ-ów uregulowało zobowiązania z własnych środków – na kwotę 803 mln zł; 60 zakładów opieki zdrowotnej korzysta z innych źródeł finansowania (m.in. wsparcia finansowego ze strony jednostek samorządu terytorialnego, zaciągniętych pożyczek komercyjnych, umorzenia pożyczek przez organ założycielski, spłacenia poręczeń kredytowych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz bonów korporacyjnych). Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Zobowiązania zakładów opieki zdrowotnej uregulowanych z IV transzy pożyczki Skarbu Państwa na podstawie art. 35b ust. 1 ustawy wynosiły ogółem 96 mln zł, z czego: 139 zakładów opieki zdrowotnej uregulowało zobowiązania stanowiące opłacenie składki ZUS pracodawcy powstałej po wypłaceniu środków z tzw. ustawy 203 – na sumę 40 mln zł; 53 zakłady uregulowały zaległości w spłacie zobowiązań publicznoprawnych objętych restrukturyzacją – na kwotę 28 mln zł; 55 zakładów uregulowało zobowiązania cywilnoprawne objęte ugodą restrukturyzacyjną – na sumę 28 mln zł. Zakłady opieki zdrowotnej, niezależnie od IV transzy pożyczki, regulowały zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez zakład z tytułu tzw. ustawy 203, korzystając również z innych źródeł finansowania: 263 zakłady regulowały zobowiązania ze środków własnych – na kwotę 84 mln zł; 29 zakładów skorzystało z kredytów bankowych – na kwotę 12 mln zł; 8 zakładów zaciągnęło pożyczkę od organu założycielskiego – na kwotę 2 mln zł. Ustawa umożliwiła zakładom zaspokojenie indywidualnych roszczeń pracowniczych z tytułu tzw. ustawy 203 za lata 2001–2004, a tym samym spełniła swoje podstawowe zadanie. Indywidualne roszczenia pracownicze zaspokojono w 99%. Wypłata pozostałej kwoty zobowiązań, ok. 1%, nie została zrealizowana z uwagi na brak ustanowionych spadkobierców, toczące się postępowania sądowe oraz z przyczyn

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

19

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Krzysztof Grzegorek formalnych (np. niepodjęcie należności przez osoby zwolnione lub znajdujące się poza krajem). Obserwujemy systematyczny spadek wartości zadłużenia wymagalnego zakładów opieki zdrowotnej. I tak na koniec 2004 r. wynosiło ono 5872 mln zł, na koniec 2005 – 4933 mln, na koniec 2006 – 3724 mln, na koniec czerwca 2007 – 3621 mln, na koniec września 2007 r. – 3371 mln zł. Od drugiej połowy 2005 r. rozpoczął się systematyczny spadek wartości zobowiązań, na przestrzeni 2 lat i 3 miesięcy – o 2,87 mln zł. Oczywiście mówię tutaj o zobowiązaniach wymagalnych. Systematycznie – jednak wolno – rośnie liczba jednostek niezadłużonych. Według stanu na 30 września 2007 r. jednostki bez zobowiązań wymagalnych stanowiły 53% wszystkich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Dotacja przyznana zakładom opieki zdrowotnej na poprawę infrastruktury zakładów i podniesienie poziomu jakości świadczeń zdrowotnych została wykorzystana na poziomie 96%. Z danych Banku Gospodarstwa Krajowego wynika, że z kwoty 2,2 mld zł pozostanie do wykorzystania w roku 2008 ok. 250 mln. W Ministerstwie Zdrowia analizowane są możliwości i sposoby wykorzystania tych środków w ramach kolejnej nowelizacji ustawy. Zostały podjęte odpowiednie działania, projekt nowelizacji został przesłany do uzgodnień zewnętrznych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proces restrukturyzacji dobiega końca. Do 4 lutego 2008 r. spośród 565 zakładów w nim uczestniczących 527 zakończyło postępowanie restrukturyzacyjne, to jest 93%. Wobec 24 jednostek organy restrukturyzacyjne podjęły decyzję o umorzeniu postępowania, pozostałe jednostki, to jest 7%, kontynuują proces. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję panu ministrowi. O zabranie głosu proszę pana posła Czesława Hoca w celu przedstawienia sprawozdań komisji zawartych w drukach nr 90 i 91.

Poseł Czesław Hoc:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! W imieniu Komisji Zdrowia mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006, informacji ministra zdrowia o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w 2006 r., druk sejmowy nr 35, oraz sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym dokumencie:

informacja ministra zdrowia oraz sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 r., druk sejmowy nr 90. Sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006, przedłożone 30 marca 2006 r., do 15 maja poddane zostało badaniu przez biegłych rewidentów, co zakończyło się wydaniem pozytywnej opinii o zgodności z przepisami prawa i statutu. Bilans Narodowego Funduszu Zdrowia na 31 grudnia 2006 r. zamknął się kwotą 5 816 911 tys. zł. Rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2006 wyniósł 867 944 tys. zł. W zestawieniu zmian w kapitale własnym za rok wykazano wzrost o 867 844 tys. zł. Następnie przedstawiono strukturę majątku Narodowego Funduszu Zdrowia, która nie uległa istotnej zmianie w stosunku do roku 2005. Podano aktywa trwałe i obrotowe oraz strukturę pasywów jako funduszu własnego oraz zobowiązania i rezerwy. Przedstawiono też krótki rachunek zysków i strat. Otóż przychód w kwocie netto wyniósł 37 106 269 tys. zł. W 93% były to przychody netto ze składek ZUS, w 6,92% – ze składek KRUS oraz 0,1% – przychody z tytułu przepisów o koordynacji i dotacji z budżetu państwa. Ogólnie Narodowy Fundusz Zdrowia zakończył rok 2006 dodatnim wynikiem finansowym w kwocie 867 944 tys. zł, przy czym 703 mln to wynik finansowy centrali, a 164 mln – oddziałów wojewódzkich NFZ. Gospodarka finansowa prowadzona przez Narodowy Fundusz Zdrowia była na bieżąco monitorowana oraz poddawana szczegółowym analizom. Plan finansowy uległ siedmiokrotnym zmianom. W konsekwencji wartość środków finansowych przeznaczonych na realizację świadczeń zdrowotnych została zwiększona o 1 966 842 tys. zł. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Informacja ministra zdrowia o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowiła o wykonaniu obowiązku nałożonego na ministra zdrowia ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Art. 68 ustawy ust. 2 Konstytucji RP gwarantuje wszystkim obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja tego obowiązku spoczywa na władzach publicznych. Zatem zgodnie z art. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej zadania władz publicznych obejmują zapewnienia tego równego dostępu. W informacji jest mowa o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych będących w dyspozycji ministra zdrowia, ministra sprawiedliwości, ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji i oczywiście Narodowego Funduszu Zdrowia. W materiale uwzględniono czynniki, które wywierają bezpośredni wpływ na dostępność świadczeń dla pacjentów, m.in. wysokość środków publicznych, liczbę świadczeniodawców, liczbę udzielonych świadczeń,

20

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Czesław Hoc liczbę pacjentów oczekujących na świadczenia oraz przewidywany czas oczekiwania. W roku 2006 publiczne nakłady finansowe na ochronę zdrowia zwiększyły się w porównaniu z rokiem 2005 łącznie o 8,7% i wyniosły 41 300 mln zł, co stanowiło 43,9% PKB. W ogólnych środkach publicznych przeznaczonych na ochronę zdrowia największy udział stanowiły środki Narodowego Funduszu Zdrowia, bo w 87%, czyli 36 mld zł. Pozostałe pochodziły z budżetu państwa – 7,6%, czyli 3100 mln zł, oraz z budżetów samorządów terytorialnych – 5,4%, to jest 2200 mln zł. Warto podkreślić, iż z roku na rok następuje wzrost wydatków publicznych na ochronę zdrowia w przeliczeniu na 1 osobę: z 678 zł w 1999 r. do 1084 zł w 2006 r. Wzrost wydatków na ochronę zdrowia wpłynął pozytywnie na poprawę dostępności do świadczeń zdrowotnych. Wysoki Sejmie! Łączne koszty świadczeń zdrowotnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia wyniosły 35 900 mln zł i były wyższe o prawie 9% w porównaniu z rokiem ubiegłym. W kwocie tej mieszczą się środki w wysokości 993 mln zł przeznaczone na sfinansowanie skutków realizacji ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń. Najwyższy, prawie dwukrotny wzrost kosztów wiąże się z profilaktycznymi programami zdrowotnymi. Powyżej 10% wzrosły koszty 5 rodzajów świadczeń: podstawowej opieki zdrowotnej – ponad 10%, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – ponad 14%, rehabilitacji leczniczej – 13%, opieki długoterminowej – 12%, leczenia stomatologicznego – ponad 11%. Prawie o 10% wzrosły koszty dalszych 5 rodzajów świadczeń, to jest: opieki psychiatrycznej, leczenia uzależnień – ponad 8%, pomocy doraźnej i transportu sanitarnego – prawie 9%, świadczeń zdrowotnych kontraktowanych odrębnie – prawie 9%, zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny – 9,5%. Najmniej wzrosły koszty leczenia uzdrowiskowego, tylko o 1,8%. Zatem jak kształtowała się dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej poszczególnych rodzajów? W zakresie podstawowej opieki zdrowotnej w 2006 r. udzielono 135 mln porad, średnio 3,68 porady na jednego ubezpieczonego według list aktywnych. Jest to stan zbliżony do roku poprzedniego. W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej liczba świadczeń w 2006 r. wyniosła prawie 74 mln i była niższa o ponad 12% w porównaniu z rokiem poprzednim. Największa liczba pacjentów oczekiwała do poradni okulistycznych, kardiologicznych, kardiochirurgicznych, chorób naczyń oraz endokrynologicznych i osteoporozy. Z badań opinii publicznej wynika, że w roku 2006 najlepiej oceniano dostępność do świadczeń ginekologicznych, alergologicznych i dermatologicznych, zaś najgorzej – ortopedycznych, reumatologicznych, kardiologicznych, okulistycznych oraz stomatologicznych i neurologicznych.

W leczeniu szpitalnym wartość kontraktów wzrosła o 8% w stosunku do roku 2005, w większości oddziałów zostały one wykonane w ponad 100%. Największa liczba pacjentów oczekiwała na świadczenia w oddziałach okulistycznych i chirurgii urazowo-ortopedycznej. Jeśli chodzi o programy terapeutyczne, wielkość środków wzrosła o 12,5% w stosunku do 2005 r. Czas oczekiwania na większość programów był na ogół krótki, trwał zazwyczaj kilka dni. Niestety, odnośnie do niektórych czas oczekiwania był dosyć długi, np. w przypadku stwardnienia rozsianego leczonego glatiramerem było to 270 dni albo przewlekłej białaczki szpikowej leczonej imatinibem – 167 dni. W opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień wartość kontraktów wzrosła o 9%. Jeśli chodzi o największą liczbę osób oczekujących na świadczenia ambulatoryjne, kształtowała się ona różnie w zależności od oddziałów. W rehabilitacji leczniczej wartość kontraktów wzrosła o 14%. Najdłuższy średni czas oczekiwania na realizację świadczeń dotyczył rehabilitacyjnych oddziałów szpitalnych. Wartość kontraktów w opiece długoterminowej wzrosła o 12,5% w stosunku do roku 2005. W większości oddziałów największa liczba pacjentów oczekiwała na świadczenia zakładów i oddziałów opiekuńczo-leczniczych. Bardzo długo oczekiwało się również na świadczenia zakładów i oddziałów pielęgnacyjno-opiekuńczych, zespołów domowego leczenia tlenem oraz pielęgniarskiej opieki długoterminowej. Jeśli chodzi o leczenie stomatologiczne, wartość kontraktów wzrosła o 11,2%. Najdłuższy czas oczekiwania na realizację świadczeń występuje w poradniach stomatologicznych, ortodontycznych oraz protetyki stomatologicznej. Wartość świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego pozostała na poziomie z roku 2005, natomiast pomocy doraźnej i transportu sanitarnego wzrosła o prawie 9%. Wzrost wartości kontaktów na świadczenia odrębnie kontraktowane wyniósł prawie 10%. Odrębnie kontraktowane są 44 świadczenia, w tym m.in. dializy, żywienie pozajelitowe, diagnostyka genetyczna, pozytonowa tomografia emisyjna. W zakresie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze nastąpił wzrost o ponad 10%. Jeśli chodzi o środki pomocnicze, najwięcej osób oczekiwało na aparaty słuchowe i wkładki uszne, w odniesieniu do przedmiotów ortopedycznych – na wózki inwalidzkie oraz kołnierze i gorsety ortopedyczne. Pani Minister! Wysoki Sejmie! Minister zdrowia finansuje 17 świadczeń wysokospecjalistycznych, w tym 10 z zakresu transplantologii. Poziom finansowania był na poziomie poprzedniego roku. Czas oczekiwania był niewielki. Jedynie w przypadku przeszczepów odnotowano długi okres oczekiwania. Wynikało to z braku narządów do przeszczepów, a nie z braku możliwości ich wykonania.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

21

Poseł Czesław Hoc Minister zdrowia realizuje i finansuje także 14 programów zdrowotnych, niektóre wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia. W ramach „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych” realizowane są m.in.: pierwotna profilaktyka nowotworów złośliwych, raka szyjki macicy, raka piersi, oraz badania przesiewowe dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego. Minister zdrowia finansuje część logistyczno-organizacyjną, a Narodowy Fundusz Zdrowia badania diagnostyczne. W 2006 r. wykonano łącznie 32 239 badań, tj. o 7 tys. więcej niż w roku 2005. W ramach „Narodowego programu profilaktyki leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego Polkard 2006–2008” przeznaczono łącznie 60,5 mln zł, głównie na inwestycje. Z kolei minister sprawiedliwości finansował leczenie ponad 8,5 tys. osób w szpitalach więziennych i około 800 osób w pozawięziennych ze względu na nagłość zdarzenia lub zakres świadczeń wykraczających poza możliwości więziennej służby zdrowia. Minister obrony narodowej i minister spraw wewnętrznych nie zgłosili poważnych trudności z dostępnością do finansowanych przez nich świadczeń. Wysoki Sejmie! W dyskusji poruszono wiele istotnych problemów, zgłoszono wiele uwag, koncentrujących się głównie na trosce o bardziej efektywną i racjonalną informację w latach następnych. I tak, pani wiceprzewodnicząca Beata Małecka-Libera poruszyła problem braku poprawy, jeśli chodzi o dostępność do lekarzy POZ, pomimo wzrostu wartości kontraktów o ponad 10% oraz próby przenoszenia kosztów na szpitale i szpitalne oddziały ratunkowe. Wskazała również na problem trwałości kolejek, nie tylko z powodu niskich kontraktów, zróżnicowanej wyceny punktów, ale także braku lekarzy specjalistów. Podniosła również kwestię kształtowania racjonalnej i perspektywicznej polityki kształcenia specjalistów. Zwróciła uwagę na niesatysfakcjonujące kontrakty zawierane ze szpitalami, złą wycenę punktów. Poruszyła również kwestię przepisów o koordynacji i danych dotyczących liczby decyzji prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, jeśli chodzi o leczenie okulistyczne poza granicami kraju. Pan wiceprzewodniczący Marek Balicki zwrócił uwagę na słabą jakość materiałów z uwagi na brak metodologii, pomimo wielu cennych informacji, wskazał też na potrzebę, jeśli chodzi o mierniki i wskaźniki, w celu obiektywizacji zawartych informacji i możliwości odniesienia się do innych krajów Unii Europejskiej. Podkreślił ważność owej informacji w rocznej sprawozdawczości. Odniósł się także do spadku ilości przeszczepów nerek oraz działań podejmowanych w celu odwrócenia tej niedobrej tendencji. Zaznaczył, że jest to najlepsza metoda leczenia schyłkowej niewydolności nerek. Pan wiceprzewodniczący Andrzej Sośnierz zwrócił uwagę na rozwiązywanie problemów medycznych pacjenta, nie tylko na ilość jego przyjęć do szpitala.

Pan poseł Ludwik Dorn podkreślił w dyskusji, że warto, aby w dialogu z Ministerstwem Zdrowia, w informacji za 2007 r. i konstrukcji sprawozdania była przedstawiona metodologia założeń dla jej efektywności. Pan prof. Zbigniew Religa ustosunkował się do światowego trendu spadku ilości przeszczepów serca, który jest skutkiem wielkiego postępu zachowawczego leczenia farmakologicznego. Pan poseł Bartosz Arłukowicz pytał o czynności podjęte w celu zwiększenia dostępności w oparciu o diagnozę i wnioski z informacji przedłożonej przez panią minister. Pan poseł Aleksander Sopliński wskazał na potrzeby utworzenia swoistej mapy drogowej dojścia do perspektywicznych i efektywnych zmian, tak aby skrócić czas oczekiwania pacjenta na świadczenia opieki zdrowotnej. Odpowiedzi udzielili pan wiceminister zdrowia i pan prezes Narodowego Funduszu Zdrowia. Poruszono istotne kwestie sprawozdawczości dotyczące podstawowej opieki zdrowotnej, a właściwie jej całkowitego braku. Dopiero rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji gromadzonych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych spowoduje w latach następnych dostarczenie wiarygodnych danych. Podkreślono, że monitorowany jest problem spadku ilości przeszczepów, głównie małej ilości tzw. przeszczepów rodzinnych. W związku z tym przewidywana jest duża akcja medialna. Wskazywano również na problem wyczerpania możliwości, jeśli chodzi o poprawę finansów poprzez nieograniczone przyjęcia do szpitala. W podsumowaniu pan przewodniczący Komisji Zdrowia Bolesław Piecha podkreślił ogólnoeuropejski problem kolejek i czasu oczekiwania, czyli w istocie dostępności. Wyraził nadzieję, iż następne informacje o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych będą wzbogacone o cenne uwagi uczynione w trakcie dyskusji, przez co będą bardziej efektywne. Komisja Zdrowia jednogłośnie pozytywnie zaopiniowała powyższą informację i rekomenduje Wysokiemu Sejmowi jej przyjęcie. Mam również zaszczyt w imieniu Komisji Zdrowia przedstawić sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 (druk sejmowy nr 36) oraz sprawozdanie Komisji Zdrowia o sprawozdaniu z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 (druk sejmowy nr 91). Zgodnie z art. 187 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych prezes funduszu ma coroczny obowiązek przedstawienia ministrowi zdrowia i ministrowi finansów publicznych sprawozdania przyjętego przez radę funduszu.

22

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Czesław Hoc Za zasadniczą kwestię dotyczącą działalności funduszu w roku 2006 uznano, po pierwsze, uchwalenie ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych na wzrost wynagrodzeń świadczeniodawcom posiadającym kontrakty z funduszem. W czwartym kwartale 2006 r. przeznaczono na ten cel 993 054 tys. zł. Rok 2006 był pierwszym rokiem, w którym obowiązywało rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które przyczyniło się do poprawy i stabilizacji wzajemnych relacji pomiędzy funduszem a świadczeniodawcami. W roku 2006 rozpoczęło także zamianę struktury organizacyjnej funduszu w celu ujednolicenia i usprawnienia pracy oraz przepływu informacji, tak w centrali, jak i pomiędzy nią a oddziałami wojewódzkimi. W ramach uczestnictwa Polski w europejskim systemie koordynacji opracowano metodologię kalkulacji średnich kosztów dla Polski, przedstawioną i przyjętą w Brukseli na posiedzeniu Komisji Obrachunkowej. Wartość kontraktów w roku 2006 generalnie wzrosła. Priorytety w zawieraniu umów to ambulatoryjna opieka specjalistyczna – wzrost o ponad 10%, rehabilitacja lecznicza – 9%, opieka długoterminowa – 7%. Zawieranie umów prowadziło do wyrównywania dostępności w kategorii liczby zakontraktowanych świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców. Fundusz wyraźnie usprawnił sposób i zasady ich zawierania oraz nadzór, co skutkowało mniejszą ilością odwołań oraz większą skutecznością procesu odwoławczego. Przedstawiono również działania dotyczące nadzoru systemu kolejek i oczekiwania pacjentów na przyjęcia, usprawnienia sposobu kontraktowania świadczeń, redukcji liczby kategorii świadczeń i ich racjonalizacji. Poinformowano o akcji medialnej „Cztery pory roku dla zdrowia” w zakresie programów profilaktycznych, upowszechnianych w celu poprawy zgłaszalności. Jeśli chodzi o realizację świadczeń, dokonano szeregu zmian, by poprawić dostępność do świadczeń ambulatoryjnych korespondujących ze świadczeniami szpitalnymi. W przebiegu postępowań w roku 2006 głównym problemem okazał się spór z „Porozumieniem Zielonogórskim”. Dołożono wówczas do systemu 240 mln zł. Zawarto ogółem aneksy do 19 tys. umów wieloletnich, a w równoległym postępowaniu konkursowym rozpatrzono 16 668 ofert. Ogółem zawarto 38 330 umów o wartości większej o ponad 10% w stosunku do roku 2005. W sumie złożono 451 odwołań, z czego prezes uwzględnił 30. Narodowy Fundusz Zdrowia stale monitorował realizację świadczeń opieki zdrowotnej. NFZ dokonał 4190 postępowań kontrolnych i poddał kontroli kontrakty o wartości ponad 9 mld zł. Pewnym novum w zakresie kontroli były 3 kontrole tzw. koordynowa-

ne. W ramach tego działania we wszystkich oddziałach w tym samym czasie kontrolowano zasadność i racjonalność sposobu kontraktowania, np. realizacji umów przez OIOM-y, oddziały intensywnej opieki medycznej, ginekologii, neonatologii. Kontrolowano również kosztochłonne procedury szpitalne. Najwięcej kontroli dokonano w zakresie realizacji umów dotyczących świadczeń szpitalnych oraz leczenia uzdrowiskowego. Fundusz dokonał kontroli, monitoringu ordynacji lekarskiej u 842 lekarzy. Skontrolowano również 1817 aptek. Odzyskano kwotę 1450 tys. zł z tytułu nienależnej refundacji za leki. W roku 2006 Narodowy Fundusz Zdrowia rozpatrzył blisko 4 tys. zapotrzebowań na leki z tzw. importu docelowego. Najczęściej zgoda dotyczyła leku myrin (thalidomid) w leczeniu szpiczaka mnogiego oraz ritalinu w leczeniu ADHD, czyli zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Narodowy Fundusz Zdrowia rozpatrzył 10 791 skarg i wniosków dotyczących udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Ich rozpatrywanie przebiegało dość sprawnie, np. w ciągu jednego miesiąca rozpatrzono 9 tys. skarg i wniosków. Rozpatrzono także skargi i wnioski dotyczące działalności oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia. Było ich w sumie blisko 4 tys., z czego 3,5 tys. dotyczyło oddziału śląskiego, i odnosiły się one do leczenia uzdrowiskowego. W 2006 r. do rzecznika praw pacjenta w centrali Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęły 662 zgłoszenia pisemne, z czego 105 wymagało działań interwencyjnych. Poza zgłoszeniami pisemnymi przyjmowano 20–25 zgłoszeń telefonicznych dziennie, co stanowiło ok. 5 tys. rozmów rocznie. Wysoki Sejmie! W dyskusji poruszono kilka bardzo istotnych problemów z zakresu działalności Narodowego Funduszu Zdrowia. Pan wiceprzewodniczący Marek Balicki zwrócił uwagę na niepokojące zjawisko tzw. przymusu ustawowego, wynikające z przepisu ustawy o ZOZ-ach i zawodzie lekarza, według którego szpitale musiały przyjmować pacjentów, a nie miały za nich zapłacone w sytuacji, gdy Narodowy Fundusz Zdrowia dysponował nadwyżką. W opinii pana posła za nadwykonania należy płacić, tym bardziej gdy NFZ ma zyski, a nie zmuszać świadczeniodawcę do dochodzenia swoich praw w sądzie. Ryzyko nie może być przenoszone tylko na świadczeniodawców. Drugą kwestią poruszoną przez pana posła był brak monitoringu, nie kontroli, ordynacji lekarskiej prowadzonego – wzorem innych krajów – przez płatnika publicznego, a nie firmy farmaceutyczne. Pan poseł podkreślił również natychmiastową potrzebę racjonalizacji i usprawniania sposobu finansowania świadczeń, które uwzględniłyby chociażby wzrost kosztów leczenia, inflacji itp. Pan poseł Ludwik Dorn podniósł kwestię możliwości zagrożenia utratą płynności finansowej oraz przypomniał o sprawie 336 mln zł omawianej na po-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

23

Poseł Czesław Hoc przednim posiedzeniu komisji. W dyskusji w tym zakresie przewijał się temat zapisów ustawy o świadczeniach zdrowotnych i jej uwarunkowaniach w odniesieniu do planowania i prognozowania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia, który nie jest tożsamy np. z instytucją budżetową. Poinformowano o monitoringu zachowań i relacji na linii lekarz–apteka–lek, a nawet o postępowaniu prokuratorskim prowadzonym z powodu nadużyć w ordynacji leków przeciwnowotworowych. Następną poruszoną kwestią jest wzrost wyceny punktów w związku z ustawą o wzroście wynagrodzeń. Wskazano też na szczupłość kadry w dziale nadzoru i kontroli w niektórych oddziałach wojewódzkich. Pan przewodniczący Komisji Zdrowia Bolesław Piecha odniósł się do załącznika nr 4, czyli problemu postępowań sądowych, w których stroną jest Narodowy Fundusz Zdrowia. Chodzi o zaległości związane z tzw. ustawą 203 i regulację nadwykonań. Roszczenia z tego tytułu wynosiły 2238 mln zł, a po trzech kwartałach zmalały do 1579 mln zł. Jest to wynik realizacji ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji ZOZ-ów. W poszczególnych oddziałach wojewódzkich istniały i istnieją różne zasady ugody opartej na obustronnych korzyściach. Wysoki Sejmie! Sprawozdanie uzyskało pozytywną opinię ministra. W konkluzji Komisja Zdrowia wnosi do Wysokiego Sejmu o przyjęcie sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 wraz ze stanowiskiem ministra zdrowia w sprawie przedmiotowego sprawozdania. Wysoki Sejmie! Celowo skróciłem swoje wystąpienie przedstawiające stanowisko Komisji Zdrowia z uwagi na to, że wiele już było powiedziane przez panią minister i pana prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Poza tym zdaję sobie sprawę, że miliony Polaków czekają na debatę i konkretne rozwiązania dotyczące ochrony zdrowia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję panu posłowi. Proszę pana posła Damiana Raczkowskiego o zabranie głosu w celu przedstawienia sprawozdań komisji zawartych w drukach nr 170 i 185.

Poseł Damian Raczkowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! W imieniu Komisji Zdrowia mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie dwa sprawozdania Komisji Zdrowia dotyczące rządowego dokumentu: Informacja rządu z przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i re-

strukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej – druki nr 33 i 146. Z uwagi na to, że ten materiał jest bardzo obszerny i pan minister Krzysztof Grzegorek omówił te sprawozdania w sposób wyczerpujący, postaram się zwrócić tylko uwagę na główne kwestie zawarte w obydwu sprawozdaniach. Chciałbym zacząć od tego, iż ustawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej wprowadziła istotne zmiany co do restrukturyzacji finansowej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek badawczo-rozwojowych, a także stworzyła grunt dla efektywniejszego prowadzenia procesów restrukturyzacyjnych tych jednostek. Restrukturyzacja finansowa zadłużonych ZOZ-ów obejmowała publicznoprawne i cywilnoprawne zobowiązania tych podmiotów, w tym zobowiązania dotyczące roszczeń pracowniczych z tytułu tzw. ustawy 203. W zakresie indywidualnych roszczeń pracowników, wynikających z ustawy „203”, ustawa dała możliwość uregulowania tych zobowiązań z pożyczki Skarbu Państwa i mogła wiązać się z zawarciem przez zakład indywidualnych ugód z pracownikami, zaś w zakresie zobowiązań publicznoprawnych restrukturyzacja polegała na ich umorzeniu wraz z odsetkami po zakończonym procesie restrukturyzacji, jeśli zakład spełnił warunki określone w decyzji organu restrukturyzacyjnego, lub na uregulowaniu zobowiązań publicznoprawnych z pożyczki Skarbu Państwa. Finalnie w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych restrukturyzacja polegała m.in. na zawarciu przez zakład ugody restrukturyzacyjnej z wierzycielami, określającej sposób uregulowania zobowiązań czy przez rozłożenie spłaty na raty, czy umorzenie części lub całości zobowiązań. By uzyskać środki finansowe niezbędne do przeprowadzenia restrukturyzacji, zakłady opieki zdrowotnej otrzymały możliwość zaciągania pożyczek z budżetu państwa, emitowania obligacji oraz zaciągania kredytów bankowych. Na mocy omawianej ustawy minister finansów uzyskał kompetencje do udzielania ze środków budżetu państwa wypłat z tytułu pożyczek udzielonych samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej oraz jednostkom badawczo-rozwojowym na kwotę 700 tys. zł, przy jednoczesnym założeniu, że suma dokonanych wypłat z tego tytułu w latach budżetowych 2005, 2006 i 2007 nie przekroczy łącznej kwoty 2200 mln zł. Dzięki nowelizacji ustawy, która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2006 r., wprowadzono trzy dodatkowe rozwiązania. Po pierwsze, rozszerzono krąg podmiotów mogących uzyskać pożyczkę o jednostki badawczo-rozwojowe realizujące zadania z zakresu ochrony zdrowia. Po drugie, zwiększono kwotę pożyczki dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, tzw. IV transzę. Po trzecie, ustalono, że zwiększenie umorzenia należności głównej pożyczki Skarbu Państwa może być realizowane na dwa

24

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Damian Raczkowski sposoby: zakładom, które uzyskały ostateczną decyzję o warunkach restrukturyzacji, dokonają do dnia umorzenia spłaty odsetek należnych oraz mają roszczenia wobec Narodowego Funduszu Zdrowia, Skarbu Państwa lub innej jednostki sektora finansów publicznych z tytułu zobowiązań wobec pracowników, wynikających z tzw. ustawy 203, i zawrą umowę o zrzeczeniu się owych roszczeń, umarza się odpowiednio pozostałą do spłaty kwotę pożyczki, jeżeli kwota otrzymanej pożyczki była równa kwocie roszczeń z tytułu zobowiązań zakładu wobec pracowników lub mniejsza od niej, bądź umarza się kwotę pożyczki równą wysokości roszczeń, których się zrzeczono, jeśli kwota pozostałej do spłaty pożyczki była większa od kwoty roszczeń z tytułu zobowiązań zakładu wobec pracowników; zakładom, które uzyskały ostateczną decyzję o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego oraz w okresie do 5 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji o warunkach restrukturyzacji spłacą 30% należności głównej wraz z odsetkami należnymi za ten okres, umarza się pozostałą do spłaty część pożyczki. W wyniku stosowania ustawy obserwujemy ciągłe obniżanie się zadłużania zakładów opieki zdrowotnej. Na końcu półrocza 2006 r. liczba zakładów opieki zdrowotnej, które nie wykazywały zobowiązań wymagalnych, wynosiła 811, a na koniec roku 2006 wzrosła do 864, co stanowiło wtedy 51,4% wszystkich samodzielnych ZOZ-ów. Według stanu na 30 czerwca 2007 r. jednostki bez wymagalnych zobowiązań stanowiły już 53% wszystkich samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej. Chciałbym zwrócić uwagę na fakt, że podstawowym zadaniem ustawy było umożliwienie zakładom opieki zdrowotnej zaspokojenia indywidualnych roszczeń pracowników, wynikających z art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz zmianie niektórych ustaw. Dziś można jednoznacznie stwierdzić, że zadanie to zostało wykonane. Wspomniane roszczenia pracownicze wynikające z nierealizowania przez ZOZ-y zapisów ww. ustawy, podlegające procesowi restrukturyzacji, wynosiły 765 mln zł. Do 20 czerwca 2007 r. zobowiązania wobec pracowników, wynikające z tzw. ustawy 203, zostały zaspokojone w 99%. Z danych z 2007 r. wynika, że spośród 432 zakładów opieki zdrowotnej posiadających zaległości tylko 30 nie zaspokoiło roszczeń pracowniczych z lat 2001–2004 – na łączną kwotę 7 mln zł – wynikających z niezrealizowania tzw. ustawy 203, podczas gdy liczba tych zakładów na koniec 2006 r. wynosiła 41, a ich zadłużenie to 28 mln zł. Podobnie w 2006 r. 85 zakładów musiało regulować zobowiązania w wysokości 36 mln zł z tytułu odsetek od roszczeń pracowniczych z lat 2001–2004 ze środków własnych; w roku 2007 liczba

tych zakładów zmalała już do 65, a sama kwota zaległości do 21 mln zł. Należy zaznaczyć, że w dalszym ciągu głównymi przyczynami nieregulowania zobowiązań z tytułu tzw. ustawy 203 są: toczące się postępowania sądowe, kiedy np. zakłady mają zabezpieczone środki na zaspokojenie roszczeń, jednakże po wydaniu wyroków sądowych nie mogą ich wypłacać; roszczenia związane z terminami określonymi w ugodach; przyczyny formalne, jak np. niepodjęcie należności przez osoby zwolnione lub znajdujące się poza krajem, problemy w ustaleniu miejsca ich zamieszkania, kiedy środki były przekazywane na konto depozytowe do czasu ich zgłoszenia się. I ostatnią przyczyną, o której wspomina się w sprawozdaniu, są uznane roszczenia osób nieżyjących, czyli brak ustanowionych spadkobierców. Wysoka Izbo! Nowelizacja ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej z 2006 r. dała możliwość zwiększenia przez zakłady opieki zdrowotnej środków z pożyczki tzw. IV transzy, kiedy po spełnieniu ściśle określonych w ustawie warunków zakład mógł uzyskać dodatkowe środki finansowe potrzebne na uregulowanie swoich zaległości finansowych. Wysokość zobowiązań ZOZ-ów uregulowanych z IV transzy wynosiła ogółem 96 mln zł, z czego aż 139 zakładów opieki zdrowotnej uregulowało swoje zobowiązania względem ZUS-u na kwotę przeszło 40 mln zł, 53 zakłady uregulowały zaległości z tytułu zobowiązań publicznoprawnych na kwotę 28 mln, a 55 spłaciło zobowiązania cywilnoprawne na sumę 28 mln zł. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że ustawa umożliwiła zakładom zrzeczenie się roszczeń pracowniczych wobec Narodowego Funduszu Zdrowia, Skarbu Państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych. Prognozuje się także, że 158 zakładów zrzeknie się roszczeń wobec NFZ na kwotę przeszło 932 mln zł. Podsumowując, należy zaznaczyć, że restrukturyzacją finansową została objęta tylko część publicznych zakładów opieki zdrowotnej, niemniej jej efekty stały się widoczne już w pierwszym okresie jej funkcjonowania. Zważywszy, iż zahamowanie tempa zadłużenia w zrestrukturyzowanych zakładach może być przejściowe ze względu na okresowy charakter funkcjonowania ustawy, jestem zdania, że należy podjąć kolejne działania skierowane na reformowanie obszaru finansów publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Kończąc, chciałbym powiedzieć, iż obydwa sprawozdania zostały jednomyślnie przyjęte na dwóch posiedzeniach Komisji Zdrowia, i w imieniu komisji wnioskuję o przyjęcie przez Wysoką Izbę przedstawionych przeze mnie sprawozdań. (Oklaski) Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję panu posłowi. Sejm w łącznej dyskusji nad tymi punktami porządku dziennego ustalił podział czasu pomiędzy

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

25

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński kluby, w zależności od ich wielkości, w granicach od 19 do 107 minut, to jest debatę średnią. Otwieram dyskusję. W imieniu Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej głos zabierze pani poseł Beata Małecka-Libera.

Poseł Beata Małecka-Libera:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Drodzy Rodacy! (Poruszenie na sali) (Głosy z sali: Ooo...!) (Poseł Tomasz Kulesza: Co wam się nie podoba?) Tak, dzisiaj będziemy mówić głównie do tych osób, które słuchają nas przy radioodbiornikach i telewizorach. Zdaję sobie sprawę z tego, że większość z państwa śledzi dzisiejszą debatę w dużym napięciu. Temat służby zdrowia przez ostatnie miesiące nie schodzi z pierwszych stron gazet, poświęca mu się wiele debat, dysput i konferencji. Codziennie napływają nowe, często sprzeczne informacje zarówno ze strony polityków, jak i komentatorów. Na bardzo trudną, napiętą sytuację wpływa także wiele krzykliwych i nieprawdziwych haseł. To wszystko powoduje, że pacjenci czują się coraz bardziej zagubieni, a brak dotychczasowych rozwiązań pogłębia zapaść systemu i frustrację pracowników służby zdrowia. To, że sytuacja jest poważna, wiedzą wszyscy, ale prawdą też jest, że problemy narastały przez wiele ostatnich lat, kiedy nie podejmowano żadnych działań reformujących system, a co najwyżej działania doraźne. Nie podejmując przez te lata odważnych decyzji, popełniono grzech zaniechania. Obecny stan służby ochrony zdrowia nie jest dziełem przypadku, to raczej owoc wielu lat zaniedbań. W ostatnich latach, mimo wielu deklaracji i programowych zapewnień polityków o poprawie systemu, brakowało jasno sprecyzowanego celu. Politykom, zdającym sobie sprawę z trudności związanych ze zmianami i obawiającym się fali niezadowolenia i oporu różnych środowisk, brakowało odwagi i nie realizowali oni swoich obietnic. W ostatnim czasie przeprowadzano szczątkowe nowelizacje ustaw i co najwyżej doraźne zmiany, które na krótko łagodziły nastroje. Od czasów reform rządu premiera Buzka politycy z żadnej z dotychczas rządzących opcji politycznej nie mieli odwagi wprowadzić rozwiązań strategicznych. Po wysłuchaniu informacji przekazanej przez panią minister, tych wszystkich danych i bilansu otwarcia, chyba nikt nie ma wątpliwości, że system funkcjonuje źle, że trwa zamęt organizacyjny, a pracownicy stają się coraz bardziej zdesperowani. Fala strajków o różnym stopniu i skali nasilenia utrzymuje się z przerwami od kilku lat, a od ubiegłego roku szpitale znajdują się właściwie w sta-

nie permanentnego pogotowia strajkowego. Oprócz postulatów płacowych słychać także wołanie o zmiany w systemie organizacji i finansowania ochrony zdrowia. Niestety przez ostatnie lata nie sprecyzowano docelowej wizji zmian, można nawet powiedzieć, że państwo utraciło kontrolę nad wydarzeniami, do jakich ostatnio dochodziło. Szczególnie zastanawiający jest fakt, że mimo wzrostu nakładów finansowych na ochronę zdrowia w latach 2003–2008 z 29 do 47 mld zł nie uzyskano widocznej poprawy, a liczba strajków i niezadowolenie stale rośnie. Wykształcony personel szpitali szuka pracy za granicą, a pacjenci czują się coraz bardziej zagubieni. Dlatego właśnie uważamy, że najważniejsze jest przeprowadzenie odważnych, konsekwentnych zmian, które pozwolą szpitalom lepiej funkcjonować, a także walczyć o pacjenta, konkurować w zakresie dobrej opieki medycznej. Pracujący lekarze i pielęgniarki muszą być usatysfakcjonowani zawodowo, bo tylko wtedy będą czuli się związani ze swoim miejscem pracy. Przeprowadzenie reform to długotrwały proces, który musi być konsekwentnie realizowany. Ostatnio słyszymy, że jedynym lekarstwem na wszelkie zło systemu jest wzrost nakładów finansowych, czyli wzrost składki zdrowotnej. Jeżeli system ma być dofinansowany, to tylko pod warunkiem, że najpierw wprowadzone zostaną zmiany gwarantujące jego efektywność i racjonalne zarządzanie. Poprawmy to, co możliwe, i zaoszczędźmy środki, które już w systemie są, poszukajmy miejsc, w których mamy do czynienia z nieefektywnym wydawaniem pieniędzy, zmieńmy zarządzanie szpitalami, usprawnijmy finansowanie, szukajmy rezerw, a dopiero później rozważmy potrzebę podniesienia składki zdrowotnej. Nieuczciwe jest dodawanie pieniędzy, kiedy wiemy, że mamy dziurawą kieszeń i część z nich na pewno wypadnie. To są przecież nasze pieniądze, stracimy je po raz kolejny. Każde dodanie pieniędzy musi wiązać się z wyraźną poprawą sposobu ich wydawania. Wielka reforma z 1999 r., czyli głębokie zmiany i wielka nadzieja na dobre funkcjonowanie placówek służby zdrowia, chociaż nie była wolna od błędów, to jednak wytyczała dobry kierunek. Zapomniano niestety o najważniejszej zasadzie – pieniądz miał iść za pacjentem. To była naczelna dewiza reformy. Szkoda, niestety, że nie zrealizowana. Dzisiaj nie mielibyśmy wielu problemów i mielibyśmy inną rzeczywistość. To pacjent miał decydować, u kogo chce się leczyć i on miał wskazywać najlepsze szpitale. Nie potrzebowalibyśmy teraz ustaw, przepisów i sztabu urzędników, którzy mają określać zasady budowania sieci. To właśnie zadowolony pacjent zbudowałby sieć szpitali opartą o dobrą jakość usług. Brak realizacji tej zasady blokował konkurencję, zdrową rywalizację o pacjenta, a niskie kontrakty poniżej możliwości szpitali, a więc także niskie zarobki personelu pogłębiały tylko frustrację. Coraz głośniej i odważniej zaczęto mówić o potrzebie zmian. W ostatnich latach odbyło się wiele konferencji, debat i „okrągłych sto-

26

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Beata Małecka-Libera łów”. Zabrakło jednego – decyzji, a te, które podejmowano, niestety często jeszcze bardziej psuły system. Czteroletnie rządy lewicy mimo początkowego ogromnego potencjału i poparcia oraz zapotrzebowania na naprawę systemu nie przyniosły zmian. Powołano w tym czasie monopolistyczny, centralny fundusz zdrowia, który odgórnie – z punktu widzenia Warszawy – dzieli środki i który w efekcie jeszcze bardziej ten system zaburzył. Projekt zmian przeobrażenia szpitali w spółki użyteczności publicznej nie został zrealizowany. Może dobrze, bo byłaby to dziwna hybryda. Dyskusje i obrady „okrągłego stołu”, jakie się wtedy toczyły, zakończyły się spisaniem postulatów, zresztą w większości aktualnych do dzisiaj, ale żaden z tych postulatów nie znalazł odzwierciedlenia w formie aktów prawnych. Nie wołajcie więc teraz państwo z trwogą, że jest źle, że jest mało pieniędzy i system wymaga natychmiastowej naprawy. Uderzcie się w piersi i przyznajcie, że swój czas po prostu przegadaliście. (Oklaski) Słyszymy teraz wasze pełne troski nawoływania o następne „okrągłe stoły” i kolejne debaty. Jesteśmy otwarci na dialog społeczny, który ma wypracować porozumienie, ale odsuwanie decyzji i reform systemu w tej sytuacji to już strata czasu. W czasie, kiedy ciągle narastała fala... (Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Przecież to jest to samo.) Chwileczkę, panie pośle, pomalutku, dojdziemy do wszystkiego. Spokojnie. To jest debata o zdrowiu i proszę spokojnie. W czasie, kiedy ciągle narastała fala niezadowolenia w ochronie zdrowia, dwa lata temu wygrywa wybory Prawo i Sprawiedliwość ze swym budżetowym programem naprawy systemu. (Gwar na sali) System jest coraz bardziej niewydolny, rosną kolejki, niezadowolenie pacjentów, rośnie napięcie i kryzys w ochronie zdrowia. Ministerstwo Zdrowia przedstawia swój program naprawy systemu – dziesięciopunktowy plan obliczony na siedem lat. Program zawiera m.in. utworzenie sieci szpitali, przygotowanie koszyka usług świadczeń… (Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Nie usług tylko świadczeń.) …świadczeń gwarantowanych, dobrowolne dodatkowe ubezpieczenia i obowiązkowe ubezpieczenia pielęgnacyjne, ale ani jednym słowem w tym siedmioletnim planie nie wspomniano o potrzebie wzrostu składki zdrowotnej. Dlaczego o tym mówię? Dlaczego przez te siedem lat nie zaplanowaliście państwo tego wzrostu? Dlaczego ten krzyk, że jedyną drogą naprawy systemu jest teraz zwiększenie finansowania przez wzrost składki? (Poseł Tadeusz Cymański: Nieprawda, że jedyną.) Dlaczego więc… Jedyną, jedyną, panie pośle. (Gwar na sali)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Przepraszam bardzo, panie pośle, to nie jest studio telewizyjne, proszę o zachowanie powagi. (Wesołość na sali) (Poseł Tadeusz Cymański: To była reakcja na kłamstwo.)

Poseł Beata Małecka-Libera:
To nie kłamstwo, panie pośle. Dlaczego więc, widząc takie potrzeby i falę niezadowolenia, i strajki, nie podjęliście wtedy państwo takiej decyzji, a dzisiaj krzyczycie, że to panaceum na całe zło. Co więcej, słyszymy również państwa słowa krytyki, nawet jeśli chodzi o te pomysły, których autorem był poprzedni minister zdrowia. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta – brakowało wam politycznej odwagi. (Oklaski) Jak wygląda rzeczywista sytuacja, najlepiej obrazuje sprawozdanie, jakie zostało przedłożone Komisji Zdrowia w sprawie dostępu do świadczeń opieki medycznej finansowanych ze środków publicznych za rok 2006 wraz ze sprawozdaniem z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia również za rok 2006. W tym sprawozdaniu przedstawiono dokładną analizę potrzeb zdrowotnych, kwestię promocji, profilaktyki, ale także zawarte są tu informacje dotyczące dostępu do świadczeń i sposobu kontraktowania tych świadczeń. W przedstawionym materiale omówiono także czynniki wpływające na dostęp pacjenta do świadczeń, wielkość środków publicznych i ich alokację. Ja nie będę dokładnie omawiała w tej chwili tego sprawozdania, ponieważ wiele na ten temat zostało dzisiaj powiedziane. Powiem tylko, że po wysłuchaniu tych sprawozdań wiemy, że wzrost środków na wydatki w ochronie zdrowia niewątpliwie oddziałuje na poprawę dostępu, ale niestety wzrost, jaki nastąpił, nie jest proporcjonalny do dostępu do świadczeń. Brakło bowiem zmian systemowych, dzięki którym nastąpiłaby poprawa w opiece medycznej, a przedstawiona informacja, sprawozdania za rok 2006, niestety oparta była o niejednorodną, a często niestety fikcyjną sprawozdawczość. Ta przedstawiona przez Ministerstwo Zdrowia informacja dotycząca 2006 r. to właściwie kompendium wiedzy o problemach, brakach i błędach, jakie w tym okresie występowały i jakie w większości występują do dzisiaj. Plan Narodowego Funduszu Zdrowia w roku 2006 zmieniano siedmiokrotnie, co nie do końca pozytywnie przekładało się na negocjacje i zapłaty za nadwykonania. Zawierano ugody ze świadczeniodawcami, wypłacając bardzo zróżnicowany procent za wykonane świadczenia medyczne. Uwagę zwraca również zróżnicowanie wykonania kontraktów w regionach. W niektórych województwach były nadwykonania, w innych niedoszacowanie, niewykonanie. Rodzi to szereg wątpliwości co do polityki planowania ilości świadczeń i problemów

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

27

Poseł Beata Małecka-Libera dotyczących ich realizacji, długie okresy oczekiwań na porady specjalistyczne w niektórych poradniach, takich jak kardiologiczna, naczyniowa, endokrynologiczna, nawet do 80 dni. Jedną z częstych przyczyn tego problemu jest niewątpliwie również brak odpowiedniej liczby specjalistów, a więc także braku odpowiedniej polityki kształcenia lekarzy. Restrykcyjne wymogi stawiane przez płatnika były też często barierą nie do przejścia dla świadczeniodawców. W szpitalach nierozwiązany problem niskich kontraktów, finansowania tzw. nadwykonań, dużych kosztów ponoszonych przez szpitalne oddziały ratunkowe, które nadal realizują część obowiązków POZ-u. Długie okresy oczekiwań na planowane zabiegi mimo często większych możliwości szpitali. Słabo wycenione procedury krótkoterminowe, niewykonalne programy lekowe na wysokości 40%, rehabilitacja i opieka długoterminowa, z którymi w dalszym ciągu mamy problemy ze względu na słabą wycenę procedur i długi okres oczekiwania. Całe sprawozdanie, można powiedzieć, że dostarczyło nam wiedzy, w ilu obszarach i w ilu dziedzinach należy szybko dokonywać zmian. Jeszcze raz należy podkreślić brak rzetelnej i jednolitej sprawozdawczości, bez której trudno ocenić funkcjonowanie systemu. Właśnie brak narzędzi, wskaźników oraz rzetelnych wniosków, jakie należało wyciągnąć w przedłożonym sprawozdaniu, rodzi nasze obawy, czy ten materiał został odpowiednio wykorzystany do przygotowania, organizowania i traktowania świadczeń w roku 2007. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polityka to sztuka rządzenia państwem za pomocą dobrego prawa, ale to także sztuka dialogu. To właśnie my mamy teraz okazję, aby to prawo tak zmienić i ulepszyć, by stało na straży interesów pacjentów, a pielęgniarkom, lekarzom i innym pracownikom systemu gwarantowało dobre warunki pracy i satysfakcję z wykonywanego zawodu. Zmiany, które chcemy wprowadzić, jasno precyzują cel zmian ochrony zdrowia: Muszą zatrzymać bankructwo szpitali, frustrację personelu i emigrację pracowników, a przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo zdrowotne obywateli. Potrzeba do tego konsekwencji i podejmowania odważnych decyzji, które tutaj deklarujemy. Wygraliśmy wybory z jasno sprecyzowanym programem zmian: wolny rynek, konkurencja, dobra jakość usług, rozbicie monopolistycznej roli płatnika, bezpieczeństwo pacjenta. Teraz te deklaracje przekształcamy w rozwiązania prawne. Dzisiaj przedstawiamy pierwszy pakiet ustaw, który wytycza kierunek zmian. Są to ustawy o zakładach opieki społecznej uzupełnione przez ustawę o prawach pacjenta, ustawa o dodatkowych dobrowolnych ubezpieczeniach, która będzie związana z kolejną ustawą o koszyku świadczeń gwarantowanych i niegwarantowanych. Projekty te budziły państwa emo-

cje i sprzeciw zanim jeszcze weszły na ścieżkę legislacji. Od razu był sprzeciw i krzyk… (Poseł Tomasz Latos: Gdzie ten pakiet? Miał przecież być.) (Głosy z sali: Nie ma tych projektów.)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Proszę państwa, proszę pozwolić pani poseł dokończyć przemówienie.

Poseł Beata Małecka-Libera:
Od razu obecne były głośne krzyki i sprzeciwy, że prywatyzujemy szpitale i że pacjent nie będzie miał gdzie się leczyć. Zresztą słowo „prywatyzacja” jest zupełnie niepotrzebnym słowem, odmienianym przez wszystkie przypadki, straszy się nim społeczeństwo. Nie krzyczcie, że sprzedajemy szpitale, bo to nieprawda. Nie krzyczcie, że chcemy prywatyzacji, uwłaszczenia na majątku państwa, bo to też nieprawda. Kiedy pacjenci słyszą takie słowa, obawiają się, że będą musieli w tych rzekomo prywatnych szpitalach płacić za usługi medyczne, że nie będą mieli pieniędzy na leczenie. A to też nieprawda. To zwykłe granie na uczuciach ludzi. Czy pacjent siedzący na szpitalnym korytarzu w kolejce do swojego doktora zastanawia się, kto jest właścicielem szpitala? On często nawet nie wie, kto jest jego dyrektorem. Pacjenta interesuje to, by leczenie było sprawne, szybkie, a opieka w szpitalu dobra. I to jest cel, który chcemy osiągnąć. Chcemy, by szpitale były sprawnie zarządzane, remontowane, wyposażone w nowoczesny sprzęt, aby zapewniano w nich bezpieczeństwo. Aby tak mogło być, należy zmienić obecnie funkcjonującą, nieprzystającą do dzisiejszej rzeczywistości organizację zakładów opieki zdrowotnej, dać dyrektorom inne narzędzia zarządcze. Muszą bowiem wzrosnąć odpowiedzialność za zarządzanie placówkami i nadzór nad nimi. Dlatego stwarzamy możliwość przekształcenia szpitali w spółki handlowe. To samorządy, a więc lokalne społeczeństwa, będą mogły decydować, jaką formę prawną wybiorą dla swych szpitali, by właściciele byli odpowiedzialni za swe placówki, a dyrektorzy za zarządzanie nimi i ich sytuację finansową. Chcemy też dać dyrektorom możliwość zarządzania podległymi placówkami, a nie ich administrowania. Żaden z nich nie będzie działał na niekorzyść spółki, a więc równocześnie na niekorzyść szpitala. To dobra informacja dla pacjentów. To właśnie oni mają być w centrum uwagi i to o nich mają zabiegać placówki medyczne. Nie chcemy, by szpitale były przekształcane w hotele, ale chcemy, by wyglądały tak jak hotele, a to znaczna różnica. (Oklaski) Przypomnijmy sobie okres sprzed kilku lat, kiedy powstawały placówki lekarzy rodzinnych. Dzisiaj z 7400 podmiotów podstawowej opieki medycznej tyl-

28

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Beata Małecka-Libera ko 1900 to jednostki publiczne. Wszystkie pozostałe, przekształcone w spółki, pracują, zabiegają o swych podopiecznych, remontują swe gabinety i kupują sprzęt medyczny. (Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: I kierują go do szpitali.) Także 153 szpitale z ogólnej liczby 740 działają jako podmioty niepubliczne, a z informacji, jakie posiadamy, wynika, że dostępność usług wzrosła w nich wraz z zadowoleniem pacjentów, a pracujący tam lekarze i pielęgniarki nie mają powodów do strajków. O czym to świadczy? O tym, że nie ma się czego obawiać, że takie formy zarządzania i takie szpitale się sprawdzają. Proszę porozmawiać z pacjentami, którzy leczyli się w szpitalach niepublicznych. Czy wyglądają na przerażonych? Przeciwnie, wiele mówią o dobrej opiece i o tym, jak ładnie wyglądają szpitalne sale. I co najważniejsze, za usługi w tych placówkach płaci Narodowy Fundusz Zdrowia, a nie pacjent. Drugi bardzo istotny kierunek zmian, na który chcemy się otworzyć, to możliwość dodatkowych dobrowolnych ubezpieczeń. Obecnie funkcjonujący w Polsce system ubezpieczeń zdrowotnych oparty jest na zasadach powszechności i obowiązkowości. Dobrowolne dodatkowe ubezpieczenie ma poprawić dostępność do świadczeń, wprowadzić dodatkowych ubezpieczycieli, a więc także dodatkowe pieniądze. Już teraz z własnej kieszeni wydajemy na prywatną służbę zdrowia ok. 20 mld zł rocznie. Oblicza się, że dzięki tym ubezpieczeniom będzie można pozyskać ok. 5 mld zł, które dodatkowo zasilą kasę szpitali publicznych. Szpitale mogą wykonywać więcej zabiegów i udzielać więcej porad. Obecnie wykorzystanych jest ok. 70% możliwości szpitala. Skąd więc kolejki? Są one wymuszone kontraktami, jakie mają placówki, i liczbą badań i zabiegów, za jakie płaci monopolista Narodowy Fundusz Zdrowia. Dlaczego więc nie pozwolić osobom, które chcą zapłacić dodatkowe pieniądze, leczyć się w takim szpitalu? Przecież te środki są dodatkowym źródłem pieniędzy, które można wykorzystać np. na inwestycje albo płace. I znów słyszymy krzyki: Nie pozwolimy, by tylko bogaci mogli leczyć się u profesorów. To, co mówicie, szanowni państwo, to czysta hipokryzja, bo tak jest właśnie teraz. Właśnie teraz tylko najzamożniejszych stać na korzystanie z prywatnych gabinetów profesorów i specjalistów. Chcemy stworzyć konkurencyjny rynek, przejrzyste zasady i możliwość pozyskiwania dodatkowych pieniędzy, a w zamian oferować wybór, większą dostępność i lepszą usługę. A to wymaga racjonalnego zarządzania opartego na analizach i danych. Trzeba pamiętać, że wydatki na opiekę zdrowotną będą stale wzrastały. Wiąże się to ze starzeniem się społeczeństwa i postępem technologii medycznych. Wzrastają też świadomość i oczekiwania społeczeństwa. Jak pokazują ostatnie badania z 2007 r., aż 75%

Polaków twierdzi, że odpowiedzialność za własne zdrowie spoczywa na nich samych, a nie na instytucjach państwowych. To dobry kierunek w sposobie myślenia o swoim zdrowiu – zdrowiu jako najwyższej wartości. To od nas samych zależy, jak o nie dbamy: Co jemy, czy uprawiamy sport, czy może palimy papierosy? To nasz wybór, ale bierzemy też odpowiedzialność w momencie, kiedy dochodzi do utraty zdrowia. Dodatkowe ubezpieczenia to zdrowa konkurencja wpływająca korzystnie na reformę służby zdrowia. To także stworzenie nowych możliwości dla rynku medycznego, to wreszcie możliwość finansowania takich świadczeń, na które obecnie brakuje pieniędzy w budżecie państwa, na przykład na leczenie niepłodności. Już dzisiaj 47% Polaków deklaruje wolę wykupienia dodatkowych ubezpieczeń. Ustawa ta jest związana z koszykiem świadczeń gwarantowanych i niegwarantowanych. Koszyk świadczeń gwarantowanych zapewni wszystkie świadczenia niezbędne do ratowania życia i zdrowia. W koszyku świadczeń niegwarantowanych znajdą się świadczenia o nieudowodnionej skuteczności lub takie, które mają odpowiedniki o tej samej skuteczności leczenia, lecz znacznie droższe, których finansowanie przekracza możliwości systemu publicznego. Możemy się sprzeczać co do zawartości koszyka świadczeń gwarantowanych i niegwarantowanych, choć to wybór dokonany przez wysokiej klasy specjalistów i konsultantów w medycynie, ale przyjąć musimy fakt, że finansowanie wszystkich świadczeń medycznych i coraz bardziej nowoczesnych procedur nie mieści się w możliwościach państwa, a co więcej, nie ma na świecie kraju, którego system publiczny mógłby uwzględnić wszystkie potrzeby czy pokryć wszystkie wydatki związane z ochroną zdrowia. Nie zapomnimy o ludziach uboższych i starszych. Gwarantujemy ochronę ich zdrowia i życia, a także opiekę medyczną na coraz wyższym poziomie. W swoim programie naprawy ze szczególną troską chcemy zadbać o dzieci, kobiety w ciąży i ludzi starszych. To z myślą o nich zmienimy listę leków refundowanych tak, aby każdy, kto co miesiąc wydaje pokaźną kwotę na leki, poczuł wyraźną ulgę. Żaden rząd w trakcie tak krótkiego okresu nie przedstawił pakietu ustaw zmieniających w sposób istotny system opieki. Działamy w trudnym okresie, pełnym napięć, oczekiwań i presji. Mamy determinację i odwagę, by podjąć tak potrzebne do naprawy systemu prace legislacyjne. Wierzymy, że pochylimy się nad tymi aktami i wspólnie odniesiemy sukces w naprawie systemu. Propozycje zmian zawierają szereg pomysłów i deklaracji poprzednich ekip rządzących. Chcemy wykorzystać wszystkie dobre pomysły i wierzymy, że takie podejście zaprezentują również posłowie klubów opozycyjnych, że odłożą na bok interesy partyjne i dla dobra pacjentów włączą się w pracę nad tym projektem naprawy polskiej służby zdrowia.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

29

Poseł Beata Małecka-Libera Tylko takie podejście, wola pracy, da nam nadzieję rozmowy na temat konkretnych rozwiązań zapisanych w ustawach, których głównym celem będzie sprecyzowanie prawa, a nie gra polityczna i obalanie racjonalnych argumentów w imię czystego populizmu. Mamy prawo w to wierzyć, szczególnie po apelu pana prezydenta o pokój polityczny – pokój polityczny przy pracach nad poprawą systemu opieki zdrowotnej. Mamy świadomość, że wprowadzeniu zmian zawsze towarzyszy lęk i niepokój otoczenia. Z drugiej strony wiemy, jak wielkie jest obecne niezadowolenie, wyraża się ono także w ogromnej presji wywieranej na rząd i tempo prac. Rynek usług medycznych musi być efektywny i dobrze zarządzany, a do tego potrzebne są silne szpitale z wykształconym personelem i nowoczesnym sprzętem medycznym. Dotychczasowe działania, a raczej ich brak, powodowały osłabienie zakładów, narastanie długów. Kolejne oddłużania były działaniami pozornymi, pomagały źle funkcjonującym zakładom, bez gwarancji ich rzeczywistej naprawy. Nagradzały nieudaczników, a nie tych najbardziej przedsiębiorczych. Czas z tym skończyć. Nie chcemy mówić tylko o tym, co było, ale o tym, że jesteśmy przygotowani, wzmacniamy wolny rynek i konkurencję. Dostrzegamy wagę dobrej jakości i dostępności do usług, stawiamy na bezpieczeństwo pacjenta i szpitala. Chcemy satysfakcji zawodowej pracowników, wzrostu prestiżu zawodu medycznego, poprawy zdrowia obywateli, rozwoju nowych, bezpiecznych technologii. Stoi przed nami wielkie zadanie – zadanie strategiczne dla państwa, a w przypadku takich strategii musimy działać ponadpolitycznie. Zadania takie nigdy nie były pozbawione ryzyka, ale są konieczne. Wszyscy chcemy spojrzeć prosto w oczy rodakom i powiedzieć: Zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy. A wierzę, że dzięki wspólnej pracy powiemy: I udało się. Dziękuję (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość głos zabierze pan poseł profesor Zbigniew Religa. Proszę bardzo.

Poseł Zbigniew Religa:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Powiem szczerze, że znalazłem się w bardzo trudnej sytuacji, pani minister, dlatego że byłem nastawiony na dyskusję, na to, że od pani minister usłyszymy propozycję, wizję rozwiązań. Proszę państwa, patrzę na posłów Platformy… (Głos z sali: I była szczegółowa.) (Oklaski)

Nie przedstawiono tu ani jednego kierunku, w którym mamy pójść, żeby rozwiązywać problemy opieki zdrowotnej. Jeżeli chodzi o diagnozę przedstawioną tutaj przez panią minister, to w pełni z nią się zgadzam, podobną diagnozę przedstawiłem w swoim pierwszym wystąpieniu, będąc ministrem... (Poseł Damian Raczkowski: Dwa lata temu.) Nie tak szczegółowo. Powtarzam, nie tak szczegółowo. Pani minister, takie szczegółowe przedstawienie tej specjalności, ile czasu się czeka na to, jest niestety obarczone ogromnym błędem. Nie powinniśmy sobie na to pozwalać, dlatego że, jak powiedziała pani poseł Małecka, sprawozdawczość jest zła, w związku z tym kwestie wielu z tych kolejek i czasu oczekiwania są po prostu nieprawdziwe, przesadzone. Wiem o tym, ponieważ wielokrotnie mówiono mi, jakie to są kolejki do kardiochirurgów. A prawda jest taka, że w ogóle nie ma kolejek. Taka jest prawda. Jeżeli państwo przeanalizują listę osób czekających do klinik kardiochirurgicznych, to okaże się, że jej po prostu nie ma. W związku z tym część tych nieprawdopodobnie porażających rzeczy – nie, to nie jest wina pani minister, broń Panie Boże – z racji złej sprawozdawczości jest nieprawdziwa. Jednak nie o tym chcę mówić. Dziękuję pani poseł Małeckiej za wystąpienie, ponieważ mam się do czego odnieść. Usłyszałem jakieś propozycje i muszę się do nich odnieść, bo uważam, że taka jest nasza rola, musimy dyskutować o tym, jak zmienić ten system. Są trzy jak gdyby dziedziny naprawiania systemu opieki zdrowotnej, które musimy uwzględnić. Jedna to jest reforma finansowania opieki zdrowotnej, druga – nie ulega wątpliwości – zmiany w funkcjonowaniu opieki zdrowotnej, a trzecia to reforma płatnika. Trzy ogromne dziedziny i w każdej dziedzinie jest mnóstwo rzeczy do zrobienia. Wiele ustaw. Proszę państwa, reformując opiekę zdrowotną, nie możemy nie zdawać sobie sprawy, co jest podstawą czy co musi być podstawą reformy opieki zdrowotnej. Jesteśmy w Unii Europejskiej. Nasz kraj podpisał się pod wieloma zasadami, które przyjęła Unia Europejska. Te kilka stron w tych papierach pochodzi z kwietnia ubiegłego roku, kiedy to na spotkaniu wszystkich ministrów zdrowia Unii Europejskiej dyskutowano na temat medycznej współpracy transgranicznej. Odniesiono się, omawiając to zagadnienie, do przyjętych zasad i pryncypiów obowiązujących w Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o systemy zdrowia. A one są następujące. (Jest to po angielsku, ja pozwolę sobie po prostu przeczytać dwa zdania, do dwóch zdań się odniosę, będę to tłumaczył.) Obowiązujące zasady w Unii Europejskiej to uniwersalność, a więc dostęp powszechny do opieki medycznej na najwyższym poziomie – powszechny, powtarzam, to jest bardzo ważne – następnie równość i solidarność. (Oklaski) I drugie zdanie z dokumentu podpisanego przez wszystkich ministrów zdrowia chcę przeczytać: Systemy zdrowotne stanowią najważniejszą

30

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Zbigniew Religa część socjalnej opieki i bezpieczeństwa socjalnego w Europie. Reformując system opieki zdrowotnej, musimy sobie zdawać sprawę, że ten kierunek w Europie jest wyznaczony. Nie można o nim zapomnieć, jeżeli chcemy być w Unii Europejskiej. Jeżeli państwo chcielibyście wprowadzić w tej chwili wbrew Unii Europejskiej karę śmierci, to musielibyśmy zrezygnować z bycia w Unii Europejskiej. (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale PiS chciał wprowadzić karę śmierci.) Jeżeli państwo nie chcecie uznać tych wartości i zasad, które wymieniłem, to należy… (Poseł Tadeusz Cymański: Ale to zarzuciliśmy.) Proszę państwa, ja mam propozycję… (Poseł Beata Mazurek: Panie marszałku, dlaczego pan nie ingeruje?) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: A jak pani prowadziła dyskusję z premierem z ław, to było dobre?) Proszę państwa, zostało powiedziane, że finansowanie opieki zdrowotnej jest skrajnie niewystarczające. Potwierdzam to. Nie ma w Unii Europejskiej innego kraju, w którym nakłady na opiekę zdrowotną są tak niskie – wszyscy państwo o tym wiecie – i to zarówno jeżeli będziemy mówili o tym, ile dolarów czy ile euro idzie na zdrowie obywatela w ciągu roku, jak i jeżeli odniesiemy to do PKB. Obojętne, czy mówimy o dolarach wydatkowanych na zdrowie w odniesieniu do jednego obywatela, czy w odniesieniu do PKB, wiemy, że jesteśmy krajem, w którym na zdrowie jest wydawanych najmniej pieniędzy. Jesteśmy krajem, który wydaje na zdrowie kilka razy mniej niż takie kraje, jak Niemcy, Francja, Szwecja. Wiemy o tym. W każdym kraju wydaje się więcej, ale w tych wymienionych wielokrotnie więcej niż u nas. I mówienie, że uszczelnimy system i będzie dobrze, jest nieprawdą. (Oklaski) Państwo o tym też wiecie świetnie, że nie można mieć opieki zdrowotnej na tym samym poziomie, jak w Niemczech, wydając 5 razy mniej pieniędzy. Po prostu nie można. W związku z tym działanie, jeśli chodzi o reformowanie systemu opieki zdrowotnej, musi iść w różnych kierunkach. Pierwszy kierunek – zwiększyć finansowanie systemu opieki zdrowotnej. I to jest konieczne. I teraz słuszne pytanie ze strony państwa: No, panie Religa, był pan 2 lata ministrem, zrobił pan coś czy nie? Chcę odpowiedzieć na to pytanie teraz. Tak, już odpowiadam. Proszę państwa, skoro padło pytanie z tej strony, to wobec tego w tym kierunku teraz zwrócę się na chwilę. (Poseł Ryszard Kalisz: Miło nam, miło.) Przypominam państwu, panu, panie pośle, że za rządu Leszka Millera cały czas ustawa o ratownictwie medycznym nie była przyjmowana, tylko była odkładana. Zgadza się pan? (Głos z sali: Zgadzam.) Zgadza się pan, dziękuję.

Dlaczego była odkładana? Dlatego, mówiliście, że nie ma pieniędzy w budżecie państwa na ratownictwo medyczne przedszpitalne. Proszę państwa, to jest konkret – wprowadziliśmy tę ustawę. Ja już nie będę mówił o tym, że jest to inna ustawa, inaczej traktująca to zagadnienie, bardziej nowocześnie, po europejsku. Istotne jest to, że ratownictwo przedszpitalne zostało przejęte przez budżet państwa. To zostało zrobione. Proszę państwa, następna rzecz konkretna, bo może o tym nie pamiętacie. Zostało… (Poseł Elżbieta Łukacijewska: A jak funkcjonuje to ratownictwo?) Nie rozumiem. (Poseł Tomasz Latos: Musicie się tak zachowywać?) (Głos z sali: Nie przeszkadzajcie.)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Proszę państwa, przepraszam bardzo, ale…

Poseł Zbigniew Religa:
Druga rzecz, która została zrobiona…

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Przepraszam bardzo, panie profesorze. Ja mam prośbę do koleżanek i kolegów posłów. Tego, co mówicie na sali, nie słychać w telewizji, w związku z tym szkoda wysiłku. Dajcie powiedzieć. (Oklaski) Przemówi pan poseł Raczkowski, odniesie się, postawi pytania. Wszystko będzie w porządku.

Poseł Zbigniew Religa:
A więc mamy za sobą pierwszy punkt. Przyjęta została ustawa o ratownictwie medycznym, powyżej 1200 mln zł w zeszłym roku poszło na to z budżetu państwa. Druga kwestia. To była trudna ustawa, ale żeście państwo ją przyjęli, również siedzący dzisiaj przede mną posłowie – podwyższenie składki zdrowotnej za bezrobotnych i rolników. Dziękuję wam, bo od 1 stycznia tego roku to funkcjonuje, składka podniesiona została w sposób bardzo istotny, znowu mówimy o ponad 1 mld zł. To trafia do systemu na leczenie pacjentów. Wreszcie trzecia rzecz. Doprowadziliśmy wbrew wam do tego – chodzi o ustawę, która to spowodowała – że, tak jak w każdym kraju europejskim, firmy ubezpieczeniowe płacą za leczenie osób po wypadkach samochodowych. (Oklaski) Wbrew wam. (Poseł Tadeusz Cymański: Wbrew liberałom.) Ale tak jest w każdym kraju Unii Europejskiej.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

31

Poseł Zbigniew Religa Proszę państwa, we wrześniu, przed wyborami, zapadła bardzo trudna decyzja. Doprowadzenie do tego momentu, do momentu podjęcia tej decyzji, było efektem bardzo długiej dyskusji pomiędzy mną, ministrem finansów, panem premierem Marcinkiewiczem i panem premierem Kaczyńskim. Ale dzięki tej dyskusji, dzięki zrozumieniu problemów systemu opieki zdrowotnej doszło do podjęcia decyzji przez premiera, przez rząd, o tym, że zwiększenie finansowania opieki zdrowotnej musi pójść w dwóch kierunkach. Przede wszystkim musimy zapewnić większe finansowanie w roku 2008. Dlatego rząd premiera Kaczyńskiego przyjął propozycję ustawy, która mówiła, że połowa składki na Fundusz Pracy zostanie przekazana do Narodowego Funduszu Zdrowia. Ta ustawa została przekazana do realizacji, do realizacji przez rząd premiera Tuska. Z bólem, mówię to uczciwie, z żalem przyjmuję fakt, że ta ustawa została odrzucona. Ta ustawa dawała ponad 4 mld zł więcej do systemu (Oklaski) w tym roku, co dawało możliwość częściowego rozwiązania problemu żądań płacowych, pozostawiając również pieniądze na inne cele. I, proszę państwa, jest coś, co – oprócz paru innych rzeczy, które tutaj udało mi się zrobić – uważam za swój największy sukces: przekonanie, że bez wzrostu składki zdrowotnej nie naprawimy tego systemu... (Oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: Chyba że cud.) ...wzrostu składki opłacanej z budżetu państwa, z naszych podatków, ale nie bezpośrednio, dodatkowo, z naszych kieszeni. Precyzyjne wyliczenia wykazały bardzo wyraźnie, że jeżeli tego nie zrobimy, nigdy nie osiągniemy 6% PKB na ochronę zdrowia. Nie ma takiej możliwości. (Oklaski) Po prostu nie ma takiej możliwości. Tego typu obliczenia dokonali finansiści, nie lekarze, nie minister zdrowia. To są obliczenia finansistów. Jeśli nie rozpoczniemy zwiększania składki od przyszłego roku o 1%, by dojść do 13%, to nigdy w Polsce nie osiągniemy pułapu 6% PKB. Dlatego też tę ustawę myśmy już złożyli u marszałka jako projekt poselski. Ale powtarzam: to były decyzje, które zapadały i zostały ogłoszone we wrześniu, przed wyborami. Proszę państwa, pada określenie bardzo istotne, bardzo ważne, pod którym się podpisuję: usztywnienie systemu, pani poseł, pani minister. Absolutnie tak, z tym że mam prośbę, żebyśmy wszyscy rozumieli to samo, jeżeli mówimy: usztywnienie systemu. Gdy usztywniamy system, chodzi nam o to, żeby pieniądze, które są w systemie, były wydawane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, żeby nie wyciekały, nie były marnowane. Powstaje pytanie: Czy w chwili obecnej jest jakakolwiek kontrola nad tymi pieniędzmi? Moja odpowiedź jest taka: W zdecydowanej większości przypadków istnieje kontrola nad wydawaniem tych pieniędzy. Ma pani tutaj byłego szefa Narodowego Fundu-

szu Zdrowia, który może znacznie lepiej odpowiedzieć, czy te pieniądze w szpitalach są kontrolowane, czy nie. Czy można przeprowadzić kontrolę? Można, Narodowy Fundusz Zdrowia ma instrumenty. Jest jeden wielki, trudny problem, problem na poziomie pacjent–lekarz – wypisywanie recept. Tak, tu takiej kontroli nie ma. I myśmy w Ministerstwie Zdrowia zostawili całkowicie przygotowaną ustawę dotyczącą informacji w systemie opieki zdrowotnej. (Oklaski) Prace nad nią trwały dwa lata. Informacja w systemie ochrony zdrowia jest częścią składową w ogóle zagadnienia informacji państwa. Dlatego uzgodnienia dotyczące tej ustawy trwały tak długo – ze względu na bezpieczeństwo państwa cały czas była ona jednocześnie analizowana również w ministerstwie spraw wewnętrznych i nie tylko. Ustawa jest gotowa. Ja wiem, że każdą ustawę można zmienić, można ulepszyć. Tak to jest. Zrobiliśmy dzisiaj coś, pojutrze już jesteśmy w stanie to modyfikować. Być może jest tak również z tą ustawą. Pani minister, proszę panią, ma pani ustawę, niech pani ją przekaże do parlamentu. Będziemy mieli wtedy absolutnie rozwiązany problem kontroli i uszczelniania systemu. Jeśli chodzi o ubezpieczenia dodatkowe, były one jednym z punktów tego mojego dziesięciopunktowego programu i nie wycofuję się z tego. Tylko, proszę państwa, jeżeli mówimy o ubezpieczeniach dodatkowych, to debatowanie nad rozwiązaniami dotyczącymi ubezpieczeń dodatkowych bez przedstawienia koszyka świadczeń gwarantowanych jest rzeczą bezsensowną. Obywatel bowiem najpierw musi wiedzieć, co ma, a dopiero później, jak wie, czego nie dostanie, może myśleć, czy warto się ubezpieczyć, czy nie. Inaczej to jest bez sensu. Pani minister, dziękuję pani bardzo – mówię to uczciwie, bez złośliwego uśmiechu – że dalej prowadzi pani rozpoczęte przez nas prace nad koszykiem świadczeń gwarantowanych. Z tego, co wiem, i to dobrze, ci sami ludzie, eksperci – zresztą innych chyba w Polsce nie ma – pracują nad tą ustawą. Projekt wstępny przedstawiłem dokładnie 29 czerwca ubiegłego roku. Nie było tam wtedy jednej bardzo istotnej rzeczy, mianowicie nie było wyliczenia kosztów procedur. Ja o tym mówiłem. Mówiłem również, że postaramy się do końca grudnia ubiegłego roku dołączyć również i to. Dlaczego tego nie było? Czy dlatego, że Religa był leniwy, pani minister, jego ludzie byli leniwi i nie chcieli liczyć, czy dlatego, że nie mieliśmy żadnych danych, żeby to przedstawić? Otóż mimo obowiązującego wcześniej rozporządzenia ministra zdrowia dotyczącego konieczności liczenia kosztów dyrektorzy szpitali tego nie robili. Nie mieliśmy danych. W związku z tym zostało ustalone, że Agencja Oceny Technologii Medycznych zwróci się do kilkudziesięciu szpitali, podpisze z nimi umowę, że ich dyrektorzy opracują i przekażą te dane. Miało to być do końca grudnia. Jak jest, nie wiem, ponieważ od 1 listopada nie jestem ministrem. Mówiąc o koszyku świadczeń gwarantowanych, dochodzimy do momentu niezwykle ważnego, dlatego

32

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Zbigniew Religa że są takie wypowiedzi, które budzą obawy i już powodują zamieszanie wśród ludzi. Wypowiedź, która padła z ust jednego z przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, że badanie PET nie znajdzie się w koszyku świadczeń gwarantowanych, ponieważ jest za drogie, była wypowiedzią dramatycznie złą. Nie wiem, jak państwo, ale ja otrzymałem już wiele listów w tej sprawie i wiele zapytań, jak to jest możliwe. Badanie PET jest rzeczywiście bardzo drogim badaniem. Z tym że w koszyku świadczeń gwarantowanych muszą się znaleźć wszystkie procedury, które służą do zdiagnozowania i leczenia pacjenta. (Oklaski) Jest to po prostu podstawa każdego koszyka w cywilizowanym świecie. Wiemy o tym, że PET w stosunkowo niewielkim procencie przypadków jest bezwzględnie konieczny. Kiedy lekarz mówi: bez PET-a nie jestem w stanie postawić w stuprocentowy sposób diagnozy i zaproponować leczenia, to w tej sytuacji w moim głębokim przekonaniu to badanie musi być opłacane ze składki ubezpieczeniowej, czyli przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Natomiast w tych przypadkach, w których tomografia komputerowa jest badaniem wystarczającym do tego, żeby postawić diagnozę i ustawić leczenie, a pacjent chce z jakichś powodów mieć dodatkowo jeszcze to badanie zrobione, to proszę bardzo, niech płaci. Jeżeli jednak jest to ze wskazań medycznych, musi się znaleźć w koszyku. Pani minister, proszę naprawdę, żeby pani to odebrała jako autentyczną prośbę. Proszę państwa, jest takie myślenie, w tym również wśród wielu ekspertów, specjalistów, złe, fałszywe, że jeżeli jest kilka procedur, to te procedury, które są tańsze, zostawimy w koszyku, a tę droższą wyrzucimy. To jest straszny błąd w myśleniu, ponieważ naszym obowiązkiem jest dostarczenie pacjentowi najlepszej usługi medycznej. Jeżeli ona jest tańsza, to bardzo dobrze, ale nie możemy patrzeć na koszty poszczególnych procedur i oceniać tych kosztów. My musimy patrzeć na proces leczenia. Co to znaczy? Ktoś zachorował na jakąś chorobę. Proces leczenia obejmuje diagnozę, leczenie, rehabilitację. Mamy taką sytuację, że laparoskopia jest często wymieniana przy różnych zabiegach. Laparoskopia jest często droższą procedurą. W porównaniu do operacji chirurgicznej laparoskopia jest to procedura droższa. Jeżeli tak, to część osób mówi: Zostawmy tę normalną, chirurgiczną, a wyrzućmy laparoskopową; jak pacjent chce być lepiej załatwiony, to niech sobie zapłaci. I tu jest popełniany śmiertelny błąd. (Oklaski) Dlaczego? Dam państwu przykład absolutnie konkretny, znany mi, mógłbym nawet nazwisko wymienić, ale nie wymienię, bo nie ma sensu. Daję to jako przykład. Jest następująca sytuacja: Pacjent musi mieć usunięte nadnercza. Można to zrobić chirurgiczną, normalną drogą i w większości przypadków tak się robi. Jest duże cięcie, przecięcie mięśni, duży uraz dla chorego. Można to zrobić laparoskopowo i jest to o wiele droższe. Jaka jest różnica? Otóż jeżeli zrobilibyśmy tę operację w sposób

klasyczny, chirurgiczny, to pacjent wyjdzie najwcześniej siódmego dnia po operacji, jak dobrze pójdzie, i przynajmniej jeszcze ze dwa tygodnie będzie musiał mieć na to, żeby dojść do siebie w domu. To jest optymalny czas – trzy tygodnie. On jest wyłączony wtedy właściwie z życia, z normalnego funkcjonowania. A weźmy usunięcie nadnercza drogą laparoskopową. Pacjent wychodzi w drugiej dobie ze szpitala, w czwartej dobie jest w pracy. Obliczcie, państwo, koszty normalnej, tańszej operacji chirurgicznej – 3 tygodnie, 4 dni nieobecności w przypadku operacji laparoskopowej. Jasne, że trzeba wprowadzić tę operację do koszyka świadczeń gwarantowanych. Jeżeli tego nie zrobimy, jeżeli będziemy kierowali się tylko tym, że jednostkowo ona jest droższa, doprowadzimy do jeszcze jednej fatalnej rzeczy – lekarze przestaną chcieć stosować nowoczesne metody, wprowadzać nowe rozwiązania. To jest złe, karygodne i niebezpieczne. (Oklaski) Tak więc ustawienie sprawy koszyka świadczeń gwarantowanych jest rzeczą niezwykle trudną, odpowiedzialną. Na szczęście koszyk świadczeń gwarantowanych w ostatecznej postaci będzie wynikiem głosowania w Sejmie. To dobrze, dlatego że, powtarzam, wielu ekspertów również niestety nie potrafi tych spraw w ten sposób widzieć. Proszę państwa, chciałbym się odnieść jeszcze do dwóch rzeczy. Pierwsza rzecz to utrzymujące się niepokoje na tle płacowym wśród pracowników systemu opieki zdrowotnej. Całe dwa lata mojej pracy to było zderzanie się z protestami związanymi z tym, że za mało oni zarabiają. Jak państwo wiecie zresztą, niecałe dwa miesiące po tym, jak zostałem ministrem, sylwestra i Nowy Rok spędziłem na negocjacjach z Porozumieniem Zielonogórskim, które zagroziło, że 2 stycznia nikt nie przyjdzie do pracy. Przewodniczący, szef tego towarzystwa, jest w tej chwili wiceministrem. Nie mam nic przeciwko temu. Natomiast chciałbym zwrócić na jedno uwagę. Panie ministrze, chcę pana teraz zapytać: Czy ze strony Ministerstwa Zdrowia, mojej, ministra Piechy i innych, była jakakolwiek niechęć do rozpoczęcia rozmów? Pan jest osobą uczciwą, ja wiem o tym, i odpowie: nie, to nieprawda. Minister Religa i inni byli natychmiast gotowi do rozmowy. Panie ministrze, pan świetnie wie, że to nie był mój obowiązek, bo w negocjacjach partnerem dla pana – i on mógł tylko podejmować decyzje, a nie minister zdrowia – był szef Narodowego Funduszu Zdrowia, bo on jest płatnikiem, nie minister zdrowia. Niemniej nie uciekałem od odpowiedzialności, zaprosiłem państwa, w dużej grupie żeśmy spędzili tego sylwestra i Nowy Rok, dyskutując. Zresztą czuję się w obowiązku podziękować z tego miejsca nielubianemu przez pana i wielu innych ówczesnemu szefowi Narodowego Funduszu Zdrowia panu Jerzemu Millerowi, który, dzięki moim naciskom na niego zresztą, uzgodnił z państwem możliwość takich podwyżek w podstawowej opiece, żebyście państwo mogli je zaakceptować.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

33

Poseł Zbigniew Religa Jeżeli chodzi o wynik żądań płacowych, to ja uważałem, że rozwiązanie tego problemu jest moją sprawą. Nie zostawiałem tego problemu dyrektorom szpitali. Dlaczego moją, mimo że nie jestem bezpośrednio partnerem w dyskusji tak prowadzonej, nie mam nawet prawa do zawierania umów z lekarzami? Dlatego że nie jest winą dyrektorów szpitali, że są takie a nie inne kontrakty, nie jest winą dyrektorów szpitali, że jest takie a nie inne finansowanie systemu opieki zdrowotnej. Jest to odpowiedzialność ministra. I dlatego byłem gotów rozmawiać i starać się coś z tym zrobić. I w wyniku negocjacji ze związkami zawodowymi, we współpracy z nimi powstała ustawa o podwyżce w systemie opieki zdrowotnej. Jest mała? Mała, 30-procentowa. Największa jednak w dotychczasowej historii, mimo że niewystarczająca. Proszę państwa, jeszcze jest jeden konkret, o którym chciałbym powiedzieć. Jak państwo wiecie, w ubiegłym roku był problem, bo kilka szpitali akademickich znalazło się w dramatycznej sytuacji. Telewizja pokazywała dzieci z nowotworami, które za chwilę miały nie być leczone, bo nie ma pieniędzy. To państwo sobie przypominacie, takie obrazki zostają w pamięci. Wtedy rząd podjął uchwałę o wdrożeniu programu wzmocnienia bezpieczeństwa zdrowotnego w Polsce, przeznaczając na to 150 mln zł w ubiegłym roku. A w tym roku na ten program idzie 300 mln i idzie 300 mln w przyszłym roku. Dzięki temu działaniu szpital we Wrocławiu nie został zamknięty. To pozwoliło mu wyjść na prostą, choć nie rozwiązało wielu innych problemów, które ma i będzie miał jeszcze długo. Ale rozwiązało to doraźnie problem wejścia komorników do tego szpitala. I tak się stało również w kilku innych szpitalach. Powiedziałem o kilku konkretach, stojąc przed państwem, twarzą w twarz, ale również wobec państwa mam odwagę powiedzieć – jeżeli ktoś jest innego zdania, będzie mógł zaprotestować: Jak do tej pory nie było takiego rządu, który zrobiłby tak dużo dla zwiększenia finansowania systemu opieki zdrowotnej. (Oklaski) I to jest prawda. Chciałbym się odnieść teraz do zasad, do zmiany funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, i do tego, o czym państwo tak dużo mówicie, do sprawy spółek prawa handlowego. Jeśli już mówimy o tym, to moim obowiązkiem jest pokłonić się ministrowi Balickiemu. Panie ministrze, kłaniam się panu, bo to jest pański projekt. To projekt ministra Balickiego, nie wasz. (Oklaski) Wyście głosowali przeciwko temu projektowi, kiedy był przez Balickiego przedstawiony. (Poseł Ryszard Kalisz: Ale PiS też.) (Wesołość na sali) Panie pośle, ale nie Zbigniew Religa. (Poseł Ryszard Kalisz: To prawda.) Przypominam panu, że byłem jedynym senatorem z opozycji, który głosował za tym, a Balicki to potwierdzi.

(Poseł Ryszard Kalisz: Panie profesorze, co przy pańskim nazwisku jest teraz napisane? Niech pan spojrzy na tablicę.) Jestem z tego, co tam jest napisane obok mojego nazwiska, bardzo dumny, panie pośle. (Oklaski) To jest ważne, bo ja wiem, co Balicki zrobił, więc dobrze, jak ludzie się dowiedzą. Natomiast chcę państwu powiedzieć, że jeżeli samorząd chce przekształcić coś w spółkę prawa handlowego, to może. Ta ustawa nic nie zmienia, nie wnosi niczego nowego. Ona może daje pozwolenie. Dlaczego myśmy w naszej ustawie, która też jest ustawą dotyczącą restrukturyzacji, chcieli to zapisać? Żeby to był poziom ustawowy. To jest zachęta. Natomiast ile samorządów skorzysta z tego, nie wiem. Poza tym, proszę państwa, takie jest doświadczenie. Jakbyście państwo przeanalizowali stosunki własnościowe w Europie, to proszę mi wierzyć, przekonalibyście się, że w większości krajów to jednak jest własność publiczna, najczęściej samorządowa. Jeżeli chcecie w tych spółkach widzieć rozwiązanie wszystkich problemów, to jest to błąd. Poza tym tak naprawdę dlaczego ja głosowałem wtedy za tymi spółkami? Ponieważ to nakładało na dyrektora szpitala odpowiedzialność za budżet szpitala. Natomiast dla pacjenta, proszę mi wierzyć, ona wiele dobrego nie wniesie. Trzeba sobie zdawać z tego sprawę. Nie padło to dzisiaj, ale z wywiadu z panią minister wiem i bardzo się z tego cieszę, że jest przygotowywana ustawa o akredytacji szpitali. To dobrze. Kierunek, który zwiększa jakość – znakomicie. Ja mam nadzieję, pani minister, że z ustawy o akredytacji, która jest w Ministerstwie Zdrowia, wzięła pani przynajmniej część. W każdym razie byłbym zachwycony, gdyby tak się stało, gdyby ustawa o akredytacji, którą myśmy przygotowali, zostawili ją, mogła, przynajmniej w jakiejś formie, dalej funkcjonować. Tylko w wywiadzie, bo dzisiaj to nie padło, usłyszałem coś, co sprawiło, że niezwykle się ucieszyłem. Zdecydowała się pani popierać system konsultancki. Bardzo chciałbym, żeby tak było. Proszę państwa, to jest rozwiązanie korzystne dla wielu dyrektorów szpitali, którzy wreszcie rujnują ten niepotrzebny, sztuczny podział szpitala na wiele oddziałów, na księstwa, gdzie o gospodarce łóżkami decyduje tylko ordynator czy profesor. To jest złe, ta tradycja, w której żyjemy od blisko dwustu lat, jest już po prostu przestarzała. System konsultancki ma jeszcze jedną bardzo dobrą cechę: pacjent kierowany do szpitala nie będzie kierowany do szpitala na oddział chirurgii, tylko na oddział chirurgii do konkretnego konsultanta. Będzie od początku bezpośredni związek pomiędzy pacjentem a lekarzem. Jeżeli jest prawdą to, co wyczytałem w wywiadzie z panią, to chcę pani tylko bardzo podziękować za to. (Poseł Beata Małecka-Libera: Czyli jednak są dobre zmiany?) (Głos z sali: Nie demonizujmy.)

34

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Zbigniew Religa Proszę państwa, najważniejszą rzeczą w zmianie funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, pani poseł, nie są spółki, ale jest ukierunkowanie konkurencji na jakość. (Oklaski) Jeżeli tego nie zrobimy, nie osiągniemy tego, co jest najważniejsze. Dobra diagnoza, dobre leczenie i szybki powrót do pracy, bo tego pacjent oczekuje. (Poseł Beata Małecka-Libera: Brawo, ale narzędzia zarządcze...) (Poseł Tomasz Latos: Ciszej!) Pani redaktor, spółka to spółka, już mówiliśmy o tym. Jest za to kolejna sprawa, jeżeli mówimy o jakości. Została przedstawiona, przesłana do Sejmu przeze mnie ustawa dotycząca sieci szpitali. Ideą tej ustawy jest przede wszystkim postawienie na jakość, ale nie teoretycznie. Za jakość trzeba płacić i to w tej ustawie jest. Spełniasz więcej pożądanych kryteriów, dostaniesz więcej pieniędzy. Spełniasz różne normy jakościowe, dostaniesz więcej pieniędzy. Jak się okazuje, jeżeli nie ma zapłaty za takie działania, nie będzie zmian w jakości. Wreszcie druga istotna sprawa związana z tą ustawą. Dzisiaj już te słowa padały z ust pani minister. Struktura łóżek szpitalnych w Polsce jest zła. Ustawa o sieci szpitali ma za zadanie zmienić strukturę szpitali, dostosować ją do autentycznych, rzeczywistych potrzeb obywateli w chwili obecnej. Ja rozumiem, że ta ustawa nie będzie proponowana przez panią minister, ponieważ była negatywnie oceniana w momencie, kiedy była pani wcześniej przewodniczącą Komisji Zdrowia, ale ta ustawa zostanie zgłoszona przez nas po raz drugi do parlamentu i złożona chyba w przyszłym tygodniu do marszałka Sejmu. Jedno jest pewne: czas najwyższy w reformowaniu funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej postawić na jakość. Za tym idzie jeszcze jedno, bo to w dalszym ciągu będzie niewystarczające, nie wymusi do końca najwyższej jakości. Teraz powiem coś, za co część środowiska medycznego ciężko się na mnie obrazi i będzie przeciwna. Konkurencja dotycząca jakości jest możliwa tylko wtedy, gdy wyniki leczenia są publikowane, są przekazywane do publicznej wiadomości. Bez tego niczego się nie osiągnie. Ten czy ten szpital musi pokazać, ile ma zakażeń wewnątrzszpitalnych, a pacjent ma prawo o tym wiedzieć i wybrać sobie ten szpital, w którym nie ma zakażeń albo są minimalne zakażenia. Jeżeli tego nie zrobimy – ostrzegam panią minister, że to jest dramatycznie trudne przedsięwzięcie – nie poprawimy jakości w systemie. Takie próby są obecnie podejmowane w Stanach Zjednoczonych, ale napotykają na gigantyczny opór, ponieważ pokazywanie swoich wyników leczenia nie wszystkim odpowiada. Ale to jest przyszłość. Jak zwykle tego typu nowe rzeczy dzieją się w Stanach Zjednoczonych, nie w Europie. Tam to się zaczyna dziać. Bardzo chciał-

bym, żeby Polska należała do awangardy europejskiej, żeby mogła to wprowadzić. Wreszcie ostatnia kwestia to reforma płatnika, propozycja Platformy Obywatelskiej podzielenia Narodowego Funduszu Zdrowia na kilku płatników. Jak państwo wiecie, była to moja oryginalna propozycja. Z tą propozycją wchodziłem, panie pośle Kalisz, nie do partii PiS, ale do rządu PiS, z czego jestem dumny, i zrezygnowałem z tej propozycji nie dlatego, że nie było politycznej zgody na to, nieprawda. Jest to wynik moich bardzo głębokich w tej chwili przemyśleń. Wycofuję się sam z mojego własnego projektu. Obawiam się, że jeżeli podzielimy Narodowy Fundusz Zdrowia na 4, 5 czy 6, obojętne ile, niezależnych funduszy, które mają konkurować, w związku z czym wygenerują wyższą jakość... Siłą rzeczy przypomina mi się ustawa, którą państwo wprowadziliście, proponująca, żeby jeździć cały rok na światłach. To było takie logiczne. Samochód jest lepiej widoczny, w związku z czym będzie mniej wypadków. O to chodziło w tej ustawie. Wprowadzona została ustawa, jeździmy cały rok na światłach, ale wypadków nie jest mniej. (Poseł Stanisław Stec: Jest więcej.) Nie wiem, czy z tego powodu, ale chyba nie z tego. (Poseł Marek Borowski: Ale tak może byłoby jeszcze więcej.) Jest jedna rzecz: nie miało to istotnego wpływu na zmniejszenie liczby wypadków, a taka była idea. (Poseł Ryszard Kalisz: Ale lepiej widać.) Obawiam się, że ten podział wprowadzi bardzo dużo zamieszania. Tak jak przez jakiś czas zamiana kas chorych na fundusz spowodowała ogromne zamieszanie, tak znowu przez jakiś czas będziemy mieli zamieszanie w systemie opieki zdrowotnej, a rzeczywistych korzyści może nie być. W związku z tym ja tylko prosiłbym, żeby Ministerstwo Zdrowia zechciało głęboko zastanowić się nad tym, ponieważ decyzja będzie miała ogromne skutki. Ja od razu mówię, że będę przeciwnikiem tego. W każdym razie jeszcze nie teraz powinniśmy to robić, w tej złej sytuacji opieki zdrowotnej, jaka jest, możemy tylko zaszkodzić, a nie poprawimy tej sytuacji. Zwracam się z apelem do państwa, żebyście zechcieli to przemyśleć i przynajmniej nie śpieszyli się z propozycją tej ustawy. Proszę państwa, całkowicie zgadzam się z apelem, że reformowanie opieki zdrowotnej, dyskusje na temat zdrowia powinny być ponadpartyjne, tylko nie wiem, czy jest to możliwa – mówię to bardzo uczciwie – podobnie jak nie wiem, czy jest możliwe, żeby był jakiś korzystny efekt tego „białego szczytu”, ponieważ „białych szczytów” było już bardzo dużo. Organizował go chyba i pan minister Balicki, jeśli się nie mylę, i inni ministrowie. (Poseł Jakub Rutnicki: Białe miasteczko.) Białe miasteczko? Już panu odpowiadam. W tej chwili państwo zwracacie uwagę na to, że wy jesteście otwarci, z każdym się spotykacie, nie boicie się. (Poseł Jakub Rutnicki: Tak jest!)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

35

Poseł Zbigniew Religa Ja wiem, gratuluję. W związku z tym chciałbym przypomnieć pewne sprawy, ponieważ, panie pośle, pamięć jest ulotną rzeczą. Wiemy o tym, że była ogromna manifestacja białego personelu w Warszawie i chciałbym, panie pośle, zapytać się pana, czy znał pan kiedykolwiek wcześniej premiera i ministra zdrowia, którzy wychodzą na ulicę do manifestantów. Tym premierem był pan premier Marcinkiewicz, a tym ministrem był Zbigniew Religa. My nie siedzieliśmy w lokalu, my wyszliśmy. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: A gdzie jest pan premier Marcinkiewicz?) I nie bałem się z nimi rozmawiać. A białe miasteczko... (Poruszenie na sali) Wiem, że państwo byliście. Wam było prościej. Mnie było trudno, ale ja też byłem. Tak się złożyło, że w tym samym czasie do miasteczka dotarł przedstawiciel Unii Europejskiej, który zajmuje się prawami człowieka oraz prawami pracowniczymi. W rozmowie ze mną – to się działo właśnie w białym miasteczku – powiedział: wie pan co – przepraszam, że to cytuję – patrzę na pana z podziwem, bo niewielu ministrów zdrowia w Europie miałoby odwagę, tak jak pan, pójść bezpośrednio do protestujących. Chciałbym też zauważyć, à propos tej umiejętności otwarcia się i spotykania, że po manifestacji pan premier Marcinkiewicz zaprosił przedstawicieli wszystkich związków zawodowych. Zasiedli oni, tak jak teraz, w jednej sali i dyskutowali. W wyniku dyskusji ustalono, że związki zawodowe będą pracować w Ministerstwie Zdrowia nad zagadnieniem wzrostu płac w systemie opieki zdrowotnej. Spotkania odbywały się regularnie, raz w tygodniu. Może się mylę, może odbywały się rzadziej, ale były one regularne i dość częste. Trwało to przeszło pół roku. Śmiało mogę powiedzieć, że przedstawiciele wszystkich związków zawodowych działających w systemie opieki zdrowotnej zawsze byli przyjmowani w ministerstwie, kiedy tylko zechcieli tam przyjechać. Nikt temu nie zaprzeczy. Spotkań było mnóstwo, również ze związkiem zawodowym lekarzy. Pan przewodniczący Bukiel i osoby z jego najbliższego otoczenia byli w Ministerstwie Zdrowia niejednokrotnie. I następna sprawa. Obowiązek i uczciwość nakazują mi o tym powiedzieć. Pan premier Kaczyński również spotykał się i rozmawiał z przedstawicielami wszystkich istotnych związków zawodowych działających w systemie opieki zdrowotnej. Nie bądźcie więc tacy zachwyceni, że jesteście otwarci. Proponowałbym przywrócić pamięć i wziąć pod uwagę to, co przed chwilą powiedziałem. I jeszcze jedna sprawa, dotycząca 7 lat, tu wymienianych. Co pewien czas to pada. Już kończę, panie marszałku. (Poseł Jakub Rutnicki: Proszę bardzo, jeszcze mamy czas, panie profesorze.)

(Poseł Beata Mazurek: Nie, nie, panie profesorze, bo jeszcze inni są w kolejce.) Już będę kończył, bo inni też chcą rozmawiać, ale wydaje mi się, że to będzie dobra przypowieść. Otóż byłem trochę zszokowany, zaskoczony, kiedy na pierwszym posiedzeniu Komisji Zdrowia zobaczyłem, że niedaleko siedzi pan marszałek Dorn. Przed chwilą tu był. Wyszedł. Zapytałem: a co pan tu robi? Odpowiedź była taka: wie pan, muszę poznać problemy opieki zdrowotnej, chcę się tego nauczyć. Powiem szczerze, że mi zaimponował, bo piastował stanowisko marszałka i jest wytrawnym, wieloletnim posłem, który ma ustaloną, jasną pozycję w świecie polityki, a powiedział, że przyszedł się nauczyć. To było na pierwszym spotkaniu. Na przedostatnim spotkaniu komisji – siedziałem obok niego – pan marszałek Dorn rzekł do mnie: wie pan co, kiedy pan mówił o tych 7 latach, to był pan strasznym optymistą i bardzo pan przesadził. Czytam w tej chwili na temat reform, jakie miały miejsce w Europie, i okazuje się, że średni czas, aby widoczne były efekty reform, wynosi 10 lat, a pan mówił o 7 latach. (Poseł Beata Małecka-Libera: To nie zarzut.) (Głos z sali: Musimy zacząć.) Proszę państwa, kiedy słyszę w wypowiedziach niektórych przedstawicieli ministra zdrowia – nie pani minister – że jesteście w stanie naprawić system opieki zdrowotnej w ciągu 2 lat, to proponowałbym, aby się tak zachować jak pan marszałek Dorn. Może warto jednak się trochę pouczyć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, w imieniu klubu Lewica i Demokraci głos zabierze pan poseł Marek Balicki.

Poseł Marek Balicki:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Kiedy wysłuchałem informacji pani minister, wpadłem w pewną konfuzję, bo to jest pierwsza debata w tej kadencji poświęcona zdrowiu. Upłynęły 3 miesiące, czyli wystarczająco długi czas, i oczekiwaliśmy wystąpienia programowego, informującego, co rząd robi, jaką ma wizję, co chce zrobić w najbliższym roku, co chce zrobić do końca kadencji. Wprawdzie punkt porządku brzmi: informacja o obecnej sytuacji, ale dotąd rządy zawsze przedstawiały plany działań. Nie usłyszeliśmy nic, żadnych konkretów na temat tego, jaką politykę rząd chce prowadzić, żeby wyjść z obecnej trudnej, złej sytuacji. Usłyszeliśmy trochę informacji, ale były to informacje faktograficzne, nawet bez pogłębionej analizy i wyciągnięcia wniosków, co trzeba zrobić. (Oklaski) Tytuł punktu porządku dziennego brzmi: informacja rządu, czyli nie chodzi o monitoring sytuacji. Rząd

36

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Marek Balicki ma rządzić, czyli jeśli rząd przedstawia informację, to ma przede wszystkim powiedzieć, co chce zrobić, a nie, co jest, bo to wszyscy widzimy. Cieszy natomiast fakt kolejnych zapowiedzi dialogu i szukania porozumienia, kompromisu ponadpartyjnego. Zgadzamy się – zresztą to była inicjatywa LiD – że najważniejsze kwestie, dotyczące koszyka, sieci szpitali, ubezpieczeń dodatkowych, powinny być przedmiotem porozumienia ponadpartyjnego, bo tego nie da się do końca zrobić przez 4 lata. Nie wiem, czy to jest możliwe, ale próba takiego rozwiązania powinna być podjęta. My podtrzymujemy naszą deklarację. Dlaczego powiedziałem, że nie wiem, czy to jest możliwe? Dlatego, że wysłuchałem wypowiedzi przedstawicielki Platformy Obywatelskiej, pani poseł Małeckiej-Libery, która chciała podgrzać atmosferę. Pani minister mówiła: dość tych sporów, połajanek, przepychanek, a przedstawiciel klubu Platformy Obywatelskiej w imieniu tego klubu wskazywał, no, benzynę i zapałki, czyli że nic dotąd nie zrobiono, że jedynie my mamy odwagę. Patrzę na panią poseł i pamiętam, że nie była pani posłanką w kadencji 2001–2005, więc być może stąd niepełna znajomość faktów. (Poseł Beata Małecka-Libera: Ale byłam dyrektorem w tym czasie.) Prześledźmy to historycznie. W 1997 r., kiedy ministrem zdrowia był prof. Jacek Żochowski, została uchwalona ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Później były rządy AWS. I co się stało? Ustawa została zepsuta, zamieniona na ustawę o kasach chorych. Następnie została uchwalona tzw. ustawa 203, dotycząca podwyżek wynagrodzeń bez zapewnienia środków. I na koniec kadencji AWS – dziura Bauca. Co zastała lewica? Jaką sytuację? Pierwszą sprawą było gaszenie pożarów. Lawinowe zadłużenia szpitali, jakie wówczas miały miejsce, wymagały podjęcia działań. Dzisiejsze punkty porządku dziennego, pani poseł, najlepiej potwierdzają błędną diagnozę. „Narodowy program zwalczania raka” został uchwalony przez lewicę na 10 lat. Ustawa o pomocy publicznej i restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej została uchwalona przez lewicę. Musiała ona być uchwalona, ponieważ stan zastany przez lewicę w 2001 r. był taki, że szpitale nie udźwignęłyby same tych problemów. Pani minister nie dodała dzisiaj jednego w informacji o poziomie zadłużenia, którą przedstawiła: że do września ubiegłego roku zadłużenia przeterminowane szpitali, o które może upomnieć się komornik, zmniejszały się, a rosną dopiero teraz. Gdyby pani była posłem tamtej kadencji i słuchała wczoraj, co powiedział pan prof. Religa – za co dziękuję, za dostrzeżenie sprawy – to wiedziałaby pani, że w czasie rządów lewicowych nie tylko uchwalony został „Narodowy program zwalczania raka”,

ale również narodowy program walki z chorobami krążenia – Polkard. (Poseł Beata Małecka-Libera: Ale czemu tak źle jest w tej chwili?) Wczoraj pan prof. Religa powiedział, że właśnie po tych paru latach możemy ocenić dobroczynne efekty tego programu, że pod względem wielu wskaźników osiągamy poziom Europy Zachodniej. Pamiętajmy o tym. (Oklaski) I sprawa ostatnia. Mówimy dużo na temat koszyka. Chcę zwrócić uwagę na rolę Agencji Oceny Technologii Medycznych, pani poseł. Gdyby rządy lewicy jej nie stworzyły, to Platforma Obywatelska nie miałaby narzędzi, aby przygotowywać koszyk. (Poseł Beata Małecka-Libera: Ale mówimy o organizacji, funkcjonowaniu systemu.) Teraz przejdźmy do informacji o obecnej sytuacji. Dzisiejszy kryzys ma dwa wymiary. Pierwszy wymiar, bieżący, związany z konfliktami płacowymi, i drugi, długofalowy, który wynika z przyczyn strukturalnych i systemowych. Dlatego potrzebne są dwa plany, dwa wymiary działań – doraźne, skierowane na rozwiązanie problemów, które dzisiaj są w szpitalach publicznej służby zdrowia, i długofalowe, które powinny być przedmiotem uzgodnień ponadpartyjnych. Przejdźmy do konfliktu pierwszego, płacowego. Jakie dwa czynniki wpłynęły na to, że osiągnął on taki wymiar? Po pierwsze, zmiany w prawie wprowadzające europejskie normy czasu pracy dotyczące lekarzy. Jednak druga przyczyna to rozbudzone w kampanii wyborczej oczekiwania płacowe. Spójrzmy na programy wszystkich partii, które znalazły się w parlamencie, i tych, które się nie znalazły. Zapowiedzi i obietnice, które składała Platforma Obywatelska, przebiły wszystkie inne, również te pochodzące od najbardziej skrajnych partii populistycznych. (Oklaski) Dzisiaj mamy owoce synergii tych dwóch działań. Jaka była odpowiedź rządu w tych pierwszych trzech miesiącach na problem bieżący, na konflikt płacowy? Popełniono trzy błędy związane z zaniechaniem. Pierwszy to próba zamiecenia pod dywan. Na początku rząd chciał odsunąć termin wejścia w życie ustawy, ale prawa europejskiego nie da się schować pod dywan ani odsunąć w czasie. Stracone tygodnie. Drugi błąd, o wiele ważniejszy, o wiele bardziej strategiczny, obciąża zarówno Platformę Obywatelską, jak też Prawo i Sprawiedliwość, a nie prof. Religę. Jest to obniżka składki rentowej, która obciążyła finanse publiczne kwotą ponad 20 mld zł. (Oklaski) Platforma poparła obniżkę, pierwszy etap, ale mieliście szansę, kiedy rozbudziliście oczekiwania płacowe, składaliście tyle obietnic, aby odstąpić od drugiego etapu. Mielibyśmy środki w wysokości 10 mld zł, w dodatku bez większego obciążenia finansów publicznych – budżet i tak został obciążony – żeby przynajmniej w rozsądnym wymiarze zaspokoić oczeki-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

37

Poseł Marek Balicki wania nie tylko służby zdrowia, lecz także całej sfery budżetowej, nauczycieli i służb państwowych. Trzeci błąd, który dzisiaj powoduje najwięcej szkód, to przerzucenie problemu konfliktów płacowych na barki dyrektorów. Dyrektorzy mają dwa wyjścia. Jedno wyjście – zamykać oddziały. Wtedy rozpoczyna się ewakuacja pacjentów. Pani minister, to za rządów Platformy Obywatelskiej jest najwięcej zamknięć i gróźb ewakuacji pacjentów. Drugie wyjście – zadłużać szpital. Co dyrektorzy robią w większości? Decydują się na uzgodnienia płacowe i zadłużają szpitale. Sytuacja, która miała miejsce do tej pory, nie zmieni się, niestety. Nie będzie spadać zadłużenie szpitali, ich sytuacja będzie się pogarszać. Na pewno znowu za dwa, trzy lata, kiedy zmienią się rządy, będzie potrzebna ustawa restrukturyzacyjna. Jaką sytuację w systemie opieki zdrowotnej mamy dzisiaj? Postępujący, pełzający, rozprzestrzeniający się chaos. W każdym szpitalu inna sytuacja, strajki, konflikty w takiej czy innej formie, duża niepewność. Dyrektorzy nie wiedzą, jaki będą mieli kontrakt za trzy miesiące, bo zapowiedzi funduszu nie przekładają się na to, co jest podpisywane w danym momencie. Pracownicy, kolejne grupy zawodowe nie wiedzą, czy muszą strajkować, żeby otrzymać podwyżki, tak jak to jest w przypadku pielęgniarek. Lekarzom łatwiej było wywalczyć podwyżki, bo nowe prawo dotyczyło lekarzy. Pielęgniarki zostały zepchnięte na margines i zmuszone są do podejmowania prób strajku czy zgłaszania postulatów w innej formie, żeby uzyskać to, co się im należy. Mamy sytuację chaotyczną, nad którą nikt już dzisiaj nie panuje. Widzimy, że rząd nie panuje nad sytuacją. Jednak dzisiaj kierownictwa ogólnokrajowych związków zawodowych również nie panują nad procesem, który dokonuje się w szpitalach, w placówkach opieki zdrowotnej. Można powiedzieć – pan premier Tusk mówił o tym – że uszczelnianie systemu jest pierwszym, podstawowym zadaniem. Z czym mamy do czynienia dzisiaj? Z powodu braku reakcji rządu na postępujące protesty i zadłużanie szpitali mamy do czynienia z rozszczelnianiem systemu. (Oklaski) Czyli jest to uszczelnianie przez rozszczelnianie. Co należy zrobić? Trzeba jak najszybciej wprowadzić plan działań doraźnych. Zawrzeć porozumienie ze związkami zawodowymi na temat ścieżki dojścia, mapy drogowej rozwiązania systemów płacowych. Należy również ustalić takie ramy i wytyczne, żeby dzisiaj w poszczególnych szpitalach były jakieś granice, w których mają się poruszać i pracownicy, i dyrektorzy. Nie może być tak, że powstają coraz większe rozbieżności między szpitalami, które znajdują się w tym samym mieście, czasem w tej samej dzielnicy. Jeśli chodzi o trzeci punkt, to Narodowy Fundusz Zdrowia musi zwiększyć plan finansowy. Dzisiaj powinien zaciągnąć kredyt, który może być spłacany

ze zwiększonej od przyszłego roku składki zdrowotnej. (Oklaski) Jeśli zaś chodzi o drugi wymiar długofalowy, który powinien być przedmiotem obrad „okrągłego stołu” – już w skrócie, bo jest to debata średnia, a szkoda, bo chyba powinna być długa – to trzeba powiedzieć, że rząd nie przedstawia dzisiaj jakiejś strategii, wizji. W tym, co zostało powiedziane, pojawiają się jednak dwa wątki: uszczelnianie systemu i zwiększanie finansowania ze środków publicznych. Platforma Obywatelska mówi: uszczelniajmy, a później zastanowimy się nad zwiększeniem finansowania. Prawo i Sprawiedliwość mówi: zwiększmy finansowanie. Jeśli Platforma Obywatelska mówi: nie finansujmy, tylko uszczelniajmy, to znamy to podejście, tę doktrynę, która była określana jako neoliberalna, a więc jak najmniej podatków, jak najmniejszy zakres usług finansowanych ze źródeł publicznych, bo taka jest konsekwencja niedofinansowania publicznego. Uważamy, że podatki i składki są po to, żeby realizować z nich te usługi publiczne, które muszą pozostać usługami publicznymi. (Oklaski) Dlatego opowiadamy się i za uszczelnianiem systemu, i za zwiększaniem finansowania. Dlatego złożyliśmy w ubiegłym tygodniu dwa projekty ustaw – projekt uszczelniający, dotyczący spółek użyteczności publicznej, ale również zawierający twarde reguły gospodarki finansowej dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W tym miejscu dziękuję panu prof. Relidze, bo w kadencji 2001–2005 rzeczywiście był pan jedynym przedstawicielem opozycji, który popierał te rozwiązania. (Oklaski) Ma pan rację, nie wszyscy będą chcieli się przekształcać, ale ci, którzy nie będą chcieli, również muszą być poddani takim rygorom. Jeśli chodzi o składkę, to musi ona ulec zwiększeniu, ale w sposób bezpieczny dla finansów publicznych. Taka jest nasza propozycja, szczególnie w pierwszym roku, kiedy mają być jednocześnie obniżone progi podatkowe. Nie możemy też doprowadzić do katastrofy, do takiej sytuacji, jaka była w 2001 r., czyli do dziury Bauca – to pani poseł, która mówiła w imieniu Platformy, dlaczego potrzebne jest jednoczesne uszczelnianie i zwiększanie finansowania. Po pierwsze dlatego, że efekty uszczelniania będą później, po kilku latach, a system nie wytrzyma takiego niedofinansowania, jakie mamy obecnie. Po drugie, bo uszczelnianie to lepsza gospodarka finansowa, a lepsza gospodarka finansowa to nie tylko niewydawanie na rzeczy niepotrzebne, lecz także realizowanie obowiązku wydawania na rzeczy potrzebne, które nie zawsze są dzisiaj finansowane. Chodzi tu o sprzęt jednorazowy, prześcieradła jednorazowe, które nie zawsze są zmieniane. Nie zawsze w toaletach szpitalnych są dostępne ręczniki papierowe i mydło w płynie. Uszczelnianie nie spowoduje więc oszczędności. Po trzecie – jest to powszechnie przyjęte i dziwię się, że Platforma Obywatelska nie chce tego uwzględniać – wydajemy dzisiaj w stosunku do PKB o 1/3 mniej. Ledwie przekraczamy 4%, kiedy minimalnym standardem jest 6%. Pani minister przelicza

38

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Marek Balicki to na dolary, trochę zapominając, że wartość złotówki poprawiła się w ostatnich latach. To przeliczanie niedokładnie oddaje rzeczywistość. Fakt, iż nakłady zwiększyły się w ostatnich latach, pokazuje tylko, że zwiększyły się one w niewystarczającym stopniu, bo nie osiągnęły 6% PKB, a musiały być większe, bo był Polcard, bo lepiej leczymy, bo są większe możliwości, bo się starzejemy, czyli z roku na rok społeczeństwo ma większe potrzeby. I ostatnia kwestia – te kluczowe kwestie już na sam koniec – od finansowania publicznego zależy kształt koszyka, czy w tym koszyku będzie to, co powinno być, czy też to, co pozostanie w nim, bo Platforma chce coś wyrzucić z koszyka, jednocześnie ograniczając finansowanie. W związku z tym nasuwa się pytanie: Jaki model systemu opieki zdrowotnej chcemy mieć w Polsce? Czy Platformie Obywatelskiej chodzi o taki model, w którym system publiczny będzie funkcjonował lepiej, zapewniając wszystkim to, co jest potrzebne i uzupełnione dodatkowymi ubezpieczeniami, czy też może – bo na to wskazują wasze wypowiedzi, dzisiejsze również – chodzi o redukcję, o ograniczenie systemu publicznego i doprowadzenie do tego, że ci, którzy mają więcej pieniędzy w kieszeni, będą zmuszeni wybrać ubezpieczenie dodatkowe w systemie komercyjnym? Tylko ci, którzy nie mają tych pieniędzy – emeryci nie zyskali na obniżce składki rentowej, bo jej nie płacą – będą pozbawieni części nowoczesnych świadczeń, chociażby zabiegów endoskopowych, które z punktu widzenia finansów publicznych są korzystniejsze, ale państwo chcecie je wyjąć z koszyka. Przedstawiciele Lewicy i Demokratów opowiadają się za uszczelnieniem systemu, za wprowadzeniem twardych reguł gospodarki finansowej, konkurencji sieci szpitali i dodatkowych ubezpieczeń, ale w taki sposób, żeby system publiczny miał nadal charakter powszechnych ubezpieczeń zdrowotnych (Oklaski), natomiast sprzeciwiają się takiemu kierunkowi zmian, który ograniczy uprawnienia do świadczeń zdrowotnych większości Polaków. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stefan Niesiołowski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Głos zabierze pan poseł Aleksander Sopliński, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Aleksander Sopliński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Przedstawiona przez panią minister informacja

o obecnej sytuacji w ochronie zdrowia, a także wypowiedzi moich zacnych przedmówców świadczą o złożoności problemu, wskazują na bardzo złożony problem. Wieloletnie zaniedbania i brak konsekwencji w reformowaniu doprowadziły do rozregulowania systemu, a zwłaszcza systemu finansowania. System jest chory. Mogę go porównać do pacjenta, którego trzeba zoperować, do pacjenta cierpiącego na wiele schorzeń, czyli trudnego pacjenta. Dlatego też do takiego zabiegu trzeba się szczególnie przygotować, a operator powinien przewidzieć skutki tego zabiegu. W 1999 r., jeszcze za rządów premiera Jerzego Buzka, rozpoczęto reformę systemu ochrony zdrowia. Nie chciałbym, żeby w następnej kadencji znowu mówiono o reformie zdrowia; wtedy oprócz dwóch ministrów wystąpi również pani minister. Przeprowadzana reforma jest niekonsekwentna i jest uważana przez społeczeństwo za najgorszą z reform. Doprowadziło to do ograniczenia zaufania obywateli do państwa, ale i do nas, parlamentarzystów, do Sejmu. Wszystko to, co się dzieje w ochronie zdrowia, jest bardzo stresogenne dla obywateli i budzi zrozumiałe niezadowolenie wśród pracowników i pracodawców ochrony zdrowia. Główną wadą dotychczas przeprowadzanej reformy jest – podkreślam – brak określenia jednoznacznego celu reformy, w jakim kierunku ta reforma ma zmierzać. Poza tym brakuje porozumienia ze środowiskiem medycznym, brakuje dobrze przygotowanej kadry menedżerskiej, brakuje pakietu spójnych ustaw, brakuje określenia systemu właścicielskiego publicznych zakładów opieki zdrowotnej; samorządy są tylko organami założycielskimi, a nie właścicielami. Uważamy, że właścicielami szpitali powinny być samorządy. Obecny rząd Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego jest zdeterminowany, by to zmienić. Do rządu i parlamentu należą decyzje zmian systemowych i sposobu ich finansowania. Te zmiany systemowe mają optymalizować, uszczelniać system, aby w konsekwencji potem właściwie je móc finansować. Płace w ochronie zdrowia powinny być zróżnicowane i zależne od decyzji podejmowanych na poziomie zakładu pracy, a więc te płace nie będą jednakowe w każdym zakładzie pracy, będą różne. To będzie zależało od zakładu i jakości usług medycznych świadczonych w zakładzie. Pan profesor Religa w swoich wystąpieniach, ale również dzisiaj mówił o tym, że bez pieniędzy nie będzie reformy. Wyszedł pan profesor. Tak, panie profesorze, wszyscy się z tym zgadzają, ale jeżeli dzisiaj mamy określoną ilość środków, to zadbajmy o ich racjonalność w wydatkowaniu. Szyjmy na miarę. Chciałbym Wysokiej Izbie przypomnieć pewną ekonomiczną zasadę stosowaną przez ekonomistów amerykańskich, związaną z systemem ochrony zdrowia, która mówi o tym, że jeżeli chcesz dokonać jakiejkolwiek reformy w służbie zdrowia, to – po pierwsze – musisz mieć dobrze przygotowaną i zmotywowaną kadrę, nie lekceważ środowiska medycznego, a następnie dopiero możesz mówić o pieniądzach.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

39

Poseł Aleksander Sopliński Jeżeli tego nie masz, to wszystko ci się rozleci. Śmiem twierdzić, że mamy wybitnych lekarzy klinicznych, wyjątkowy personel pielęgniarski, natomiast jeśli chodzi o kadrę menedżerską w ochronie zdrowia, to mamy wielki niedobór. Dlatego też uważam, że słuszna jest propozycja pani minister, jeśli chodzi o wprowadzenie kształcenia menedżerów pracujących w systemie. Faktem jest, że na ochronę zdrowia w Polsce przeznacza się za mało pieniędzy. Powinno się przeznaczać minimum 6% PKB, ale w Polsce są pewne paradoksy i w przypadku systemu finansowania również jest pewien paradoks. Tak się dzieje, że ktoś obliczył czy obliczono, że faktycznie wydaje się 6% PKB, ale polega to na tym, że ze środków publicznych pochodzi 4% PKB, a ze środków prywatnych pozostałe 2%. Wpompowanie dziś pieniędzy do źle funkcjonującego systemu może ugasić tylko pożar na bardzo krótko, nie poprawi dostępności usług medycznych. Dlatego też należy wprowadzić takie mechanizmy odpowiedzialności finansowej, dokonać takich przekształceń w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, taką przeprowadzić restrukturyzację, żeby szpitale się nie zadłużały. W związku z tym słuszna jest propozycja skorzystania z możliwości przekształceń szpitali w spółki prawa handlowego. Na podstawie przeprowadzonych w Polsce badań stwierdzono, że korzystanie z usług niepublicznych placówek nie wynika tylko z tego, że są to usługi świadczone na najwyższym poziomie, ale przede wszystkim wynika to z łatwości ich otrzymania. Poza tym uważamy, że obecny system kontraktowania – przy takiej wycenie i przy takim sposobie wynagradzania pracowników w ochronie zdrowia – nie ma racji bytu i dawno powinien być zmieniony. Chciałbym przypomnieć Wysokiej Izbie, że parlament poprzedniej kadencji, uchwalając słuszną podwyżkę dla pracowników, doprowadził do tego, że są dwa strumienie pieniędzy dla świadczeniodawców. Uważamy to za niewłaściwe, bo w przypadku każdego świadczenia powinien być określony koszt pracy, a nie tak, że płace są w oderwaniu od udzielanych świadczeń zdrowotnych, tak jak jest obecnie. To należy szybko zmienić. Uważamy również, że liczba podmiotów finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia powinna podlegać regulacji. Powstawanie nowych lecznic w regionie powinno być koordynowane przez samorząd wojewódzki, bo pieniądze z licznych kontraktów rozmydlają się, placówki są niedofinansowane i się zadłużają. W gestii marszałka województwa powinna być koordynacja liczby placówek, a praca wojewódzkich konsultantów winna być w kompetencjach urzędów marszałkowskich. Wszystkie podmioty publiczne i niepubliczne powinny być zrównane w prawach. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej przekształcająca szpitale w spółki, podkreślam: nie powinna mieć charakteru obligatoryjnego. Powinno być miej-

sce dla jednostek publicznych, niepublicznych i spółek kapitałowych. Przekształcenia proponowane przez panią minister w projekcie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej umożliwią restrukturyzację, racjonalizację zarządzania. Wymusi to z kolei na samorządach i dyrektorach szpitali faktyczną odpowiedzialność ekonomiczno-finansową, organizacyjną, a to może i powinno doprowadzić do wzrostu jakości usług medycznych, o których mówił pan prof. Religa. W polskim systemie ochrony zdrowia podstawą powinny być szpitale publiczne, podkreślam: szpitale publiczne. Często zadawane jest pytanie: czy jako Polskie Stronnictwo Ludowe jesteśmy za podniesieniem składki? Odpowiadamy: najpierw uporządkujmy, uszczelnijmy system. Wprowadźmy koszyk z właściwą wyceną gwarantowanych procedur, określmy wielkość tego koszyka, a dopiero wtedy, jeśli zajdzie taka potrzeba, dyskutujmy o wzroście składki. Wysoka Izbo! Pani Minister! Czeka nas, posłów, wiele pracy i odpowiedzialnych decyzji. Rzućmy swoje legitymacje polityczne, weźmy się za faktyczną reformę ochrony zdrowia, żeby była uniwersalna, równa i solidarna. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Damian Raczkowski, Platforma Obywatelska.

Poseł Damian Raczkowski:
Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z pewnym zdziwieniem wysłuchałem głównie dwóch wystąpień – wystąpienia pana prof. Zbigniewa Religi i byłego ministra pana Marka Balickiego. W szczególności moje zdziwienie budziło wystąpienie pana ministra Zbigniewa Religi, w momencie kiedy mogłem zapoznać się z raportem z działalności ministra zdrowia, opublikowanym przez gabinet polityczny we wrześniu 2007 r. Gdy porównałem to, o czym czytamy w tym raporcie, z tym, co faktycznie państwo zrealizowaliście przez dwa lata, to doznałem wrażenia, że Prawo i Sprawiedliwość jest w dalszym ciągu w matriksie, Platforma – w realu. (Oklaski) Ta zmiana nastąpiła, szanowni państwo, 21 października 2007 r. To wtedy państwo przegraliście wybory i tedy przeszliśmy z matriksa do realu. Raport, który pan minister przedstawił, mówi o 10 punktach planu, które, może i słusznie, zgadzamy się w dużej mierze co do realizowania pewnych kierunków, chciał pan zrealizować. Jeżeli chodzi o państwowy system ratownictwa medycznego, system został wdrożony, to prawda, ale po wdrożeniu okazało się, że jest on niepełny i nieskuteczny. Jedną z najważniejszych kwestii, czyli kwestię kosztochłonnego elementu systemu ratownictwa medycznego, jakim są szpitalne oddziały ra-

40

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Damian Raczkowski tunkowe, pozostawiliście państwo, nie tak, jak chcieliście, poza budżetem państwa, ale w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Co do sieci szpitali, gdzie jest ta ustawa, o której tyle się mówiło? Mieliście państwo dwa lata. Gdzie ona jest? (Poseł Zbigniew Religa: W parlamencie była, panie pośle.) Tak, ale czy był druk, czy pracowaliśmy nad tym, bo nie przypominam sobie tego, panie ministrze. (Głos z sali: Pracowały komisje sejmowe.) Pozostało to w sferze planowania, nie zrealizowaliście państwo kolejnego ważnego punktu ze swojego programu. (Głos z sali: Wszystko przed wami.) Koszyk świadczeń gwarantowanych, proszę bardzo. Jedna z najważniejszych kwestii, którą chciał pan, panie ministrze, wprowadzić. Co zostało z koszyka? To lista właściwych procedur, ale bez ich wyceny. Jest to pusty akt, który tak naprawdę nie zasługuje na miano, które chcieliście państwo temu koszykowi nadać. Dobrowolne ubezpieczenia dodatkowe. Pamiętam, jak pan wielokrotnie mówił o tym, że warto je wprowadzić. Gdzie one są? Czy ktoś o nich słyszał, widział je, poza tym, że zgadzacie się państwo na nie? Mieliście państwo dwa lata i nie wprowadziliście ich w życie. Nowy ustrój ochrony zdrowia. Również te zamierzenia nie weszły w fazę realizacji. Wreszcie utworzenie systemu informacji w ochronie zdrowia. Również ogólnikowa deklaracja, nic więcej. Nie, przepraszam, pan minister skorygował swoje wystąpienie, powiedział, że ten akt ustawowy czeka, został w gabinecie ministerialnym i był prawie gotowy przed wyborami. (Poseł Zbigniew Religa: Był gotowy.) Tylko kiedy? Usprawnienie systemu ubezpieczenia zdrowotnego. Wszyscy uważamy, że jest to potrzebne, też chcemy to zrobić, ale państwu to się nie udało. Pytam więc: co państwo zrobiliście przez te dwa lata? (Poseł Jolanta Szczypińska: Trzeba było słuchać.) W wystąpieniu pana ministra Balickiego usłyszałem, że kraju panuje chaos, niepewność, pogotowie strajkowe, a rząd sobie z tym nie radzi. To jest to, co państwo pozostawiliście po sobie, to jest to. Zgadzacie się ze sobą w wielu kwestiach i w tej kwestii również powinniście państwo się zgodzić. Pani minister specjalnie pokazywała bilans otwarcia, żeby za chwilę mówić o tym, co będzie dalej. (Poseł Tadeusz Cymański: Kiedy?) Za chwilę. (Głos z sali: To poczekamy.) Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Spodziewałem się, że dzisiejszy dzień będzie trudny dla Polski, dlatego że wydawało mi się, iż spotykamy się dzisiaj tutaj po to – tak jest, pani poseł – żeby dyskutować o tym, co faktycznie jest istotne w tym systemie, co

należy zmieniać, ulepszać, co źle działa, a tak naprawdę spotykamy się z atakiem na panią minister Ewę Kopacz, z atakiem na obecny rząd, rząd pana premiera Tuska. Panie ministrze, może nie pan osobiście, chociaż w niektórych tezach tego wystąpienia były elementy, które można tak odebrać, ale w szczególności chodzi o klub Lewicy i Demokratów, pan minister Balicki wprost mówił, że jest tak, jak nie jest. Tak naprawdę ten atak jest nieuzasadniony, bo zamiast mówić o tym, że coś zrobimy, po prostu to robimy. (Wesołość na sali, oklaski) (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Nic nie robicie.) Dobrze. Panie ministrze, kiedy pan minister Religa zostawał ministrem, pamiętam pierwsze wystąpienie pana ministra i prośby, błagania, żeby dać państwa rządowi rok – błagam o to, żebyście dali nam państwo jeden rok. A teraz żądacie efektów po 50 dniach. Proszę bardzo, są efekty. Mamy 3 ustawy, które są w stanie zmienić system ochrony zdrowia. (Oklaski, poruszenie na sali) (Poseł Tadeusz Cymański: Gdzie?) Proszę zapytać marszałka. Do laski marszałkowskiej, panie ministrze, panie pośle Cymański, zostały złożone 3 ustawy. (Poseł Tadeusz Cymański: Nie ma ich.) Została złożona ustawa o zakładach opieki zdrowotnej. (Poseł Tadeusz Cymański: Kto je widział?) Została złożona ustawa o ochronie indywidualnych i zbiorowych praw pacjentów i rzeczniku praw pacjenta. (Poseł Tadeusz Cymański: Ale gdzie one są?) Została złożona ustawa o dobrowolnych dodatkowych ubezpieczeniach zdrowotnych.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Proszę państwa, proszę nie przeszkadzać.

Poseł Damian Raczkowski:
Mam prośbę do państwa, a w szczególności do pań posłanek z klubu Lewicy i Demokratów oraz Prawa i Sprawiedliwości. Nie bójcie się państwo sukcesu Platformy Obywatelskiej w zmienianiu systemu ochrony zdrowia. (Oklaski) Nie bójcie się państwo, bo za kilka lat, za kilkanaście lat to będzie nasz wspólny sukces. (Poseł Jolanta Szczypińska: Daj Boże!) Faktem jest, że przez lata służba zdrowia była traktowana przez większość rządów jak ubogi krewny. Chcemy to zmienić. Pozytywne próby zmian podjęte przez rząd Akcji Wyborczej Solidarność zostały zniszczone przez pana ministra Łapińskiego i jego kolegów z SLD. Jestem ciekaw, gdzie wtedy był pan minister Balicki. (Poseł Jakub Rutnicki: Teraz też go nie ma.)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

41

Poseł Damian Raczkowski Gdy patrzę dziś na troskę, z jaką opozycja pochyla się nad służbą zdrowia, to mam duże wątpliwości, bo cały czas pamiętam zniszczenia, które wtedy zostały przez państwa dokonane w systemie ochrony zdrowia, zniszczenia, które cofnęły nas wiele lat wstecz; będziemy jeszcze musieli wiele nad tym pracować. Mimo tych wszystkich wątpliwości uczciwie, otwarcie chcemy zaprosić wszystkie siły polityczne do współpracy w tym parlamencie. Niech nie będzie wyścigu, niech nie będzie medialnej hucpy, bo to, co się tutaj dzieje, to jest spokojna debata w porównaniu z tym, co państwo robicie w mediach. (Głos z sali: A co robimy?) Namawiam do rzetelnej pracy nad koniecznymi reformami, bo jeżeli dzisiaj tego tutaj nie dokonamy, to będzie musiał się z nimi mierzyć każdy kolejny rząd. Jeśli ten Sejm je przeprowadzi, nie będzie to tylko nasz sukces. Będzie to sukces całego rządu, a także całego Sejmu. Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Premier Rzeczypospolitej Polskiej pan Donald Tusk, mając na uwadze konieczność przeprowadzenia szybkich reform, nie czekając na białe miasteczko, które miałoby się pojawić przy Alejach Ujazdowskich, zorganizował „biały szczyt”, po to by już na początku kadencji rozpocząć spotkania, dyskusje o rynku zdrowotnym ze środowiskiem pacjentów, środowiskami związkowymi, samorządowymi i eksperckimi. To na apel opozycji, na apel pana prezydenta Rzeczypospolitej Lecha Kaczyńskiego przyjął zaproszenie, aby dyskutować o problemach służby zdrowia, i na apel obywateli przyspieszył procedurę uchwalenia wspomnianych ustaw, żeby w trybie poselskim Sejm mógł przyjąć nowe systemowe rozwiązania. A państwo zarzucacie nam, że chcemy wydłużyć tę pracę. To nieprawda. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Zobaczymy, jak będą te ustawy.) Tym samym Platforma Obywatelska okazała wszystkim zainteresowanym dobrą wolę i dlatego prosimy państwa o zaufanie i spokój. Wysoka Izbo! O tym, jak istotne rozwiązania systemowe wnoszą nasze ustawy, najlepiej wiedzą posłowie, którzy pracują w Komisji Zdrowia. (Głos z sali: Cha, cha, cha…) (Poseł Marek Balicki: A która ustawa jest w komisji?) I tak: Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, najbardziej istotna z wymienionych przeze mnie ustaw, reguluje obszar funkcjonowania ZOZ-ów, wprowadza podporządkowanie samorządowi wojewódzkiemu wszystkich szpitali, dla których organem założycielskim jest samorząd, dostosowuje do aktualnej rzeczywistości regulacje prawne. Obecnie w Polsce jest ponad 50 niepublicznych zakładów, które wcześniej jako placówki publiczne miały wielomilionowe zadłużenie. Nie bójmy się zadać pytania, dlaczego właśnie w tych skomercjalizowanych placówkach służby

zdrowia nie ma strajków personelu – chyba że państwo słyszeli o takich, nie wiem, ale ja nie słyszałem. Wynagrodzenie lekarza znacznie przekracza dwukrotność średniej krajowej, a pacjenci mają dzięki temu poczucie bezpieczeństwa i dostęp do bezpłatnych badań w ramach ubezpieczenia NFZ. Jako spółki prawa handlowego placówki osiągają dobre wyniki i płacą 19-procentowy podatek. Wysoka Izbo! Proponowane zmiany wpłyną korzystnie na organizację opieki zdrowotnej na terenie województw i właściwe zarządzanie placówkami opieki zdrowotnej. W ten sposób może powstać sieć szpitali, o którą i państwo – chociaż nieskutecznie – staraliście się ubiegać. Mam na myśli ustawę, która w perspektywie ma ukrócić rosnące zadłużenie placówek służby zdrowia, które, jak wiemy, w trzecim kwartale 2007 r. wyniosło prawie 3400 mln zł. Wszyscy widzimy, że nie pomagają zwiększone nakłady na ochronę zdrowia. W roku 2006 wpływy ze składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 36,5 mld zł, a 2 lata później, w 2008 r., planuje się je na poziomie 46 700 mln zł. Odpowiedzmy na pytanie, czy zwiększenie nakładów o 10 mld zł w ciągu 2 lat poprawiło sytuację pacjentów, czy też nadal czekają oni w długich kolejkach na operacje, mają problem z dostaniem się do lekarza specjalisty bądź nie mają dostępu do najnowszych terapii lekowych. Odpowiedź na to pytanie jest odpowiedzią na to, czy zmieniać system ochrony zdrowia. Tak, zmieniać, ale nie w ten sposób, że sięgacie państwo do naszych kieszeni. Owszem, swoją kieszeń też państwu pokażę i sam wyciągnę z niej pieniądze, ale tylko wtedy, kiedy będę miał przekonanie, że system jest szczelny, że pieniądze te nie uciekną, nie zostaną wykorzystane w zły sposób. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej reguluje również sposób przekształcania samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki prawa handlowego. Przypisuje 51% kapitału zakładowego samorządowi, 75% kapitału – podmiotowi, który tworzy zakład, w przypadku szpitali klinicznych, precyzuje zasady gospodarki finansowej publicznych ZOZ-ów, a także wprowadza możliwość powierzenia zarządzania publicznym ZOZ-em osobie fizycznej bądź osobie prawnej. Rezygnuje również z powoływania w publicznym ZOZ-ie rady społecznej i wprowadza możliwość 2 systemów zarządzania stroną medyczną zakładu, o których mówił wcześniej również pan minister Religa – ordynatorskim i konsultanckim. Tylko pytam, dlaczego wcześniej nie można było tego wprowadzić w życie. Jedną z najważniejszych zmian jest wzmocnienie odpowiedzialności dyrektorów placówek służby zdrowia za ich sytuację finansową. Rozwiązanie to ma szansę i pewnie doprowadzi do sytuacji, w której wreszcie kierownicze stanowiska w szpitalach będą obejmować menedżerowie zdrowia, którzy będą potrafili nimi właściwie zarządzać i nie będą się bali tego, że po podjęciu trudnych decyzji nie będą mogli wrócić do środowiska, z którego wyrośli, do środowiska, w którym chcieliby pracować jako lekarze.

42

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Damian Raczkowski Ponadto ustawa po raz pierwszy wprowadza dla wszystkich ZOZ-ów – niezależnie od tego, czy podpisują kontrakt z NFZ, czy też nie – obowiązek zawierania umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy udzielaniu świadczeń przez personel medyczny. Wprowadza również regulacje Prawa upadłościowego i naprawczego w stosunku do samodzielnych publicznych ZOZ-ów, a także daje pracownikom możliwość nieodpłatnego nabycia 15% akcji lub udziałów. Przewiduje również postulowane przez polityków opozycji, postulowane przez państwa i pana prezydenta Lecha Kaczyńskiego zapisy, które stanowią, że w razie likwidacji lub upadłości nieruchomości użytkowane nieodpłatnie przez spółki prawa handlowego pozostałyby własnością samorządów i nie mogą wchodzić do masy upadłościowej szpitala. Może nas to chronić przed tzw. dziką prywatyzacją, której obawiamy się tak samo jak wszyscy. Jasne jest, że bez znacznych zmian zarówno organizacyjnych, jak i legislacyjnych w tym zakresie sytuacja zakładów opieki zdrowotnej będzie się zapewne pogarszała, a tym samym będzie negatywnie oddziaływać na pacjentów i na ich poczucie bezpieczeństwa. Niezbędne jest jednak to, abyśmy wszyscy działali wspólnie na rzecz wprowadzenia tych regulacji, bo państwo również wielokrotnie wyrażaliście poparcie dla rozwiązań tego typu. Kolejna proponowana przez Platformę Obywatelską ustawa to ustawa o ochronie indywidualnych i zbiorowych praw pacjenta oraz rzeczniku praw pacjenta. Reguluje ona rozrzucone w wielu aktach prawnych przepisy dotyczące pacjentów. Ta ustawa to dłoń wyciągnięta w państwa kierunku… (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Ale gdzie jest ta ustawa?) …bo państwo również chcieliście pewne zapisane w niej rozwiązania realizować. (Poseł Tadeusz Cymański: Proszę podać numer druku.) Realizuje ona obietnicę pana ministra prof. Zbigniewa Religi, który w listopadzie 2005 r. w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” mówił o tym, aby uchwalić ustawę o ustroju opieki zdrowotnej, która miała być dla państwa i dla nas wszystkich swoistą konstytucją zdrowia, a zawierałaby wszystkie zapisy, które dotyczą praw pacjenta. Tej ustawy nie ma. Państwo jej nie wprowadziliście, mimo że chcieliście – ale gdzie ona jest? (Poseł Jadwiga Wiśniewska: A gdzie są wasze?) Brak zmian w tym zakresie powoduje wciąż przedmiotowe traktowanie pacjenta, a nie podmiotowe, jak byśmy sobie tego życzyli. W projekcie ustawy o ochronie indywidualnych i zbiorowych praw pacjenta oraz rzeczniku praw pacjenta wprowadza się wreszcie legalną definicję pacjenta. W aktualnie obowiązujących przepisach jej brakuje, co wielokrotnie utrudnia ocenę, czy w danej sytuacji mamy do czynienia z naruszeniem praw pa-

cjenta, czy też nie. Oprócz praw przysługujących pacjentom ustawa porządkuje również ich obowiązki. Celem jest to, aby poprawić relację na linii pacjent – świadczeniodawca. Poza zapisami regulującymi prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, do informacji o jego stanie zdrowia, o jego prawach, do tajemnicy informacji o nim, do odmowy lub wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń, do poszanowania intymności i godności osobistej, wprowadza także możliwość sprzeciwu wobec orzeczenia lekarza. Rzecznik praw pacjenta powinien mieć możliwość podjęcia działania z własnej inicjatywy lub na wniosek pacjenta. Rzecznik będzie mógł się zwrócić do organów władzy publicznej, organizacji lub instytucji o złożenie wyjaśnień i udzielenie informacji lub o podjęcie działań na rzecz pacjenta. Takie zapisy dotyczące uprawnień rzecznika stwarzają realną możliwość pomocy pacjentowi, możliwość obrony jego praw. Wysoka Izbo! Trzecią z wniesionych do laski marszałkowskiej ustaw jest ustawa o dobrowolnych dodatkowych ubezpieczeniach zdrowotnych. Jest to ustawa, która ma stworzyć warunki do rozwoju ubezpieczeń dobrowolnych, obejmujących w szczególności usługi, które nie będą ujęte w koszyku świadczeń gwarantowanych. Wydaje mi się, że istnieje tu pełen konsensus, bo zarówno pan minister Zbigniew Religa, jak i pan minister Bolesław Piecha wielokrotnie wypowiadali się w tej sprawie, mówili, że warto wprowadzać takie rozwiązania. Ale dopiero Platforma Obywatelska przygotowała projekt ustawy, którą zapowiadali nasi poprzednicy. Dopiero my stworzyliśmy projekt ustawy, nad którym, panie pośle, będziemy mogli już niedługo pracować. (Poseł Tadeusz Cymański: Ale nie ma tych ustaw, nie ma druków.) Poczekajmy, aż się skończy „biały szczyt”, poczekajmy na ustalenia, do których państwo się również zobowiązaliście. (Głos z sali: Aaa…) Tak, panie pośle. (Poseł Tadeusz Cymański: Gdzie są te projekty?) Ta ustawa jest, z tym że, przystępując do „białego szczytu”, przyjęliście na siebie państwo obowiązek, zobowiązanie zapisane dużym drukiem w regułach, które rządzą „białym szczytem”, dotyczące wzajemnej pomocy, zaufania, spokoju w czasie konsultacji społecznych. Poczekajcie państwo, a będziemy mogli nad tym pracować w komisji. (Poseł Tadeusz Cymański: Czy są u marszałka?) Projekt ustawy o dobrowolnych dodatkowych ubezpieczeniach zdrowotnych jest tak skonstruowany, by nie doszło do sytuacji, w której tworzono by specjalne warunki dla specjalnych osób. W rzeczywistości na dobrowolnych ubezpieczeniach zyskają również ci, którzy nie będą z nich korzystać. Mianowicie im większa będzie liczba osób, które poza płaceniem składki zdrowotnej zdecydują się na dodatkowe ubezpieczenia, tym mniejsza grupa pozostanie jedynie w systemie opieki publicznej, co może usprawnić – i pewnie tak będzie – jej wydajność. W ten sposób zo-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

43

Poseł Damian Raczkowski stałaby zachowana zasada solidaryzmu społecznego, do której tak często państwo się odwołujecie. Szanowni Państwo! Wysoki Sejmie! W ramach realizacji wcześniejszych zapowiedzi w niedługim czasie przedstawimy państwu projekty kolejnych ustaw: ustawy o szczególnych uprawnieniach pracowników ZOZ, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia, ustawę o konsultantach krajowych i wojewódzkich i oczywiście ustawę o koszyku świadczeń medycznych. Ustawą o szczególnych uprawnieniach pracowników ZOZ doprecyzujemy regulowane do tej pory ustawą o ZOZ przepisy o czasie pracy i wynagrodzeniach pracowników tych zakładów, określimy jednoznacznie maksymalny dobowy wymiar pracy, łącznie z dyżurem medycznym, wydłużymy do 52 godzin maksymalną tygodniową normę czasu pracy dla lekarzy stażystów i lekarzy odbywających specjalizacje. Ustawa o akredytacji w ochronie zdrowia uzdrowi martwe do tej pory przepisy o procedurze akredytacyjnej, wprowadzi regulacje dające możliwość wystąpienia przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych z wnioskiem o potwierdzenie spełniania określonych standardów, udzielania świadczeń zdrowotnych i funkcjonowania. W ustawie o konsultantach krajowych i wojewódzkich określi się w odrębnym akcie zasady powoływania i odwoływania konsultantów krajowych i wojewódzkich oraz ich zadania, a także sposób finansowania i realizacji tych zadań. Wyjdziemy tym samym naprzeciw konstytucyjnej zasadzie dotyczącej umieszczania przepisów dotyczących praw i obowiązków obywateli w aktach prawnych o randze ustawy. Wysoka Izbo! Głęboko wierzę, że wprowadzenie w życie przedstawionych przeze mnie i przez Platformę Obywatelską regulacji prawnych faktycznie zdemonopolizuje pozycję Narodowego Funduszu Zdrowia. O takiej potrzebie pan prof. Zbigniew Religa mógł mówić – i mówił – podczas spotkania inicjatywy Centrum w lutym 2004 r. Wierzymy, że uzdrowimy system doskonalenia kadr medycznych, zmieniając zasady realizacji stażu przez lekarzy rezydentów. Wiemy, że skrócimy czas oczekiwania na dostęp do specjalistów, wprowadzając dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne, co dodatkowo zapewni dopływ pieniędzy do systemu ochrony zdrowia. Wysoka Izbo! W tym miejscu apeluję do posłów Prawa i Sprawiedliwości, abyście pozwolili państwo na wejście w życie regulacji, które sami obiecywaliście Polakom jesienią 2005 r. Nie chcę dziś licytować, kto zrobił mniej, kto więcej… (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Ale licytuje pan.) Jeżeli zrobiłem to zbyt dobitnie, to przepraszam. Kto wcześniej, szybciej zgłaszał konkretne rozwiązania... Ale chciałbym z całych sił, aby wszyscy posłowie, szczególnie z opozycji, ci z Prawa i Sprawiedliwości, z Lewicy i Demokratów potraktowali projekty ustaw, o których będziemy niedługo debatować, jako

wciągniętą rękę, zaproszenie do wspólnej pracy, na której efekty czekają miliony Polaków, stojące codziennie w kolejkach po podstawową poradę zdrowotną lub zabieg, który może uratować im życie. Czas wznieść się ponad pewne medialne występy i codzienne studiowanie słupków poparcia. Nadszedł wreszcie czas, aby poprawić system opieki zdrowotnej i ułatwić życie milionom Polaków. Wierzę, chcę wierzyć, że pomożecie nam państwo w realizowaniu tego dzieła. Wierzymy, że dzięki tym ustawom doprowadzimy do uszczelnienia systemu finansowania, a pomóc ma nam w tym rejestr usług medycznych i kontrola nad Narodowym Funduszem Zdrowia sprawowana przez Urząd Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych. Chcemy zracjonalizować – i zrobimy to – politykę lekową, zwiększymy nakłady na profilaktykę. Zmieniając zasady kształcenia lekarzy, pielęgniarek i położnych zabezpieczymy polskich pacjentów przed nadmiernym odpływem z kraju specjalistów od służby zdrowia. Wreszcie doprowadzimy do sytuacji, kiedy pracownicy ochrony zdrowia zyskają godne zarobki za swoją wymagającą pracę. Mając na uwadze to, jak istotne zmiany chcemy przeprowadzić, apeluję do pań posłanek i panów posłów o ponadpartyjne porozumienie, które może zaowocować wielkim wspólnym sukcesem Sejmu VI kadencji w zakresie ochrony zdrowia. Kończąc, pragnę serdecznie podziękować za wysłuchanie. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Głos zabierze pan poseł Bolesław Piecha, Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Robert Telus: W kwestii formalnej.) Ale o co konkretnie chodzi? O przerwę pan prosi?

Poseł Robert Telus:
Panie marszałku, w kwestii formalnej. Rozmawiamy dzisiaj o bardzo poważnej sprawie, o służbie zdrowia. Przedmówca mówił o ustawach, które są wniesione do pana marszałka.… (Poseł Jan Kulas: To nie jest kwestia formalna.) Chciałbym…

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
To nie jest kwestia formalna.

Poseł Robert Telus:
Panie marszałku, ogłośmy przerwę. Jeżeli takie ustawy są wniesione, to dajmy ich teksty posłom, żebyśmy mogli nad nimi pracować.

44

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, to nie jest kwestia formalna, proszę nie nadużywać mównicy. Myślałem, że prosi pan o przerwę. Przedstawiciel waszego klubu ma głos, można to powiedzieć w wystąpieniu. Pan poseł Bolesław Piecha. Nie udzielam już głosu nikomu innemu. Proszę bardzo.

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha:
Dziękuję, panie marszałku, że pan nie udzielił już głosu nikomu innemu. Będę chciał mówić krótko, ale najpierw muszę się odnieść do słów pana posła Raczkowskiego. Panie pośle, w „białym szczycie” nie uczestniczyli, bo nie zostali zaproszeni, przedstawiciele partii politycznych. (Oklaski) Jeżeli pan o tym nie wie, to pana dyskredytuje. Byli reprezentanci komisji zdrowia senackiej i sejmowej, nie było przedstawicieli partii politycznych. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: To wstyd.) Pominęliśmy w zaproszeniu chociażby pana ministra Religę. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Proszę państwa, 10 lat temu – w zasadzie mamy już 12. rok – przesądziliśmy o tym, jaki będzie w Polsce system opieki zdrowotnej. Jedyna dyskusja była w kampanii wyborczej w 2005 r., czy przypadkiem nie wrócić do systemu rozwiązań budżetowych. Obydwa są równoprawne i nie ma co dyskutować o wyższości świąt Bożego Narodzenia nad świętami Wielkiej Nocy. Problemy rodzą się w szczegółach. Mam wrażenie, że rząd pana premiera Tuska cały czas myśli, jak wynaleźć proch w służbie zdrowia. Ja chciałem państwu przypomnieć, że w IX w. naszej ery proch wymyślili Chińczycy. Nie ma co myśleć, to jest przesądzone. To po pierwsze. (Poseł Jakub Rutnicki: To fakt, panie pośle.) Druga sprawa, o której chciałem powiedzieć, dotyczy słowa wytrychu. Mam na myśli stwierdzenie, że system cieknie i jest to wiadro bez dna. Mam jedno pytanie: Gdzie cieknie? Proszę podać jeden fakt. Czy to znaczy, że są nadużycia przestępcze i czy ktoś się tym zajmuje? Czy nie jest przypadkiem tak, że bardzo trudno jest racjonalnie wydawać środki finansowe, jeżeli jest ich mało i wszyscy próbują je wyszarpać? To pokazują kolejne negocjacje kontraktowania – wziąć jak najwięcej. Nie słyszałem również – a jest to też słowo wytrych – by Narodowy Fundusz Zdrowia ciekł na administrację. Administracja Narodowego Funduszu Zdrowia kosztuje 1,2% całości budżetu. Jak powstaną komercyjne fundusze dodatkowe, to zobaczymy, ile przeznaczą na marketing, bo będą musiały przyciągnąć klienta, ile na reklamę, ile sobie zażyczą za zarządzanie i jaki będzie ich zysk. (Oklaski) Jeżeli zmieszczą się w 1,2%, to gratuluję i to sobie przypomnimy.

Pierwsze, czym się musimy dzisiaj zająć, to sprawa bieżąca i nikt od niej nie ucieknie. To nie jest tak, że ktoś zawinił. Napięcia płacowe w służbie zdrowia są prostą przyczyną tego, co jest napięciem płacowym w całej gospodarce narodowej. Po pierwsze, wzrost gospodarczy, po drugie, Unia Europejska i otwarcie drzwi, czyli inna oferta płacowa w odniesieniu do tych samych świadczeń. Nikt tego w nowych państwach nie wytrzymuje. Wszędzie: w Czechach, na Słowacji, w Estonii, na Litwie – są naciski płacowe. I to trzeba dzisiaj uporządkować, bo jeżeli nie opanujemy swoistej licytacji, który to dyrektor będzie bardziej miękki i podpisze większy kontrakt, zrujnujemy mniej więcej w połowie roku to, co udało się osiągnąć chociażby ustawą o restrukturyzacji i pomocy publicznej. Już dzisiaj widzimy, że nie ma spadku zadłużenia. Pani minister, nie rozdzieraliśmy szat lat temu dwa z haczykiem, kiedy mówiliśmy o zadłużeniu opieki zdrowotnej, które wtedy wynosiło 5,7 mld zł. I nie mówiliśmy, że poprzednicy nam zostawili krach. (Poseł Marek Balicki: Ustawę restrukturyzacyjną.) Mieliśmy narzędzie… dziękuję. Ale nie jest też tak, że nie skorzystaliśmy z tej ustawy. I bardzo bym prosił, żeby nie rozdzierać szat, iż nagle dzisiaj jest taka sytuacja, bo 5,8 mld zł a 3,3 to kolosalna różnica. Chyba że ktoś myśli inaczej. Bieżącą sytuację i przerwanie licytacji płac uważam za najważniejsze, a do tego potrzebne są pieniądze. Tego nie załatwi się miliardem złotych oszczędności. Przypomnę, że ta skandaliczna – czytam to w dokumentach – ustawa dotycząca 30-procentowych podwyżek kosztowała tylko 4,6 mld zł, proszę więc nie mówić, że zrobimy tutaj cud za miliard. Nie będzie go. Trzeba o tym po prostu pamiętać. Pamiętać trzeba też o tym, co się powiedziało. Powiedziało się przecież 20 czerwca 2007 r.: Platforma jeszcze w środę chce złożyć w Sejmie projekt ustawy, który zagwarantuje pracownikom służby zdrowia 45-procentową podwyżkę płac w 2008 r. (Poruszenie na sali, oklaski) Złożyła? Gdzie jest ten projekt? Czy on jest w szufladzie pana posła Palikota, gdzie z jednej strony jest pistolet i jest to, co obiecano pracownikom ochrony zdrowia… (Wesołość na sali, oklaski) W prawej ręce, jeśli dobrze pamiętam. Czy to przypadkiem nie jest to? (Wesołość na sali) (Głos z sali: Proszę kontynuować.) To jest pierwsza ważna sprawa. Tego projektu nikt nie widział. Przejdę teraz do tego, co tutaj słyszymy. Rozumiem, że poseł Raczkowski musiał wyręczyć panią minister. Mam oto te druki, panie pośle. (Poseł Damian Raczkowski: Nie, nie muszę, panie ministrze.) Były one złożone tajnie, jednak pan marszałek skierował je do wiadomości tajnej szefów klubów. Tutaj jest lista, kto ten projekt popiera. Tego projektu nie poparli, czyli nie biorą za niego odpowiedzialności pan poseł Tusk, pan poseł Komorowski, pani poseł Kopacz, pan poseł Schetyna, na pewno pan poseł

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

45

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha Chlebowski. Kto bierze odpowiedzialność? Pan poseł Janusz Dzięcioł. (Poseł Jakub Rutnicki: Biorę za niego odpowiedzialność.) Czyli mamy Big Brothera w wykonaniu powszechnym i żadnych faktów. (Poruszenie na sali, oklaski) Proszę pamiętać, to jest dokument. (Głos z sali: Dzięcioł?) Oczywiście, pan poseł Raczkowski wziął odpowiedzialność i nam to przedstawił. Zrobił to w taki sposób, jak tego wymaga Big Brother, czyli kamery – tak. Inna rzecz, co z tych ustaw wynika. Panie pośle, nie da się wprowadzić ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w takim kształcie, w jakim ona jest, bo od 1 maja 2004 r. jesteśmy w Unii Europejskiej i obowiązuje nas dyrektywa o czasie pracy. Jeżeli pan zamieni jedną ustawę drugą, wypada dyrektywa o czasie pracy, nie ma jej. Po pierwsze, nie da się wprowadzić ustawy o prawach pacjenta w takim brzmieniu, w jakim ona jest, z tego prostego powodu, że te zapisy są niestety dziwne. Jak pan chce dyskutować w trzyosobowej komisji, jeżeli pacjent zgłosi sprzeciw, że się kwalifikuje na rentę? Wtedy trzech lekarzy wstaje, głosuje i nie ma odwołania. Dzisiaj zgodnie z ustawami ZUS-owskimi każdy pacjent, który ubiega się o rentę, może odwoływać się w systemie powszechnych sądów. Unia Europejska nie przyjmie takiego rozwiązania, by głosowały trzy osób. Niech pan mi wierzy. Oczywiście nie da się również wprowadzić ustawy o ubezpieczeniach dodatkowych, bo trzeba najpierw powiedzieć, co to jest świadczenie gwarantowane. Proszę, panie pośle, pokazać mi chociażby ten projekt ustawy, gdzie jest opisane częściowo gwarantowane świadczenie. Taka norma nie występuje zgodnie z obecnym porządkiem prawnym. Ubezpieczenie komplementarne odnosi się tutaj głównie do tego świadczenia. Bardzo karkołomne jest wprowadzenie ubezpieczenia suplementarnego, gdzie ja rezygnuję, nie chcę, a muszę oczywiście opłacać powszechne ubezpieczenie, ale chcę ominąć kolejkę. Czy pan wie, co to oznacza? (Poruszenie na sali) Powoli, my się nie wypowiadaliśmy o tych ustawach, proszę nam nie wciskać dziecka w brzuch, bo udało wam się podmienić w ciągu 10 dni dwa projekty: jeden inny, drugi inny. Czytałem je. To jest ominięcie kolejki. Powiem panu, jak już dzisiaj omija się kolejkę. Zdarzenie miało miejsce w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej. Był wypadek, uraz głowy, przeprowadzono więc normalną procedurę z prześwietleniem. Pacjent zażądał tomografu komputerowego, na co lekarz powiedział: nie, nie ma takich wskazań, nie ma takiego standardu. Pacjent poszedł więc do prywatnego zakładu opieki zdrowotnej, diagnostyki, mówiąc, że zapłaci za to badanie. Zapłacił i skierował do sądu sprawę o zwrot. Sąd orzekł, że zwrot mu się należy, bo to mogło być w standardzie diagnostyki. Póki co, takiego standardu nie ma, bo o tym mówi

koszyk. Mówi on o standardzie, a nie tylko o samej procedurze. Musimy o tym pamiętać. W związku z tym, jeżeli nie uzupełni się tych ustaw, to w ogóle nie ma sensu o nich dyskutować. Chciałbym jeszcze podziękować „białemu szczytowi”, który był, za dokument „Naprawa systemu ochrony zdrowia”, za te założenia. Na ostatniej stronie jest tam coś bardzo, bardzo ciekawego: harmonogram działań. (Poseł Joanna Mucha: To źle, że są harmonogramy?) Taki dokument już widziałem, pan poseł nie, ja jednak widziałem. Wie pan, kto był autorem takiego projektu? Był nim bardzo przez pana nielubiany pan minister Łapiński. Napisał on w nim dokładnie, co w jakim dniu będzie wchodzić. Mam nadzieję, że skuteczność tego rządu będzie większa. Muszę jednak powiedzieć, że zgodnie z zapowiedziami koszyk miał być już 31 stycznia. Nie ma go? Miał już być. Nie ma go? Nie ma go, więc bardzo ostrożnie z tymi harmonogramami. Na zakończenie chciałbym poruszyć ostatnią kwestię. Proszę państwa, dopóki nie ma nadanych numerów druków, nie istnieje przedmiot obrad w tej Izbie, są tylko różnego rodzaju propozycje. (Oklaski) Chcę wierzyć, że rząd nie dystansuje się od tego typu ustaw. Jeśli jednak tak jest, to dlaczego składa wyrywkowe projekty, których uchwalenie, zgodnie z obowiązującą procedurą, jest dzisiaj niemożliwe. Dlaczego robią to posłowe? Państwo sami mówili o „ustawie 203” i o innych ustawach, które uchwalili posłowie. Proszę państwa, bardzo trudno regulować z tych ław tę skomplikowaną materię, jaką jest ochrona zdrowia, w ogóle jakąkolwiek działalność. Z całym szacunkiem, nie mamy ani wiedzy, ani dostępu do odpowiednich informacji. Takie informacje posiada tylko rząd. Jest jeszcze jedna sprawa – pakiet ustaw. Ważne są w nim określone koleje legislacyjne. Rząd w razie wątpliwości dysponuje krajową radą legislacji, Rządowym Centrum Legislacji, Komisją Prawniczą, a my na sali komisyjnej i poselskiej dysponujemy legislatorami sejmowymi w liczbie jednego. (Poseł Grzegorz Dolniak: Są jeszcze eksperci.) Eksperci przedstawiają ekspertyzy, panie pośle. Jednak o tym, czy ekspertyzy się przyjmuje, czy nie, decyduje Sejm, a nie eksperci. (Poseł Grzegorz Dolniak: Są doradcy klubowi.) Uważam, że trzeba skończyć z propagandą. Jeżeli chcecie być poważnym partnerem, to, po pierwsze, potrzebny jest pakiet komplementarnych ustaw i odniesienie się do tego, co było dzisiaj. (Oklaski) Odrzucając składkę zdrowotną i jej podwyższenie, skazujecie się na niepowodzenie, ponieważ powstanie potężny spór, jak tu siedzimy. Wiecie o co? O konstytucyjne uprawnienie wynikające z art. 68 konstytucji, czyli o dostępność. Można za 49 mld zł zaproponować polskim pacjentom cuda, tylko że koszyk będzie taki. My natomiast mamy obowiązek dbać rów-

46

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha nież o tych, których nie stać na te dopłaty. Będziemy zawsze prezentować pogląd, że koszyk świadczeń gwarantowanych, zaprezentowany i oferowany polskim pacjentom niezależnie od ich stanu finansowego, finansowany ze środków publicznych musi być – tu się odwołam do klasyka – full wypas. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Pani minister prosi o głos, tak? Proszę bardzo.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ze zdziwieniem obserwuję tę gorącą atmosferę, szczególnie w wydaniu przewodniczącego Komisji Zdrowia, byłego ministra pana Piechy. Te emocje są zupełnie nie na miejscu. Powiem, dlaczego. Pozwolę sobie jednak odnieść się do kilku kwestii, które były wcześniej poruszane. Otóż, pan minister Balicki, jak wszyscy pamiętamy, był ministrem zdrowia od 15 lipca 2004 r. Następni ministrowie przez dwa lata mieli czas na wprowadzenie dyrektywy o czasie pracy. Przecież ona obowiązywała, proszę państwa, od momentu wejścia do Unii Europejskiej. Chyba nie muszę państwa informować, kiedy weszliśmy do Unii Europejskiej. (Poseł Jakub Rutnicki: Spychologia.) Mało tego, ci państwo, którzy mówicie, że to jest problem i trzeba go rozwiązać, miejcie odrobinę pokory. Przeczytajcie sobie państwo uzasadnienie i symulację kosztów wejścia w życie tej regulacji w waszym wydaniu. Wejście w życie regulacji o czasie pracy od 1 stycznia 2008 r. miało kosztować 750 mln zł. W związku z tym informuję pana przewodniczącego komisji, że w tej chwili na szpitale, w których prowadzone są negocjacje, już po ostatniej zmianie planu finansowego – o której pan wie, bo na posiedzeniu komisji otrzymała ona pozytywną rekomendację – wydaliśmy blisko 2200 mln zł. Jak to się ma do tych 750 mln zł? A problem nie został jeszcze rozwiązany. Druga sprawa, państwo mówicie o konkretach. Dobrze odrobiłam lekcje, przyniosłam sobie wystąpienia moich poprzedników, którzy zabierali głos z tej mównicy. Powiem szczerze, że nie jestem oszołomiona ilością konkretów, i dla przypomnienia, bo jak ktoś dziś powiedział, pamięć jest zawodna, jestem w stanie, poza salą sejmową, wręczyć państwu stenogramy, w których przeczytacie o konkretach głoszonych przez siebie 2 lata temu, a może trochę więcej niż 2 lata temu. Wtedy rzeczywiście będziecie państwo mie-

li prawo do tego, żeby mówić to co dzisiaj, poddawać krytyce to, co mówią moi koledzy z klubu Platformy Obywatelskiej, i twierdzić, że to jest niekonkretne. Jeszcze jedna, bardzo istotna rzecz. Skoro tak państwo żeście dużo zrobili… (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Żeście, żeście.) …jedni i drudzy, w poprzednich latach, to dlaczego jest tak źle? Dzisiaj mamy strajki białego personelu, ale przypomnijmy również, że jeszcze nie tak dawno, kilka miesięcy temu, po raz pierwszy od czasów wojny mieliśmy ewakuację pacjentów, i to było za waszej kadencji. Mieliśmy również... (Głos z sali: Za waszej też…) Tak, cztery pacjentki, panie pośle, ale nie z oddziału intensywnej terapii. Poza tym pamiętajmy również o jednej rzeczy, dość dziwnej i zaskakującej. Oprócz strajku białego personelu mieliśmy, właśnie w poprzedniej kadencji, strajk pacjentów. Odnotowaliście państwo kiedykolwiek do tej pory strajk pacjentów? (Poseł Krzysztof Sońta: Przewodniczyła pani radzie społecznej.) Był w poprzedniej kadencji. Jeśli dzisiaj państwo mówicie, że nie ma nadużyć, powinniśmy przejść nad tym do porządku dziennego i powiedzieć, żebyśmy w ten niedoskonały, ale funkcjonujący zgodnie z prawem system dolewali pieniędzy. Zapytam więc: Skoro nie było nadużyć przestępczych, to czy wszystkim nagle wyprano pamięć? Czy za waszej kadencji ABW nie wyprowadzała dyrektorów szpitali? Nie unieważniano przetargów? Czyli co, są nieprawidłowości, czy też ich nie ma? Musicie państwo mówić jednak zgodnie z prawdą. Jeśli twierdzicie, że tych projektów ustaw, których państwo nie widzieliście, nie ma, to informuję państwa, żeby ukrócić spekulacje, że dokładnie 18 stycznia 2008 r.… Panie przewodniczący, pan o tym wie, bo jesteśmy umówieni jutro u pana marszałka Komorowskiego w sprawie tychże projektów, proszę więc nie udawać, że pan o nich nie wie, i mówić, że ich nie ma. (Oklaski) One są w tej chwili oddane do konsultacji, nie są jeszcze drukami sejmowymi, ale proszę państwa, 18 stycznia projekty wpłynęły do laski marszałkowskiej. Proszę to przyjąć jako fakt. (Poseł Anna Paluch: I są tajne?) Nie, są poddane konsultacjom, nie są tajne. Pani poseł, jest pani posłem drugą kadencję i wie pani, jakie procedury obowiązują, prawda? Jak już będą dostępne, po konsultacjach, na pewno je pani dostanie. (Gwar na sali) Nie ma, oczywiście, że nie ma. Proszę bardzo, proszę zwrócić się do marszałka, naprawdę nie utajniłam tych projektów. Będziecie państwo mogli je obejrzeć ze wszystkich możliwych stron. Będziecie państwo również mogli debatować… (Gwar na sali)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Proszę nie przerywać.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

47

Minister Zdrowia Ewa Kopacz:
…pod bardzo doświadczonym okiem przewodniczącego Piechy podczas prac komisji. Będziecie państwo mogli i myślę, że nie ma ograniczenia, jeśli chodzi o wejście na posiedzenie komisji, nawet dla posłów, którzy w tej komisji na co dzień nie pracują. Jeśli dzisiaj państwo mówicie o tym, co będzie zagwarantowane, a co nie, i wiecie to lepiej od nas, to proszę się przyjrzeć – to też nie będzie tajne, ale liczę na dyskrecję – to jest koszyk świadczeń niegwarantowanych. On nie został udostępniony mediom. Proszę się przyjrzeć. Tak, jest cieniutki. Oglądaliście państwo tomy prezentowane przez pana ministra prof. Religę. Mówię, że ta cieniutka książeczka to są świadczenia niegwarantowane. Proszę nie straszyć polskich pacjentów, że procedury ratujące życie będą niegwarantowane. To jest nadużycie. Jeszcze jedna uwaga, panie pośle. Mówicie państwo tak chętnie o tym, że nie skorzystaliśmy z czegoś oczywistego i naprawdę cudownego jak Fundusz Pracy i państwo, jak zwykle, znowu się mylicie. To nie żadne ponad 4 mld zł, tylko z tego, co bardzo dokładnie pamiętam, 3620 mln zł. Pamiętam również jeszcze jedną datę. Ten projekt ustawy był omawiany na posiedzeniu rządu 9 listopada, tuż przed zmianą rządu. Skoro projekt był taki dobry, skoro państwo mogliście tymi pieniędzmi rozwiązać problemy protestów od 1 stycznia, to dlaczego państwo go nie wprowadziliście, korzystając z tego, że mieliście swojego premiera i swojego prezydenta, szybką ścieżką, tak aby od 1 stycznia wprowadzić naprawdę zdecydowane podwyżki dla pracowników ochrony zdrowia. Powiem państwu dlaczego. Bo nieoficjalnie wiemy, i wy, i my, że było to niesystemowe rozwiązanie. Wiecie to państwo wy, i my to wiemy, nie tylko wasz ówczesny minister, minister finansów, a może i minister pracy, wiedział, że to jest rozwiązanie, które będzie powodowało, że środki z Unii Europejskiej będą absorbowane w znacznie mniejszym stopniu. Wiedzieliście państwo, prowadząc swoje dyskusje, że to nie jest rozwiązanie, które spowoduje wzrost bezrobocia, bo pracujący odprowadzi składkę większą niż 26 zł odprowadzane w tej chwili za niego przez państwo do Narodowego Funduszu Zdrowia, czyli do systemu ochrony zdrowia. Nie opowiadajcie więc, że był to jedyny sposób na rozwiązanie tego problemu. Jeśli mówicie państwo o tym, że nie potrafimy uszczelniać systemu, to mam krótkie pytanie. Myślę, że ci, którzy jeszcze nie tak dawno bardzo ciężko pracowali… Chylę głowę przed tym, jak pracowali, i powiem szczerze, że jestem pełna uznania dla pomysłów pana posła prof. Religi, i zgodzę się z tym, że pewne rozwiązania, z którymi się nie zgadzaliśmy i dotąd się nie zgadzamy, nie były w sposób prawidłowy oceniane pod względem skutków finansowych. Otóż ustawa o OC, której skutki były szacowane na blisko 600 mln zł, przyniosła w ostatnim kwarta-

le ubiegłego roku 72 mln zł. W ostatnim kwartale. Z powietrza, panie ministrze Piecha. Pytałam, mieliście wskaźnik 12-procentowy. Mówiliśmy to. Za skutki tego, co się dzieje z ofiarami, odpowiedzialność powinien ponosić sprawca wypadku. Nie ma w Polsce odpowiedzialności zbiorowej i podejrzewam, że pan się ze mną w tej kwestii zgodzi. Może dobrze by było, żeby sprawca wypadku ponosił pełne koszty leczenia ofiary w ramach swojego ubezpieczenia. Jeśli dzisiaj mówimy, że ta ustawa była dość kontrowersyjna, to poprawmy ją, aby wszyscy, którzy spowodują wypadek… Polscy lekarze będą w sposób czytelny kwalifikować choroby jako skutki wypadków, żeby doprowadziło to do tego, aby wpływ z tego uregulowania prawnego był na poziomie wyższym niż 200 mln zł, tylko może w waszych prognozach oscylował on w granicach 600 mln zł. Wracając do tego, co się dzieje z listą leków refundowanych, i tego, o czym przeczytałam w wystąpieniach zarówno pana ministra Belki, jak i wielu innych występujących przede mną, powiem... (Głos z sali: Jakiego Belki? Balickiego.) Balickiego, przepraszam, macie państwo rację. Wszyscy mówili, że z listą leków refundowanych trzeba wreszcie zrobić porządek. Nie będę odnosić się do tego, co w ostatnim czasie dzieje się wokół listy leków refundowanych i co działo się kilka dni po przejęciu przez nas władzy. Chcę powiedzieć jedno: straciliśmy czas, nie wprowadzając, panie ministrze, urzędowych cen leków – nie tylko produktów leczniczych, ale również wyrobów medycznych – stosowanych w chemioterapii. Teraz to zrobimy, rozporządzenie w tej chwili zostało przekazane do konsultacji. (Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Tylko na to trzeba kasy.) To my szukamy prawdziwych oszczędności, wy o nich gadaliście. Dzisiaj jestem w stanie udowodnić, że w sytuacji... (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Co za słownictwo!) Wiem, że panią to razi, ale sprawdziłam to u humanistów, którzy zajmują się poprawnością języka polskiego i zdaję sobie sprawę z tego, że po ich opinii jestem mądrzejsza. To nie jest obraźliwe słowo, pani poseł, wiem, że próg frustracji może być u pani zbyt niski i może panią obrazić każde skierowane do pani słowo. Ma pani do tego prawo, ja go pani oczywiście nie odbieram. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Niech się pani uspokoi.) (Poseł Jolanta Szczypińska: Co za obrażanie się!) Jedno jest pewne, jestem w stanie dzisiaj przedstawić panu jako przewodniczącemu Komisji Zdrowia wszystkie te rozporządzenia, około trzydziestu, nie tylko te dotyczące urzędowych cen leków, ale również ścieżki naukowej naszych stażystów i rezydentów, specjalizacji, naprawdę wielu kwestii, panie przewodniczący. Mam nadzieję, że amnezja nie będzie następować u pana tak szybko, jak w przypadku tych projektów ustaw, o których pan ponoć nie wiedział.

48

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz Jeśli chodzi o inne tematy poruszane dzisiaj w trakcie debaty, to – gdyby moja końcowa odpowiedź nie była wystarczająco obszerna – wszyscy, którzy zabierali głos z mównicy, otrzymają również odpowiedzi pisemne, nie tylko ode mnie. Co do kredytu, o którym ktoś tu tak chętnie wspominał i mówił, że Narodowy Fundusz Zdrowia powinien natychmiast wziąć kredyt, żeby podnieść płace pracownikom, to pytam, jak to jest, proszę państwa, że ci, którzy dzisiaj mają 990 mln zamrożonych na kontach oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia, namawiają do brania kredytu tuż po 1 stycznia 2008 r. W normalnych krajach pieniądze od płatnika powinny być, nawet w nadmiarze, przeznaczone na leczenie, nie mogą być odkładane na żadnych kontach, panie prezesie, więc proszę nie namawiać nas do tego, żeby, chomikując pieniądze, jednocześnie brać kredyty. Jeśli mówimy o przerzucaniu odpowiedzialności na dyrektorów, to przepraszam bardzo, ale czy to znaczy, że dyrektorzy zostali zwolnieni z ustawowego obowiązku zatrudniania, wynagradzania oraz z jednoosobowej odpowiedzialności za finanse. Jestem trochę zaskoczona. Jeśli tak, to zmieńmy prawo, niech minister negocjuje z każdym dyrektorem albo pracownikiem. Dlaczego państwo tego nie zrobiliście? Trzymajmy się tego, co jest w ramach prawa. Dzisiaj dyrektor placówki ma w ramach swojego kontraktu zapewnić obywatelom bezpieczeństwo zdrowotne i wykonać kontrakt, na który dostał pieniądze. Jeśli chcemy go z tego zwolnić, to proszę wskazać osobę, która zechce wziąć na siebie ten obowiązek, po co nam dyrektorzy. Uważam, że – oprócz odpowiedzialności dyrektorów – powinniśmy sprowadzić odpowiedzialność jeszcze niżej, może na poziom ordynatora albo kierownika. Pacjent ma swoje obowiązki, ale my przede wszystkim chcemy chronić jego prawa. Prawo domniemania niewinności, proszę państwa, nie może dotyczyć pacjentów. Pacjent, w stosunku do którego popełniono błąd w sztuce, nie ma obowiązku – tak jak w prawie pracy czy prawie prasowym – udowadniać, że ktoś ten błąd popełnił. To jest właśnie ta różnica zapisana w prawach pacjenta. Trudno wymagać od nieprzytomnego pacjenta, żeby jeszcze udowadniał, czy ktoś popełnił błąd celowo, czy też nie. Jeśli dzisiaj mówimy o tym, że nasze polskie prawo – jeśli chodzi o ochronę praw pacjentów – jest niedoskonałe, to mówimy również o trybie odwoławczym, stąd w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości zapadają takie a nie inne wyroki. Musimy mieć czytelne prawo, które zabezpieczy prawa pacjentów, ale również wskaże im ich obowiązki, a takim obowiązkiem jest między innymi prowadzenie zdrowego, higienicznego trybu życia. Chodzi o to, abyśmy potrafili korzystać z profilaktyki, to powinno być uwzględnione w ubezpieczeniu. Człowiek, który pali,

pije, naraża swoje zdrowie, powinien ponosić większe koszty leczenia niż ten, który żyje higienicznie. Jeśli mówimy o wynagrodzeniach pracowników służby zdrowia, to mówmy wprost, że praca pracy nierówna. Czy państwo chcecie mi udowodnić, że wszyscy lekarze w jednym szpitalu powinni zarabiać tyle samo, ponieważ jeden z nich jest po tzw. jedynce, a drugi jest specjalistą? Powiem: nie! Dzisiaj, proszę państwa, utarło się, że biedę dzielimy po równo, jednakowo dla wszystkich, a przecież chcemy, aby publiczne pieniądze, których dysponentem jest Narodowy Fundusz Zdrowia, dzielić tylko między te szpitale, które uczciwie realizują kontrakty, a nie między te, które przerzucają odpowiedzialność za powikłania na zakłady publiczne. Nie! Chcemy wprowadzić taką regulację, aby płatnik mógł podpisywać umowy tylko z dobrymi placówkami, świadczącymi usługi medyczne zgodnie z zasadami i standardami. Jeśli dzisiaj państwo mówicie o wszystkim, co mogłoby się jeszcze wydarzyć w przyszłości, to odpowiem: bądźmy mądrzejsi i zróbmy wszystko, aby polskich pacjentów dotykało jak najmniej takich zdarzeń. To nie jest punkt, co do którego możemy spierać się politycznie. Kiedy mówicie, że „biały” szczyt nic nie da, zakładacie od razu złą wolę, co może świadczyć o tym, że albo nie widzicie w tym szansy, albo nie chcecie współpracować. My was do tej współpracy zapraszamy. Uważam, że wpisywanie części, a nawet znacznej części waszych projektów ustaw do projektów, które będą w tej chwili opracowywane w Komisji Zdrowia, to nie jest wstyd. To nie jest sprawa… (Poseł Jolanta Szczypińska: To jeszcze ich nie ma?) Są, pani poseł, od 18 stycznia. I to, o czym mówił pan przewodniczący, czyli ustawy, bez których ustawa o zakładach opieki zdrowotnej rzeczywiście nie może funkcjonować. Myślę tu przede wszystkim o ustawach: o szczególnych uprawnieniach pracowników, o akredytacji i o konsultantach. Ci, którzy uczestniczyli w spotkaniu „białego szczytu”, dostali może drobiazg, ale jakże istotny: kalendarz. W połowie lutego będą pozostałe trzy projekty ustaw, bo – jak państwo wiecie – one wszystkie muszą współgrać i razem wejść w życie 1 stycznia 2009 r. Będziemy więc obradować, a nie da się obradować nad pięcioma projektami jednocześnie. Najbardziej obszerna i kontrowersyjna niewątpliwie będzie ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, ale możemy ją dopracować tak, aby te krótkie, ale jakże ważne, uzupełniające projekty ustaw, o których mówiłam przed chwilą, były procedowane w drugiej kolejności po to, aby 1 stycznia 2009 r. wszystkie mogły już funkcjonować jako całość. Będę przekonywać pana profesora, ministra Religę, do tego, żeby zmienił swoje poglądy na temat tzw. ubezpieczeń dodatkowych. Publicznie deklarowałam i prosiłam pana profesora o to, aby uczestniczył w pracach naszego „białego szczytu”. Ponawiam tę propozycję, osobiście udam się do pana profesora albo skieruję zaproszenie na piśmie. W tym tygodniu

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

49

Minister Zdrowia Ewa Kopacz w piątek odbędzie się spotkanie, na którym po raz pierwszy będziemy pracować w grupach i mówić o zakładach opieki zdrowotnej i dodatkowych ubezpieczeniach. Panie profesorze, bardzo cenię sobie pańskie zaangażowanie i powiem szczerze, że wierzę w to, że – przychodząc w pewnym momencie do rządu Prawa i Sprawiedliwości – był pan jednym z tych, którzy potrafili odciąć się od absurdalnego pomysłu tzw. budżetowej służby zdrowia, z którym PiS szedł do wyborów; pan w tych trudnych warunkach realizował swój program, w którym wiele elementów było spójnych z programem Platformy Obywatelskiej. Zapraszamy nie tylko pana profesora Religę, ale wszystkich, którzy przedkładają dobro pacjenta nad awantury polityczne. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głosy z sali: Brawo!)

On nie był odpowiedzialny za podpisywanie kontraktów ani nadużycia w tym systemie. On po prostu – co sfilmowano – lubił odpowiednią bibliotekę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. W jakim trybie? (Poseł Marek Balicki: Sprostowania) Proszę bardzo.

Poseł Marek Balicki:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Chciałbym sprostować. Pani minister przywołała problem ustalania cen urzędowych na leki. Pani minister, bardzo się cieszę, tylko że zapis w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który umożliwia wydanie tego rozporządzenia, o którym pani mówiła, został przyjęty przez Sejm 27 sierpnia 2004 r. I zaraz po uchwaleniu ustawy – wtedy byłem ministrem zdrowia, więc dobrze to pamiętam – wprowadziliśmy w życie pierwszą grupę cen urzędowych na leki szpitalne. I drugie sprostowanie, które jest konieczne do wniesienia, mianowicie: Nie jest prawdziwa często powtarzana opinia, że w Polsce ciągle lawinowo rosną wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na refundację leków. W 2004 r. ten proces został zahamowany i jest na poziomie wskaźnika inflacyjnego, dlatego dzisiaj problemem jest zmniejszenie obciążeń pacjentów, a nie ochrona budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia, bo to zadanie zostało już wykonane. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, panie ministrze, sekundę, zaraz udzielę głosu. W związku z ponawiającymi się i powracającymi pytaniami i kontrowersjami dotyczącymi losu trzech projektów zgłoszonych 18 stycznia pozwolę sobie przeczytać odpowiedni fragment regulaminu Sejmu. Art. 34 pkt 3 mówi: „Marszałek Sejmu przed skierowaniem do pierwszego czytania kieruje projekt do konsultacji w trybie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach”. I art. 36 pkt 6 regulaminu Sejmu: „Rozpatrywanie ustaw (uchwał), których przyjęcie może powodować zmiany w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego, obejmuje zasięganie opinii organizacji samorządowych, tworzących strony samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego”. I tam są te ustawy. Proszę bardzo, panie pośle.

Poseł Bolesław Grzegorz Piecha:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym tylko wnieść dwa sprostowania. Pierwsze odnosi się do daty dotyczącej Funduszu Prac. Otóż prace zaczęły się – to jest oczywiście do sprawdzenia na stronach internetowych – we wrześniu tego roku. Tu się zgadzam. Niestety czerpaliśmy z dobrego źródła, bo nie kto inny, tylko ówczesny kandydat, dzisiejszy premier, Donald Tusk powiedział wyraźnie w czerwcu 2005 r.: Zlikwidujemy Fundusz Pracy. Chcieliśmy częściowo z tego skorzystać. I druga sprawa: Nigdy nie powiedziałem, żeby jednocześnie nie uszczelniać systemu. Ale, pani minister, niech pani wybaczy, utożsamienie z nieszczelnością systemu tego, co było podstawą do zatrzymania pana doktora G., jest nieporozumieniem (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Dokładnie.)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Głos zabierze pani posłanka Zdzisława Janowska, Lewica i Demokraci.

Poseł Zdzisława Janowska:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Chciałabym nawiązać do powtarzającego się tutaj wyrażenia: „uszczelnić system” – nie wprowadzimy zmian, bo trzeba uszczelnić system. W związku z tym zadam pytanie: Czy ważniejsze jest uszczelnienie systemu, żeby nie uciekały pieniądze, czy ważniejsze jest to, ażeby nie uciekali lekarze, pielęgniarki i personel medyczny ze szpitala? (Oklaski) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: I to, i to jest ważne.)

50

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Zdzisława Janowska Ciągle wydaje mi się – wielokrotnie próbuję o tym rozmawiać z panią minister na posiedzeniach Komisji Zdrowia – że Platformę Obywatelską cechuje niezwykły spokój. Ciągle wydaje mi się, że jest tak, jakby było cieplej i jakbyśmy zamówili sobie wycieczkę po Wiśle, mieli zamówić sobie coś spokojnie płynącego po rzece, bez względu na to, jak wielkie mogą być fale i jak wielki pożar może być za oknami. Pani minister, chyba nie zdajecie sobie sprawy z tego, co się faktycznie dzieje. Powtarzam jeszcze raz: Czy nie boicie się, że uciekną lekarze, pielęgniarki, personel medyczny? (Poseł Damian Raczkowski: Nie boimy się.) Powołam się tutaj krótko, kilkoma zdaniami na sytuację charakterystyczną dla mojego województwa, ale jestem przekonana, że dla większości województw w kraju też. A więc po pierwsze: lekarze, szpitale łódzkie. Jest 55 szpitali, tylko w 12 jest spokój, 43 szpitale mogą przestać działać w kwietniu lub w czerwcu po podpisanym kontrakcie. Nie ma ustalonego porozumienia. Wiemy również, że lekarze odchodzą od łóżek, i to nie tylko w Łodzi, ale i w innych miastach. Zachowane muszą zostać standardy europejskie, zagwarantowane musi zostać prawo pracownika do godziwego czasu pracy. Tego nie unikniemy. I teraz: Ilu mamy lekarzy? Lekarzy brakuje. Jeśli mówicie państwo o długim oczekiwaniu na wizytę, to proszę sprawdzić, jak ma się liczba lekarzy do czasu oczekiwania na wizytę w Łodzi, w Łódzkiem. Brakuje 1500 lekarzy. Do kardiologa rzeczywiście czeka się 8 miesięcy, dlatego że lekarzy jest zbyt mało. (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Minister Religa mówił, że się nie czeka.) Następnie czas pracy lekarza. Porównajmy go z czasem pracy inżyniera, który jest niewspółmiernie krótszy, a pensja – zupełnie inna. A więc przede wszystkim boję się, że część lekarzy wyjedzie. Martwię się również o tych, którzy kierują szpitalami. Państwo mówicie o dyrektorach. Tak, dyrektorzy są bardzo istotni i ważni, przecież to są osoby, które decydują o pacjencie, chcą go leczyć, ale przy pomocy kogo mają leczyć? Przy pomocy lekarza, w związku z czym dają podwyżki kosztem kolejnego zadłużenia, a państwo wysyłacie służbę, żeby sprawdzić, czy ten dyrektor dobrze pełni swoją rolę i za bardzo nie zadłuża szpitala. I tak kółeczko się zamyka. Kilka zdań o pielęgniarkach. To samo dotyczy pielęgniarek i personelu medycznego. Pielęgniarki walczą o podwyżki, dostają żenująco niskie – od 80 do 150 zł. Muszą dorabiać i również chcą odchodzić. 256 dziewcząt odebrało ostatnio dyplomy Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i twierdzą one, że jeśli nie będą godnie zarabiać, to po 2 latach wyjadą za granicę. I podstawowa rzecz: Te protesty nie będą znikały, jeśli nie zamierzacie państwo wreszcie rozmawiać z partnerem społecznym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję pani poseł. Głos zabierze pan poseł Stanisław Rakoczy, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Stanisław Rakoczy:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Na początek refleksja, która mi się nasuwa. Skoro wszyscy do tej pory zrobiliśmy tyle dobrego dla polskiej służby zdrowia, to dlaczego dzisiaj spotykamy się w sytuacji absolutnej zapaści? Myślę, że dobrze by było, gdybyśmy naprawdę odłożyli te swary polityczne, przestali sobie udowadniać, kto zrobił więcej dobrego, a kto więcej złego, a zajęli się problemem, bo on naprawdę jest i trzeba go w miarę szybko rozwiązać. Szanowni państwo, ktoś kiedyś powiedział sarkastycznie, że w Polsce mamy najlepszy system ochrony zdrowia na świecie. Jeżeli spojrzy się na prawodawstwo, to taką tezę można by wysnuć, bo oto wszystkim należy się wszystko za darmo i od razu. Takiego systemu nie jest w stanie wytrzymać żadne, nawet najbardziej zasobne państwo świata. Tym bardziej nie wytrzyma tego nasz budżet. Szanowni państwo, przez osiem lat byłem starostą, a przez ostatni rok jako wicemarszałek nadzorowałem służbę zdrowia w regionie. I oto parę wniosków wynikających z tych dziewięciu lat doświadczeń. To, co powiem, będę mówił z przekonaniem, bo miałem okazję się z tym zetknąć. Otóż fatalna sytuacja wielu polskich szpitali w dużej mierze zrodziła się z faktu istnienia takiego potworka prawnego, który nazywa się SPZOZ, ponieważ praktycznie żaden organ założycielski, czy to samorząd powiatowy, czy wojewódzki, nie dysponuje żadnym instrumentem, który mógłby w jakiś sposób decydować o tym, co wewnątrz tego tworu, tego SPZOZ-u się dzieje. Co może zarząd powiatu, co może zarząd regionu? Powoływać i odwoływać dyrektora tak często, jak tylko zechce. To może, ale od samego mieszania herbata nie zrobi się słodka. Potrzeba naprawdę zasadniczych zmian w tej mierze, w ustawie o SPZOZ-ach zmiany muszą być głębokie. Dyrektor SPZOZ-u tak naprawdę nie odpowiada za nic i przed nikim. W przypadku wielu wniosków kierowanych przez organy założycielskie do prokuratury za spowodowanie wielomilionowych zadłużeń nawet nie zostały umorzone postępowania, tylko odmówiono ich wszczęcia ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu. Niestety tak to jest. Dlatego też proponowane kierunki zmian wydają się słuszne. Wcale nie twierdzę i nikt z występujących przede mną też tego nie stwierdził, że wszystkie szpitale w Polsce mają funkcjonować w formie spółek prawa handlowego. Oczywiście, że nie. Mogą funkcjonować w formie publicznej, ale powiadam, musi to być oparte na zdrowych zasadach. Bo zupełnie inna jest pozycja zarządzającego w spółce prawa

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

51

Poseł Stanisław Rakoczy handlowego. Tu odpowiedzialność jest bardzo jasna i klarowna. Zarząd spółki odpowiada własnym majątkiem i odpowiada karnie. Tu nie ma ucieczki i nie ma tłumaczenia się. Szanowni państwo, obecnie w Polsce funkcjonuje 69 niepublicznych szpitali powiatowych. I to nie jest tak, panie profesorze, z ogromnym szacunkiem, że samorząd może sobie powołać niepubliczny szpital. Nie może. Powtarzam, nie może. Może utworzyć spółkę i dopiero ta spółka może utworzyć niepubliczny ZOZ. To jest duża przeszkoda prawna i duża różnica. Poza tym po drodze jest coś najgorszego, co trzeba przeżyć. Mianowicie trzeba postawić w stan likwidacji ten zadłużony publiczny ZOZ. I tu często nie da się w żaden sposób społeczeństwu wytłumaczyć, że właściwie to nikt tego szpitala nie zamyka. Bo znajdują się kontestatorzy, którzy podnoszą wrzask, że oto zamykają wam szpital, no, przecież jest postawiony w stan likwidacji. I nikogo nie interesuje, że w tym samym czasie został utworzony podmiot, który może przejąć działalność medyczną, czy to na zasadzie cesji, czy startując w nowym konkursie o kontrakt. Jeśli chodzi o te placówki – już ktoś o tym mówił – to chcę podkreślić jeszcze jedną sprawę. Cały czas się mówi, że oto istnieją prywatne szpitale, tylko że, szanowni państwo, w żadnym z tych szpitali żaden organ założycielski nie wyzbył się pakietu kontrolnego, natomiast w ogromnej większości 100% akcji bądź udziałów, w zależności od tego, jaka to jest spółka, czy akcyjna, czy spółka z o.o., jest własnością organów założycielskich. Czyli budżet powiatu posiada 100% akcji bądź udziałów. Jeżeli tam jest wyłącznie publiczny pieniądz, to czy jest to właściwie szpital publiczny czy niepubliczny? No, z definicji prawnej on jest niepubliczny, ale naprawdę jest publiczny. Te szpitale działają wyłącznie w oparciu o kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Żaden pacjent tam za nic nie płaci, choć opowiada się takie historie. I nie wyłuskują landrynek czy rodzynek, jak to ktoś powiedział, bo to się zdarza, owszem, ale w placówkach prywatnych, które należy odróżnić od placówek niepublicznych w sposób zasadniczy, zdecydowanie. Jest to kierunek, uważam, w którym trzeba iść. Bo organ założycielski musi mieć prawo swobodnego wyboru formy prawnej, w jakiej będzie realizował świadczenie publiczne pod nazwą stacjonarna opieka medyczna, a mówiąc po ludzku, w jakiej formie będzie funkcjonował szpital. (Poseł Marek Balicki: To dlaczego trzy lata temu byliście przeciw?) Mnie tu nie było, panie ministrze. (Wesołość na sali) (Poseł Marek Balicki: Ale Polskie Stronnictwo Ludowe było.) Natomiast spotykaliśmy się przy „okrągłym stole”, panie ministrze. Pamiętam te rozmowy z pana udziałem. Zgadzałem się z panem wtedy, kiedy mówiliśmy o spółkach. Jednak trochę bałbym się psucia

Kodeksu spółek handlowych, bo jest to jedna z najlepszych ustaw, jakie mamy w Polsce. (Poseł Marek Balicki: Tam nie było ani jednego zdania.) Nie. Chodzi mi o spółki użyteczności publicznej, panie ministrze, żeby czegoś nie zmajstrować, co zaszkodzi, a nie pomoże. W jakiś sposób można zagwarantować, żeby utrzymać ten pakiet większościowy, to na pewno, natomiast nie wolno tutaj za głęboko mieszać. Na zakończenie, żeby nie zabierać czasu, proszę państwa, może trochę w weselszym tonie. Bo są w Polsce przykłady dobrego działania służby zdrowia. I takim przykładem jest mój region. Województwo opolskie właściwie nie ma zadłużonych szpitali. Te zadłużenia są… (Poseł Marek Balicki: Ale strajki były.) Strajki były wszędzie, panie ministrze. Lekarze wszędzie chcą podwyżek, nawet w tych szpitalach, które nie mają długów. To nie ma na to wpływu. Natomiast udało nam się w wyniku wieloletniej pracy doprowadzić do tego, że praktycznie mamy zoptymalizowaną liczbę łóżek, że wiele szpitali przekształcono w placówki opieki długoterminowej, w ZOL-e bądź w hospicja. To jest rzecz niezmiernie ważna. Chciałbym tu podkreślić pozytywną rolę opolskiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, który w sposób aktywny uczestniczy w tym, co się dzieje, naprawdę włącza się i mobilizuje do wprowadzania pozytywnych zmian. Sądzę, że warto bliżej z tym się zapoznać i skorzystać z tych doświadczeń. Jako nieliczni w Polsce nie zrezygnowaliśmy z prowadzenia rejestru usług medycznych. To jest bardzo ważna rzecz. Jeżeli tego nie wprowadzimy, to nie da się monitorować chociażby tego, co się dzieje z lekami. Nie da się kontrolować tego, w jaki sposób lekarze robią to, co robią niekiedy. Nie ma systemu sprawnie monitorującego preskrypcję lekarską, jeżeli nie mamy wprowadzonego systemu RUM-owskiego. I na koniec jedna sprawa, jako przykład. Trzeba uświadamiać społeczeństwu, że leczenie kosztuje. Wprowadzono u nas zasadę, to jest rzecz może niewielka, ale ważna, że przy każdym wypisie ze szpitala pacjent otrzymuje informację, ile fundusz zapłacił za jego pobyt, czyli dostaje potwierdzenie, że on w tym szpitalu był, że za leczenie nie zapłacił, ale to leczenie kosztuje. To jest pewien sposób trafiania do świadomości. Gorąco namawiam do skorzystania z tych pozytywnych doświadczeń. Jednocześnie, sądzę, że w imieniu całego klubu, deklaruję aktywną pracę posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego nad wszystkimi przedłożonymi projektami ustaw. Dziękuję pięknie. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Głos zabierze pan poseł Jarosław Katulski, Platforma Obywatelska.

52

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Jarosław Katulski:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Szukam na sali pana ministra Piechy, ale go nie znajduję, a chciałbym na początku mojego wystąpienia odnieść się do jego wypowiedzi. Pozwolę sobie uczynić taką dygresję: jak słuchałem pana ministra Piechy i pana ministra Balickiego, to pomyślałem, że gdyby kiedyś wcześniej, sześć czy siedem lat temu, razem się zeszli, jeden z nich byłby ministrem, drugi zastępcą, to dzisiaj bylibyśmy pewnie w takim miejscu jak kraje skandynawskie, jeśli chodzi o opiekę zdrowotną. Nie stało się tak. Możemy żałować. (Poseł Jakub Rutnicki: Wszystko przed nami.) Sądzę, że nie przed nami. Mam nadzieję, że nie przed nami. Myślę, że nie ma takiej szansy. Chciałbym się jednak odnieść do zupełnie innego fragmentu wypowiedzi pana ministra Piechy. Nie wiem, jaki był cel obrażenia mojego kolegi klubowego pana posła Janusza Dzięcioła. Czy pan poseł Janusz Dzięcioł jest posłem w jakikolwiek sposób mniej uprawnionym do tego, żeby złożyć podpis pod jakąkolwiek ustawą, w tym również pod projektem ustawy, który dotyczy ochrony zdrowia, dlatego że jest strażnikiem miejskim z zawodu? (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Bardzo nieładnie. Gdzie ta kultura?) Szanowni państwo, przez moment odniosłem takie wrażenie, że albo to było rozmyślne obrażanie mojego kolegi klubowego, albo rozmawiamy o problemach nie całej ochrony zdrowia, ale wyłącznie sfery z dziedziny ochrony zdrowia, powiedzmy, blisko związanej z psychologią. (Poseł Marzena Machałek: Ale śmieszne.) Być może dla pani nie, dla mnie też nie. Następna sprawa, na którą chciałbym zwrócić uwagę, też w odniesieniu do wypowiedzi pana ministra Piechy. Krótko się odniosę, zanim zacznę mówić o tym, z czym przyszedłem tutaj do państwa. Jeśli mówimy o nieszczelnym systemie, to wcale nie znaczy, że zaraz myślimy o przestępstwie, o malwersacji. Państwo zaraz widzicie kraty, policjantów, kajdanki. Nieszczelny system to czasami po prostu jest niesprawny system. A nasz system bez wątpienia jest systemem niesprawnym i co do tego chyba nikt nie ma wątpliwości. Wydaje mi się, że raczej powinniśmy to oceniać w takich kategoriach. Teraz jeśli chodzi o wypowiedź pana ministra Balickiego. Panie ministrze, tu w pełni muszę poprzeć wypowiedź pani minister Kopacz. Jeśli dyrektor zakładu opieki zdrowotnej, jakiegokolwiek zakładu, jakiejkolwiek firmy, podpisuje porozumienie płacowe, które jest nie do wykonania, nie do zrealizowania, to przekracza swoje uprawnienia. Nie powinien tego robić. Następna sprawa, o której chciałbym powiedzieć. Nie będę tu się odnosił do sprawy zmiany prześcieradeł, bo mnie się wydaje, że to jest poniżej, że tak

powiem, poziomu i sensu obradowania na tej sali, ale chciałbym zwrócić uwagę na słowa, których pan użył, i zaprotestować z całą mocą. Proszę nie uznawać za nasze pomysły waszych, no, nie nazwę tego obsesji, ale waszych zastrzeżeń co do tego, że będziemy kogokolwiek zmuszać do dodatkowych ubezpieczeń, bo tak nie będzie. Nigdzie w naszych projektach tego nie ma. Dodatkowe ubezpieczenia to są dodatkowe ubezpieczenia, a pacjenci będą mieli zagwarantowane bezpłatne świadczenie w ramach podstawowej składki. Najdłuższą kartkę, muszę powiedzieć, zapisałem sobie do pana prof. Religi, jak słuchałem, bardzo dokładnie, jego długich wywodów. Najistotniejsze, na co tylko chciałbym zwrócić uwagę, bo wydaje mi się, że więcej nie należy dyskutować, to jest jednak kwestia tej kolejności – czy mamy najpierw uszczelniać to wiadro, czy najpierw mamy je napełniać. Ja nie mam wątpliwości, że zdecydowanie najpierw trzeba uszczelniać, potem je napełniać. Nawet równoległa działalność tutaj wiele nie zmieni. Ale chciałbym też się odnieść do tego, co pan profesor zaczynał tu już robić, a zaczynał układać listę procedur – które procedury mają być w pełni refundowane, które nie w pełni. Cały katalog prawie zaczął nam się rodzić. Zaczęliśmy od nadnerczy, czy mają być usuwane metodą laparoskopową, czy laparotomijną. Mogliśmy już za chwilę przejść do cholecystektomii, do appendektomii itd. Ja chciałbym tylko zwrócić uwagę, że w Polsce są instytucje, autorytety, które mogą to zrobić profesjonalnie. Są do tego dobrze przygotowane. Ja mogę wszystkich zapewnić, że Platforma wykorzysta te instytucje i niewątpliwie zostanie stworzony taki katalog, taka lista procedur, która będzie przyjazna dla pacjenta, nowoczesna i będzie gwarantowała pełne bezpieczeństwo pacjentom. Spodziewałem się, że dzisiejsza debata będzie właściwie ściśle merytoryczna. Jak się okazuje, było różnie. Raz była merytoryczna, raz mniej. Natomiast istotne jest to, że mamy już mniej czasu, o 2 lata, licząc od momentu, kiedy to powinniśmy zdecydowanie zacząć działać. Ja wiem, że poprzedni Sejm miał już wprowadzać reformę ochrony zdrowia. Tak naprawdę ówczesna koalicja rządząca nie bardzo wiedziała, jak: czy tworzyć system finansowania budżetowego forsowany do pewnego momentu przez pana ministra Piechę – pan minister twierdził dzisiaj, że to jest to samo, co system ubezpieczeniowy; nie, moi państwo, jeśli ktoś się na tym zna, to wie, że to są dwa różne systemy, nie do pogodzenia, i w żaden sposób nie są one tożsame – czy jednak, kulawo, rozwijać system ubezpieczeniowy forsowany przez ministra Religę. Na całe szczęście zwyciężyła druga opcja. Według mnie jednak skończyło się wyłącznie na zapowiedziach i pewnych doraźnych rozwiązaniach. Ta ustawa o ratownictwie medycznym – zgoda; tu rzeczywiście trzeba by tak powiedzieć. Wcześniej jeszcze pewne programy medyczne, o których dzisiaj będziemy mówić na tej sali: nowotworowy, Polkard. Zgadzam się; co do tego rzeczywiście możemy powiedzieć, że pewien krok naprzód został zrobiony, nie-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

53

Poseł Jarosław Katulski wielki, taki kroczek właściwie. Natomiast pojawiły się niestety ustawy, które psuły system, już zepsuty, jeszcze bardziej. Najlepszy przykład to jest tzw. ustawa wedlowska. To była kontynuacja pewnych wcześniej podejmowanych już złych decyzji, fatalnych, jak np. kiedyś ustawa „203”. To nie jest to samo, ale to bardzo podobne. Ja już nie chcę przypominać dużo wcześniejszych, fatalnych wręcz decyzji realizowanych przez, nawet powiedziałbym, pewnych szkodników, jak pan minister Łapiński wraz z kolegami. Ale jeśli państwo, kieruję te słowa do opozycji, uważacie, że my niewystarczająco szybko pracujemy nad reformą systemu, to ja już przejdę do meritum mojego wystąpienia. Właściwie większość moich kolegów klubowych i kolegów z PSL-u powiedziała już to, co ja teraz będę mówił, bo będę mówił na temat przekształcenia zakładu opieki zdrowotnej w spółkę handlową. Wydaje mi się, że mogę to mówić zupełnie spokojnie, ponieważ z zawodu jestem zarządzającym taką właśnie spółką. Przekształcałem szpital, sam przeprowadziłem to, dlatego chciałbym przybliżyć państwu pokrótce, jak to dzisiaj wygląda. Rzeczywiście dzisiaj, w świetle obecnie obowiązującej ustawy, samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej można przekształcić. To jest prawda, ale niestety robi się to tak, jak powiedział któryś z kolegów z PSL-u – że trzeba najpierw zlikwidować ten samodzielny publiczny zakład, co powoduje straszny ferment społeczny, polityczny. W samorządzie to są straszne decyzje – dramat dla pracowników, dla pacjentów, którzy już widzą, że teraz będzie dramat, trzeba będzie płacić itd. Tego wszystkiego nie będę omawiał. Dzisiaj jest niestety tak, że pacjent przeżywa koszmar nieudolności publicznej służby zdrowia głównie w publicznym szpitalu i przychodni, a z dobrodziejstw publicznej służby zdrowia korzysta głównie w prywatnym gabinecie lekarskim i stomatologicznym. Dane liczbowe pani minister tutaj przedstawiała – 1900 zaledwie publicznych placówek lecznictwa ambulatoryjnego na 7900 funkcjonujących. Działalność większości lekarzy pierwszego kontaktu i prawie cały sektor stomatologiczny dawno już zostały sprywatyzowane, a pacjenta przecież nie interesuje zupełnie forma organizacyjna gabinetu, w którym lekarz udziela porady. Najważniejsza dla pacjenta jest jakość świadczenia, terminowość, na co pan poseł Sopliński zwrócił uwagę, bo to jest bardzo istotne, no i to, że za całość leczenia płaci Narodowy Fundusz Zdrowia. Jednak jest jeden element w strukturze organizacyjnej opieki zdrowotnej, który nadal w obiegowej opinii, i to jeszcze podsycanej przez, pożal się, Boże, „ekspertów”, musi pozostać publiczny. Chodzi oczywiście o szpital. Padają argumenty, że nie można porównywać przychodni czy gabinetów w tym zakresie do szpitala, bo pomocy trzeba udzielać wszystkim

– tak jakby w przychodni było inaczej – bo większa ilość pracowników, i tym podobne mało racjonalne argumenty. I znowu trzeba przypomnieć, że w naszym kraju funkcjonują już szpitale niepubliczne, a także prywatne. Trzeba je właśnie podzielić na dwie zasadnicze grupy. W pierwszej znajdują się jednostki prywatne, które wypełniają lukę rynkową głównie w zakresie medycyny estetycznej bądź wąsko wyspecjalizowanych dziedzin zabiegowych niemożliwych do sfinansowania przez płatnika publicznego, a na które istnieje zapotrzebowanie wśród zamożnej części społeczeństwa. Ten segment rynku usług medycznych nie musi jednak być przedmiotem szczególnej troski rządu, parlamentu i samorządu. On się rządzi prawami popytu i podaży i tak naprawdę ma znikomy wpływ na kondycję zdrowotną obywateli Polski. W istotny sposób też nie oddziałuje na całość systemu ochrony zdrowia, ale czasami stanowi dla nas dobry wzorzec jakościowy, a w każdym razie powinien stanowić. Druga grupa szpitali niepublicznych to są te jednostki, które zostały przekształcone z publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Do dzisiaj funkcjonująca ustawa o ZOZ umożliwia likwidację zakładu publicznego, niestety w ramach jej uregulowań tak przekształcone ZOZ-y muszą jako spółki handlowe działać w formie organizacyjnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, a to, jak już wcześniej powiedziałem, pewne ograniczenia jednak nakłada. Poza tym one wypełniają po prostu normalną funkcję publicznego świadczeniodawcy. Najczęściej działają na terenie powiatu, jego części albo obszaru nieco większego. Przez takie usytuowanie, tzn. jako spółki handlowe, pozbawione są np. możliwości uzyskiwania dotacji ze strony właściciela – samorządu, jeśli nawet chciałby je wyposażyć. Jedyną możliwością jest podniesienie kapitału tej spółki, a to powoduje czasami utrudnienia w inwestowaniu. Takie jednostki powinny już stanowić przedmiot troski organizatora opieki zdrowotnej na równi z podmiotami publicznymi działającymi w systemie. Właściwie dlaczego tyle czasu poświęcam aktualnej sytuacji innych niż publiczne zakładów opieki zdrowotnej, można zapytać. Przecież problem w ochronie zdrowia to głównie zła sytuacja szpitali publicznych. No, według mnie to jest błędna diagnoza. Problemem naszego systemu ochrony zdrowia jest jego niewydolność, ale przede wszystkim dla pacjentów. I tu warto przypomnieć o tych dniach oczekiwania. To, że pan prof. Religa mówił, iż nie czeka się na operację kardiochirurgiczną – dobrze, ale jeśli na operację wymiany stawu biodrowego czeka się kilkaset dni, tysiąc dni na operacje okulistyczne, dwa miesiące na zabiegi albo leczenie onkologiczne, to często to są dramaty i nie możemy przechodzić nad tym do porządku dziennego. To tak naprawdę jest główny problem, poza finansowym, niesprawnego systemu ochrony zdrowia w Polsce. Niektórzy twierdzą, część z państwa zdecydowanie, że wynika to również z niewłaściwego finansowania przez Narodowy Fundusz

54

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Jarosław Katulski Zdrowia, tzn. z niewystarczającego, ale ja jednak będę uparcie przypominał liczby, które padały, dowodzące, że gwałtowny wzrost wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia nic na plus w tym zakresie nie zmienił. Od 29 mld do 37 mld w ciągu 4 lat i żadnej poprawy, to musi o czymś mówić. I nie tylko wzrost kosztów leczenia jest tego przyczyną. W nowej ustawie o zakładach opieki zdrowotnej resort i Platforma proponują rozwiązanie już przetestowane tak naprawdę w naszym kraju na wcale niemałą skalę, z dobrym efektem. Do dzisiaj zostało w Polsce przekształconych już ponad 70 szpitali i one z powodzeniem funkcjonują. Działa nawet stowarzyszenie niepublicznych szpitali samorządowych. Większość z tych jednostek legitymuje się certyfikatami jakości, lekarze, pielęgniarki i położne otrzymują godziwe wynagrodzenia. W tych szpitalach nie było strajków, panie ministrze Balicki. Nawet jeśli zdarzają się protesty, to, tak jak w normalnych firmach, najczęściej udaje się wynegocjować rozwiązanie w drodze rozmowy i zawrzeć porozumienie. (Poseł Marek Balicki: A to źle? To dobrze.) No, to bardzo dobrze i to jest argument, kolejny argument, który przedkładam, za tym, że powinniśmy w tym kierunku zdecydowanie zmierzać. (Poseł Marek Balicki: To dlaczego 3 lata temu głosowaliście przeciwko jako Platforma Obywatelska? Nie byłoby tych strajków.) Ja nie byłem wtedy w Sejmie. Nie, nie, przyczyna tych strajków teraz jest zupełnie inna. (Gwar na sali) Jeśli mam dalej mówić, państwo mi pozwolicie, to chciałbym powiedzieć tak. Jeśli chodzi o przekształcone szpitale powiatowe, to są województwa, gdzie rzeczywiście ten proces zaszedł już bardzo daleko. W województwie kujawsko-pomorskim połowa takich jednostek, to znaczy połowa szpitali powiatowych, to są jednostki przekształcone w spółki handlowe. Wiem to z autopsji, bo jeszcze do niedawna zarządzałem takim szpitalem, jako poseł niestety już nie mogę. Ale jeśli ktoś chce, to bardzo chętnie zapraszam do Tucholi, w Bory Tucholskie, zapraszam do zwiedzenia szpitala. Trzeba powiedzieć, że kilka lat temu te przekształcenia odbywały się w bardzo niesprzyjających warunkach. Była duża niechęć pracowników, społeczeństwa i publicznego płatnika niestety. Na początku wcale nie było tak różowo. Dobre efekty takiego przekształcenia pojawiały się zwykle po roku, półtora. I wtedy już się pojawiało zadowolenie ze strony pracowników, społeczeństwa, jak również Narodowego Funduszu Zdrowia, który stwierdzał zwykle, że z prezesem takiej spółki lepiej się rozmawia niż z dyrektorem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, bo siadał z jednej strony menedżer i z drugiej i rozmawiali o pieniądzach, a nie o całej otoczce, która tak naprawdę jest wtórna. Obecnie takie szpitale funkcjonują już bez żadnych kompleksów.

Wprowadzenie tej nowej ustawy – która, jestem przekonany, wejdzie w życie – daje możliwość troszeczkę inną, bo możemy przekształcić samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w spółkę, ale, co ważniejsze, możemy prowadzić zakład publiczny w formie spółki handlowej. To niewątpliwie znacznie ułatwi podjęcie decyzji, będzie bardzo dobrym krokiem w kierunku naprawy systemu ochrony zdrowia w tym zakresie i spowoduje, że to może być nie 5, 7, 10% szpitali, ale 40, 50, 60. A jestem przekonany, że to jest jeden z najważniejszych elementów naprawy tego systemu w Polsce. Jasne, że dla ułatwienia takiego przedsięwzięcia jak przekształcenie dużej ilości szpitali w spółki handlowe potrzeba nowych, zgodnych z kodeksem handlowym uregulowań prawnych. Propozycja ministra zdrowia jest takim narzędziem. Bo trzeba jednak powiedzieć, i tu muszę zgodzić się z kolegą z PSL, który o tym mówił, że pojęcie spółki użyteczności publicznej nie występuje w Kodeksie spółek handlowych, w związku z powyższym była to taka efemeryda. Zepsulibyśmy jeden z lepszych aktów prawnych, jakie w Polsce funkcjonują. Przekształcenie szpitala najczęściej było powodowane dużym zadłużeniem tego szpitala. Powodowało to, do dzisiaj może powodować, że szpital mógł być przejęty przez bardzo niewielki kapitał. Właściwie tylko roztropności samorządowców możemy zawdzięczać, że praktycznie wszystkie dotychczasowe przekształcenia skończyły się dla szpitali – a w konsekwencji dla pacjentów – dobrze. W naszej nowej ustawie o zakładach opieki zdrowotnej proponujemy lepsze, bezpieczniejsze rozwiązania. Przede wszystkim minimalny kapitał założycielski dla spółki, która będzie prowadziła szpital, ma wynosić 500 tys. zł. Możliwe jest też wprowadzenie ograniczenia zbywania udziałów lub akcji i pozostawienie własności nieruchomości w rękach samorządu. To akurat jest bardzo dobry przykład, ponieważ w moim województwie właśnie była taka sytuacja, że spółka prowadząca szpital upadła. W momencie kiedy sąd ogłosił upadłość spółki, szpital cały czas funkcjonował – dzięki temu, że samorząd był właścicielem i dysponentem nieruchomości i wszystkich ruchomości, które zapewniały funkcjonowanie szpitala, a więc nie było możliwości wyzbycia się tego wszystkiego przez syndyka i zaprzestania udzielania świadczeń medycznych. W naszych propozycjach nie znajdą państwo czegoś takiego, że będziemy zachęcać do wyzbywania się tego majątku i przeprowadzać tak de facto prywatyzację. Nie znajdą mieszkańcy Polski tego w projektach Platformy Obywatelskiej. I trochę nieuczciwe jest straszenie mieszkańców Polski tym, że jeśli my te szpitale przekształcamy, to tak naprawdę chcemy je sprywatyzować, żeby ktoś położył na tym rękę. My proponujemy przekształcenie zakładów opieki zdrowotnej w spółki, z przekonaniem, że one, zapewniając lepszą jakość usług medycznych pacjentom, będą też wypracowywać zysk. Ale muszę zmartwić tych, którzy liczą na

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

55

Poseł Jarosław Katulski wzbogacenie się kosztem chorych, ponieważ zakładamy, że dochody wypracowane w szpitalach będących spółkami będą w całości przekazywane na cele statutowe, czyli na zakup aparatury medycznej, nowych technologii i modernizację infrastruktury. A pacjenci szybko powinni to odczuć, tak jak w już przekształconych szpitalach. W tym miejscu krótko jeszcze tylko poruszę kwestię wpływu zobowiązań placówek ochrony zdrowia na finanse organów założycielskich, a w konsekwencji na finanse państwa. Pani minister wymieniła tu dzisiaj kwotę 10 mld zł. W takim miejscu jak Sejm to zawsze powinno wywoływać refleksję. Pewnie można powiedzieć, że te 10 mld tak naprawdę to są niezaksięgowane po stronie pasywów środki zwykle samorządowe. A my od kilkunastu lat ulegamy iluzji, że te długi jakoś same znikają. Ja sobie przypominam dwukrotne oddłużenie na masową skalę. Nigdy nie osiągnięto efektu w postaci trwałej poprawy efektywności finansowej systemu i tak oddłużonych szpitali. W dzisiejszym „Dzienniku” na stronach finansowych jest świetny artykuł na ten temat, gdzie analitycy przedstawiają niestety kolejny program restrukturyzacji jako właściwie nieudany. Tak to wygląda. Mało tego, były to zawsze przykłady dla innych jednostek, że właściwie nie warto specjalnie oszczędzać – skoro i tak nas oddłużą, to będziemy czekać. Trzeba to wreszcie kiedyś przerwać, raz, skutecznie i systemowo. Przekształcenie szpitali w spółki w naszym założeniu ma doprowadzić i musi doprowadzić do rzeczywistej odpowiedzialności organów zarządczych i nadzorczych w miejsce dzisiaj iluzorycznej i czasami politycznej po prostu odpowiedzialności w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej. Wysoki Sejmie! Debatujemy o bardzo ważnych dla obywateli sprawach i materia, z którą ma odwagę zmierzyć się pani minister Kopacz przy pomocy koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, jest chyba najtrudniejsza w tym okresie naszej kadencji parlamentu. Wspomniałem na początku, że jednym z najważniejszych elementów reformy według mnie jest omawiana, tak pokrótce tylko, ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, a właściwie tylko zagadnienia traktujące o przekształceniu publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki. Nie mam wątpliwości, że o powodzeniu takich ambitnych planów zdecyduje kompleksowość legislacyjna – to było tutaj wspominane, to jest dla mnie jasne – w całym obszarze ochrony zdrowia, jednak kluczem do rozwiązania tych nabrzmiałych problemów jest szerokie otworzenie możliwości organizowania zakładów opieki zdrowotnej w formie spółek handlowych. Dzisiaj wysłuchaliśmy informacji ministra zdrowia o aktualnej sytuacji w ochronie zdrowia. Nie dyskutujemy nad szczegółowymi rozwiązaniami ustaw, więc tak duży poziom ogólności jest jak najbardziej usprawiedliwiony. Nad tymi artykułami, jeden po drugim, będziemy dyskutować w Komisji

Zdrowia. Ja sobie wyobrażam, że pod merytorycznym i sprawnym kierownictwem pana ministra Piechy – którego nie ma cały czas na sali – uda się nam to zrobić sprawnie i szybko. (Poseł Krzysztof Sońta: Chwilowo. Cały czas, chwilowo.) Ale muszę powiedzieć… (Poseł Krzysztof Sońta: Pana ministra Piechy nie ma chwilowo.) Bardzo ładnie pan to powiedział: cały czas chwilowo. (Wesołość na sali, oklaski) Ale muszę powiedzieć, że zmartwiła mnie jedna rzecz. Przygotowałem sobie na końcu takie jedno zdanie, że bardzo się cieszę z tego, iż możemy liczyć na współpracę. Ale jasna deklaracja współpracy w tym zakresie, moi państwo, nie padła. Mam nadzieję, że jednak ona będzie i uda się nam współpracować. (Poseł Tadeusz Cymański: Cały czas chwilowo jest.) Cały czas chwilowo. (Oklaski) Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Sekundę jeszcze. Pan w trybie sprostowania, tak? (Poseł Marek Balicki: Tak jest.) Proszę bardzo.

Poseł Marek Balicki:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Pan poseł Katulski wymienił moje nazwisko i dwie sprawy chciałbym sprostować. Pierwsza sprawa dotyczy tego, czy dyrektor powinien podpisywać podwyżki wynagrodzeń, zadłużając swój szpital, czy nie powinien. Ja tego nie mówiłem. Powiedziałem tylko, że dyrektorzy są w sytuacji bez wyjścia: albo są zmuszeni do podpisywania podwyżek wynagrodzeń, które dalej zadłużają szpital, albo są zmuszeni do ewakuacji pacjentów czy zamknięcia oddziałów. Zachęcam do spojrzenia do dzisiejszej „Gazety Wyborczej”, gdzie jest opisany przykład szpitala w Słupsku. Najczęściej bowiem to zaciąganie zobowiązań ponad te pieniądze, które szpital otrzyma od Narodowego Funduszu Zdrowia, dokonuje się w obecności przedstawicieli właścicieli szpitala. W Słupsku był obecny wicemarszałek województwa pomorskiego, kiedy pan dyrektor szpitala wojewódzkiego podpisywał te przekraczające kontrakt zobowiązania. W Tomaszowie Mazowieckim, jak media donosiły, było to po telefonie ministra zdrowia. A więc to nie jest tak, panie pośle, jak pan powiedział. Druga sprawa to spółki użyteczności publicznej. To była już druga wypowiedź, która świadczy o niepełnej znajomości problemu. Panie pośle, niech pan przeczyta ustawę, sprawozdanie komisji z grudnia 2004 r., o spółkach użyteczności publicznej. Ta ustawa…

56

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, pan może prostować wypowiedź, ale pan prowadzi polemikę. Proszę o sprostowanie.

Poseł Marek Balicki:
Nie, chcę wyjaśnić. Sprostowanie polega na tym, że w tej ustawie nie ma ani jednego słowa zmieniającego Kodeks spółek handlowych w odniesieniu do szpitali przekształcanych w spółki. Jedyne zmiany, jakie są, dotyczą Prawa upadłościowego i naprawczego. I jeśli nie chcemy mieć niekontrolowanych upadłości szpitali publicznych, to takie zmiany w prawie upadłościowym są konieczne. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Głos zabierze pan poseł Ludwik Dorn… (Poseł Jarosław Katulski: Przepraszam, ad vocem.) Przykro mi. Trudno, żeby pan prostował sam siebie. Głos zabierze pan poseł Ludwik Dorn, Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Jarosław Katulski: Ad vocem.) (Poseł Marek Balicki: Panie marszałku, nie ma ad vocem.)

Poseł Ludwik Dorn:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Zastanawiałem się – i tak podchodziłem do tej debaty – co może być realnym, pozytywnym efektem tej dyskusji. Przecież nie akceptacja takiego czy innego planu reformy ochrony zdrowia, nie opowiedzenie się za takimi czy innymi rozwiązaniami szczegółowymi. Realnym efektem mogłoby być ustalenie, wydyskutowanie w fazie wstępnej, ale jakoś przez dorozumienie wiążącej, politycznych ram pracy nad reformą systemu ochrony zdrowia, politycznych ram współpracy między rządem, koalicją rządową a opozycją, innymi słowy, zapewnienie tego, o co apelował prezydent Rzeczypospolitej, czyli spokoju politycznego w pracach nad tymi reformami. Powtarzam: chodzi o spokój polityczny, a nie apolityczny tryb prac, bo tam, gdzie chodzi o życie i zdrowie ludzkie i olbrzymie pieniądze oraz trwanie i upadek rządów, nie ma apolityczności, ale może być polityczny spokój. Byłem tu umiarkowanym optymistą do czasu repliki pani minister Kopacz. Podzielę się z Wysoką Izbą następującą refleksją, obym się mylił: Mnie się wydaje, że jedną z istotniejszych politycznych przeszkód w zapewnieniu owego spokoju politycznego, w tworzeniu ram politycznej współpracy, może być właśnie pani minister. (Oklaski)

Obawiam się, że być może z rozpoczęciem prawdziwej pracy nad reformą systemu ochrony zdrowia przyjdzie nam poczekać do sierpniowej rekonstrukcji rządu, którą zapowiedział pan premier Tusk. (Oklaski) Ale to jest obawa; mam nadzieję, że ona się rozwieje, okaże się bezpodstawna. Natomiast, co mnie szalenie zaniepokoiło, ale nie biję tutaj na alarm, w wypowiedzi pani minister, także przedstawicieli Platformy Obywatelskiej, jest tak, że tutaj żadna koncepcja, żaden pakiet – a zawsze można coś opakować i nazwać to pakietem – nie zostały przedstawione. Skupiono się na określonych punktach, i to, można powiedzieć, budzi niepokój, i tutaj do pewnej korekty czy modyfikacji bym gorąco nawoływał. A chciałbym też zaznaczyć jedno: mnie się wydaje, że jeżeli patrzymy w przeszłość – pani minister na swoich bezpośrednich poprzedników, ci bezpośredni poprzednicy na swoich poprzedników – to możemy sobie powiedzieć jedno – od 1998 r. ciągle tworzenie systemu ochrony zdrowia jest zarówno pasmem błędów i zaniechań, jak i pasmem osiągnięć; pasmem błędów i zaniechań, także jeśli chodzi zarówno o ówczesną opozycję, jak i ówczesne rządy. Tak, musimy na to trzeźwo spojrzeć. Otóż co tutaj budzi zaniepokojenie? Po pierwsze, działanie pod presją czasu i nastrojów opinii publicznej. Innymi słowy, ponieważ rząd z nieznanych mi powodów nie chce rozwiązać konfliktu płacowego w służbie zdrowia czy nadać mu ram, mówi: dajemy wam reformę systemową, podczas kiedy tej reformy systemowej nie ma. (Oklaski) I to jest zasadnicza przyczyna niepokoju. Takie działanie doprowadzi do kolejnej porażki – już mniejsza z tym, że rządu – w próbach zapewnienia porządku i reformy ochrony zdrowia. Następny element, który wzbudził mój niepokój, to skupienie się w wypowiedzi pani minister i przedstawicieli Platformy Obywatelskiej właściwie na dwóch elementach. Pierwszy element to nowelizacja ustawy o SPZOZ-ach. To było tutaj szeroko reklamowane i przedstawiane jako panaceum na wszystko, nawet na kolejki. Słyszałem mojego przedmówcę. Mówił: Będzie przekształcenie w spółki prawa handlowego, znikną kolejki. Jeżeli spojrzeć na systemy ochrony zdrowia w Europie – ograniczmy się do Europy – to okaże się, że nie ma takiej przesłanki, żeby tak było. Istotniejsze od zmian struktury właścicielskiej, chociaż ja tego kierunku w ogóle nie neguję, jest dostosowanie struktury łóżek i struktury szpitali do potrzeb zdrowotnych społeczeństwa, a tego akurat rynek nie zrobi. Zgadzam się, że perspektywa, możliwość przekształcania w spółki prawa handlowego bywa niesłusznie demonizowana. Widzi się w tym diabła. Ale tu, na tej sali, ta perspektywa była fetyszyzowana. Tutaj potraktowano ten kierunek jak fetyszysta pończoszkę. (Oklaski) I to budzi niepokój. Następna rzecz to to, co pojawiło się właściwie tylko dzięki chwalebnej szczerości w wypowiedzi pani minister. Chodzi o przedstawienie problemu tak: skrócenie kolejek albo współpłacenie, chyba że wyraziła się pani wbrew swoim intencjom, ale w takim

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

57

Poseł Ludwik Dorn razie proszę to sprostować, bo stenogram jest. Jeśli chodzi o kolejki, to nikt rozsądny i przytomny nie twierdzi, że w Polsce z tym jest dobrze. Na przykład jeśli chodzi o kolejki na zabiegi kardiochirurgiczne, to mówił o tym pan prof. minister Religa. Natomiast jest tak, że – odwołam się tutaj do badań Health Consumer Powerhouse przeprowadzanych na zlecenie Komisji Europejskiej, gdzie wypadamy niedobrze – w kategoriach wybranych zabiegów lekarskich przy tych środkach przeznaczanych na ochronę zdrowia niekiedy mamy osiągnięcia czy brak osiągnięć nie gorsze niż niektóre kraje starej Unii. Nie odnoszę się tutaj do średniej. Innymi słowy, przy tych nakładach na ochronę zdrowia, które trzeba zwiększyć, nie jest tak tragicznie. Jest niedobrze, ale przy tych nakładach nie jest tak tragicznie. Państwo o wzroście nakładów nie mówią, natomiast w wypowiedzi pani minister, może niesłusznie, odczytałem perspektywę współpłacenia, i na to – mówię wprost – zgody najmniejszej nie ma. I wreszcie ta cała kwestia, która tutaj się przewijała: uszczelniać wiadro czy nalewać, nalewać czy odwrotnie. Trzeba sobie powiedzieć jedno: że przy wszystkich trudnościach i dysfunkcjach systemu ochrony zdrowia tu i teraz największym zagrożeniem dla zdrowia i życia pacjentów jest konflikt płacowy w ochronie zdrowia. (Oklaski) I tak jest, i od tego wy nie uciekniecie, my nie uciekniemy, nikt nie ucieknie. W tej sprawie rząd zastosował taktykę samobójczą i się cofnie znad przepaści, bo będzie musiał. To znaczy za dwa miesiące zacznie się cofać, a w czerwcu już cofnie się zupełnie. To wynika z kontraktów i z tego, że konflikt płacowy w służbie zdrowia się całkowicie zanarchizował, wymknął się spod czyjejkolwiek kontroli: rządu, dyrektorów, związków zawodowych. (Oklaski) Można by powiedzieć: a niech się wymknie, tylko że jest kwestia, poza służbą zdrowia, pacjentów. To jest w tej chwili podstawowe zagrożenie. Na posiedzeniu Komisji Zdrowia pani minister mówiła: nie będzie dodatkowych pieniędzy, bo jak podliczyć roszczenia białego personelu, to trzeba by było 14 mld, a 14 mld… (Głos z sali: 20 mld. ) 20 mld. Tylko to jest tak, pani minister, że pani bierze jakby całość zgłaszanych roszczeń, mówi: to 20 mld, nic nie możemy zrobić. My proponujemy, odwołując się do ustawy związanej z Funduszem Pracy – i co z tego, że jest niesystemowa? – oprócz kwoty 1300 mln, która jest i zostanie skierowana z NFZ, kolejną sumę i naprawdę nie spierajmy się, czy jest to 3620 mln, czy 4 mld, i powiedzenie białemu personelowi: na dziś jest tyle, tyle można z tego przeznaczyć na wzrost płac i więcej nie dostaniecie. A mówienie, że potrzeba 20 mld, w związku z czym niczego nie dostaniecie, to tylko nagrzewanie spirali protestu, wobec której wszyscy jesteśmy bezbronni, z pacjentami na czele. (Oklaski) W międzyczasie system już nie będzie się dalej rozregulowywał, bę-

dzie płonął. Z walącej się chałupki pozostaną ruiny i zgliszcza i za 4 miesiące będziemy wszyscy w jeszcze trudniejszej sytuacji, z rządem na czele i z panią minister, jeżeli dotrwa. W związku z tym nie ma w perspektywie zmian systemowych ważniejszej sprawy niż załatwienie sprawy bieżącej w racjonalnych granicach i stworzenie białemu personelowi jasnej ścieżki dojścia. Warto w tym miejscu zastanowić się nad postulatem prezydenta ponadzakładowego układu zbiorowego. Mówiąc przy tym, o czym mówił pan premier Donald Tusk... Tak, ponadzakładowy układ pracy, ale porozmawiajmy o rozdzieleniu praktyki prywatnej i praktyki publicznej, czyli czegoś, co napędza koszty i dla pacjentów, i dla systemu. Są w tym zakresie potrzebne twarde rozmowy, ale w ramach takiej perspektywy gotowi jesteśmy do współdziałania. Jeszcze jedno mnie, pani minister, bardzo niepokoi, mianowicie takie oto przekonanie, że przedtem nie było woli politycznej, żeby zrobić z tym porządek, bądź wiedzy, a teraz ta wola i wiedza są i one prowadzą do jednego pomysłu – masywnej interwencji ustawodawczej w całość systemu. Ja jestem świeżym posłem w Komisji Zdrowia, ale staram się zaznajamiać z tematem, przeczytałem parę książek z literatury o dekadzie reform systemu zdrowia, które zaczęły się na początku lat 90., a których pierwszy etap zakończył się około 2002 r., i mogę powiedzieć jedno: wszędzie tam, gdzie dokonywano masywnych interwencji, potem odbijano się od ściany do ściany, bo nie ma trudniejszego zadania niż zreformować system ochrony zdrowia. (Oklaski) Tam, gdzie decydowano się na – jest taka techniczna nazwa – reformy inkrementalne, czyli reformy cząstkowe, w wybranych punktach, które kumulują się i oddziałują na siebie, tam odnoszono sukces. Pani minister powiedziała, że dokona tych reform w ciągu 2 lat. Otóż, pani minister, choćby nawet na czole pani błyszczała geniuszu świetność, to pani tego nie dokona, bo to jest niemożliwe (Oklaski), i spowoduje tylko dalszą totalną dezorganizację. W związku z tym od razu mówię, że na masywną interwencję, a potem na odbijanie się od ściany do ściany naszej zgody nie będzie. Ja pani powiem, że ja mam pewien żal do profesora i ministra Religi, który powiedział o 7 latach. Był romantycznym idealistą i optymistą. Reforma to od 9 do 11 lat. Tam 4 lat zabrakło. W związku z tym obawiam się, że rząd wprowadzi system ochrony zdrowia. Polska kroczy bardzo złą, bardzo niebezpieczną drogą i idąc tą drogą, wszyscy będziemy poobijani i w końcu zaczniemy zsuwać się w przepaść, bo wiadomo, że ta droga prowadzi po prostu do przepaści, a przecież rząd we współpracy z opozycją, w dialogu społecznym może zacząć wprowadzać właśnie tę reformę inkrementalną, reformę ewolucyjną, cząstkową, kumulującą się, jednocześnie budując narzędzia do oceny tego, czy dane kroki reformatorskie wychodzą, czy nie wychodzą, zapewniając sobie możliwość pewnych zwrotów, korekt, wycofania się. Ja woli takiej reformy nie widzę.

58

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Ludwik Dorn Otóż, jak mówię, na reformę krok po kroku, która zacznie się od regulacji konfliktu płacowego w służbie zdrowia, jest nasza zgoda. Jest nasza zgoda na współdziałanie z rządem i co więcej, jest nasza zgoda na to, że rząd przewodzi takiej reformie, bo musi przewodzić rząd. Nigdy jeszcze w tej Izbie żadna opozycja nie powiedziała takich słów pod adresem rządu. Te słowa dzisiaj padały. (Oklaski) Tylko to nie może być dokonywane pod presją słupków sondażowych, zagrożenia, że trzeba będzie zwołać „biały szczyt”, znowu spotkać się, coś powiedzieć gazetom, nieprzemyślana, masywna interwencja, która będzie prowadzić do chaosu. Na to zgody nie ma. Na przewodnictwo rządu w racjonalnej reformie uwzględniającej jeszcze jedno kryterium. (Poseł Joanna Mucha: To robimy coś czy nie? Bo już się pogubiłam.) Może pani się pogubiła, ale są tu osoby, na których twarzach widzę, że się nie pogubiły. (Wesołość na sali) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ależ pan jest złośliwy.) Otóż jest jedno kryterium. Funkcjonowanie systemu zdrowia i usługi dostarczane pacjentowi muszą być bardzo niezależne, w wysokim stopniu relatywnie autonomiczne wobec statusu majątkowego pacjenta. Jest to kryterium, z punktu widzenia którego gotowi jesteśmy oceniać wszystko, także różne projekty przekształcenia szpitali w spółki prawa handlowego, zwłaszcza jeśli będą tam gwarancje. Jeżeli więc chcecie zastanowić się nad tą ofertą, ja powiem tak. (Głos z sali: Obiecujemy, że będziemy.) Teraz jest, jak sądzę, dla rządu i dla pani minister ważna chwila, w związku z czym ja nie oczekuję odpowiedzi natychmiast, zresztą słyszałem, że pani minister skłonna jest do pochopnych wypowiedzi, a pochopne wypowiedzi rodzą konsekwencje, więc można się powstrzymać. Jeżeli rząd zechce tę ofertę przemyśleć i przyjąć, to jesteśmy na drodze do sukcesu dla Polski. Powiem jeszcze jedno: Dlaczego ja wierzę w możliwość wyjęcia ochrony zdrowia spod sporu politycznego? Jeżeli przyjmie się, że są to co najmniej dwie kadencje, a najpewniej trzy, bo razem siejemy, ale nie wiemy, kto zbierze, innymi słowy, nikt tak naprawdę nie wie, czy pracuje na rzecz swojej partii, czy partii konkurencyjnej... (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Konkurencji.) ...to wtedy pracuje się dobrze, bo wtedy zyski są dzielone niepewnie, ale w miarę równo. To jest ten podstawowy mechanizm, jeśli przyjmie się perspektywę co najmniej dwóch kadencji. Proszę się zastanowić, może skonsultuje się pani z premierem, być może ma pani upoważnienie, aby np. odrzucić tę ofertę bez konsultacji z premierem. Martwiłbym się, ale ta oferta naprawdę padła. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Głos zabierze pan poseł Bartosz Arłukowicz, Lewica i Demokraci.

Poseł Bartosz Arłukowicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo długo czekałem na tę debatę po to, żeby przeprowadzić merytoryczną dyskusję z panią minister, z rządem. Chciałem dyskutować o wysokości składki, o funkcjonowaniu ZOZ-ów, o przekształceniach, ale mam wrażenie, że przygotowywałem się dużo dłużej niż pani minister, bo z tej debaty – bardzo uważnie słuchałem i pierwszego, i drugiego przemówienia pani minister – tak naprawdę nic nie wynika. To wydmuszka, pustka, żadnych merytorycznych słów. Poseł Raczkowski – przygotowany, poseł Libera – przygotowana, poseł Katulski – skatował nas tu, ale widać, że przygotowany, minister Religa – można się z nim zgadzać albo nie, ale wiadomo, że wie, o czym mówi. A pani minister – pustka. (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Bo pan nic nie zrozumiał.) Pani minister, pani już nie jest przewodniczącą Komisji Zdrowia. Pani jest ministrem, pani musi rządzić w tym kraju, pani musi przedstawiać rozwiązania. Przedstawili je poseł Raczkowski, poseł Libera. Ja podejrzewam, dlaczego oni je przedstawiali. Myślę, że prawdopodobnie przeczytali projekty przedstawione przez ministra i nie chcieli ich firmować swoim nazwiskiem. Myślę, że tak było. Pani minister mówiła o tym, że to dobrze, iż posłowie są aktywni itd. Chciałbym, żeby pani pamiętała o słowach wypowiedzianych wcześniej, kiedy krytykowała pani ministra Religę 24 marca 2006 r. Z tej mównicy mówiła pani te słowa – cytuję: Tak więc zamiast zapowiadanego rządowego projektu nowego systemu ubezpieczenia zdrowotnego mamy dziś debatę na temat projektu obywatelskiego. Może warto zapytać, czy wszystkie newralgiczne problemy społeczne mają za rząd załatwiać projekty obywatelskie. Myślę, że jest to zły pomysł, bo wtedy nie wiem, czy jest sens utrzymywania jakiegokolwiek ministerstwa. Czy dzisiaj odpowiedziała pani sobie na to pytanie, pani minister? (Oklaski) Mówiła pani także o odpowiedzialności dyrektorów, o tym, że trzeba tę odpowiedzialność przerzucać coraz niżej, że dyrektorzy dzisiaj muszą ponosić odpowiedzialność za pani pomysły i cuda. Przypomnę więc, pani minister, słowa, które dokładnie rok temu, 14 lutego 2007 r., wypowiedziała pani z tej mównicy, cytuję: Panie ministrze, bardzo pana proszę – myślę, że na tę odpowiedź czeka nie tylko Klub Parlamentarny PO – proszę powiedzieć tutaj, że to nie jest problem dyrektorów. Bo tak zrozumiałam pańską odpowiedź, że to jest jednak mimo wszystko nasz problem, bo

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

59

Poseł Bartosz Arłukowicz my, tworząc to prawo, musimy zabezpieczyć również środki. I ja dzisiaj chcę wiedzieć, skąd te środki dyrektorzy będą mieli, żeby zrealizować ustawę, świetną ustawę, którą napisał rząd. Pani minister, to są pani słowa sprzed roku. (Głos z sali: Czasy się zmieniły.) Czasy się zmieniły. Punkt widzenia zmienia się wraz z punktem siedzenia. Uważnie słuchałem tego, co pani mówiła. Wymienione zostały 3 filary. Pierwszy filar dotyczy uelastycznienia kontraktów i ZOZ-ów. Pytam: jak? Po prostu niech pani zwyczajnie powie, jak to zrobić. Filar drugi dotyczy pacjenta. Chodzi o wzmocnienie pacjenta. Pani minister, pytam: jak, konkretnie? Dzisiaj pacjenci wiedzą, że potrzebują wzmocnienia. Oni oczekują od pani realnych rozwiązań. Chcą uzyskać wiedzę nie od posła Raczkowskiego – on jest pani zapleczem – lecz od pani. Trzeci filar. Mówi pani o systemowych podwyżkach w służbie zdrowia, że nie można ich wprowadzać ad hoc. Otóż nikt inny, tylko pan minister Twardowski stwierdził 24 stycznia w „Gazecie Wyborczej”: Nikt nie kontroluje, kto, gdzie i jakie podwyżki daje. Szpitale dają podwyżki, mimo że nie mają na to pieniędzy. Policzymy to dopiero w lutym. Wiceminister w pani resorcie to powiedział. (Oklaski) I już ostatnie słowa, chociaż chciałem mówić dłużej. Jeszcze apel do pana premiera. Wszyscy chcieliśmy prowadzić debatę merytoryczną. Apeluję dzisiaj, panie premierze, żeby zastosował pan to, co pani minister uznaje za najważniejsze – prewencję i profilaktykę. Niech pan zastosuje prewencję i profilaktykę w ochronie zdrowia. Niech pan nie czeka do sierpnia, bo to się źle skończy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pani posłanka Joanna Mucha, Platforma Obywatelska.

Poseł Joanna Mucha:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Na początku chciałabym się odnieść do tego, o czym powiedział pan poseł Dorn. Otóż pan poseł obawia się, że nasza pani minister nie da sobie rady. Cóż, mieliśmy po 1989 r. chyba 17 ministrów, o ile dobrze pamiętam, i właściwie dużym zaufaniem i akceptacją ze strony środowisk eksperckich cieszyła się tylko jedna osoba: pani Franciszka Cegielska. (Oklaski) Tak to jest, że w niektórych miejscach lepiej sprawdzają się kobiety. (Oklaski) Szanowni Państwo! Między 2003 r. a 2007 r. wysokość środków uzyskiwanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze składki zdrowotnej wzrosła dwu-

krotnie. Mamy dwukrotny, 200-procentowy, wzrost środków w ciągu 4 lat. Chcę zapytać, czy możemy zaobserwować dwukrotne poprawienie się sytuacji naszych pacjentów. Czy wykonuje się dwukrotnie więcej procedur dla tych pacjentów? Czy jest dwa razy wyższa jakość? Otóż nie. Z roku na rok sytuacja polskich pacjentów się pogarsza, a nie poprawia się. Myślę, że jako społeczeństwo dojrzeliśmy już do tego, żeby zacząć normalnie mówić o pieniądzach w służbie zdrowia. Do tej pory zawsze było tak, że słowa: pieniądze, środki finansowe kojarzyły się bardzo źle, bo przecież na leczenie zawsze muszą być pieniądze. Teraz wiemy, że musimy mówić o pieniądzach, bo każdą złotówkę trzeba 4 razy obejrzeć, dlatego że dobrze wydana złotówka przekłada się na wyleczonego pacjenta, a źle wydana złotówka przekłada się na naszą odpowiedzialność za to, że pacjent nie jest leczony albo za jego śmierć. Chciałabym odnieść się w swoim wystąpieniu do trzech grup zagadnień. Pierwszy punkt mojego wystąpienia dotyczyć będzie tego, w jaki sposób należy zmienić nasz system opieki zdrowotnej, aby można było w tym systemie lepiej wydawać pieniądze. Druga punkt wystąpienia będzie poświęcony temu, jakie nowe środki już znalazły się w tym systemie i jakie środki się znajdą dzięki naszym reformom. W trzecim punkcie, krótkim, będę chciała odnieść się do propozycji zwiększenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Szanowni Państwo! Punkt pierwszy wystąpienia. Najczęściej mówi się, że uszczelnimy system. To jest bardzo złe podejście. Proszę państwa, jeśli chodzi o nasz system opieki zdrowotnej, to w tej chwili trudno nawet znaleźć jakieś dobre porównanie, nie wiem, to jest system krajów niecywilizowanych. Tak naprawdę nie uszczelniamy systemu, ale wprowadzamy do niego zwykłe, normalne narzędzia zarządzania. Musimy je wprowadzić po to, żeby system stał się efektywny. Jeśli będzie on efektywny, to będziemy lepiej leczyć pacjentów. Do tej pory wielu kolejnych ministrów tylko obiecywało, że to zrobi, że wprowadzi te narzędzia. Nic takiego się nie stało. Jeśli rozmawia się z osobami, które zajmują się systemem opieki zdrowotnej, to non stop słyszy się słowa: niegospodarność, marnotrawstwo, wyciekanie publicznych środków do różnego rodzaju prywatnych grup interesów. Te słowa powtarza się cały czas. To, co chcemy zrobić, to zapobiec tego typu zjawiskom. Jakie konkretne rozwiązania zaproponujemy? Była już o tym mowa wiele razy, ale chcę to jeszcze powtórzyć. Powiem tylko o sprawach najważniejszych. Pierwszym narzędziem, chyba najmniej kontrowersyjnym, jest rejestr usług medycznych. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że w tej chwili nie do końca wiemy, co dzieje się z pacjentem, gdzie on jest leczony i w jaki sposób, czy był u jednego specjalisty, czy u pięciu – mówię o specjalistach, do których można się udać bez skierowania – czy wykupił jedną re-

60

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Joanna Mucha ceptę, czy pięć recept, skoro mógł się udać do kilku specjalistów. RUM jest nam bezwzględnie potrzebny po to, żeby oszczędzać, by lepiej wydawać środki. Szacujemy, że RUM będzie kosztował około 400 mln zł, jednak eksperci obliczają, że roczne oszczędności z tytułu wprowadzenia RUM wyniosą 4 mld zł. To są potężne pieniądze, które pojawią się za chwilę w systemie. Rozumiem, że raczej nie ma wielkich kontrowersji co do wprowadzenia rejestru usług medycznych. Myślę, że w tej sprawie wszyscy będziemy zgodni. Następna sfera naszego działania obejmuje to, czego nie wypracowaliśmy przez blisko 20 lat – priorytety leczenia. To, ile pieniędzy wydajemy na profilaktykę, a ile na inne części systemu, jest w tej chwili kwestią uznaniową, a powinny zostać określone w tym celu priorytety. Na tej podstawie powinniśmy podejmować decyzje. Kolejne narzędzie to wytyczne leczenia, guidelines. Szanowni państwo, publikuje się różnego rodzaju badania światowe pokazujące, w jaki sposób w różnych krajach są wprowadzane wytyczne leczenia. Za każdym razem okazuje się, że bezapelacyjne wprowadzanie wytycznych leczenia prowadzi do tego, że leczenie jest bardziej skuteczne, bezpieczniejsze dla pacjenta, bo to są sprawdzone metody. Z drugiej strony leczenie jest tańsze, a jeśli jest tańsze, to możemy leczyć więcej osób. Musimy wypracować wytyczne. Wiem, że w tej chwili sprawa wytycznych leczenia jest sprawą wrażliwą, dlatego że lekarze nie lubią, kiedy mówi im się, w jaki sposób mają leczyć pacjentów, ale musimy, proszę państwa, zdawać sobie sprawę z tego, o czym właśnie mówi się na świecie. Medycyna w coraz mniejszym stopniu jest obecnie sztuką, a w coraz większym stopniu jest rzemiosłem. Istnieje evidence based medicine, czyli medycyna oparta na dowodach. Możemy z niej czerpać, bo to wszystko jest gotowe, trzeba tylko tam sięgnąć i opracować wytyczne, określić priorytety itd. Naprawdę nie trzeba odkrywać Ameryki. Następna sprawa, która poruszana jest wielokrotnie, dotyczy koszyka świadczeń. Bardzo wiele powiedziano już dzisiaj z tego miejsca rzeczy mądrych i mniej mądrych na temat koszyka świadczeń. Proszę państwa, pan minister Religa próbował opracować taki koszyk. Tak naprawdę wypracował tylko listę procedur i nic więcej. To jest początek pracy. Musimy mieć świadomość tego, że jesteśmy na początku pracy. Koszyk to nie jest, proszę państwa, jakaś dziwna konstrukcja, to jest narzędzie chyba najczęściej stosowane na świecie w zarządzaniu opieką zdrowotną. Na czym polega opracowanie koszyka? Po pierwsze, należy wyeliminować wszystkie procedury, których nieskuteczność medyczna została udowodniona. Tych procedur nie będziemy finansować. Po drugie, należy się zastanowić nad wyborem tych metod, które przy danych wskazaniach, w danych chorobach są najbardziej skuteczne dla pacjenta. Jeśli jest kilka

procedur skutecznych w leczeniu pacjenta, to trzeba wybrać spośród nich tańsze, bo tańsza procedura pozwala wyleczyć więcej osób. To nie są rzeczy, nad którymi naprawdę musielibyśmy się tutaj rozwodzić. Są to zwykłe, najnormalniejsze narzędzia zarządzania tym systemem. Nie ma tutaj niebezpieczeństwa dla pacjenta. Jak powiedziałam, wręcz przeciwnie, pacjent jest bezpieczniejszy, bo wybieramy skuteczniejsze procedury. W związku z tym nie należy straszyć koszykiem świadczeń gwarantowanych. Następna kwestia wymaga bardzo długiego wywodu, postaram się mówić krótko. Mam na myśli refundację leków. Proszę państwa, Polska ma szczęście, jeśli chodzi o leki. 80% naszych leków to są leki generyczne, tanie. To jest tak naprawdę szczęście, które zastaliśmy jeszcze po poprzednim systemie. Gdyby tak nie było, to pieniądze, które są przeznaczane na leki, byłyby jeszcze większe. Mówi się, że refundacja leków kosztuje nas 7 mld zł rocznie. Musimy sobie zdawać sprawę z tego, że nie jest to cała kwota. Dochodzi do tego jeszcze 700 mln w programach lekowych w NFZ, leczenie w szpitalu, a tam nie liczymy kosztów leków – prawda, panie ministrze – dlatego że płacimy za procedurę, a leki są już w niej zawarte. W związku z tym nasze wydatki na leki są w sumie znacznie większe. Zanim nie wypracujemy kryteriów refundacji leków, nie zrobimy w tym obszarze porządku. Mamy w tej chwili w naszym systemie kilka instytucji: Departament Polityki Lekowej w Ministerstwie Zdrowia, Departament Gospodarki Lekowej w NFZ, Agencję Oceny Technologii Medycznych. Wszystkie one wydają opinie dotyczące refundacji leków. Cóż z tego? Nic, bo opinie negatywne nie skutkują tym, że dany lek nie wchodzi na listę refundacyjną. Niedawno mieliśmy wielką awanturę z iwabradyną. Iwabradyna, panie ministrze – jak zwykle chwilowo nie ma pana ministra Piechy – dostała negatywne rekomendacje z Departamentu Polityki Lekowej. Cóż z tego, skoro znalazła się na liście? Druga sprawa, panie prezesie, dotyczy herceptyny, rzutem na taśmę, powiedziałabym, umieszczonej w programach lekowych, bodajże zarządzeniem nr 102 z 23 listopada 2007 r. Herceptyna jest lekiem na raka piersi, który powinien być stosowany dopiero w ostatniej fazie leczenia – tak mówią wszystkie opracowania międzynarodowe – kiedy pacjentka ma przerzuty. Stosowanie jej na początku leczenia to gigantyczny koszt. Szacuje się, że ok. 100 mln zł. Tyle będzie nas kosztował ten lek. Dlaczego? Panie prezesie, mam nadzieję, że przynajmniej nie dlatego, że firma Roche jest sponsorem pana fundacji? Mam nadzieję, że nie dlatego. (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Oj, to poważna sprawa, pani poseł. Oskarżenie o korupcję.) Proszę państwa, w tych dwóch przypadkach nie oskarżam panów z tego miejsca o korupcję. Oskarżam natomiast panów o naiwność, o gigantyczną naiwność w stosunku do firm farmaceutycznych. Tam, gdzie mamy do czynienia z pieniędzmi publicz-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

61

Poseł Joanna Mucha nymi przeznaczonymi na służbę zdrowia, na to, żeby pacjenta wyleczyć, nie może być mowy ani o naiwności, ani o korupcji, ani o głupocie. Te pieniądze służą temu, żeby wyleczyć ludzi. Jeśli chodzi o leki, to kryteria refundacji nie są jedynym elementem, który szwankuje. Kolejne kwestie są związane z wprowadzeniem RUM-u. Przykłady nadużyć, jeśli chodzi o leki, można mnożyć. Jeden podałam już wcześniej. Kolejny dotyczy insuliny, która była swego czasu sprzedawana za grosz. Insulina kosztowała pacjenta grosz, oczywiście Narodowy Fundusz Zdrowia refundował znacznie większą kwotę. Co się stało? Nagle okazało się, że sprzedało się dwuipółkrotnie więcej insuliny niż rok wcześniej. Jak to się mogło stać? W jaki sposób? Przecież z roku na rok liczba chorych na cukrzycę nie zwiększyła się dwuipółkrotnie. Jest to źle funkcjonujący system. Nasze zmiany prowadzą do tego, żeby go usprawnić, żeby te pieniądze były lepiej wydawane. Istnieje ogromne pole do wyeliminowania różnego rodzaju braków, jeśli chodzi o efektywność na poziomie szpitali. Na ten temat powiedziano już dzisiaj wiele, więc postaram się mówić krótko. Wspominałam o zadłużeniu. Mam tutaj dane mówiące o tym, w jaki sposób wzrastało ono z roku na rok. Każda kolejna ekipa zaczynała od pytania, w jaki sposób oddłużyć szpitale. To jest źle zadane pytanie. Nie należy zadawać pytania, jak oddłużyć szpitale. Należy zadawać pytanie, jak doprowadzić do tego, żeby te szpitale się nie zadłużały, bo o to chodzi. Naprzeciw temu problemowi wychodzi nasza ustawa o ZOZ-ach. Jeśli chodzi o kolejne możliwości osiągnięcia efektywności, to pan minister Religa próbował wprowadzić sieć szpitali. Nie zgadzam się tu do końca z panem ministrem. Działania, które pan proponował, szły generalnie w dobrym kierunku, choć nie zostały zrealizowane. Jeśli chodzi o sieć szpitali, to w tym wypadku nie zgodzę się z panem. Pokłosiem tego działania jest to, że szpitale otrzymały informację, że nie wejdą do sieci, jeśli nie będą miały SOR-ów. Co się stało? W związku z tym w każdym województwie jest po kilkanaście, po kilkadziesiąt SOR-ów. Procedury SOR-owskie to w ich wypadku 5–10%. Cała reszta to są procedury zwykłej izby przyjęć. W jaki sposób te oddziały mają się teraz utrzymać? Nie ma takiej możliwości. Nasza ustawa o ZOZ-ach zmierza w kierunku tego, żeby większą odpowiedzialność przerzucić na organy założycielskie, żeby mogły lepiej zarządzać swoim pakietem świadczeń. Jak mówię, wiele już na ten temat powiedziano, więc na tym poprzestanę. Druga część mojej wypowiedzi, tak jak powiedziałam, dotyczyć będzie środków, które już dopłynęły do systemu albo dopłyną w najbliższym czasie. To jest 1,3 mld na ratownictwo, zatwierdzenie zmiany planu NFZ, w tej chwili 1,4 mld, prawdopodobna jest kolejna korekta w górę. To jest także poprawa ściągalności składki, poprawa identyfikowania płatników w

ZUS. Oczywiście podejmiemy jeszcze kilka innych działań, które przyczynią się do tego, że te środki będą po prostu lepiej spływały. Jest to kwestia bezrobotnych i dużej reformy KRUS. Jedną z najważniejszych reform proponowanych przez Platformę, która sprawi, że w systemie będzie więcej środków, są ubezpieczenia dobrowolne. W tym miejscu wyrażam moje naprawdę ogromnie zdziwienie: jak to się stało, że najpierw pan minister Religa miał w swoim pakiecie ubezpieczenia zdrowotne, a potem nagle słyszymy z PiS-u, że ubezpieczenia zdrowotne absolutnie nie są dobre, że nie można ich wprowadzić, bo nagle stanie się coś strasznego? (Poseł Zbigniew Religa: Pani poseł, ja tak nie powiedziałem.) Dobrze, w takim razie mam nadzieję, że pan prezydent pozwoli nam na wprowadzenie ubezpieczeń i podpisze tę ustawę, kiedy parlament zakończy nad nią prace. (Poseł Zbigniew Religa: Tak jest.) Jeśli chodzi o ubezpieczenia, to jedną z najważniejszych rzeczy jest to, że koszyk i ubezpieczenia to są dwie części jednej całości. Nie możemy wprowadzać koszyka, jednocześnie nie wprowadzając ubezpieczeń. Przecież nie byłoby możliwości, aby wyrzucić jakieś świadczenie poza koszyk i jednocześnie nie zgodzić się na ubezpieczenie, które to świadczenie zapewnia. Przecież to byłaby zupełna bzdura. Korzyści dla naszego systemu, które osiągniemy dzięki ubezpieczeniu zdrowotnemu, to przede wszystkim wielkie inwestycje, których należy się spodziewać w służbie zdrowia. Popatrzmy na Portugalię, która wprowadziła ubezpieczenia zdrowotne. Tam rzeczywiście napłynęły bardzo duże pieniądze. Wszystko po to, żeby budować prywatne szpitale i doinwestować szpitale publiczne. Jeśli doinwestujemy szpitale publiczne, to lepiej będzie mógł się leczyć zarówno pacjent ubezpieczony w NFZ, jak też pacjent ubezpieczony prywatnie. Dalej, lepiej będziemy mogli wykorzystać zasoby w służbie zdrowia. Była już o tym mowa. Duża część naszej infrastruktury po prostu „stoi bezczynnie” przez część dnia. Tę część będziemy mogli wykorzystać. Dalej, pojawią się dodatkowe środki dla szpitali, środki finansowe za realizowanie tych świadczeń. Będą to prawdopodobnie nawet większe kwoty niż te, które wynikałyby z kontraktów z NFZ. Tak więc pojawią się pieniądze i na inwestycje, i na wynagrodzenia dla lekarzy, dla personelu. Najważniejsza część to skrócenie kolejki. I tutaj naprawdę korzystają wszyscy, nie ma co się bać tego rozwiązania. Korzystają na tym wszyscy. Ostatnia część. Postaram się mówić jak najkrócej. Dlaczego nie należy na obecnym etapie wprowadzać dodatkowych środków do systemu? Proszę państwa, takie właśnie wprowadzanie środków do systemu, jak to miało miejsce w ostatnich latach, to ewidentne psucie tego systemu. Pierwszy przykład to tzw. ustawa wedlowska, czyli zafundowanie takiej sytuacji, w której niby finansujemy świadczenia, ale płynie dru-

62

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Joanna Mucha gi strumień pieniędzy z NFZ po to, żeby finansować wynagrodzenia. To jest jakaś bzdura. Tak naprawdę ta ustawa nigdy nie powinna zacząć funkcjonować. Kolejna sprawa. PiS domaga się zwiększenia składki do 13%... (Poseł Tadeusz Cymański: Docelowo.) ...docelowo. Obecnie 9%, 1,25% z naszych podatków, bezpośrednio z naszych dochodów. Na podstawie wyjaśnień pana posła Piechy domniemywam, bo to nigdzie nie zostało tak naprawdę dokładnie powiedziane, że te pieniądze miałyby być odliczone z podatku, czyli de facto obciążyłyby budżet państwa. Proszę mi powiedzieć w takim razie, skąd te pieniądze mamy zabrać, z którego miejsca w naszym budżecie. (Poseł Zbigniew Religa: Z podatków.) Pieniądze z Funduszu Pracy, pojawił się dzisiaj bowiem też ten wątek. Proszę państwa, jeśli chodzi o Fundusz Pracy, to tutaj dokonała się jakaś przedziwna ekwilibrystyka. Na początku w rezerwie Funduszu Pracy było bowiem 2900 mln. Potem, kiedy zaczęto mówić o tym, że 3 mld przesuniemy na świadczenia zdrowotne, to nagle okazało się, że ta rezerwa nie wynosi 2,9, tylko wynosi 4,1. Jednocześnie jednak, opierając się na tych samych danych, kiedy był liczony Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i jego zasoby, okazało się, że nic się nie zmienia. Czyli tutaj te dane zmieniały się chyba wyłącznie pod pewne jakieś zamierzenia. Poza tym, szanowni państwo, przeznaczając te środki, w jaki sposób wytłumaczymy się Komisji Europejskiej, kiedy będziemy chcieli wprowadzać program konwergencji? Przecież on przestaje się domykać. To jest psucie naszych finansów publicznych. Nie możemy na to pozwolić. Odnoszę czasami wrażenie, kiedy słyszę niektóre propozycje właściwie z obu stron – z prawej i z lewej strony – a właściwie widzę taką rozwalającą się chałupkę – jak to powiedział pan poseł Dorn – i przypomina mi się bajka o sąsiadach. Dwa ludziki z plasteliny, które coś próbują cały czas naprawić, a tak naprawdę wiadomo, jak to się skończy. Do tej pory w taki sposób naprawialiśmy nasz system. Koniec tego, proszę państwa. Nie można tak dłużej. Trzeba zrobić reformę systemową, od początku do końca. (Poruszenie na sali) (Poseł Anna Paluch: Czyli co?) Proszę państwa, ostanie zdania związane ze składką zdrowotną. Kiedy słyszę głosy posłów z prawej i z lewej strony, którzy mówią o tym, że należy w tym momencie zwiększać składkę zdrowotną, to pytam, po co. Czy to mają być pieniądze, które… Te pieniądze nie będą służyły pacjentowi, bo widzimy wzrost środków i brak poprawy, jeśli chodzi o pacjenta. (Poseł Waldemar Andzel: Cuda się zdarzają.) One nie posłużą naszemu pacjentowi. A jeśli tak, to komu? W tym momencie zarzucam państwu złe intencje, bo te pieniądze posłużą grupom interesu, które w tej chwili żyją na tym naszym systemie.

(Poseł Tomasz Kulesza: Żerują.) Żerują, dokładnie. Dopóki nie poprawimy tego systemu, dopóty nie możemy wprowadzać do niego kolejnych, nowych pieniędzy, bo one nie będą służyły pacjentowi. Szanowni państwo, do tej pory – tak się działo przez wiele, wiele lat –właściwie te reformy były bardzo trudne ze względów społecznych. Podjęcie czy przystąpienie do jakichś gwałtownych reform mogło oznaczać polityczne samobójstwo. My jesteśmy w innej sytuacji. Mamy przyzwolenie społeczne na reformę. Jest to tak naprawdę szansa dla nas wszystkich. Apeluję z tego miejsca, żebyśmy tej szansy nie zmarnowali. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Tomasz Kulesza: Brawo.)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Proszę bardzo, pan poseł, w trybie sprostowania. Proszę bardzo.

Poseł Zbigniew Religa:
Panie marszałku, dziękuję panu bardzo. Ponieważ kilkakrotnie moje nazwisko zostało wymienione, rozumiem, że mam prawo zabrać głos.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Proszę.

Poseł Zbigniew Religa:
Pani Doktor, Pani Poseł! Chciałem też bić pani brawo za wypowiedź. W większości nie zgadzam się z tym, co pani powiedziała. (Wesołość na sali) Natomiast – nie, to jest też bardzo ważne, naprawdę bardzo ważne – sposób, w jaki pani to mówi, to sposób, który zaprasza do dyskusji, a nie wzbudza agresji u słuchającego człowieka, który ma inne zdanie. Uważam, panie marszałku, że niezwykle ważne jest to, żebyśmy wytłumaczyli ludziom nie tylko na tej sali – może jeszcze nas słuchają – dlaczego te pieniądze, które kwotowo wzrosły, nie przełożyły się na poprawę opieki nad pacjentem... (Poseł Tadeusz Cymański: Zuważalnie.) ...w zauważalny sposób. Pani doktor ekonomii, droga, to jest tak: jeśli pani pozwoli, wytłumaczyłbym pani.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, panie ministrze, w trybie regulaminowym może pan prostować swoją wypowiedź, nato-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

63

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski miast czym innym jest oczywiście zabieranie głosu w debacie. Proszę bardzo. (Poseł Tadeusz Cymański: Łaskawości, panie marszałku.)

Poseł Zbigniew Religa:
Mogę? (Głos z sali: Ja nie miałam łaskawości.) Dobrze, nieprawdopodobnie skracając. Proszę Państwa! Braki w systemie na dzień dzisiejszy to 40 mld zł. Tych pieniędzy nie ma w systemie, a są potrzebne. Na co? Na to, żeby spełnić żądania płacowe. Na to, żeby oddłużyć szpitale, czego pani nie lubi, tzn. słowa oddłużenia. Na to, żeby były lepsze kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia. Na to, żeby wymienić sprzęt, który jest przestarzały, i wreszcie bazę. Brakuje 40 mld zł. Nie znajdzie pani 40 mld zł, mimo że jest pani ekonomistą, nie poprawi pani tego. A teraz w odniesieniu do mnie. Padły słowa, pani doktor, ponieważ pani nie jest lekarzem, pani słowa guidelinesy. Mówiąc o guidelinesach, chcę powiedzieć pani tak: lekarz, który w Polsce nie stosuje się do guidelinesów, powinien być oddany do izby lekarskiej, żeby zastanowiono się nad jego dalszym losami. Jest obowiązek stosowania guidelinesów ze światowych towarzystw. W tym przypadku żaden Narodowy Funduszu Zdrowia czy minister zdrowia nie jest do tego potrzebny, bo obowiązkiem lekarza jest znać aktualne trendy światowe i się do nich stosować. Jeśli tego nie robi, to popełnia po prostu błąd w sztuce i powinien być oddany do sądu. Sprawa iwabradyny, niezwykle ważna. Adresowała to pani do ministra Piechy, którego chyba nie ma. Natomiast ja chcę wziąć odpowiedzialność za iwabradynę na siebie, bo to była moja ostateczna decyzja i jestem bardzo zadowolony z tego, że ją wprowadziłem. Pani rozmawia w tej chwili z lekarzem, a jest pani ekonomistą. Jest niewielka grupa chorych, którzy nie mogą po prostu żyć bez iwabradyny. Musi pani w tej chwili zaufać lekarzowi, który do pani mówi, z tej branży lekarzowi, który wie, co to jest iwabradyna. (Poseł Joanna Mucha: Ale ja ufam przeglądom...) I wreszcie RUM. Pan marszałek pewnie mnie zaraz stąd wyrzuci. Powiedziałem: ustawa jest przez nas przygotowana. Wykorzystajcie tę ustawę. Tam jest również RUM. Niczego nie trzeba wymyślać. Należy przesłać do marszałka ustawę, która jest gotowa. I jeszcze jedno, ten koszyk świadczeń gwarantowanych. Dość lekceważąco powiedziała pani o tym, co przedstawiłem w czerwcu. Droga pani doktor, przez półtora roku pracowaliśmy nad tym koszykiem i nie można było tego przyspieszyć. Pani minister zdrowia nie jest w stanie zrobić tego szybciej, bo nie ma możliwości. Przez to zaś, że zmieniliście władzę – dla was to dobrze, dla mnie źle – ten koszyk nie został w odpowiednim terminie przedstawiony.

(Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale ludzie znaleźli...) I wreszcie składka. Jak powiedziałem, brakuje 40 mld zł, jest system. Nie zrobicie 6% PKB, co jest tak naprawdę normą cywilizacyjną w krajach europejskich, to jest minimum. Gdzie indziej, w wielu krajach jest więcej: 7, 8, 9% PKB. (Poseł Joanna Mucha: No to już jest 6%.) U nas jest 6%. Przepraszam, panie marszałku. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Głos zabierze pani posłanka Jolanta Szczypińska, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jolanta Szczypińska:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Miałam mówić o pracownikach ochrony zdrowia, o ich roszczeniach płacowych, o rozwiązaniach, które mają być przygotowane na kolejnym „białym szczycie”. Ponieważ brakuje już czasu dla mojego klubu i ponieważ jest taka dynamika wydarzeń, chciałam państwu tylko uprzejmie powiedzieć, że tutaj sobie rozmawiamy, debatujemy, dyskutujemy na temat poprawy czy wirtualnych projektów Platformy Obywatelskiej dotyczących naprawy systemu ochrony zdrowia, a w tej chwili dochodzi do dramatycznych wydarzeń w Polsce. Otóż w Jędrzejowie jest ewakuowany oddział noworodków, zamknięto oddział OIOM-u, lekarze od piątku nie przychodzą do pracy. Te wydarzenia mają miejsce w różnych szpitalach w Polsce. Wspomnę również o Akademickim Centrum Klinicznym w Gdańsku, do którego już od dłuższego czasu nie przyjmuje się pacjentów z woj. pomorskiego, a jest to największa placówka ochrony zdrowia w woj. pomorskim. Pomimo zapewnień pani minister zdrowia, która była w Gdańsku i obiecała pomoc dla akademii, dla centrum klinicznego, powiedziała, że w jakiś sposób tę sytuację rozwiąże, niestety pacjenci z woj. pomorskiego nie mogą otrzymać wysokospecjalistycznych świadczeń zdrowotnych, m.in. również tych świadczeń, o których pani minister mówiła, a które miały być priorytetem tego rządu, pani minister, dotyczących pomocy w chorobach onkologicznych. Otóż również chorzy onkologicznie takiej pomocy nie otrzymują. To jest, proszę państwa, dzisiaj chyba najbardziej bolesny temat. Możemy czasami przerzucać piłeczkę, ale trzeba dzisiaj rozwiązać jak najszybciej problem roszczeniowy, problem płacowy i problem kadrowy, który w tej chwili istnieje. Już kończę, ponieważ, jak powiedziałam, nie mam specjalnie czasu, ale...

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Pani jeszcze ma czas.

64

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Jolanta Szczypińska:
...chciałam zaapelować przede wszystkim do pani minister, do rządu, do pana premiera, żeby podjęli jak najszybsze działania, działania niepozorowane, aby do takich sytuacji, jak ewakuacja oddziału noworodków i sytuacja w Gdańsku, już więcej nie dochodziło. Pani minister do tej pory zapewniała, że za czasów premiera Donalda Tuska do ewakuacji nigdy nie dochodziło. Bardzo chciałabym, żeby tak nie było, ale niestety, to jest, zdaje się, początek najgorszych wydarzeń, jakie będą miały miejsce i już mają miejsce w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo pani posłance. Głos zabierze pan poseł Tomasz Kamiński, Lewica i Demokraci.

A jak miało być? Co mówiliście, jak będzie, gdy przejmiecie władzę? Głowy pełne pomysłów, szuflady pełne gotowych ustaw. A jak jest? Ksero wam się zacięło, następnym razem może skończy się tusz w drukarce. Zapewniam, że pożyczymy, u nas w klubie wydrukujemy, u nas się nie kończy. (Oklaski) Na koniec, drodzy państwo, nie wierzę, że nie chcecie naprawić służby zdrowia, wierzę, że chcecie. Ale jeżeli nie potraficie, jeżeli nie wiecie, jak, to zwróćcie się tak po ludzku do lewicy, a lewica pomoże (Wesołość na sali), bo lewica ma gotowe konkretne projekty... (Poseł Tomasz Kulesza: Kompletna kompromitacja.) ...które zostały złożone do marszałka. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Maciej Orzechowski, Platforma Obywatelska.

Poseł Tomasz Kamiński:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Na początku chciałbym się odnieść do wypowiedzi posła Raczkowskiego, który mówił o wściekłych atakach lewicy na projekty Platformy Obywatelskiej. Otóż jak można atakować coś, czego nie ma? (Oklaski) Atakujemy wasze nieróbstwo. Szanowni państwo, kolejna sprawa. Mówicie, że w systemie nie trzeba więcej środków. Dotarłem, chociaż było trudno dotrzeć, do dokumentu, który się nazywa „Polska zasługuje na cud gospodarczy”, i w rozdziale 5 przeczytałem taki oto werset: Na ochronę zdrowia wydajemy znacznie mniejszy odsetek PKB niż w krajach wysoko rozwiniętych. Tak że wiecie, iż w systemie jest za mało pieniędzy, i chciałbym, abyście o tym mówili. (Poseł Tomasz Kulesza: Napisali mu, więc musi przeczytać.) Natomiast wystąpienie pani minister odebrałem jako przedstawienie stanu faktycznego i w konsekwencji taki gest rozpaczy, rozłożenie rąk – żadnej propozycji, żadnej wizji, żadnego planu. Proszę się nie obrazić, pani minister, ale miało to wiele wspólnego z biadoleniem. Kolejna sprawa. W tym wystąpieniu padło wiele słów: powinniśmy, złożymy, planujemy, powinniśmy stworzyć odpowiednie warunki dla młodego personelu, powinniśmy wzmocnić pozycję pacjenta. Wszyscy to wiedzą, wszyscy wiedzą, że jest źle. Ale jak, pani minister, jak? Gdzie są projekty? Otóż w Sejmie tej kadencji narodził się nowy zwyczaj, że to nie rząd składa projekty ustaw, a opozycja, a lewica, która złożyła już 18 projektów ustaw, 2 projekty dotyczące służby zdrowia. (Poseł Tomasz Kulesza: I doprowadziła do katastrofy.)

Poseł Maciej Orzechowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Uwaga natury ogólnej. Dziwię się, że po tylu wspaniałych ministrach, po tylu wspaniałych reformatorach i pomysłach zastajemy na początku naszych rządów to, o czym mówił pan poseł Dorn: walącą się chałupkę. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Chciałbym zwrócić uwagę Wysokiej Izby na problemy dotyczące młodych lekarzy, rezydentów, stażystów. Pierwszy fakt, to rząd Donalda Tuska zwiększył liczbę rezydentur o 1000. Będziemy mieli ich 2,5 tys., więc tyle, ilu lekarzy kończy staż podyplomowy. Ich zapotrzebowanie na specjalizowanie się w tej formie, czyli w rezydenturze, zostaje zaspokojone w 100%. Tego państwo przez ostatni okres nie mieliście czasu zrobić. Drugi fakt, bez względu na to, czy ten budżet jest lepszy czy gorszy, czy jest odziedziczony czy też jest nasz – nikt nie odbierze pani minister zdrowia, że to właśnie ona, nie w 2006 r. i 2007 r., tylko właśnie w 2008 r., zapisuje w budżecie Ministerstwa Zdrowia 30-procentowe podwyżki dla lekarzy stażystów i rezydentów. Tego jej państwo nie zabierzecie. (Głos z sali: Nie, to jest 50%...) Trzecim faktem jest to, że w ustawie o zawodzie lekarza zapisaliśmy... (Głos z sali: Tylko 70%, panie pośle.) (Głos z sali: To dopiero...) ...nie mniej niż 70%, a obecnie jest to 86,6%. Dzisiaj pani minister zapowiedziała, że będzie dalszy wzrost, czego państwo... (Głos z sali: Trzeba było...) ...w swoim pierwotnym projekcie...

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

65

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panowie, proszę nie przeszkadzać.

Poseł Maciej Orzechowski:
Proszę mi nie przeszkadzać. ...nie uwzględniliście. (Głos z sali: Czas, czas.) Wreszcie między 18 a 20 stycznia 2008 r. w Poznaniu odbyła się XVI Ogólnopolska Konferencja Młodych Lekarzy. Byłem głęboko przekonany, że obok przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia i parlamentarzystów Platformy Obywatelskiej spotkamy tam naszych politycznych oponentów z PiS-u czy LiD-u, którzy jeszcze parę tygodni temu licytowali w świetle kamer, tutaj, wysokość wynagrodzenia. (Głos z sali: I obcieliście.) Niestety, zabrakło ich tam. Nie było państwa, nie znaleźliście widocznie czasu, zabiegani pomiędzy kolejnymi konferencjami prasowymi, na których przedstawiacie swoje dobre rady dotyczące systemu ochrony zdrowia, swoje krytyczne i uszczypliwe uwagi dotyczące tego, co minister Kopacz zmienia w ochronie zdrowia. Szkoda, bo poddani nawet ostrej krytyce, mogliśmy razem pracować nad dobrymi rozwiązaniami dla tych młodych lekarzy. A może powód państwa nieobecności tam, z daleka od kamer i stolicy, gdzie można było merytorycznie porozmawiać, był bardziej prozaiczny. Może to po prostu wstyd, że przez ostatni okres, przez ostatnie dwa lata, zabiegani, zajęci... (Głos z sali: Do rzeczy, panie pośle.) ...przygotowaniem kolejnych projektów ustaw, których prawdopodobnie nikt poza wami nie widział, zmarnowaliście bezcenny czas, a mogliście go poświęcić ludziom, którzy jeszcze przez wiele lat będą dbali również o państwa zdrowie i życie. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Tomasz Kulesza: Brawo!) (Głos z sali: Zaraz wam się odechce klaskać.)

ludzkich, na wiele lat. Szkoda, że państwo dopiero teraz, po dwóch latach podpalania tego gmachu –mówicie, że się pali, a podpalaliście go przez dwa lata – wzywacie do współpracy opozycję. Nie daliście się zaprosić przez dwa lata, więc obecnie, kiedy znaleźliście się pod ścianą, wołacie o pomoc. Ten gmach rzeczywiście płonie, ale nieźle go podpaliliście, nakręciliście roszczenia do takiego stopnia, że teraz trzeba będzie to gasić, używając choćby tego dziurawego wiadra, bo nie ma innego. Aby to zgasić, należy podjąć działania bieżące, chwilowe, trzeba niestety dosypać pieniędzy do tego systemu, jakkolwiek się to nie podoba. Zawsze byłem za uszczelnieniem systemu i trzeba to robić. Ale nie ugasicie państwo tego pożaru bez próby napełnienia nawet tego dziurawego wiadra, jeśli jest ono dziurawe… (Oklaski) To wiadro jednak nie jest tak bardzo dziurawe. Pani minister przedstawiła kilka faktów, to, że Polacy chorują nierównomiernie i dlatego źle się realizuje program finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia. Polacy będą chorować tak, jak chorowali. Statystyka zawsze wskazuje, że chorują jesienią i zimą, a w lecie jest mniej zachorowań. Nadal tak będzie. Do tego trzeba się dostosować. Jeśli państwo chcecie z instytucji Narodowego Funduszu Zdrowia zrobić tylko instytucję finansową, jest to najlepsza droga do bankructwa. Ostrzegam przed tym, dlatego że musi to być jeszcze rozumny płatnik. Nie może to być płatnik bezmyślny, bo z pewnością wtedy szybko wyda pieniądze i szybko zbankrutuje. Dlatego proszę raczej zmienić to stanowisko. Oczywiście jest to płatnik, ale musi to być jeszcze płatnik świadomy. Generalnie trzeba przyznać, że w tym wystąpieniu brakuje przedstawienia działań bieżących. Są przedstawione działania długofalowe, ale nie wszystkie. 29 czerwca ub. r. pani minister powiedziała, że władza nie ma pomysłu na rządzenie. Myślę, że niestety państwo też nie macie pomysłu na rządzenie. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Mamy, mamy.)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Jerzy Ziętek, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Głos zabierze pan poseł Andrzej Sośnierz, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jerzy Ziętek:
Panie Marszałku! Pani Minister! Szanowni Państwo! Mamy bardzo mało czasu; przygotowałem o wiele dłuższe wystąpienie. W tej debacie zabrakło mi jednej zasadniczej sprawy, mianowicie umiejscowienia w całym systemie szpitali klinicznych uniwersytetów medycznych. Mają one i zadania dydaktyczne, i prace naukowe, projektowe, i wykonanie świadczeń, kontraktów, i akredytacje, i organizację kursów. Szpitale kliniczne wymagają w tym systemie pewnego umiejscowienia. Generalnie sytuacja szpi-

Poseł Andrzej Sośnierz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam niewiele czasu, ale postaram się odpowiedzieć chwilowo nieobecnej pani poseł Musze, że gazeta, tygodnik „Nie” nie jest najlepszym źródłem informacji o skuteczności działania leków. Odsyłam do piśmiennictwa światowego i tam pani poseł się dowie (Oklaski), że dzięki lekowi herceptyna można uratować kilka istnień

66

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Jerzy Ziętek tali monospecjalistycznych, również publicznych, jest inna, korzystniejsza niż sytuacja szpitali wielospecjalistycznych. Szpitale rejonowe zagospodarowują pokaźny obszar rynku usług medycznych, wykorzystują często pozycję monopolisty na rynku lokalnym. W tym sensie szpitale takie mają zapewniony byt, natomiast ograniczają się do wykonywania procedur mniej skomplikowanych i przez to mniej kosztownych. Kliniki mają do wypełnienia wszystkie zdefiniowane w systemie obowiązki, a ponadto obowiązki dodatkowe – dydaktyczne, naukowe, często mają też, co jest niesłusznie pomijane, obowiązki w zakresie rozstrzygania problemów klinicznych, kompetencyjnych. Skracam swoją wypowiedź, chcę, żeby jeszcze kolega mógł się wypowiedzieć. Na zakończenie chciałbym podkreślić pewną kwestię. Uważam, że szpitale kliniczne są ważnym poligonem medycznym, a jednocześnie podstawową kuźnią młodych talentów medycznych, dydaktycznych i naukowych, od których zaangażowania i stworzonych im możliwości będzie zależało życie pacjentów z najbardziej skomplikowanymi schorzeniami. Z kolei od naszych działań reformatorskich dotyczących tych jednostek będzie zależał dalszy postęp nauk medycznych, a tym samym poprawa tak wymiernych wskaźników stanu zdrowotnego Polaków jak wskaźniki zachorowalności oraz śmiertelności dorosłych, młodzieży, dzieci i noworodków. A więc niezbędna jest tylko debata merytoryczna. Mam nadzieję, że taka się odbędzie w Komisji Zdrowia, chociaż po dzisiejszej debacie mam trochę wątpliwości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

niedawno tak naprawdę nie krzyczeliście, ale świetnie zagłuszaliście innych. Czy w tej chwili coś się zmieniło? Podczas całej tej debaty zapomnieli państwo o najważniejszym, o osobach, które nas teraz oglądają – emerytach, rencistach, którzy chcieli usłyszeć, jakie macie konkretne rozwiązania, w czym chcielibyście nam pomóc. Niestety nie usłyszeli. Chcę bardzo podziękować pani minister za to, że w jej wystąpieniu słowo „pacjent” było najważniejsze. (Oklaski) Zdajemy sobie z tego sprawę. Pacjent jest dla nas najważniejszy. Ale chcę jeszcze zwrócić uwagę pana ministra Piechy, którego jednak ciągle chwilowo nie ma, na to, kto bierze odpowiedzialność za reformę zdrowia w naszym kraju. My wszyscy, posłowie Platformy Obywatelskiej i PSL, i pan premier Tusk. Warto by było, panie ministrze, podkreślić, że pan premier Tusk także bierze odpowiedzialność. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Marek Zieliński, Platforma Obywatelska.

Poseł Marek Zieliński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście na wystąpienie chyba mam sekundy. W związku z tym przedstawię to bardzo hasłowo. Dlaczego nie zwiększyć nakładów? Dlatego, że pompujemy miliardy. W ciągu 4 lat na same szpitale – to szczególnie kieruję do byłego ministra – 10 mld. W 2003 r. było 10 mld, w 2007 r. – 20 mld. I jakie są efekty dla pacjentów? Żadne. Wpakujemy następne 20 mld i będzie tak samo. Druga sprawa, zadłużenie szpitali. Dlaczego jedne szpitale nie są zadłużone, takich pozytywnych przykładów jest bardzo dużo, a drugie są, i to gigantycznie? Już nie mówię o skandalicznych przypadkach – po 200 czy 300 mln, jak w Gorzowie, ale szpitale kliniczne mają po kilkanaście czy kilkadziesiąt milionów. Gdzie są rektorzy, gdzie starostowie tych szpitali? Gdzie oni są? Dlaczego nie biorą odpowiedzialności? Są współwinni, jeśli chodzi o to zadłużenie. Dlatego mówimy o spółkach. Nie jest to recepta na wszystko, ale jeśli chodzi o spółki, przynajmniej nakłada się pewne ograniczenia. Jeszcze à propos szpitali klinicznych. Przed chwilą kolega mówił o ich zakresie. To wszystko prawda, ale jest tam także dużo patologii. Znam taki szpital, gdzie jest 500 łóżek i 350 lekarzy. Gdybyście państwo powiedzieli, że mają być na dwie zmiany, byłoby święte oburzenie, byłoby: nie. Bo oczywiście mają oni pięć innych zajęć, mają po cztery, po pięć etatów. Taka jest prawda, mam listy. A zatem trochę umiaru.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Jakub Rutnicki, Platforma Obywatelska.

Poseł Jakub Rutnicki:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mamy mało czasu. Chciałbym się przede wszystkim odnieść do wystąpień i posłów z PiS, i posłów z lewej strony, którzy mówili: pokażcie te projekty, gdzie one są? Informuję o tym i prosiłbym bardzo, żeby kolega, który tak się tu odgrażał, że może pożyczyć także kserokopiarkę… (Głos z sali: Są w lasce marszałkowskiej.) Www.platformanawiejskiej.pl – tam są wszystkie nasze projekty. Nie ma żadnego problemu. Te projekty są i nad nimi pracujemy. (Głos z sali: Dajcie je.) Państwo krzyczą, szczególnie jeżeli chodzi o Prawo i Sprawiedliwość. Cała Polska pamięta, że jeszcze

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

67

Poseł Marek Zieliński Powiem tak. W Holandii, jednym z najbardziej bogatych państw w Europie, są dwa szpitale kliniczne. A czy wiecie państwo, ile jest ich w Polsce? Ponad 50. Niech ktoś zacznie myśleć racjonalnie. Oczywiście kiedy się mówi generalnie o pracy zmianowej lekarza, to jest święte oburzenie. Nie mówię, żeby trwało to od godz. 6 do godz. 14, i dalej od godz. 14. Być może nie jest to jakiś zupełnie nierealny pomysł, żeby to wprowadzić… (Głos z sali: Bezpieczeństwo.) …dlatego że zmiany te mogłyby zachodzić na siebie i jest to jakiś sposób na rozwiązanie tego problemu. I na zakończenie podam jeszcze tylko jedną liczbę à propos szpitali, bo to największy problem. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Przed wprowadzeniem kasy chorych w Wielkopolsce było 300 tys. hospitalizacji – liczba ta utrzymywała się mniej więcej kilkadziesiąt lat – a po wprowadzeniu jest 1 mln. To też powinno państwu dać do myślenia. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Dobre.)

Drugie dotyczy tych projektów ustaw. W jednym z nich jest napisane, że pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych zgodnych z wiedzą medyczną, a jeśli nie jest możliwe ich udzielenie w momencie zgłoszenia się pacjenta, to kieruje się go do kolejki. W drugiej ustawie, o dodatkowych ubezpieczeniach zdrowotnych, czytamy, że pacjent ma prawo tylko do świadczeń gwarantowanych, a do niegwarantowanych nie, chyba że sobie zapłaci, no to żadna łaska. Świadczenia częściowo gwarantowane mają być współpłatne. Jest zasadnicza sprzeczność między tymi dwoma zapisami. (Dzwonek) Trzecie pytanie dotyczy finansowania in vitro. 17 października Ministerstwo Zdrowia zatwierdziło program leczenia in vitro na lata 2006–2008. W sprawozdaniu o działalności NFZ za rok 2006 nie znalazłem informacji, dlaczego ten program, mimo że była decyzja kierownictwa Ministerstwa Zdrowia…

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, proszę kończyć, przekracza pan wyraźnie czas.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Proszę państwa, przystępujemy do zadawania pytań. Obecnie zapisanych jest 121 osób. Czy są jeszcze chętni? Jeżeli tak, to proszę się zapisywać. Nie widzę zgłoszeń. Zamykam listę osób zapisanych do zadawania pytań. Przypominam – 121 osób. Ustalam czas na pytanie – 1 minuta. (Głosy z sali: Nie, nie…) Przepraszam bardzo, proszę państwa, ale czas ustalam na 1 minutę. To będzie trwało bardzo długo, ponad dwie godzinny. Przykro mi. Jako pierwszy pytanie zadaje pan poseł Marek Balicki, Lewica i Demokraci. (Gwar na sali)

Poseł Marek Balicki:
Protokół ustaleń jest na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia. Dlaczego ten program nie był i nie jest do dzisiejszego dnia finansowany? Dziękuję bardzo, panie marszałku.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Pytanie zadaje pani posłanka Zdzisława Janowska, Lewica i Demokraci. Nie ma pani poseł. W takim razie pytanie zadaje pan poseł Bartosz Arłukowicz, Lewica i Demokraci.

Poseł Bartosz Arłukowicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Miła Pani Minister! Właśnie chciałem zwrócić uwagę pani minister, żeby może faktycznie nie tracić czasu na wysłuchiwanie naszej debaty o służbie zdrowia – bo widać, że specjaliści siedzą w ławach poselskich, a nie rządowych – gdy właśnie trwa ewakuacja noworodków ze szpitala w Jędrzejowie. Nie wiem, czy państwo wiecie – telewizje informacyjne tak podają – że wstrzymano przyjęcia na oddział położniczy Świętokrzyskiego Centrum Monitorowania Ochrony Zdrowia. Tak wygląda właśnie dzisiejsze funkcjonowanie służby zdrowia. Chciałbym zadać pani minister pytanie: Czy może pani zagwarantować, że ci mali pacjenci leczeni

Poseł Marek Balicki:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Mam trzy pytania. Dwa dotyczą sytuacji w ochronie zdrowia, a trzecie odnosi się do jednego ze sprawozdań. Pierwsze pytanie mam do przedstawicieli rządu: Dlaczego rząd nie kieruje sam tych trzech projektów ustaw, o których dzisiaj mówiliśmy, tylko robi to poprzez klub parlamentarny, mówiąc, że zależy mu na szybkim ich uchwaleniu, skoro zgodnie z harmonogramem, pani minister, ustawy mają wejść w życie w przyszłym roku? Dlaczego wybrano ścieżkę poselską bez aktów wykonawczych i uzgodnień międzyresortowych, jeśli chodzi nam o dobre prawo?

68

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Bartosz Arłukowicz w różnych klinikach, w tym także onkologicznych, będą bezpieczni po tym wszystkim, o czym państwo mówicie? Czy nie powtórzy się sytuacja z Wrocławia? Warto dzisiaj podkreślić – i będę to robił na tej mównicy – że władze Platformy w Szczecinie w porozumieniu z marszałkiem planują zamknąć ostatni szpital dziecięcy, jaki funkcjonuje w centrum miasta. Zamknięto ostatni szpital miejski, który funkcjonował, zamknięto wojewódzką przychodnię specjalistyczną w Szczecinie i planuje się zamknięcie szpitala pulmologicznego. Pytanie: Czemu? Bo buduje się galeria handlowa. Takie są fakty, proszę państwa. Chcę zapytać: Czy pacjenci po wprowadzeniu tej reformy będą bezpieczni i czy będzie się opłacało ich leczyć? Bo część wiceministrów w debatach wyrażała się o tym mocno niejednoznacznie.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Krystynę Łybacką, Lewica i Demokraci.

Poseł Krystyna Łybacka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam dwa pytania. Pierwsze: Czy rozważa pani minister, czy państwo rozważacie możliwość wyłączenia diagnostyki do odrębnego finansowania? Coraz częściej obserwowany jest proces przerzucania kosztów diagnostyki z POZ i opieki ambulatoryjnej na lecznictwo szpitalne. To jest między innymi ten problem dysproporcji łóżek, o którym dziś pani mówiła. I druga sprawa. Wszyscy się zgodziliśmy, że jednym z najistotniejszych wskaźników w poprawnym systemie ochrony zdrowia jest powszechna dostępność. Ona oczywiście jest wieloaspektowa. Chciałabym zapytać o dostępność do leków w fazie leczenia farmakologicznego. Jedne z najważniejszych przypadków interwencji poselskich dotyczą niemożności wykupienia leków, a chodzi głównie o emerytów i rencistów. Przypominam wszystkim, że emeritus oznacza po prostu zasłużony. (Dzwonek) Pani minister, konkretna sprawa. Ostatnio zdarzyły się 3 przypadki, kiedy nie chciano refundować leczenia herceptyną kobiet chorych na raka. Proszę więc o odpowiedź: Czy herceptyna jest lekiem, który powinien być refundowany, czy nie? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Jest już pani posłanka. Proszę bardzo, pytanie zadaje pani posłanka Zdzisława Janowska, Lewica i Demokraci.

Poseł Zdzisława Janowska:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Limit czasowy nie pozwala na poruszenie wielu kwestii, ale niewątpliwie najistotniejsze dzisiaj jest zadłużenie szpitali i kwestia ich dalszego funkcjonowania. Pani minister święcie wierzy, że projekty ustaw uzdrowią sytuację. Ja nie uważam, by było to możliwe. W związku z tym moje pytanie brzmi następująco. Proponowana ustawa, której, niestety, nie znamy, o przekształceniu zakładów w spółki prawa handlowego zacznie obowiązywać – taka jest nadzieja – najwcześniej po wakacjach albo przy końcu roku. Nie wiem, co wtedy będzie ze szpitalami. Ich zadłużenie będzie daleko większe. Wiemy, jakie jest dzisiaj, ono się systematycznie powiększa. Stan zadłużenia dotyczy około 50% szpitali, w tym, pani minister, szpitali o najwyższej specjalności. Chcę powiedzieć, że są to wysokospecjalistyczne placówki, takie jak szpital Mikołaja Kopernika w Łodzi czy Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki: 200 milionów i 140 milionów. Moje pytanie w ostatnim zdaniu jest takie: Co pani minister proponuje tym placówkom? Czy pozwoli pani, nie daj Boże, na ich upadłość? Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Putra)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Tadeusza Tomaszewskiego, Lewica i Demokraci.

Poseł Tadeusz Tomaszewski:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wspomniała pani w swoim wystąpieniu, że zastała pani niewydane ponad 30 aktów wykonawczych. Wśród nich jest rozporządzenie ministra zdrowia, w porozumieniu z ministrem sportu, dotyczące opieki nad zawodnikami uprawiającymi sport między 21. a 23. rokiem życia. To rozporządzenie powinno wejść w życie od 1 stycznia bieżącego roku, dotyczy prawie 28 tys. zawodników w tym wieku. Zdaniem Narodowego Funduszu Zdrowia, chodzi o kwotę ok. 4 mln zł. Chciałem zapytać, czy wobec braku tego rozporządzenia możliwe jest, aby w poradniach medycyny sportowej udzielać tych świadczeń, a po ukazaniu się tego rozporządzenia będą one mogły być zrefinansowane – od 1 stycznia 2008 r. – przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dziękuję. (Oklaski)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

69

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana Henryka Gołębiewskiego, Lewica i Demokraci.

Poseł Izabela Leszczyna:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Od kilku tygodni, również podczas dzisiejszej debaty, odbieramy sprzeczne informacje. Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości, w tym byli ministrowie zdrowia, raz mówią, że pani minister nie ma żadnych projektów ustaw, po to, żeby za chwilę powiedzieć, że ustawy, które pani minister jednak ma, są złe, wręcz fatalne, przygotowane na kolanie. Za chwilę słyszymy z kolei, że tak naprawdę to te projekty ustaw przygotował przecież rząd PiS-u. Wydaje się, że te trzy zdania nie mogą być jednocześnie prawdziwe. Dlatego też uprzejmie proszę panią minister, żeby powiedziała nam, jak to właściwie jest: Czy PiS przez dwa lata swoich rządów nie przygotował żadnych ustaw, czy PiS przygotował złe ustawy, czy może wreszcie przygotował jakieś ustawy, może nie najgorsze, tylko nie miał ani umiejętności, ani politycznej odwagi, żeby je wprowadzić? Wydaje się, że innej możliwości nie ma. Proszę, żeby pani minister przedstawiła opinii publicznej, jak to właściwie było z PiS-em i ochroną zdrowia. Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Henryk Gołębiewski:
Dziękuję, panie marszałku. Pani Minister! Wysoka Izbo! Ponad dwa lata temu, w październiku 2005 r., po dwudziestoletnim cyklu inwestycyjnym zostało uruchomione Specjalistyczne Centrum Medyczne w Polanicy Zdroju. Jest to bardzo nowoczesny szpital, z doskonałą kadrą. Działalność tej placówki ma charakter ponadregionalny, ukierunkowany na wysokospecjalistyczną działalność medyczną, jest ona szczególnie sprzężona z funkcjonowaniem szpitali podległych samorządom woj. dolnośląskiego i powiatu kłodzkiego. W minionych latach odbyło się wiele narad z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia i wspomnianych samorządów. Ich celem było określenie docelowej formy współpracy. Różne tendencje prezentowane w trakcie rozmów czynią wrażenie tymczasowości organizacyjnej szpitala. Stąd pytanie: Pani minister, czy aktualna forma organizacyjna wspomnianego szpitala będzie poddana ocenie? Jeżeli tak, to kiedy to nastąpi? Dziękuję.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa Matuszczaka, Lewica i Demokraci.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Proszę o zabranie głosu pana posła Stanisława Steca, Lewica i Demokraci.

Poseł Zbigniew Matuszczak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Przedłożone przez panią propozycje systemowych zmian w służbie zdrowia to działania rozłożone w długim okresie. Przygotowywane reformy mają rozpocząć się dopiero w latach 2009–2010. Oczywiście wszystkim nam zależy na tym, aby się powiodły. W dalszym ciągu natomiast nie wiemy, w jaki sposób rząd zamierza rozwiązywać bieżące problemy tego środowiska, jak chce znormalizować sytuację, by lekarze, pielęgniarki i pozostali pracownicy służby zdrowia zaprzestali protestów i zajęli się leczeniem pacjentów. W związku z tym mam trzy pytania. Czy rząd posiada doraźny plan działań, aby niezwłocznie uspokoić sytuację, głównie w sferze wzrostu wynagrodzeń? Z jakich źródeł zostaną pozyskane środki, tak aby odbywało się to nie tylko kosztem pacjenta? Jak rząd zamierza pomóc Dziecięcemu Szpitalowi Klinicznemu w Lublinie, jedynemu w regionie, w rozwiązaniu w najbliższym czasie problemów finansowych niezawinionych przez tę zasłużoną placówkę? Dzisiejsze zadłużenie to kwota kilkunastu milionów złotych. Pytanie ostatnie: Kiedy rząd planuje zakończyć 30-letnią budowę szpitala wojewódzkiego w Chełmie i jakie środki zamierza przeznaczyć w tym roku na ten cel? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Stanisław Stec:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Wspomniała pani, że w roku 2008 jest o 11% środków więcej niż w roku 2007. Faktycznie, potwierdza to plan Narodowego Funduszu Zdrowia. Wobec tego dlaczego rozdysponowano między szpitale tylko 2% więcej? To pytanie bardziej do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Jeżeli jest 11-procentowy wzrost, to dlaczego szpitalom dajemy tylko 2%? Dlaczego w planie zostawia się prawie 2 mld rezerw i 1 mld zł wyniku na plus? Przecież te kwoty można z powodzeniem rozdysponować. Dlaczego kontrakty ze szpitalami zawiera się tylko do końca kwietnia? Jak może dyrektor szpitala planować podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek, jeżeli nie wie, jaki będzie kontrakt od 1 maja do końca roku? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Izabelę Leszczynę, Platforma Obywatelska.

70

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Proszę o zabranie głosu pana posła Henryka Milcarza, Lewica i Demokraci.

Poseł Henryk Milcarz:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wczoraj późnym wieczorem udało się zażegnać konflikt w szpitalu wojewódzkim gruźlicy i chorób płuc w Kielcach, gdzie dyrektor musiał podjąć bardzo drastyczną decyzję o ewakuacji jednego z oddziałów. W tej chwili, mówił już o tym mój kolega, trwa ewakuacja dzieci i matek ze szpitala powiatowego w Jędrzejowie. To są tylko wybrane przykłady, które opisują aktualny stan służby zdrowia w Polsce. Nie służy to budowaniu autorytetu państwa ani poczucia bezpieczeństwa obywateli. Wręcz przeciwnie. Obywatele pytają: Co dalej z nami będzie, do czego to wszystko zmierza i czemu to służy? Chciałbym zapytać panią minister, co zamierza zrobić rząd, aby uspokoić nabrzmiałą sytuację w służbie zdrowia i aby przywrócić dobrą opinię i poczucie bezpieczeństwa obywateli. Chciałbym również zapytać, co zamierza zrobić rząd, i na jakich zasadach, w sprawie tworzenia sieci szpitali, a także koszyka usług. Co obywatel znajdzie w tym koszyku? Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

z powodu zbyt niskich zarobków. Dyrektor nie może dać podwyżek, gdyż po prostu nie ma na to środków. (Dzwonek) Jeszcze sekundkę, panie marszałku. W związku z tym u nas w Sieradzu pacjent z podejrzeniem zawału nie może uzyskać pomocy. Pani minister, czy taką politykę zdrowotną będzie realizować Platforma? Czy rząd ma jakiś pomysł, aby mieszkańcy Sieradza nie musieli umierać z powodu braku pomocy? Pytanie drugie: Kiedy rezydenci, a są to ludzie około 30-letni, otrzymają jakieś podwyżki? Zarabiają oni 1200 zł netto i mimo obiecanek do tej pory nie otrzymali – tak, wiem to na pewno – niczego więcej. Proszę odpowiedzieć, czy rezydent po 13-miesięcznym stażu, zdaniu LEP-u, będący na 5–6 roku rezydentury musi zarabiać mniej od pielęgniarki ze średnim wykształceniem, zwłaszcza że przepisy uniemożliwiają rezydentom podejmowanie dodatkowej pracy, jeśli nie posiadają oni 6-letniego stażu w zawodzie. Dziękuję.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Marię Nowak, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Maria Nowak:
Panie Marszałku! Pani Minister! Do końca 2007 r. obsługę informatyczną pomiędzy świadczeniodawcą usług medycznych a Narodowym Funduszem Zdrowia zapewniał system START. Reprezentuję województwo śląskie i z doświadczenia wiem, że właśnie dzięki systemowi START wyeliminowano wiele nieprawidłowości, zwiększono skuteczność kontroli oraz aktywnie zapobiegano nadużyciom dzięki prewencyjnej funkcji systemu, co w konsekwencji przełożyło się na racjonalizację polityki finansowej i zwiększenie dostępności do usług finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Od nowego roku sytuacja się zmieniła. Na podstawie założeń nowych kontraktów każda osoba ma możliwość wybrania sobie firmy przekazującej dane między świadczeniodawcą a Narodowym Funduszem Zdrowia. Powstaje wolny rynek tych usług z dużą ilością nowych podmiotów. Z rozmów z lekarzami — i tu zgłaszam problem, o którym oni mówią – wynika, że panuje przez to ogromny bałagan. W wielu przypadkach Narodowy Fundusz Zdrowia zalega z przekazaniem jednostkom służby zdrowia środków finansowych ze względu na problemy z informatyzacją, niespójnym obecnie systemem. W związku z tym mam pytanie: W jaki sposób i kiedy Ministerstwo Zdrowia zamierza rozwiązać ten problem? Pytanie drugie. Czy zaległe środki finansowe będą przekazywane tym świadczeniodawcom razem z odsetkami? Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Krystynę Grabicką, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Krystyna Grabicka:
Dziękuję, panie marszałku. Pani Minister! W exposé pana premiera na stronie 30 czytamy, cytuję: Pracownicy ochrony zdrowia doczekają się wreszcie godziwych wynagrodzeń. Nie zmarnujemy ani jednego dnia w pracy nad tym, żeby te płace wzrosły. Zwiększy się dostęp do usług medycznych, podniesione zostaną standardy leczenia, znacznie skrócą się kolejki. Koniec cytatu. Na stronie 24 informacji rządu napisane jest, cytuję: Roszczenia płacowe mogą być zrealizowane wyłącznie kosztem pacjentów. Koniec cytatu. Pytam w takim razie, kiedy państwo kłamaliście, przedtem, czy teraz? W moim mieście, w Sieradzu 1 lutego zamknięto pięć oddziałów, takich jak kardiologia, diabetologia czy oddział noworodków. Przyczyną tego są wypowiedzenia z pracy złożone przez wszystkich lekarzy

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

71

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Stanisława Kalembę, Polskie Stronnictwo Ludowe.

zakłady, ale czy pani minister wie, że ubezpieczenie w nich jest uwarunkowane wiekiem osób, chcących się ubezpieczyć? Czy to nie będzie dyskryminacja spowodowana wiekiem? Nawet wtedy, kiedy ktoś będzie chciał się ubezpieczyć. Dziękuję.

Poseł Stanisław Kalemba:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam pytanie, w jaki sposób przewiduje się w projektach rozwiązanie problemu dotyczącego ścisłego rejestru usług medycznych, leków. Do tej pory nikomu się to nie udało. Mówił o tym mój kolega poseł Rakoczy. W Wielkopolsce na początku lat 90., w Czarkowie, wprowadzono rejestr usług medycznych, nastąpiło porządkowanie, duża poprawa itd. Widać tu jakiś ewidentny opór. Proszę, żeby pani minister się do tego ustosunkowała. Uważam, że to jest podstawa. Żeby o czymś mówić, trzeba wiedzieć, ile to kosztuje, jakie są leki itd. Mam też pytanie. Ładnie zobowiązaliśmy np. taksówkarzy do prowadzenia kas fiskalnych. To się udało. Zastawiano się tutaj przepisami unijnymi itd. Dlaczego do dzisiaj nie prowadzi się ewidencji, rachunków, nie ma sytuacji, żeby pacjent szedł obojętnie gdzie do szpitala czy do prywatnego gabinetu i wychodził z rachunkiem i z lekami. Dlaczego? Czy pani minister będzie miała odwagę to wprowadzić?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Bardzo dziękuję, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Jadwigę Wiśniewską, Prawo i Sprawiedliwość. Nie ma pani poseł, jak rozumiem. Proszę o zabranie głosu pana posła Michała Wojtkiewicza, Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Tomasz Kulesza: Brak szacunku dla Wysokiej Izby. Kompletny brak szacunku.) Nie ma, tak? Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Marię Zubę, Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Tomasz Kulesza: Panie marszałku, trzeba zdyscyplinować posłów PiS.) Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Beatę Mazurek, Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Tomasz Kulesza: O, proszę bardzo, solidna firma.)

Poseł Beata Mazurek:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Usprawiedliwię może naszych kolegów. Proszę państwa, trwa posiedzenie połączonych Komisji Finansów Publicznych i Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji, na którym omawiane są sprawy celników, równie ważne jak służby zdrowia. Myślę więc, że nie jest to wynikiem działań moich kolegów i tego, że nie chcą zadać pytań w tej sprawie, tylko po prostu tego, że pracują gdzie indziej. (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Zdrowie jest najważniejsze.) (Poseł Tomasz Kulesza: Zdrówko ponad wszystko.) Pani Minister! Podobno na „białym szczycie” trzynastu z szesnastu marszałków wyraziło zgodę na przejęcie szpitali powiatowych. Pytam: Od kiedy marszałkowie mogliby przejąć te szpitale? Kto przejmie długi szpitali i czy prawdą jest, że od 1 stycznia 2009 r. szpitale będą przekształcone w spółki prawa handlowego? Kolejne pytanie: Czy została już uruchomiona procedura zwiększenia stawki kapitacyjnej za punkt świadczenia opieki zdrowotnej? Chodzi o przysłowiową złotówkę. Jeśli nie, to kiedy to nastąpi? Kiedy będzie przedstawiony koszyk świadczeń gwarantowanych, o których pani już wspominała? Pytanie ostatnie: Czy i kiedy pielęgniarki i położne będą miały zagwarantowane minimalne wynagrodzenie, o które zabiegają? Z informacji uzyskanej od pani wynika, że podwyżka, o którą walczą pielęgniarki i położne, wzbudza kontrowersje. Chciała-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Mirosławę Masłowską, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Mirosława Masłowska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Z centrum Szczecina planuje się wyprowadzenie kilku szpitali. Już jeden wyprowadzono, teraz chodzi o szpital dziecięcy. Dobry szpital, z dużymi tradycjami, wielospecjalistyczny, mający dobrze przygotowany program dostosowany do wymagań Unii Europejskiej. Mimo woli nasuwa się podejrzenie, pani minister, w co naprawdę nie chcę wierzyć, że realizuje się plan byłej posłanki Platformy Obywatelskiej, o czym opinia publiczna dowiedziała się z przekazanej rozmowy telefonicznej. W wielu stolicach dużych miast w samym centrum znajduje się bardzo dużo placówek. Widziałam to we Francji, Włoszech, w Niemczech i Hiszpanii. Na obrzeżach znajdują się obiekty handlowe. U nas odwrotnie: miejsce dla obiektów handlowych robi się w centrum. Zadam jeszcze króciutkie drugie pytanie. W systemowym rozwiązaniu proponuje się powstanie zakładów ubezpieczeń dobrowolnych. Już teraz są takie

72

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Beata Mazurek bym, aby mi pani powiedziała, czyje i jakie kontrowersje wzbudza propozycja, o którą walczą pielęgniarki i położne. Dziękuję.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Michała Wojtkiewicza, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Michał Wojtkiewicz:
Dziękuję bardzo. Przepraszam bardzo, byłem na posiedzeniu innej komisji. Pani Minister! Szanowna Izbo! Wiele tu dzisiaj padło słów o służbie zdrowia. To wszystko były truizmy. O tym doskonale wiemy. Pani minister na ten temat wiele mówiła, mówili również inni, także o tym, co pani minister mówiła jeszcze w poprzedniej kadencji. (Poseł Henryk Siedlaczek: Ciebie tu nie było, Michał. Skąd to wiesz?) Byłem, panie pośle. Proszę nie przeszkadzać, mam tylko minutę i chcę się w niej zmieścić, i do tego jeszcze zadać pytanie. Tak można by to podsumować: kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada. Nie chciałbym, żeby pani minister wpadła w ten dołek, bo zależy mi na tym, żeby było dobrze wszystkim i mnie samemu. Mam jedno takie pytanie: Czy pani minister zdaje sobie sprawę – to taka drobna rzecz – że kierowcy muszą przechodzić badania? Są powołane komisje wojewódzkie – jedna, a czasami dwie na całe województwo. Mają na to czas 60 dni. Czy jest możliwość, żeby przedłużyć termin wykonania tego badania lub zwiększyć liczbę punktów, w których mogą odbywać się badania? Mam na myśli szczególnie Tarnów. Pani minister nie musi mi odpowiadać, chodzi raczej o to, żeby pani to zrobiła. Będzie to dowód na to, że rzeczywiście coś się dzieje, chociaż taka drobna rzecz. Dziękuję bardzo.

wynosi obecnie 36 mln zł, a 25-milionowy fundusz założycielski jest w 100% objęty hipoteką? W ubiegłym roku szpital zaciągnął 15 mln zł kredytu, aby w części spłacić zobowiązania i rozpocząć restrukturyzację. Kredyt został poręczony przez powiat i miasto powiatowe. Do kwietnia br. szpital ma opłacać koszty długu, obsługi kredytu, a od kwietnia dojdą raty kredytu. Już w grudniu ubiegłego roku szpital nie wpłacił do banku należnych zobowiązań. Musiał uczynić to powiat. W grudniu podwyżki płac otrzymali lekarze, a w styczniu pielęgniarki. Już dziś wiadomo, że aby budżet 2008 r. nie generował kolejnych kwot długu, koszt jednego punktu usług medycznych powinien wynosić 12,77 zł, gdy tymczasem wynosi on 11,82 zł. (Dzwonek) Przepraszam, jeszcze chwileczkę. A zatem kolejne zadłużenie jest nieuniknione. Tym szpitalem do niedawna, do listopada 2007 r., kierował obecny minister w resorcie zdrowia, a w poprzedniej kadencji poseł. Pan poseł Jarosław Katulski dziś w swoim wystąpieniu stwierdził, że nie może już zarządzać szpitalem, jako że sprawuje obecnie mandat posła. Nie wiem, dlaczego szpitalem mógł kierować poseł. W związku z tym mam do pani minister pytanie: Czy praktykowany w skarżyskim szpitalu system zarządzania przeniesiony zostanie jako wzorcowy do ogólnopolskiego systemu ochrony zdrowia? Dziękuję bardzo za uwagę. Gdybym nie mogła uzyskać informacji dzisiaj, to bardzo proszę, aby pani minister odpowiedziała mi na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o przestrzeganie limitu czasu. Proszę o zabranie głosu panią poseł Ewę Malik, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Ewa Malik:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zakładach opieki zdrowotnej z dnia 8 stycznia 2008 r. nie porusza tematyki podziału szpitala. Dlaczego? Jeżeli w projekcie jest mowa o tworzeniu spółek kapitałowych, to istnieje potrzeba wpisania takiej możliwości do ustawy. Z różnych względów nie ma czasu, by tłumaczyć to w tej chwili. Kolejna sprawa. Z zapisów ustawy wynika, że oczekuje się od kierowników ZOZ-ów redukcji zobowiązań wymagalnych w tempie 20% po upływie kwartału od momentu ich zatrudnienia oraz 5% w kolejnych miesiącach, nie wskazując źródeł finansowania, które zapobiegałyby generowaniu zobowiązań. Chodzi o konieczność dokonywania podwyżek wynagrodzeń bez dodatkowych środków. W tej sytuacji wydaje się, że art. 82 jest niemożliwy do spełnie-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Marię Zubę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Maria Zuba:
Dziękuję bardzo. Pani minister, jaki los czeka szpital powiatowy, którego zadłużenie, już po dwukrotnym oddłużaniu,

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

73

Poseł Ewa Malik nia i sprzeczny z Kodeksem spółek handlowych, a także prawem handlowym. Ponadto proszę odpowiedzieć na pytanie: Dlaczego trzy projekty ustaw wniesione przez Platformę Obywatelską 18 stycznia 2008 r. do marszałka Sejmu nie znalazły się dotąd na stronie internetowej Sejmu? Poza tym dlaczego tych trzech projektów ustaw – są to projekty poselskie – nie podpisali ani pan premier Tusk, ani pani minister Kopacz, ani pan przewodniczący klubu parlamentarnego Zbigniew Chlebowski? Wskazuje to na fakt, że nie chcieli brać odpowiedzialności za tak przygotowaną propozycję Platformy Obywatelskiej. Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Gabriela Masłowska:
Dziękuję. Spośród czterech szpitali z woj. lubelskiego, które zgłosiły realne niebezpieczeństwo zaprzestania działalności swoich komórek organizacyjnych, dwa przypadki dotyczą Lublina, czyli Szpitala Wojskowego z Przychodnią SP ZOZ oraz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie im. prof. Gębali. Dziecięcy Szpital Kliniczny, jedyny w tym makroregionie, z bardzo dobrą kadrą, dobrze wyposażony, przez cały dziesięcioletni okres swojego istnienia zachowywał płynność finansową, nie miał żadnych zobowiązań. Jego problemy rozpoczęły się w ubiegłym roku, a przyczyną tej trudnej sytuacji, podobnie jak wielu innych szpitali pediatrycznych, jest niedoszacowanie procedur pediatrycznych. Wiadomo, szczególnie w środowisku medycznym, że koszty hospitalizacji, diagnostyki i leczenia dzieci są wyższe aniżeli koszty ponoszone przez szpitale, które zajmują się osobami w wieku dojrzałym. Dlaczego Narodowy Fundusz Zdrowia do dzisiaj nie zauważył tego problemu, doprowadzając do takiej sytuacji, że co miesiąc z tego właśnie powodu szpitalowi przyrasta kilkaset tysięcy długu i obecnie jego zadłużenie wynosi już kilka milionów złotych? Pani minister, jest pani osobą bardzo energiczną. Czy może pani wszcząć energiczne działania, mające na celu podniesienie wartości punktu rozliczeniowego dla pediatrii oraz wartości punktowej procedur pediatrycznych? W innym przypadku za kilka miesięcy cały makroregion nie będzie już mógł korzystać z usług tego szpitala. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Jolantę Szczypińską, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jolanta Szczypińska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sztandarową propozycją pani minister zdrowia z Platformy Obywatelskiej jest – jak rozumiem – przekształcanie publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki prawa handlowego. Mam wobec tego pytanie: Jakie przewiduje się zabezpieczenia dla pracowników przekształcanych szpitali? Czy jednym z warunków przekształcenia placówek będzie konieczność podpisywania jakiegoś pakietu osłonowego, np. gwarancji zatrudnienia dla całej załogi? Drugie pytanie było już zadawane, ale jeszcze raz poproszę o odpowiedź: Czy i jakie działania podejmie pani minister w związku z dramatyczną sytuacją Akademii Medycznej w Gdańsku? Przypomnę, że wstrzymane są przyjęcia pacjentów do tej kliniki. Chciałam jeszcze prosić o odpowiedź na pytanie dotyczące roszczeń płacowych, w kontekście zapowiedzi Platformy Obywatelskiej zawartych w exposé pana premiera Donalda Tuska odnoszących się do kwestii podnoszenia wynagrodzeń dla pracowników. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. We wnioskach jest napisane, że zgłaszane obecnie roszczenia płacowe mogą być – w ocenie rządu – realizowane wyłącznie kosztem pacjentów. Czy to oznacza, że te roszczenia w ogóle nie będą realizowane, skoro państwo nie przewidujecie zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Waldemara Wronę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Waldemar Wrona:
Panie Marszałku! Pani Minister! Mam trzy pytania. Pierwsze: Kiedy nastąpi faktyczna wycena procedur medycznych, tak aby koszty leczenia chorych odpowiadały nakładom ponoszonym przez szpitale? Drugie pytanie: Czy zamierza pani minister znieść LEP dla lekarzy stażystów? I pytanie trzecie: Czy przewiduje pani wprowadzenie ulg na leki dla osób starszych, emerytów i rencistów, aby po wyjściu ze szpitala nie odchodzili oni od okienek aptecznych bez wykupionych leków i po kilkunastu dniach nie trafiali z powrotem do szpitali, w których koszty leczenia są o wiele wyższe aniżeli ewentualne ulgi przy wykupie leków? Podobne rozwiązania stosowane są w wielu krajach Europy Zachodniej, np. we Włoszech osoby po 85 roku życia korzystają z bardzo znacznych ulg przy zakupie leków. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Gabrielę Masłowską, Prawo i Sprawiedliwość.

74

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Krzysztofa Lipca, Prawo i Sprawiedliwość. (Głos z sali: Nie ma.) Proszę o zabranie głosu pana posła Jarosława Rusieckiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jarosław Rusiecki:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie Ministrze! Zacznę od pytania, które dotyczy woj. świętokrzyskiego i dramatycznej sytuacji, jaką dzisiaj przeżywamy w Jędrzejowie. Mam pytanie do pani minister, do pana ministra, który doskonale zna sytuację w tym szpitalu. Czy w tej wyjątkowej sytuacji wesprzecie państwo działania samorządu, dyrekcji tego szpitala? I drugie pytanie dotyczące raczej prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Mianowicie w tym roku już chyba powszechna jest praktyka zawierania kontraktów na 3–4 miesiące. Jak dyrektor takiego szpitala może planować swoje działania w perspektywie całego roku, szczególnie w sytuacji, kiedy lekarze i pielęgniarki zgłaszają tak wiele roszczeń płacowych? I trzecia sprawa, podnoszona już dzisiaj w pytaniach. Jaka jest opinia pani minister w kwestii wprowadzenia kas fiskalnych w prywatnych gabinetach medycznych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

I pytanie: Dlaczego Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Radomiu nie został wymieniony w wykazie potencjalnych zagrożeń związanych z konfliktami społecznymi, czyżby przeszkodził w tym fakt, iż od lat zarządza nim koalicja PO–PSL? Kolejne pytanie: W jaki sposób zamierza pani – tak jak pani minister powiedziała – korzystać z dalszej pomocy profesora Religi? Czy tak, jak to było w przypadku szpitala w Radomiu, skoro nawet nie skierowała pani do niego zaproszenia na „biały szczyt”? (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa Babalskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Zbigniew Babalski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Algorytm podziału środków pozostających w dyspozycji Narodowego Funduszu Zdrowia powoduje niczym nieuzasadnione ograniczenie wielkości dochodów warmińsko-mazurskiego oddziału NFZ. Wpłynęło to w sposób znaczący na obecną kondycję ekonomiczną szpitali powiatowych, popatrzmy na agonię Szpitala Powiatowego w Braniewie, w strefie przygranicznej. Utrzymanie tego stanu rzeczy wprost zagraża bezpieczeństwu zdrowotnemu obywateli zamieszkujących obszar woj. warmińsko-mazurskiego. Zagrożenie to występuje w sytuacji, kiedy – dzięki wysiłkom dyrekcji szpitali i organów założycielskich – proces restrukturyzacji oraz dostosowania sieci i struktury wewnętrznej szpitali dobiega końca. Oznacza to, że zdefiniowane są zarówno potrzeby w zakresie ilości i rodzaju niezbędnych usług, jak też jednostek potrzebnych do ich świadczenia. Stosunkowo precyzyjnie określona przez związek pracodawców niezbędna wielkość wzrostu środków finansowych w stosunku do propozycji warmińsko-mazurskiego oddziału NFZ wynosi w skali województwa ok. 200 mln zł. (Dzwonek) Już kończę. Proszę o odpowiedź: W jaki sposób i w jakim czasie resort, którym pani kieruje, podejmie działania zmierzające do zwiększenia puli środków znajdujących się w dyspozycji NFZ oraz traktowania rezerwy jako instrumentu wyrównywania szans biedniejszych regionów i zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych ich mieszkańców. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Krzysztofa Sońtę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Krzysztof Sońta:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Przez kilka lat przewodniczyła pani Radzie Społecznej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Radomiu. To ten szpital był przygotowywany 3 października 2007 r. do ewakuacji, tam strajkowali pacjenci, o których pani minister mówiła, i dopiero interwencja ministra Religi tam na miejscu, w Radomiu, doprowadziła do porozumienia dyrekcji szpitala z lekarzami. Ze zdumieniem przeczytałem załącznik nr 1 do dzisiejszej informacji, gdyż nie znalazłem tam szpitala, o którym mówię, a w tej placówce wrze – protestują lekarze, pielęgniarki i niższy personel. Kontrakt tego szpitala to 11,50 za punkt, aby zabezpieczyć porozumienie z ubiegłego roku potrzeba 14,70 za punkt, a przecież środowiska służby zdrowia wciąż zgłaszają kolejne postulaty. Informacja ministra zdrowia jest nierzetelna, przez te 100 dni rządu Donalda Tuska dramat w służbie zdrowia tylko się pogłębił.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jerzego Gosiewskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

75

Poseł Jerzy Gosiewski:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Pierwsze pytanie. W załączniku nr 1 do dzisiejszej informacji jest napisane, że w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, tzn. w: Mrągowie, Knyszynie, Olecku, Szczytnie, Piszu, Ełku zagrożone są placówki służby zdrowia. Czyżby tam miała być społeczna biała plama? Co rząd zamierza w tej sprawie zrobić, aby zagwarantować usługi medyczne nie tylko mieszkańcom, ale również wszystkim przyjezdnym? I drugie pytanie: Czy rząd, przygotowując ustawę o ubezpieczeniach suplementarnych i komplementarnych, zdaje sobie sprawę, jak mało Polaków będzie mogło z nich skorzystać? Czy rząd sprawdził na podstawie aktualnych wyników Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących budżetów gospodarstw domowych, że ubezpieczenia te nie mogą stać się elementem systemowej naprawy? Zabiorą tylko czas i spowodują konkretne nowe zagrożenia. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Na koniec zapytam, co robi rząd, aby zapobiec zaprzestaniu działalności komórek organizacyjnych w 15 szpitalach w woj. łódzkim. Wymienię tylko dwa: Wojewódzki Specjalistyczny Szpital im. dr Wł. Biegańskiego w Łodzi i Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. M. Kopernika w Łodzi. Dziękuję.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Jeszcze raz upominam: Musimy przestrzegać limitu czasu. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Annę Paluch, Prawo i Sprawiedliwość. Nie ma pani poseł. Proszę o zabranie głosu pana posła Czesława Hoca, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Czesław Hoc:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! PO skrytykowało projekt PiS dotyczący wzrostu składek zdrowotnych, twierdząc, że nie było to jedyne panaceum na uzdrowienie służby zdrowia. Zresztą my też twierdziliśmy, że nie jedyne, tylko że niezbędne. Ale co w zamian proponuje rząd Platformy Obywatelskiej? Otóż na dzisiaj nic. A na jutro, pojutrze? Według oficjalnego stanowiska klubu Platformy Obywatelskiej proponuje się wolny rynek w służbie zdrowia. Potem powszechną komercjalizację i utworzenie spółek prawa handlowego, czytaj: potem prywatyzację. Przypomnę i podkreślę, że Konstytucja RP zapewnia każdemu obywatelowi równość, sprawiedliwość i solidarność w dostępie do ochrony zdrowia. Jeżeli chodzi o ochronę zdrowia, boję się takiej perspektywy, w której występuje podział na pacjenta bogatego i drugiej kategorii, na wasze szpitale a nasze składki. Wreszcie mam obawy, by nie doszło do tragicznej dla pacjenta sytuacji w stylu: pieniądze albo życie. Tak nie wolno ryzykować, stąd pytania. Skąd pomysł na wolny rynek w służbie zdrowia? Bo rynek regulowany i konkurencyjny to już coś innego. Czy uważacie, że na zdrowiu można dobrze zarobić? Czy zdrowie może być towarem? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Marka Matuszewskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marek Matuszewski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W exposé pan premier mówił, że przywrócimy poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego wszystkim Polakom bez względu na ich status majątkowy i społeczny. I cóż? Najnowszy pomysł Ministerstwa Zdrowia pod przewodnictwem pani Ewy Kopacz to leczenie tylko dla bogatych. Podam kilka przykładów. Na przykład laparoskopowe operacje nerki z powodu kamicy dzisiaj są za darmo, w 2009 r. – albo kupisz ubezpieczenie za 300, 1500 zł, albo zapłacisz 4800. Wszczepienie endoprotezy stawu biodrowego osobom powyżej 65 r. życia dzisiaj za darmo, w 2009 r., szanowni państwo, – 4000 zł. I tak można by wymieniać bez końca. Rozumiem, że byłych ubeków, esbeków byłoby na to stać, ale co z resztą społeczeństwa? Czy to są jedyne pomysły pani minister? Mam wrażenie, że pani minister Kopacz niewiele robi, brak jej wizji i wszystko odkłada na później. Kiedy, pani minister, zostaną zwiększone w sposób odczuwalny... (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Kiedy zostaną zwiększone środki na wynagrodzenie młodych lekarzy, stażystów, rezydentów i pielęgniarek? Kiedy będziemy mogli zobaczyć dobrą i kompletną propozycję rządu dla systemu ochrony zdrowia?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Bożenę Kotkowską, Lewica i Demokraci.

Poseł Bożena Kotkowska:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Z pani informacji o dostępności świadczeń opieki zdrowotnej wynika, że zostanie

76

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Bożena Kotkowska wprowadzony koszyk świadczeń gwarantowanych, a więc takich, które ratują życie, czyli refundowanych przez budżet państwa, oraz koszyk świadczeń dodatkowych, za które zapłaci pacjent, np. operacje endoskopowe, a więc takie, które oparte są na nowoczesnych technologiach. Moje pytanie jest następujące: Jakie straty poniesie gospodarka z tytułu dłuższej niezdolności do pracy pacjenta – myślę tutaj o nim jako o pracowniku – gdyż realizacja świadczeń gwarantowanych oznacza dłuższy pobyt pacjenta w szpitalu i dłuższą rekonwalescencję, co generuje wyższe finansowanie służby zdrowia i gospodarki. Następne pytanie: Czy wprowadzenie koszyka świadczeń dodatkowych nie spowoduje naruszenia zasad równego traktowania obywateli, a więc nie naruszy zasad konstytucyjnych? I ostatnie pytanie: Czy rząd uważa, że społeczeństwo powinno leczyć się (Dzwonek) tylko ziołami, a najlepiej byłoby, gdyby samo je sobie nazbierało? Czy rząd chce powrotu do czasów średniowiecza w medycynie… (Poseł Jakub Rutnicki: Ze średniowiecza za czasów LiD właśnie wychodzimy, pani poseł.) …i pogłębiania nierówności społecznej? Dziękuję bardzo.

brak świadomości, czy też takie wprowadzanie odpłatnej większości świadczeń medycznych służby cichcem. Jeszcze jedno pytanie. Co zamierza pani minister zrobić z sytuacją służby zdrowia na Dolnym Śląsku, gdzie rzeczywiście wiele placówek jest niestety zagrożonych, gdzie panuje zagrożenie spowodowane niepokojami społecznymi? Myślę o takich miastach, jak Lubań, Lwówek Śląski, Bolesławiec, Głogów. Tam sytuację naprawdę trzeba rozwiązać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Annę Sikorę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Anna Sikora:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Pani minister, półtorej godziny temu rzucała pani takie uwagi dotyczące tego, gdzie, kiedy, za czyjej kadencji były ewakuowane szpitale. Kolega mówił już wcześniej, że dzisiaj ewakuowany jest szpital, OIOM, oddział pediatryczny. Jedna pacjentka z patologii ciąży rodzi akurat w karetce pogotowia. Proponuję więc w tym przypadku pokorę. Wiem, że pani ma strasznie trudną sytuację, to nie jest łatwa sytuacja. Dlatego chcę zadać pani bardzo łatwe i proste pytanie, i bardzo proszę o odpowiedź. Dlaczego wersja ustawy o ubezpieczeniach dobrowolnych z 8 stycznia i wersja złożona do Sejmu 18 stycznia to praktycznie dwa zupełnie różne dokumenty? To jest proste pytanie: Dlaczego? Natomiast wersja ustawy przekazana uczestnikom „białego szczytu” 21 stycznia dlaczego istotnie różni się w niektórych punktach od wersji złożonej w Sejmie w dniu 18 stycznia? (Dzwonek) Czy rząd może udostępnić jako materiał na debatę sejmową albo do prac, najlepiej w formie pisemnej i elektronicznej, kolejne cytowane wyżej 3 wersje projektu ustawy dotyczącej ubezpieczeń z 8, 18 i 21 stycznia? Bardzo bym o to prosiła.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Marzenę Machałek, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marzena Machałek:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Wysłuchaliśmy dzisiaj pani informacji, pani minister. Niestety ta informacja była mało precyzyjna, nie zawierała żadnego planu doraźnych rozwiązań problemów ochrony zdrowia ani też planu długofalowego. W zasadzie dyskutujemy o tzw. projektach widmo, które są jak yeti, wszyscy o nich mówią, nikt ich nie widział. Ale informacje, które do nas docierają, sprawiają, że nasuwają się pewne bardzo poważne wątpliwości. Być może to jest brak świadomości rządu, być może celowe działanie. Czy rząd zdaje sobie sprawę z tego, że brakuje zdefiniowania pojęcia świadczeń gwarantowanych, częściowo gwarantowanych, czy zupełnie niegwarantowanych przy współistnieniu trzech systemów: powszechnego, tego na podstawie suplementarnych ubezpieczeń oraz dopłat bezpośrednich pacjentów? Istnienie takich systemów doprowadzi do tego, że system bezpłatny zostanie zupełnie zmarginalizowany. Doprowadzi to w zasadzie do tego, że większość świadczeń będzie trzeba opłacać z kieszeni pacjenta. (Dzwonek) Nie wiem, czy jest to

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Proszę o zabranie głosu pana posła Marka Polaka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marek Polak:
Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Zgodnie z zapisami dyrekty-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

77

Poseł Marek Polak wy Parlamentu Europejskiego 2005/36/WE 150 tys. pielęgniarek wykształconych w starym systemie, czyli w 5-letnich liceach medycznych, po 2010 r. bez uzupełnienia wykształcenia co najmniej o licencjat nie będzie mogło wykonywać na terenie państw Unii Europejskiej pracy w wyuczonym zawodzie, a jedynie gorzej płatną pracę w charakterze asystentki pielęgniarskiej. Pomimo że według starych zasad kształcenie obejmowało ok. 80% godzin więcej zarówno w zakresie wiedzy merytorycznej, jak i praktyki w porównaniu z kształceniem personelu państw członkowskich Unii, to dyrektywa Parlamentu Europejskiego nie uznaje kwalifikacji absolwentek liceów medycznych i wyznacza rok 2010 jako datę graniczną uzupełnienia wykształcenia. Tego problemu nie mają oczywiście kraje, które wraz z Polską weszły w skład Unii Europejskiej, ponieważ ten problem został starannie uregulowany podczas negocjacji w procesie akcesyjnym. Polski rząd dawno już zaskarżył sporną dyrektywę do unijnego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Chciałbym jednak zapytać panią minister, czy odbyła się już pierwsza rozprawa, a jeżeli tak, to z jakim skutkiem? Jakie działania zamierza podjąć rząd w kierunku rozwiązania zarówno problemu krzywdzącej dyrektywy, jak i organizacji uczelni, w których 150 tys. abiturientek liceów medycznych będzie musiało uzupełnić swoje wykształcenie do roku 2010? Dziękuję bardzo.

pomniała to Wysokiej Izbie i doprecyzowała, bo przecież wspólnie w poprzedniej kadencji uchwalaliśmy 5 września nowelizację tzw. ustawy wedlowskiej i podwyżki dla tej grupy lekarzy. To, przypomnę, w druku nr 181 zostało już opublikowane. Sądzę, że ze względów uczciwości i jasności warto o tym przypomnieć. Chciałbym wreszcie na końcu zapytać, dlaczego szpital miejski z Bydgoszczy znalazł się w załączniku nr 1... (Głos z sali: Czas.) Jest to sytuacja niewątpliwie bardzo niepokojąca w związku z pewnymi planami przekształcenia własnościowego tego szpitala. Dziękuję.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Pan poseł Orzechowski, w trybie sprostowania. Bardzo proszę.

Poseł Maciej Orzechowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Panie Pośle! W trybie sprostowania. (Poseł Tomasz Latos: Ale co nie tak powiedziałem?) Chodziło mi o to, że w budżecie resortu, którym kieruje minister Kopacz, jest przewidziana podwyżka dla lekarzy rezydentów. W budżecie 2006 i 2007 r. takie zapisy się nie znalazły. (Poseł Tomasz Latos: Były, panie pośle.) Stwierdziłem tylko i wyłącznie fakt. Nie odwoływałem się do tego, kiedy to było. Ten budżet przejmuje Platforma Obywatelska, ona go firmuje. Ministrem zdrowia jest pani poseł Ewa Kopacz. I to właśnie wtedy, kiedy ona jest ministrem, w tym budżecie jest taki zapis. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Tomasza Latosa, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Tomasz Latos:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W debacie usłyszeliśmy od pani minister wiele słów na temat sytuacji aktualnej i ocen tej sytuacji. Z niektórymi z tych spraw można się niewątpliwie zgodzić. Natomiast bardzo mało dowiedzieliśmy się na temat przyszłości, zamiarów pani minister, planów realizacji naprawy służby zdrowia. Bo, proszę wybaczyć, pani minister, sformułowania: podejmujemy się naprawy systemowej; pogłębiliśmy działania, aby uszczelnić system czy też chcemy zablokować wyciek środków – to są truizmy. Oczywiście nie sposób się z tym nie zgodzić, natomiast nic z tego doprawdy nie wynika. Przy okazji, zarówno w pani wystąpieniu, jak i w wystąpieniu pana posła Orzechowskiego, a także w informacji zawartej w druku nr 176 dotyczącej służby zdrowia, pojawiła się informacja o tym, że państwo wprowadzacie 30-procentowe podwyżki dla młodych lekarzy. Chciałbym, aby pani minister przy-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. A pan, panie pośle, w jakim... (Poseł Tomasz Latos: W trybie sprostowania, zostałem źle zrozumiany.) W trybie sprostowania. Bardzo proszę, panie pośle. Dokładnie taki sam tryb.

Poseł Tomasz Latos:
Zostałem źle zrozumiany. Mówiłem o pewnej procedurze, która miała miejsce, natomiast te pieniądze były przewidziane w prowizorium budżetowym. Dziękuję. (Poseł Jan Kulas: Ktoś prowadzi te obrady?)

78

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Głos zabierze pan poseł Krzysztof Maciejewski, Prawo i Sprawiedliwość. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Krzysztof Maciejewski:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Usłyszeliśmy już sporo wypowiedzi negatywnie oceniających wystąpienie pani minister. Dlatego pozwolę sobie zadać tylko dwa, ale konkretne pytania, na które odpowiedzi, podobnie zresztą jak na wcześniej zadane pytania, z pewnością bardzo wzbogacą, pani minister, informacje o obecnej sytuacji służby zdrowia w Polsce. A zatem, po pierwsze, kiedy zgodnie z oświadczeniem pani minister na posiedzeniu Rady Gabinetowej i „białego szczytu” będzie gotowe rozporządzenie dotyczące przeszacowania wartości majątku publicznych szpitali? Sądzę, że to jest temat bardzo istotny. I po drugie, kiedy wreszcie będzie przedstawiona konkretna i kompletna propozycja rządu w zakresie systemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków? Dziękuję bardzo.

I kolejny przykład, krótko. Chory, który był przyjęty z powodu zawału serca, a który po przeniesieniu na oddział ma powikłanie w postaci na przykład zaostrzenia niewydolności krążenia czy zaburzeń rytmu serca, wymaga ponownej hospitalizacji na oddziale intensywnej opieki kardiologicznej. Taki chory ma przedłużony okres hospitalizacji, natomiast NFZ nie pozwala na połączenie procedury kardiologicznej z procedurą niewydolności krążenia, niebędącą podstawą hospitalizacji. (Oklaski) Proszę panią minister o to, żeby pani minister zajęła się tą sprawą, bo sądzę, że to podniesie jakość opieki medycznej w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Kazimierza Gwiazdowskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Kazimierz Gwiazdowski:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Proponowana reforma służby zdrowia zakłada możliwość przekształcania szpitali w spółki prawa handlowego. Obecnie niektóre szpitale posiadają bardzo duże zadłużenie, wobec czego nasuwa się pytanie: kto przejmie długi szpitala – Skarb Państwa, samorząd czy spółka? Dlaczego istnieje niebezpieczeństwo zaprzestania działalności szpitala powiatowego w Mońkach, który nie posiada żadnych zadłużeń? Czy rząd może dać gwarancję, że efektem działań ustawowych w zakresie ubezpieczeń nie będzie otwarcie furtki umożliwiającej wyjście z systemu powszechnego ubezpieczenia osób płacących najwyższe składki? Czy rząd ma wiarygodne, oparte na dostępnych faktach, prognozy dotyczące stawek ubezpieczeń dodatkowych i liczby obywateli, których one obejmą, oraz dodatkowych środków, jakie z tego tytułu mogą wpłynąć do systemu? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa Dolatę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Zbigniew Dolata:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Każdy chory, który jest leczony w szpitalu, musi otrzymać na zakończenie pobytu numer odpowiedniej procedury. Na tej podstawie Narodowy Fundusz Zdrowia wypłaca szpitalowi pieniądze stosownie do tej procedury. Problem polega na tym, że NFZ określił, które procedury mogą być ze sobą łączone, co nie zawsze przystaje do życia. Zazwyczaj może być to jedna procedura bez względu na to, czy powodem hospitalizacji jest jedna czy więcej chorób. Pytanie moje do pani minister jest następujące: czy pani minister planuje weryfikację zasad łączenia procedur łącznie z ich wyceną? I teraz przykład. Jeśli chorego przyjęto do szpitala z powodu zawału serca, a w trakcie leczenia wystąpiło na przykład kolejne powikłanie typu wrzód żołądka z perforacją, wymagające leczenia na oddziale chirurgicznym, to po zakończeniu leczenia NFZ przyjmuje jedną procedurę i jeden z oddziałów ponosi stratę, a tym samym stratę ponosi cały szpital. Zwykle nie można połączyć procedur chorego leczonego na dwóch oddziałach w czasie jednego pobytu.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Romana Kaczora, Platforma Obywatelska.

Poseł Roman Kaczor:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Proszę mi odpowiedzieć na pytanie dotyczące leków refundowanych. Czy przewiduje się zmiany na listach leków refundowanych pod względem skuteczności działania? Dziękuję. (Oklaski)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

79

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jarosława Katulskiego, Platforma Obywatelska.

Poseł Jarosław Katulski:
Panie Marszałku! Pani Minister! Szanowni Państwo! Mam jedno pytanie. Jeśli chodzi o wpływy do Narodowego Funduszu Zdrowia z tytułu wprowadzenia tzw. podatku pana ministra Religi, czyli o odpowiedzialności cywilnej w ubezpieczeniu komunikacyjnym, to szacowano, że rocznie wyniosą one około 700 mln zł. Czy to prawda, że za IV kwartał 2007 r. wyniosły one niewiele ponad 70 mln zł, co wskazuje na to, że przeszacowano te wpływy o ponad 400 mln zł? Dziękuję bardzo.

kład Akademii Medycznej w Gdańsku, tę sprawę – chodzi o Akademickie Centrum Kliniczne, bo pani poseł nawet nie umiała użyć prawidłowego określenia, a szkoda. Czy w przypadku tego szpitala i w podobnych sytuacjach jest możliwa jakaś reakcja, pomoc Ministerstwa Zdrowia? Czy ten problem jest znany i rozstrzygany? Bo rzecz wymaga rzeczywiście pomocy, problem jest bardzo poważny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Joannę Muchę, Platforma Obywatelska. Nie ma pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jana Musiała, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jana Kulasa, Platforma Obywatelska.

Poseł Jan Musiał:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Ja mam krótkie pytanie. Czy były prowadzone, czy są prowadzone analizy dotyczące dopływu środków finansowych na ochronę zdrowia z dodatkowych, istniejących już funduszy? I czy tego typu sytuacja powoduje jakiekolwiek utrudnienia w dostępie do usług medycznych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Jan Kulas:
Panie Marszałku! Szanowna Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Pani minister, czy zgodzi się pani ze mną, że debata dotycząca służby zdrowia jest także dobrą okazją, aby wyrazić podziękowanie dla tysięcy lekarzy, pielęgniarek, diagnostów i innych pracowników systemu ochrony zdrowia za dobrą i rzetelną pracę? Niejednokrotnie stwierdzałem to w Tczewie, Gdańsku, Starogardzie Gdańskim, że warto niewątpliwie tym ludziom podziękować. Drugie pytanie. Pani minister, czy dzisiejsza debata daje jakiekolwiek przesłanki, że jest możliwa ugoda ponad podziałami politycznymi i partyjnymi w celu współdziałania w sprawie uchwalenia projektów rządowych? Czy to jest realne, by posłowie klubów opozycyjnych chcieli współpracować w naprawie systemu opieki zdrowotnej nad projektami i programami rządowymi? To jest też być może jedno z najważniejszych pytań, jeśli chodzi o obywateli, o mieszkańców naszego kraju. Pani minister, czy będzie pani wytrwała i konsekwentna, bo pan Marek Balicki chyba w to powątpiewał, jeżeli chodzi o dialog społeczny z partnerami społecznymi, ze związkami zawodowymi, samorządami medycznymi, organizacjami pozarządowymi związanymi z opieką zdrowotną, o taki rzetelny, konsekwentny dialog? (Dzwonek) Dobrze by było, żeby pan minister i wszyscy to wyraźnie, konkretnie i jednoznacznie usłyszeli. I ostatnie pytanie, pani minister. Znam, pewnie nie lepiej niż jedna posłanka, która podała tu przy-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Tadeusza Naguszewskiego, Platforma Obywatelska.

Poseł Tadeusz Naguszewski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Dziś nie ma już menedżera, dyrektora, i nie tylko w ochronie zdrowia, który wątpiłby w potrzebę i skuteczność stosowania narzędzi informatycznych. Sprawne zarządzanie nie może się bez nich po prostu obejść. Nie ma też wątpliwości co do tego, że systemy informatyczne, dobrze wykorzystywane, w sposób znaczący wpływają na jakość zarządzania i jakość świadczonych usług. Zarządzający służbą zdrowia oczekują przetworzonych danych, które umożliwią im przygotowanie wielowymiarowych analiz, a także symulacji i prognoz. Narzędzia informatyczne są niezbędne do procesowego zarządzania systemem czy placówką. W skali naszego kraju takimi narzędziami miały być: rejestr usług medycznych drugiej generacji, w dalszej kolejności elektroniczna recepta, a w skali mikro aplikacje w rodzaju zintegrowanych systemów szpitalnych. Stąd moja prośba do pani minister, by zechciała przybliżyć problem zaawansowania prac

80

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Tadeusz Naguszewski nad procesem informatyzacji w Ministerstwie Zdrowia. I czy można określić orientacyjnie czas jej wprowadzania? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Bożenę Sławiak, Platforma Obywatelska. Nieobecna. Proszę o zabranie głosu pana posła Grzegorza Sztolcmana, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Macieja Orzechowskiego, Platforma Obywatelska.

Poseł Grzegorz Sztolcman:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja przysłuchuję się tej debacie z dużym zainteresowaniem i widzę, że teraz nasi koledzy z opozycji doznali olśnienia (Oklaski) i widzą, ile jest do zrobienia w służbie zdrowia. Ale to nie jest olśnienie, to jest raczej lśnienie. „Lśnienie” to tytuł filmu, w którym główny bohater, pisarz, popada w szaleństwo z powodu niemocy twórczej. (Wesołość na sali, oklaski) I myślę, że właśnie was przez ostatnie dwa lata dopadła taka niemoc twórcza w dziedzinie służby zdrowia. Teraz, widząc, że przez dwa miesiące można tyle zdziałać, złożyć tyle projektów ustaw, szaleńczo i zajadle atakujecie te projekty. (Poseł Anna Paluch: Nie ma projektów!) (Gwar na sali) (Poseł Jakub Rutnicki: Ja już podawałem adres: www.platforma na wiejskiej.pl.) Są projekty. Pytanie króciutkie. Pani minister, jak pani ocenia obecne systemowe zabezpieczenie praw pacjenta i co w tej dziedzinie zmieni funkcja rzecznika praw pacjenta? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Maciej Orzechowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Pytanie do pani minister. Na wspomnianej w moim wystąpieniu Ogólnopolskiej Konferencji Młodych Lekarzy został zaprezentowany program młodych lekarzy „Stop emigracji”. Był to jeden z kolejnych postulatów. Proszę nam powiedzieć, ile z tych postulatów na skutek państwa współpracy z młodymi lekarzami jest już realizowanych, jest już wcielanych w życie. I tym razem już dygresja, może nie samo pytanie. Temat dzisiejszej debaty – to dla tych wszystkich państwa, którzy mówiliście, że pani minister nie przedstawiała swoich wizji reformy służby zdrowia – brzmi: Informacja rządu na temat obecnej sytuacji służby zdrowia w Polsce. Pani minister jest członkiem rządu. Obecna sytuacja to jest to, co zastaliśmy. Dlatego posłowie Platformy Obywatelskiej mówili o poselskich projektach reform, które będziemy wkrótce wdrażać. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Marka Plurę, Platforma Obywatelska. Nieobecny. Proszę o zabranie głosu pana posła Jakuba Rutnickiego, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Przypominam – ponad 120 osób zapisało się do zadania pytań, więc nie ma powodu, żeby prowadzić debatę na sali. Proszę o zabranie głosu pana posła Krzysztofa Lipca, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Krzysztof Lipiec: Poseł Jakub Rutnicki:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Podczas Ogólnopolskiej Konferencji Młodych Lekarzy w Poznaniu bardzo ważną kwestią, którą poruszali młodzi lekarze, było ułatwienie młodym lekarzom dostępu do specjalizacji. Stąd moje pytanie, pani minister: Jaki Ministerstwo Zdrowia ma na to pomysł, aby tym młodym lekarzom pomóc, jeżeli chodzi o dostęp do specjalizacji? Bardzo dziękuję. (Oklaski) Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta niemoc twórcza to akurat dotknęła obóz rządzący, to akurat za jego przyczyną dzisiejsza debata odbywa się tak naprawdę bez tych obiecywanych ustaw, a te ustawy są niezbędne przy tej debacie. Na te ustawy oczekują środowiska lokalne, szczególnie szpitale powiatowe. Ja chciałbym zapytać o szpital powiatowy w Starachowicach. Nie tak dawno, w tym tygodniu wojewoda świętokrzyski, tj. kobieta, pani, umorzył z tytułu ustawy restrukturyzacyjnej pewne zadłużenie, 12 mln zł. Występując o to umorzenie, szpital, przy

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

81

Poseł Krzysztof Lipiec poręczeniu powiatu, musiał podjąć bardzo duży wysiłek. Na dzień dzisiejszy jest jeszcze dobrze ponad 50 mln zł zadłużenia, o ile to wszystko zostało właściwie wyliczone. (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Panie pośle, jaki dyrektor tak zarządza szpitalem?) Platforma Obywatelska w kampanii wyborczej obiecywała oddłużenie szpitali. Pani minister, tutaj pytanie: Czy to, coście państwo obiecywali, będzie spełnione, czy też nie? Albowiem jest to ważna informacja dla samorządów, szczególnie powiatowych, w kontekście podejmowania dalszych decyzji restrukturyzacyjnych. I myślę, że to jest najwyższy czas, aby Platforma Obywatelska jako partia rządząca określiła się i dała zainteresowanym w Polsce wyraźny sygnał, czy będą oddłużenia szpitali, tak jak żeście państwo obiecywali w kampanii wyborczej, czy też nie. Dziękuję bardzo.

Poseł Adam Wykręt:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Czy jest postęp w wyjaśnianiu wątpliwości dotyczących ustalenia listy leków refundowanych? To jest jedno pytanie. Kolejne dotyczy tego, o czym już pani minister wspominała tutaj w drugim wystąpieniu. Mamy informację ze strony PiS-u o szacunkowych kosztach wprowadzenia dyrektywy unijnej dotyczącej wynagrodzeń – 750 mln zł. My już obecnie zabezpieczyliśmy 2,3 mld zł na pokrycie kosztów wynagrodzeń wynikających z dyrektywy. Nadal ze strony opozycji słyszymy o brakujących środkach. Skąd obawa o to, że nie pokryjemy w dostatecznym zakresie roszczeń? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Wojciecha Ziemniaka, Platforma Obywatelska. (Głos z sali: Nie ma.) Proszę o zabranie głosu pana posła Jerzego Ziętka, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Annę Paluch, Prawo i Sprawiedliwość. (Gwar na sali) Proszę nie rozmawiać na sali obrad, pani poseł.

Poseł Anna Paluch:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Chcę w swoim pierwszym pytaniu nawiązać do stanowiska, które rząd prezentował na posiedzeniu Rady Gabinetowej. Wspominając te jeremiady o licznych nieprawidłowościach w systemie refundacji leków, mam następujące pytanie: Wydatki na które leki rząd zamierza zmniejszyć? To pierwsze pytanie. Pytanie drugie, a właściwie dwa kolejne pytania odnoszą się do bardzo trudno dostępnego projektu ustawy o ubezpieczeniach, a w szczególności do art. 18b. Czy rząd może zagwarantować, że pobieranie dodatkowych opłat nie stanie się regułą i nie ograniczy realnego dostępu pacjentów do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej? Zabezpieczenia przed tym zjawiskiem w proponowanej ustawie wydają się iluzoryczne. I ostatnie pytanie. Dlaczego najważniejsze dla przyszłego systemu instytucje gwarantowanych, niegwarantowanych i częściowo gwarantowanych świadczeń – to są definicje, za którymi idą przepływy pieniędzy – dlaczego te pojęcia nie zostały w projekcie ustawy jasno zdefiniowane? Dziękuję bardzo.

Poseł Jerzy Ziętek:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie Prezesie! Przyznam się szczerze, że dziwię się, że takiego pytania jeszcze nie było. Mianowicie chodzi o kontrakty. Kontrakty to jest nasz chleb powszedni. Była mowa o kontraktach zeszłorocznych, uzupełnieniu kontraktów tegorocznych. Jednorodne grupy pacjentów były przygotowywane przez PiS, ale zostały natychmiast oprotestowane, zresztą słusznie, przez całe środowisko medyczne. Jak teraz jesteśmy przygotowani do wprowadzenia jednorodnych grup pacjentów w tym roku? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Tomasza Piotra Nowaka, Platforma Obywatelska.

Poseł Tomasz Piotr Nowak:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! 20 mld zł krąży sobie gdzieś poza systemem. Krąży, krąży, a Sejm się zastanawia, jak dołożyć z budżetu, dokładać z budżetu. A te 20 mld niech sobie krąży, krąży, krąży. Proszę państwa, nie tędy droga. Trzeba rzeczywiście uszczelnić ten system. Trzeba zrobić wszystko, ażeby te 20 mld wróciło do systemu, w którym nigdy

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Adama Wykręta, Platforma Obywatelska.

82

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Tomasz Piotr Nowak nie było. I właśnie pani minister to chce zrobić – chodzi o całą drogę wprowadzenia pieniędzy. Dlatego, pani minister, chcę zapytać: Czy te 20 mld jest w sferze pani zainteresowania? Czy te 20 mld ma wrócić... Wrócić? Ma po raz pierwszy pojawić się w systemie. I jeszcze sztandarowa ustawa PiS-u o SOR-ach. Czy to zamiatanie pod dywan i to zadłużenie szpitali (Dzwonek) poprzez to, że się dofinansowuje tylko 50%, nie uwzględniając populacji i stanu gotowości danego szpitala, to jest właściwa droga? Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Brawo!)

Poseł Danuta Pietraszewska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Z głębokim szacunkiem odnoszę się do pani odwagi i determinacji we wprowadzaniu tak potrzebnych zmian systemowych w ochronie zdrowia. Obecnie trwają szerokie konsultacje. Chciałabym się upewnić, czy biorą w nich udział samorządy terytorialne, ponieważ zaniepokojone są one zapisem w art. 9 ust. 6, na mocy którego tylko samorząd województwa będzie mógł tworzyć i prowadzić szpitale. Z inspiracji samorządów chciałabym przypomnieć, że historycznie dla szpitali organem założycielskim były już województwa. W latach 90. przejęły je samorządy terytorialne. Przejęte szpitale były niedoinwestowane, brakowało sprzętu specjalistycznego, pomieszczenia nie spełniały żadnych norm. Od momentu ich przejęcia samorządy (Dzwonek) uruchomiły pokaźne środki finansowe. Corocznie w budżetach znajdują się ogromne środki na inwestycje, jak również na zakup aparatury i sprzętu. Jeśli samorządy nie będą miały wpływu na swoje szpitale, to jak będą wypełniały swoje zadania? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Henryka Siedlaczka, Platforma Obywatelska.

Poseł Henryk Siedlaczek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W Polsce, podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej, mamy do czynienia ze zjawiskiem systematycznego starzenia się społeczeństwa. W roku 2002, według narodowego spisu powszechnego, odsetek ludzi w wieku 65 lat i starszych wynosił 12,8%. Prognoza Głównego Urzędu Statystycznego przewiduje, że do roku 2030 odsetek ten wzrośnie do 23,8%. Jest to miara wzrostu potrzeb z zakresu opieki długoterminowej nad osobami starszymi. Z drugiej strony istnieją określone potrzeby w zakresie opieki nad osobami przewlekle chorymi. Już w chwili obecnej organizacja systemu opieki zdrowotnej i opieki społecznej nie radzi sobie zbyt dobrze z problemem opieki długoterminowej, stacjonarnej w szpitalach, domowej rehabilitacji, ze względu na zbyt małą ilość łóżek i personelu. Czy pani minister zakłada wbudowanie w ustawie mechanizmów sprzyjających zwiększeniu ilości łóżek z zakresu opieki długoterminowej (Dzwonek), tak aby w niedługim czasie ich struktura była zbliżona do proporcji 60 do 40, tzn. opieki krótkoterminowej do opieki długoterminowej? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Krystynę Skowrońską, Platforma Obywatelska. Przygotuje się pani poseł Jadwiga Wiśniewska. Nie ma pani poseł Skowrońskiej? A, przepraszam. To bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Elżbietę Łukacijewską, Platforma Obywatelska.

Poseł Elżbieta Łukacijewska:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Szanowni Koledzy i Koleżanki albo Koleżanki i Koledzy! Mam prośbę do kolegów i koleżanek z PiS-u. Przez dwa lata państwo straszyliście Polaków. Ja wiem, że szok po przegranych wyborach trwa, ale proszę, żebyście się otrząsnęli i przestali straszyć (Oklaski), bo Polacy są odważnym narodem, i żebyśmy się wzięli do wspólnej pracy nad rozwiązaniem problemu, który również zafundowaliście nam, podobnie jak lewica. Pani minister, w okresie rządów PiS-u mieliśmy do czynienia z zajęciami komorniczymi oraz nagminnym skupowaniem długów szpitali przez firmy windykacyjne. Proszę panią minister o informację: Jaka jest wielkość skupowanych długów, ilu szpitali one dotyczą i czy nadal mamy dzisiaj do czynienia ze skupowaniem długów przez firmy windykacyjne? Drugie pytanie. Jak wyglądają prace na koszykiem świadczeń gwarantowanych i kiedy on zostanie przedstawiony?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Danutę Pietraszewską, Platforma Obywatelska.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

83

Poseł Elżbieta Łukacijewska I trzecie pytanie. Pan minister Religa mówił o zasadach obowiązujących w Unii Europejskiej, w szczególności dotyczących dostępności do świadczeń. Rząd PiS-u mówił również o potrzebie wsparcia słabych województw, wśród których jest województwo podkarpackie. Jak więc do tych słów ma się, panie ministrze – bo powinnam zapytać pana ministra Religę – rozporządzenie, które przyjął pan 18 września 2007 r., w sprawie szczegółowego trybu i kryteriów podziału środków finansowych Narodowego Funduszu Zdrowia pomiędzy oddziały, gdzie jednym ze wskaźników algorytmu (Dzwonek), od którego zależy wysokość środków kierowanych do regionu, jest przeciętny dochód na jednego mieszkańca? W województwie podkarpackim ten dochód jest najniższy na jedną osobę i stanowi 79% średniej krajowej. W efekcie, mówiąc o solidarności społecznej, o wspieraniu słabszych regionów, daliście pstryczka województwu podkarpackiemu, podlaskiemu, lubelskiemu i otrzymujemy średnio na jednego mieszkańca najmniej w Polsce, czyli 1006 zł, przy średniej w kraju wynoszącej 1159 zł. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Nie krzycz, Ela, nie krzycz.) Pani minister, chciałabym zapytać: Czy przewiduje pani zmianę tego naprawdę szkodliwego rozporządzenia, które w różny sposób traktuje mieszkańców, a zwłaszcza dotyka mieszkańców słabych regionów? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Oczywiście, bardzo proszę.

Poseł Jadwiga Wiśniewska:
Dziękuję. Jak rząd pani minister zamierza ustabilizować sytuację w szpitalach, biorąc pod uwagę to, że wielu dyrektorów podpisało umowy płacowe, z których nie będą się w stanie wywiązać, ponieważ przekraczają one możliwości finansowe placówek, a wiadomo, w jakiej sytuacji postawieni byli dyrektorzy? Czy spełniony zostanie postulat środowisk medycznych w sprawie ponadzakładowego układu zbiorowego oraz ustawowego przyjęcia norm zatrudnienia dla wszystkich zawodów medycznych? W wielu szpitalach dyrektorzy wynegocjowali z medykami kontrakty zgodne z unijnymi normami, ale tylko do kwietnia. Od kwietnia nie będzie nadgodzin, ale może w ogóle nie być lekarzy. (Dzwonek) Grozi to zamknięciem całych oddziałów. Zagrożenie ewakuacjami występuje już obecnie, do przeniesienia pacjentów przygotowuje się co najmniej kilkadziesiąt szpitali. Chciałbym również panią minister zapytać: Co rząd rozumie przez pojęcie racjonalizacji wydatków? Jak i kiedy będzie wdrożony koszyk świadczeń zdrowotnych? Pojawiają się informacje o możliwości przekształcania publicznych ZOZ-ów w spółki prawa handlowego, jednak z propozycji pośrednio wynika, że przekształcone mogą być tylko niezadłużone ZOZ-y. Co z zadłużonymi? Czy będzie ogłoszona ich upadłość? Czy będą podjęte działania, które nie dopuszczą do masowych bankructw polskich szpitali i uniemożliwią dziką prywatyzację? I ostatnie pytanie: Czy na ważne stanowiska w systemie ochrony zdrowia, pani minister, będą promowane osoby proponowane przez Boniego, związane z firmą Magellan handlującą długami szpitali? Dziękuję bardzo. (Poseł Jan Kulas: Czas minął, panie marszałku.) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Widzi pani, też czas został przekroczony.) (Głos z sali: Dwie minuty w sumie, pani poseł.)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. (Poseł Anna Paluch: 200% normy, pani poseł.) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Pani poseł też się to zdarza.) Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Jadwigę Wiśniewską. Jeszcze jestem winien państwu informację. Bardzo wielu posłów przekracza jedną minutę. Podchodzę do tego dosyć liberalnie, prosiłbym jednak trzymać się czasu. Bardzo proszę.

Poseł Jadwiga Wiśniewska:
Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Ja w przeciwieństwie do mojej przedmówczyni nie będę krzyczeć, bo myślę, że niższy ton jest lepiej słyszalny, krzyczą ci, którzy nie mają racji. (Oklaski, wesołość na sali) (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ojej. Jak poseł, minister Ziobro krzyczał, to było dobrze.) Jak rząd zamierza ustabilizować… Dziękuję bardzo. Żałosne. Czy ja mogę, panie marszałku?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo.

Poseł Jadwiga Wiśniewska:
Dziękuję, że mi pan…

84

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Panie pośle Kulas, pan przekroczył również czas prawie o 40 sekund, więc prosiłbym jednak ostrożnie kierować uwagi. (Poseł Jan Kulas: Nie, nieprawda.) Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Teresę Piotrowską, Platforma Obywatelska.

wiste oszczędności osiągnięto w zeszłym roku w polityce lekowej i kiedy możemy spodziewać się ujednolicenia metody finansowania procedur medycznych w celu uniknięcia tak dużych rozpiętości i uznaniowości na tej płaszczyźnie, bo zastany stan jest nie do przyjęcia? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Czesława Czechyrę, Platforma Obywatelska.

Poseł Teresa Piotrowska:
Dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Dużo czasu w tej debacie poświęcono szpitalom najbardziej zadłużonym i dużo troski o nie wykazano. Pytali zwłaszcza koledzy z opozycji o to, czy pozwoli pani minister, aby upadły, czy będzie kolejne oddłużenie. A ja chciałabym zapytać: Czy pani minister przewiduje wprowadzenie jakiegoś systemu motywacyjnego czy premiującego wszystkie te placówki, a jest ich przecież w Polsce niemało, które po 1999 r. się nie zadłużają? Proszę zauważyć, że debatujemy przede wszystkim o placówkach, gdzie są problemy, ewakuacje, strajki, protesty. Szpitale, o których mówię, nie tylko się nie zadłużają, ale uzyskują certyfikaty jakości, inwestują w sprzęt, w aparaturę, a przecież pracują w tych samych warunkach co wszystkie. Przez minione lata nie były doceniane. Tak naprawdę nic z tego nie mają. Różnica polega na tym, że szpitale zadłużone liczą na oddłużenie, a pracownicy tych, które się nie zadłużają, pytają, dlaczego ich wysiłku nie promuje się i nie premiuje. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Czesław Czechyra:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Skuteczność zapobiegania i profilaktyki jest bardzo istotna. Lepiej jest bowiem zapobiegać, niż leczyć. Profilaktyka również mniej kosztuje aniżeli leczenie. Dlatego ważne jest zabezpieczenie środków na ten cel. Stąd pytanie: Czy jednym z priorytetów polityki rządu będzie realizacja programów profilaktycznych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Antoniego Błądka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Antoni Błądek:
Panie Marszałku! Pani Minister! Chciałbym zadać kilka pytań. Czy jest planowana zmiana zasad rozliczania świadczeń medycznych? Czy będzie zmiana systemu katalogowania na system HRG, czyli tzw. jednolitych grup pacjentów? Czy będą zmiany strukturalne w Narodowym Funduszu Zdrowia? Jeśli tak, to jakie? Czy planuje się stworzenie odrębnego systemu ubezpieczeniowego opartego na składce KRUS, tzw. systemu ubezpieczeń chłopskich? Jak pani minister widzi zmianę w trakcie roku wartości punktu i sprawę idących za tym większych pieniądze na kontrakty z zakładami i w jakim trybie się to odbędzie? Składka na ubezpieczenia zdrowotne rośnie, ale w żaden sposób nie ma odzwierciedlenia tego faktu w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia. Ile będzie wynosiła wartość nadwyżki bilansowej za 2007 r. w centrali oraz w oddziałach Narodowego Funduszu Zdrowia? Ponieważ rok bilansowy kończy się dopiero w marcu, chodzi o wartość szacunkową. Co ze szpitalami (Dzwonek) utrzymującymi płynność finansową, które nie były uwzględnione w ustawie o pomocy publicznej i restrukturyzacji? (Dzwonek) Już kończę.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Radosława Witkowskiego, Platforma Obywatelska.

Poseł Radosław Witkowski:
Panie Marszałku! Pani Minister! Na początek uwaga natury ogólnej. Już na podstawie dzisiejszej debaty widać, że koncepcja naprawy systemu ochrony zdrowia przedstawiona przez panią minister Kopacz daje nadzieję na przyszłość. Życzę wytrwałości w działaniu. A słuchając wypowiedzi posłów opozycyjnych, odnoszę wrażenie, że – przedstawię to, używając przyjętej tu poetyki – system ochrony zdrowia, który zostawili po sobie, to bizantyjski pałac, a nie waląca się chałupa. Ale mam pytanie, pani minister. Pani minister przedstawiła rzeczywiste zadłużenie zakładów opieki zdrowotnej. Są to liczby kosmiczne. Wiąże się z tym moje pytanie: Czy w poprzednich latach podejmowano jakiekolwiek działania, żeby przeciwdziałać temu? I drugie pytanie: Jakie rzeczy-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

85

Poseł Antoni Błądek Czy w tworzonej ustawie o zawodach medycznych znajdzie się zapis, który umożliwi absolwentom Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie o specjalności magister wychowania fizycznego-rehabilitant wykonywanie zawodu po ukończeniu studiów podyplomowych? Czy jest planowana zmiana niekorzystnego algorytmu dla woj. podkarpackiego, który powoduje krzywdzący podział środków? (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Ale to wy wprowadziliście ten niekorzystny algorytm. To wasz minister.) (Poseł Renata Butryn: No właśnie.) Czy zostaną zmienione zasady pozyskiwania dodatkowych środków i wyrównywania do poziomu najlepiej dofinansowanych oddziałów NFZ? Z rezerwy roku 2007 wynoszącej ok. 1,4 mld oddział podkarpacki ma otrzymać tylko 63 mln. Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Anna Zalewska:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przed sobą odpowiedź premiera rządu Donalda Tuska, który napisał: Planowane jest opracowanie ustawy dokonującej konwersji zadłużenia krótkoterminowego na długoterminowe oraz działania ograniczające koszty obsługi tego zadłużenia. Bardzo proszę o podanie konkretnych rozwiązań i konkretnych zapisów w projektach ustaw, o których mówi Platforma Obywatelska i które wiszą na jej stronach internetowych. Drugie pytanie: W jakim trybie szpitale powiatowe, miejskie zostaną przekazane do samorządu wojewódzkiego? W tychże zapisach wywieszonych na państwa stronie absolutnie nie ma o tym mowy. W którejś z wersji jest to art. 25 ust. 3. W art. 58 ust. 2 któregoś papierka pojawiającego się na korytarzach sejmowych jest mowa o tym, jak łatwo utracić publiczny szpital. Proszę wskazać zabezpieczenia, jakimi mogą dysponować samorządy albo jakie państwo proponują, żeby szpitale były samorządowe, a nie prywatne. (Dzwonek) Już za dwa miesiące kolejne konkursy. Proszę powiedzieć, w którym momencie zostaną ogłoszone zasady konkursowe. (Dzwonek) I ostatnie pytanie: Kiedy pani minister planuje wprowadzenie projektów ustaw? Poproszę o harmonogram prac nad procedowaniem. Na koniec chcę podziękować panu posłowi Janowi Kulasowi za to, że jako jedyny z Platformy Obywatelskiej nie uważa, że wszystko jest źle, że źli są dyrektorzy, źli samorządowcy, źli lekarze i złe pielęgniarki. Potrafił lekarzom podziękować. (Oklaski) (Poseł Teresa Piotrowska: A pani co robiła? Tylko pani nakrzyczała.)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Tadeusza Woźniaka, Prawo i Sprawiedliwość. (Głos z sali: Nie ma.) Nie ma. Proszę o zabranie głosu pana posła Mirosława Pawlaka, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Mirosław Pawlak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Moje dwa pytania będą odbiegać od tego, co do tej pory się działo. Chociaż są konkretne, będą miały jednak aspekt ogólny. Pytam: Czy w związku z połączeniem na początku roku 2008 Szpitala Powiatowego w Wałczu ze 107. Szpitalem Wojskowym oraz przejęciem majątku i wszystkich zobowiązań resort zdrowia przewiduje konkretne dotacje dla komendy szpitala wojskowego celem płynnego przejęcia placówki oraz zabezpieczenia środków finansowych na wynagrodzenia personelu? Stawiam to pytanie w związku z faktem, iż w chwili obecnej komenda szpitala boryka się z tym problemem. Pytanie drugie: Jak kształtować się będzie polityka lekowa w odniesieniu do zamkniętych placówek służby zdrowia? Mam tu na myśli szpitale. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Roberta Telusa, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Robert Telus:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam pytanie. W informacji, którą otrzymaliśmy, nad którą debatujemy, w pkt 7 jest jedenaście kierunków, jedenaście zadań i w przypadku żadnego z tych zadań nie ma zwiększenia pieniędzy dla Narodowego Funduszu Zdrowia. W jaki sposób ministerstwo chce zrealizować te zadania, skoro nie ma zwiększenia pieniędzy, wpływów do Narodowego Funduszu Zdrowia? Drugie pytanie: Jakie są prawdziwe intencje co do tego, co obywatel ma otrzymać, jaki zakres świadczeń zdrowotnych w ramach powszechnego ubezpieczenia?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Annę Zalewską, Prawo i Sprawiedliwość.

86

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Robert Telus I trzecie pytanie, takie konkretne. Pani minister, co mam powiedzieć po dzisiejszej debacie pielęgniarkom u mnie w Opocznie, które w tej chwili protestują i które chcą odejść od łóżek? Wcale im się nie dziwię, skoro pielęgniarka po 27 latach pracy, stażu w służbie zdrowia otrzymuje w tej chwili wynagrodzenie brutto 1300 zł. (Dzwonek) Wcale się nie dziwię, że protestują i chcą odejść od łóżek. Prosiłem je, żeby poczekały do dzisiejszego dnia, do debaty, chociaż termin tej debaty został przedłużony przez katastrofę o dwa tygodnie. Myślę, że powinniśmy rozmawiać na ten temat już dwa tygodnie temu. Prosiłem, żeby poczekały, bo dzisiejsza debata coś wniesie, ale ta informacja i dzisiejsza debata moim zdaniem niczego nie wniosły. Nie macie państwo żadnych propozycji, nie przedstawiliście żadnych propozycji co do rozwiązania poważnych problemów. Mówią panowie posłowie...

Czy rząd, prywatyzując przez Polski Holding Farmaceutyczny trzy państwowe Polfy: Warszawa, Tarchomin i Pabianice, zamierza wcześniej istotnie podnieść cenę sprzedaży tych fabryk poprzez utworzenie choćby koncernu? Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Piotra Polaka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Piotr Polak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Pani minister, przedstawiając nam informację rządową o sytuacji służby zdrowia w Polsce, raczyła swoje pierwsze, długie wystąpienie zakończyć takim lapidarnym stwierdzeniem: wiemy, jak naprawić system zdrowia. Przyznają państwo, że wystąpienie bardzo tajemnicze. Ponieważ, wsłuchując się w całość wystąpienia pani minister, nie usłyszałem żadnych konkretów, nasuwa mi się na myśl powiedzenie: wiemy, ale nie powiemy. Czy rząd, pani minister, organizując „biały szczyt”, też zastosował tę zasadę i nie przedstawił na nim żadnej docelowej wizji właśnie naprawy tego systemu, podobnie zresztą jak na posiedzeniu Rady Gabinetowej u pana prezydenta, gdy pan prezydent nie doczekał się odpowiedzi na to proste, a jakże podstawowe pytanie? Pytam także, jakie są plany rządu wobec małych czy większych szpitali – ja akurat wypowiadam się na przykładzie szpitala poddębickiego – w których proces restrukturyzacji został umorzony (Dzwonek), a zarówno organ założycielski, jak i zakład nie są w stanie udźwignąć istniejącego i narastającego zadłużenia. Jak długo minister zdrowia będzie budował atmosferę wrogości pracowników SPZOZ wobec dyrekcji zakładów, twierdząc, że dyrektorzy dostają pieniądze na podwyżki i to ich zmartwienie, w jaki sposób je podzielą? Jest to stwierdzenie krzywdzące i nieprawdziwe. Jakie kroki podejmie czy podjął rząd w celu zahamowania exodusu kadry medycznej do Europy Zachodniej?

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Panie pośle, czas.

Poseł Robert Telus:
Już kończę. Mówią panowie posłowie o trzech ustawach, które są przygotowane, nad którymi powinniśmy pracować. Gdzie one są? Gdzie są druki, żebyśmy mogli je przeczytać? Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Dariusza Seligę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Dariusz Seliga:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Jedna z klubowych koleżanek pani minister apelowała o to, żeby pani minister powiedziała, jak to naprawdę było z PiS, jeśli chodzi o służbę zdrowia. Ja więc apeluję o to, żeby dowiedzieć się, jak to naprawdę będzie z Platformą, bo moje doświadczenie z mojego okręgu, z Tomaszowa Mazowieckiego wygląda tak: wieloletni dyrektor z rekomendacji Platformy Obywatelskiej, starosta z Platformy Obywatelskiej i szpital, który ma 50 mln długu. A więc ja się pytam, jak to będzie z Platformą. I jeszcze jedno pytanie: Czy rząd, prywatyzując przez... (Poseł Elżbieta Łukacijewska: Po kim odziedziczyliśmy te długi?) Spokojnie.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Panie pośle, czas.

Poseł Piotr Polak:
Już kończę. Wobec powyższego kończę podziękowaniem dla wszystkich pracowników służby zdrowia, że mimo wielu problemów pracują i realizują swoje powołanie. Dziękuję. (Oklaski)

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

87

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Krystynę Skowrońską, Platforma Obywatelska.

Poseł Krystyna Skowrońska:
Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Ja będę pytała o rzecz przyszłą, bo to, jaki mamy stan służby zdrowia, pani minister dzisiaj opisała i pewnie każdy na swoim terenie wie, jakie są problemy. Wie, że są też dobre strony, chociaż żałujemy, że tych dobrych stron jest mniej. W projekcie ustawy, którą skierowano na ręce pana marszałka, są propozycje dotyczące przejmowania szpitali przez marszałka województwa. Czy w związku z tym, bo ta sprawa jest niezwykle ważna dla niektórych samorządów powiatowych, które mają szpitale, które starają się dobrze pracować, istnieje taka możliwość i w jakim zakresie ta konsultacja zostanie przeprowadzona, których placówek będzie dotyczyć? Mówimy bowiem o przekształceniach, mówimy o formach prywatyzacji, ale mówimy i o sprawie właścicielskiej. Czy samorząd powiatowy w dalszym ciągu będzie mógł być właścicielem szpitala? Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Jan Kulas: Dziękujemy, panie marszałku.)

śnie lekarskie dyżury, czyli czas pracy i nadgodziny wynikające z regulacji Unii Europejskiej? I drugi problem. Badania kliniczne są realizowane przez lekarzy w jednostkach państwowych i prywatnych. Przemysł farmaceutyczny finansuje te działania. Są to miliardy złotych poza budżetem państwa. Proszę zatem o odpowiedź na następujące pytania. Jak rząd zamierza nadzorować prawidłowość i bezpieczeństwo uczestnika badania, czyli pacjenta? Jak zapobiegać konfliktowi interesów lekarzy, biorących udział w badaniach i wprowadzających nowe produkty na rynek do refundacji? Jakie mechanizmy powinny zostać wprowadzone, aby środki z badań klinicznych zasiliły budżet państwa? Ponieważ nie widzę pani minister, proszę o przesłanie odpowiedzi na piśmie. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Waldemara Andzela, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Waldemar Andzel:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani minister nie widzę. Dlaczego trzy projekty ustaw posłów Platformy Obywatelskiej dotyczące zdrowia złożone 18 stycznia 2008 r. do marszałka Sejmu nie są jeszcze dotąd dostępne na stronie internetowej? Dlaczego tych projektów nie podpisali premier Tusk, minister Kopacz i przewodniczący klubu Platformy Obywatelskiej Chlebowski? Kiedy będziemy mogli zobaczyć szczegółowe i kompleksowe propozycje rządu dla systemu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków? Ja także mam prośbę, aby odpowiedzi zostały udzielone na piśmie, ponieważ pani minister nie ma. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Artura Górskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Artur Górski:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani minister nie widzę. Jak wiadomo, szpitale kliniczne stanowiące bazę dla ośrodków akademickich mają najwyższy stopień referencyjności i leczą najtrudniejsze przypadki oraz powikłania, przyjmując chorych z regionu i obszaru całej Polski. Lekarze akademiccy nie tylko leczą, ale również nauczają lekarzy i pielęgniarki w ośrodkach akademickich. Koszty leczenia wyszacowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia są niewystarczające. Pojawiają się zatem pytania. Jak docelowo ma wyglądać finansowanie jednostek akademickich szpitali klinicznych i procedur wysokospecjalistycznych? Jak będą opłacani lekarze, nauczyciele akademiccy wykonujący świadczenia medyczne, a zarazem prowadzący działalność naukowo-badawczą i edukacyjną dla przyszłych kadr medycznych? I wreszcie jak będzie rozliczany czas pracy nauczyciela i jednocze-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Elżbietę Rafalską, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Elżbieta Rafalska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Nieobecna pani minister. Moje pytanie dotyczy dwóch jednostek z województwa lubuskiego. Po pierwsze, dotyczy szpitala w Gorzowie, który jeszcze niedawno był najbardziej zadłużoną jednostką w kraju z długiem wynoszącym 300 mln zł. Dzisiaj szpital ten zmniejszył dług o 100 mln zł ogromnym wysiłkiem

88

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Elżbieta Rafalska samorządu województwa, a mamy w tym województwie koalicję PO, PiS i PSL – proszę bardzo, jakie skuteczne działanie – i oczywiście ogromnym wysiłkiem kierownictwa i kadry szpitala. Skutecznie realizowany jest program restrukturyzacyjny. Największa trudność związana jest jednak z ZUS. Dotyczy to zawieszenia postępowania komorniczego, co powoduje, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie może przekazywać pieniędzy bezpośrednio do szpitala, tylko przekazuje je do depozytu komorniczego. Depozyt utworzony jest dla restrukturyzacji. Komornik uwalnia go wolno, dotąd uwolnił 18 mln zł, a w jego depozycie pozostaje nadal ponad 40 mln zł. Czy resort przewiduje zmianę sytuacji prawnej? Drugie pytanie dotyczy sytuacji nowego szpitala we Wschowie. Jest to szpital niepubliczny, który powstał w sierpniu 2006 r. i przejął zadania i majątek po zlikwidowanym szpitalu publicznym. Lubuski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie przyznał temu szpitalowi środków wynikających z ustawy z lipca 2006 r. w sprawie przekazania środków na wzrost wynagrodzeń w ZOZ-ach. Narodowy fundusz prezentował stanowisko, iż jedną z zasad przyznania środków z tej ustawy jest posiadanie kontraktu z funduszem – już kończę –zawartego przed 30 czerwca 2006 r. Jakie jest stanowisko ministerstwa w tej sprawie? Jaka jest interpretacja art. 3 ust. 1 tej ustawy? I jeszcze chcę się wpisać w pytanie pani poseł Łukacijewskiej. Z wypowiedzi wynikało, że zajęcia komornicze i skup długów zaczęły być praktykowane za rządów PiS. Co to się nie wydarzyło za rządów PiS. Chciałabym prosić, żeby pani minister powiedziała, od kiedy jest stosowana taka praktyka, bo jak doskonale pamiętam, od 1999 r.

Poseł Marek Ast:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Nieobecna. Nawiązując do pytania pani poseł Rafalskiej, zadam pytanie następujące. Na jakie wsparcie rządu mogą liczyć samorządy, które z taką determinacją jak samorząd lubuski w województwie walczą o uratowanie jednostek zamkniętego lecznictwa, na czele ze szpitalem gorzowskim? Czy w momencie kiedy te jednostki, według zapowiedzi Platformy, będą prywatyzowane, będzie tak, że samorządy zostaną z długami, natomiast na ich miejsce wejdą nowe podmioty? To jest pierwsze pytanie. Drugie pytanie jest takie. W styczniu zapowiadaliście państwo kilkakrotnie – i ministerstwo, i klub Platformy – prezentację ustawy o koszyku gwarantowanych usług medycznych. Bodajże 8 stycznia, 13 stycznia, później 31 stycznia. Jakoś nie doczekaliśmy się tej prezentacji. W kampanii słyszeliśmy, że państwo macie gotowe rozwiązania i gotowe projekty. Co się stało? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Andrzeja Nowakowskiego, Platforma Obywatelska.

Poseł Andrzej Nowakowski:
Pani Minister! Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jak to się stało, że podczas dzisiejszej debaty najgłośniej krytykowali panią minister ci, którzy mieli już swoją szansę i po prostu nie podołali reformie służby zdrowia? Jako samorządowiec, były radny i członek Rady Społecznej SP ZOZ w Płocku chciałbym zapytać panią minister, czy podczas reformy zamierza wykorzystać doświadczenia samorządów, które podjęły w ostatnich latach wyzwanie przekształcenia publicznych ZOZ-ów w spółki prawa handlowego? W wielu miastach takie działania przyniosły oczekiwany skutek, a za przykład może służyć właśnie Płock, gdzie przekształcenia publicznego szpitala podjęła się rada miasta – tu ciekawostka – z PiS-owskim prezydentem na czele. Nam nie zabrakło odwagi i determinacji, by ratować ten walący się czy płonący dom, o którym tu mówiliśmy. Udało się pomimo głosów malkontentów, tych, którzy straszyli prywatyzacją, strajkami, wolnym rynkiem czy nawet likwidacją szpitala. Nie został zlikwidowany, trwa. Dzisiaj okazuje się, że spółka pod nazwą Płocki ZOZ, będąca w 100% własnością miasta, dobrze radzi sobie w zmienionej formule, coraz lepiej wykorzystując możliwości, jakich nie miała, będąc publicznym ZOZ-em. I choć nie brakuje problemów i wiele decyzji zarządu – bo przecież mamy PiS-owskiego prezydenta – może budzić kontrowersje… (Głos z sali: Pytanie.)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Pani poseł, czas minął.

Poseł Elżbieta Rafalska:
Pytam również, czy to rząd decyduje o tym, jak skupujemy długi? Dziękuję i przepraszam za przekroczenie czasu. (Poruszenie na sali, oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Rzeczywiście, pani poseł przekroczyła czas o ponad minutę. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Marka Asta, Prawo i Sprawiedliwość.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

89

Poseł Andrzej Nowakowski …to i pacjenci, i wysokie miejsce w niedawno opublikowanym rankingu mogą świadczyć o tym, że usługi medyczne są na bardzo wysokim poziomie. Jak ktoś słuchał, to wie, że pytanie było na początku. Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Sławomir Kopyciński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W kierunkach działań ministra zdrowia wskazano między innymi poprawę poziomu ochrony praw pacjenta. Cel jest szczytny i godny poparcia, tym bardziej że w dyskusji o służbie zdrowia pacjent ginie, błąka się od okienka do okienka, oczekuje w kolejkach do specjalisty. Właśnie w celu ochrony praw pacjenta przy oddziałach wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia powołano funkcję rzeczników praw pacjenta. Wydawałoby się, że instytucja ta funkcjonuje wszędzie. Okazuje się, że to jest nieprawda. W oddziale świętokrzyskim takiej instytucji nie ma. Tam nowo namaszczeni przez PiS uzdrowiciele, w moim przekonaniu szamani systemu opieki zdrowotnej, zlikwidowali ten urząd, ponieważ osoba rzecznika nie odpowiadała działaczom tej partii. O dziwo, obecna koalicja ten stan rzeczy, niestety, podtrzymuje, podobnie jak etaty tych pseudofachowców. Dodam, że brak instytucji rzecznika jest niezgodny ze statutem Narodowego Funduszu Zdrowia, a więc jest to jawny, jaskrawy przykład łamania prawa. Czy standardy ochrony praw pacjenta w woj. świętokrzyskim, pani minister, są tak wysokie, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie uważa za stosowne przywrócenia instytucji rzecznika? Drugie pytanie, aktualne. Gdzie mają poskarżyć się rodzice noworodków, które były ewakuowane przed paroma godzinami ze szpitala w Jędrzejowie? To jest szpital na terenie woj. świętokrzyskiego. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę, głos zabierze pan poseł Ryszarda Galla, niezrzeszony.

Poseł Ryszard Galla:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Nie będę pytał o oddłużenie szpitali, ponieważ reprezentuję takie województwo, w którym szpitale w większości nie przynoszą strat, a wręcz, powiedziałbym, przynoszą nawet zyski, chciałbym natomiast zapytać o kilka kwestii, które moim zdaniem są ważne, a dotyczą sposobu zarządzania szpitalami czy też racjonalnego wydatkowania środków. Pierwsza sprawa. Kiedy pani minister przewiduje wprowadzenie ustawowego przekształcenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki? Czy w tej procedurze przewiduje się także uprawnienia dla dyrektorów szpitali do łączenia się w spółki córki, które mogą funkcjonować w obszarze logistycznym i przynosić efekty szpitalom? Druga sprawa związana jest z zakładami opiekuńczo-leczniczymi. Jak wiemy, dzisiaj zasady odpłatności w ZOL-ach i w domach pomocy społecznej są bardzo zróżnicowane, szczególnie jeśli chodzi o wyżywienie i zakwaterowanie, czego wynikiem są duże kolejki występujące w ZOL-ach, a miejsca wolne w domach pomocy społecznej. Chciałbym zapytać także o PESEL. Czy pani minister przewiduje wprowadzenie numeru PESEL jako obowiązkowego znacznika każdej recepty? Myślę, że to jest dobry sposób na uszczelnienie kosztów refundacji leków. I czwarta sprawa, dotycząca Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgadzam się z pomysłem decentralizacji, ale czy pani minister przewiduje także uwzględnienie aspektu regionalnego, czyli decentralizację adekwatną do liczby województw? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jerzego Rębka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jerzy Rębek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Na początku mojego wystąpienia zobrazuję sytuację szpitali powiatowych, które znam, jak myślę, najlepiej. Otóż sytuacja jest w miarę stabilna, chociaż bardzo poważna. Tylko dlatego utrzymuje się ten stan stabilności, że zostały podpisane umowy, ugody z różnymi grupami zawodowymi na okres 4 miesięcy. Na taki okres została też zawarta umowa z Narodowym Funduszem Zdrowia. Co będzie potem? Co będzie po okresie tych 4 miesięcy? Czy rząd zdaje sobie sprawę z powagi sytuacji, z oczekiwań społecznych? Chciałbym również powiedzieć o tym, że samorządy powiatowe przeżywają trudne chwile, ponieważ oczekują solidnego wsparcia rządu, jeśli chodzi o rozwiązywanie tych problemów. Druga sprawa dotyczy propozycji, która odnosi się do paktu społecznego, który stonowałby pewne na-

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Sławomira Kopycińskiego, Lewica i Demokraci.

90

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Jerzy Rębek stroje na okres 2–3 lat, bo nieprawdą jest, że w ciągu 2 lat uda nam się rozwiązać te problemy. Te problemy są wielkie i stoi przed nami wielkie zadanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

na zasadach ogólnych a świadczeniem gwarantowanym udzielonym na podstawie umowy, np. z ZOZ? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Andrzeja Adamczyka, Prawo i Sprawiedliwość.

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Beatę Szydło, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Andrzej Adamczyk:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! Pragnę zwrócić się z pytaniem do pani minister, mając nadzieję, że to pytanie znajdzie odpowiedź, kiedy będzie się pani odnosiła do pytań zadawanych przez posłów. Otóż pragnę zapytać, czy rząd, w związku z podanymi przez resort skarbu planami szybkiej sprzedaży ostatnich trzech państwowych fabryk produkujących leki, wykonał obliczenia, symulacje, jak duży będzie wzrost cen większości leków dla wszystkich polskich pacjentów. W związku z tym, że ceny leków w wielu wypadkach determinują korzystanie z nich, ta informacja wydaje się być niezbędna. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Beata Szydło:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! W proponowanych przez rząd zmianach restrukturyzujących ochronę zdrowia, o których mówi się w tej chwili, jednym z takich elementów, który budzi dużo wątpliwości, przede wszystkim obaw społecznych, jest tzw. współpłacenie. Jeżeli faktycznie proponowane w projekcie współpłacenie stanowić ma element reformy służby zdrowia, to dlaczego nie ustalono, po pierwsze, sposobu ustalania wysokości dodatkowych opłat, tak by nie były one dowolne i nie zagrażały interesom pacjentów, oraz pułapu ilości udzielanych świadczeń na podstawie umów. Wydaje mi się, że ta informacja jest szczególnie istotna dla pacjentów, dla których ten element proponowanych zmian jest szczególnie trudny. Oczekują oni przede wszystkim informacji w tym zakresie, gdyż obawiają się, że współpłacenie może spowodować nierówne traktowanie pacjentów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zadanie pytania panią poseł Marzennę Drab, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marzenna Drab: Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu panią poseł Elżbietę Witek, Prawo i Sprawiedliwość. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W informacji rządu na temat obecnej sytuacji ochrony zdrowia w Polsce podano, że w woj. kujawsko-pomorskim realne niebezpieczeństwo zaprzestania działalności komórek organizacyjnych zakładu zgłosiły 3 szpitale: w Aleksandrowie Kujawskim, w Golubiu-Dobrzyniu oraz w Bydgoszczy. Chcę uzupełnić tę niepełną informację. Otóż podobna sytuacja ma również miejsce w szpitalu w Wąbrzeźnie. Problemy w tych szpitalach związane są z brakiem pieniędzy na pokrycie żądań płacowych personelu. Spór zbiorowy pracowników, poza lekarzami, trwa w Centrum Onkologii w Bydgoszczy, w Szpitalu Wojewódzkim we Włocławku, w szpitalu w Toruniu. Tragiczna sytuacja jest w centrum psychiatrii w Toruniu. Tam 17 lekarzy złożyło wypowiedzenia z dniem 30 kwietnia. Zaznaczam, że to wszyscy lekarze. Pytanie do pani minister. Jakie konkretne rozwiązania problemów tych szpitali zaproponuje pani minister i kiedy? W dzisiejszym wystąpieniu ponownie usłyszeliśmy ogólniki, a pacjenci oczekują właści-

Poseł Elżbieta Witek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Jednym z elementów reformy służby zdrowia, proponowanym przez rząd, jest współpłacenie za świadczenie usług medycznych, o czym przed chwilą mówiła moja koleżanka. W związku z tym chciałabym zapytać, dlaczego wysokość bezpośrednich opłat od świadczeniobiorców, czyli wysokość współpłacenia, będzie ustalać świadczeniodawca. Dlaczego w projekcie ustawy nie przewiduje się żadnej formy kontroli w tym zakresie? Dlaczego projektodawca nie wskazuje, na czym ma polegać różnica pomiędzy świadczeniem gwarantowanym, bezpłatnym, udzielonym

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

91

Poseł Marzenna Drab wej i ciągłej opieki. Brak rozwiązań problemów służby zdrowia wprowadza uzasadniony niepokój. Kolejne pytanie. Kto będzie spłacał zobowiązania z tytułu zadłużenia szpitali w przypadku ich prywatyzacji albo przekształcenia w spółki prawa handlowego? Czy te zobowiązania spadną na barki samorządu, może Skarbu Państwa, może spółek? Ostatnie pytanie. Co stanie się z majątkiem zakupionym w ramach pieniędzy zebranych przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy w przypadku prywatyzacji szpitali? Proszę o odpowiedź na piśmie. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Łukasza Zbonikowskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Łukasz Zbonikowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Pani dzisiejsze wystąpienie, podobnie jak dramatyczna obecnie sytuacja wielu polskich szpitali – również szpitala we Włocławku, z którego pochodzę, gdzie właśnie rozpoczyna się strajk personelu – dowodzi, że rząd nie ma żadnego pomysłu i konkretnych rozwiązań w celu uzdrowienia sytuacji. Stosowane są jedynie doraźne działania zmierzające do zgaszenia pewnych pożarów, ewentualnie do zyskania na czasie. Nikt nie wie, co dalej. Dlatego mam kilka konkretnych pytań do pani minister. Jaki cud ekonomiczny będzie miał miejsce, jeżeli polskie szpitale zostaną przekształcone w spółki prawa handlowego? Czy pacjenci będą musieli płacić za leczenie? Czy i o ile zwiększą się fundusze szpitali, a jeśli tak, to skąd wziąć na to pieniądze? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo, pani poseł. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jarosława Zielińskiego, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jarosław Zieliński:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! W najgorszych snach nie przypuszczałem, że będę musiał tak często wracać do exposé pana premiera Donalda Tuska, ale jestem zmuszony to czynić. (Głos z sali: Miło nam.) Pan premier Donald Tusk powiedział w swoim exposé, że zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego jest konstytucyjnym obowiązkiem władzy publicznej – słusznie. Dodał jeszcze: także mojego rządu – bardzo słusznie. Jeszcze dalej powiedział: Przyjmując odpowiedzialność za Polskę, podejmujemy się zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywatelom. Trudne to zadanie, bo stan służby zdrowia jest katastrofalny. Naprawa tego systemu będzie jednym z absolutnie pierwszoplanowych zadań rządu. Naprawdę przywrócimy Polakom poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego. Tu już nie ma na co czekać, zaczynamy pracę od zaraz. Miałem okazję sprawdzić, jak to działa w konkretnym przypadku, bo słowa są słuszne. W moim okręgu wyborczym jeden ze szpitali, Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki w Suwałkach, rozpoczął procedurę zmierzającą do zawieszenia działalności. Zwróciłem się do pana premiera, do pani minister, do wojewody z prośbą o pomoc. Wskazywałem także konkretne możliwości tej pomocy i konkretne oczekiwania. Jaką otrzymałem odpowiedź? Taką, w której nie pada ani nazwa tego szpitala, ani miasto, w którym ten szpital funkcjonuje. Pani minister, pytanie brzmi: Czy wspomniana deklaracja będzie realizowana w stosunku do całej ochrony zdrowia w Polsce w taki sposób, jak to się stało w przypadku Samodzielnego Publicznego Szpitala Wojewódzkiego w Suwałkach? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Edwarda Siarkę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Edward Siarka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym na tle dzisiejszej dyskusji o sytuacji w służbie zdrowia zapytać z perspektywy lokalnej o sytuację w służbie zdrowia w powiecie nowotarskim, liczącym 180 tys. mieszkańców. Na terenie tego powiatu istnieją dwa szpitale: w Nowym Targu i w Rabce. W 2004 r. samorząd powiatowy podjął dramatyczną w skutkach decyzję o likwidacji placówki w Rabce i włączeniu jej do SPZOZ w Nowym Targu. Decyzja ta stała się jedną z przyczyn pogrążenia finansowego placówki w Nowym Targu. Przestrzegam w ogóle przed takimi konsolidacjami. W tej sytuacji Rada Powiatu w Nowym Targu przekazała w 2006 r. majątek szpitala w Rabce burmistrzowi miasta, który na tej bazie utworzył samodzielny niepubliczny zakład opieki zdrowotnej. W Rabce funkcjonują 4 oddziały szpitalne: wewnętrzny, paliatywny, chirurgia i OIOM. Placówka ta nie otrzymała jednak samodzielnego kontraktu na świadczenie usług, mimo pełnej akredytacji. Jest tylko podwykonawcą usług kontraktowanych przez szpital w Nowym Targu. Oddział Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie, mimo wielu interwencji, odmawia zawarcia umowy na świadczenia.

92

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Edward Siarka Mam pytanie, dlaczego słyszymy wymijające odpowiedzi. Decyzje te są niezrozumiałe, zwłaszcza w przypadku uzdrowiska. Bardzo proszę o ustosunkowanie się pani minister do tej kwestii. Kiedy i w jakich okolicznościach Narodowy Fundusz Zdrowia może odmówić kontraktowania usług? Wydaje się, że ustawa jasno to określa, ale w praktyce, niestety, bywa różnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Zbigniewa Kozaka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Zbigniew Kozak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Pytanie pierwsze. Czy rząd zdaje sobie sprawę, że na podstawie proponowanego projektu nie można w sposób jednoznaczny ustalić zakresu przyszłych obowiązków świadczeniodawców i zakładu ubezpieczeń, mających zapewnić ubezpieczonemu dostęp do objętych umową świadczeń opieki zdrowotnej? Pytanie drugie: 1 lutego 2008 r. złożyła pani minister w Gdańsku obietnicę, że problemy Akademickiego Centrum Klinicznego zostaną rozwiązane. Dzisiaj już wiadomo, że kolejny cud się nie dokonał. Wstrzymano przyjęcia pacjentów do tak unikatowych klinik na Pomorzu, jak klinika ginekologii onkologicznej czy klinika torakochirurgii, w której m.in. operuje się raka płuc. Jednocześnie dzisiaj w trakcie swojego wystąpienia powiedziała pani minister: W chorobach nowotworowych dwa miesiące to wyrok. Pytania: Czy nie czuje się pani minister w pewnym sensie osobą wydającą wyrok na mieszkanki Pomorza, które zostały pozbawione dostępu do Akademickiego Centrum Klinicznego? Przecież ACK podlega bezpośrednio Ministerstwu Zdrowia. Dlaczego pani publicznie obiecuje rzeczy niemożliwe do spełnienia, przez co wprowadza pani zamęt i pozbawia chorych szukania innych rozwiązań? (Poseł Jan Kulas: Tak nie wolno, panie pośle.) Dziękuję. (Oklaski)

umiejętnie zreformować finansowanie służby zdrowia, funkcjonowanie struktur służby zdrowia i dokonać reformy płatnika. Pytanie: Czy obecny rząd może zrealizować te zadania, wznosząc się ponad podziałami partyjnymi i przyjmując, jeśli nie w całości to częściowo, pakiet prof. Religi, byłego ministra zdrowia? Pytanie drugie: Gdzie uciekają, podziewają się pieniądze? Niemal każdy z posłów zabierających dzisiaj głos poruszał ten temat. Chciałbym też zapytać: Dlaczego dotychczas nie zlokalizowano tego źródła odpływu finansów na cele niezwiązane ze służbą zdrowia? Jest to poważne ograniczenie tychże funduszy. Kolejna sprawa. Czy rząd podejmie działania legislacyjne umożliwiające płatnikom uprawnioną, faktyczną kontrolę wykonywania przez odpowiednie władze publiczne zadań z zakresu służby zdrowia, a więc chodzi o wprowadzenie obowiązku publikowania przez NFZ kosztów administrowania w odniesieniu do poszczególnych oddziałów oraz wprowadzenie obowiązku publicznego – pełnego jak i systematycznego – zestawiania kosztów w rozbiciu na miesiące, kwartały i lata. I ostatnia sprawa. Chodzi o zmianę przepisów dotyczących likwidacji jednostek ochrony zdrowia, sprzecznych z zasadami generalnymi. Mam tutaj przy sobie wyrok NSA, gdyby pani minister była zainteresowana tymże wyrokiem, chętnie przekażę kserokopię. Dotyczy on prywatyzacji służby zdrowia na przykładzie Kluczborka, gdzie dokonano tego oczywiście niezgodnie z prawem. Powtarzam, mam wyrok NSA. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pani poseł Nelli Rokita-Arnold, Prawo i Sprawiedliwość. Proszę bardzo.

Poseł Nelli Rokita-Arnold:
Panie Marszałku! Szanowna Pani Minister! Czy pamięta pani siebie jako dyrektora szpitala? Czy prawdą jest, że będąc może nie najlepszym menedżerem, nie mając doświadczenia organizacyjnego, pani minister wtedy doprowadziła do zadłużenia tego szpitala? Czy mogłaby pani dzisiaj jako minister odpowiedzieć, jakie błędy pani wtedy popełniła? Może byłoby to dobre w przypadku tych dyrektorów szpitali, o których pani tak dużo mówiła. To pierwsze pytanie. Drugie pytanie. Czy pani wie, że w swoim wystąpieniu bardzo dobrze pani opisała dobrą pracę pana

Wicemarszałek Krzysztof Putra:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Jana Religę, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jan Religa:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Aby rozwiązać obecny kryzys opieki zdrowotnej w kraju, należy

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

93

Poseł Nelli Rokita-Arnold ministra Religi, z której pani nie chce skorzystać? To jest dobrze. Czy pani wie, że w swoim wystąpieniu tak naprawdę opisywała pani to wszystko, korzystając z ustaw, które przygotowało Prawo i Sprawiedliwość? Chciałam w związku z tym zapytać: Jaki jest pani pomysł na to, jak to wszystko realizować? Czy uważa pani na przykład, iż kasa fiskalna byłaby dobrym rozwiązaniem? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Jarosław Stawiarski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam kilka pytań do pani minister. Pierwsze pytanie: Na czym ma polegać to słynne uszczelnienie? To już będziemy mówić. Chodzi konkretnie o to, żeby pani minister powiedziała nam, przez które elementy publicznego systemu opieki zdrowotnej wyciekają te pieniądze, 20 mld, o których pan poseł z Platformy raczył tu powiedzieć? Jest to naprawdę bardzo duża kwota pieniędzy i życzyłbym pani powodzenia w „łapaniu” tych pieniędzy, w uszczelnianiu systemu. Drugie pytanie: Kiedy pani minister podejmie działania – może już pani podjęła, bo słyszałem, że są na ten temat jakieś tam opinie ministerstwa – by usankcjonować prawnie możliwość pełnienia przez lekarzy dyżurów 24-godzinnych? Wiem, że środowisko się tego domaga, wiem, że jest to niezgodne z ustawodawstwem, ale lekarze mówią, że jest to możliwe i że to przede wszystkim usprawniłoby pracę wielu szpitali, bo chore pomysły niektórych dyrektorów szpitali czy klinik co do czasu pracy po kilka godzin są absurdalne. Jeszcze mam dwa krótkie pytania. Czy rząd planuje rozwiązanie systemowe dotyczące pomocy szpitalom, które procesują się o nadwykonania z lat 2003–2004? Są to procesy sądowe między szpitalami a NFZ, a z reguły są to dobre szpitale, które dbają o pacjentów i które dobrze leczą pacjentów. I jeszcze na koniec krótko o ustawie pielęgnacyjnej. Czy ta ustawa pielęgnacyjna ma szansę na szybką realizację, jeśli chodzi o panią i nas na tej sali sejmowej? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pan poseł Tadeusz Woźniak, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Tadeusz Woźniak:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Od pewnego czasu obserwuję z wielką troską postępujące zadłużanie się szpitali w moim okręgu wyborczym, w Kutnie, w Łęczycy, w Zgierzu, w Pabianicach, a także w innych miejscowościach, co oczywiście nie odbiega od normy krajowej, bo większość szpitali w kraju zadłuża się coraz bardziej. Pacjenci, lekarze i cały personel szpitalny, wszyscy oczekują na bardzo precyzyjne pociągnięcia rządu, które zniwelują te wszystkie trudne sytuacje, z jakimi mamy dzisiaj do czynienia. Natomiast wydaje się, że rząd i resort pod pani kierownictwem działają w odwrotnej kolejności, niż nakazuje zdrowy rozsądek. Dlaczego bowiem przedkłada się projekt ustawy o ubezpieczeniach uzupełniających bez wcześniejszego określenia koszyka świadczeń gwarantowanych? Dlaczego przedkłada się projekt przekształcenia ZOZ-ów w spółki bez regulacji dotyczących ponaddziesięciomiliardowego zadłużenia zakładów opieki zdrowotnej? Czy chodzi o oddanie ich we władanie wierzycielom? Jakie są na przykład związki otoczenia pani minister ze spółką Magellan skupującą długi szpitalne? Czy rząd chce tak naprawdę sprywatyzować system ochrony zdrowia w Polsce poprzez jego upadłość i cofnąć poziom ochrony zdrowotnej Polaków w stosunku do obywateli innych krajów Unii Europejskiej o kilkadziesiąt lat? I ostatnie pytanie: Czy rząd poprzez prywatyzację zakładów opieki zdrowotnej chce zrzucić z siebie odpowiedzialność w tym zakresie tak, jak zwykle to czynią liberałowie w różnych dziedzinach życia społecznego i gospodarczego? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Pytanie zada pan poseł Marek Zieliński, Platforma... Andrzej Szlachta, przepraszam. Andrzej Szlachta, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Andrzej Szlachta:
Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Czy rząd podtrzymuje opinię, że zadanie trzech pytań na posiedzeniu Rady Gabinetowej przez prezydenta Rzeczypospolitej – pytań dotyczących docelowej wizji rządu co do systemu ochrony zdrowia, konkretnych mechanizmów uszczelnienia systemu, szczególnie w kontekście zadłużenia publicznego systemu ochrony zdrowia w Polsce, przygotowania planów awaryjnych na sytuacje kryzysowe – było nieuzasadnione i powodowane działaniami politycznymi, czy wyłącznie troską o obywateli i ich bezpieczeństwo zdrowotne? Drugie pytanie dotyczy załącznika nr 1 pt. „Szczegółowy wykaz potencjalnych zagrożeń związanych

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pan poseł Jarosław Stawiarski, Prawo i Sprawiedliwość.

94

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Andrzej Szlachta z konfliktami społecznymi”. Jest to załącznik, który otrzymali posłowie na dzisiejszą debatę. W pkt 9 owego załącznika wymieniony jest nowoczesny Szpital Wojewódzki nr 2 w Rzeszowie, który otworzył nowy oddział kardiochirurgii. Na podstawie jakich przesłanek wymieniony został ten szpital jako zakład, któremu zagraża realne niebezpieczeństwo zaprzestania działalności? Dziękuję.

Jak protestowały pielęgniarki, to trzeba było je zagłuszać. Szanowni państwo, jeżeli zgadzamy się co do tego, że w systemie ochrony zdrowia jest źle, to warto pamiętać o tym, że m.in. dlatego, że przez ostatnie dwa lata rządził PiS. Warto o tym pamiętać, wchodząc na mównicę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Pytanie zada pani poseł Iwona Arent, Prawo i Sprawiedliwość.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Głos ma pan poseł Marek Zieliński, Platforma Obywatelska.

Poseł Iwona Arent:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Ugrupowanie pani minister obiecywało obniżanie podatków, obiecywało obniżanie kosztów pracy, żeby ulżyć przedsiębiorcom. Mam w związku z tym krótki pytanie. Rząd proponuje znowelizowanie ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Nowelizacja ta ma umożliwić pokrywanie z tego funduszu kosztów dobrowolnych ubezpieczeń pracowników. Mam zatem pytanie: czy rząd przewidział, że proponowana nowelizacja nie może mieć miejsca bez zwiększenia wysokości tego funduszu, a niestety tym samym zwiększenia kosztów pracy? Dziękuję bardzo.

Poseł Marek Zieliński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Dwa pytania. Pierwsze dotyczy lekarza rodzinnego. Tutaj bardzo dużo mówiliśmy o szpitalach, ale problem lecznictwa tzw. otwartego jednak istnieje. Pytanie moje brzmi następująco: czy rząd, ministerstwo zamierza przywrócić taką funkcję lekarza rodzinnego, jaka była na początku, parę lat temu, z zapewnieniem pacjentowi całodobowej opieki? Kolejna sprawa, jeśli chodzi o lekarza rodzinnego, to czy zamierza się powrócić do tego dobrego rozwiązania, które powodowało, że lekarz rodzinny musiał przeznaczać 10, 20% na dodatkowe badania ambulatoryjne. Drugie pytanie, ono chyba już się pojawiło, dotyczące kas fiskalnych dla lekarza. Czy rząd planuje wprowadzenie kas fiskalnych dla lekarzy?

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pan poseł Sławomir Neumann, Platforma Obywatelska, proszę bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Głos ma pan poseł Zbigniew Konwiński, Platforma Obywatelska.

Poseł Sławomir Neumann:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Kilka krótkich pytań i jedna informacja dla posłów z PiS-u. W przygotowanych ustawach jeden z zapisów przewiduje przejęcie przez marszałków wszystkich szpitali powiatowych. Wiele powiatów jest z tego zadowolonych, ale też są pytania od kolegów starostów, szczególnie w tych powiatach, które sobie dobrze radzą i bardzo dużo inwestowały w szpitale, czy to jest fakultatywne przekazanie, czy nadal będzie możliwość udziału powiatów jako organów założycielskich w akcjonariacie tych spółek, a także czy jest fakultatywne przekształcanie w spółki wszystkich szpitali, czy to będzie obligatoryjne przekształcenie ustawowe, czy będzie możliwość wyboru w zależności od tego, jak wygląda sytuacja poszczególnych szpitali. Przejęcie przez marszałków ma oczywiście bardzo dobre strony, jeśli chodzi o zracjonalizowanie liczby łóżek i zrobienie sieci, to jest poza dyskusją. Ale czy

Poseł Zbigniew Konwiński:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W ciągu ostatnich dwóch lat rządów Prawa i Sprawiedliwości w systemie znalazło się ponad 10 mld zł dodatkowych środków. Mam pytanie: jakie przez ostatnie dwa lata zostały podjęte konkretne działania, aby te dodatkowe środki zostały przeznaczone na zwiększenie dostępu do lekarzy specjalistów? Jak te dodatkowe środki zostały wykorzystane na rzecz zreformowania systemu ochrony zdrowia? Dziś wszyscy nam radzą, opozycja nas poucza, a jeszcze nie tak dawno, gdy protestowali lekarze, jedynym pomysłem na rozwiązanie problemu było wzięcie ich w kamasze.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

95

Poseł Sławomir Neumann akcjonariat, czy udziałowcy mają być ograniczeni tylko do marszałków, to budzi wątpliwości. Kolejne krótkie pytanie (Dzwonek), jeśli chodzi o dofinansowanie pomocy przy przekształceniu szpitali w spółki. Zadłużone szpitale nie mają możliwości przekształcenia się w spółki, bo to będzie kapitał ujemny i żaden sąd tego nie zarejestruje. Stąd pytanie: czy będzie pomoc dla tych jednostek? Ostatnia informacja dla posłów z PiS-u, którzy tak się martwili o Polfy. Akcjonariat nie ma wpływu na to, jak drogo produkuje się poszczególne leki. Chciałbym państwa zapewnić, mam szczerą nadzieję, że zarząd spółki państwowej tak samo pilnie dba o to, żeby produkować z zyskiem towary, jak spółki prywatne, po to był tam wystawiany. Chyba że państwo swoich nominatów do spółek Skarbu Państwu wysyłaliście po to, żeby produkowali poniżej kosztów, ale w to nie wierzę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Pytanie zada pan poseł Wiesław Janczyk, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Wiesław Janczyk:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Zwracam się z zapytaniem do rządu i liczę na to, iż odpowiedź rozwieje ostatecznie wątpliwości w następującej kwestii. Czy samorządy powiatowe będą musiały obowiązkowo przekazywać do jurysdykcji marszałków i sejmików wojewódzkich jednostki szpitali powiatowych wraz z ich majątkiem czy też projektowana i zapowiadana przez PO ustawa dopuści funkcjonowanie tych podmiotów w obecnie występującej formule, tj. jako jednostki podległe zarządowi i kontroli powiatów? Niektóre powiaty wykonały ciężką pracę naprawy finansów tych jednostek, z wielkim wysiłkiem załogi szpitali i zarządu. Pokryły straty z lat ubiegłych, spłaciły przeterminowane zobowiązania. Dzisiaj boją się, że będą zmuszone przekazać szpitale województwom, bez gwarancji zachowania opieki medycznej na terenie konkretnego powiatu choćby w dotychczasowym charakterze. Potrzeby i zakres opieki medycznej widziane ze szczebla wojewódzkiego mogą nie uwzględniać pracy wielu dobrze dzisiaj funkcjonujących i potrzebnych oddziałów SPZOZ-ów. Pytam zatem jeszcze raz: czy rząd będzie wymuszał przekazanie szpitali powiatowych samorządom wojewódzkim (Dzwonek), czy takiego przymusu zapowiadana ustawa nie przyniesie? Kończę już. Drugie pytanie. Czy pani minister zdążyła sprawdzić, ile wynoszą w skali kraju roczne koszty zajęć i egzekucji komorniczych we wszystkich publicznych szpitalach z tytułu dochodzonych na drodze sądowej przeterminowanych należności wierzycieli? Dziękuję bardzo i proszę o odpowiedź na piśmie. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Pytanie zada pan poseł Grzegorz Raniewicz, Platforma Obywatelska.

Poseł Grzegorz Raniewicz:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Przysłuchując się tym wypowiedziom, możemy zdiagnozować jedną z przyczyn obecnej sytuacji w służbie zdrowia. To jest dwuletni wirus PiS-u, który trawił i demolował naszą służbę zdrowia, a dzisiaj powrócił werbalnie. Mam nadzieję, że pani minister sobie z nim skutecznie poradzi i odeprze ten atak. Mamy również nadzieję, że za pani kadencji będziemy mogli dokończyć w Chełmie budowę szpitala. Szpital jest budowany od trzydziestu lat. To chyba jest najdłużej budowany szpital w Polsce, prosiłbym o pomoc. Niezwykle ważną kwestią jest wycena za punkt, zróżnicowana w zależności od województwa. Czy wzrosną opłaty za punkt procedur medycznych w woj. lubelskim? Obecnie należą one do najniższych w kraju. Jeżeli tak, to do jakiej kwoty? Chciałbym tylko zwrócić uwagę, że obecnie w woj. lubelskim prąd jest najdroższy w Polsce. W systemie ratownictwa medycznego ciągle borykamy się z niedoinwestowaniem. (Dzwonek) Czy przewiduje się wprowadzenie zmiany sposobu finansowania, w szczególności ratownictwa ofiar wypadków, aby było ono finansowane z OC sprawcy danego wypadku? Ostatnia kwestia. W wielu placówkach medycznych występuje problem finansowania nadwykonań w 2007 r. Czy te nadwykonania będą płatne w 100%? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pan poseł Zdzisław Czucha, Platforma Obywatelska.

Poseł Zdzisław Czucha:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Gratuluję wytrwałości pani minister, bo przed chwilą przedstawiciele PiS-u twierdzili, że nie ma pani minister. Teraz mogę twierdzić, że nie ma praktycznie nikogo z PiS-u. (Oklaski) Rozumiemy. (Głos z sali: Są dwie osoby.)

96

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Zdzisław Czucha Witamy, witamy. Rozumiemy, że debata jest nużąca i trzeba wytrwałości, aby tych wszystkich pytań wysłuchać, ale do rzeczy. Szanowna Pani Minister! Wiele lat byłem samorządowcem, wiele lat byłem burmistrzem. Pochodzę z Kościerzyny, gdzie jest jeden z najlepszych szpitali na Wybrzeżu. Niedawno był zagrożony ewakuacją oddział ginekologiczny, ale udało się zażegnać ten spór. Mogę powiedzieć jedną oczywistą rzecz, że dzisiaj żąda się od koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego cudu naprawy służby zdrowia w ciągu 2, 3 miesięcy. Szanowni państwo, pamiętajmy – oczywiście opozycja ma prawo żądać – najpierw potrzebne było słowo „przepraszam” za te długi, które zostawiliście nam do spłacenia. Pani minister, ile jest w szpitalach długów do spłacenia, które pozostały nam w spadku po rządach PiS i lewicy przez ostatnie sześć lat? I pytanie drugie. Czy pani minister przewiduje jakąś pomoc, szczególnie dla samorządów powiatowych, które często poręczały pożyczki, dawały różnego rodzaju inne gwarancje, aby szpitale powiatowe mogły funkcjonować? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

przenoszenia kosztów badań z poradni na fikcyjne hospitalizacje, w ramach których te badania są wykonywane? Podsumowując. Pani minister, chciałbym również życzyć wytrwałości, bo po dzisiejszej debacie, biorąc pod uwagę liczbę i treść pytań z opozycji, widać dokładnie, jakie bagno zastała pani w ministerstwie. Życzę wszystkiego dobrego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pan poseł Adam Gawęda, Prawo i Sprawiedliwość. Proszę uprzejmie.

Poseł Adam Gawęda:
Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Wszystkim z pewnością zależy na dobru pacjenta, chodzi o to, aby system ochrony zdrowia w Polsce sprawnie i dobrze funkcjonował. Dlatego od pani minister oczekujemy konkretów, a nie ciągłych zapowiedzi, składanych informacji czy wskazywania tylko kierunków zamierzonych działań. Myślę, że wszyscy Polacy tego oczekują i chcą wiedzieć, co, kiedy i jak pani zamierza zrobić. Mam zatem pytania. Pierwsze do projektu ustawy o ubezpieczeniach. Dlaczego w art. 3 tego projektu w pkt. 5 i 6 następuje odesłanie do nieistniejących przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych? Dlaczego rząd nie uwzględnił w projekcie tej ustawy i w ocenie jej skutków podstawowego faktu, że celem działalności zakładów ubezpieczeń jest wypracowywanie zysku i minimalizacja ryzyka? Trzecie pytanie dotyczy szpitali zadłużonych. Czy jest ustalana lub ustalona lista szpitali… (Dzwonek) Panie marszałku, już kończę. …które zostaną włączone do tzw. sieci szpitali? Czy wobec powyższego zakłady opieki zdrowotnej powiatu wodzisławskiego, ale również innych będących w podobnej lub gorszej sytuacji, są zagrożone? Dziękuję bardzo. Prosiłbym o odpowiedź również na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Głos ma pan poseł Jacek Bogucki, Prawo i Sprawiedliwość. Nie widać pana posła. Pan poseł Kazimierz Moskal, Prawo i Sprawiedliwość. (Głos z sali: Nie ma.) Pan poseł Mariusz Grad, Platforma Obywatelska. Proszę bardzo.

Poseł Mariusz Grad:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Chciałbym skierować następujące pytania do pani minister zdrowia. Po pierwsze, czy minister zdrowia zamierza w sposób jednolity i systemowy rozwiązać problem dyżurów lekarskich w kontekście dyrektywy unijnej nakładającej na pracodawcę obowiązek zapewnienia dyżurującym lekarzom 11 godzin odpoczynku w ciągu doby? Po drugie, wobec tego, iż nastąpiło podniesienie wyceny punktów kontraktowych w lecznictwie zamkniętym, pragnę zapytać panią minister, czy i kiedy nastąpi urealnienie wartości punktów kontraktowych dla przychodni specjalistycznych. I trzecie pytanie. Pani minister, kiedy można spodziewać się urealnienia wyceny kosztów porad specjalistycznych, tak aby zlikwidować zjawisko

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Głos ma pan poseł Jacek Krupa, Platforma Obywatelska.

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

97

Poseł Jacek Krupa:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W dyskusji nad sposobami naprawy systemu służby zdrowia w Polsce często pojawia się propozycja polegająca na współpłaceniu przez pacjentów za świadczone usługi medyczne, które są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Chciałbym zapytać panią minister: Czy w resorcie były przeprowadzone symulacje ekonomiczne ewentualnego przyjęcia takiego rozwiązania? A jeżeli tak, to w jakiej wysokości środki finansowe mogłyby trafić tą drogą do systemu ochrony zdrowia? Czy środki te miałyby istotny wpływ na poprawę sytuacji ekonomicznej szpitali i innych placówek medycznych? I czy w ocenie pani minister wprowadzenie tych opłat wpłynęłoby w sposób istotny na dostępność świadczeń dla najgorzej sytuowanych pacjentów, w szczególności emerytów i rencistów? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pan poseł Tomasz Kamiński, Lewica i Demokraci. (Głos z sali: Nie ma.) Pan poseł Jan Łopata, Polskie Stronnictwo Ludowe. Proszę bardzo.

Poseł Jan Łopata:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Chcę zadać pytanie w kwestii według mnie bardzo ważnej, ale niejako trochę niezauważalnej. Otóż chodzi o zaangażowanie finansowe samorządów w proces restrukturyzacji. Obecne przepisy uniemożliwiają bieżące finansowanie SPZOZ-ów przez samorząd, który jest organem założycielskim, o czym zresztą wiele już mówiono z tej trybuny. W praktyce zakaz ten bardzo często jest obchodzony w ten sposób, że szpital zaciąga kredyt, który poręcza samorząd. Bardzo często szpital zaprzestaje spłaty kredytu, a ciężar jego obsługi, zgodnie z umową poręczenia, przenoszony jest na samorząd. Posiadam informację z woj. lubelskiego, skąd mam przyjemność być posłem, z której wynika, że szpitale z terenu tego województwa objęły postępowaniem restrukturyzacyjnym ponad 261 mln zł, oprócz tego zgłosiły blisko 120 mln zobowiązań z tytułu tzw. ustawy 203, których znaczną część stanowią właśnie zobowiązania wobec ZUS, a to również grupa zobowiązań publicznoprawnych. Środki pochodzące z ustawowego kredytu udzielanego przez BGK zaspokoiły tylko część zobowiązań objętych restrukturyzacją. (Dzwonek) Już kończę. Pozostałe zobowiązania, w tym zobowiązania publicznoprawne, w dużej części zostały opłacone z pożyczek od organu założycielskiego lub kredytów zaciągniętych przez SPZOZ, ale gwarantowanych przez samorząd. I moje pytanie. Pani minister, czy minister zdrowia posiada tę wiedzę? (Poseł Andrzej Pałys: Posiada.) I czy będzie to brane pod uwagę w pracach nad rozwiązaniami systemowymi, nad rozwiązaniami ustawowymi? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Głos ma pan poseł Ireneusz Raś, Platforma Obywatelska.

Poseł Ireneusz Raś:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Nie chcąc wchodzić w dzisiejszą polityczną debatę, która się tutaj przetacza, zawierającą trochę elementów kąśliwych ze strony naszych przyjaciół z Prawa i Sprawiedliwości, chciałbym się upomnieć za rodzicami dzieci chorych na rzadką chorobę – mukowiscydozę; rzadką, nierzadką. Od jakiegoś czasu zadaję to pytanie, a teraz pytam swój rząd w tej kwestii. Tym, którzy nie wiedzą, wyjaśniam, że mukowiscydoza jest najczęstszą chorobą wywołaną uszkodzeniem pojedynczego genu u ludzi. Dzieciaki żyją ok. 20 lat, niektórym jest to dane; to niewątpliwie tragedia rodzinna. A leki nie są refundowane i według mojej wiedzy w tej chwili również diagnostyka nie jest wspierana przez państwo. (Dzwonek) Skala tego jest duża, mimo wszystko, dlatego moje pytanie, natomiast takich ludzi nie ma tak wielu i nie krzyczą, nie protestują. W związku z tym, pamiętając moje rozmowy z panem ministrem Grzegorkiem, który powiedział, że zajmie się tą sprawą, chciałbym zapytać: Pani minister, czy w tej kwestii rząd w jakiejś perspektywie ujmie się za tymi rodzicami, czy uwzględni ich głosy? Bardzo bym o to prosił z tej mównicy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pan poseł profesor Tadeusz Iwiński, Lewica i Demokraci.

Poseł Tadeusz Iwiński:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chcę zapytać przede wszystkim panią minister, dlaczego rząd, bio-

98

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Tadeusz Iwiński rąc pod uwagę pani wystąpienie i całość podejścia, jest przeciwny temu, żeby w Polsce wśród tych 742 szpitali – takie dane ostatnio podajecie – występowała sieć regionalnych szpitali komplementarnych wobec siebie i powiązanych. Chyba że rzeczywiście wierzycie w niewidzialną rękę rynku także w służbie zdrowia, ale nawet w Stanach Zjednoczonych, najbardziej liberalnym państwie, 40% szpitali to szpitale publiczne. Po wtóre, czy to prawda, że obecny rząd próbował odwlec wejście w życie przepisów unijnych dotyczących godzin pracy lekarzy od 1 stycznia? I trzecia rzecz, generalna. W Polsce przeważa taki punkt widzenia, że reformę służby zdrowia – potrzebną – zrobimy albo razem, albo nikt jej nie zrobi, że nie da się jej narzucić. Można jednak odnieść wrażenie, że obecny rząd stara się określone rozwiązania narzucić, a nie uzyskać w tej podstawowej mierze dla wszystkich pewien konsensus. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Głos ma pan poseł Dariusz Lipiński, Platforma Obywatelska.

Poseł Dariusz Lipiński:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Jestem bardzo zbudowany doniesieniami prasowymi o spotkaniu przed kilkoma dniami pani minister z przedstawicielami Polskiej Unii Onkologii i deklaracją, która tam padła, że onkologia to priorytet rządu pana premiera Donalda Tuska. Na tym spotkaniu zgłoszono szereg postulatów. Trzy, moim zdaniem, najważniejsze to po pierwsze, zniesienie limitów świadczeń dla wyspecjalizowanych klinik, tak by mogły one przyjmować pacjentów bez ograniczeń; po drugie, zlikwidowanie sztywnego katalogu leków dla tych placówek, tak by to lekarz, a nie urzędnik decydował o sposobie leczenia; po trzecie, zwiększenie wyceny specjalistycznych procedur onkologicznych. Chciałbym prosić panią minister o komentarz do tych postulatów. Ponieważ wiem, że stosunek pani minister do nich jest pozytywny, proszę o zasygnalizowanie, jeśli to dziś możliwe, perspektywy czasowej ich realizacji. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Głos ma pani poseł Barbara Bartuś, Prawo i Sprawiedliwość. Proszę bardzo.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Głos ma pani poseł Alicja Olechowska, Platforma Obywatelska. Nie ma. Pani poseł Mirosława Nykiel, Platforma Obywatelska. Proszę uprzejmie.

Poseł Barbara Bartuś:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rząd pana Donalda Tuska na dzisiejszą debatę na temat sytuacji służby zdrowia w Polsce przygotował diagnozę tej sytuacji. I niespecjalnie się przygotował, powtórzył, jak zwykle, że wszystkiemu winne jest Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Michał Stuligrosz: I ma rację.) Ale tę tezę słyszymy przy każdej okazji, gdy rząd nie radzi sobie z jakimś tematem. Przed wyborami słyszeliśmy jeszcze, że PiS nie wie, co zrobić, ale PO wie, jak naprawić. Słyszeliśmy wszyscy o szufladach pełnych ustaw. I co pozostało z tych zapowiedzi? Kolejny miesiąc rządzenia, a my nie uzyskujemy żadnej propozycji rozwiązania systemowego w służbie zdrowia. (Poseł Renata Butryn: Rządziliście dwa lata.) Przedstawiciel klubu PO, poseł Raczkowski, określił sukcesem obecnego rządu zorganizowanie „białego szczytu”. Pytam więc: Czy „biały szczyt” to nie jest gra na czas? Jeśli nie, to dlaczego zwołano go dopiero po posiedzeniu Rady Gabinetowej i propozycjach pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących ponadpartyjnego rozwiązania kryzysu? Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Mirosława Nykiel:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Pani wystąpienie utwierdziło mnie w przekonaniu, że niezwykle trudne i złożone problemy służby zdrowia zaskutkują zmianami, na które czeka całe społeczeństwo, a szczególnie szeroka rzesza pacjentów. Pragnę jednak zwrócić uwagę pani minister na problemy związane ze zdrowiem psychicznym, z psychiatrią. Poziom opieki psychiatrycznej w Polsce, jak wiemy, zdecydowanie odbiega od norm unijnych. Ogranicza się często do pomocy ambulatoryjnej czy hospitalizacji w oddziałach psychiatrycznych. Tymczasem psychiatria wymaga rozwiązań systemowych. Potrzeba nowych rozwiązań wybiegających poza tradycyjny model służby zdrowia. Obecnie ok. 80% budżetu przeznaczonego na psychiatrię pochłania lecznictwo stacjonarne. Oznacza to, że potrzeba zmiany

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

99

Poseł Mirosława Nykiel modelu finansowania. A zatem bardzo proszę panią minister o ocenę „Narodowego programu ochrony zdrowia psychicznego”. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Głos ma pan poseł Norbert Raba, Platforma Obywatelska.

Drugie dotyczy kompetencji kadry zarządzającej ZOZ. (Dzwonek) Z życia pani wie, że gdybyśmy wzięli dwa ZOZ i dwóch menedżerów, dali im te same budżety i takie same byłyby uwarunkowania ich działalności, to jeden na koniec okresu rozliczeniowego może nie wygeneruje zysku, ale wyjdzie na zero, a drugi po kilku miesiącach rozłoży ręce i powie, że potrzebuje kredytu. Czy problem nie leży w osobach zarządzających tak gigantycznymi budżetami? Była pani dyrektorem, wie pani, jak to funkcjonuje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Norbert Raba:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Pani minister, mam takie pytanie: Czy przewiduje pani w swoim resorcie pewną akcję – nazwałbym ją informacyjną – jeśli chodzi o podstawowe pojęcia prawne dotyczące tworzenia prawa w tej Izbie? Bo po dzisiejszej debacie, po pytaniach, które usłyszałem ze strony posłów Prawa i Sprawiedliwości, odnoszę wrażenie, że nie mają zielonego pojęcia, co to jest spółka prawa handlowego, jaką spółkę może tworzyć podmiot publiczny, co to jest spółka komunalna i jakie są zależności przy zmianie organizacyjno-prawnej w prawie własności. To wszystko zostało dzisiaj wymieszane i wyszedł z tego groch z kapustą. I drugie pytanie, pani minister, to właściwie bardziej refleksja, którą chciałbym się z panią podzielić. Mam nadzieję, że pani potwierdzi, iż program Platformy Obywatelskiej, którego nie było, został bardzo skrupulatnie skrytykowany; ustawy, których nie ma, są punktowane artykuł po artykule – tak bym to nazwał. Więc życzę pani minister, by ten program, którego pani nie ma, został w 100% zrealizowany. Będzie to naprawdę cud. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Głos ma pan poseł Michał Stuligrosz, Platforma Obywatelska.

Poseł Michał Stuligrosz:
Panie Marszałku! Pani Minister! Szpital wojewódzki w mieście X, liczba białego personelu ustalona od lat na racjonalnym poziomie. Dzięki wypracowanym środkom na modernizację i bieżące remonty podnosi się standard usług medycznych i dostosowuje się obiekty szpitalne do realiów europejskich. Szpital uzyskuje kolejne certyfikaty ISO. Szpital wojewódzki w mieście Y. Podobna wielkość obiektu i zakres usług medycznych. Białego personelu jest 3,5-krotnie więcej niż w poprzednim. Szpital zadłużony od lat. Nieustanne napięcia o podłożu płacowym z groźbami strajku. Dwa pytania. Pierwsze: Czy istnieje standard lub model proporcji liczby lekarzy i pielęgniarek w stosunku do łóżek szpitalnych, który można uznać za uzasadniony medycznie i organizacyjnie? I drugie pytanie: Na ile przerost kadrowy w niektórych szpitalach rujnuje finanse placówek ochrony zdrowia? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję. Głos ma pan poseł Robert Węgrzyn, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pytanie zada pani poseł Lidia Staroń, Platforma Obywatelska. I to będzie jedno z ostatnich pytań.

Poseł Robert Węgrzyn:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Pani minister, mam do pani 2 pytania. Chciałbym wrócić do tej części, kiedy była prowadzona debata na temat uszczelnienia sytemu. Troszeczkę się zdziwiłem, że były minister zdrowia pan prof. Religia podszedł do tego, że tak powiem, z dystansem. W związku z tym mam pytanie: Ile według pani szacunków procentowo wycieka środków z tego systemu? Wycieka to delikatne stwierdzenie, ja bym powiedział dosadniej, gdzie te środki – mówiąc tym językiem – wyciekają. To jest moje pierwsze pytanie.

Poseł Lidia Staroń:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Poprzednia ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych spowodowała, że z niektórych województw, w tym z woj. warmińsko-mazurskiego, w związku z migracją ludności wypływały pieniądze w wysokości 70% ponad opłaty za faktyczne świadczenia. Wiązało się to z wadliwym

100

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Lidia Staroń algorytmem ustalonym na podstawie historycznego współczynnika migracji. Te pieniądze powinny wrócić do województwa. Moje pytanie brzmi: Pani minister, czy one wrócą? W przypadku woj. warmińsko-mazurskiego jest to ok. 70 mln zł, a związane to jest wyłącznie z wadliwością wcześniejszych rozwiązań, a nie z nieprawidłowym gospodarowaniem. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Lista posłów zapisanych do głosu została wyczerpana. Proszę o zabranie głosu panią minister zdrowia Ewę Kopacz. (Oklaski)

Minister Zdrowia Ewa Kopacz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałam przede wszystkim podziękować wszystkim, którzy w tej chwili są na sali. Zobaczcie państwo, jak wiele osób, bo aż 53 z tej prawej strony, zapisało się do głosu, bo bardzo chciały wiedzieć, co takiego złego się w tej chwili dzieje i jak zamierzamy to rozwiązać – ja i rząd pana premiera Donalda Tuska. I nie mają okazji albo czasu, żeby wysłuchać odpowiedzi. (Poseł Dariusz Lipiński: Skandal!) Powiem szczerze, że te osoby nie zauważyły drobnego faktu, że tytuł dzisiejszej debaty to: sprawozdanie rządu z aktualnej sytuacji służby zdrowia. Nie zauważyli nawet, muszę państwu powiedzieć, mojego 6-godzinnego wystąpienia na posiedzeniu Komisji Zdrowia, gdzie mówiłam tylko i wyłącznie o naszym programie. Mało tego, chcę państwu powiedzieć, że mnie zaskoczyli, bo z jednej strony zarzucali, że nie ma ustaw, a z drugiej strony kwestionowali zapisy w tych ustawach. Już teraz nie wiem, czy panowie macie takie zdolności telepatyczne i wiecie, co w tych ustawach będzie, skoro ich nie widzieliście, czy po prostu kłamiecie. Te ustawy od 18 stycznia – proszę mi patrzeć na usta – są. Każdy, kto będzie chciał je przeczytać i zrozumieć, co jest w nich zapisane, ma do tego pełne prawo, tylko trzeba odrobinę chęci i uczciwości w podejściu do tej sprawy. Jeśli chcecie państwo krytykować, to krytykujcie. Przeczytajcie, zapoznajcie się i mówcie zgodnie z prawdą. Odnośnie do tej prawdy. Otóż wszyscy bardzo narzekają na to, że dzisiaj nasza polska służba zdrowia w jednej chwili się rozpadnie tylko dlatego, że są prowadzone negocjacje płacowe. Przepraszam bardzo, a wtedy, kiedy były strajki pielęgniarek, kiedy były strajki lekarzy, to wtedy nie było warunków płacowych? Nikt nie pytał, ile zarabia lekarz i pielęgniarka. Nie pytano o to, nie było czasu, żeby z nimi roz-

mawiać, ale na przykład bezdotykowo usuwano ich z jezdni. Rozumiem, może to są metody. Jedni robią „biały szczyt”, inni bezdotykowo pozbywają się tych, którzy chcą rozmawiać. Może to i jest metoda, inna od tej, którą my proponujemy. Nasza jest jednak chyba bardziej przyjazna, proszę państwa. Trzeba rozmawiać. Na tym „białym szczycie”, właśnie tam, gdzie zaprosiliśmy wszystkie środowiska, również naszych oponentów, tam będziemy ustalać ostateczny kierunek reformy ochrony zdrowia. Ani ja, ani moi koledzy z tego rządu nie uzurpujemy sobie prawa do tego, żeby powiedzieć, że to, co nam się uda, będzie tylko i wyłącznie zasługą Platformy Obywatelskiej i PSL-u, czyli tej koalicji rządzącej. Będzie to zasługą rozsądku, który zapanuje w tej Izbie po raz pierwszy od jakiegoś czasu. (Oklaski) Po raz kolejny dziękuję za to wszystkim tym, którzy uczciwie pracują w zespołach programowych w ramach „białego szczytu”. Dzisiaj państwo mówicie o sprawach dotyczących mnie osobiście. Powiem szczerze, że przychodząc tutaj wcale nie łudziłam się, że ktoś będzie mnie oszczędzał. W końcu jestem w tym miejscu ósmy rok. W związku z tym nawet tak delikatne wycieczki osobiste, które były czynione pod moim adresem – przepraszam tych, którzy tyle wysiłku włożyli w to, żeby mi dopiec – nie zrobiły na mnie większego wrażenia. Przyszłam tu po to, żeby zrobić kawał dobrej roboty. Ta robota to systemowe rozwiązania w służbie zdrowia. Jeśli nawet państwo uważacie, że możecie spędzić kolejne 4 lata, dokuczając temu czy innemu ministrowi, to wasz interes, to was rozliczą wasi wyborcy. Wiem, że chcę być rozliczona z roboty, którą wykonam jako szef resortu zdrowia. Resortu, który w tej chwili jest newralgiczny. Wiecie państwo dlaczego? Kiedy państwo mówicie, że dzisiaj będą padać szpitale, bo lekarze mało zarabiają, ja mam przed sobą wynik bardzo ciężkiej pracy, nie tylko ludzi, którzy siedzą tu razem ze mną, dyrektorów departamentów w całym Ministerstwie Zdrowia, ale również ludzi, którzy pracują na poziomie służb wojewodów i dyrektorów szpitali. Bylibyście państwo dzisiaj zaskoczeni, gdybyście zobaczyli zarobki naszych polskich lekarzy. Pytanie jest: Ile jeszcze i kosztem kogo? Kosztem pielęgniarek? Kosztem emerytów i rencistów, którzy i tak płacą za leki najdrożej w Europie? Chcecie państwo ich wskazać? Proszę bardzo, możemy negocjować dla nich stawki wyższe, niż w tej chwili otrzymuje prezydent RP. Proszę bardzo, ale powiedzcie to. Trzeba było to powiedzieć parę miesięcy temu. Wtedy mieliście państwo szansę dać im te pieniądze. Dlaczego tego nie zrobiliście? Mówicie państwo dzisiaj o ewakuacji szpitala. Chciałabym spytać pana, który zadawał mi to pytanie – chyba nawet padło ono nie raz, a dotyczyło ewakuacji trzech kobiet i trzech noworodków – czy wie pan, dlaczego tak się dzieje. Otóż w tym szpitalu brakuje w tej chwili lekarzy. Na czterech lekarzy dwóch jest na zwolnieniach. W tej sprawie mam notatkę potwierdzoną przez dyrektora departamentu, przed chwilą odebraną od dyrektora tego szpitala, że leka-

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

101

Minister Zdrowia Ewa Kopacz rze zarabiają tam 7 tys. Wiecie, ile zażądali podwyżki? 1,5 tys. zł do grupy. Dyrektor powiedział, że proponuje 700. To było za mało, stąd ewakuacja. Tu na tej sali musimy odpowiedzialnie powiedzieć, czy rzeczywiście ewakuacja jest wynikiem nieudolnej władzy, czy może zbyt podgrzewanych w tej chwili – panie pośle, pan sobie z tego zdaje sprawę – niestety, roszczeń lekarzy. Jeśli miałabym dzisiaj racjonalnie podzielić te pieniądze, które trafiają do zakładów opieki zdrowotnej, to podzieliłabym je między cały personel medyczny, dlatego że nie ma dobrej pracy lekarza, choćby najlepszego, bez pielęgniarki i odwrotnie. Dyrektor dostaje dzisiaj pieniądze, ktoś mnie tu pytał na tej sali, dlaczego to jest tylko 2%. Nie nas o to pytać. Wiecie państwo, dlaczego? Tę symulację planu finansowego zrobił bowiem jeszcze wasz prezes, pan Sośnierz. Dlaczego jest na 4 miesiące? Tylko dlatego, że pan prezes Sośnierz chciał wprowadzić tzw. system rozliczeń HRG, który tak naprawdę przełożony dzisiaj na polską niezreformowaną służbę zdrowia skutkowałby tylko jednym – w polskich szpitalach byłoby o 20% środków mniej. Dyrektorzy nie są przygotowani do tych zasad kontraktowania. Musimy wprowadzić, po pierwsze, szkolenia, po drugie, pilotaż po to, żeby szpitale się nie zadłużały. To są więc pytania kierowane przede wszystkim do tych, którzy zarządzali tymi placówkami jeszcze w imieniu Prawa i Sprawiedliwości. Jeszcze jedno. Jak już państwo zadajecie pytania, takie bardzo osobiste, to powiem pani Nelli Rokicie: Pani poseł, kocham panią, ale będę panią kochać jeszcze bardziej, jeśli pani nie będzie powtarzać za nierzetelnymi dziennikarzami, a dotrze pani do informacji, do tego zakładu i przeczyta dokumenty. Potem może gdzieś na korytarzu przez przypadek powie pani: Pomyliłam się. Naprawdę, będę panią bardziej za to kochać i szanować. (Oklaski) Jeśli chodzi o pytania dotyczące szpitala w Radomiu, to z całą sympatią do kolegi posła z mojego regionu powiem, panie pośle, tak, też warto od czasu do czasu sprawdzać wiarygodność tych informacji. Szefem rady społecznej byłam od kilku miesięcy. Poprzednio był pan Kuźmiuk. Tak że nie byłam szefem tej rady społecznej od kilku lat, w przeciwieństwie do pana, bo pan był radnym w tym mieście. W związku z tym warto pamiętać i wiedzieć przynajmniej tyle, że pielęgniarki ze szpitala na Józefowie wynegocjowały w tej chwili – i to nie dziś, nie 10 godzin temu, nie przedwczoraj – sześćset podwyżki. Pielęgniarki, nie lekarze. Nie mówmy o tym, że ten szpital jest zagrożony z powodu jakiegokolwiek strajku personelu. Powiem panu, dlaczego on nie jest zadłużony. W pewnym bardzo krytycznym momencie, to była końcówka poprzedniej kadencji, nie można przyjechać do tego szpitala w charakterze negocjatora z teczką, udając, że w tej teczce są pieniądze. Nie można opowiadać: podpiszcie, to dostaniecie. Oni

podpisali, bo uwierzyli, ale nie dostali. W związku z tym… (Poseł Krzysztof Sońta: Pani mogła protestować, pani minister.) …panie pośle, jako człowiek, który pracował w tej radzie, radziłam tylko jedno: wystąpcie o nadwykonania. Uwierzyli komu innemu. Nie chcę wymieniać nazwiska. Pan to wie i ja to wiem. Tak że odrobinę tylko rzetelności w tym wszystkim. Jeśli chodzi o wszystkie pytania dotyczące młodych lekarzy, które padały z tej mównicy. Nie jest tak, jak ktoś opowiadał, że dzisiaj młody lekarz rezydent dostaje 1200 zł. Rezydenci dostali podwyżkę w wysokości 30%. Dzisiaj rezydenci, proszę państwa, będą dostawać do ręki netto, już w tej chwili, sprawdzę to, żeby ktoś nie opowiadał, że wymyśliłam złotówkę więcej lub mniej, podejrzewam, że w granicach 1740 zł netto, na rękę, bez dyżurów, czyli w tej chwili mają już ponad 2400 zł. Zapowiedziałam średnią podwyżkę dla tej grupy, jeszcze po 188 zł. Oni dostaną te pieniądze, ale jest jeden formalny wymóg, bardzo ważny: trzeba podpisać umowę. Jednostka, która ma rezydentów, musi podpisać umowę, a pieniądze zostaną przelane. Drobna rzecz, ale ważna i nie namawiałabym, żeby ktokolwiek przelewał pieniądze bez formalnego załatwienia tej sprawy. Jeśli chodzi o ulgi dla tych lekarzy, to, proszę państwa, LEP na stażu. Mówiliśmy o tym. Nie dopuszczamy w tej chwili do bezrobocia lekarzy przez pół roku między skończeniem stażu a rezydenturą, od razu, następnego dnia mogą oni zacząć pracę jako rezydenci. Już po 2–3 latach – i to jest nasza propozycja – mogą mieć możliwość otworzenia swoich prywatnych praktyk, jeśli kierownik specjalizacji wyrazi na to zgodę. Będą mieli 100% miejsc, w których będą się specjalizować. Obecnie nie ma ograniczeń korporacyjnych w pewnych specjalizacjach. Czy to jest mało dla młodych lekarzy? Kto dla nich zrobił więcej? Zrobiliśmy to w 50 dni, co stało na przeszkodzie, żeby poprzednicy zrobili to przez 2 lata? Nie przysparzamy bezrobotnych, dajemy lekarzom więcej zarobić i systematycznie, z każdym rokiem rezydentury będą zarabiać procentowo więcej. To są konkrety. (Oklaski) Jeszcze jedno: chciałabym, żeby wszyscy ci, którzy tak chętnie mówią, żeby nie uszczelniać systemu, tylko dawać i dawać pieniądze, bo one nam pomogą, żeby wszyscy ci, którzy godzą się na status quo i chcą nie robić nic, tylko dokładać pieniędzy, odpowiedzieli mi na pytanie: Jak to się dzieje, że w tej chwili w Polsce pobiera się około 250 tys. litrów osocza, z czego dla pacjentów przeznaczonych jest 80 tys., a 170 tys. litrów jest sprzedawanych? I to wcale nie za małe pieniądze, bo od 85–90 euro za 1 litr. Jest 21 RCKiK-ów, czyli regionalnych centrów krwi… (Głos z sali: Baza jest) …z których każde dostaje rocznie blisko 2,4 mln zł. Państwo polskie, minister zdrowia nie ma tu nic do powiedzenia, jest autonomia. Pytam: Czy to są prawidłowości, które trzeba utrwalać? To, że my

102

Informacje rządu dotyczące sytuacji służby zdrowia w Polsce. Sprawozdanie z działalności NFZ za 2006 r.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Minister Zdrowia Ewa Kopacz jako rząd płacimy za granicą za czynniki krzepnięcia ciężkie pieniądze z budżetu państwa? Jeśli to chcecie państwo utrwalać, to może zapytajmy o inne rzeczy. Jak już państwo mówicie o oszczędnościach dotyczących leków, to pytam: Dlaczego leki, które są wyjątkowe, stosowane w chorobach nowotworowych nie mają urzędowych cen? Dlaczego są one kupowane po cenach dyktowanych przez producentów? Wystarczy jedno rozporządzenie, my nad nim pracujemy. Wszystkim pytającym o to, ile będzie rozporządzeń, odpowiem, że z zaległych rozporządzeń, które rozpoznaliśmy i przeznaczyliśmy do przepracowania, większość już w tej chwili jest na etapie konsultacji resortowych. Jest ich 49. Zrobiliśmy jeszcze jedną rzecz: na blisko 30 stronach mamy zebrane – są tam tylko tytuły – wszystkie akty prawne, które nawzajem się wykluczają, czyli to prawo jest do niczego. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, o której państwo mówicie, krytykując zapisy tej, którą my złożyliśmy, była nowelizowana ponad 30 razy. Od momentu wejścia w życie tej ustawy został tylko tytuł. Groch z kapustą. Chodzi o porządkowanie prawa, a co za tym idzie, ustalanie bardzo czytelnych warunków, dzięki którym mogą funkcjonować nie tylko lekarze, ale przede wszystkim dyrektorzy. To jest zadanie dla tego rządu i parlamentu, a nie negocjowanie z panem dyrektorem poborów dla pracownika. Jest pytanie: Co zrobimy z akademią medyczną? To ważne pytanie. Pytam, co zrobili poprzednicy, że pozwolili, żeby akademia medyczna tak się zadłużyła. Jeśli w ubiegłym roku w ramach programu podnoszenia bezpieczeństwa obywateli akademia medyczna otrzymała z Ministerstwa Zdrowia 23 mln zł, a zaraz potem zadłużyła się na kolejnych 13 mln zł, to coś jest nie tak. Możemy mówić o tym, że jest tragedia, bo komornik wszedł i zablokował konto. Ale czy zadłużenia w wysokości 250 mln zł, czyli zobowiązania, które przekraczają roczny kontrakt klinicznej jednostki, narastają z dnia na dzień? Pytam: Gdzie byli poprzednicy, że nie reagowali, bo to ministerstwo prowadzi nadzór nad szpitalami klinicznymi, nad akademiami medycznymi, gdzie byli ci poprzednicy, którzy dopuścili do tego, żeby dług przekraczał wartość kontraktu rocznego? Ziewali, odpoczywali i udawali, że nic się nie dzieje? Dzisiaj zaś rozrywają szaty i mówią: Wielki dług, zróbcie coś! Oczywiście, tylko budżet, o którym pan, panie pośle, i obecni na tej sali mówiliście, był konstruowany przez naszych poprzedników. Podpisujecie się państwo pod podwyżkami dla rezydentów z tego budżetu. Powiem wobec tego całą prawdę. Wiecie państwo, jak ona wygląda? W budżecie Ministerstwa Zdrowia zabrakło dokładnie 220 mln zł, w tym 50 mln zł na akademie medyczne, 17 mln zł na szczepionki dla naszych dzieci, 47 mln zł na osocze. Możemy sobie dalej wymieniać. To był wasz projekt. (Oklaski)

Jeszcze raz dziękuję państwu za wytrwałość. Na wszystkie pytania, które padły, odpowiemy na piśmie, ponieważ pracownicy departamentu odpowiadali na każde zadane przez państwa pytanie. Państwo jesteście zmęczeni, ale dziękuję za wytrwałość. Jeśli będzie potrzeba rozmowy czy ewentualnie udzielenia odpowiedzi na dodatkowe pytania, jestem do państwa dyspozycji nie tylko podczas prac w Komisji Zdrowia. Zawsze możemy się spotkać tu po to, żeby omówić albo wspólnie rozwiązać problemy, które są ważne dla nas wszystkich. Zdrowie – jak mówiłam, rzeczywiście nie ma innej nazwy ani na Mazowszu, ani na Pomorzu – jest najważniejsze. Dostałam właśnie drobną informację – nie wiem, dotyczy ona chyba tych, którzy pewnie są bardzo przejęci sytuacją w służbie zdrowie – że posłowie PiS grają właśnie w kosza i dlatego nie są obecni na sali. Myślę, że to służy zdrowiu… (Poseł Jerzy Feliks Fedorowicz: Dla zdrowia chłopaki grają.) (Poseł Czesław Hoc: Na mszę świętą poszli.) …kultura fizyczna służy zdrowiu, ja to popieram. Mimo wszystko odpowiem na piśmie wszystkim tym, którzy dzisiaj nie chcieli słuchać, a grają w kosza. Dziękuję bardzo. (Długotrwałe oklaski, posłowie Platformy Obywatelskiej wstają) (Poseł Krzysztof Sońta: Pani minister, pani minister...)

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński:
Dziękuję bardzo. Pan poseł w jakim trybie? Pan zadawał pytanie? (Poseł Krzysztof Sońta: Zadawałem pytanie.) Pan chce sprostować czy w sprawie komunikatu dotyczącego koszykówki? Nie, jeśli w sprawie koszykówki, to nie. (Poseł Krzysztof Sońta: Zadawałem pytanie. Nie zgłaszam się do sprostowania, ale prosiłbym, żeby pan ogłosił, że mecz koszykówki jest o godz. 20.30.) Dobrze, przekażę ten komunikat. Gra w koszykówkę jest zapowiadana na godzinę 20.30, w tym czasie też rozpocznie się mecz Polska–Czechy na Cyprze. (Oklaski) (Poseł Jerzy Feliks Fedorowicz: Nie, to oczywiste, że są na mszy.) Proszę państwa, zamykam dyskusję. Proponuję, aby Sejm przyjął informację rządu na temat obecnej sytuacji służby zdrowia w Polsce, zawartą w druku nr 176, do wiadomości. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął. Sprzeciwu nie słyszę. Komisja Zdrowia wnosi, aby Sejm przyjął do wiadomości rządowy dokument zawarty w druku nr 35, sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2006 zawarty w druku nr 36, informację rządu o przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restruktu-

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

103

Wicemarszałek Jerzy Szmajdziński ryzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej zawartą w druku nr 33 i informację rządu o przebiegu realizacji ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej zawartą w druku nr 146. Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm wnioski komisji przyjął. Sprzeciwu nie słyszę. Pani minister i personelowi dziękuję bardzo za udział w debacie. (Oklaski) Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży przedłożyła sprawozdanie o projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym. Sprawozdanie to zostało paniom i panom posłom doręczone w druku nr 189. W związku z tym, po uzyskaniu jednolitej opinii Konwentu Seniorów, marszałek Sejmu podjął decyzję o uzupełnieniu porządku dziennego o punkt obejmujący rozpatrzenie tego sprawozdania. Proponuję, aby w tym przypadku Sejm wyraził zgodę na zastosowanie art. 51 pkt 3 regulaminu Sejmu oraz aby w dyskusji nad tym punktem wysłuchał 5-mintuowych oświadczeń w imieniu klubów. Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął. Sprzeciwu nie słyszę. Punkt ten rozpatrzymy dzisiaj, po zakończeniu dyskusji nad sprawozdaniem komisji o projekcie ustawy o ratyfikacji umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Chile. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 5. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” (druki nr 80 i 171). O zabranie głosu proszę sprawozdawcę komisji pana posła Jerzego Ziętka.

Poseł Sprawozdawca Jerzy Ziętek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Komisji Zdrowia sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”. W dniu 23 stycznia odbyło się posiedzenie Komisji Zdrowia, na którym przedstawiono projekt oraz przeprowadzono dyskusję. Nowelizacja ustawy polega na zmianie art. 1, w którym postanawia się, iż w ustawie z dnia 1 lipca 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” w art. 7 ust. 3 otrzymuje brzmienie: Planowane nakłady na realizację działań z zakresu wczesnego wykrywania chorób nowotworowych muszą stanowić rocznie nie mniej niż 10% nakładów na

program. Natomiast art. 2 mówi o tym, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Panie i Panowie Posłowie! Nowotwory złośliwe są główną przyczyną przedwczesnego umierania Polaków. Każdego roku ponad 140 tys. obywateli zapada na choroby nowotworowe, a ponad 90 tys. umiera z ich powodu. Choroby te zagrażają każdemu, jednak mogą być z powodzeniem leczone, w krajach, w których przeznacza się odpowiednie środki na diagnozowanie i leczenie, można uratować połowę pacjentów, w Polsce obecnie zaledwie jedną trzecią. „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” jest programem interwencyjnym i obejmuje najważniejsze działania mające doprowadzić do poprawy sytuacji w polskiej onkologii, natomiast realizacja działań profilaktycznych jest jednym z jego bardzo ważnych priorytetów. W ramach programu realizowane są zadania, obejmujące zarówno profilaktykę, jak i promocję zdrowia. Są to następujące działania: „Program prewencji pierwotnej nowotworów”, „Populacyjny program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy”, „Populacyjny program wczesnego wykrywania raka piersi”, „Program badań przesiewowych w celu wczesnego wykrywania jelita grubego”, „Program opieki nad rodzinami wysokiego uwarunkowanego dziedzicznie ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe”, w którym wymienia się dwa moduły. Na wyżej wymienione zadania od 2008 r. zostanie przeznaczonych 25% nakładów na program, czyli co najmniej 62 500 tys. zł, zakładając, że na realizację programu zostanie przyznana minimalna kwota w wysokości 250 mln. Narodowy Fundusz Zdrowia na realizację profilaktyki raka szyjki macicy w roku 2006 przeznaczył kwotę w wysokości 23 397 854 zł, natomiast ze względu na niską zgłaszalność do programu wydatkowano na ten cel jedynie 12 517 659 zł. Z ponad 52 mln przeznaczonych na profilaktykę raka piersi wykorzystano kwotę 34 mln. W roku 2007 wysokość środków finansowych przeznaczonych przez narodowy fundusz wynosi ponad 50 mln na profilaktykę raka piersi i nieco ponad 20 mln na profilaktykę raka szyjki macicy. Z budżetu ministra zdrowia na działanie profilaktyczne przeznaczono 50 mln w roku 2006 i 54 380 tys. zł w roku 2007. „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” jest programem interwencyjnym. Przewiduje się, że jego realizacja, czyli kompleksowe działania uwzględniające postęp wiedzy medycznej, doprowadzi do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory o ok. 10% oraz do poprawy skuteczności leczenia chorób nowotworowych w Polsce do poziomu europejskiego, czyli ok. 40% 5-letnich wyleczeń mężczyzn i ok. 50% wyleczeń kobiet. W dyskusji nad projektem przewijały się kwestie dotyczące zarówno profilaktyki pierwotnej, jak i wtórnej, oczywiście profilaktyka pierwotna to zapobieganie. Jak udowodniono, ponad 80% nowotworów związanych jest ze stylem życia, dzisiaj była już o tym mowa. W związku z tym profilaktyka pierwotna wiąże się z: czynnikami żywienio-

104

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Sprawozdawca Jerzy Ziętek wymi, zachowaniami prokreacyjnymi i seksualnym, skażeniem środowiska naturalnego i środowiska pracy, czynnikami geograficznymi oraz medycznymi, co znaczy, że znaczna większość nowotworów zależna jest od naszych zachowań i stylu życia. Rolą lekarzy i innych pracowników służby zdrowia jest przekazanie informacji o ryzyku oraz propagowanie zachowań prozdrowotnych, natomiast obowiązkiem państwa jest kształtowanie polityki prozdrowotnej. W związku z tym można powiedzieć, że jeśli pracownicy służby zdrowia i państwo będą dobrze wypełniali swoje obowiązki, to ryzyko zachorowania na nowotwory będzie zależało głównie od naszego świadomie wybranego stylu życia. Profilaktyka wtórna polega na wczesnym wykrywaniu raka. Chodzi tu o dwa działania: wykrywanie nowotworów w najwcześniejszym ich stadium, kiedy są niemal całkowicie wyleczalne, i wcześniejsze wykrywanie nowotworów, co oznacza działania mające na celu wykrycie nowotworów wcześniej, niż ujawniłyby się one bez tych działań. Na przykład wykrycie raka w stadium najwcześniejszym, przedinwazyjnym, czyli in situ w stopniu 0, daje 100% szans wyleczenia, a leczenie jest stosunkowo proste i tanie. W dyskusji nad profilaktyką raka szyjki macicy posłowie jednomyślnie podkreślali znaczenie szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV. Przypominam, że to jeden z najbardziej rozpowszechnionych wirusów, zwykle atakuje miejscowo, a za cel obiera sobie skórę albo błony śluzowe. Istnieje ponad sto typów tego rodzaju wirusa, większość z nich jest nieszkodliwa, jednak ok. 30 typów wirusa HPV odpowiada za infekcje narządów moczowo-płciowych, z czego najgroźniejsze są typy wirusa HPV oznaczone numerami: 16 i 18. To one są właśnie najbardziej skłonne do przekształcenia zainfekowanych komórek w komórki nowotworowe i odpowiadają za ok. 70% przypadków raka szyjki macicy. Szczepienia przeciw HPV najwcześniej wprowadzono w Stanach Zjednoczonych i tam właśnie oraz w Australii – gdzie najszybciej podjęto decyzję o dofinansowaniu szczepień ze środków publicznych – liczba zaszczepionych dziewczynek i kobiet jest największa. W Europie oficjalne rekomendacje dotyczące szczepień przeciw HPV wydało już ponad 10 krajów, niektóre z nich podjęły także decyzję o dofinansowaniu szczepień dla wybranych grup wiekowych. W Polsce na razie takie decyzje nie zapadły, ale wszyscy członkowie Komisji Zdrowia byli zgodni co do konieczności szybkiego zajęcia się tą kwestią i podjęcia niezwłocznych działań programowych i finansowych dotyczących szczepień profilaktycznych przeciwko rakowi szyjki macicy. Gość Komisji Zdrowia, pan prof. dr hab. nauk medycznych Marek Spaczyński, jako kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego „Populacyjny program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka

szyjki macicy”, przedstawił dane liczbowe, w dużej części podsumowujące już rok 2007, które pokazują, iż w przypadku programu profilaktyki raka szyjki macicy roczna populacja, jaką mielibyśmy przebadać, wynosi 3 227 918 kobiet, natomiast objęto badaniami 686 118 kobiet, czyli te, które się zgłosiły. Według diagramów najgorsza sytuacja jest w woj.: wielkopolskim, podkarpackim, świętokrzyskim i lubuskim. Natomiast, co jest bardzo ciekawe i zasługuje na pewną refleksję, analiza ilości badań wykonanych w województwach z podziałem na źródła informacji, czyli badanie, jakie źródła informacji są preferowane, wskazuje, że na pierwszym miejscu plasują się zaproszenia imienne – ponad 293 tys., lekarz specjalista jest na drugim miejscu – 236 tys., położna i pielęgniarka – 54 tys., prasa, radio i telewizja – 29 tys. i dopiero potem lekarz POZ – 18 tys, a na końcu SMS. Pan profesor ponadto podkreślił, że do podstawowych problemów związanych z funkcjonowaniem programu wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, które wymagają analizy i podjęcia dalszych pilnych działań, należą: właśnie ta niska zgłaszalność, niska świadomość społeczna, długie terminy oczekiwania na badania cytologiczne w niektórych ośrodkach etapu podstawowego, mała ilość świadczeniodawców etapu podstawowego w niektórych województwach, różna wycena jednego punktu przez poszczególne wojewódzkie ośrodki NFZ, słaba współpraca świadczeniodawców etapu podstawowego ze świadczeniodawcami etapu pogłębionego, kierowanie pacjentek do diagnostyki bezpośrednio do oddziałów szpitalnych lub prywatnych praktyk lekarskich, brak danych dotyczących diagnostyki, leczenia i wyników histopatologicznych pacjentek, które zrezygnowały z dalszego uczestnictwa w programie, często nieświadomie, oraz niedoskonałe monitorowanie losów pacjentek z wynikami dodatnimi – to jest zadanie dla wojewódzkich ośrodków koordynujących – i jeszcze do tej pory niekompletny rejestr nowotworów w ramach systemu SIMP. Poprzedni przepis art. 7 ust. 3 ustawy mówiący, że nakłady na realizację zadań z zakresu wczesnego wykrywania chorób nowotworowych muszą stanowić odpowiednio 20%, 25% i 30% rocznych nakładów na program, powoduje, iż ewentualne niewykorzystane środki finansowe nie mogą być przeznaczone na inne zadania realizowane w ramach programu. Nakłady na profilaktykę przewyższają zapotrzebowanie, gdyż od początku realizacji „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych” świadczenia w zakresie programów populacyjnych dla wczesnego wykrywania raka finansuje również Narodowy Fundusz Zdrowia. Natomiast ze środków programu finansowana jest koordynacja realizacji programów populacyjnych w skali kraju i poszczególnych województw. Dotychczasowa realizacja programu pokazała, iż przy obecnej świadomości społecznej profilaktyka pochłania mniej nakładów niż medycyna naprawcza.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

105

Poseł Sprawozdawca Jerzy Ziętek Od chwili wdrożenia „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych” obserwuje się jednak tendencję wzrostu liczby wykonywanych badań. Zresztą na poprzednim posiedzeniu komisji również podkreślaliśmy, że ten program jest rozwojowy. Po prostu nie można w tym przypadku od razu uzyskać wspaniałych wyników, właściwie to jest program europejski i nawet Europa dochodziła do dobrych wyników kilka ładnych lat. Tak więc od chwili wdrożenia tego programu istnieje jednak pewna tendencja: W roku 2006 przebadano 12,3% populacji w przypadku raka szyjki macicy i 22,6% populacji w przypadku raka piersi, a w roku 2007 przebadano odpowiednio już 18% i 38,5%. Nie są to szaleńcze liczby, ale ta tendencja jest wzrostowa. Uchwalenie projektowanej ustawy pozwoli na przesunięcie niewykorzystanych środków finansowych na profilaktykę, na takie zadania realizowane w ramach „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych”, jak m.in.: program szkolenia lekarzy rodzinnych i podstawowej opieki zdrowotnej, czyli to jednodniowe minimum onkologiczne, szkolenia lekarzy z zakresu diagnostyki nowotworów i opieki nad chorymi po leczeniu onkologicznym, poprawa standardów leczenia operacyjnego i skojarzonego raka płuc, modyfikacja i wdrożenie programu nauczania onkologii w polskich uczelniach medycznych – co jest bardzo ważne, program wykrywania i rozpoznawania chłoniaków złośliwych i wreszcie poprawa działania systemu zbierania i rejestrowania danych o nowotworach. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Codziennie w polskich domach rozgrywa się dramat – ktoś traci matkę, ojca, córkę czy siostrę. Każdy moment jest dobry, aby go wykorzystać i zaapelować do wszystkich Polaków o przeciwstawienie się chorobom nowotworowym. Żałuję, że jest nas tak mało. Ale zaapeluję słowami z ulotki, właśnie z „Populacyjnego programu profilaktyki i wczesnego wykrywania szyjki macicy”: „Jeśli myślisz, że rak to zły los, fatum, choroba uwarunkowana genetycznie i nie mam na nią wpływu, że rak mnie nie dotyczy, że nie będę się badać, bo jeszcze coś mi wykryją, że nie mam czasu na badania, mylisz się. Przełam strach i wstyd, zgłoś się na bezpłatne badania profilaktyczne, bo tylko wczesne wykrycie choroby gwarantuje niemal 100-procentową skuteczność wyleczenia”. Jeżeli udało mi się w ten sposób nakłonić choćby małą garstkę – tak jak tu siedzimy – Polaków, aby w trybie pilnym zgłosili się na badania profilaktyczne, to już będzie to dobry przyczynek do postępu w walce z rakiem. Wysoka Izbo! Chciałbym bardzo serdecznie podziękować paniom i panom posłom członkom Komisji Zdrowia oraz gościom za udział w debacie w trakcie posiedzenia. Komisja Zdrowia, po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu projektu ustawy, wnosi o uchwalenie bez poprawek projektu ustawy o rządowym projekcie ustawy o ustanowieniu

programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” (druk nr 80). Dziękuję uprzejmie. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stefan Niesiołowski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo panu posłowi. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów. Otwieram dyskusję. Głos zabierze pan poseł Jarosław Katulski, Platforma Obywatelska.

Poseł Jarosław Katulski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zwalczanie chorób nowotworowych jest bardzo poważnym problemem i mój przedmówca jasno to wyłożył. Wydaje mi się, że późna pora i cały dzień debaty nad problemami ochrony zdrowia wyczerpały nas wszystkich, i postaram się nie skorzystać z całego limitu, jaki przysługuje naszemu klubowi. Myślę, że koledzy, również z opozycji, będą mi za to wdzięczni. Problem ze zmianą tej ustawy jest dość łatwy do rozwiązania. Chodzi po prostu o to, że środki, które co roku przeznaczamy na „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”, są wydatkowane w myśl zapisów obecnej ustawy w taki sposób, że na wczesną profilaktykę chorób nowotworowych musimy wydać 25%, a nigdy nam się to nie udaje. To jest w pewnym sensie nasza porażka, ale tak naprawdę wynika to z dwóch powodów. Przede wszystkim z niskiej zgłaszalności do wczesnych badań profilaktycznych, czyli z niskiej świadomości społecznej, ale też z tego, że za część tych badań płaci po prostu Narodowy Fundusz Zdrowia. Pomysłodawcy tej ustawy proponują zmniejszenie minimalnych środków, które trzeba wydać na wczesną profilaktykę, do 10%, tak żeby kwota, która pozostanie, mogła być wykorzystana na leczenie chorób nowotworowych bądź też na późniejsze etapy profilaktyki. Taki jest sens całej ustawy. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej z przyjemnością chciałbym zarekomendować Wysokiej Izbie przyjęcie tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Tomasz Latos, Prawo i Sprawiedliwość.

106

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Tomasz Latos:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” wraz ze sprawozdaniem komisji – odpowiednio druki nr 80 i nr 171. Idąc za przykładem mojego szanownego przedmówcy, również postaram się nie wykorzystać całego czasu przysługującego mojemu klubowi z racji tego, że rzeczywiście sprawa wydaje się prosta i jednoznaczna. Nie wzbudzała żadnych – podkreślam to – zastrzeżeń w czasie posiedzenia komisji. Dotyczy to wspomnianego już przed chwilą zmniejszenia obligatoryjnego zapisu w dotychczas obowiązującej ustawie do minimum – podkreślam słowo „minimum” – 10% nakładów na profilaktykę. Jest to związane z tym, że rzeczywiście środki te dotychczas nie zostały nigdy w pełni wykorzystane. Można chociażby posłużyć się dwoma przykładami przytoczonymi zresztą w uzasadnieniu tej ustawy. Otóż w programie realizacji programu profilaktyki raka szyjki macicy w 2006 r. zamiast kwoty ponad 23 mln zł wykorzystano jedynie 12,5 mln zł. Podobna sytuacja mała miejsce w przypadku profilaktyki raka piersi. Zamiast 52,5 mln zł wykorzystano kwotę 34 mln zł. Zadowalające jest to, że pieniądze te są co roku wykorzystywane w coraz to większym zakresie, co świadczy o tym, że te działania ministerstwa nastawione na profilaktykę odnoszą jednak pewien skutek, udaje się dotrzeć do coraz większej liczby osób i przekonać ją do tego, aby poddawała się tym tak bardzo potrzebnym w profilaktyce chorób nowotworowych badaniom. Trzeba mieć jednak świadomość, że jak dotychczas było to wykorzystywane w stopniu niewystarczającym. Mam nadzieję, że zapis mówiący o minimum przeznaczanych na te działania profilaktyczne kwot daje możliwość adekwatnego rokrocznego reagowania i sukcesywnego ich zwiększania. Proponuje się jednocześnie – co jest warte podkreślenia – wykorzystanie tych środków na inne działania realizowane w ramach „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych”, tak ważne, jak chociażby szkolenia lekarzy rodzinnych podstawowej opieki zdrowotnej, szkolenia innych lekarzy w zakresie diagnostyki nowotworów i opieki nad chorymi po leczeniu onkologicznym, czy też poprawa standardów leczenia operacyjnego i skojarzonego raka płuc. Tutaj chodzi o doposażenie i modernizację klinik i oddziałów torakochirurgii. Klub Prawa i Sprawiedliwości w pełni popiera przedstawiony projekt ustawy i będzie głosować za jej przyjęciem. Dziękuję uprzejmie.

Poseł Zdzisława Janowska:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu klubu Lewica i Demokraci mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”. Przysłuchiwałam się przemówieniom kolegów, ale nie będę starała się skrócić swojej wypowiedzi, ponieważ uważam, że problem jest bardzo ważny. Żałuję, że jest nas tak mało na sali i że nie jest to czas, kiedy inni obywatele naszego kraju mogliby tego wysłuchać, bo byłby to też moment na zmianę świadomości społecznej. Sądzę, że z ciężkim sercem projektodawca i my, rząd i my decydujemy się na zmniejszenie środków na profilaktykę. Nie wiem, czy wszyscy to sobie uświadamiamy. Jednocześnie w sytuacji zwiększonej zachorowalności na choroby nowotworowe – 140 tys. rocznie, według prognoz do 2020 r. ta zachorowalność będzie jeszcze większa – nie potrafimy wykorzystać tego, co mamy. Zapisy, które były uprzednio wprowadzone w życie, nie mogą być realizowane. Na ten fakt składa się to, że działania profilaktyczne prowadzone są z budżetu i z Narodowego Funduszu Zdrowia. Paradoksem jest to, że zarówno i tutaj, i tutaj te środki nie są wykorzystane. Jeśli się mówi, że one pokrywają się, to trzeba sobie uświadomić, że badania profilaktyczne, które prowadzi Narodowy Fundusz Zdrowia, są wykorzystywane w 20–30%. Tak więc tłumaczenie, że nie możemy wykorzystać tych pieniędzy, bo jest niska zgłaszalność, brzmi katastroficznie. Jeśli czytamy, że przy obecnej świadomości społecznej profilaktyka pochłania mniej nakładów niż medycyna naprawcza, to również brzmi katastroficznie, bo jeśli nie ma badań profilaktycznych w wystarczającej ilości, to znaczy, że większość społeczeństwa trafia bezpośrednio już do szpitala na określone zabiegi. Choć klub Lewica i Demokraci popiera to stanowisko, bo nie ma wyjścia, to zgłaszamy określone propozycje. Wspominałam już o tym na posiedzeniu komisji, ale chcę to jeszcze bardzo mocno wyartykułować: jeśli rzeczywiście nie potrafimy wykorzystać tych środków, to, po pierwsze, wspólnymi siłami powinniśmy to zmienić i przeprowadzić wielką kampanię społeczną. Na kpinę zakrawa fakt przysyłania listów do kobiet – jest to wyraźnie podkreślane w mediach – i wygląda to jak druczek, nie jak apel. A przecież może to przybrać określoną formę komunikacji społecznej z osobą – z kobietą, z mężczyzną. Po drugie, zaniknęła wielka kampania w małych miasteczkach i we wsiach. Pamiętam, że nie tak dawno jeździły określone mammobusy. Niewiele ich było, Usiłuje się to teraz odbudować. Inna kwestia, która też wyniknęła w czasie naszej dyskusji, i pragnę to wszystkim państwu uświadomić, dotyczy tego, żeby przenieść niewykorzystane środki na tzw. szkolenie młodzieży studiującej czy lekarzy rodzinnych. Tu proponuje się przesunąć te

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pani poseł Zdzisława Janowska, Lewica i Demokraci.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

107

Poseł Zdzisława Janowska środki na rzecz programu nauczania onkologii w polskich uczelniach, na rzecz programu szkolenia lekarzy rodzinnych. Pragnę uświadomić tym, którzy obecnie sprawują władzę, że jest to jakiś niezwykły, dziwny traf, ponieważ chcemy uczyć lekarzy rodzinnych, ażeby dać im to minimum onkologiczne, a jednocześnie nie wyposażamy ich czy nie umożliwiamy im prowadzenia działań de facto profilaktycznych. To nam wyniknęło w czasie dyskusji w Komisji Zdrowia. Tak więc lekarz ma to minimum, tylko że nie ma możliwości zorganizowania w ramach określonych środków zatrudnienia czy prowadzenia badań, które są najważniejsze i najistotniejsze. A to chodzi o osoby, które funkcjonują w określonym środowisku, takie, które krępują się, wstydzą, do lekarza nie chodzą od czasu urodzenia, np. kobieta od czasu urodzenia dziecka. Stąd też klub Lewicy i Demokratów popiera zmiany ustawowe i zwraca uwagę szczególnie na kwestię wyposażenia lekarzy rodzinnych w odpowiednie środki. I jeśli są wolne środki, szczepmy również młode dziewczęta. Dziękuję bardzo.

metod zapobiegania nowotworom. Nakłady na profilaktykę przewyższają zapotrzebowanie. Dlaczego tak się dzieje? Gdyż są jak gdyby dwa źródła finansowania. Jest źródło finansowania zwiększone przez Narodowy Fundusz Zdrowia, który w programie onkologicznym finansuje takie procedury jak badanie cytologiczne czy badanie mammograficzne. Natomiast budżet państwa finansuje koordynację, szkolenia realizatorów tych programów, kontrolę jakości wykonywanych badań profilaktycznych oraz wszystkie instrumenty, które mają zwiększać zgłaszalność kobiet, a także monitorowanie realizacji efektywności tych zadań. Okazało się, że środki z budżetu państwa nie są wykorzystywane. Stąd nowelizacja ustawy, żeby racjonalnie wykorzystać środki budżetowe i środki, które są w Narodowym Funduszu Zdrowia, w celu realizacji tych programów. Dlatego też klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze projekt nowelizacji tej ustawy. Dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. (Oklaski) Przystępujemy do zadawania pytań. Zgłosiło się 11 osób. Czy są jeszcze zgłoszenia? Nie widzę. Zamykam listę osób zapisanych do zadawania pytań. Ustalam czas pytania – 1 minuta. Jako pierwszy zadaje pytanie pan poseł Krzysztof Sońta, Prawo i Sprawiedliwość.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, pani poseł. Głos zabierze pan poseł Aleksander Sopliński, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Aleksander Sopliński:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Nowotwory to jeden z najważniejszych problemów z zakresu zdrowia publicznego w Polsce – nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Każdego roku w Polsce u około 140 tys. Polaków wykrywa się nowotwór, a 90 tys. osób umiera z tego powodu. Dlatego też skuteczne zapobieganie zgonom z powodu nowotworów złośliwych wymaga poza poszukiwaniem bardziej skutecznych metod leczenia różnych postaci tej choroby opracowania programów profilaktyki pierwotnej zmierzających do ograniczenia zachorowań. Jest to szczególnie ważne wobec trudności i kosztów procesu leczenia tego schorzenia oraz istniejących barier w dostępie do wysokospecjalistycznych metod terapii. Zresztą to się przejawiało w porannej, wielogodzinnej dyskusji, kiedy mówiliśmy o sytuacji w ochronie zdrowia. Pierwotna prewencja nowotworów złośliwych to jeden z najważniejszych elementów prewencji chorób nowotworowych i obejmuje wszystkie sposoby zapobiegania zachorowaniom na nowotwory. Celem opracowanego programu – zresztą taką analizę, tak jak już drugą kadencję jestem posłem, przeprowadzamy corocznie – jest przede wszystkim upowszechnienie

Poseł Krzysztof Sońta:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja właściwie mam pytanie do wykonawców tego programu, do ministerstwa, do pani minister. Otóż „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” w znacznej części powinien oddziaływać profilaktycznie, na pewno jego efekty są odroczone, wystąpią po jakimś czasie i jego oceny całościowej przyjdzie nam dokonać, czy może komuś innemu w tej Izbie, za parę lat. Ale chciałbym zwrócić uwagę na jeden problem i zadać pytanie. Otóż o tym, jak ważne jest szczepienie, mówiła już przede mną pani poseł Janowska. Dzisiaj mamy taką sytuację, że z krajów skandynawskich na przykład przyjeżdżają studenci uczelni medycznych do Gdańska, by oglądać przypadki zaawansowanego raka szyjki macicy. Można by w jakimś stopniu temu zapobiec, szczepiąc populację dziewczynek w jednym z roczników. Próbowałem w samorządzie miasta Radomia przeprowadzić ten pomysł. (Dzwonek) Jednak świadomość społeczna, nawet w takiej grupie, jaką są radni, jest taka, że koszt szczepienia, 1 mln zł, w jednym roczniku gimnazjalnym, w trzecim, przed inicjacją seksualną statystyczną, jest w 700-milionowym budżecie nie do udźwignięcia zdaniem 28-oso-

108 Poseł Krzysztof Sońta

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo pani poseł. Pytanie zadaje pan poseł Jan Kulas, Platforma Obywatelska.

bowej rady, w której przewodniczyłem komisji zdrowia. Dlatego chciałbym zadać pytanie: Czy w ramach tego programu nie warto połączyć środków, żeby te bariery pokonywać w ten sposób, że z tego programu przeznaczymy część środków dla tych samorządów, które są w stanie…

Poseł Jan Kulas:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Problem jest ważny, dlatego pytania są istotne, ale gratuluję panu posłowi Ziętkowi znakomitego, profesjonalnego sprawozdania. Pierwsze pytanie. Zastanawiam się, jak w większym stopniu pozyskać jeszcze lekarzy rodzinnych. Może poprzez docieranie bezpośrednio do przychodni, przez POZ-y, może przez Porozumienie Zielonogórskie, może przez partnerów dialogu społecznego, tak żeby rzeczywiście ta informacja w zakresie profilaktyki wszędzie docierała. Drugie pytanie. Rozmawialiśmy o tym w Komisji Zdrowia i tu bym chciał zapytać pana posła, czy nie warto by właśnie w tych ośrodkach mniejszych, małych miasteczkach, wsiach – mówiliśmy o tym, żeby także parafia była takim kluczem, autorytet parafii jest tu bardzo ważny, żeby ta informacja w zakresie profilaktyki, potrzebnej edukacji też mogła docierać do tych społeczności lokalnych. I głosy takie były w komisji – ja pamiętam, panie pośle – że to też ważna informacja. I trzecie pytanie, najtrudniejsze. Zastanawialiśmy się i będziemy się długo zastanawiali, w jakim sensie media publiczne mogłyby pomóc – szczególnie telewizja publiczna prawie w ogóle nie bierze udziału w tego typu akcji promocyjnej. Jakie tu działania należałoby podjąć, żeby jednak telewizja publiczna służyła w zakresie profilaktyki i przez to także przyczyniała się do zmniejszania zachorowania na choroby nowotworowe? Dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, czas.

Poseł Krzysztof Sońta:
Już kończę, panie marszałku. ...pokonać jeśli nie barierę 1 mln zł, to barierę 300–400 tys., tak żeby dofinansować w wysokości 30–40% te szczepienia samorządom, które pójdą tą drogą?

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Pan przekroczył dwukrotnie czas, więc jednak proszę – bo nie chcę przerywać – o honorowanie tej zasady, skoro tak się umawiamy. To dotyczy wszystkich oczywiście. Pytanie zadaje pani poseł Renata Butryn, Platforma Obywatelska.

Poseł Renata Butryn:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z dzisiejszej wypowiedzi pani minister, z doniesień prasowych oraz z zestawień statystycznych wynika jasno, że Polska jest bardzo opóźniona w stosunku do innych krajów europejskich w zakresie profilaktyki, wykrywania we wczesnym stadium i skutecznego leczenia chorób nowotworowych. W myśl proponowanej ustawy nastąpi przesunięcie niewykorzystanych środków z profilaktyki na medycynę naprawczą. Mam pytanie do pana posła sprawozdawcy: Czy to zwiększy skuteczność walki z chorobami nowotworowymi i skuteczność leczenia, czy może jednak lepiej rozbudowywać programy profilaktyczne? Bo profilaktyka jest tańsza, takie jest obiegowe przekonanie. I jeszcze jedna rzecz, dla mnie bardzo ważna. Czy te pieniądze będzie można wykorzystać np. na realizację rządowego programu – o tym mówiła pani minister – zwiększenia ilości specjalistycznych ośrodków onkologicznych czy łóżek onkologicznych? Bo są takie bardzo duże miejscowości, jak Stalowa Wola, z których chorzy muszą jeździć na chemoterapię do innych ośrodków, gdyż nie ma tam oddziału onkologicznego. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Henryk Siedlaczek, Platforma Obywatelska.

Poseł Henryk Siedlaczek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Swoje pytania formułuję na podstawie informacji uzyskanych od osób niezwiązanych ze służbą zdrowia, stąd też z góry przepraszam za ich ewentualną niemerytoryczność. Szanowny panie ministrze, na zadane pytania nie oczekuję dzisiaj odpowiedzi. Dowiedziałem się – to informacje uzyskane od pacjentów – iż w przypadku raka nerki i wątroby stosowany jest lek o nazwie nexavar, którego stosowanie decyzją ministra zdrowia zostało wstrzymane.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

109

Poseł Henryk Siedlaczek W związku z tym pytam: Co jest powodem decyzji ministra w sprawie wstrzymania terapii lekiem o nazwie nexavar w przypadku chorych na raka nerki i wątroby? Czy i kiedy minister zdrowia przewiduje zmianę decyzji w sprawie leczenia tym lekiem? Czy minister zdrowia dopuszcza możliwość przyznania terapii lekiem nexavar na podstawie tzw. zgody indywidualnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia? Według informacji, które uzyskałem, lek ten w aptece w Boguminie (Republika Czeska) kosztuje 99 tys. koron czeskich, zaś w aptece w Berlinie 4483 euro, natomiast w Polsce szpitale otrzymują go w cenie 19 tys. zł, a apteki w cenie 26 tys. zł. (Dzwonek) W związku z tym kolejne moje pytania dotyczą kryterium ceny leku nexavar na rynku polskim. Co jest powodem tak radykalnie dużej różnicy ceny tego leku w kontekście przytoczonych przykładów? Czy minister zdrowia przewiduje rozpoznanie producentów tego leku, tak aby jego cena na rynku polskim była w miarę porównywalna z jego ceną na rynku europejskim? Dziękuję.

nym z najważniejszych programów profilaktycznych. Martwi jednak to, że nie pieniądze stanowią przeszkodę, tylko dotarcie do jak największej liczby ludzi, ewentualnych pacjentów, którzy mogą poddać się badaniom. Dlatego mam pytanie do rządu. Jakie działania medialne oprócz wystosowania listów do potencjalnych pacjentów – niestety, te listy nie sprawdzają się – zamierza podjąć rząd? Czy nie należałoby do tego zaangażować księży, mediów publicznych i niepublicznych? Ponieważ im więcej osób zostanie przebadanych, tym większa będzie liczba wykrytych chorób nowotworowych. I apeluję jeszcze do rządu, żeby włączyć do tego Porozumienie Zielonogórskie, ponieważ jest to najmocniejsze porozumienie w obszarze podstawowej opieki zdrowotnej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Maciej Orzechowski, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Kazimierz Gołojuch, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Maciej Orzechowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pytanie do posła sprawozdawcy. Panie pośle, czy prawdą jest, że ta zmiana ustawowa powoduje lepsze wykorzystanie tych środków? Czy prawdą jest, że niewykorzystane środki będą przekazywane m.in. na program szkolenia lekarzy rodzinnych i podstawowej opieki zdrowotnej, na szkolenie lekarzy z zakresu diagnostyki nowotworów, a więc na uzbrajanie tych lekarzy rodzinnych w narzędzia niezbędne do wczesnej profilaktyki? I czy prawdą jest, że ufiksowanie tego dotychczasowego zapisu ustawowego powodowało gorsze wykorzystanie tych środków, wykorzystywanie tych środków w ten sposób, że na koniec roku albo w ogóle nie były one wykorzystywane na tę profilaktykę, albo po prostu w ostatnim momencie próbowano szybko szukać jakiegoś rozwiązania? Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Kazimierz Gołojuch:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” jest programem interwencyjnym, mającym na celu poprawę sytuacji w polskiej onkologii. Z informacji zawartej w uzasadnieniu ustawy wynika, że na ten program przeznaczona jest kwota około 250 mln zł. I moje pytania. Jakie rząd ma pomysły na to, aby większa liczba osób zgłaszała się na badania profilaktyczne, tak aby wszystkie środki przeznaczone na „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” były w całości wykorzystane? I jakie sposoby szerszego dotarcia do społeczeństwa przewiduje Ministerstwo Zdrowia? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Waldemar Wrona, Prawo i Sprawiedliwość.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Tomasz Latos, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Waldemar Wrona:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” jest jed-

Poseł Tomasz Latos:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałbym zapytać o pomysły państwa na większe

110 Poseł Tomasz Latos

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Mariusz Grad:
Panie Marszałku! Korzystając z okazji, że na dzisiejszym posiedzeniu został poruszony temat „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych”, chciałbym zwrócić uwagę Wysokiej Izby na sprawę przyznawania dotacji unijnych – dokładnie z Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” – na rozwój jednostek świadczących usługi medyczne w zakresie zwalczania chorób nowotworowych. Mam pytanie do Komisji Zdrowia, do pana ministra: Czy z Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” będą mogły korzystać również regionalne ośrodki onkologiczne aplikujące o środki z tego programu, gdyż środki w regionalnych programach operacyjnych są zbyt małe, aby takie dofinansowanie zapewnić? Jak zdążyłem się zorientować, takie dofinansowanie przysługuje jednak tylko jednostkom bezpośrednio podległym ministrowi zdrowia. A dobrze byłoby, gdyby z tego programu również mogły skorzystać ośrodki regionalne. Jeżeli bowiem chcemy zwalczać raka, to oczywiście musimy mieć dobrą infrastrukturę. Bardzo proszę o odpowiedź. Dziękuję serdecznie.

wykorzystanie tych środków na profilaktykę. Czy rozważacie państwo wykorzystanie chociażby telewizji w propagowaniu profilaktyki i poprzez takie działania zwiększenie i poprawienie zgłaszalności się osób na różnego rodzaju badania w ramach tych szeroko prowadzonych akcji? Wydaje się, że byłoby to zasadne, tak jak większa być może współpraca z samorządami terytorialnymi. Wydaje się, że to jest również pewien pomysł na zgłaszanie się większej liczby osób w ramach programów profilaktyki. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Pytanie zadaje pani posłanka Elżbieta Rafalska, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Elżbieta Rafalska:
Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Do zadania tego pytania skłoniła mnie ta informacja, która mnie naprawdę niezwykle zaniepokoiła. Ja pamiętam 1999 r. i początki reformy ochrony zdrowia, kiedy mówiliśmy, że w Polsce musi się coś wreszcie zmienić, że musimy zacząć zwiększać nakłady na profilaktykę. I tak naprawdę to może dobrze, że przy takiej pustawej sali o tej sytuacji mówimy, bo nie mówimy może bardzo politycznie. Ale nie mamy się czym chwalić, my tu przegrywamy. Dobrze, że te pieniądze będą efektywnie wykorzystane i w ogóle będą wykorzystane. Ale dziś podejmujemy decyzję o tym, że zmniejszamy pieniądze na profilaktykę, to jest na... (Poseł Renata Butryn: Nie, nie zmniejszamy.) Nie, można tak też... Ale to w takim razie zmierzam do pytania. Proszę mi powiedzieć: Czy może te instrumenty, które stosowaliśmy do zachęcania do skorzystania z tej oferty profilaktycznej, były kiepskie, słabe, może źle kierowane, że dzisiaj bez zaangażowania, bez silnej kampanii medialnej, bez stworzenia pewnej mody nie uda nam się dotrzeć do wszystkich? (Dzwonek) Trzeba tworzyć modę na profilaktykę, modę na badania, na coroczne zachęty... (Poseł Renata Butryn: To jest pomysł.) ...nie tylko to najprostsze zawiadomienie. Bo tak naprawdę jest zgoda wszystkich klubów, ale dzisiaj nie wygrywamy tą decyzją. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Edward Wojtas, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Edward Wojtas:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wiele jeździłem po Europie. Zapoznawałem się w kilku krajach z funkcjonowaniem służby zdrowia i mogę powiedzieć jedno: Nie spotkałem w krajach zachodnich takiej sytuacji, żeby w przypadku niektórych rodzajów chorób nowotworowych śmiertelność była na poziomie tak wysokim, jaki jest u nas, powyżej 50, 60, a nawet 70%. A więc 3-, 4-krotnie mniejsza śmiertelność jest właśnie w krajach zachodnich: we Francji, w Austrii, w Wielkiej Brytanii. Wynika to przede wszystkim z profilaktyki. Tam są stosowane takie mechanizmy, które nie tylko zachęcają, ale także i wymuszają. Towarzystwa ubezpieczeniowe mają takie instrumenty, że jeżeli mężczyzna po czterdziestce czy kobieta nie zgłosi się na określone badania, to później niestety nie wszystkie świadczenia może mieć zrefundowane. (Dzwonek) W związku z tym mam pytanie: Czy w związku z tym, że jesteśmy w Unii Europejskiej i jest swoboda przepływu informacji, resort zdrowia zamierza skorzystać z doświadczeń tych krajów, które mają tak wysokie wyniki w zakresie zwalczania chorób nowotworowych? Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję pani posłance. Pytanie zadaje pan poseł Mariusz Grad, Platforma Obywatelska.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

111

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Lista posłów zapisanych do głosu została wyczerpana. Głos zabierze podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia pan Andrzej Włodarczyk. Proszę bardzo, panie ministrze.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Andrzej Witold Włodarczyk:
Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pozwolę sobie po kolei odpowiedzieć na wszystkie zadane pytania, oczywiście w miarę posiadanej wiedzy i możliwości. Jeśli chodzi o pytanie pierwsze, na temat szczepionki profilaktycznej przeciwko zakażeniu wirusem brodawczaka, który jest jedną z przyczyn raka szyjki macicy, to nie planujemy w tej chwili finansowania tej szczepionki, dlatego że zdaniem ekspertów niezależnych od Ministerstwa Zdrowia skuteczność tej szczepionki sięga 70% przypadków. Muszą to być, tak jak pan poseł słusznie zauważył, dziewczynki przed inicjacją seksualną, i to niezakażone wcześniej wirusem brodawczaka, a przecież zakażenie jest nie tylko na skutek kontaktów seksualnych. Wreszcie szczepienie jest bardzo drogie i wiele krajów znacznie zamożniejszych od Polski na to szczepienie nie przeznacza środków publicznych. W kontekście dzisiejszej debaty o sytuacji w ochronie zdrowia i znanych wszystkim niedostatków, jeśli chodzi o możliwości systemu, wydaje mi się, że to jest w tej chwili decyzja słuszna. Tak że nie przewidujemy takiego finansowania czy dopłat do ewentualnych wydatków ponoszonych przez samorządy lokalne. Jeśli chodzi o drugie pytanie, co do chemioterapii w innych ośrodkach, mniejszych, co do tego, czy można byłoby rozwijać takie ośrodki, to, pani poseł, pozwolę sobie zauważyć, że główną barierą dla rozwoju tych ośrodków jest brak lekarzy onkologów i specjalistów w Polsce. Dopóki ta sytuacja się nie poprawi, to nie mamy żadnej szansy na to, żeby te ośrodki rozwijać, dlatego że dzisiaj brakuje nam lekarzy specjalistów w dużych ośrodkach, dużych centrach onkologicznych, gdzie na przykład właśnie jeśli chodzi o chemioterapię, radioterapię, naprawdę są poważne problemy. Pytanie trzecie. Jak najbardziej uważam pomysł zwrócenia się poprzez księży do kobiet, przede wszystkim kobiet, ale nie tylko kobiet, do obywateli naszego kraju, za pomysł słuszny. A ponieważ ten dział zadań w Ministerstwie Zdrowia jest pod moim nadzorem, do episkopatu zostanie wysłany taki list z propozycją współpracy. Wydrukujemy po konsultacjach z episkopatem ulotki i spróbujemy przekazać to przez episkopat do parafii. A więc zdecydowanie tak.

Jeśli chodzi o pytanie pana posła na temat preparatu nexavar, nie znam powodów, dla których ten preparat został wstrzymany decyzją, jak rozumiem, poprzedniego ministra zdrowia, ponieważ rozumiem, że z całą pewnością nie ma go na liście leków, która została ostatnio ogłoszona. Minister zdrowia ubolewa, że na liście preparatów refundowanych nie znalazł się ani jeden preparat przeciwnowotworowy, który jest stosowany na przykład w przypadku nowotworów nerki, raka nerki. Według zapowiedzi pani minister zdrowia Ewy Kopacz przy ustalaniu następnej listy refundacyjnej zostaną podjęte działania, które spowodują – mam nadzieję – zmianę tego stanu rzeczy. Natomiast czy ewentualnie powodem wycofania tego leku nie były jakieś doniesienia naukowe czy informacje, które mogłyby powodować taką decyzję, na dzień dzisiejszy nie mam wiedzy. Odpowiem panu posłowi na piśmie, jak również odpowiem, czy istnieje możliwość wpisania tego leku na listę leków, które mogłyby być wydawane czy przepisywane na indywidualne zamówienie, na określonego pacjenta. Jeśli chodzi o sposoby dotarcia do społeczeństwa, jest to problem. Powiem tak: W wielu krajach nie od razu Kraków zbudowano. Potrzeba było wielu lat. W Finlandii, gdzie zgłaszalność jest na poziomie 70–80%, ten odsetek, który uznany jest za ekonomicznie zasadny, jeśli chodzi o badania skryningowe, uzyskano po 8 latach prowadzenia akcji informacyjnej i wysyłania różnego rodzaju zaproszeń na badania skryningowe. Program, który jest naszym zdaniem dobrym programem, funkcjonuje dopiero dwa lata i na poprawę, uzyskanie tak znaczących odsetek musimy poczekać, natomiast chciałbym zwrócić uwagę pań i panów posłów, że już w ciągu tych dwóch lat widzimy różnicę in plus, jeśli chodzi o tzw. zgłaszalność się pacjentów. W niektórych regionach Polski sięga ona już blisko 40%. Oczywiście trzeba podjąć też inne działania. Jeśli chodzi o media, to sprawa jest dość skomplikowana, dlatego że bardzo trudno jest namówić na to media publiczne. Mimo że płacimy abonament, mimo że mają one do spełnienia również rolę chociażby edukacyjną, tam liczy się pieniądz. Zrobienie spotu reklamowego – odpowiadam przy okazji na pytanie dziewiąte – to nie są duże koszty i środki na profilaktykę, którymi dysponujemy, wystarczyłyby na to, ale każda minuta emisji, jeżeli to ma być skuteczne, to są dziesiątki milionów złotych. Gdybyśmy chcieli pójść tą drogą, czyli komercyjnie opłacać tego typu reklamówki czy zachęty, czy apele o zgłaszanie się, to tych 250 mln zabrakłoby, nawet gdybyśmy wykorzystali je tylko i wyłącznie na profilaktykę, a przecież ten program stawia sobie również inne cele poza profilaktyką. Kolejne pytanie dotyczy mediów. Powtarzało się ono. Jak najbardziej tak. Jeśli chodzi o Porozumienie Zielonogórskie, to chciałbym zwrócić państwa uwagę, że zanim przez Narodowy Fundusz Zdrowia – mam taką nadzieję – zostanie uruchomione narzędzie w postaci środków na profilaktykę w zakresie lecz-

112

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Andrzej Witold Włodarczyk nictwa podstawowego, powiedzmy sobie wprost, trzeba lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej wyedukować, żeby wiedzieli, co mają robić i jak mają robić. Tak się składa, panie i panowie posłowie, że przez ostatnich kilka lat pracowałem w Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w klinice, w której odbierałem egzaminy od lekarzy rodzinnych z zakresu chirurgii, między innymi z chirurgii onkologicznej, a tak naprawdę na tym egzaminie najbardziej mnie jako egzaminatora interesowały sprawy dotyczące wykrywania choroby nowotworowej i prawidłowego postępowania lekarza rodzinnego w przypadku pewnych objawów zwiastujących możliwość jej wystąpienia, i poziom wiedzy, mówiąc delikatnie i ostrożnie, był średni. Tak że wydaje nam się, że to, co my proponujemy w tej chwili i co jest zresztą skonsultowane z Polską Unią Onkologiczną, jest zasadne i celowe i z całą pewnością po przeprowadzeniu tych działań edukacyjnych będzie lepiej, a udało nam się w ostatnim roku za środki, które były przeznaczone na program edukowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, wykształcić ponad 800 lekarzy rodzinnych. Tak że chcemy ten program dokończyć i mam nadzieję, że Narodowy Fundusz Zdrowia znajdzie środki na to, żeby można było w ramach podstawowej opieki zdrowotnej również prowadzić profilaktykę. Jeśli chodzi o ostatnie pytanie i wypowiedź dotyczącą wyników leczenia chorób nowotworowych w Polsce, to zgadzam się z panem posłem, który podnosił tę kwestię, że wyniki leczenia są wprost proporcjonalnie zależne od okresu, w jakim rozpoznajemy chorobę nowotworową. Im później ją rozpoznajemy, tym większy koszt leczenia, tym gorsze wyniki. Chciałbym państwu powiedzieć, że jeżeli porównamy wyniki leczenia, przede wszystkim operacyjnego, bo to jest najbardziej skuteczna forma leczenia nowotworów, to okazuje się, że uzyskiwane w polskich ośrodkach nie odbiegają w sposób istotny od wyników ośrodków europejskich, natomiast różnimy się przede wszystkim okresem, w którym pacjenci z chorobą nowotworową zgłaszają się do lekarza, i to nie do lekarza pierwszego kontaktu, tylko do lekarza specjalisty z ustalonym już rozpoznaniem. Pacjent często zgłasza się wcześniej, ale lekceważy się niektóre jego objawy, nie wykonuje się prawidłowej diagnostyki w kierunku wykluczenia choroby nowotworowej i potem jest nieszczęście, trafia do leczenia pacjent, młody człowiek na przykład z guzem odbytnicy wielkości kalafiora. Panie Marszałku! To z mojej strony chyba wszystko.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Andrzej Witold Włodarczyk:
Panie marszałku, wydaje mi się, że na wszystkie pytania odpowiedziałem. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
To już pan decyduje, panie ministrze. Trudno, żebym ja o tym decydował. Ewentualnie osoby pytające jeszcze się zgłoszą, ale widzę, że nie ma uwag. Tak że bardzo dziękuję. Głos zabierze sprawozdawca komisji pan poseł Jerzy Ziętek.

Poseł Jerzy Ziętek:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Przede wszystkim na początku chciałbym się przedstawić, bo jestem nowym posłem. Przedstawiam się: Jestem lekarzem ginekologiem położnikiem, 27 lat pracuję w zawodzie i to ja właśnie – przepraszam, że chwalipięctwo tutaj uskuteczniam – operuję panie z rakiem w różnym stadium rozwoju. Po analizie tych 27 lat pracy stwierdzam, że naprawdę jest tu spory postęp. Mamy coraz więcej pacjentek, które zgłaszają się z rakiem w stadium in situ, stopnia zerowego, który jest wyleczalny w 100%. Oczywiście stosujemy potem jeszcze dodatkowe kontrole, stosujemy teleterapię, brachyterapię itd., ale naprawdę jest w tej chwili większy odsetek wczesnej wykrywalności. Tak na marginesie chciałem zwrócić uwagę na to, dlatego że kiedyś zajmowałem się rakiem jajnika dość długo. To jest właściwie ten najgorszy zabójca, dlatego że na całe szczęście mamy pewnego rodzaju broń, jeżeli chodzi o raka szyjki, mamy cytologię, natomiast niestety rak jajnika dopiero się ujawnia wtedy, kiedy kobieta zauważa, że spódniczka jest za ciasna. Trzeba będzie pomyśleć, jeżeli chodzi o raka jajnika, o wprowadzeniu w naszym kraju pewnych badań, w sumie badań laboratoryjnych czynników krwi, które nie tylko pozwolą stwierdzić już raka, ale i tzw. nowotworzenie, czyli jeszcze stan przedrakowy. W tej chwili mamy antygen CA 125, ale to za mało. Jeżeli chodzi o szczepionki, to przyznam szczerze, że generalnie rzecz biorąc, kiedy dostałem tę ustawę i postanowiono, że będę posłem sprawozdawcą i zmniejszona zostanie pula pieniędzy na profilaktykę, to już mi się głos załamał, ale o tym powiem później. Szczepionka to nie jest taka prosta sprawa. W świecie się też o tym mówi. Przede wszystkim, owszem, szczepimy i u mnie w gabinecie też panie pytają i kupują sobie tę szczepionkę i szczepią siebie i dziewczynki, ale okazuje się, że nie do końca musi być wykluczenie przy infekcji HPV. W tej chwili specjaliści mówią, że należy szczepić się, nawet jeżeli jest HPV, bo to złagodzi postać raka. Trzeba zwrócić uwagę na to, że niestety nie

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

113

Poseł Jerzy Ziętek zwalnia to – i to trzeba mocno podkreślić – z badań profilaktycznych. To jest jedna rzecz. Szczepienie dziewczynek – bardzo dobrze. Pani Marysia wychodzi. Chłopców trzeba szczepić. Chłopcy zostali, jedna pani jest. Chłopców trzeba szczepić, dlatego że ta choroba się właśnie w ten sposób rozwija. Tak że jak gdyby to pół problemu szczepienie dziewczynek, trzeba szczepić chłopców przed inicjacją. To dopiero da efekt, który pozwoli nam na dobre zakończenie sprawy. Następnie jest kwestia przesunięcia środków do medycyny naprawczej. Przyznam szczerze, że bardzo lubię operować, i to nawet te stadia bardzo trudne. Przypominam, że akurat operacja raka szyjki to bardzo groźna operacja, z pełnym zakreseem, łącznie z węzłami chłonnymi, niemniej jednak zawsze marudzę, że jeżeli będzie profilaktyka, jeżeli będzie dobry styl życia, to w medycynie naprawczej będzie o wiele mniej roboty, pan profesor Religa nie będzie musiał tyle serc przeszczepiać itd., itd., jeżeli będzie odpowiednia moda. Bardzo dziękuję za te słowa, musimy stworzyć odpowiednie zwyczaje, modę na dobre żywienie, na ruch. My też za dużo siedzimy na tej sali. Trzeba popływać. Nie palić papierosów. To jest 80% przyczyn nowotworów. To jest podstawowa sprawa. Bardzo dobry jest też pomysł z parafiami. Przyznam się szczerze, że księża w parafiach już bardzo dobrze działają, szczególnie w tych przedmałżeńskich dyskusjach. Wiem o tym dość dobrze. Ulotki będziemy drukować, to nie jest problem. One zwiększyły nam zgłaszalność. Owszem, ja na pewnym etapie, że tak powiem, wychowania prozdrowotnego jestem niestety za tym, żeby były jakieś, nie wiem, środki nacisku – być może dobry jest pomysł z towarzystwami ubezpieczeniowymi – żeby przynajmniej na jakiś czas przyzwyczaić nasze panie i przede wszystkim panów – nie zapominajmy o nich – do tej profilaktyki. Chcę nadmienić, że to nie jest, całe szczęście, koniec dyskusji na ten temat, dlatego że nie tak dawno bardzo obszernie omawialiśmy w Komisji Zdrowia, znowu ze specjalistami, z prof. Zatońskim i innymi wielkimi ludźmi onkologii, sprawozdania również z realizacji za rok 2006, ale też harmonogram zadań na 2008 r. i kierunki realizacji na lata 2009–2010. Jest mi bardzo przyjemnie, że jestem również posłem sprawozdawcą druku nr 34, a więc to nie koniec dyskusji na temat profilaktyki. Dziękuję. (Oklaski)

Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 6. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, podpisanej w Brukseli dnia 28 czerwca 2007 r. (druki nr 148 i 177). Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana posła Pawła Arndta. Proszę bardzo, panie pośle.

Poseł Sprawozdawca Paweł Arndt:
Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Po 11 godzinach dyskusji o ważnych problemach służby zdrowia rozpoczynamy pracę nad innym tematem, może nie tak istotnym, nie tak ważnym, ale przecież też jest to sprawa, którą trzeba załatwić. Komisja Spraw Zagranicznych i Komisja Finansów Publicznych upoważniły mnie do przedstawienia sprawozdania z prac nad projektem ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, podpisanej w Brukseli dnia 28 czerwca 2007 r. Połączone komisje obradowały w dniu 23 stycznia br. w obecności przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Ministerstwa Finansów, którzy zostali upoważnieni do reprezentowania stanowiska rządu. Projekt ustawy jest niezwykle prosty i zawiera dwa artykuły, przy czym drugi dotyczy jedynie okresu wejścia ustawy w życie. W art. 1 upoważnia się prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikowania umowy między rządami Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych. Projekt ustawy nie wywołał wielkiej dyskusji podczas posiedzenia komisji. Jedyna kwestia, która została podniesiona, dotyczyła źródeł finansowania. Po informacji przedstawiciela resortu finansów, iż zawarcie umowy nie spowoduje dodatkowych obciążeń dla budżetu państwa, sprawę uznano za wyjaśnioną. Również Biuro Legislacyjne nie zgłosiła żadnych uwag do projektu ustawy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić kilka zdań uzasadnienia. Otóż będzie to pierwsza dwustronna umowa w sprawach celnych między naszymi krajami. Cały czas obowiązuje umowa stowarzyszeniowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Republiką Chile, która zobowiązuje do zintensyfikowania współpracy w zakresie stosowania procedur celnych oraz wza-

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Lista osób zapisanych do głosu została wyczerpana. Zamykam dyskusję.

114

Projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Chile

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Sprawozdawca Paweł Arndt jemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Zawarcie dwustronnej umowy ze stroną chilijską będzie więc wypełnieniem zaleceń umowy stowarzyszeniowej. Podobne umowy o współpracy w sprawach celnych zostały podpisane z wieloma krajami europejskimi, ale nie tylko, bo także z krajami pozaeuropejskimi. W ostatnich latach dostrzegamy wzrost obrotów handlowych z Chile, a temu mogą towarzyszyć zjawiska patologiczne, próby działań sprzecznych z przepisami celnymi. Istnieje również zagrożenie, jest potrzeba współdziałania w zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi, substancjami psychotropowymi. Co istotne, stosowanie umowy nie będzie miało wpływu na wielkość zgodnych z prawem obrotów towarowych z Chile. Biorąc to wszystko pod uwagę, wnoszę, występując w imieniu połączonych Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Finansów Publicznych, o przyjęcie sprawozdania zawartego w druku nr 177. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)

handlowych, wymaga usankcjonowania tych przepisów. Zjawiska takie jak zaniżanie wartości celnej towarów czy wstawienie do odprawy ceny dokumentów zawierających nieprawdziwe dane powinny być niwelowane. Platforma Obywatelska będzie popierała zaprezentowany projekt ustawy w celu ratyfikacji umowy podpisanej między Polską a Chile. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję. Głos zabiera pan poseł Jarosław Jagiełło, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jarosław Jagiełło:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwości w sprawie projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, podpisanej w Brukseli dnia 28 czerwca 2007 r. Do dnia dzisiejszego pomiędzy Polską a Chile nie obowiązuje dwustronna umowa w sprawach celnych. Obowiązują natomiast zapisy Protokołu o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, który stanowi część umowy stowarzyszeniowej zawartej pomiędzy państwami Unii Europejskiej a Chile. Zapisy te stanowią, iż protokół ten będzie traktowany jako uzupełnienie do umów o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, które zostały podpisane przez poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej z Chile przed wejściem w życie ww. protokołu albo które miały dopiero zostać podpisane. Dobrze więc się dzieje, iż taka umowa łączącą Polskę i Chile została wynegocjowana i podpisana, tym bardziej że obowiązują już umowy o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, które łączą Polskę tak z państwami Unii Europejskiej, jak i z tymi państwami, które jej nie tworzą. Ta umowa jest tym ważniejsza, im większa istnieje po naszej stronie potrzeba i wola rozszerzania i pogłębiania współpracy gospodarczej i handlowej, a tym samym szansa na znaczący wzrost obrotów handlowych pomiędzy Polską a Chile. Wzrostowi obrotów handlowych będą towarzyszyły – można dodać: niestety – zjawiska, które znamy z relacji z państwami, z którymi poziom wymiany handlowej naszego państwa jest dużo wyższy niż z Chile. Zjawiska te to: zaniżanie wartości celnej towarów będących przedmiotem wymiany handlowej czy przedstawianie do odprawy celnej dokumentów zawierających nieprawdziwe dane. Aby im przeciwdziałać, a także aby zwalczać wszelkie inne przejawy działań naruszających przepisy celne, potrzebna jest ta umowa.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 3-minutowych oświadczeń w imieniu klubów. Otwieram dyskusję. Głos zabiera pan poseł Michał Marcinkiewicz, Platforma Obywatelska.

Poseł Michał Marcinkiewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrywany projekt ustawy dotyczący ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych wymaga niewątpliwie pilnego przyjęcia. Sprawa ta w trakcie obrad i dyskusji na posiedzeniach komisji nie wzbudziła kontrowersji, tak jak powiedział poseł sprawozdawca. Tak naprawdę początku umowy, która została podpisana 28 czerwca 2007 r. w Brukseli, możemy dopatrywać się w roku 2002, kiedy to odbyły się spotkania prezydentów Polski i Chile. Fakt przyjęcia ustawy, która mówi o ratyfikacji umowy, może świadczyć o wzroście wymiany handlowej pomiędzy Polską a Republiką Chile, która w ciągu ostatnich kilku lat dynamicznie wzrastała. Niewątpliwie bardzo ważne jest stworzenie podstawy prawnej dla skutecznej współpracy urzędów celnych w celu zwalczania i zapobiegania wszelkim działaniom naruszającym przepisy celne. Przeciwdziałanie zjawiskom patologicznym, które zdarzają się szczególnie w okresie wzrastających obrotów

Projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Chile

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

115

Poseł Jarosław Jagiełło Dla oceny tej umowy ważne jest także przypuszczenie, iż pojawienie się jej może przysporzyć dodatkowych wpływów do budżetu naszego państwa, a jej przepisy nie wpłyną destrukcyjnie na już istniejącą legalną wymianę handlową pomiędzy Polską a Chile, np. nie wydłużą czasu trwania odpraw celnych czy też nie spowodują konieczności przedstawiania przez podmioty dokonujące odpraw celnych dodatkowych dokumentów. Warto również zwrócić uwagę na zapis art. 14 omawianej umowy, zatytułowany „Wyjątki od obowiązku udzielania pomocy”, który stanowi, iż, jeżeli organ proszony o pomoc uzna, że realizacja wniosku może przynieść szkodę suwerenności, bezpieczeństwu, porządkowi publicznemu, interesom gospodarczym lub innym istotnym interesom jego państwa, może odmówić udzielenia pomocy całkowicie lub częściowo albo uzależnić realizację wniosku od spełnienia określonych warunków, i który gwarantuje obu państwom realizację ich interesu narodowego na polu współpracy i pomocy w sprawach celnych. W związku ze wszystkimi przytoczonymi powyżej argumentami mogę stwierdzić, iż Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość poprze w głosowaniu omawiany projekt ustawy. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Sławomir Kopyciński, Lewica i Demokraci.

wykorzystywania funkcjonariuszy celnych państw, czyli stron tej umowy, jako świadków i ekspertów w postępowaniach wyjaśniających, jak również współpracę służb celnych obu państw w zakresie zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi. Konieczność wprowadzenia tego rodzaju uregulowań nie budzi najmniejszych wątpliwości. Wejście w życie ustawy znacząco poprawi skuteczność zwalczania prób naruszania regulacji celnych obu państw, jak również usprawni uzyskiwanie i pozyskiwanie informacji dla celów postępowań prowadzonych przez organy celne Polski i Chile. Szczególnie istotne jest wykorzystywanie postanowień umowy przy zwalczaniu szczególnie niebezpiecznego i niestety postępującego procederu, a mianowicie handlu narkotykami. Jest to istotne zwłaszcza ze względu na zlokalizowanie właśnie w krajach sąsiadujących z Chile głównych światowych centrów produkcji kokainy. Umowa ta jest korzystna również ze względu na możliwe do uzyskania dodatkowe wpływy do budżetu na skutek ograniczenia obrotu towarowego odbywającego się z naruszeniem przepisów celnych. Postanowienia umowy o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych należy ocenić pozytywnie, jako że odpowiadają one potrzebom współczesnego handlu międzynarodowego. Myślę, że w dobry sposób umowa będzie służyła interesom naszego państwa. W związku z powyższym Klub Poselski Lewica i Demokraci będzie popierał i popiera omawiany projekt ustawy. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Edward Wojtas, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Sławomir Kopyciński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Lewica i Demokraci mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o ratyfikacji umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Chile o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych. Potrzeba unormowania zasad współpracy w zakresie zapobiegania naruszeniom przepisów celnych w obrocie gospodarczym między Polską a Republiką Chile i ich zwalczania wynika z postępującej intensyfikacji i wzajemnych kontaktów gospodarczych, a co za tym idzie, z pojawienia się, niestety, szkodliwych zjawisk, w tym zaniżania wartości celnej towarów, fałszowania dokumentów celnych. Skuteczne wykrywanie tego rodzaju praktyk wymaga ścisłej współpracy służb celnych obu państw. Dotychczasowe robocze kontakty służb celnych okazały się dalece niewystarczające dla realizacji tego celu ze względu na swój prowizoryczny charakter. Umowa swym przedmiotem obejmuje wymianę informacji, dokumentów w zakresie prawidłowego wymiaru cła, informacji na temat przestępczości celnej i naruszeń prawa celnego, ułatwienia w zakresie

Poseł Edward Wojtas:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego w sprawie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Chile o współpracy wzajemnej i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, podpisanej w Brukseli dnia 28 czerwca 2007 r. Jak wiadomo, podstawowym celem umowy jest zapobieganie działaniom naruszającym prawo celne i ich zwalczanie. W związku z tym trzeba z satysfakcją odnotować, że rządy Polski i Chile uznały za celowe stworzenie podstawy prawnej do zapewnienia efektywnego współdziałania w zakresie zapobiegania wszelkim zdarzeniom naruszającym przepisy celne i ich zwalczania. Rosnące obroty handlowe wiążą się także ze wzrostem zagrożenia zjawiskami patologicznymi polegającymi głównie na zaniżaniu wartości celnej towarów czy też przedstawianiu do odprawy celnej nierzetelnych dokumentów.

116

Projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem RP a Rządem Republiki Chile

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Edward Wojtas Z satysfakcją odnotować należy, że jest to pierwsza umowa dwustronna między rządem RP i rządem Republiki Chile, państwa, jak wiemy, związanego z Unią Europejską ustawą stowarzyszeniową. Proponowana przez rząd umowa przewiduje wymianę informacji między organami celnymi obu krajów, współpracę w zakresie stosowania zakazów i ograniczeń przywozowych i wywozowych, współpracę w zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i psychotropowymi. Podkreślić należy, że zawarcie umowy nie spowoduje dodatkowych obciążeń dla budżetu państwa i nie ograniczy wielkości zgodnych z prawem obrotów towarowych z Chile, a będzie pomocne w eliminowaniu obrotu towarowego dokonywanego z naruszeniem przepisów celnych i korzystnie wpłynie na rozwój polskiej gospodarki. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej wyżej wymienioną umową wymaga ratyfikacji za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, gdyż umowa wypełnia przesłanki art. 89 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższą argumentacją klub poselski uważa, że należy nadać postanowieniom umowy przymiot prawa powszechnie obowiązującego i będzie głosował za uchwaleniem tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Głos zabierze podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów pan Jacek Kapica. Proszę bardzo, panie ministrze.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jacek Kapica:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W roku 2006 wzajemne obroty handlowe między Polską a Chile w stosunku do roku 2005 wzrosły o ponad 300%, co było wynikiem objęcia Polski postanowieniami umowy stowarzyszeniowej UE–Chile, i wyniosły w roku 2006 323,3 mln USD. Chile znalazło się na 5 miejscu pośród krajów Ameryki Łacińskiej, z którymi Polska dokonuje wymiany handlowej. Już w okresie styczeń– –listopad 2007 r. wymiana handlowa osiągnęła wartość 317 mln USD i można szacować, że na koniec roku 2007 wyniosła 350 mln USD. Ten wzrost nie był już tak duży, ale warto go odnotować. Główne towary w polskim eksporcie to bramownice drogowe, kamienie młyńskie oraz koparki i ładowarki, w imporcie to miedź i jej koncentraty, winogrona, wina stołowe. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Przystępujemy do zadawania pytań. Zgłosiła się jedna osoba, pan poseł Lipiński. Czy są jeszcze zgłoszenia? Nie słyszę. Zamykam listę. Ustalam czas zadawania pytania na 1,5 minuty. Proszę bardzo, pan poseł Dariusz Lipiński, Platforma Obywatelska.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie ministrze. Czy pan poseł sprawozdawca chce zabrać głos? Proszę bardzo, głos zabierze sprawozdawca komisji pan poseł Paweł Arndt.

Poseł Paweł Arndt:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Na to jedyne pytanie pan minister właściwie już odpowiedział. Chciałbym jedynie uzupełnić tę odpowiedź. Pan minister mówił, że w roku 2006 wartość obrotów wyniosła 323 mln USD. W latach wcześniejszych, w roku 2004 było to 50 mln USD, a w roku 2005 ok. 100 mln USD, tak że rzeczywiście widać, że jest duża dynamika wzrostu w wymianie handlowej z Chile. Jest to uzupełnienie tej odpowiedzi. Jako poseł sprawozdawca chciałbym jeszcze podziękować panom posłom, którzy brali udział w dyskusji i tak jednoznacznie wsparli projekt ustawy. Wierzę, że przyjęcie i stosowanie tej ustawy rzeczywiście usprawni współpracę między organami celnymi Polski i Chile. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Dariusz Lipiński:
Dziękuję bardzo, panie marszałku. Myślę, że zajmę mniej czasu. Mam krótkie pytanie o wartość wymiany handlowej między Polską a Chile. Nie wiem, czy panowie ministrowie będą mogli mi odpowiedzieć ad hoc. Jeśli nie, to proszę o odpowiedź na piśmie. Drugie pytanie. Pan poseł sprawozdawca wspomniał, że obrót handlowy między Polską a Chile wzrasta. Chciałem zapytać, jaka jest dynamika tego wzrostu w ostatnich latach. Trzecie pytanie brzmi: Jaka jest struktura tej wymiany handlowej, tzn. co głównie eksportujemy, a co sprowadzamy z Chile? Będę wdzięczny za odpowiedzi na te pytania. Dziękuję bardzo.

Projekty ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

117

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Zamykam dyskusję. Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 7. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim i rządowym projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym (druki nr 184, 162 i 189). Proszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana posła Tadeusza Sławeckiego.

Poseł Sprawozdawca Tadeusz Sławecki:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia Wysokiej Izbie sprawozdania Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim i rządowym projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym. Grupa posłów przedstawiła projekt ustawy. Wniosła go już w dniu 22 listopada 2007 r. Jest to projekt ustawy z druku nr 162. Podobnej treści projekt ustawy wniósł rząd w dniu 29 stycznia, tj. druk nr 184. Oba projekty dotyczą nadania trzem akademiom rolniczym, tj. Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Akademii Rolniczej w Lublinie i Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu statusu uniwersytetów przyrodniczych. Te projekty zostały skierowane do Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży. Wczoraj odbyło się ich pierwsze czytanie. Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży po przeprowadzeniu dyskusji i pierwszego czytania – dyskusja odbyła się w obecności również zainteresowanych przedstawicieli uczelni, rektorów, w obecności pani minister Kudryckiej – zarekomendowała Wysokiej Izbie przyjęcie tych dwóch projektów: przy braku głosów przeciwnych i trzech głosach wstrzymujących się. Wypada mi poinformować, że wniesiono jedynie uwagi do projektu dotyczącego zmiany nazwy uczelni poznańskiej, a wniosła je Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” uczelni. Chodziło o zastrzeżenia dotyczące, po pierwsze, pozbawienia uczelni imienia Augusta Cieszkowskiego, po drugie, miano zastrzeżenia co do samej nazwy Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Uważano, że ta nazwa nie wyczerpuje w pełni tego, czym zajmuje się ten uniwersytet. Jednak pani minister Kudrycka stwierdziła i potwierdziła, że była w tym zakresie prowadzona korespondencja pomiędzy ówczesnym jeszcze ministrem Seweryńskim a przedstawicielami „Solidarności” i że po zbadaniu sprawy autorytatywnie stwierdzono, iż brzmienie art. 3 proponowanej ustawy jest zgodne z wolą Senatu i rektora Akademii Rolniczej w Poznaniu. Senat Akademii Rolniczej w Poznaniu przyjął tę uchwałę w dniu 29 listopada 2006 r.

Posłowie wysłuchali zatem wyjaśnień ministra nauki i uznali, że te trzy uczelnie zasługują na miano statusu uniwersyteckiego. Ze względu na późną porę nie będę uzasadniał, bo uzasadnienie było już przedstawione w czasie pierwszego czytania, a jeszcze macie państwo przed sobą wystąpienia klubowe. Chcę podkreślić, że wszyscy zabierający głos wczoraj w pierwszym czytaniu w pełni potwierdzili, że te uczelnie zasługują na miano uniwersytetów. Na poprzednim posiedzeniu Sejmu kilka uczelni otrzymało status uniwersytetu, były to akademie medyczne, w tym Akademia Świętokrzyska. Jako poseł z Lubelszczyzny będę miał ogromną satysfakcję, jeśli czwarta uczelnia w Lublinie uzyska status uniwersytetu. Dlatego też wnoszę do Wysokiej Izby o uchwalenie tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów. Otwieram dyskusję. Pierwsza głos zabierze pani posłanka Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Platforma Obywatelska.

Poseł Agnieszka Kozłowska-Rajewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić państwu stanowisko Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej w sprawie projektu ustawy o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym, w szczególności projekt dotyczy przekształcenia Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie w Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Akademii Rolniczej w Lublinie w Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie i Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu w Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Pragnę nadmienić, że równolegle z poselskim projektem ustawy (druk nr 162) w czasie prac sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży rozpatrywany był równobrzmiący projekt rządowy (druk nr 184), który zgodnie z procedurą był wcześniej poddany konsultacjom społecznym. Jeżeli chodzi o konsultacje, to prawie wszyscy partnerzy społeczni wyrazili pozytywne opinie o projekcie, w tym Rada Główna Szkolnictwa Wyższego i Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, a zastrzeżenia zgłosiła jedynie komisja uczelniana, a za nią krajowa „Solidarności” Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu. Związane z tym wątpliwości zostały wyjaśnione i są zawarte w druku nr 184 na str. 3 i 4. Same zmiany nazwy uczelni wynikają z art. 255 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który mówi, że do 30 czerwca 2010 r. nazwy uczelni zostaną do-

118

Projekty ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Agnieszka Kozłowska-Rajewicz stosowane do wymagań określonych w art. 3 ustawy. Zgodnie z tym artykułem, tylko przypomnę, uczelnie mogą przyjmować następujące nazwy: uniwersytet, uniwersytet techniczny, uniwersytet uzupełniony innym przymiotnikiem, np. humanistyczny albo przyrodniczy, politechnika i akademia. Najwyższą rangę naukową ma uniwersytet. Taką nazwą mogą się posługiwać tylko te uczelnie, które nadają stopień naukowy doktora co najmniej w 12 dyscyplinach, w tym przynajmniej po 2 uprawnienia w 6 różnych dziedzinach, a najniższą rangę ma akademia. Wyraz „akademia” stosuje się w uczelniach, które mają 2 uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Tak zwane uniwersytety przymiotnikowe, a o nich dzisiaj mowa, znajdują się mniej więcej pośrodku tego uczelnianego szeregu. Do ich powstania potrzeba przynajmniej 6 uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora, w tym co najmniej 4 objętych profilem uczelni, o czym mówi art. 3 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wszystkie uczelnie wymienione w projekcie ustawy z nawiązką spełniają warunki określone w art. 3 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. I tak Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie posiada 8 uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora, a dodatkowo jeszcze 7 do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Uczelnia ta zatrudnia ponad 730 nauczycieli akademickich, z czego 30% to są samodzielni pracownicy naukowi. Liczba realizowanych przez nich projektów badawczych sięga kilkuset, większość jest finansowana z grantów ministerialnych, a więc podlega bardzo ostrej procedurze recenzji realizowanej przez środowisko naukowe. Akademia Rolnicza w Lublinie posiada 7 uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora i 5 uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Zatrudnia ponad 800 nauczycieli akademickich, z czego 91 to są pracownicy samodzielni, i kształci prawie 13 tys. studentów na 12 różnych wydziałach. Akademia Rolnicza im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu ma 8 uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora i 7 doktora habilitowanego. Kształci na 13 kierunkach w 27 specjalnościach. Podobnie jak dwie poprzednie uczelnie, dysponuje sprawnym zespołem kadry naukowej o ogromnym potencjale naukowym i dydaktycznym, który realizuje swoje zadania poprzez krajowe i międzynarodowe projekty, często we współpracy z uniwersytetami. Wszystkie trzy uczelnie wymienione w projekcie ustawy mają wysoką ocenę Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Senaty opisywanych uczelni podjęły uchwały wyrażające poparcie dla zmiany nazw uczelni w brzmieniu zawartym w ustawie. Jednak zgodność z literą prawa to nie jest jedyny powód, dla którego Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej popiera projekt ustawy.

Nazwa „uniwersytet” przynosi prestiż, ale stwarza także zobowiązanie do dbania o odpowiednie standardy kształcenia i badań naukowych, a tym samym staje się dodatkowym motorem rozwoju uczelni. Każda z wymienionych akademii rolniczych rozwija badania naukowe i poszerza ofertę dydaktyczną o kolejne dyscypliny, dążąc do uzyskania statusu uniwersytetu już bez przymiotnika. Takie działania prowadzące do rozwijania narodowego potencjału intelektualnego mają ogromne znaczenie w państwie, które aspiruje do budowania gospodarki opartej na wiedzy. Panie i Panowie Posłowie! Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej, szanując wolę senatów uczelni, doceniając ich naukowe i dydaktyczne osiągnięcia, a także dostrzegając szanse, jakie stwarza przekształcenie akademii w uniwersytet, popiera projekt ustawy o zmianie nazw niektórych akademii rolniczych. Będziemy głosować za. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję pani posłance. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość dzieli swój czas. Pierwszy w imieniu klubu głos zabierze pan poseł Marek Łatas. Proszę uprzejmie, panie pośle.

Poseł Marek Łatas:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie ustawy o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym (druki nr 162, 184 i 189). Zgodnie z ustawą z 2005 r. wymienione uczelnie, czyli akademie rolnicze w Krakowie, Lublinie i Poznaniu, spełniają wymogi ustawy (art. 3 ust. 3). Posiadają również odpowiednie uchwały senatów tych uczelni, które przedstawiła przemawiająca przede mną pani posłanka. Akademia Rolnicza w Krakowie jest to wielowydziałowa wyższa uczelnia, mająca prawo nadawania stopni naukowych i kształcąca zarówno wysoko kwalifikowane kadry zawodowe, jak i pracowników nauki. Uczelnia ma siedem uprawnień do nadawania stopni naukowych zarówno doktora, jak i doktora habilitowanego, w tym siedem w dziedzinach nauk rolniczych oraz jedno w dziedzinie nauk leśnych. Kształci studentów na 12 kierunkach w 24 specjalnościach. Prowadzi szeroką współpracę z uczelniami za granicą, zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu to uczelnia w obecnej chwili nadająca stopień doktora w ośmiu dyscyplinach w ramach dwóch dziedzin, a w siedmiu dyscyplinach w ramach dwóch dziedzin – stopień doktora habilitowanego.

Projekty ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

119

Poseł Marek Łatas Akademia Rolnicza w Poznaniu kształci na 13 kierunkach w 27 specjalnościach. W przypadku Akademii Rolniczej w Poznaniu te wymogi formalne są spełnione. Pozostaje jedynie ubolewanie, że brakuje pełnej zgody dotyczącej nazwy „uniwersytet przyrodniczy”. Tutaj protest związku zawodowego „Solidarność” rzuca trochę cienia na to przekształcenie. Ale Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera projekt ustawy. Dziękuję.

wiązanie dalszej współpracy międzynarodowej. Pragnę wyrazić szczególną satysfakcję, że mogę być świadkiem wydarzenia niemalże o charakterze historycznym dla tej uczelni jako jej pracownik i proszę państwa posłów o poparcie tego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję pani posłance. Głos zabierze pan poseł Bogusław Wontor, Lewica i Demokraci.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos zabierze pani posłanka Gabriela Masłowska.

Poseł Bogusław Wontor:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Ze względu na porę, bo mamy opóźnienie w obradach i rozpoczął się mecz Polska–Czechy, postaram się mówić bardzo krótko, tym bardziej że uzasadnienie przedstawione przez moich przedmówców było bardzo obszerne, a sprawa wydaje mi się oczywista. Odnosząc się w imieniu klubu LiD do zawartego w drukach nr 162 i 184 projektu ustawy o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym, chciałbym przypomnieć, że w 2005 r. powstała ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, która wprowadziła gradację. Była już o niej mowa. Uczelnie dostosowują się do tych nowych przepisów, dzisiaj obowiązujących. Uczelnie ubiegające się o status uniwersytetu uzupełnionego przymiotnikiem spełniają z nawiązką wymagane kryteria, więc klub Lewicy i Demokratów jest jak najbardziej za tym, żeby poprzeć projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Poseł Gabriela Masłowska:
Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu posłów Prawa i Sprawiedliwości mam przyjemność, jako parlamentarzysta ziemi lubelskiej, i nie tylko, udzielić poparcia dla nadania Akademii Rolniczej w Lublinie nowej nazwy – „uniwersytet przyrodniczy”. Uczelnia o ponad 50-letniej historii w ostatnich latach rozwija się szczególnie dynamicznie. Kształci na 15 kierunkach studiów i w kilkudziesięciu specjalnościach. Liczba studentów studiów dziennych w stosunku do roku 1990 zwiększyła się ponad 2-krotnie, a jeśli chodzi o studentów studiów zaocznych, wzrost ten jest ponad 3-krotny. Jest to wynikiem ogromnego wysiłku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego władz i pracowników uczelni oraz całej społeczności akademickiej. Dzięki determinacji wysoko wykwalifikowanej kadry nastąpiła weryfikacja programów nauczania i dostosowanie kierunku studiów do zmian systemowych, do potrzeb regionu i kraju. Uczelnia prowadzi szeroką współpracę ze środowiskiem naukowym na całym świecie. W uznaniu dla aktywności i osiągnięć uczelni inicjatywa poselska dotycząca zmiany jej nazwy została podjęta przez nas w poprzedniej kadencji Sejmu, w wyniku uchwały senatu, jeszcze w 2005 r. Środowisko akademickie już wówczas wyraziło wolę zmiany nazwy i było do tego przygotowane. Ta inicjatywa poselska zmiany nazwy w ubiegłej kadencji Sejmu spotkała się z zadziwiającą akceptacją różnych ugrupowań politycznych, jednak ze względu na przerwaną kadencję nie mogła być zrealizowana. Uczelnia naturalnie spełnia wymogi ustawowe zmiany nazwy na uniwersytet przyrodniczy, ponieważ posiada 7 uprawnień do nadawania stopni naukowych doktora. Nazwa „uniwersytet przyrodniczy” wiernie, może nawet wierniej oddaje możliwości uczelni jeśli chodzi o badania i działalność dydaktyczną, biorąc pod uwagę nomenklaturę europejską, a przez to ułatwi na-

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Jan Łopata, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Poseł Jan Łopata:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność zabrać głos w imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego w sprawie sprawozdania Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o projektach ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym, a konkretnie Akademii Rolniczej w Lublinie, Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie oraz Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu. Od razu oświadczam, że posłowie mojego klubu głosować będą za przyjęciem ustawy, za nadaniem akademiom nowych nazw. Uczelnie te, a właściwie ich organy, jakimi są wysokie senaty, już kilka lat

120 Poseł Jan Łopata

Projekty ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

temu… Przypomnę, że senat lubelskiej Akademii Rolniczej podjął stosowną uchwałę w dniu 4 listopada 2005 r., pozostałe uchwały noszą datę 2006 r. Celowo mówię o pierwotnych datach i dokumentach, bo w ostatnich dniach jesteśmy zasypywani protestami Związku Zawodowego „Solidarność” odnośnie do zmiany nazwy uczelni poznańskiej. Chcę oświadczyć, że na wypracowanie konsensusu potrzeba było trochę czasu. Dzisiaj jest dla nas wiążąca uchwała wysokiego senatu Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, a przypomnę, że podjęta ona była 26 maja 2006 r., więc blisko 2 lata temu. Wszystkie uczelnie swymi dokonaniami naukowymi i faktem posiadania licznej grupy absolwentów udowodniły, że są godne nosić nazwę „uniwersytet”, a poza tym – co może tu najważniejsze – spełniają zapis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Przypomnę, że nadanie nazwy „uniwersytet” jest warunkowane posiadaniem przez uczelnię 6 uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora, w tym co najmniej 4 w zakresie nauk objętych profilem uczelni. Akademie, których zmiany nazw dzisiaj rozważamy, spełniają wszystkie kryteria. Wysoki Sejmie! Pani poseł Masłowska przedstawiła jedną z uczelni, ja również pozwolę sobie przybliżyć z tej sejmowej mównicy uczelnię, której i ja jestem absolwentem. (Oklaski) Zawdzięczam jej bardzo wiele, przede wszystkim klimat wzajemnego szacunku profesorów i studentów, bardzo dobrych relacji międzyludzkich, wzajemnej pomocy i partnerstwa. Tą uczelnią jest oczywiście Akademia Rolnicza w Lublinie. Należy ona do najstarszych placówek wyższego szkolnictwa rolniczego w powojennej Polsce. Korzeniami sięga bowiem 1944 r. – powojennej historii, panie pośle Woda – kiedy to mocą specjalnego dekretu powołano na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej jej dwa najstarsze Wydziały: Rolny, obecnie Agrobioinżynierii, i Weterynaryjny, obecnie Medycyny Weterynaryjnej. Nasza uczelnia stała się samodzielną jednostką naukowo-dydaktyczną i badawczą 11 lat później, przyjmując nazwę Wyższej Szkoły Rolniczej w oparciu o uchwałę Rady Ministrów z 1955 r. Następnie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 września 1972 r. nadano jej nazwę Akademii Rolniczej. Akademia Rolnicza jest oczywiście uczelnią państwową, zaś nadzór nad nią sprawuje minister edukacji narodowej. Posiada ona również godło, sztandar, pieczęć urzędową, dysponuje odznaczeniami honorowymi w postaci medalu i odznak. Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi akademii są wydziały. W tej chwili jest ich siedem. Wspomniane, te dwa najstarsze, to Wydziały Agrobioinżynierii i Medycyny Weterynaryjnej, pozostałe to Wydziały: Biologii i Hodowli Zwierząt, Ogrodniczy (utworzony w 1970 r.), Inżynierii Produkcji (również

utworzony w 1970 r.) i dwa najświeższe, najmłodsze: Nauk o Żywności i Biotechnologii (2005 r.) oraz Wydział Nauk Rolniczych w Zamościu (utworzony dwa lata temu, w 2006 r.). Oprócz wydziałów w strukturze uczelni działają jednostki międzywydziałowe, prowadzące działalność dydaktyczną i usługową na rzecz jednostek podstawowych. Jednostkami międzywydziałowymi są: Biblioteka Główna, Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych, Studium Wychowania Fizycznego i Sportu itd. Bardzo aktywnie działa Centrum Kultury i Folkloru Wsi, zespół tańca ludowego Jawor. Należy dodać, że ostatnimi czasy bardzo intensywnie zmienia się infrastruktura uczelni. Mimo obserwowanego niżu demograficznego nabór na wszystkie wydziały w naszej uczelni jest pełny. Pozostałe uczelnie, Wysoki Sejmie, których zmiany nazw dzisiaj przyjmujemy, należą również do wiodących uczelni rolniczych w Polsce i dlatego też klub nasz postanowił, jak na wstępie powiedziałem. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Do zadania pytania zapisany jest jeden poseł. (Poseł Marek Łatas: Panie marszałku, czy można jedno takie maleńkie sprostowanie do wypowiedzi pana posła Łopaty?) Sprostowanie? Proszę bardzo.

Poseł Marek Łatas:
Panie Marszałku! Panie pośle, przepraszam, bo to nie złośliwie, ale najstarsza jest jednak Akademia Rolnicza w Krakowie, wydział rolny na Uniwersytecie Jagiellońskim powołano w 1806 r. (Poseł Jan Łopata: W powojennej, dodałem dwukrotnie.) Przepraszam i dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Sekundeczkę, kolego. Czy są inne osoby do zadania pytania? Nie ma. W takim razie zamykam listę. Ustalam czas: jedna minuta. Proszę bardzo.

Poseł Wiesław Woda:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Nie ukrywam, że jestem absolwentem Akademii Rolniczej w Krakowie, z czego jestem dumny. Tak gwoli pełnej ścisłości, wywodzi się ona z Uniwersytetu Jagiellońskiego, któ-

Projekty ustaw o nadaniu nowych nazw niektórym akademiom rolniczym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

121

Poseł Wiesław Woda ry powstał w 1364 r. Tak jak mój przedmówca powiedział, znacznie wcześniej powstał wydział rolny, wobec tego nie licytujmy się z Lublinem. Cieszy mnie i zapewne wielu z nas, że zarówno rząd, jak i posłowie wystąpili z inicjatywą poselską, by nadać trzem uczelniom nazwę „uniwersytet”. Chcę jednak zapytać, czy ta decyzja oznacza tylko zmianę nazwy, czy również pomoc dla tych uczelni? Mam na myśli pomoc materialną. Na tych uczelniach jest wielu znakomitych wykładowców, pracowników i jestem przekonany, że warto, aby tym ludziom sprzyjać w sensie bazy materialnej. Dlatego też pytam, czy prawdą jest, że z listy projektów indykatywnych skreślono wydział geodezji. Byłoby to wielką stratą dla tej uczelni, dla całego rolnictwa i dla całej gospodarki. Dziękuję. (Oklaski)

tych, a nie innych uczelni. Z tego, co wiem od rektorów, żadna uczelnia rolnicza nie znalazła się na tej liście. Dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Zamykam dyskusję. Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań. Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 8. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym (druki nr 178 i 187). Poproszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana posła Janusza Piechocińskiego. Proszę bardzo, panie pośle.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo. Głos zabierze podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego pani Grażyna Prawelska-Skrzypek. Proszę bardzo, pani minister.

Poseł Sprawozdawca Janusz Piechociński:
Dziękuję. Panie Marszałku! Po tych wystąpieniach i deklaracjach dotyczących zmiany nazwy akademii rolniczych z przykrością informuję, że nie jestem absolwentem żadnej z tych akademii. A szkoda, bo była taka pokusa. Może innym razem. Mam dzieci w wieku licealnym, więc może któreś dostąpi tego zaszczytu. Szanowni Państwo! W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury – w bardzo trudnych warunkach, bo cały dzień poświęciliśmy zdrowiu, a później szkolnictwu wyższemu – omówię przedłożenie komisji będące sprawozdaniem z posiedzenia Komisji Infrastruktury, zawartym w druku nr 187, dotyczącym rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym z druku nr 178. Nowela jest związana z opublikowaniem przez Komisję Europejską dyrektyw i zmian dotyczących sprawy interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości i sprawy interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnej. Zmiana spowodowana dyrektywami europejskimi i załącznikami do nich dotyczy procedur weryfikacji zgodności podsystemów interoperacyjności kolei i polega na umożliwieniu producentom lub ich upoważnionym przedstawicielom uzyskania pośrednich certyfikatów zgodności podsystemu w wyniku oceny wstępnej przeprowadzonej przez jednostkę notyfikowaną. Na podstawie takich pośrednich certyfikatów producent będzie mógł sporządzić pośrednie deklaracje weryfikacji zgodności podsystemu i dzięki temu będzie miał pewność, że projektowany lub produkowany podsystem jest zgodny z zasadniczymi wymogami. Ułatwi to sprzedaż jeszcze przed zakończeniem produkcji i uzyskaniem certyfikatu zgodności, a także ułatwi samo uzyskanie tego certyfikatu.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Grażyna Prawelska-Skrzypek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odniosę się do ostatniego pytania. Chcę powiedzieć, że projekt ustawy dotyczy zmiany nazwy, a nie zmian zasad finansowania. Wszystkie uczelnie publiczne podlegają tym samym regulacjom. Jeżeli chodzi o listę indykatywną, to wszelkie dokonane zmiany są związane z kryteriami i albo je spełniały, albo nie, tak że nie mogę się wypowiadać w tej kwestii. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, pani minister. Poproszę o zabranie głosu sprawozdawcę komisji pana posła Tadeusza Sławeckiego.

Poseł Tadeusz Sławecki:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Myślę, że nie było głosów krytycznych, tak jak w pierwszym czytaniu. Wszyscy posłowie poparli ten projekt. Chciałbym tylko w imieniu prezydium Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży poinformować, że jutro jest przewidziane posiedzenie komisji. Odnośnie do pytania pana posła Wody na temat listy indykatywnej: minister nauki będzie wyjaśniał powody nieumieszczenia na niej

122

Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Poseł Sprawozdawca Janusz Piechociński Dlaczego ta nowela jest tak ważna, mimo że dotyczy kwestii związanych z techniką i technologią? Polski rynek kolejowy się modernizuje i wielkim osiągnięciem rozwiązań europejskich jest postawienie na interoperacyjność, na współdziałanie systemów technicznych, technologicznych, tak aby ten rynek maksymalnie szybko ujednolicić i w ten sposób zmniejszyć koszty jego modernizacji, a jednocześnie usprawnić pod względem technicznym i technologicznym i w ten sposób zapewnić podwyższony stan bezpieczeństwa kolejowego. Informuję Wysoki Sejm, że Komisja Infrastruktury na swoim posiedzeniu wprowadziła do projektu uzgodnione z rządem poprawki o charakterze legislacyjnym. Jednomyślnie rekomenduję Wysokiemu Sejmowi przyjęcie sprawozdania o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, zawartego w druku nr 187. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję panu posłowi. Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów. Otwieram dyskusję. Proszę o zabranie głosu panią posłankę Elżbietę Pierzchałę, Platforma Obywatelska.

podsystemu na etapach od projektowania do testów końcowych. Certyfikat zgodności podsystemu jest to dokument wydawany przez notyfikowaną jednostkę certyfikującą, jednostką taką jest na przykład Centrum Naukowe Kolejnictwa. Dokumentację i korespondencję związaną z oceną zgodności sporządza się w jednym z oficjalnych języków państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub w innym języku uzgodnionym przez strony. Jednostki certyfikujące mają obowiązek publikacji informacji o: otrzymanych wnioskach, dokonanych ocenach zgodności oraz wydawanych certyfikatach lub odmowach ich wydania. Co daje nam ta nowelizacja ustawy? Pośrednie certyfikaty i deklaracje zgodności ułatwiają producentom późniejsze uzyskiwanie obowiązujących certyfikatów zgodności podsystemu oraz wystawianie deklaracji weryfikacji zgodności. Przepisy tej ustawy dotyczą np. producentów oprogramowania, importerów podsystemów, inwestorów dostarczających elementy transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnej i szybkiej, zarządców infrastruktury kolejowej i przewoźników kolejowych eksploatujących te podsystemy oraz notyfikowanych jednostek certyfikujących. Usprawnianie wdrażania interoperacyjności przyczyni się w dalszej perspektywie do poprawy jakości oferty transportu kolejowego i konkurencyjności polskich kolei na rynku europejskim. Nowelizacja ustawy jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. Klub Platformy Obywatelskiej RP pozytywnie ocenia nowelizację ustawy zawartej w druku nr 178. Dziękuję. (Oklaski)

Poseł Elżbieta Pierzchała:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej RP dotyczące zmiany ustawy o transporcie kolejowym, zawartej w druku nr 178. Wprowadzenie 1 czerwca 2007 r. dyrektywy 32 zmieniającej załącznik VI do dyrektywy Rady 96/48 WE w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości oraz zmieniającej załącznik VI do dyrektywy 2001/16/WE w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnej spowodowało wprowadzenie nowelizacji ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Nowelizacja tej ustawy ma na celu uzyskiwanie przez producentów podsystemów, np. produkujących blokady samoczynne, które są podsystemem w systemie sterowania ruchem pociągów, tzw. pośrednich certyfikatów zgodności interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei. Interoperacyjność jest to zdolność kolei dużych prędkości i kolei konwencjonalnej do bezpiecznego i niczym niezakłóconego ruchu pociągów na terenie państw Unii Europejskiej. Zmiana ta polega na uzyskaniu pośrednich certyfikatów zgodności już na etapie projektowania, w rzeczywistości jest to obowiązek kontroli

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję. Proszę o zabranie głosu pana posła Jarosława Żaczka, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Jarosław Żaczek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, druk nr 178. Nowelizacja tej ustawy jest skutkiem zmian prawa unijnego w zakresie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości i systemu kolei konwencjonalnej. Przepisy ustawy dotyczą producentów, importerów, inwestorów dostarczających lub wytwarzających produkty dla tych systemów, zarządów infrastruktury kolejowej, przewoźników kolejowych oraz notyfikowanych jednostek certyfikujących. Proponowana zmiana przepisów polega na umożliwieniu producentom uzyskania pośrednich certyfikatów zgodności podsystemów stosowanych w kolejnictwie na podstawie wstępnej oceny przeprowa-

Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

123

Poseł Jarosław Żaczek dzonej przez jednostkę notyfikowaną. Na podstawie takich pośrednich certyfikatów producent będzie mógł sporządzić pośrednie deklaracje weryfikacji zgodności podsystemu i będzie miał pewność, że projektowany lub produkowany przez niego podsystem jest zgodny z zasadniczymi wymogami. Z tego też względu proponowana zmiana kładzie nacisk na konieczność kontroli podsystemów już na etapie ich projektowania. Rozwiązanie to ułatwi producentom sprzedaż jeszcze przed zakończeniem produkcji i uzyskaniem certyfikatu zgodności. Ułatwi też uzyskanie samego certyfikatu. Nowelizacja wprowadza w swojej treści definicję pośredniego certyfikatu zgodności podsystemu oraz pośredniej deklaracji weryfikacji zgodności podsystemu. Daje możliwość przeprowadzenia oceny wstępnej i możliwości uzyskania pośredniej deklaracji weryfikacji zgodności podsystemu. Nakłada obowiązek kontroli podsystemu na etapach od projektowania do testów końcowych. Przepisy ustawy nakładają obowiązek uwzględniania pośrednich certyfikatów przy wydawaniu certyfikatu zgodności przez jednostkę notyfikowaną, przechowywania dokumentacji technicznej związanej z otrzymaniem deklaracji zgodności oraz udostępniania jej zainteresowanym organom w danym państwie członkowskim. Notyfikowane jednostki wydające certyfikaty będą miały obowiązek publikowania informacji o otrzymanych wnioskach, o dokonaniu oceny zgodności oraz o wydawanych certyfikatach lub odmowach ich wydania. Nowelizacja ustawy będzie miała wpływ na usprawnienie wdrażania interoperacyjności, a jednocześnie przyczyni się niewątpliwie do poprawy jakości oferty transportu kolejowego. Komisja w trakcie omawiania projektu ustawy wprowadziła na wniosek Biura Legislacyjnego kilka poprawek o charakterze wyłącznie redakcyjno-legislacyjnym. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera projekt tej nowelizacji i wnosi o przyjęcie przez Sejm ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym w wersji przedstawionej w sprawozdaniu Komisji Infrastruktury (druk nr 187). Dziękuję bardzo. (Oklaski)

w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, zawartej w drukach nr 178 i 187. Omawiany dziś projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej w związku z opublikowaniem przez Komisję Europejską dyrektywy 2007/32/ WE z dnia 1 czerwca 2007 r. zmieniającej załącznik nr 6 do dyrektywy Rady 96/48/WE w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei dużych prędkości i załącznik nr 6 do dyrektywy 2001/ 16/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolei konwencjonalnej. O tym, że projekt ustawy nie budził kontrowersji, świadczy fakt, iż Komisja Infrastruktury w dniu 5 lutego przyjęła go w ciągu 30 min. Chciałbym pogratulować rządowi tak szybkiego dostosowania do polskiego prawa stosownej dyrektywy. Ale za pomocą dyrektywy, panie ministrze, jeździć szybką koleją się nie da. Rząd zapewnia, że szybką kolej zbudujemy z Warszawy do Wrocławia i Poznania po 2014 r., ale od przygotowań do realizacji daleka droga. Co prawda 10 stycznia br. PLK rozpoczęło konsultacje ze związkami zawodowymi funkcjonującymi w PKP w sprawie powstania oddziału linii dużych prędkości, ale to tylko tworzenie nowych stanowisk, a nie budowa nowych torów. Mój klub oczekuje na rozwiązania w strefie restrukturyzacji PKP. Myślę, że jest to ważniejsze aniżeli ustawa służąca kolei, której w Polsce w tej chwili nie ma. Łatwiej jest jednak, jak widać, przetłumaczyć i przepisać dyrektywę aniżeli rozwiązać problem polskich kolei. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o samą omawianą dziś nowelizację ustawy o transporcie kolejowym – przedłożone sprawozdanie Komisji Infrastruktury – de facto przenoszącą dyrektywę Unii Europejskiej w sprawie uzyskiwania i wdrażania certyfikatów zgodności podsystemów w kolejach konwencjonalnych i szybkich prędkości, to nie budzi ona zastrzeżeń naszego klubu i głosować będziemy za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Janusz Piechociński, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Głos zabierze pan poseł Wiesław Szczepański, Lewica i Demokraci.

Poseł Janusz Piechociński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ponoć z Czechami jest bardzo dobrze, ale my kontynuujemy prace nad projektem tej ustawy i w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego przychodzi mi z satysfakcją poprzeć tę zmianę. Dzisiejsza debata jest dobrą okazją, aby powiedzieć o tym, na jakim etapie rozwoju techniki i technologii się znajdujemy i na jakim etapie znajdują się instytucje, które będą tę ustawę w praktyce wykonywać.

Poseł Wiesław Andrzej Szczepański:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Lewica i Demokraci mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie nasze stanowisko

124 Poseł Janusz Piechociński

Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

Otóż mamy tylko cztery jednostki certyfikacyjne. Urząd Transportu Kolejowego te jednostki autoryzuje. Wymagają one solidnego zaplecza technicznego i bardzo wysoko wyspecjalizowanej kadry. A wiemy, co się wydarzyło w ostatnim dwudziestoleciu z polskim szkolnictwem technicznym w tak czułych zawodach, jak: automatyk kolejowy, automatyk sterowania ruchem, technik, technolog. Korzystając z okazji, że poprzednio mówiliśmy o akademiach rolniczych, warto pomyśleć, że to, co wydarzyło się w kształceniu technicznym w Polsce, odstało zupełnie, jest w ogóle w odwrocie od tego, jakie są potrzeby dzisiaj polskiego przemysłu. Otóż polska kolej przestała się restrukturyzować poprzez upadłość i ograniczenie swojego potencjału. Polska kolej się odbudowuje, o czym świadczy wzrost potencjału nie tylko przewozowego, chociaż wiemy, że w związku ze wzrostem cen dostępu do infrastruktury rok 2008 może być rokiem odwrócenia pewnego trendu, który się zaczął w roku 2006. Polska kolej to jest także szerokie otoczenie kolejnictwa, to jest Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa, to jest kilka katedr, ale to są też jednostki certyfikacyjne. I uwaga – to jest całkiem solidny przemysł okołokolejowy, który produkuje na potrzeby kolei. Na polskim rynku, na polskiej ziemi pojawili się światowi giganci tacy jak Bombardier i Polska stała się jednym z największych producentów pudeł dla pociągów pasażerskich. Pojawili się tacy giganci jak Siemens czy inne firmy o charakterze globalnym, ale obok nich wyrosły bardzo solidne firmy polskiego kapitału, tak jak Zakłady Automatyki Kolejowej w Radomiu, które bardzo racjonalnie wykorzystują współpracę z miejscową politechniką i z najlepszymi kadrami i stają się jednym ze znaczących udziałowców na polskim rynku. Nie będzie zatem lepszej kolei, jeśli nie będzie tego zaplecza. Chciałbym jeszcze zwrócić uwagą na jedno: po okresie, kiedy zakłady przemysłu kolejowego produkujące podstawowe rzeczy dla kolei, czyli związane z automatyką kolejową i z taborem, nie miały zamówień ze strony Grupy PKP, a później, kiedy pojawili się prywatni przewoźnicy, od nich też nie było zamówień, z prostej przyczyny, dlatego że ci przewoźnicy przede wszystkim koncentrowali się na zakupie i sprowadzaniu do polski używanego taboru, nowy był po prostu w tamtych realiach ekonomicznych za drogi, to obecnie te zakłady zaczynają kwitnąć. Łapy wspaniale zainaugurowały wejście na giełdę, kolejne firmy kolejowe wykorzystują swoje możliwości techniczne czy inwestują. W związku z tym w stosunku do UTK i do jednostek certyfikujących, które, przypomnę, są tylko cztery, o bardzo ograniczonym potencjale, rosną wymagania ze strony rynku. Jeśli chcemy przyspieszyć proces modernizacji i budowy nowych linii kolejowych, wymiany automatyki czy energetyki, jeżeli chcemy nadążyć za procesem inwestycyjnym, nie może być barier i wąskich gardeł w zakresie do-

puszczenia produktów czy materiałów, systemów czy podsystemów bezpośrednio do gospodarki. W związku z tym czas oczekiwania tych firm, także rynku polskiego, które próbują nabyć certyfikacje i zdobyć legalizacje dla swojego wyrobu, usługi, produktu w Urzędzie Transportu Kolejowego, niestety obecnie się wydłuża. Powiedzmy sobie to wprost: ta ustawa, która zbliża nas do rynku i rozwiązań europejskich, nie zbliżyła nas w realiach, tylko w prawie. Tworzy pewne warunki, ale jeśli za tym nie pójdzie wielka praca, aby odbudować i wzmocnić jednostki certyfikujące, ale także sam potencjał Urzędu Transportu Kolejowego, jako sprawnego, uwaga, już nie administratora, ale regulatora, w myśl prawa unijnego, zjawisk zachodzących na rynku, a administratora tylko w zakresie dopuszczenia do rynku, jeśli chodzi o nową technikę i technologię, to po prostu polski rynek okołokolejowy, który osiągnął w ostatnich latach duże sukcesy, o czym świadczy wspaniały udział bydgoskiej PESY choćby na targach kolejowych w Berlinie... To są już produkty, które się sprzedają na rynku europejskim. To są partnerzy, tacy jak Newa, którzy znajdują porozumienie z dużym kapitałem amerykańskim w zakresie wykorzystania w używanych lokomotywach nowej generacji silników spalinowych. To jest wielkie osiągnięcie wielu mniejszych ośrodków takich jak Gniewczyna, jeżeli chodzi o modernizację i przetrwanie tego najtrudniejszego czasu. W związku z tym, pamiętając o tym, Polskie Stronnictwo Ludowe popiera projekt tej ustawy. Jednak apeluję do rządu, aby w zakresie regulacji jednostek certyfikacyjnych, a przede wszystkim w zakresie szkolnictwa na potrzeby szeroko pojętego sektora kolejowego nie dopuścić do kolejnych zaniedbań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję. Przystępujemy do zadawania pytań. Są zgłoszone trzy osoby. Czy są inne zgłoszenia? Nie widzę. Zamykam listę. Ustalam czas pytania na 1 minutę. Proszę o zadanie pytania pana posła Witolda Klepacza, Lewica i Demokraci.

Poseł Witold Klepacz:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Z uznaniem należy stwierdzić, że w zakresie legalizacji nadążamy za prawem europejskim, pomimo że nasze koleje jeżdżą dużo wolniej w porównaniu z krajami „starej” Unii, jak i naszymi sąsiadami, którzy razem z Polską tę Unię poszerzyli. Nadążamy legislacyjnie nawet wówczas, gdy kolej dużych prędkości

Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.

125

Poseł Witold Klepacz to odległa przyszłość. Natomiast teraźniejszość to groźba strajku na kolei, a więc nie tylko nie kolej dużych prędkości, ale w ogóle wstrzymanie ruchu pociągów. Kolejarze weszli w spór zbiorowy z pracodawcą na tle płacowym. Grozi nam również spór zbiorowy na tle restrukturyzacji kolei. Czy rząd zamierza spełnić słuszne postulaty płacowe kolejarzy i uwzględnić ich opinie i propozycje dotyczące restrukturyzacji? Dlaczego strategia rozwoju PKP nie była konsultowana ze stroną społeczną, ze związkami zawodowymi? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

z tym o powody wprowadzenia tej spółki na rynek, a także o to, czy spółka PKP Przewozy Regionalne ma być rzeczywiście spółką samorządową, o czym też się czasami mówi. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Wszyscy zgłoszeni posłowie zadali pytania. Głos zabierze sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz. Proszę bardzo, panie ministrze.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Wiesław Woda, Polskie Stronnictwo Ludowe.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W kolejności zadawania pytań – pan poseł Klepacz; a może jeszcze coś na początek. Imponująco wysoki poziom debaty, szczególnie niektóre wystąpienia skłaniają do stwierdzenia, że chyba żeśmy się w Sejmie dorobili takiej kadry poselskiej, która rozumie, co się mówi na temat kolei w Polsce. Tutaj patrzę na pana, panie pośle Piechociński – aż miło było słuchać. Natomiast, w kolejności zadawania pytań – pan poseł Klepacz pytał o strajkujących czy potencjalnie strajkujących kolejarzy. Panie pośle, jesteśmy w takiej oto sytuacji, że trwają negocjacje, trwają rozmowy z kolejarzami, w związku z tym głośne składanie deklaracji w tej chwili mogłoby zaszkodzić temu żmudnemu procesowi. Jak mówi mądra księga: po czynach ich poznacie. Ja mam nadzieję, że uda się uniknąć tego niedobrego stanu na kolei. Nie jest tak, żebym się wymigiwał, natomiast mamy system taki w tej chwili w Polsce, że ci kolejarze mają pracodawców. W związku z tym ich pierwszym rozmówcą są zarządy spółek, a nie ministrowie, czyli politycy. Im mniej się politycy w to będą angażowali, to, odnoszę wrażenie, będzie lepiej. Oni są w stanie tylko napsuć i namieszać, a zarządy wiedzą, jaki jest standing spółki i na co ich stać, na co nie stać. W związku z tym pozwoli pan, że się delikatnie uchylę od odpowiedzi na to pytanie. Poseł Woda rzeczywiście zadał niezłe pytanie. Tu mnie trochę podcięło. Panie pośle, pan wie, że w zeszłej kadencji miał miejsce taki dziwny przypadek, że grupa posłów złożyła wniosek do prokuratury w sprawie Włoszczowej. Szczerze powiem, że nie bardzo wiem, na jakim to jest etapie, natomiast tutaj zaciskam zęby i syczę trochę, dlatego że gdzieś tam były nazwiska niektórych posłów, którzy dzisiaj są w koalicji rządzącej. W związku z tym mamy taki dysonansik, nie pasuje jedno do drugiego, tak krótko powiem. Mam nadzieję, że Włoszczowa jako symbol tego, co miało być takim złym zarządzaniem – bo to urosło do takiej rangi – nie będzie się w Polsce powtarzała. Gdy tam siedziałem, chyba umknęła mi nazwa tego samorządu, który…

Poseł Wiesław Woda:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Cieszy, że Sejm czyni kolejny krok w sprawie unowocześnienia kolei. Jednak chciałbym zapytać: Jakie są wnioski z postępowania w sprawie Włoszczowy, a więc czy te standardy, jakie ustalono w sprawie Włoszczowy, będą realizowane i będą sprzyjać unowocześnieniu naszej komunikacji w Unii Europejskiej? A jeśli są pozytywne te standardy, te oceny, to czy będzie również pozytywna decyzja w sprawie przystanku w Miechowie – mieście większym... (Wesołość na sali, oklaski) (Poseł Janusz Piechociński: Jest konsekwentny, trzeba przyznać.) ...mieście o większym nasileniu ruchu pasażerów, mieście, w którym samorząd zdecydowanie się o taką stację upomina? Pretekstem oczywiście odnośnie do wniosku, do propozycji i uchwały samorządu jest decyzja w sprawie Włoszczowy. Dziękuję. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Pytanie zadaje pan poseł Tomasz Latos, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Tomasz Latos:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ja chciałbym zapytać o mającą wejść od 1 kwietnia 2008 r. na rynek spółkę PKP Przewozy Międzywojewódzkie. Nie ukrywam, że jest duże zaniepokojenie ze strony pracowników kolei co do funkcjonowania tej spółki, co do ewentualnych zagrożeń, również związanych z przejęciem rynku w stosunku do PKP Przewozy Regionalne. Chciałbym zapytać w związku

126

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Tadeusz Jarmuziewicz (Poseł Wiesław Woda: Miechów.) Miechów. Tak, rzeczywiście, z całą pewnością Miechów zasługuje na szczególne uznanie. (Wesołość na sali, oklaski) Jestem przekonany o tym. Natomiast jeśli chodzi o to, jakie będą tego losy, ja się przyjrzę dokumentacji. Rozumiem, że pan oczekuje odpowiedzi bardziej wyczerpującej w tej kwestii, na przykład na piśmie. (Poseł Wiesław Woda: Tak, bardzo proszę, panie ministrze.) Pozwoli pan, panie pośle, że szczególnie tej kwestii poświęcę tyle czasu, na ile ona zasługuje. Pan poseł Latos pytał z kolei o mającą rozpocząć działalność 1 kwietnia spółkę przewozy wojewódzkie. (Poseł Tomasz Latos: Międzywojewódzkie.) Międzywojewódzkie. Panie pośle, to jest realizacja strategii kolejowej przyjętej jeszcze za poprzedniego, PiS-owskiego rządu. Tylko że powiem panu szczerze, że trochę jestem zdziwiony datą 1 kwietnia. Nie wiem, czy to dokładnie tak jest. (Poseł Tomasz Latos: To może umówmy się, że poproszę o odpowiedź na piśmie.) Skoro pan nalega, nie dam się dłużej prosić, panie pośle, udzielę panu odpowiedzi na piśmie w tej kwestii. Zdaje się, że wyczerpałem porządek wszystkich pytań. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Dziękuję, panie marszałku.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie ministrze. Zamykam dyskusję. Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań. Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie punktów porządku dziennego zaplanowanych na dzień 6 lutego br. Informuję, że zgłosili się posłowie w celu wygłoszenia oświadczeń poselskich. Czy ktoś z pań i panów posłów pragnie jeszcze wygłosić oświadczenie? Poza tymi osobami to jest 11 osób. Nie widzę. Zamykam więc listę. W kolejności zgłoszeń jako pierwszy oświadczenie wygłosi pan poseł Józef Rojek, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Józef Rojek:
Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jako poseł ziemi tarnowskiej chciałbym podzielić się z państwem kilkoma informacjami na temat Tarnowa, który

wkrótce będzie świętować rocznicę nadania praw miejskich. Dla osady u stóp Góry św. Marcina dokument lokacyjny dziedzictwa Spicymira Leliwity, wydany przez kancelarię królewską dnia 7 marca 1330 r., był najbardziej znaczącym wydarzeniem w średniowieczu. Spicymir nadaniem praw miejskich Tarnowowi został nagrodzony za wierną służbę królowi Władysławowi Łokietkowi w dziele zjednoczenia Polski. Dzięki karierze i koligacjom właściciela miasta oraz działalności jego potomków Tarnów stał się w czasach nowożytnych miastem w pełni zorganizowanym. Miał murowany ratusz, kolegiatę, prałatury, mury obronne i bramy. I nawet dzisiaj nie sposób nie ulec urokowi wspaniałego renesansowego ratusza czy też pięknej tarnowskiej katedry. Tarnów XIX-wieczny to miasto austriackiej monarchii, gdzie o zaborcach wciąż przypominały koszary dwóch pułków, ale też nie brakowało ludzi i czynów, które miały prowadzić do Niepodległej. Tarnowskim symbolem walki o wolność jest generał Józef Bem. Ten bohaterski oficer wojen napoleońskich, dowódca artylerii powstania listopadowego i wreszcie przywódca powstania węgierskiego, urodził się w domu przy tarnowskim placu targowym, popularnie zwanym „burkiem”. W Tarnowie formowały się też oddziały partyzanckie, które ruszały na pomoc powstańcom w 1863 r. I wreszcie w sierpniu 1914 r. z tarnowskiego dworca wyjechali ochotnicy na krakowskie Oleandry, do kompanii kadrowej Piłsudskiego. Przez ulice Tarnowa prowadził ich sierżant Władysław Langner, który we wrześniu 1939 r. jako generał dowodził bohaterską obroną Lwowa przed agresją niemiecką i radziecką. Dzieje wojenne Tarnowa rozpoczął 16 Pułk Piechoty Ziemi Tarnowskiej, który pod Pszczyną bronił się przed czołgami niemieckiej dywizji pancernej, a w czasie okupacji jego żołnierze organizowali działalność konspiracyjną. Tarnowska placówka AK przyjmowała cichociemnych i wysyłała zdobyte części rakiet V-2 do Wielkiej Brytanii. Kreśląc historię Tarnowa, nie sposób pominąć jednej z największych inwestycji Polski międzywojennej. To tutaj w 1927 r. z inicjatywy wybitnego chemika prof. Ignacego Mościckiego, od 1935 r. prezydenta Rzeczypospolitej, rozpoczęto budowę Państwowej Fabryki Związków Azotowych, najnowocześniejszego wówczas tego typu przedsiębiorstwa na świecie. Na cześć swojego założyciela nowa przemysłowa dzielnica miasta została nazwana Mościcami i pod tą nazwą znana jest do dzisiaj. Obecnie Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach dają zatrudnienie tysiącom pracowników z regionu tarnowskiego i jako jego największe przedsiębiorstwo mają istotny wpływ na rozwój miasta i okolicy. Tarnów współczesny to również miejsce, gdzie z powodzeniem rozwija się przemysł maszynowy, metalowy, spożywczy i szklarski. Tutaj ma także swoją siedzibę dawna Karpacka Spółka Gazownicza, teraz podzielona na przesył, dystrybucję i handel.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

127

Poseł Józef Rojek Niestety, od pewnego czasu pozycja miasta i regionu uległa pewnemu osłabieniu. W dużej mierze przyczyniła się do tego utrata przez Tarnów statusu miasta wojewódzkiego i co za tym idzie likwidacja i przeprowadzki niektórych tarnowskich instytucji i firm do sąsiednich miast. Ponieważ Tarnów leży na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych, nie ulega wątpliwości, że dla pozycji miasta w regionie i jego przyszłości kolosalne znaczenie będą miały niektóre rozwiązania komunikacyjne i co za tym idzie poważne inwestycje w tym zakresie. Chodzi oczywiście o zasadniczą modernizację drogi nr 73 na odcinku Tarnów do Wisły, która zagwarantuje szybkie i bezpieczne połączenie regionu tarnowskiego z Warszawą, oraz o szybką budowę odcinka autostrady z Krakowa do Tarnowa. Niestety, jak się ostatnio okazało, w ramach budowy wspomnianej autostrady najpierw zrezygnowano z budowy jednego z bardzo ważnych węzłów komunikacyjnych do Tarnowa, a teraz dowiedzieliśmy się, że kolejny termin wykonania całej inwestycji stanął właśnie pod znakiem zapytania. Tarnów ma nie tylko wspaniałą historię, ale również ogromne możliwości rozwoju. Dlatego w tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę niektórym decydentom na fakt, że przyszłość Tarnowa i okolicy zależy w dużej mierze od ponadregionalnych kompleksowych rozwiązań. Polityczna i urzędnicza krótkowzroczność pogrzebała już niejedną inicjatywę i zaprzepaściła wiele możliwości. Jeśli dalej będziemy mieć do czynienia z takim myśleniem i działaniem, to nadchodząca epoka przejdzie do historii Tarnowa jako czas jego regresu, a nawet wręcz upadku miasta. Dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Marek Polak, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Marek Polak:
Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W moim oświadczeniu poselskim pragnę poruszyć niemal wszechobecny problem korupcji, jaka według ostatnich badań nadal występuje na terenie naszego kraju. W ostatnim raporcie Transparency International Polska zajęła niechlubne 61. miejsce według Indeksu Percepcji Korupcji. Przedmiotowy raport skupił się na korupcji w sektorze publicznym i definiuje ją jako nadużycie publicznego stanowiska w celu uzyskania prywatnej korzyści. Znalazły się także pytania sprawdzające przepisy antykorupcyjne, związane z korupcją w administra-

cji i polityce. Indeks ten pomimo to, że poprawił się nieznacznie w stosunku do roku poprzedniego, to nadal stawia Polskę na równi z takimi krajami jak Tunezja i Kuba, gdzie demokracja jest jeszcze w powijakach lub wręcz jest odgórnie hamowana. Jeżeli nasz kraj ma zaliczać się do państw o stabilnym demokratycznym ustroju, należy wypracować takie regulacje prawne, które będą w jak największym stopniu eliminować to zjawisko. Jawność sprawowania władzy wynika z podstawowych aktów prawnych regulujących jej działanie, a Konstytucja RP stwierdza, że władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do narodu. Oczywiste wydaje się zatem, że niemal wszystkie sprawy nieobjęte tajemnicą państwową powinny być znane obywatelom. Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora, a także pakiet ustaw samorządowych określają uprawnienia osób pełniących swoje funkcje na podstawie wyboru. Mają oni szereg narzędzi, dzięki którym mogą sprawować swój mandat w sposób jawny dla społeczeństwa. Częstokroć jednak, zamiast pisemnych lub oficjalnych wystąpień, dochodzi do spotkań nieoficjalnych, gdzie sprawy załatwiane są ustnie w zaciszu gabinetu, wręcz jako przyjacielskie przysługi. Wśród wyborców słusznie budzi to wątpliwość o charakterze korupcyjnym. W moim przekonaniu należy bezwzględnie wyeliminować formę osobistego lobbingu i załatwiania spraw poprzez bezpośredni kontakt z przedstawicielami organów i instytucji państwowych, w cztery oczy, bez obecności innego pracownika danej jednostki. Dlatego, w celu osiągnięcia przejrzystości życia publicznego, wystąpienia i odpowiedzi na nie powinny być jedynie oficjalnym stanowiskiem potwierdzonym pisemnie. Forma takiej odpowiedzi powinna zawierać jednoznaczną argumentację określonej decyzji lub postanowienia, z którą będzie mógł zapoznać się każdy zainteresowany sprawą. Sprawującym władzę często zdarza się zapominać, że robią to w imieniu swoich wyborców. Blokowanie zaś dostępu do informacji jest formą nadużycia. Konieczna jest zatem nowelizacja przepisów, która wyeliminuje z życia politycznego podejrzenia o kumoterstwo, nepotyzm i dbanie o partykularne interesy przez pełniących mandaty. Dlatego, mając na uwadze potrzebę nieustannego zwalczania korupcji i dążenia do przejrzystości życia publicznego, apeluję do rządu pana Donalda Tuska o wypracowanie takich regulacji prawnych, które pozwolą wyeliminować to kompromitujące nasz kraj od wielu lat i nadal wszechobecne zjawisko korupcji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Zdzisław Czucha, Platforma Obywatelska.

128

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

Poseł Zdzisław Czucha:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jako poseł ziemi kaszubskiej chciałbym przypomnieć wybitną postać Aleksandra Majkowskiego. 2008 rok Przédnô Rada Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô ògłosëła Rokã Aleksandra Majkòwsczégò. Pierwszym ważnym wydarzeniem z tym związanym jest 70. rocznica śmierci Aleksandra Majkowskiego, którą obchodzić będziemy 10 lutego. Aleksander Majkowski był wybitnym kaszubskim pisarzem, dziennikarzem, poetą i dramaturgiem, działaczem społecznym i politycznym. Urodził się 17 lipca 1876 r. w kaszubskiej Kościerzynie. Do gimnazjum uczęszczał w Chojnicach, wcześniej ukończył szkołę powszechną i progimnazjum w rodzinnej Kościerzynie. W 1897 r. rozpoczął studia medyczne w Berlinie, gdzie poznał nie tylko świat nauki, ale też artystycznej bohemy. Następnie Majkowski kontynuował studia w Gryfii. Poznał tam dokładnie historię Pomorza i Kaszub. W lutym 1901 r. został usunięty z tej uczelni za działalność patriotyczną. Jesienią podjął dalsze studia w Monachium, w znanym ośrodku europejskiego modernizmu, co wywarło znaczny wpływ na jego dalsze życie. Korzystał tam z możliwości poznania ówczesnej nauki, kultury i sztuki. Studia medyczne ukończył w 1903 r. W tym też roku przeniósł się do Zurychu. Kontynuował tu swoje pasje medyczne, pisząc rozprawę doktorską na temat zatruć krwi ołowiem. Publiczna obrona pracy doktorskiej odbyła się w Monachium pod koniec 1904 r. Przez cały okres studiów Majkowski rozwijał też swoje pasje literackie. Podczas studiów w Berlinie napisał w języku kaszubskim nawiązujący do jego kaszubskich korzeni satyryczny poemat „Jak w Koscérznie koscelnégo obrelë, abo pięc kawalerów a jednô jedynô brutka”, wydany w Gdańsku w 1899 r. To tu, w roku 1903 rozpoczął prace nad kolejnym utworem o kaszubskim diable „Jak Smętk po swiece wędrowoł”. Był to początek, jak się później okazało, prac nad powstałą w latach późniejszych kaszubską epopeją o Remusie. Po obronie pracy doktorskiej rozpoczął praktykę lekarską jako asystent w Szpitalu Najświętszej Marii Panny w Gdańsku. W 1905 r. podjął się także pracy dziennikarskiej, redagując w „Gazecie Gdańskiej” kaszubski dodatek „Drużba”. W Poznaniu wydał swój tomik poezji „Śpiewe i frantówci”. Do Kościerzyny powrócił pod koniec 1905 r. W okresie 1906–1911 zajmował się w Kościerzynie, swoim mieście rodzinnym, leczeniem, a także pracą społeczną i działalnością kulturalną. Znany był ze swych działań antygermanizacyjnych, które w Kościerzynie rozwijał ze szczególnym nasileniem. Tu w 1908 r. rozpoczął redagowanie kaszubskiego „Gryfa”, a w roku 1909 założył Towarzystwo Czytelni Ludowych. Był pilnym obserwatorem sceny politycznej, angażując się w działalność publiczną nastawioną na odzyskanie niepodległości i budzenie tożsamości Kaszubów. Do Sopotu przeniósł się w roku 1911. Zaangażował się w organizowanie Towarzystwa Młodokaszu-

bów w Gdańsku i tworzenie Muzeum Kaszubsko-Pomorskiego w Sopocie, które otwarto w 1913 r. Cały czas prowadził również praktykę lekarską, aż do wybuchu wojny, kiedy to został wcielony do armii niemieckiej. Jako lekarz wojskowy stacjonował w Chełmnie, Pilawie, Królewcu, Krakowie, na Ukrainie, w Rumunii i we Francji. Do kraju powrócił w lipcu 1918 r. i zamieszkał w Sopocie, gdzie ponownie zajął się sprawą polską i kaszubską na Pomorzu. Od 1919 r. redaguje „Dziennik Gdański”, zajmując się w okresie 1919–1920 sprawami niepodległościowymi. Pełnił m.in. służbę w komisji międzynarodowej ustalającej granicę polsko-niemiecką. W Grudziądzu w 1920 r. założył Radę Pomorską, której został prezesem. Od 1921 r. Aleksander Majkowski mieszka w Kartuzach, gdzie założył rodzinę. Pracuje jako lekarz powiatowy. Kontynuuje też swoje pasje redakcyjne i pisarskie. Redaguje w latach 1921–1923 i 1925 „Pomorzanina” i „Gryfa”, w których publikuje fragmenty swego życiowego dzieła – epopei „Życie i przygody Remusa”. To arcydzieło literatury kaszubskiej o epokowym znaczeniu, w którym autor pokazuje niespotykany talent i artyzm. Pierwsza część ukazała się drukiem w Kartuzach w roku 1930. Całość wydrukowano w 1939 r. w Toruniu. Wydania całej powieści jednak Majkowski nie doczekał. Zmarł 10 lutego 1938 r. w Gdyni i spoczywa na cmentarzu w Kartuzach, gdzie w rocznicę śmierci zostanie odprawiona uroczysta msza święta. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Aleksander Majkowski jest dla Kaszubów kimś wyjątkowym, co widać zwłaszcza w Kościerzynie, mieście, w którym się urodził i przez wiele lat działał i rozwijał. W roku 2008, który na Kaszubach został ogłoszony Rokiem Aleksandra Majkowskiego, odbędzie się wiele przedsięwzięć przypominających działalność tego wybitnego Polaka, syna kaszubskiej ziemi. Zapraszamy wszystkich do Kościerzyny, rodzinnego miasta Aleksandra Majkowskiego. Zapraszamy na Kaszuby, gdzie Aleksander Majkowski służył polskiej i kaszubskiej sprawie. Rôczimë na Kaszëbë, gdze Aleksander Majkòwsczi służëł pòlsczé i kaszëbsczé sprawie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję bardzo, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Henryk Siedlaczek, Platforma Obywatelska.

Poseł Henryk Siedlaczek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obecnie w Polsce dominuje pogląd lansowany przez wielki przemysł, powtarzam, przez wielki przemysł farmaceutyczny, który stoi na stanowisku, że farmacja powinna funkcjonować w warunkach wolności, liberalizmu i konkurencji. Jest to pogląd zabójczy dla prawidłowej

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

129

Poseł Henryk Siedlaczek gospodarki w farmacji, gdzie obok rynku leków generycznych, tanich istnieje, wręcz dominuje rynek leków markowych, monopolistycznych, zwykle bardzo drogich. Tysiące leków istnieje różnie lub podobnie działających. Wiedza pacjentów na ten temat jest znikoma. Nawet wiedza lekarzy o nowych środkach wprowadzanych na rynek pochodzi często od firm farmaceutycznych. Promocja w dużym stopniu decyduje zatem o wzroście zakupu leków zwykle droższych niż ich odpowiedniki – leków generycznych tańszych. Liberalizm legislacyjny w farmacji to marzenie monopolistów, oznacza bowiem eliminację leków sprawdzonych w działaniu i tanich na rzecz ich o wiele droższych odpowiedników. To skazanie obywateli, tych niezamożnych, na nieleczenie. Nie każdego bowiem stać na wykupienie leku, którego koszt przewyższa znacznie jego możliwości finansowe. Obecne przepisy ustawy nie zabraniają reklamy tzw. nieleków, leków nierejestrowanych lub tzw. sumplementów diety albo preparatów leczących każdą chorobę. Każdy zatem, kto ma na to środki finansowe, może bezkarnie reklamować każdy produkt. Takie przypadki nie powinny mieć miejsca. Praktyki tego rodzaju powinny zostać niezwłocznie unormowane prawnie. W Polsce wprowadzono zwolnienie promocji od podatków, tzn. zaliczono reklamę leków do reklamy publicznej. Taka sytuacja, wydaje mi się, jest niezgodna z Konstytucją RP, albowiem nie traktuje się jednakowo wszystkich podmiotów zajmujących się produkcją leków. Podmioty monopolistyczne, wprowadzając swoje produkty poprzez gigantyczną reklamę, czerpią z tego tytułu milionowe zyski. Podmioty generyczne, ze względu na niewielkie środki, jakie mogą przeznaczyć na reklamę, korzystają z tego zapisu ustawy w minimalnym zakresie. Monopoliści mogą sobie pozwolić w ramach promocji na przekonującą perswazję skierowaną do lekarzy, którzy ordynują leki promowane, droższe zamiast generycznie tańszych. Konsekwencją produkcji i rozpowszechniania leków przez monopolistyczne koncerny farmaceutyczne jest nadmierna różnica cen pomiędzy lekami generycznie tańszymi a lekami promowanymi przez te koncerny. Obecne prawo zezwalające producentom leków na pobieranie dowolnej ceny zbytu przy urzędowych cenach hurtowych i detalicznych prowadzi do takiej sytuacji, że producent drogich leków ma możliwość manipulowania ceną proponowanych przez siebie leków hurtownikom, co stwarza nierówne warunki konkurencji w handlu. Jedni hurtownicy słabną i bankrutują, inni umacniają swoją pozycję, tworząc tzw. oligopol w hurcie. Oligopol w hurcie sprzymierzony z monopolem w produkcji, wyposażony w punkty sprzedaży detalicznej, to prosta droga do eliminacji z rynku leków generycznych tanich, a tym samym skazanie ludzi niezamożnych na nieleczenie się. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W związku z tym oświadczam, iż sytuacja, jaka obecnie panuje na pol-

skim rynku farmaceutycznym, jest dramatyczna. Jeżeli będziemy się temu biernie przyglądać, jeżeli niezwłocznie nie dokonamy najistotniejszych zmian prawnych, ograniczających niewłaściwe praktyki ze strony często zagranicznych koncernów farmaceutycznych, które wypierają polskie leki, krajowy przemysł generyczny ulegnie znacznemu osłabieniu, które może doprowadzić go w niedługim czasie do bankructwa. Dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję. Oświadczenie wygłosi pani posłanka Bożena Kotkowska, Lewica i Demokraci. Nie widzę pani posłanki. Oświadczenie wygłosi pani posłanka Mirosława Nykiel, Platforma Obywatelska. Też nie ma pani poseł. W takim razie poproszę o wygłoszenie oświadczenia pana posła Jana Kulasa, Platforma Obywatelska.

Poseł Jan Kulas:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Moje oświadczenie dotyczy Żuław, a dokładnie uchwały samorządu woj. pomorskiego w sprawie ustanowienia roku 2008 Rokiem Żuław. Współczesne woj. pomorskie składa się z kilku ważnych krain regionalnych, to przede wszystkim Kaszuby, Kociewie, Powiśle i Żuławy. Jak panie i panowie wiecie, województwa, regiony powstały blisko 10 lat temu. Jedną z intencji woj. pomorskiego, jego włodarzy, a szczególnie marszałka Jana Kozłowskiego i przewodniczącego sejmiku Brunona Synaka oraz radnych, wśród których miałem przez kilka kadencji okazję zasiadać, było to, aby region się rozwijał i był integrowany. Takiej integracji miało służyć ustanawianie lat regionalnych, aby społeczność była promowana, aby regiony rzeczywiście dobrze się czuły, rozwijały w ramach woj. pomorskiego i miały poczucie tożsamości regionalnej. Dnia 28 stycznia 2008 r. Sejmik Województwa Pomorskiego podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2008 Rokiem Żuław. W § 1 tejże uchwały czytamy: „Sejmik województwa, pragnąc podkreślić potrzebę rzetelnego poznania, zachowania i rozwoju wielokulturowego bogactwa Pomorza, wypływającego z różnorodności tradycji i kultury jego społeczności regionalnych, ustanawia rok 2008 Rokiem Żuław”. Uchwałę podpisał przewodniczący Sejmiku Województwa Pomorskiego prof. Brunon Synak. Panie Marszałku! Panie i Panowie! Krótkie uzasadnienie tejże ważnej uchwały ustanawiającej rok 2008 Rokiem Żuław: „Sejmik Województwa Pomorskiego, pragnąc podkreślić potrzebę rzetelnego poznania, zachowania i roz-

130 Poseł Jan Kulas

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

Poseł Jan Kulas:
Panie Marszałku! Kończąc, pragnę podkreślić, że warto bliżej poznać Żuławy, warto je odwiedzić. W moim przekonaniu Żuławy zasługują na szeroką promocję i samorząd woj. pomorskiego słusznie ustanowił rok 2008 Rokiem Żuław. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

woju wielokulturowego bogactwa Pomorza, wypływającego z różnorodności tradycji i kultury jego społeczności regionalnych, ustanawia rok 2008 Rokiem Żuław. Bogactwem Pomorza jest jego jedność w różnorodności, na którą składa się dziedzictwo kulturowe społeczności zamieszkujących województwo. Pragnąc zachęcić mieszkańców do poznania i pielęgnowania tego dorobku, Sejmik Województwa Pomorskiego ustanowił rok 2005 Rokiem Kociewskim, rok 2006 Rokiem Kaszubskim, a rok 2007 Rokiem Powiśla. Chcąc kontynuować te korzystne działania sprzyjające tworzeniu więzi z najbliższą okolicą, dzięki którym tworzy się autentyczny patriotyzm, celowe wydaje się ustanowienie roku 2008 Rokiem Żuław. Z prośbą o ustanowienie przez Sejmik Województwa Pomorskiego roku 2008 Rokiem Żuław wystąpiło Stowarzyszenie »Żuławy«”. Panie Marszałku! Panie i Panowie! I dosłownie kilka informacji o Żuławach. Żuławy Wiślane to oczywiście szczególna kraina: kraina geograficzna, kraina historyczna, kraina także współczesna. Współcześnie jest to istotna, nawet bardzo ważna część woj. pomorskiego i woj. warmińsko-mazurskiego. Na terenie woj. pomorskiego znajduje się ok. 70% Żuław Wiślanych, pozostała ich część leży na terenie woj. warmińsko-mazurskiego. Dzisiaj Żuławy Wiślane to głównie powiaty malborski, nowodworski i elbląski, w jakimś sensie także powiaty tczewski i gdański. Łącznie Żuławy Wiślane to ok. 2460 km. Obszar ten jest zamieszkiwany przez blisko 350 tys. ludności. Obszar Żuław Wiślanych ma także duże znaczenie dla tak wielkich miast jak Gdańsk i Elbląg. To oczywiście także kwestia bezpieczeństwa tychże obszarów. Żuławy Wiślane to kraina w jakimś sensie wyjątkowa, szczególna, leżąca w dorzeczu delty Wisły, w dorzeczu rzek: Wisła, Szkarpawa, Nogat i Elbląg. Kraina szczególna i wyjątkowa, ale także zagrożona powodziami. Powodzie te są szczególnie niebezpieczne, stąd kwestia bezpieczeństwa tej krainy i tej społeczności ma wyjątkowe znaczenie. Żuławy mają także swoją wielką historię. Wiążą się z tym początki osadnictwa holenderskiego, potem menonitów. W XIX w. Żuławy Wiślane były krainą mlekiem i miodem płynącą. Nasz wielki poeta Wincenty Pol pięknie wtedy o niej pisał; odsyłam do tego, warto także sięgnąć do literatury polskiej. Współczesnie Żuławy to kraina rolnicza o ziemi pszenno-buraczanej, o wysokiej wydajności naszego rolnictwa. To kraina bardzo atrakcyjna również pod względem turystycznym. To także kraina o wielkim dziedzictwie historycznym, gdzie na szczególną uwagę zasługują piękne gotyckie kościoły z XIV w., a także chaty podcieniowe z XVII i XVIII w… (Dzwonek)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Waldemar Andzel, Prawo i Sprawiedliwość. Nie ma pana posła. Oświadczenie wygłosi pan poseł Michał Stuligrosz, Platforma Obywatelska.

Poseł Michał Stuligrosz:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Miejsce dla ziemiaństwa w wolnej Polsce należy wiązać ze wzrostem społecznej roli wsi. Obecność ziemiaństwa w społeczeństwie polskim, zwłaszcza na wsi, ma wymiar moralny i jest ściśle związana z polskim interesem narodowym. Członkowie rodzin ziemiańskich pełnili w naszej dawniejszej i nowszej historii szereg ważnych funkcji społecznych. Ziemiaństwo było matecznikiem naszej kultury i państwowości. Przechowywało idee niepodległości i świadomość narodową, upowszechniając ją w całym społeczeństwie. Ziemianie uczestniczyli z poświęceniem we wszystkich bojach o niepodległość Polski, a w czasie ostatniej wojny rodziny ziemiańskie były pewnym oparciem dla ruchu oporu w kraju. Można oczekiwać ze strony młodego pokolenia pytania: Cóż się wydarzyło, że rodziny te dotychczas nie wróciły do swoich domów? Historia nieobecności rodzin ziemiańskich na wsi rozpoczęła się na ziemiach wcielonych do Niemiec i Sowietów jesienią 1939 r., mordowaniem jej przedstawicieli, rabunkiem i wygnaniem z rodzinnych domów. Okupanci pamiętali bowiem, kto pielęgnował ideę niepodległości i pod czyim przywództwem wyruszono do walki o wolną Polskę, która tym razem miała być wymazana z mapy Europy. W latach 1944–1945 ten sam los spotkał mieszkańców dworów na pozostałych ziemiach, w miarę ich wyzwalania przez Armię Czerwoną. Tym razem celem wygnania było ideowe, gospodarcze i polityczne podporządkowanie Polski systemowi komunistycznemu przez stopniowe niszczenie wszystkiego, co do tego systemu nie przystawało. W pierwszej kolejności bezwzględnie likwidowano wszelkimi sposobami niepodległościowe zbrojne podziemie, przywództwo polityczne oraz ziemiaństwo. W tym ostatnim przypadku posłużono się oszukańczym hasłem reformy rolnej. Prześladowania rodzin ziemiańskich nie zakończyły się na wygnaniu, lecz trwały nadal w każdej dziedzi-

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Panie pośle, czas minął.

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

131

Poseł Michał Stuligrosz nie życia społecznego, a ziejąca nienawiścią propaganda starała się ukształtować odpowiedni wizerunek ziemiaństwa w świadomości społecznej. W 1989 r. odzyskaliśmy polityczną wolność, lecz zniewolone wieloletnią indoktrynacją umysły uniemożliwiły jej pełne wykorzystanie. Z tego powodu ziemiaństwu nie podano ręki, umożliwiając im powrót na wieś. Kiedy na przełomie 1989 r. i 1990 r. zapytano Tadeusza Mazowieckiego, dlaczego nie zwraca się Polakom skonfiskowanych majątków, odpowiedział, cytuję: Bo byśmy musieli oddać też Niemcom. Koniec cytatu. Ocenę tego argumentu pozostawiam bez komentarza. Po kilkunastu latach potwierdził to Czesław Janicki, wicepremier w rządzie Tadeusza Mazowieckiego i minister rolnictwa. Cytuję: Po upadku komunizmu poważnie zastanawialiśmy się nad zwrotem majątków ziemskich ich właścicielom, jednakże odwiedli nas od tej decyzji nasi doradcy prawni, twierdząc, że wówczas musielibyśmy oddać także Niemcom ich własność. W następnych latach widoki na powrót były coraz gorsze. Kolejne próby rozliczania tego spadku po komunizmie, wywołujące nieraz wrażenie ruchów pozorowanych, nie stwarzały możliwości powrotu ziemian na wieś. Podstawową wadą wszystkich dotychczasowych projektów rozwiązania sprawy wygnania ziemiaństwa jest sprowadzanie jej do wymiarów materialnych. Tymczasem likwidacja ziemiaństwa, najbardziej świadomie ideowej warstwy zniszczyła strukturę społeczną Polski odpowiedzialną za świadomość historyczną i patriotyczną. I była zamachem na naszą niepodległość. Z przykrością stwierdzam, że proponowane dotychczas projekty rozwiązań tej sprawy jedynie utrwalają skutki dokonanej zbrodni. Natomiast do przyjęcia są takie rozwiązania, które będą sprzyjały temu powrotowi w najbliższym lub dalszym czasie. Narodom potrzebne są bowiem warstwy społeczne zakorzenione w historii i umacniające jego tożsamość, pielęgnujące wysoką kulturę, stawiające wysokie wymagania, niezależne materialnie. Stanowią one czynnik opiniotwórczy, a dzięki wysokiemu etosowi pełnią niejednokrotnie rolę sumienia narodu. Są one obecnie we wszystkich krajach cywilizowanego świata, w którym obecnie znaleźliśmy się i my. W rozważaniach o przyszłości Polski, a zwłaszcza polskiej wsi nie może zatem zabraknąć myśli o ziemiaństwie i o własności. Nie jest bowiem obojętne dla bytu narodu, w czyim ręku jest ziemia. Historia mówi o tym, że polskość przetrwała tam, gdzie ziemia należała do polskich rodzin. Dziękuję za uwagę.

Poseł Kazimierz Gwiazdowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Już po raz ósmy w ostatni dzień karnawału w Radziłowie odbyły się Zapusty Radziłowskie. Idea organizacja i reaktywacji zapustów narodziła się w 2001 r. Wówczas grupa pracowników Wojewódzkiego Ośrodka Animacji i Kultury w Białymstoku spotkała się z władzami samorządowymi gminy Radziłów w sprawie pobudzenia miejscowej, zaniechanej kilkanaście lat wcześniej tradycji zapustów. Inspiracją do działania była żywa pamięć własnej tradycji, obecna wśród mieszkańców Radziłowa, a pomocą – artykuł publikowany w „Twórczości Ludowej” z 1994 r. „Rok obrzędowy w okolicach Radziłowa” autorstwa Zygmunta Ciesielskiego. W znacznym stopniu zachowała się w tym regionie kultura ludowa, co było intrygujące, naturalne, obiecywało więc sukces. Zaledwie dwutygodniowy okres od rozmowy w gminie – Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury reprezentował dyrektor Andrzej Dyrdał, folklorysta Józef Zyśk i etnograf Zygmunt Ciesielski, autor wspomnianego wyżej artykułu, a gminę wójt gminy i przewodniczący rady gminy Zbigniew Mordasiewicz – wykorzystano znakomicie, sięgając do osób starszych, uczestniczących jeszcze spontanicznie w dawnych zwyczajach, a także do młodzieży miejscowego gimnazjum, która przygotowała się do ról odgrywanych w zapustach. Główne symbole zapustne to: ziabele, tj. naturalnej wielkości postaci Jana i Izabeli robione ze słomy, tańczące na poziomym kole ciągniętym przez konia. Według miejscowej tradycji para przedstawia szlachcica i jego młodą żonę, która sprawiła, że bawiąc się i pijąc stracili oni majątek. Kolejne symbole to: koza oznaczająca płodność, siły życiowe i urodzaj; bocian, którego uważano za człowieka zamienionego w ptaka (przypisywano mu moc ochrony gospodarstwa przed pożarem, a wierzenie, że bocian przynosi dzieci, jest powszechne); niedźwiedź, traktowany jak człowiek w kosmatej skórze, którego siły miały chronić ludzi. Kukłę niedźwiedzia lub dziada traktowano też jako symbol zmarłych przodków przybyłych na święta i wykorzystywanych do przemiany zimowej martwoty w wiosenne odrodzenie przyrody. Palenie niedźwiedzia związane jest z symboliką ognia. Ogień to blask słoneczny, oczyszczenie, siła niszcząca i twórcza, to również symbol związku z duchami przodków, np. światła nagrobne, a także symbol przybywania dnia i ożywionej siły słońca. Wszyscy uczestnicy zapustów przemaszerowali większymi uliczkami Radziłowa – w XIX w. posiadał on prawa miejskie – i powrócili na rynek. Tu przed urzędem gminy odbyła się zasadnicza część widowiska: cygańskie wesele z przyśpiewkami, tańcami, żywiołowymi akcjami kozy i bociana, przyjmującego zamówienia na dzieci, zakończona paleniem niedźwiedzi obficie gaszonych wodą. Do imprezy czynnie dołączyła młodzież gimnazjum barwnym orszakiem, mieszając się tłumnie z

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Kazimierz Gwiazdowski, Prawo i Sprawiedliwość.

132

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

Poseł Kazimierz Gwiazdowski przybyłymi ludźmi, a także dając w kilku grupach własne popisy („jedzie zapust”, „Bernard ubogi”, wierszowane i podśpiewywane żartobliwe teksty, zabawne scenki). Radziłowski zapust ukazuje, że pamięć zwyczajów jest w Radziłowie bardzo żywa i nie wymaga specjalnej reżyserii. Spontaniczność udziału realizatorów, wykonawców, a także reakcje mieszkańców, widzów, a właściwie bardziej współwykonawców, pozwalają stwierdzić, że zapust zaspokaja jakąś współcześnie odczuwaną potrzebę. Barwność widowiska, piękna atmosfera rynku i skromnych uliczek, z budynkami drewnianymi, ceglanymi i z kamienia polnego, może być atrakcją dla turystów. Spotkanie z folklorem może też wzbogacić ofertę Biebrzańskiego Parku Narodowego, w którego bezpośredniej bliskości leży Radziłów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Czesław Hoc, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Czesław Hoc:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W moim oświadczeniu pragnę przedstawić losy człowieka, niegdyś w stanie wojennym dumnego i niezłomnego, dziś w wolnej Polsce upokorzonego i zniewolonego. Tadeusz Wołyniec to człowiek legenda „Solidarności” Pomorza Środkowego oraz człowiek opozycji i walki w stanie wojennym i okresie trwania komunizmu do 1989 r. To osoba, której trudno dziś zliczyć aresztowania, wyroki za działalność opozycyjną i związkową w okresie Polski zniewolonej systemem totalitarnym. To człowiek, który na własnym przykładzie może pisać książki – i pisze – o ludziach, którzy konserwowali i z niebywałą zaciętością bronili tego zniewalającego systemu, o ich metodach łamania ludzi, wyszukanych sposobach inwigilowania, mistyfikacji i prowokacji. To człowiek, który wiele przeszedł i doznał wielu krzywd. Pomimo tych prześladowań i wielkiej agresji ówczesnych władz wobec jego osoby, potrafił skutecznie działać przeciw reżimowi komunistycznemu. Sporządzał i kolportował ulotki, plakaty, organizował w tych czasach konspiracyjne zebrania, manifestacje i demonstracje. Liczne przerwy w opozycyjnej działalności to tylko okresy aresztowań oraz niezliczone dni procesów w sądach i kolegiach do spraw wykroczeń w Koszalinie i Słupsku. Oto tylko niektóre tytuły akt sądowych, operacyjnych i prokuratorskich sądów i kolegiów w Koszalinie i Słupsku: kolportaż ulotek NSZZ „Solidarność”, akta dotyczące działalności w

MKK NSZZ „Solidarność”, akta dotyczące posiadania urządzeń powielających itd. Mobilizacja sił reżimu wobec osoby pana Tadeusza Wołyńca była bezsilna. Nadal stał na czele manifestacji potępiającej stan wojenny, nadal redagował i powielał ulotki, organizował zebrania, narady konspiracyjne, nadal walczył. Wydawał pisma drugiego obiegu, był jednym z najaktywniejszych działaczy struktur podziemnej „Solidarności”. Po zniesieniu stanu wojennego nadal aktywnie działał i walczył z systemem zniewolenia. W 1987 r. został założycielem i wiceprzewodniczącym Międzyregionalnej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pomorza Środkowego Koszalin-Słupsk, a w 1989 r. wiceprzewodniczącym Tymczasowego Zarządu Regionalnego NSZZ „Solidarność” Koszalin-Słupsk. Założyciel „Solidarności Polskich Kombatantów” w Koszalinie. W maju 1989 r. jest wiceprzewodniczącym Tymczasowego Zarządu NSZZ „Solidarność” Regionu Koszalińskiego „Pobrzeże”, członkiem prezydium MKK w „Solidarność” w Koszalinie. W 1989 r. zostaje założycielem i przewodniczącym koszalińskiego Oddziału Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w stanie wojennym. W 1990 r. założyciel i członek Zarządu Wojewódzkiego PC. Po odzyskaniu niepodległości wydaje się początkowo, że pan Tadeusz już w wolnej Polsce zostanie uhonorowany i otrzyma wielkie zadośćuczynienie za wyrządzone mu krzywdy. Wszak najpierw zostaje członkiem Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej SB w Koszalinie. W 1999 r. zostaje odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi za działalność na rzecz przemian demokratycznych w Polsce. W październiku 2001 r. decyzją ministra kultury i dziedzictwa zostaje wyróżniony odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” za wydawanie w latach 80. pism drugiego obiegu „Oko”, „Pobudka”, „Rewers” i „Ucho” oraz wspieranie wolnego słowa i prasy. W 2003 r. uzyskał status osoby pokrzywdzonej i zaświadczenie IPN. Niestety kolejne lata to pasmo ponownej udręki i drogi przez mękę. W konsekwencji okrutny los dopada go dopiero w tej wolnej, niepodległej i demokratycznej Polsce, o którą z takim zaangażowaniem i determinacją walczył. Oto 30 marca 2007 r. po 16 latach nienagannej pracy w Miejskich Zakładach Komunikacji w Koszalinie zostaje zwolniony z przyczyn, jak podano w uzasadnieniu, ekonomicznych. Wraz z nim z podobnych przyczyn zwolniono jego dwóch kolegów, elektromontera Romana Wieczorka oraz tapicera Szczepana Biskupa. Wręczenie zwolnienia następuje o godz. 22.20 podczas nocnej zmiany w pracy. Zaiste skojarzenie koszmarne. Okoliczności zwolnienia z pracy i bezpośrednie komentarze w lokalnej prasie, np. w „Głosie Pomorza” tytuł „Założyli związek – wylecieli z pracy”, w „Głosie Koszalińskim” – „Związek wyleciał z pracy” i inne, wskazywały, że rzeczywistym powodem zwolnienia było złożenie wniosku o rejestrację Związku Zawodowego „Solidarność 80”. Zatem w okresie stanu wojennego i PRL-u – aresztowania i wyroki za działalność związkową,

8. posiedzenie Sejmu w dniu 6 lutego 2008 r.
Oświadczenia poselskie

133

Poseł Czesław Hoc w wolnej Polsce także za działalność związkową zostaje bezceremonialnie zwolniony z pracy. Kim więc jest dzisiaj Tadeusz Wołyniec? Trudno w to uwierzyć: od dwóch lat pozostaje bezrobotnym, pozbawionym nawet prawa do zasiłku. Jego koledzy także. Nieugięty i niezłomny w stanie wojennym i w okresie komuny, dziś upokorzony i wyrzucony na bruk. Ale to nie wszystko. Najgorsze stało się w trakcie prób dochodzenia swoich praw w sądzie pracy. Otóż wszystkie sprawy przegrał. W tym czasie, w swej bezsilności i poczuciu wielkiej niesprawiedliwości, załamany psychicznie, wypowiada być może zbyt gwałtowne, niekiedy pochopne opinie o innych osobach, które na pewno nie szły ramię w ramię z panem Tadeuszem w czasach niewoli komunistycznej. Ci z żelazną konsekwencją wykorzystują to i w kolejnym procesie, już karnym, oskarżony o pomówienie, pan Tadeusz zostaje skazany przez niezawisły i niezależny sąd na karę ograniczenia wolności oraz wysokie grzywny, aktualnie z egzekucją komorniczą. Z wyrokiem sądu się nie dyskutuje, a szkoda – mówi pan Tadeusz. Wszak czuje się niewinny. Twierdzi, że padł ofiarą walki politycznej. Tak więc pan Tadeusz Wołyniec, legenda podziemnej „Solidarności”, niezłomny i dumny w okresie prześladowań komunistycznego reżimu, zostaje w końcu nie tylko bez środków do życia, ale wreszcie złamany psychicznie i upokorzony, a także w świetle prawa przestępcą, bo skazany za pomówienie. Tak więc złośliwy i okrutny los nie złamał pana Tadeusza Wołyńca w okresie stanu wojennego, a skutecznie dopadł go w wolnej, niepodległej, demokratycznej Polsce. O ironio losu! Tym, którzy go skrzywdzili, pan Tadeusz z niekłamaną nadzieją dedykuje myśl Arystotelesa: Prawdziwą sprawiedliwością jest przeżyć to, co się uczyniło innym. Dziękuję.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Oświadczenie wygłosi pan poseł Waldemar Andzel, Prawo i Sprawiedliwość.

Poseł Waldemar Andzel:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dnia 4 lutego obchodziliśmy 262. rocznicę urodzin Tadeusza Kościuszki, którego postać na stałe zapisała się w historii. Jego edukacja rozpoczęła się w 1755 r., gdy wstąpił do Kolegium Pijarskiego w Lubieszowie, po czym w roku 1765 rozpoczął studia w Warszawie w Korpu-

sie Kadetów. Dopiero w Szkole Rycerskiej ukształtował swoje poglądy na życie. W tej właśnie szkole zostały mu przekazane wartości, którymi zawsze podświadomie się kierował, naśladując ojca. Szkołę ukończył w stopniu kapitana. Zarówno ród Czartoryskich, jak i król Stanisław August Poniatowski docenili jego znajomość języków obcych oraz celujące wyniki w nauce, kierując go na stypendium do Francji. W Paryżu równolegle ze sztukami pięknymi i inżynierią studiował także filozofię. Po ukończeniu studiów powrócił do kraju 2 lata po I rozbiorze Polski. Nie znajdując zatrudnienia w wojsku, w 1776 r. wyruszył za ocean, aby dołączyć do armii amerykańskiej, gdzie został mianowany pułkownikiem wojsk inżynieryjnych. W tym czasie budował umocnienia obronne, szańce pod Saratogą, a także twierdzę West Point. Służył w armii amerykańskiej pod dowództwem kilku generałów, wykonując każde swoje zadanie z dużym poświęceniem i wielokrotnie przyczyniając się do spektakularnych zwycięstw. W 1784 r. wrócił do Polski, aby objąć stanowisko generała majora Wojska Polskiego. Kościuszko walczył także w wojnie polsko-rosyjskiej, a po przystąpieniu króla do Targowicy podał się do dymisji. Uczestniczył w przygotowaniu insurekcji w 1794 r. i został mianowany naczelnikiem pierwszego polskiego ogólnonarodowego powstania. Uczestniczył w wielu bitwach, wśród których najbardziej znana jest bitwa pod Racławicami. W bitwie pod Maciejowicami został ranny i dostał się do carskiej niewoli. 16 listopada 1794 r. pod Radoszycami nastąpiło rozwiązanie oddziałów powstańczych. Ostatnie lata życia Kościuszko spędził na tworzeniu dzieł literackich, z jego inicjatywy powstała praca „Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość”, która miała aż siedem wydań. Spod jego pióra wyszło także dzieło „Obroty artylerii konnej”. Kościuszko zmarł w Solurze 15 października 1817 r. Jego zwłoki zostały sprowadzone do Polski i złożone w krypcie św. Leonarda w katedrze wawelskiej. Od momentu śmierci Tadeusza Kościuszki Polacy odnosili się do niego z coraz większym pietyzmem. W hołdzie wielkiemu rodakowi i dla uczczenia jego pamięci w Krakowie wzniesiono kopiec jego imienia. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Stefan Niesiołowski:
Dziękuję, panie pośle. Na tym zakończyliśmy oświadczenia poselskie. Zarządzam przerwę w posiedzeniu do jutra, to jest 7 lutego 2008 r. do godz. 9.

(Przerwa w posiedzeniu o godz. 21 min 57)

TŁOCZONO Z POLECENIA MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
KANCELARIA SEJMU: redakcja i skład – Sekretariat Posiedzeń Sejmu, druk – Wydawnictwo Sejmowe. Nakład 270 egz. PL ISSN 0867-2768. Cena 52 zł