UVOD

Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine, da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja: faktori naseljenosti na Zemlji, kontinentalne i regionalne razlike, gustina naseljenosti i statistika. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu, kartografski materijal i statističke podatke, čijom sam analizom došla do određenih zaključaka, uz primjenu različitih geografskih metoda.

Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: . dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti). a planinske oblasti su rijetko naseljene .Himalaji). FAKTORI NERAVNOMJERNE NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini. Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: . . a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela).google.ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju. . vojnom presijom – Afganistan). .com/world+population+maps 1 georgije. ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). dok su neke država pod stalnom političkom i.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih. rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD.prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. nekada.1. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. .ac.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images. Osim prirodnih faktora.reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima. odnosno nerazvijenih regija).doc . Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni.političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka.ekof.bg. kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost. Kuvajtu. Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km².

3 mil. Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova.u Velikoj Britaniji. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope.Međutim. zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. zapadnu. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada. Zauzima površinu oko 1. plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. Južna Evropa. npr. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Međutim nasuprot tome. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. Velike Britanije. Njemačke. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima.8 do 4 milijarde stanovnika. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta. Ovo područje ima površinu od 1. km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice. delte. Međutim.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. ekonomski. . Bez Rusije imaju oko 1 mil. U gradovima živi 160 mil.2. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². a najmanju naseljenost ima Island. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. društveni i dr. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu. stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr. Također planinski predjeli su slabo naseljeni.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Italije. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². km². Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor. Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. Ima površinu oko 44. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km².

ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. Singapur.Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Demogeografija. the 2005.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². dok su ispod prosjeka Kina. 1950 – 2030. Sarajevo. zatim Južna Koreja. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. Na sjeveru afričkog kontinenta. Izrael. Poljska. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva. Bangladeš.. World Urbanization Prospects. Kaliforniju itd. područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima. 2007. Najmanje naseljene države su Rusija. dok npr. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“.. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil. Holandija. gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. Francuska. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a... puteva dolazi do urbanizacije ovih. 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN.u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima. Revision 2 Zolić H. Danas izgradnjom željeznica. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96. uglavnom ne naseljena. Prosječno naseljene države su Italija. Australija. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². Švicarska. Japan. godine i da su se početkom 19. stoljeća počela stvarati određena naselja. Španija.3 mil. 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². Kanada. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. Indija. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km². Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. . .

com/world+population+maps .google.Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.

na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Erie. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. Magrebu i drugdje. Laba. Huron. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. jugoistočna Afrika znatno su manje. Albertovo i Rudolfovo).to pokazuje da reljef u cjelini. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. a Ganges. Kolumbiji. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. Primjer su Sahara. transameričke.. andska jezera (Titicaca) i druga. Michigan. La Plata u Južnoj Americi.. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. i Ontario). Hoangho. .3 3 Friganović M. a u novom vijeku.. Sjeverne i Južne Amerike. Nubija. Zagreb. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. Temza. Rona. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island.). Niger i Kongo u Africi. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. Nil. Dunav. au Novom svijetu – Angloamerici. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. istočno afrička jezera (Viktorija. Lovrijenac Mississippi u Angloamerici.) i autobuskih cesta. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. 1990. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi.. Hudson. . duž željezničkih pruga (transsibirske. evropski dio Rusije. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%. Bodensko i dr. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. kao u Venezueli. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. nakon industrijske revolucije. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. Biserna rijeka i druge u Aziji. Volga. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama. Demogeografija – stanovništvo svijeta. kao što su Atakama u Andskom primorju. Sava i druhe u Evropi. Tanganjika. Sena. U Starom svijetu.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. Školska knjiga. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. srednje primorje Brazila. Aziji. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna. donje porječje La Plate. No. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. Ciriško. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. Arabija. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji.2. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi. Skandinavija i Britanski otoci. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. transaustralijske. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara.

Sjevernije i južnije od 60. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. u Švicarskoj oko 1 050. 4 Nurković. . Mongolija. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina. Neravnoteža je očita. 4 3. ona iznosila u Japanu oko 1 510. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. do 60. Evropi je rast stanovništva opao na 0. Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. do 40. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. R. Planjax. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta.9% i 5%. Od ukupne površine kopna. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere.a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji.. ali je. oko 2. istovremeno. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. do 20. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. 2006. a od 40. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine.1%. u Egiptu 910. također. Latinska Amerika je. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km². a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata.2. u pojasu od 0.2%.8%. Nasuprot tome. bez Ruske Federacije. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Tešanj.3 mil. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²). Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan.km². skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1. Zemlje Azije. u Ruskoj Federaciji na 0. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. . a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici. Ekonomska geografija svijeta. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. slabo naseljena. Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km².8% i u Angloamerici na 0. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji.

. Srednja Amerika. Belgija 341 st/km². delti Nila. Sudanu. Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima.Afganistan) takoreći nenaseljena. Holandija sa 392 st/km². Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. Pakistana. Malezije. pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva.google. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba. Hindustanska nizija. Kada se posmatra po državama. ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. Južna Koreja sa 480 st/km². jug i jugoistok Azije).com/world+population+maps 3. Monako sa 23 600 st/km²). Bangladeša. pokrivaju 5% površine Zemlje. a na njima prebiva samo 12.). Dijelovi Indije. Java. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. južna Kina. pokrivaju 21% kopna. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. društvenog i tehnološkog razvoja. Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km².patuljaste države. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad. a na njima prebiva 14% stanovništva. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari. potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². pokrivaju 67% kopna. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². obala Brazila. a na njima živi 20% čovječanstva. priatlantska nizija Evrope. Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. Šri Lanke. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. Malabarsko primorje. Tonkin. Značajno je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. nego su nastale pod uticajem historijskog.5% stanovništva. dolina Jangce. a malu teritoriju (npr. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš. koje imaju veliki broj stanovnika. Japan sa 339 st/km²). često nepovoljan monsunski ritam.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone. nizija Kanto i dr. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². Čadu.

Toga. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. Armenija i Azerbejdžan) i. djelomice. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. Liberije. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². 3. južnoj i istočnoj Aziji. pribaltičke republike (Litva).3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. World Urbanization Prospects. Revision 3. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate. a više od tri puta od prenaseljenih. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a. Benina (Dahomej). Nigerije. Gornje Volte. u SSSR-u. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. u Africi i u Latinskoj Americi. Gane. i to u jugoistočnoj Aziji.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji. Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. Ugande. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću.Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti Izvor: UN. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². SSSR-u i u Australiji. the 2005. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. ..

.Senegala. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku.. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. Irana i Afganistana. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje). Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. Irske. Turske. Kirgizije i u znatnom dijelu Ruske Federacije.5 4. Ima ih i u Australiji (Victoria). Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. . osim jugoistočnog ruba. Uzbekistana. Kenije. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma. Zato dijelovi tih područja Afrike. Obale Slonovače. Gvineje. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. Sibir. To su područja Arktika i Antarktika. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. sjeveroistočnog Sibira. Libija. 1990. 3. planine Bolivije. Kostarike. Mongolija. srednji jugoistok. Mnoga srednje nastanjena područja. u Australiji (glavnina kontinenta. na koje otpada najveći dio anekumene. 3. Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. dijelovi Irana i Afganistana). reljef). u sjevernoj Africi (Sahara. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. srednji jugozapad. Arabija. posebno ona u tropima. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Gvatemale. baltičkih zemalja. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. Demogeografija – stanovništvo svijeta. Školska knjiga. Africi i u Latinskoj Americi. sjeverozapadne Angloamerike. Finska. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). Paname. Najprostraniji su u sjevernoj. pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. Hladnoća. aridni.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena). STATISTIKA 5 Friganović M. plantaže kaučukovca i dr. sjevernog Sibira. Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. Ekvadora. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. Hondurasa. naftna polja Aljaske. Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. Perua i Čilea). Pampas. osim Evrope. Nubija). Bjelorusije. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). Zagreb. potencijalno su veoma izdašna i bogata. Tadžikistana.

044.680 13. Egipat .196.904 3.about.995.800.6 stanovnika/km² . Afrika – 26.096 10.1 stanovnika/km² . Pakistan . Australija – 3.546.1. Velika Britanija .4 stanovnika/km² .061. Italija . godine): 1.86.416 11.504 19. Sjeverna Amerika – 16. 2.147.512. Rusija .713.109.96.943.493.71.140.330.057. SAD .824.237.127. Brazil . Njemačka .172.1.892. Indonezia .792 22.025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000.303.66. Francuska .81.592 6. Kina .58. 4. 3. (podaci iz 2008.312 9.048 7.64.geography. Bangladeš . Vijetnam .955.65.520 17.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0. Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom. Japan .342.60.875.com .146.Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16.145.552 16.544 2.896 8.116. Turksa .288.560 14.640 4.3 stanovnika/km² .65.320 6 ZAKLJUČAK 6 www.82. godine) : 1. Indija .255. Evropa – 110 stanovnika/km² . Etiopija .153. Iran .808 18.296 21.224 20. Azija – 136.82. Mexiko .400 12.544. Filipini . Tajland .912 23. Nigerija . 5.1 stanovnika/km² .352 5. i 6.514.369.702.840 15. Demografska Republika Kongo . Južna Amerika – 25.

Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. Evropa je tek na 3. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. i te su razlike jako velike. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. Ovdje je težište problema. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. a na drugoj razmjerno skučeni.5 milijardi stanovnika. Prema nekim procjenama do 2025. Smatra se da je između 1995.7 milijardi po drugoj varijanti. Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7. U starom svijetu (Azija. a po broju stanovnika dolazi Afrika. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %.3 milijarde po jednoj varijanti. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. mjestu. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. dok 10. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori.Kao što je već istaknuto. godine i 2000. LITERATURA . dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. Afrika. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti.3% ili za 78 miliona.

Demogeografija – stanovništvo svijeta.. Zolić H. Ekonomska geografija svijeta. Planjax. Nurković.. the 2005. 1990. . R. Tešanj. World Urbanization Prospects. georgije. 2007.. .ekof. http://images.about. www.doc 5.geography. 2006.. Zagreb. 3. Friganović M.ac. UN.com/world+population+maps 6.1. 2.com . Demogeografija. . Sarajevo.google.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Revision 7. 4. Školska knjiga.bg.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful