You are on page 1of 47

Απολιθώµατα

Αλέξανδρος Χατζηπέτρος
users.auth.gr/ac

Τι είναι ένα απολίθωµα;


 Απολιθώµατα ονοµάζονται τα λείψανα ζωικών ή
φυτικών οργανισµών που βρίσκονται σε
ιζηµατογενή πετρώµατα.
 Η µελέτη των απολιθωµάτων ονοµάζεται
Παλαιοντολογία.
 Η Παλαιοντολογία µελετάει τη µορφή των
οργανισµών στο παρελθόν και εξάγει συµπεράσµατα
για τη συστηµατική τους, τις περιβαλλοντικές
συνθήκες και την εξάπλωσή τους.
 Ανάλογα µε το αντικείµενο µελέτης, η
Παλαιοντολογία χωρίζεται σε παλαιοντολογία
σπονδυλωτών και ασπονδύλων.
geophy.weebly.com 2

1
Τρόποι απολίθωσης
 Αντικατάσταση. Το αρχικό οργανικό υλικό
αντικαθίσταται µόριο προς µόριο από
ανόργανο, συνήθως CaCO3.
 ∆ιατηρούνται τα σκληρά µέρη των
οργανισµών.
 Αν το αρχικό CaCO3 αντικατασταθεί από SiO2
ή το αντίστροφο, το φαινόµενο ονοµάζεται
ψευδοµόρφωση.
 Άλλα είδη αντικατάστασης είναι η οπαλίωση, η
σιδηροπυριτίαση, κλπ.
geophy.weebly.com 3

Ψευδοµόρφωση σε αµµωνίτη,
στον οποίο το αρχικό
ανθρακικό ασβέστιο
geophy.weebly.com
αντικαταστάθηκε από SiO2. 4

2
Βιοδηλωτικά ίχνη
 ∆εν πρόκειται για απολιθώµατα, αλλά για
ενδείξεις ζωής.
 Ίχνη βαδίσµατος ή ερπυσµού.
 Εκµαγεία.
 Εσωτερικά (πυρήνες).
 Εξωτερικά.
 Κατοικίες ή φωλιές ζώων.
 Κοπρόλιθοι.
 Αυγά, κλπ.

geophy.weebly.com 5

Ίχνη σκωλήκων

geophy.weebly.com 6

3
Ίχνη σκωλήκων

geophy.weebly.com 7

Απολιθωµένες σταγόνες βροχής

geophy.weebly.com 8

4
Ίχνη βαδίσµατος δεινοσαύρων

geophy.weebly.com 9

Ίχνη βάδισης

geophy.weebly.com 10

5
Ίχνη βάδισης

geophy.weebly.com 11

Λαγούµια

geophy.weebly.com 12

6
Λαγούµια

geophy.weebly.com 13

Λαγούµια

geophy.weebly.com 14

7
Λαγούµια

geophy.weebly.com 15

geophy.weebly.com 16

8
∆ιατηρηµένα πτώµατα

 Πολλές φορές είναι δυνατή η διατήρηση


ολόκληρων ή τµηµάτων πτωµάτων λόγω
ειδικών περιβαλλοντικών συνθηκών.
 Μόνιµη κατάψυξη.
 Παράγωγα του πετρελαίου (πίσσα,
οζοκηρίτης, κλπ).
 Ήλεκτρο.

geophy.weebly.com 17

Συστηµατική
 Συνοµοταξία.  Οικογένεια.
 Υποσυνοµοταξία.  Υποοικογένεια.
 Υπεροµοταξία.  Φυλή.
 Οµοταξία.  Γένος.
 Υφοµοταξία.  Υπογένος.
 Υπέρταξη.  Είδος.
 Τάξη.  Υποείδος.
 Υπόταξη.
 Υπεροικογένεια.
geophy.weebly.com 18

9
Καθοδηγητικά απολιθώµατα

 Απολιθώµατα τα οποία βοηθούν στον


προσδιορισµό της ηλικίας του πετρώµατος
στο οποίο απαντώνται και έχουν τα εξής
χαρακτηριστικά:
 Μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση.
 Μικρή χρονική διασπορά.

geophy.weebly.com 19

Παλαιοζωικός αιώνας

 Κάµβριο.
 Ορδοβίσιο.
 Σιλούριο.
 ∆εβόνιο.
 Λιθανθρακοφόρο.
 Πέρµιο.

geophy.weebly.com 20

10
Κάµβριο

 Χαρακτηρίζεται από συγκεκριµένα είδη


τριλοβιτών (αρθρόποδα).
 Ανώτερο Κάµβριο: Olenus.
 Μέσο Κάµβριο: Paradoxides.
 Κατώτερο Κάµβριο: Olenellus.

geophy.weebly.com 21

Olenellus

geophy.weebly.com 22

11
geophy.weebly.com 23

Ορδοβίσιο

 Χαρακτηρίζεται από τη µεγάλη εξάπλωση


των γραπτολίθων, οι οποίοι εµφανίζονται
σε µαύρους σχιστόλιθους.
 Οι τριλοβίτες εξακολουθούν να είναι
άφθονοι. Ορισµένα είδη τους είναι
καθοδηγητικά απολιθώµατα.

geophy.weebly.com 24

12
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Trinucleus.  Parambonites.
 Asaphus.  Coenograptus. Γραπτόλιθοι
 Lituites.  Didymograptus.
 Rafinesquina.  Phyllograptus.
 Clitambonites.  Echinospaerites.

geophy.weebly.com 25

Σιλούριο

 Οι τριλοβίτες και οι γραπτόλιθοι αρχίζουν


να υποχωρούν.
 Άφθονα κωνόδοντα.
 Μεγάλη ανάπτυξη των ευρυπτερίδων
(«θαλάσσιοι σκορπιοί»).
 Εµφανίζονται τα πρώτα ψάρια.
 Εµφανίζονται τα πρώτα χερσαία φυτά.

geophy.weebly.com 26

13
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Omphyma.  Homalonotus.
 Favosites.  Palaeophonus.
 Chonetes.  Cyrtoceras.
 Leptaena.  Orthoceras.
 Pentamerus.  Rastites.
 Orthis.  Cyathocrinus.
 Atrypa.
 Cheirurus.
geophy.weebly.com 27

Ευρυπτερίδες

geophy.weebly.com 28

14
∆εβόνιο
 Χαρακτηριστικός σχηµατισµός είναι ο «παλαιός
ερυθρός ψαµµίτης» στη βόρεια Ευρώπη.
 Η διάρθρωση του ∆εβονίου γίνεται µε βάση τους
γραπτόλιθους και τα βραχιονόποδα σε
συνδυασµό µε τριλοβίτες, τα κωνόδοντα, τα
κοράλλια και τα οστρακώδη.
 Εµφάνιση των αµµωνιτοειδών και των δίπνοων
ιχθύων (πρόγονοι των χερσαίων σπονδυλωτών).
 Ο παλαιός ερυθρός ψαµµίτης διαρθρώνεται µε
βάση τα ψάρια.

geophy.weebly.com 29

Dunkleosteus

geophy.weebly.com 30

15
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Calceola sandalina  Clymenia
 Cyathophyllum  Goniatites
 Cystiphyllum  Cupressocrinus
 Pleurodictyum  Thyestes
 Spirifer  Cephalaspis
 Rhynchonella  Osteolepis
 Stringocephalus  Pterichtys
 Phacops  Hyenia
 Soleniscus  Asteroxylon
 Pleurotomaria  Rhynia
 Murchisonia

geophy.weebly.com 31

geophy.weebly.com 32

16
Λιθανθρακοφόρο

 Εκτεταµένες αποθέσεις λιθάνθρακα.


 Τα τρηµατοφόρα και οι φουσουλίνες
παρουσιάζουν µεγάλη εξάπλωση.
 Εξελιγµένοι αµµωνίτες.
 Στα ψάρια εξαφανίζονται οι πλακόδερµοι
και εµφανίζονται οι οστεϊχθύες.
 Εµφανίζονται τα χερσαία γαστερόποδα.

geophy.weebly.com 33

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Zaphrentis  Hypergonia
 Lithostrotion  Glyphioceras
 Productus  Dimetrodon
 Spirifer  Edaphosaurus
 Posidonomya  Limnoscelis
 Edmondia  Calamites
 Bellerophon  Sphaenophyllum
 Euomphalus  Annularia
 Zygopleura

geophy.weebly.com 34

17
Πέρµιο
 Οι φουσουλίνες είναι τα καθοδηγητικά
απολιθώµατα για το Πέρµιο.
 Οι τριλοβίτες εξαφανίζονται στο Μ. Πέρµιο.
 Άρχισε η ανάπτυξη των κωνοφόρων.
 Στο τέλος του Περµίου παρατηρείται µεγάλη
εξαφάνιση πολλών µορφών ζωής λόγω της
µεγάλης δέσµευσης του ατµοσφαιρικού
οξυγόνου (σε ποσοστό έως και 90%) σε
αποθέσεις εβαποριτών, αλλά και της δηµιουργίας
της Πανγαίας που έφερε σε επαφή διαφορετικές
ανταγωνιστικές πανίδες.
geophy.weebly.com 35

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Cancellina  Pseudomelania
 Virgula  Sisenna
 Fenestella  Neritina
 Spirifer  Madlicottia
 Aulosteges  Cyclobus
 Schizodus  Popanoceras
 Girtypecten  Palaeonisxus
 Liebea  Branchiosaurus
 Edaphosaurus

geophy.weebly.com 36

18
Ερπετό του Περµίου

geophy.weebly.com 37

Dimetrodon

geophy.weebly.com 38

19
Eryops

geophy.weebly.com 39

Το Παλαιοζωικό στην Ελλάδα

 Α. Ορδοβίσιο  Κως
 Κ. Σιλούριο  Χίος (γραπτόλιθοι)
 Α. Σιλούριο  Ζυφιά Χίου (κωνόδοντα)
 ∆εβόνιο  Αγρελωπό Χίου
 Λιθανθρακοφόρο & Πέρµιο  σε πολλές
θέσεις στην ηπειρωτική Ελλάδα, στην
Ύδρα και την Εύβοια (τρηµατοφόρα)

geophy.weebly.com 40

20
Μεσοζωικός αιώνας (1)
 Τριαδικό  Ιουρασικό
 Ραϊτιο  Μάλµιο (Ανώτερο)
 Νόριο  Τιθώνιο (Πορτλάνδιο)
 Κάρνιο  Κιµµερίδιο
 Λαδίνιο  Οξφόρδιο (Λουζιτάνιο)
 Ανίσιο  ∆ογγέριο (Μέσο)
 Καλλόβιο
 Σκύθιο
 Βαθώνιο
 Ιουρασικό
 Βαγιώσιο
 Ααλένιο
 Λιάσιο (Κατώτερο)
 Τοάρσιο
 Πλινσβάχιο
 Σινεµούριο
geophy.weebly.com  Εττάνζιο 41

Μεσοζωικός αιώνας (2)


 Κρητιδικό
 Ανώτερο  Κατώτερο
 Μαιστρίχτιο  Άλβιο
 Καµπάνιο  Άπτιο
Σενώνιο
 Σαντώνιο  Βαρρέµιο
 Κονιάσιο  Ωτερίβιο
 Τουρώνιο  Βαλανζίνιο Νεοκόµιο
 Κενοµάνιο  Βερριάσιο

geophy.weebly.com 42

21
Τριαδικό
 Εξαφανίζονται οι φουσουλίνες.
 Τα εξακοράλλια αντικαθιστούν τα
τετρακοράλλια.
 400 γένη αµµωνιτών.
 Εµφάνιση αχινών.
 Τα ερπετά αρχίζουν να αναπτύσσονται, να
εξελίσσονται και να εξαπλώνονται. Οι
πρώτοι δεινόσαυροι.
geophy.weebly.com 43

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Thecosmilia  Worthenia
 Palaeastrea  Neritopsis
 Terebratula  Ceratites
 Encrinus liliiformis  Pinacoceras
 Myophoria  Semionotus
 Neomegalodon  Cynognathus
 Cardita  Procompsognathus
 Pleuromya  Cephalonia
 Pistularia  Placodus

geophy.weebly.com 44

22
Ιουρασικό
 Μεγάλη εξάπλωση των ερπετών.
 Εµφάνιση των πτηνών και των πρώτων
θηλαστικών.
 Ραδιολάρια σε αφθονία.
 Οι αµµωνίτες είναι άφθονοι και
χρησιµοποιούνται για τη
στρωµατογραφική διάρθρωση του
Ιουρασικού.

geophy.weebly.com 45

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Bolivina  Chenopus
 Lenticulina  Actaeonina
 Stiphocapsa  Psiloceras
 Zeilleria  Phyloceras
 Pygope  Amaltheus
 Alectryonia  Pygaster
 Diceras  Cidaris
 Modiola  Stegosaurus
 Pseudopecten  Dimorphodon
 Nerinea

geophy.weebly.com 46

23
Ιουρασικός αµµωνίτης

geophy.weebly.com 47

Ιουρασικοί βελεµνίτες

geophy.weebly.com 48

24
geophy.weebly.com 49

Κρητιδικό
 Πανίδα παρόµοια µε του Ιουρασικού.
 Στο τέλος του Κρητιδικού παρατηρείται απότοµη
εξαφάνιση πολλών ειδών ζωής (αµµωνίτες,
βελεµνίτες, δεινόσαυροι) και ανάπτυξη των
θηλαστικών.
 Για τη στρωµατογραφική διάρθρωση
χρησιµοποιούνται οι ιππουρίτες, οι βελεµνίτες και
οι αµµωνίτες.
 Εµφάνιση των αγγιόσπερµων φυτών.

geophy.weebly.com 50

25
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Lenticulina  Kossmariceras
 Hippurites  Belemnitella
 Terebratulina  Discoidea
 Cyclothyris  Echinocorys
 Radiolites  Holaster
 Spondylus  Iguanodon
 Inoceramus  Scolosaurus
 Turitella  Pteranodon
 Actaeonella  Hesperornis
 Nerinea  Deltatheridium
 Perodonta  Zalambdalestes
 Hoplites

geophy.weebly.com 51

Κρητιδικοί
ασβεστόλιθοι µε
Hippurites.

geophy.weebly.com 52

26
Xiphactinus audax (Α. Κρητιδικό)

geophy.weebly.com 53

Platecarpus (Α. Κρητιδικό)

geophy.weebly.com 54

27
Γιατί εξαφανίστηκαν τόσα είδη
ζωής στο Α. Κρητιδικό;
 Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι ένας µετεωρίτης
έπεσε στη Γη µε αποτέλεσµα κατακλυσµιαία
φαινόµενα και τη σηµαντική πτώση της
θερµοκρασίας (φαινόµενο παρόµοιο µε τον
«πυρηνικό χειµώνα»)  µείωση της διαθέσιµης
τροφής  εξαφάνιση των ψυχρόαιµων ερπετών.
 Μία άλλη θεωρία αναφέρει την ελάττωση της
αλµυρότητας των ωκεανών  εξαφάνιση
πελαγικών οργανισµών.

geophy.weebly.com 55

Το Μεσοζωικό στην Ελλάδα


 Απαντάται σε πολύ µεγάλη έκταση.
 Επικάθεται στο Παλαιοζωικό µε κροκαλοπαγές
επίκλυσης, ορατό σε πολλές θέσεις στην Ελλάδα.
 Τα µεσοζωικά ιζήµατα είναι είτε ανθρακικά
(ασβεστόλιθοι και δολοµίτες), είτε σχιστολιθικά
(αργιλικοί σχιστόλιθοι και κερατόλιθοι).
 Χαρακτηριστική είναι η Μέσο-Άνω Κρητιδική
επίκλυση που κάλυψε τη χέρσο του Κάτω
Κρητιδικού.

geophy.weebly.com 56

28
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του
Τριαδικού στην Ελλάδα
Πρωτόζωα Ελασµατοβράγχια Αµµωνίτες Χλωρίδα
- γαστερόποδα

Meandrospira Monotis (Halobia) Trachyceras Teutloporella


dinarica radiata, insignis, pseudoarchelaus
superba, styriaca
Glomospira densa Cardita gumbeli Proarcetes irenae Gyrosporella
vesiculifera

Glomospirella Daonella styriaca Lobites ellipticus Thaumatoporella


grandis parvovesiculifera

Involutina sinuosa & Myophoria Daonella lommeli Monophyllites


tenuis praeorbicularis wengensis

Triasina hantkeni Anoplophora Paranannites Griphoporella


fassaensis curvata

geophy.weebly.com 57

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του


Ιουρασικού στην Ελλάδα
Πρωτόζωα Ελασµατοβράγχια Αµµωνίτες Χλωρίδα
- γαστερόποδα

Stomiosphaera Posidonia alpina, Pleuroceras Cladocoropsis


asdadensis bronni & buchi spinatum mirabilis

Cuneolina Megalodon Ammalteus Palaeodacycladus


margaritatus

Trocholina elongata Phylloceras Thaumatoporella

Protoglobigerina Lytoceras Actinoporella


podoliva

Orbitopsella Harpoceras Macroporella sellii


praecursor

geophy.weebly.com 58

29
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του
Κρητιδικού στην Ελλάδα
Πρωτόζωα Ελασµατοβράγχια Αµµωνίτες Χλωρίδα
- γαστερόποδα

Globorotalia Hippurites Vaccinites archiaci

Globotruncata Nerinea Mesohibolites

Orbitolina conica Diceras

Rotalipora Radiolites
apenninica

Planomalina buxtorfi Actaeonella

geophy.weebly.com 59

Καινοζωικός αιώνας (1)


 Τριτογενές
Κ. Βιλλαφράγκιο
 Πλειόκαινο  Ολιγόκαινο
 Άστιο  Σάττιο
 Πλακέντιο  Ρουπέλιο
 Ζάνγκλιο  Λαττόρφιο
 Μειόκαινο  Ηώκαινο
Νεογενές

 Μεσσήνιο  Πριαµπόνιο Παλαιογενές


Τουρόλιο
 Τορτόνιο  Μπαρτόνιο ή
Βαλλέζιο νουµουλιτικό
 Ελβέτιο  Λουτήσιο
 Σερραβάλιο  Υπρέσιο
 Λάνγκιο Αραγκόνιο  Παλαιόκαινο
 Βουρδιγάλιο  Θανέτιο
Αγκένιο
 Ακουιτάνιο  Μόντιο
 ∆άνιο
geophy.weebly.com 60

30
Καινοζωικός αιώνας (2)

 Τεταρτογενές
 Ολόκαινο
 Βερσίλιο
 Πλειστόκαινο
 Ανώτερο Ολντεµβούργιο
 Τυρρήνιο
 Μιλάζιο
 Σικέλιο Μπιχάριο

 Κατώτερο
 Εµίλιο
Βιλλαφράγκιο ή Βιλλάνιο
 Καλάβριο geophy.weebly.com 61

Τριτογενές

 Ραγδαία ανάπτυξη των θηλαστικών.


 Χαρακτηριστική η θέση στο Πικέρµι (Α.
Μειόκαινο).
 Μεγάλη εξάπλωση των νουµουλιτών (στην
Ελλάδα κυρίως στο Ηώκαινο).
 Ανάπτυξη χελωνών.

geophy.weebly.com 62

31
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα
 Nummulites  Voluta
 Assilina  Cerithium
 Cyprina  Conus
 Chlamys  Melania
 Ostrea  Cassis
 Arca  Scutella
 Venus  Clypeaster
 Pectunculus  Samotherium
 Mitra  Mesopithecus
 Triton  Gazella
 Fusus

geophy.weebly.com 63

Eohippus (Ηώκαινο)

geophy.weebly.com 64

32
Oredont

geophy.weebly.com 65

geophy.weebly.com 66

33
Metaxytherium floridanum (Μέσο Μειόκαινο)

geophy.weebly.com 67

Φώκια του Α. Μειοκαίνου

geophy.weebly.com 68

34
Basilosaurus cetoides (Α. Μειόκαινο)

geophy.weebly.com 69

Τεταρτογενές
 Οι θαλάσσιες και οι χερσαίες πανίδες δεν
διαφέρουν πολύ από τις σηµερινές.
 Εµφάνιση ανθρώπου.
 Australopithecus afarensis, africanus &
robustus
 Homo habilis («άνθρωπος ο επιδέξιος»)
 Homo erectus («άνθρωπος ό όρθιος»)
 Homo sapiens («άνθρωπος ο σοφός»)

geophy.weebly.com 70

35
geophy.weebly.com 71

72
geophy.weebly.com

36
∆ιάκριση Τεταρτογενούς µε βάση
τα εργαλεία του Homo
 Νεολιθική εποχή
 Παλαιολιθική εποχή
 Ανώτερη
 Μαγαλένια
 Σολούτρια

 Ωριγνάσια

 Κατώτερη
 Μουστέρια
 Αχελλαία

 Χελλαία
geophy.weebly.com 73

Χαρακτηριστικοί αντιπρόσωποι
 Cardium  Strombus bubonius
groelandicum  Trichotopsis
 Tapes dianae  Littorina
 Tapes aureus  Coelodonta
 Zirphaea antiquitatis
 Cyrena  Equus
 Yoldia  Cervus elaphus
 Buccinum  Mammonteus

geophy.weebly.com 74

37
Smilodon californicus (Πλειστόκαινο)

geophy.weebly.com 75

geophy.weebly.com 76

38
geophy.weebly.com 77

geophy.weebly.com 78

39
geophy.weebly.com 79

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του


Παλαιογενούς στην Ελλάδα
Πρωτόζωα Lepidocyclina, Globigerina, Discocyclina, Globorotalia,
Glomalveolina, Assilina, Heterostegina, Actinocyclina
Μαλάκια Conus, Alectryonia, Barbatia, Lucina, Melanopsis

Θηλαστικά

geophy.weebly.com 80

40
Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του
Νεογενούς στην Ελλάδα
Πρωτόζωα Miogypsinoides, Spiroclypeus, Globoquadrina, Globigerina

Μαλάκια Barbatia, Lucina, Nucula, Pectunculus, Pecten,


Flabellipecten, Ostrea, Congeria, Chama, Limnocardium,
Panopea, Haliotis, Xenophora, Neritina, Natica, Viviparus,
Turitella, Bittium, Cassis, Mitra
Θηλαστικά Adcrocuta, Hyaenarctos, Plioviverrops, Machairodus,
Plesiogulo, Protictitherium, Ictitherium, Choerolophodon,
Mastodon, Hipparion, Samotherium, Helladotherium,
Palaeotragus, Bison, Tetralophodon, Anancus,
Mesopithecus, Ouranopithecus

geophy.weebly.com 81

Χαρακτηριστικά απολιθώµατα του


Τεταρτογενούς στην Ελλάδα
Πρωτόζωα

Μαλάκια Strombus bubonius, Natica, Lucina, Venus, Gastrana,


Cardium, Pholas, Fissurella, Crepidula, Trivia, Cypraea,
Fusus, Murex, Pecten
Θηλαστικά Archidiskodon, Coelodonta, Palaeoloxodon, Mammonteus,
Cervus, Dicerorhinus, Hippopotamus, Canis, Equus,
Crocuta, Sus, Megaceros, Ursus, Capra, Bos, Bison

geophy.weebly.com 82

41
Απολιθώµατα σπονδυλωτών στην
Ελλάδα
 Οι κυριότερες οµάδες είναι:
 Προβοσκιδωτά
 Καµηλοπαρδάλεις
 Ρινόκεροι
 Βοοειδή
 Ιπποειδή
 Σαρκοφάγα

geophy.weebly.com 83

Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

84
geophy.weebly.com

42
Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

85
geophy.weebly.com

Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

86
geophy.weebly.com

43
Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

87
geophy.weebly.com

Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

88
geophy.weebly.com

44
Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

89
geophy.weebly.com

Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

90
geophy.weebly.com

45
Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

91
geophy.weebly.com

Ouranopithecus

geophy.weebly.com 92

46
Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

93
geophy.weebly.com

Από: http://www.geo.auth.gr/museum/MuseumGeol_Paleont.htm

94
geophy.weebly.com

47