You are on page 1of 4

Sejarah Tingkatan 2 – Bab 1

BAB 2 : KEKAYAAN HASIL BUMI 7. Dalam Perjanjian Pangkor 1874, pemimpin kongsi
MENDORONG CAMPUR TANGAN BRITISH gelap Cina hadir untuk menyelesaikan masalah di
Larut. Antaranya Kapitan Chung Ah Kwee iaitu
(1) Sebab British di Negeri-negeri Melayu ketua kumpulan Hai San.
a) Dasar Campur Tangan British 9. Masyarakat Cina bersetuju hentikan pergaduhan dan
1. Sebelum tahun 1874, British tidak mengamalkan menerima British menjadi orang tengah dalam
dasar campur tangan di negeri-negeri Melayu. urusan perlombongan bijih timah.
2. Akan tetapi, mereka ambil Negeri-negeri Selat
3. Tahun 1873, Parti Konservatif ambil alih pucuk b) Perebutan takhta di kalangan kerabat diraja.
pimpinan kerajaan Britain daripada Parti Liberal. 1. Sistem pewarisan takhta di Perak.
4. Kerajaan baru amalkan dasar campur tangan Sultan
b) Kekayaan hasil bumi negeri-negeri Melayu
1. Negeri Melayu kaya dengan hasil bumi
2. British berpendapat perlu segera menguasai negeri Raja Muda
Perak, Pahang, Selangor dan Negeri Sembilan.
3. Pedagang NNS melabur modal dalam perlombongan
bijih timah di Larut, Sungai Ujong, Lukut & Klang. Raja Bendahara
c) Revolusi Perindustrian mendesak campur tangan
1. Revolusi wujudkan kilang-kilang perusahaan.
2. Perlukan bijih timah utk perusahaan mengetin Raja Dihilir
3. Negeri Melayu mesti dikuasai untuk dapat bekalan
bijih timah yang berterusan dan menjadi tempat 2. Selepas kemangkatan Sultan Ali tahun 1871,
memasarkan hasil keluaran mereka. Raja Ismail Raja Bendahara jadi sultan.
d) Terusan Suez dan kapal wap 3. Perlantikan ditentang oleh Raja Abdullah dan
1. Pembukaan Terusan Suez pendekkan jarak perjalanan Raja Yusuf.
dari England ke Tanah Melayu. 4. Raja Abdullah ialah Raja Muda yang
2. Kapal wap cepatkan perjalanan dan bawa muatan yang sepatutnya ditabalkan menjadi sultan.
lebih banyak. 5. Raja Abdullah tidak dilantik sebagai sultan
e) Kebimbangan campur tangan kuasa Eropah lain kerana beliau tidak hadir ketika upacara
1. British bimbang dengan kemaraan kuasa Eropah lain pemakaman Sultan Ali di Sayong
di Asia Tenggara. walaupun dijemput untuk menghadirinya.
2. Belanda di Hindia Timur (Indonesia), Perancis di 6. Raja Yusuf diketepikan kerana beliau tidak
IndoChina dan Sepanyol di Filipina. disukai oleh pembesar Perak.
f) Desakan pedagang 7. Tentangan kuat terhadap Sultan Ismail
1. Pertelingkahan pembesar Melayu dan pergaduhan datangnya daripada Raja Abdullah yang
kongsi gelap Cina akibatkan huru-hara disokong Dato’ Maharajalela dan Dato’
2. Keadaan ini merugikan pedagang Negeri-Negeri Sagor.
Selat khasnya berkaitan perdagangan bijih timah. 8. Kuasa Raja Ismail sebagai sultan hanya
3. Mendesak British melindungi pelaburan mereka. terbatas di Hulu Perak.
4. Pedagang Negeri-Negeri Selat menulis surat kepada 9. Raja Abdullah terus berkuasa di Hilir Perak.
Setiausaha Tanah Jajahan British, Lord Kimberley 10. Raja Abdullah minta bantuan British
mendesak British untuk campur tangan untuk mengiktiraf beliau sebagai sultan.
11. Andrew Clarke (Gabenor Negeri-Negeri
(2) Keadaan politik di Perak Selat) melihat permintaan Raja Abdullah
a) Pertelingkahan kongsi gelap Cina sebagai peluang untuk British menguasai
1. Daerah Larut kaya dengan bijih timah Perak yang kaya dengan bijih timah.
2. Long Jaafar bawa masuk ramai orang Cina untuk 12. Andrew Clarke memanggil pembesar
memajukan perlombongan bijih timah di Larut. Melayu dan pemimpin kongsi Gelap Cina
3. Kemasukan buruh Cina mencetuskan pergaduhan untuk berunding di Pulau Pangkor.
kumpulan kongsi gelap Ghee Hin dengan Hai San. 13. Pembesar yang hadir ialah Raja Abdullah,
4. Pergaduhan membawa kepada Perang Larut. Ngah Ibrahim dan Dato’ Sagor.
5. Bagi menamatkan perang, Ngah Ibrahim (Menteri 14. Sultan Ismail tidak hadir kerana lewat
Larut) melantik Kapten Speedy iaitu Timbalan menerima surat jemputan.
Pesuruhjaya Polis Negeri-Negeri Selat untuk 15. Hasil rundingan, termeterailah Perjanjian
manamatkan kekacauan Pangkor 1874 di kapal British, H.M.S.
6. Kekacauan dihentikan selepas Perjanjian Pangkor Pluto

1 Panitia Sejarah
SMK Kamil, Pasir Puteh.
Sejarah Tingkatan 2 – Bab 1

(4) Campurtangan British di Sungai Ujong


1. Dato’ Kelana Syed Abdul Rahman dilantik
c) Syarat Perjanjian Pangkor menjadi pemerintah di daerah Sg. Ujong.
1. Raja Abdullah diiktiraf Sultan Perak. 2. Dato’ Bandar Kulop Tunggal juga
2. Raja Ismail diakui Raja Muda. berpengaruh di daerah Sg. Ujong.
3. Residen British menasihati semua perkara kecuali 3. Perebutan untuk menguasai Sg. Linggi
agama Islam dan adat istiadat Melayu. mencetuskan pertelingkahan antara Dato’
4. Residen berkuasa penuh ke atas pungutan cukai Kelana dengan Dato’ Bandar.
5. Residen, Penolong Residen, Sultan dan Pembesar 4. Dato’ Bandar dapat sokongan daripada
dibayar gaji daripada pungutan hasil mahsul Perak. penduduk tempatan dan pelombong-
6. Ngah Ibrahim kekal sebagai Menteri Larut dan pelombong Cina
menerima seorang Penolong Residen. 5. Dato’ Kelana minta bantuan British
7. Menteri Larut bertanggungjawab membiayai segala
usaha mengembalikan keamanan di Perak.
6. Dato’ Kelana tandatangani perjanjian
menerima perlindungan British
(3) Campurtangan British di Selangor 7. Syarat perjanjian:
1. Tahun 1857, Sultan Abdul Samad yang berkuasa a. Dato’ Kelana diiktiraf oleh British
di daerah Langat ditabalkan jadi Sultan sebagai pemerintah di Sungai Ujong
Selangor. b. British mempunyai kuasa penuh bagi
2. Berlaku Perang Klang yang menyebabkan mengutip cukai di Sungai Linggi.
campur tangan British di Selangor. c. British menempatkan P.J. Murray
3. Daerah Klang pada mulanya di bawah kekuasaan sebagai Residen British
Raja Sulaiman. 2. Dato’ Bandar tidak mengiktiraf perjanjian
4. Apabila Raja Sulaiman mangkat, Klang 3. British memberi bantuan tentera keapda Dato’
diserahkan kepada Raja Abdullah. Kelana untuk menewaskan Dato’ Bandar.
5. Penyerahan menimbulkan rasa tidak puas hati 4. Dato’ Bandar dibuang negeri ke Singapura.
kepada Raja Mahadi iaitu putera Raja 5. British menguasai daerah Rembau, Jelebu dan
Sulaiman. Seri Menanti
6. Raja Abdullah memajukan lombong bijih timah 6. British menempatkan pegawai Majistret dan
di Klang dengan membawa masuk buruh Pemungut Hasil.
Cina. 7. Tahun 1895, semua daerah disatukan dan
7. Lombong bijih timah dibuka di Kuala Lumpur membentuk persekutuan.
dan Ampang. 8. Tunku Muhammad ibni Yamtuan Antah
8. Klang berkembang maju ditabalkan sebagai Yang Dipertuan Besar
9. Peperangan menyebabkan perdagangan terjejas. Negeri Sembilan.
10. Sultan Abdul Samad lantik Tengku Kudin untuk 9. Martin Lister sebagai Residen British di
menamatkan Perang Klang. Negeri Sembilan
11. Tengku Kudin tidak diterima oleh pembesar-
pembesar Selangor kerana beliau bukan (5) Campurtangan British di Pahang
anak negeri Selangor. 1. Frank Swettenham dan Frederick Weld pujuk
12. Tengku Kudin minta bantuan British untuk Sultan Ahmad menerima Residen British
menamatkan kekacauan tetapi gagal.
13. British desak Sultan Abdul Samad menerima 2. British mendapatkan bantuan Sultan Abu Bakar
Residen British. dari Johor untuk pujuk Sultan Ahmad agar
14. Sultan Abdul Samad tidak setuju. menerima pengaruh British.
15. British cari alasan untuk menempatkan 3. Usaha berjaya.
residennya di Selangor. 4. Hugh Clifford dilantik menjadi Wakil British.
16. Tahun 1873, sebuah kapal dagang British 5. Wakil British mempunyai kuasa seperti seorang
dirompak berdekatan dengan Langat. pegawai Konsul iaitu mengurus dan
17. Tahun 1874, rumah api British di Tanjung melindungi rakyat British di negeri lain.
Rachado diserang. 6. British tidak berpuas hati kerana wakil British
18. Peristiwa tersebut mendesak Sultan Abdul mempunyai kuasa yang terhad.
Samad meletakkan Selangor di bawah 7. Tahun 1888, seorang warganegara British
naungan British. berbangsa Cina bernama Go Hui ditemui
19. J.G. Davidson sebagai Residen yang pertama. mati berhampiran istana Sultan Ahmad.
20. Frank Swettenham sebagai Penolong Residen. 8. British guna peristiwa ini untuk desak Sultan
Ahmad menerima Residen British dengan
2 Panitia Sejarah
SMK Kamil, Pasir Puteh.
Sejarah Tingkatan 2 – Bab 1

alasan baginda tidak mampu mewujudkan 3. Negeri Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan
ketenteraman Pahang disatukan menjadi NNMB
9. J.P. Rodger jadi Residen British yang pertama. 4. Pusat pentadbiran di Kuala Lumpur
5. Diketuai oleh Residen Jeneral
6. Jawatan Residen masih kekal di negeri
masing-masing.
7. Frank Swettenham Residen Jeneral Pertama
(6) Perlaksanaan Sistem Residen NNMB
1. Sistem Residen merupakan campur tangan British 8. Syarat perjanjian Persekutuan:
dalam pentadbiran di Perak, Selangor, Negeri
Sembilan dan Pahang.
a. Raja-raja bersetuju menggabungkan negeri
2. Seorang Residen dilantik bagi setiap negeri tersebut. mereka menjadi sebuah persekutuan.
3. Negeri-negeri tersebut sbg negeri naungan British. b. Menerima pegawai British sebagai Residen
4. Residen menasihati sultan dalam semua hal Jeneral.
pentadbiran kecuali agama Islam dan adat istiadat c. Raja-raja bersetuju mengikut nasihat Residen
5. Menggugat kuasa sultan dan pembesar Jeneral dalam semua perkara kecuali agama
tempatan. Islam dan adat-istiadat Melayu.
d. Raja-raja setuju membantu negeri-negeri yang
(7) Sistem Residen gugat kuasa Sultan dan Pembesar memerlukan bantuan
1. Sultan dan pembesar kehilangan kuasa. e. Residen Jeneral bertanggungjawab kepada
2. Residen menasihati sultan dalam semua hal Gabenor Negeri-Negeri Selat di Singapura.
pentadbiran kecuali hal agama Islam dan
adat istiadat Melayu. (9) Pembentukan NNMB cabar kewibawaan sultan
3. Nasihat residen mesti dipatuhi. 1 Kuasa pentadbiran oleh Residen Jeneral.
4. Residen menghapuskan hamba 2. Residen Jeneral amat berkuasa dalam urusan
5. Bagi sultan dan pembesar, amalan hamba - kewangan dan cukai eksport.
adat Melayu tradisional turun-temurun. 3. Kerajaan pusat menubuhkan jabatan-jabatan yang
6. Residen ambil alih kuasa hak pungutan cukai. diketuai oleh Pegawai British, seperti Jabatan
7. Pungutan cukai diambil alih oleh Pegawai Kehakiman, Kewangan, Perhubungan dan
Majistret dan Pemtngut Hasil. Perkhidmatan Awam.
4. Penglibatan orang Melayu dalam jabatan-jabatan
(8) Pembentukan Negeri Melayu Bersekutu (NNMB) dihadkan
a) Kelemahan Pentadbiran Sistem Residen 5. Sultan dikehendaki mengikut nasihat Residen Jeneral
1. Setiap Residen tidak diberi panduan yang jelas dalam semua hal kecuali agama Islam dan adat-
2. Residen menjadi terlalu berkuasa. istiadat Melayu.
3. Gabenor"Negeri-Negeri Selat di Singapura 6. Kuasa sultan dan Majlis Mesyuarat Negeri diambil
gagal mengawal kuasa Residen. alih oleh Residen Jeneral.
4. Pentadbiran di setiap negeri tidak seragam
kerana mempunyai undang tersendiri. (10) Persidangan Raja-Raja Melayu (Durbar)
1. Raja-raja Melayu tidak puas hati terhadap kuasa
b) Faktor Penubuèan NNMB Residen Jeneral dan kerajaan pusat.
1. Kelemahan penôadbiran Sistem Residen. 2. British menubuhkan Durbar atau Persidangan Raja-
6. Masalah krisis kewangan Pahang. Raja Melayu tahun 1897.
3. Perbelanjaan îegeri meningkat kerana Pahang 3. Perbincangan tertumpu pad hal ehwal adat, agama
menanggung banyak hutang. Islam dan kebajikan orang Melayu.
4. Jika Pahang digabungkan dengan negeri yang kaya 4. Durbar asas kepada Kewujudan Majlis Persidangan
seperti Perak dan Selangor, masalah diringankan. Raja-Raja Melayu
5. Wujudkan perkongsian perkhidmatan pakar - 5. Ahli-ahli Durbar - Pesuruhjaya Tinggi, Raja-raja
menjimatkan bayaran perkhidmatan pakar seperti Melayu, Residen Jeneral dan 4 orang Residen.
jurutera, juruukur dan doktor. 6. Durbar pertama di Kuala Kangsar, Perak
6. Sistem perhubungan jalan raya dan landasan kereta 7. Durbar kedua diadakan di Kuala Lumpur
api antara negeri Melayu dapat dimajukan 8. Isu persidangan Durbar;
7. Kukuhkan lagi kekuatan dan pertahanan ketenteraan. a. Sultan Perak (Sultan Idris) kritik pemusatan
kuasa di tangan Residen Jeneral
c) Perjanjian Persekutuan 12 Jun 1895 b. Desak kuasa raja Melayu dikembalikan.
1. Ditandatangani pada tahun 1885
2. Dikuatkuasakan pada tahun 1896.

3 Panitia Sejarah
SMK Kamil, Pasir Puteh.
Sejarah Tingkatan 2 – Bab 1

c. Desak bilangan pegawai Melayu dalam


perkhidmatan kerajaan ditambah dan dilantik
ke jawatan yang lebih tinggi.
d. Minta British iktiraf bahasa Melayu menjadi
bahasa rasmi.

(11) Majlis Mesyuarat Persekutuan 1909


1. British gantikan Durbar dengan Majlis Mesyuarat
Persekutuan pada tahun 1909.
2. Jawatan Residen Jeneral digantikan dengan jawatan
Ketua Setiausaha.
3. Kerajaan British bersetuju menyerahkan semula
kuasa mentadbir kepada Majlis Mesyuarat Negeri.

Kesimpulan
1. Kekayaan negara mendorong British menguasai
Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang
2. Perebutan takhta menimbulkan keadaan tidak
tenteram dan memberi peluang kepada British
untuk campurtangan
3. Kekayaan ekonomi tidak dapat dibangunakan
sekiranya negara dalam keadaan tidak aman.

4 Panitia Sejarah
SMK Kamil, Pasir Puteh.