SEJARAH TINGKATAN 4 SOALAN DAN JAWAPAN

BAB 1 : KEMUNCULAN TAMADUN AWAL MANUSIA Tajuk : Tamadun Mesopotamia Soalan Struktur

Petempatan awal di Lembah Mesopotamia telah berkembang secara evolusi kepada bandar dan negara kota sehingga membentuk tamadun terawal di dunia yang memberikan sumbangan besar kepada peradaban manusia sejagat. (a) Apakah ciri-ciri sesebuah negara kota di Mesopotamia. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 11 – 12) F1 Terbahagi kepada pusat kota, tembok kota, luar kota dan pelabuhan F2 Di dalam kota terdapat istana, rumah kediaman, rumah ibadat, rumah kedai dan pasar F3 Terdapat jalan raya yang lurus F4 Tembok kota mempunyai kubu pertahanan dan pintu gerbang F5 Terdapat sungai F6 Terdapat kawasan tanah pamah [F6 x 1m = Mak. 2 markah] (b) Nyatakan kedudukan raja dalam sistem pemerintahan teokrasi di Mesopotamia. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 12 - 13) F1 Raja sebagai ketua pentadbir F2 Berkuasa dalam soal tanah, cukai serta hasil pertanian dan perniagaan F3 Raja dianggap tuhan atau wakil tuhan

F4 Sebagai ketua tentera F5 Sebagai ketua pendeta F6 Sebagai ketua agama F7 Menentukan pentadbiran ziggurat F8 Berkuasa melantik ahli keluarga diraja memegang jawatan di ziggurat [F8 x 1m = Mak. 3 markah] (c) Sebutkan ciri-ciri Kod Undang-Undang Hammurabi (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 14) F1 Berteraskan hak rakyat terhadap keadilan F2 Hukuman setimpal dengan kesalahan F3 Hukuman berbeza mengikut susun lapis masyarakat F4 Mengandungi 282 undang-undang F5 Dipahat pada tembok dan tiang besar F6 Dijadikan dasar perundangan Mesopotamia [F6 x 1m = Mak. 2 markah] (d) Senaraikan faedah-faedah penggunaan sistem tulisan terhadap perkembangan tamadun Mesopotamia. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 15) F1 Mewujudkan sistem pendidikan F2 Lahirnya jurutulis F3 Membolehkan urusan pentadbiran dan soal keagamaan dicatat F4 Penggunaan resit, nota dan surat kredit dalam urusan perniagaan F5 Melahirkan tradisi kesusasteraan F6 Terhasilnya epik Gilgamesh F7 Membawa kepada perkembangan ilmu astronomi, matematik dan geometri F8 Perkembangan dalam ilmu perubatan

F9 Ubat-ubatan dapat dikatalogkan F10 Cara mengubati penyakit dan cara menggunakan ubatan dapat dicatat [10 x 1m = Mak. 3 markah]

Tajuk : Tamadun Mesopotamia

Soalan Esei

(a) Galurkan proses sejarah pembentukan dan pertumbuhan tamadun Mesopotamia. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 11)

Kod Tema F1 F2 F3 F4 F5 F6 F7 F8

Huraian

Sumer Orang Sumeria berhijrah ke wilayah selatan iaitu di Sumer Kekal Membina petempatan kekal Pertan Mereka menjalankan aktiviti pertanian dengan ian menebus guna tanah Pengai Membina sistem pengairan ran Lebiha Membawa kepada lebihan penghasilan n makanan Pendu Mampu menampung keperluan penduduk duk yang ramai Bandar Perkampungan berkembang menjadi bandar Kota
Membentuk negara kota

[8 x 1m = Mak. 8 markah] (b) Huraikan sumbangan tamadun Mesopotamia terhadap peradaban manusia sejagat. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 14 - 16)

12 markah] Tajuk : Tamadun Mesir Purba Soalan Struktur . Katalog Ubat-ubatan dikatalogkan / cara mengubati penyakit dan penggunaan ubat-ubatan dicatat Sumbangan dalam penciptaan roda Menghasilkan kereta kuda untuk tujuan peperangan dan pengangkutan Penciptaan kincir air untuk pertanian Penciptaan kapal layar F10 Roda F11 Kereta kuda F12 Kincir F13 Layar F14 Batu-bata Memperkenalkan cara membuat batu-bata daripada tanah liat F15 Arca F16 Empayar F17 Mencipta arca dan tiang batu Merintis pembentukan empayar [16 x 1m = Mak. nota dan surat kredit Kesusaste Melahirkan tradisi kesusasteraan raan Gilgamesh Penghasilan epik Gilgamesh yang menjadi rujukan Astronom Menyumbang kepada perkembangan ilmu astronomi.Kod Tema F1 F2 F3 F4 F5 F6 F7 F8 F9 UndangUndang Melahirkan Kod Undang-Undang Hammurabi yang berteraskan hak rakyat terhadap keadilan Pendidika Mewujudkan sistem pendidikan n Tulisan Kewujudan sistem tulisan membolehkan urusan pentadbiran dan perniagaan dicatat Perniagaa Mempelopori urusan perniagaan yang n disertakan resit. matematik dan geometri Perubatan Perkembangan dalam ilmu perubatan.

20) • • • • • • Percaya kepada konsep politeisme Tuhan orang Mesir dikaitkan dengan unsur alam Mempercayai kehidupan selepas mati Mayat disimpan dan dijaga dengan baik Keperluan selepas mati ditanam bersama mayat Mayat disolek dan dipakaikan alat kebesaran [6 x 1m = Mak. 22) • • • • • • Pendidikan dikhususkan kepada anak golongan atasan Kanak-kanak diberi pendidikan sejak kecil Pendidikan diletakkan di bawah pentadbiran kerajaan Pendidikan dijalankan oleh rumah ibadat Pendidikan bertujuan untuk melahirkan pegawai terlatih Ilmu yang diajar ialah geometri. matematik dan sains .Limpahan air sungai Nil menukar bentuk bumi yang tandus kepada kawasan yang subur • • • Lanar yang dibawa membentuk delta yang subur Delta sesuai untuk kegiatan pertanian Delta sesuai untuk petempatan kekal [5 x 1m = Mak. 3 markah] (c) Nyatakan sistem pendidikan dalam tamadun Mesir Purba (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 2 markah] (b) Sebutkan amalan kepercayaan masyarakat Mesir Purba ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Tamadun Mesir yang dianggap sebagai “anugerah daripada Sungai Nil” berkembang dengan ciriciri tersendiri dan tanda kewujudan tamadun yang agung itu dapat dihayati melalui tinggalan warisan serta khazanah bangsanya. 17) • Tamadun Mesir lahir di lembah ini . (a) Apakah sebab Tamadun Mesir Purba dianggap sebagai “anugerah daripada Sungai Nil” ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

Golongan bangsawan terdiri daripada pegawai.Firaun menjadi ketua pemerintah Ketua . 2 markah] Tajuk : Tamadun Mesir Purba Soalan Esei (a) Huraikan struktur pemerintahan dan pentadbiran kerajaan Mesir Purba. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 3 markah] (d) Berikan kejayaan-kejayaan yang dicapai oleh masyarakat Mesir Purba hasil penguasaan mereka dalam bidang matematik dan astronomi ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Firaun menjadi ketua pendeta. 22) • • • • Dapat mengawal banjir sungai Nil Mencipta sistem pengairan Menukar kawasan padang pasir menjadi kawasan pertanian Memperkenalkan kalendar 365 hari berdasarkan 12 bulan setahun [4 x 1m = Mak.Sistem pemerintahan diterajui oleh Firaun. ketua hakim dan ketua pahlawan Bantu .[6 x 1m = Mak.19 . rahib dan jurutulis. Pemerintah . Pentadbiran .Golongan bangsawan menjalankan pentadbiran. penasihat dan Rahib .Firaun dibantu oleh golongan bangsawan.20) Firaun .Rahib menguruskan hal keagamaan Jurutulis . menjaga keamanan dan pengagihan bekalan makanan Bangsawan . 8 markah] menguruskan gabenor wilayah .Jurutulis membantu pentadbiran dengan menulis rekod kerajaan [8 x 2m = Mak.

Sistem pendidikan diletakkan di bawah pentadbiran kerajaan Pegawai .Penciptaan kertas daripada pokok papyrus untuk menulis Rekod .Menggunakan tulisan yang cantik sebagai suatu hasil seni Rendah .(b) Nyatakan sumbangan utama tamadun Mesir Purba kepada ketamadunan manusia.Menebus guna kawasan padang pasir menjadi kawasan pertanian Kalendar .Memperkenalkan kalendar 365 hari dalam setahun [15 x 2m = Mak.Dalam senibina piramid Batu-bata .Penciptaan sistem pengairan Tebus guna . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Pengawalan banjir menggunakan ilmu matematik Pengairan .Teknik pembinaan bangunan menggunakan batu-bata Kertas .Memumiakan mayat Banjir .Pengajaran ilmu geometri.Memulakan pendidikan di peringkat umur yang rendah Urus . 12 markah] BAB 2 : PENINGKATAN TAMADUN Tajuk : Pemerintahan dan Pentadbiran Soalan Struktur Peningkatan tamadun manusia dalam bidang politik dapat dikesan melalui idea-idea baru yang diperkenalkan dalam sistem pemerintahan dan pentadbiran yang bertujuan menambahbaikkan lagi . matematik dan sains dalam pendidikan Mumia .Sistem pendidikan bertujuan melahirkan pegawai kerajaan terlatih Ajar .Penyimpanan rekod menggunakan kertas Tulisan . 21 .22) Piramid .Sistem pendidikan diuruskan oleh rumah ibadat Kerajaan .

44) • • • • • • • Menjalankan pemerintahan bercorak empayar Membentuk pemerintahan berpusat Menyatukan wilayah kecil yang ditaklukinya Menamatkan pemerintahan republik Menguasai angkatan tentera dan Senat Mengisytiharkan dirinya sebagai diktator Menggunakan gelaran maharaja [7 x 1m = Mak. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (a) Apakah ciri-ciri sistem demokrasi yang diperkenalkan di Athens. 3 markah] (b) Sebutkan perubahan-perubahan yang dilakukan oleh Julius Caesar terhadap sistem pemerintahan Rom (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Dewan Perhimpunan mempunyai kuasa terhadap Majlis.sistem yang sedia ada. majistret dan Juri. 45) • • • • • • Menamatkan perang saudara selepas keamtian ayahnya Menakluki negeri Kalinga Menekankan kedamaian dan kemajuan sosial Meninggalkan dasar penaklukan melalui ketenteraan Menjalankan penaklukan melalui penyebaran agama Buddha Menjalankan pentadbiran secara birokrasi . 43) • • • • • • • • Terdapat Dewan Perhimpunan dan Majlis Warganegara lelaki dewasa berpeluang menjadi ahli Dewan Perhimpunan Tempoh menjadi ahli Dewan Perhimpunan antara enam bulan hingga setahun Dewan Perhimpunan bersidang sebanyak tiga kali sebulan Ahli Dewan Perhimpunan mencadangkan dasar kerajaan Keputusan Dewan Perhimpunan dikendalikan oleh Majlis Dewan Perhimpunan bertanggungjawab melantik ahli Majlis. 3 markah] (c) Berikan usaha-usaha yang dilaksanakan oleh Asoka untuk memantapkan kerajaan Maurya di India. Majistret dan Juri. [8 x 1m = Mak. Yunani. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Bolot .43) Beraja .Pemerintahan oleh konsul melahirkan pemerintahan oligarki.Apabila konsul semakin kuat. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.[6 x 1m = Mak. Aristokrasi . Bantu . 2 markah] Tajuk : Pemerintahan dan Pentadbiran Soalan Esei (a) Huraikan perubahan yang berlaku kepada bentuk pemerintahan di negara kota Athens.Dari kalangan konsul lahirnya golongan aristokrat yang membolot kuasa.Rakyat yang tidak berpuas hati dengan pemerintahan aristokrasi dipimpin oleh golongan kaya / tentera merampas kuasa .Pemimpin yang menggelarkan dirinya sebagai diktator melahirkan pemerintahan tirani. 2 markah] (d) Senaraikan ciri-ciri sistem birokrasi awam pada zaman Dinasti Chin di China. Yunani sehingga munculnya sistem pemerintahan bercorak demokrasi. 45) • • • Pegawai pentadbiran awam dilantik oleh maharaja Perlantikan dijalankan oleh sebuah jawatankuasa dalam perkhidmatan awam Perlantikan pegawai berasaskan pencapaian dalam peperiksaan awam [3 x 1m = Mak. Rampas .Raja dibantu oleh konsul dalam menjalankan pentadbiran.Pemerintahan ini dikenali sebagai aristokrasi. 42 . Ketua . ketua tentera dan ketua agama. Konsul .Raja berperanan sebagai ketua hakim. .Pada mulanya Athens mengamalkan pemerintahan beraja. kuasa raja menjadi lemah. Tirani . Oligarki .

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 43 – 44) Mutlak . 10 markah] Tajuk : Perundangan Soalan Esei (a) Terangkan tentang undang-undang bertulis yang terdapat dalam tamadun Rom. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Dewan Senat membantu konsul dalam pentadbiran.Dewan Senat membincangkan hal pentadbiran dan merangka undang-undang. 10 markah] (b) Bagaimanakah amalan sistem republik dalam sistem pemerintahan dan pentadbiran Rom.Demokrasi . Bangsawan . Praeotor .Dewan Perhimpunan diwakili oleh semua rakyat Rom. Lulus .Perlantikan dua orang konsul bertujuan mengimbangkan kuasa Lantik .Kuasa tertinggi terletak di tangan dua orang konsul. Undang-undang . 46) .Pemerintahan demokrasi muncul apabila golongan aristokrat diktator menentang pemerintahan [10 x 2m = Mak.Tiada pemerintah berkuasa mutlak Konsul .Ahli Dewan Senat boleh dilantik menjadi konsul dengan syarat menjadi praeotor / pemeriontah tentera terlebih dahulu.Konsul dilantik oleh Dewan Senat.Dewan Senat dibantu oleh Dewan Perhimpunan. Imbang . Perhimpunan . [11 x 2m = Mak.Dewan Senat dianggotai oleh golongan bangsawan. Senat .Dewan Perhimpunan bertanggungjawab meluluskan keputusan yang dibuat oleh Dewan Senat. Rakyat .

Kumpul .Undang Jenayah dan Undang-Undang Natural. Kesalahan . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Tiang ini dikenali sebagai Tiang Asoka. Bukti .Kitab Dharma Sastra menjadi kitab undang-undang Hindu yang tertua dalam tamadun India Raja .Denda bergantung kepada keseriusan kesalahan. 12 markah] (b) Huraikan perkembangan sistem perundangan yang terdapat di India pada zaman peningkatan tamadun. Cabang . [10 x 2m = Mak. 46 .Pada zaman Dinasti Maurya.Seseorang tidak bersalah sehingga terbukti bersalah. Papan . Prinsip .Segala kesalahan dikenakan tindakan. Diri .Hukuman berasaskan bukti yang cukup.Dua belas .Kod undang-undang Rom ini dikenali sebagai Undang-Undang Justinian.Maharaja Justinian mengumpul dan membukukan undang-undang Rom.47) Dharma . Asoka . Keadilan . Tiang . Awam .Prinsip undang-undang Rom ialah semua manusia sama di sisi undang-undang.Setiap individu berhak mendapat keadilan. Undang. Brahmin .Raja dipertanggungjawabkan memelihara kesucian dan kedaulatan undang-undang. Denda . Titah .Segala titah raja diukir dan dipahat pada tiang.Diletakkan di tempat awam untuk tatapan rakyat.Tiang didirikan di tepi jalan supaya dapat dibaca oleh rakyat. Justinian . Bersalah .Undang-undang Rom terdiri daripada tiga cabang iaitu Undang-Undang Sivil.Undang-undang Rom pertama ialah Hukum Kanun Dua Belas. titah raja adalah undang-undang.Golongan Brahmin dominan dalam bidang undang-undang kerana mereka mahir tentang hukum agama.Undang-undang ini dipahat pada kayu dan dikenali sebagai Papan Dua Belas. .

beliau akan berusaha untuk meluaskan kawasan pemerintahannya melalui penaklukan dan pembukaan kawasan baru. 8 markah] Tajuk : Perluasan Kuasa Soalan Struktur Setelah seseorang pemerintah itu berjaya menubuhkan kerajaan yang kuat dan stabil. (a) Apakah sumbangan Alexander The Great terhadap perluasan pengaruh empayar Yunani. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.[9 x 2m = Mak. 49) • • • • Menyatukan kerajaan-kerajaan kecil di India Mengubah status raja kepada maharaja Meluaskan empayar meliputi Teluk Benggala hingga ke Pergunungan Hindu Kush Menjadikan Pataliputra sebagai ibu negara [4 x 1m = Mak. 2 markah] (c) Sebutkan usaha-usaha yang dilakukan oleh Asoka dalam mengukuhkan empayar Maurya pada zaman pemerintahannya. 2 markah] (b) Nyatakan peranan Chandragupta Maurya dalam pembentukan empayar Maurya. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 45) . 48) • • • • • Meneruskan usaha penyatuan kerajaan Macedonia dan Yunani Meluaskan lagi jajahan takluk Yunani. Menakluki empayar Parsi Menguasai seluruh kawasan Laut Mediterranean Menyebarkan kebudayaan Hellenistik [5 x 1m = Mak.

53) • • • Bertujuan menghasilkan manusia seimbang dari segi rohani dan jasmani Manusia yang cemerlang dapat memberikan sumbangan kepada kesejahteraan masyarakat Menitikberatkan kemahiran semua aspek .50) • • • • • Menyatukan kerajaan kecil di China Memerintah secara autokratik Menghapuskan kuasa golongan bangsawan Melantik gabenor dan panglima tentera untuk mentadbir Membina Tembok Besar China [5 x 1m = Mak. 49 . 3 markah] Tajuk : Peningkatan Sosial (Pendidikan) Soalan Struktur Pendidikan merupakan asas pembinaan dan peningkatan tamadun manusia kerana pendidikan membantu meningkatkan tahap intelektual yang membawa kepada peningkatan dalam bidangbidang lain. 3 markah] (d) Senaraikan langkah-langkah yang dilaksanakan oleh Shih Huang Ti dalam pembentukan empayar Dinasti Chin. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.• • • • • • Menamatkan perang saudara selepas kematian ayahnya Menakluki negeri Kalinga Menekankan kedamaian dan kemajuan sosial Meninggalkan dasar penaklukan melalui ketenteraan Menjalankan penaklukan melalui penyebaran agama Buddha Membentuk pentadbiran bercorak birokrasi untuk menjalankan pemerintahannya [6 x 1m = Mak. (a) Apakah falsafah pendidikan Athens ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 55) (i). 3 markah] (d) Nyatakan kemahiran yang ditekankan dalam sistem pendidikan pada zaman peningkatan tamadun di China. 2 markah] (c) Senaraikan ciri-ciri pendidikan dalam tamadun India pada Zaman Vedik. Peringkat rendah • • • Mengenal tulisan ideogram Menghafal tulisan ideogram Menghafal sembilan buah buku suci [3 x 1m = Mak. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 2 markah] (b) Berikan dua kesan daripada perkembangan pendidikan pada zaman peningkatan tamadun Yunani. 1 markah] ii. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 54) • • • • Berkembangnya sekolah-sekolah falsafah Athens menjadi pusat cendekiawan Lahirnya ramai sejarawan Lahirnya pemikir-pemikir dalam bidang sains dan teknologi [4 x 1m = Mak. Peringkat menengah .[3 x 1m = Mak. 54) • • • • • • • Mementingkan ilmu keagamaan Pendidikan berteraskan agama Hindu Pendidikan didominasikan oleh kaum lelaki Tidak memberi ruang kepada kaum wanita Menumpukan kepada kitab-kitab Veda Bahasa Sanskrit menjadi medium pengajaran Kaedah pembelajaran ialah kaedah hafalan [7 x 1m = Mak.

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Buddha . Wanita .Pendidikan didominasikan oleh kaum lelaki sahaja. • Peringkat tinggi Menterjemah buku suci [1 markah] Tajuk : Peningkatan Sosial (Pendidikan) Soalan Esei (a) Huraikan perkembangan bidang pendidikan pada zaman peningkatan tamadun di India.Agama Hindu menjadi teras pendidikan Lelaki .55) Vedik .• • Menulis karangan Mempelajari sastera [2 x 1m = Mak. 1 markah] iii.Pendidikan tinggi diberikan di Kolej Brahman. Rumah .Pada abad ke-4 Masehi lahirnya Universiti Nalanda untuk mendalami agama Buddha.Perhatian diberikan kepada pembelajaran kitab Veda. Hafalan .Pendidikan dijalankan di rumah dan di istana. Sempurna .Bertujuan supaya mereka dapat hidup sempurna dan bersedia menghadapi hari selepas mati.Golongan wanita tidak berpeluang mendapat pendidikan. Veda .Bahasa Sanskrit menjadi medium pengajaran. Kolej . Sanskrit .Pendidikan kemudiannya berkembang kepada pembelajaran yang berteraskan agama Hindu dan Buddha. Universiti .Peningkatan bidang pendidikan bermula pada zaman Vedik Hindu . 54 .Kaedah hafalan digunakan dalam pembelajaran. .

Lulusan peperiksaan tahap ketiga layak menjadi pendidik.Disamping menghafal buku-buku agama. [12 x 2m = Mak.Dilaksanakan dalam tiga tahap iaitu tahap pertama / Hsiu Tai. Pertama .Pemeriksa dikurung sebelum tiba hari peperiksaan.Pendidikan tinggi bertujuan melahirkan Brahmin yang berpendidikan. Pemeriksa .Tahap pertama setaraf dengan ijazah pertama. mereka mempelajari karya sains dan falsafah. Pegawai . Taraf . tahap kedua setaraf ijazah sarjana dan tahap setaraf ijazah doktor falsafah.Peperiksaan tahap pertama diadakan dua kali dalam tempoh tiga tahun manakala peperiksaan tahap kedua dan ketiga diadakan tiga tahun sekali. Ketat . 10 markah] ketiga BAB 3 : TAMADUN AWAL ASIA TENGGARA Tajuk : Kerajaan Agraria .Peperiksaan dikendalikan dengan ketat.Mereka yang didapati meniru dikenakan hukuman mati.Peperiksaan tahap kedua dijalankan di ibu kota daerah.Brahmin . Kedua .Peperiksaan tahap pertama dijalankan di daerah. Peperiksaan . tahap kedua / Chun-Jen dan tahap ketiga / Chin Shih.Lulusan peperiksaan tahap pertama layak menjadi pegawai kerajaan. Ketiga . Sains . 55) Tahap . Meniru .Peperiksaan tahap ketiga dijalankan di istana di hadapan maharaja. 10 markah] (b) Bagaimanakah peperiksaan awam pada zaman peningkatan tamadun China dilaksanakan ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Calon peperiksaan ditempatkan di dalam bilik selama tiga hari untuk menjawab peperiksaan. Pendidik . Calon . [14 x 2m = Mak.

Mendapatkan kulit kura-kura Menternak binatang Memasarkan hasil lebihan ternakan dan tanaman kepada masyarakat maritim [9 x 1m = Mak.76) • • • • • • • • • Menanam padi sawah atau padi huma Menanam tanaman sampingan Menghasilkan pelbagai jenis rempah Mengumpulkan hasil hutan Mengambil sarang burung dari gua Menangkap ikan di sawah. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. . 3 markah] (c) Berikan tiga faktor yang meyumbang kepada kemajuan pertanian kerajaan agraria (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 76 . 75) • Kerajaan yang menjalankan kegiatan ekonomi berasaskan pertanian. penternakan dan memungut hasil hutan dan sungai. (a) Apakah maksud kerajaan agraria ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Terbentuk di kawasan pertanian yang subur seperti di lembah sungai dan di lereng gunung berapi [2 markah] (b) Senaraikan kegiatan ekonomi yang dijalankan oleh masyarakat tersebut.77) • • • Pembinaan sistem pengairan yang baik Sistem pengairan yang bersumberkan sungai dan tasik Pembinaan sistem pengairan dilaksanakan oleh raja . 75 . paya dan sungai.Soalan Struktur Salah satu bentuk kerajaan yang muncul dalam tamadun awal di Asia Tenggara dikategorikan sebagai kerajaan agraria berdasarkan kedudukan geografi dan sosioekonomi masyarakatnya.

Tentera mengawal perdagangan dan keselamatan kerajaan Pelabuhan . 80 – 81) Tentera . Strategik .Memiliki pelabuhan yang baik. Wilayah .• • • Sistem pengairan diuruskan oleh kerajaan Terletak di lembah sungai yang subur Iklim panas dan lembap sepanjang tahun Mak. 3 markah] [6 x 1m = (d) Nyatakan kepentingan Tasik Tonle Sap kepada kehidupan masyarakat Angkor.Menjadi persinggahan pedagang dari China dan India.Memiliki bala tentera yang besar. 2 markah] [4 Tajuk : Kerajaan Agraria & Kerajaan Maritim Soalan Esei (a) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan Srivijaya muncul sebagai sebuah kerajaan maritim yang terulung di Asia Tenggara. 77) • • • • Membekalkan sumber air minuman Membekalkan sumber ikan air tawar Punca untuk mengairi sawah Mendapan Lumpur menyuburkan kawasan sekitar x 1m = Mak. Kapal . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Persinggahan . Kawal . .Mampu menghasilkan kapal besar.Wilayah taklukannya membekalkan hasil dan barangan perdagangan.Kedudukan pelabuhannya strategik iaitu di Selat Melaka.

8 markah] (b) Mengapakah kerajaan maritim dan kerajaan agraria di Asia Tenggara saling bergantung antara satu sama lain ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Dagangan . Gajah . 8 markah] Tajuk : Kerajaan Maritim Soalan Struktur (a) Nyatakan ciri-ciri utama kerajaan maritim. [8 x 1m = Mak. Tukang .Mempunyai hubungan dengan pelabuhan Kedah Tua. Mewah . . [6 x 2m = Mak. Hutan . Berperanan sebagai pelabuhan entreport.Kerajaan agraria membekalkan hasil hutan kepada kerajaan agraria sebagai tukaran dalam perdagangan.Tukang kayu dan tukang batu yang mahir dibekalkan oleh kerajaan agraria.Kerajaan agraria bergantung kepada kerajaan maritim untuk mendapatkan barangan mewah dari luar.79) • • • • Terletak di lembah sungai di kawasan pesisir pantai dan kepulauan Masyarakatnya menjalankan kegiatan menangkap ikan dan memungut hasil laut. 78 . Mempunyai pelabuhan sebagai tempat berdagang.Hubungan .Beras menjadi barang dagangan utama antara kedua-dua kerajaan. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 83) Beras .Gajah untuk kenderaan raja diperolehi daripada kerajaan agraria.Kerajaan agraria membekalkan beras kepada kerajaan maritim.

Semangat masyarakat untuk meneroka dan berdagang dengan masyarakat di luar. hasil hutan dan hasil laut. pedagang dan peneroka yang terulung di Asia Tenggara.80) • • • • Bahasa Melayu dijadikan lingua franca Mempunyai pelabuhan yang lengkap dengan kemudahan. 3 markah] (d) Berikan sebab-sebab orang Melayu merupakan pelaut. [7 x 1m = Mak. Pelabuhan nini juga berperanan membeli barangngan daripada pedagang antarabangsa dan mengedarkannya pedagang yang datang dari pelabuhan sekitarnya. 3 markah] (b) Apakah yang dimaksudkan dengan pelabuhan entreport ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 79) • • • • • • • Berperanan sebagai pelabuhan pembekal Terletak di Selat Melaka Kedudukannya di laluan perdagangan di antara China dengan India Menjalin hubungan perdagangan dengan kerajaan besar seperti China dan India Mempunyai hasil buminya sendiri seperti logam. .79) • • Pelabuhan yang berperanan membekalkan hasil tempatan dan hasil kawasan taklukannya kepada pedagang antarabangsa yang berdagang di pelabuhannya. Mempunyai hasil yang dibekalkan oleh kerajaan lain. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. [ 2 markah] (c) Senaraikan faktor-faktor yang mendorong perkembangan Kedah Tua sebagai pelabuhan entreport. 79 . Mempunyai pelabuhan yang lengkap dengan kemudahan. Memiliki kemahiran membuat perahu dan kapal layar. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.[4 x 1m = Mak.

Dibawa oleh golongan Brahmin / pendeta Budaya .Strukur pemerintahan di pengaruhi oleh sistem beraja di India. 85 86) Gelaran . 84 85) Ksyatria .• Mengetahui kaedah pelayaran. Puncak . [5 x 2m = Mak. Penakluk .Penggunaan gelaran raja Beraja .Pengambilan aspek kebudayaan India yang menarik dan disesuaikan dengan budaya tempatan. Mutlak . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 8 markah] (b) Jelaskan pengaruh Hindu dan Buddha terhadap sistem pemerintahan dan pentadbiran kerajaan awal di Asia Tenggara. .Raja berkuasa mutlak.Dibawa oleh golongan ksyatria / tentera.Disebarkan oleh golongan penakluk dari India yang membentuk tanah jajahan.Dibawa oleh golongan pedagang / vaisya Brahmin . [5 x 1m = Mak.Raja berada di puncak pemerintahan dan dibantu oleh golongan bangsawan dan pembesar. Vaisya . 3 markah] Tajuk : Pengaruh Agama Hindu dan Buddha dalam Kerajaan Awal Soalan Esei (a) Bagaimanakah pengaruh agama Hindu dan Buddha tersebar di Asia Tenggara pada zaman kerajaan awal ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

Perintah - Perintah raja adalah undang-undang. Derhaka - Melanggar titah raja adalah derhaka. Dewaraja - Raja dianggap bayangan tuhan / dewaraja. Sakti - Raja mempunyai kesaktian. Adat - Adat istiadat diwujudkan untuk mengukuhkan kedudukan raja seperti adatistiadatpertabalan. Brahmin - Brahmin memimpin upacara pertabalan. Orde - Pembinaan kota yang melambang orde kosmos. [11 x 2m = Mak. 12 markah]

Tajuk : Pengaruh Hindu dan Buddha dalam Kesenian dan Kesusasteraan Soalan Struktur Antara warisan kesenian tinggalan kerajaan awal di Asia gara mempunyai pengaruh Hindu dan Buddha ialah monumen dan batu bersurat. (a) Apakah maksud monumen ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.88)

Monumen ialah binaan atau bangunan yang dibuat daripada batu dengan tujuan memperingati orang ternama, atau peristiwa penting. Monumen boleh berupa candi / kuil / wat / stupa, arca dan patung. [2 markah]

(b) Senaraikan fungsi candi sebagai monumen keagamaan. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 88 - 89)

• • • • •

Berperanan sebagai rumah ibadat Sebagai tempat menyimpan abu jenazah raja dan keluarganya. Tempat menyimpan patung dewa utama Menjadi lambang keagungan pemerintah Melambangkan orde kosmos [5 x 1m = Mak. 3 markah]

(c) Nyatakan ciri-ciri binaan Angkor Wat. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 90 - 91)
• • • • • • • •

Tingginya 213 meter Keluasan kawasannya ialah 208 hektar Mempunyai tempat pemujaan di bahagian tengahnya Tempat pemujaan berbentuk teres bertingkat empat setinggi 39 meter. Setiap sudut mempunyai menara. Di bahagian luarnya terdapat tembok. Tembok dibuat daripada batu dengan ukuran 850 meter lebar dan 1 000 meter panjang. Terdapat ukiran epik Ramayana dan Mahabharata di dinding tembok. [8 x 1m = Mak. 3 markah]

(d) Berikan tiga kegunaan batu bersurat dalam kerajaan awal di Asia Tenggara. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 92 - 93)
• • • •

Mencatat keturunan raja Menulis maklumat berkaitan agama Buddha Mencatat perkara yang berkaitan dengan pemerintahan Mencatat amaran raja kepada rakyat [4 x 1m = Mak. 2 markah]

BAB 4 : KEMUNCULAN TAMADUN ISLAM DAN PERKEMBANGANNYA DI MAKKAH

Tajuk : Masyarakat Arab Jahiliah Soalan Struktur

Jangka masa 300 M – 610 M merupakan Zaman Jahiliah dan zaman ini dianggap sebagai zaman kegelapan di Semenanjung Tanah Arab. (a) Apakah maksud jahiliah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 99 - 100)

Jahiliah bermaksud jahil dan tidak mengetahui

- Masyarakatnya tidak mempunyai ilmu pengetahuan. [2 markah] (b) Berikan sesbab-sebab zaman ini dianggap sebagai zaman kegelapan. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 100)
• • • • • •

Tidak menyembah Allah Menyembah berhala Mempercayai animisme Kehidupan masyarakatnya kucar-kacir Tiada nabi dan kitab suci sebagai petunjuk. Akhlak yang rendah. [6 x 1m = Mak. 3 markah]

(c) Nyatakan kegiatan yang menjadi sumber ekonomi masyarakat Arab Jahiliah. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 100 - 101)
• • • •

Perniagaan yang berasaskan riba dan penindasan Sikap mementingkan keuntungan dan kekayaan sematamata Merompak dan merampas barangan Mengeksploitasi golongan miskin.

A. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Baginda Berkongsi berniaga dengan temannya.w dalam bidang perdagangan. 104 . 3 markah] Tajuk : Keperibadian Nabi Muhammad S. Urus .W Soalan Esei (a) Huraikan pengalaman Nabi Muhammad s. Kongsi .a.[4 x 1m = Mak. 2 markah] (d) Senaraikan kesan-kesan negatif daripada amalan Sistem Kabilah dalam masyarakat Arab Jahiliah.105) Pengalaman . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Berseorangan .Menguruskan perniagaan Khadijah bersama Maisarah.Mengikuti rombongan bapa saudara baginda ke Syam. Giat .Giat berdagang semasa berusia 20 tahun. . 101 .Berniaga secara berseorangan.102) • • • • • • • Hidup berasaskan puak Taksub dan fanatik kepada kabilah Semangat kesukuan yang melampau Peperangan dan persengketaan dalam masyarakat Struktur system yang berasaskan keturunan Terlalu terikat kepada peraturan yang ditetapkan oleh kabilah Sanggup menuntut bela untuk mempertahankan maruah kabilah [7 x 1m = Mak.Pengalaman diperoleh semasa baginda berusia 12 tahun Rombongan .

Percaya .a.Bjaksana dan berpandangan jauh semasa menandatangani Perjanjian Hudaibiyah.Perbuatan baginda dipercayai. 105 . Jauh .Memperoleh modal yang besar daripada Khadijah untuk diuruskan oleh baginda. Pengasih . Masyarakat .107) Terpuji . tabligh. [12 x 2m = Mak.w. [8 x 2m = Mak. Bersungguh .Bergaul dengan semua lapisan masyarakat. 8 markah] (b) Jelaskan keperibadian yang dimiliki oleh Nabi Muhammad s. Amanah .Sentiasa bercakap benar dan tidak berbohong.Memperolehi keuntungan berlipat-ganda.Memiliki empat sifat terpuji iaitu siddiq.Modal .Selalu memikirkan tentang kehidupan masyarakat.Amanah dalam menguruskan pernbiagaan Khadijah.Merendah diri dalam pergaulan.Pengasih dalam melayan / memberi pendidikan anak-anak.Bijaksana dalam menyelesaikan isu perletakan Hajarul Aswad. sehingga baginda layak mendapat gelaran al-Amin. Untung . amanah. Bergaul . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Bersungguh-sungguh menyampaikan ajaran Islam walaupun menghadapi pelbagai rintangan. Benar . Bijaksana . 12 markah] Tajuk : Penyebaran Islam Soalan Struktur . Merendah .Bertimbang rasa membantu isteri dalam urusan rumah tangga. Bertimbang rasa . fatanah.

memilih dakwah secara rahsia pada peringkat awal penyebaran Islam. telah disambut baik oleh sebahagian masyarakat Arab. 3 markah] . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. namun pendekatan yang digunakan oleh Rasulullah s. 110) • • • • • Islam baru dikenali Bilangan penganut Islam masih sedikit Mengelakkan penentangan orang Qurqisy Menjaga asas Islam daripada dihancurkan Kebanyakan penganut Islam adalah golongan bawahan [5 x 1m = Mak.Walaupun penyebaran Islam di Makkah pada mulanya dijalankan secara rahsia. [ 2 markah] (b) Senaraikan tokoh-tokoh yang memeluk Islam melalui dakwah tersebut. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.w. 108 . 2 markah] (c) Nyatakan sebab-sebab Rasulullah s.a.109) • Dakwah secara rahsia bermaksud penyebaran Islam secara sulit / sembunyi . (a) Apakah maksud dakwah secara rahsia ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 109) • • • • • • • Khadijah binti Khuwailid Ali bin Abu Talib Zaid bin Harithah Abu Bakar As-Siddiq Uthman bin Affan Zubair bin Awwam Arqam bin Abi Al-Arqam [7 x 1m = Mak.Dakwah ini ditujukan kepada ahli keluarga dan sahabat yang rapat.a.w.

Kemurnian ajaran Islam Bijaksana .Membandingkan akhlak pada zaman Jahiliah dengan akhlak yang dianjurkan oleh Islam. Banding .Berdakwah secara lemah lembut.(d) Berikan tiga pendekatan yang digunakan oleh Rasulullah s.Menanam keimanan yang kuat kepada pengikut. Lembut .111) • • • • • • Secara lemah lembut dan berhikmah Tidak memaksa/ Memujuk dengan menggunakan akal Membandingkan akhlak Jahiliah dengan akhlak yang dianjurkan oleh Islam Membacakan ayat-ayat suci al-Quran untuk menjawab pertanyaan. Ayat .Memberi penerangan. Terang . . 111) Murni . 3 markah] Tajuk : Reaksi Masyarakat Arab Soalan Esei (a) Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan penyebaran Islam disambut baik oleh masyarakat Arab.Kebijaksanaan Rasulullah dalam berdakwah. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Memberi penerangan Menunjukkan teladan yang baik. Peribadi . Iman .Menyampaikan ayat-ayat al-Quran untuk menjawab pertanyaan.Keperibadian Rasulullah yang bersifat mulia. 110 .a. [6 x 1m = Mak. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.w dalam menyampaikan dakwah Islamiyah.Menunjukkan teladan yang baik. Teladan .

Konsep persaudaraan bertentangan dengan amalan sistem kabilah.Menjejaskan perusahaan mengukir patubg berhala [10 x 2m = Mak.1131) Kepercayaan . 10 markah] BAB 5 : KERAJAAN ISLAM DI MADINAH Tajuk : Hijrah Soalan Struktur . Moral .Prinsip persamaan taraf bertentangan dengan amalan mereka yang mementingkan darjat. Tanggapan .Kesungguhan . [10 x 2m = Mak. Tunduk .Perbezaan kepercayaan. 11 .Mempunyai tanggapan yang salah terhadap tugas Nabi. Ukir .Menggugat peluang orang tertentu untuk menjadi pemimpin.Menganggap jika menerima Islam mereka terpaksa tunduk kepada kepimpinan Nabi. 10 markah] (b) Mengapakah orang Arab Quraisy Makkah menentang ajaran Islam ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Berhala .Amalan tidak bermoral dilarang oleh Islam.Penyebaran Islam boleh menggugat kedudukan dan pengaruh orang tertentu. Pemimpin . Taraf .Ajaran Islam menolak amalan menyembah berhala dan mempercayai animisme.Kesungguhan Rasulullah menyampaikan dakwah. Persaudaraan . Kedudukan .

w meninggalkan dakwah Islamiyah dengan pelbagai tawaran Memulau Nabi Muhammad s.w membuat keputusan untuk berhijrah ke Madinah. 3 Markah] (c) Sebutkan dua isi Perjanjian Aqabah Kedua.119) • • • Suku Aus dan Khazraj memeluk Islam dan mengukuhkan taat setia kepada Nabi Muhammad s. (a) Nyatakan bentuk penentangan yang dilakukan oleh orang Arab Quraisy terhadap dakwah Islamiyah di Makkah.a.w Suku Aus dan Khazraj menjemput Nabi Muhammad s.w Mengganggu Nabi Muhammad s. Mereka menyediakan tempat tinggal dan menjanjikan keselamatan orang Islam serta bersedia mempertahankan Islam . 2 markah] (b) Berikan sebab-sebab Nabi Muhammad s. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.a.w dan keluarga baginda Merancang membunuh Nabi Muhammad s.a.a. 118 .a. Perjanjian Aqabah telah memberi ruang kepada Nabi Muhammad s. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Oleh sebab penyebaran dakwah Islamiyah di Makkah menghadapi pelbagai rintangan dan mendapat tentangan daripada orang Arab Quraisy.aw semasa beribadat Mengejek ajaran Islam melalui puisi Memujuk Nabi Muhammad s.w dan orang Islam berhijrah ke Madinah.a.w dan orang-orang Islam berhijrah ke Madinah.w [6 x 1m = Mak. 113 dan ms 121) • • • • • • Mengatasi ancaman orang Quraisy terhadap orang Islam Meneruskan dakwah Islamiyah Menerima perintah Allah Memenuhi jemputan suku Aus dan Khazraj Mahu mendirikan sebuah kerajaan Islam Bertujuan mendamaikan masyarakat Madinah yang bermusuhan [6 x 1m = Mak.a. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.a. 111 – 113) • • • • • • Mencemuh Nabi Muhammad s.

Masjid . 3 markah] Tajuk : Hijrah / Piagam Madinah Soalan Esei (a) Hijrah mempunyai nilai yang sangat penting kepada peningkatan tamadun masyarakat Arab pada masa itu dan masyarakat Islam pada masa ini.Hijrah mewujudkan perpaduan penduduk Madinah yang terdiri daripada pelbagai suku.Selepas Hijrah.Nabi Muhammad s.Nabi Muhammad telah membina Masjid al-Nabawi. Jelaskan.a. Fungsi .Masjid berfungsi sebagai tempat beribadat. Persaudaraan . . Perpaduan . 120) • • • • • • Penghijrahan orang Islam adalah kerana jemputan orang Arab Madinah Ketibaan orang Islam disambut dengan rela dan meriah Orang Islam diberikan tempat tinggal Mereka dijamin keselamatannya Nabi Muhammad s. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.w dilantik sebagai pemimpin Madinah Baginda diterima oleh semua golongan masyarakat Madinah. [6 x 1m = Mak. 2 markah] (d) Apakah hujah bagi menyangkal tuduhan orientalis Barat yang mengatakan bahawa hijrah adalah pelarian ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 122 .Hijrah melahirkan kehidupan yang harmoni di Madinah. dakwah Islamiyah dilaksanakan secara terbuka. budaya dan agama. belajar.a.[3 x 1m = Mak.Hijrah telah menjalinkan hubungan persaudaraan antara orang Islam Makkah dengan orang Islam Madinah.w berjaya mendamaikan suku Aus dan Khazraj melalui semangat persaudaraan Islam. membincangkan masalah serta mengadakan aktiviti harian. Harmoni .124) Dakwah . Damai .

Pengorbanan . . Pemimpin . Negara .Kerjasama antara masyarakat Madinah dituntut demi memajukan ekonomi negara Riba . Madinah . Budaya . Bermusuhan . 12 markah] (b) Buat satu rumusan tentang kandungan Piagam Madinah.Masyarakat Madinah merupakan satu ummah dan mempunyai tanggungjawab yang sama terhadap negara. Undang-Undang . Agama . Bijaksana . Hormat .Nabi Muhammad sebagai pemimpin bagi kerajaan Madinah.Hijrah menampakkan kebijaksanaan Nabi Muhammad s.Unsur riba dan penipuan dihapuskan dalam perniagaan.Takwim . Hakim .Masyarakat Madinah tidak boleh bermusuhan sesama sendiri. [15 x 2m = Mak.Baginda berperanan sebagai ketua hakim.Sempena Hijrah. Tamadun . Piagam . 124 .Agama Islam menjadi budaya hidup dalam semua bidang.Undang-undang Islam diguna pakai secara menyeluruh tetapi peraturan kabilah boleh diamalkan selagi tidak bertentangan dengan Islam.Nama Yathrib ditukar kepada Madinah al-Munawwarah.a. Ekonomi .Hijrah memperlihatkan pengorbanan sahabat-sahabat Nabi dan golongan wanita .Hijrah membolehkan penubuhan sebuah negara Islam. Pertahanan .129) Fasal .Mengandungi 47 fasal iaitu 23 fasal berkaitan orang Islam dan 24 fasal tentang orang bukan Islam.Masyarakat Madinah bebas memilih agama masing-masing.Setiap individu mestilah menghormati agama yang dianuti oleh individu lain.w mengatur strategi perjuangan.Lahirnya sebuah perlembagaan Islam iaitu Piagam Madinah. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. tanggungjawab Ummah .Semua anggota masyarakat dikehendaki mempertahankan Madinah daripada ancaman luar. wujud kiraan tahun Hijrah dalam takwim Islam.Madinah menjadi pusat tamadun Islam.

• • • • • Bersetuju mengadakan gencatan sebjata selama 10 tahun Kabilah Arab bebas memihak sama ada kepada orang Islam Madinah atau orang Qurqisy Makkah. Orang Islam Madinah yang memihak ke Makkah tanpa kebenaran penjaganya tidak perlu dipulangkan. Sifatnya yang lembut / bertolak ansur [3 x 1m = Mak. 2 markah] (b) Berikan sebab-sebab Usman bin Affan dipilih sebagai wakil untuk menerangkan kepada orang Arab Quraisy tentang tujuan kunjungan orang Islam.Keselamatan orang Yahudi terjamin selagi mereka mematuhi perlembagaan Madinah. Merupakan sahabat yang matang berbanding sahabat lain. Umat Islam hanya boleh mengerjakan umrah pada tahun berikutnya (7H) . 2 markah] (c) Sebutkan kandungan Perjanjian Hudaibiyah. Orang Quraisy Makkah yang memihak ke Madinah tanpa kebenaran penjaganya perlu dipulangkan semula. • • • Usman mempunyai ramai saudara mara di Makkah. 8 markah] Tajuk : Perjanjian Hudaibiyah Soalan Struktur Kunjungan orang Islam Madinah ke kota Makkah pada tahun 628 M telah disekat oleh orang Arab Quraisy dan menimbulkan konflik hingga membawa kepada termeterainya Perjanjian Hudaibiyah.Yahudi . [12 x 2m = Mak. • • • Bercadang menziarahi Makkah Mengunjungi Kaabah yang menjadi pusat ibadat bagi orang Islam Mengerjakan umrah [3x 1m = Mak. (a) Nyatakan tujuan orang-orang Islam Madinah mengunjungi kota Makkah.

Pihak Arab Quraisy melanggar syarat Perjanjian Hudaibiyah. Bunuh .a. 5 markah} (b) Apakah strategi yang dilaksanakan oleh Nabi Muhammad s.a.Sebagai strategi untuk meneruskan penyebaran Islam.w untuk menguasai semula kota Makkah? .[5 x 1m = Mak. [4 x 1m = Mak.w Orang Quraisy Makkah mengiktiraf kerajaan Islam Madinah Perintis pembukaan semula kota Makkah [9 x 1m = Mak.Mereka membunuh beberapa orang Bani Khuza’ah yang berpihak kepada Islam. 3 markah] (d) Apakah pengajaran yang dapat diambil daripada perjanjian tersebut ? • • • • • • • • • Orang Islam berpeluang menunaikan haji pada tahun berikutnya. 3 markah] Tajuk : Pembukaan Semula Kota Makkah Soalan Esei (a) Mengapakah Nabi Muhammad bertindak menguasai semula kota Makkah pada tahun 630 M bersamaan tahun 8 Hijrah ? Langgar . Mantap . Strategi . kedudukan kerajaan Islam Madinah menjadi lebih mantap. Orang Islam bebas memasuki kota Makkah / beribadat di Kaabah Orang Arab bebas menganut sebarang agama Islam berkembang meluas Bilangan penganut Islam meningkat Pengislaman tokoh panglima Arab Quraisy Melambangkan ketokohan Nabi Muhammad s.Dengan menguasai Makkah.

Masyarakat Islam mula mendalami ilmu pengetahuan Islam. Pusat . Kepung . Sebar .Menyediakan empat pasukan tentera yang terdiri daripada 10. memeluk Perpaduan . Abu Ubaidah al-Jarrah.Kaabah terpelihara daripada unsur-unsur jahiliah.Kota Makkah menjadi kota suci umat Islam.Penguasaan terhadap Makkah telah mewujudkan sebuah pusat pemerintahan Islam yang kuat.Pembukaan semula kota Makkah membuktikan bahawa negara Islam Madinah begitu kukuh. [10 x 2m = Mak. Tentera . Ilmu .a. 10 markah] BAB 6 : PEMBENTUKAN KERAJAAN ISLAM DAN SUMBANGANNYA Tajuk : Khalifah Soalan Struktur .Sifat nabi Muhammad s. Tokoh .Agama menyembah berhala masyarakat Arab Quraisy telah digantikan dengan Islam. Arah .Memasuki kota Makkah menerusi empat arah yang berlainan. 000 orang yang dipimpin oleh Khalid bin al-Walid. Agama . Saad bin Ubadah dan Zubair al-Awwam. Kukuh .Orang Quraisy dikepung dengan rapi. Perintis .Pengislaman tokoh Quraisy Abu Sufian dan Ababs menyebabkan orang Quraisy turut Islam.Pembukaan kota Makkah menjadi perintis ke arah penyebaran Islam ke seluruh Tanah Arab.w yang memaafkan orang Quraisy menyebabkan Islam tersebar dengan meluas. Kaabah .Menekankan kepentingan perpaduan dalam sesebuah masyarakat yang terdiri daripada pelbagai bangsa dan agama. [4 x 2m = Mak. 5 markah] (c) Huraikan kepentingan pembukaan semula kota Makkah terhadap perkembangan Islam. Kota .Aman .Berpegang kepada prinsip aman tanpa kekerasan.

143) • • Khalifah bermaksud pengganti yang melaksanakan pemerintahan dan pentadbiran kerajaan yang sebelumnya dilakukan oleh Nabi Muhammad s. 143) • • • • Melalui musyawarah / syura Cadangan satu nama sahaja daripada khalifah terdahulu Pemilihan daripada beberapa orang calon Pencalonan oleh sekelompok masyarakat [4 x 1m = Mak. 144) • Memelihara kedudukan agama Islam .w Dalam konteks agama Khalifah bermaksud tanggungjawab memelihara kemurnian agama Islam dan mengekalkan keharmonian umat Islam. [2 markah] (b) Senaraikan syarat-syarat yang perlu dipenuhi untuk seseorang itu dicalonkan sebagai Khalifah.Selepas Nabi Muhammad s. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.a. 2 markah] (d) Nyatakan tugas-tugas Khalifah.a. 3 markah] c) Berikan dua kaedah pemilihan Khalifah yang diamalkan dalam Islam. 143) • • • • • • • • • • • Lelaki yang merdeka Beragama Islam Memilki pengetahuan tentang Islam Mematuhi perintah Allah Sanggup melaksanakan hukum Allah Bersifat adil Mempunyai akhlak yang baik Tubuh yang sihat dan sempurna Berfikiran cerdas Warak Pandai mentadbir kerajaan [11 x 1m = Mak. sistem pemerintahan kerajaan Islam telah diteruskan melalui sistem pentadbiran yang diketuai oleh khalifah. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (a) Apakah maksud khalifah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.w wafat pada tahun 632 M.

144 . [12 x 1m = Mak.Mengambil tindakan tegas terhadap orang Islam yang murtad.Memerangi golongan ar-Riddah yang menyalahtafsirkan ayat-ayat al-Quran hingga enggan membayar zakat. Gaji .Memperkenalkan bayaran gaji untuk tentera. Amir . Ancaman . Mawali . 3 markah] Tajuk : Sumbangan Khulafa al-Rasyidin Soalan Esei (a) Bagaimanakah Khalifah Abu Bakar as-Siddiq menyelesaikan cabaran yang dihadapi oleh umat Islam semasa beliau menjadi Khalifah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.146) Murtad .Mempertahankan Madinah daripada ancaman Parsi dan Rom. 8 markah] . jizyah dan zakat.• • • • • • • • • • • Mentadbir negara mengikut hukum syariah berpandukan al-Quran dan Sunnah Menitikberatkan keseimbangan antara keperluan rohaniah dan jasmaniah Memastikan kelicinan pentadbiran negara Mempertahankan negara Islam daripada ancaman musuh Melantik / melucutkan jawatan pegawai pentadbiran negara Menjaga kebajikan rakyat Menjaga dan meneruskan najaran Allah Mengekalkan perpaduan ummah Memantapkan sistem perundangan Islam Menguruskan kewangan negara Mengatur pungutan kharaj.Mengumpulkan dan menyalin semula tulisan al-Quran.Menjaga hak rakyat golongan mawali Al-Quran . [9 x 2m = Mak.Membahagikan tanah Arab kepada 10 wilayah untuk melicinkan pentadbiran.Melantik amir untuk mentadbir setiap wilayah. Ar-Riddah .Menghantar Khalid bin al-Walid menghadapi tentera Parsi dan Usamah bin Zaid ke Ghassan. Wilayah . Tentera .

Memperkenalkan dasar pentadbiran dan perlantikan pegawai.Menghantar guru agama ke pelbagai wilayah untuk mengembangkan pendidikan.Jabatan Kehakiman dipisahkan daripada jabatan-jabatan lain. Seragam .Meneroka tanah baru dan mengusahakan tanah terbiar.Memperkenalkan pelbagai jenis cukai. Syura . Jabatan Polis. Pengajaran .Melantik panglima tentera.Menubuhkan Majlis Syura yang dianggotai oleh golongan Ansar dan Muhajirin. Jabatan .Mendirikan Baitulmal.(b) Apakah pembaharuan dan perubahan yang dilaksanakan oleh Khalifah Umar al-Khattab sehingga zaman pemerintahannya dikenali sebagai “zaman keemasan kerajaan Islam” di Madinah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 12 markah] Tajuk : Kerajaan Turki Uthmaniyah / .Mengembangkan pengajaran al-Quran dengan menyediakan tempat pembelajaran di masjid. Gabenor . Gaji .Membina markas tentera dan kubu pertahanan.Memperkenalkan kalendar Hijrah. Baitulmal .Menyusun sistem angkatan tentera dengan membentuk tentera tetap dan tentera sukarela.Jawatan Setiausaha diwujudkan untuk mengetuai jabatan. Guru . Panglima .Tentera diberi pakaian seragam Terusan . Kalendar . Markas . Setiausaha .Hakim dibayar gaji lumayan. 146 147) Dasar .Melantik Gabenor sebagai ketua pentadbir awam. Kehakiman . [18 x 2m = Mak.Menubuhkan beberapa jabatan seperti Jabatan Tentera. Cukai . Susun .Membina terusan untuk tujuan pertanian Teroka . Jabatan Percukaian dan Jabatan Perbendaharaan Negara.

Tentera .Penghijrahan orang Turki ke kawasan Balkan.Pertembungan Tamadun Islam dengan Tamadun Lain di Dunia Soalan Esei (a) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan empayar Turki Uthmaniyah berjaya menyebarkan Islam ke Eropah Timur. Ghazi . 12 markah] (b) Bagaimanakah berlakunya pertembungan tamadun Islam dengan tamadun lain di dunia ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Janissari .Gereja Greek Ortodoks tidak lagi berfungsi sebagai pelindung masyarakat Kristian.163) Constantinople .Dasar keagamaan kerajaan Turki Uthmaniyah yang bersifat terbuka. 164) Perdagangan .Ahli sufi memainkan peranan menyebarkan Islam. Sosial .Dasar sosial Islam yang berasaskan kecemerlangan individu menarik minat orang Kristian memeluk Islam.Keadaan politik yang tidak stabil di Eropah akibat peperangan di kalangan kerajaan kecil.Pegangan akidah yang kukuih dan akhlak yang tinggi di kalangan orang Islam. Akidah . Sufi .Penaklukan Constantinople oleh tentera-tentera Islam.Sistem ketenteraan yang tersusun dan peralatan senjata moden. .Memilki armada tentera laut yang kuat.Kerajaan Turki Uthmaniyah mempunyai tentera elit Janissari. Hijrah . Terbuka . Armada .Perdagangan dan perniagaan menjadi alat pertembungan tamadun Islam dengan tamadun lain. Byzantine . Politik .Kejatuhan empayar Byzantine memberi laluan kepada penyebaran Islam.Tentera Islam mempunyai semangat ghazi. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Gereja . [13 x 2m = Mak. 162 .

Soalan Esei Nyatakan teori-teori kedatangan Islam ke Asia Tenggara dan huraikan bukti-bukti yang dikemukakan oleh sejarawan bagi menyokong teori mereka itu.178) (i) Teori Islam datang dari Semenanjung Tanah Arab Arab . tamadun Islam bertembung dengan tamadun Parsi.Orang Islam menetap dan berdagang di Canton membolehkan tamadun Islam bertembung dengan tamadun China.Kemasukan Islam ke Sepanyol membawa kepada kemunculan golongan Mozarab / orang tempatan Kristian yang mengamalkan kebudayaan Islam dan berbahasa Arab.Apabila tentera Islam menguasai Mesir dan Afrika Utara tamadun Islam bertembung dengan tamadun Eropah / Rom. 8 markah] BAB 7 : ISLAM DI ASIA TENGGARA Tajuk : Kedatangan Islam ke Asia Tenggara. Cara hidup .Apabila tentera Islam menakluki Iraq dan Iran.Islam berkembang di Asia Tenggara dari Semenanjung Arab. Kebudayaan .Pertembungan tamadun berlaku kerana wujudnya pertembungan kebudayaan Islam dengan kebudayaan lain. Intelektual . Ilmu .China . 174 . [11 x 2m = Mak. Mozarab . Parsi .Peneroka Islam membuat hubungan diplomatik dengan petempatan orang bukan Islam di Cordova. Penaklukan . Valencia dan Rhonda.Hubungan diplomatik membolehkan pemahaman tentang cara hidup dan pentadbiran. .Pertembungan tamadun berlaku dengan cara pertembungan intelektual.Tamadun Islam tersebar melaui penaklukan dan ketenteraan.Ilmuan Islam mendalami ilmu tamadun Eropah dan memperkembangkan menurut pandangan intelektual Islam. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Diplomatik . Eropah .

mencatatkan kepada Seni bina . Hungronje . Kampung .Islam berkembang di Asia Tenggara menerusi India.Wujud persamaan bahan kesusasteraan di Asia Tenggara dengan yang terdapat di Semenanjung Tanah Arab.Batu nisan Malik Ibrahim di Gerisik. Batu .Unsur-unsur seni bina masjid di nusantara mempunyai persamaan dengan unsur seni bina China. Jawa dan Malik al-Salih di Pasai mempunyai ciri India. Sebar .Crawford . mereka menyebarkan Islam masyarakat Asia Tenggara. Canton . Perdagangan . (ii) Teori Islam datang dari China China .Dikemukakan oleh Snouck Hungronje.Berlakunya perpindahan beramai-ramai pedagang Islam yang tinggal di Canton ke Asia Tenggara sekitar tahun 876 M. Syeikh .Hubungan perdagangan telah lama wujud antara India dengan Asia Tenggara.Attas. Nisan .Apabila peniaga China Islam berdagang ke Asia Tenggara.Wujud sebuah perkampunga Islam di Utara Sumatera pada 650 M.Catatan China mengatakan orang Arab dan Parsi mempunyai petempatan di Canton. Pindah .Dikemukakan oleh John Crawford dan disokong oleh Profesor Syed Muhammad Naquib al. Fatimi.Bukti yang dikemukakan ialah Peniaga Arab mengembangkan Islam di kalangan peniaga China di Canton. Eredia .Penemuan Batu Bersurat Terengganu yang ditemui di Sungai Tersat. Peniaga . buatan .Karya tempatan menceritakan pengislaman raja di Asia Tenggara dilakukan oleh syeikh dari Semenanjung Tanah Arab.Dikemukakan oleh Emanuel Gadinho Eredia dan S.Q.Pedagang Arab yang berdagang ke China singgah di pelabuhan Asia Tenggara. Keala Berang wujudnya hubungan perdagangan antara Terengganu dengan China.Islam tersebar di Asia Tenggara menerusi China. (ii) Teori Islam datang dari India India . Hubungan . Kesusasteraan .Sejak awal lagi pedagang Arab menguasai perdagangan dari Mesir hingga ke China. Singgah .

181) • Johor-Riau berusaha menawan kembali Melaka daripada Portugis. 179 . (a) Nyatakan cara-cara yang digunakan oleh para pedagang untuk menyebarkan Islam di Asia Tenggara. [8 x 1m = Mak.Acheh menaungi beberapa negeri kecil di Sumatera Utara • Acheh menakluki negeri-negeri di Tanah Melayu. 20 markah] Tajuk : Penyebaran Islam di Asia Tenggara. Sambil berdagang. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. pedagang membawa ulama untuk menyebarkan Islam. [3 x 1m = Mak. 3 markah] (b) Apakah langkah-langkah yang dilakukan oleh kerajaan Islam untuk menyekat perkembangan agama Kristian di Asia Tenggara ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Keistimewaan yang diberikan oleh pemerintah digunakan untuk berdakwah. Mengamalkan sikap dan tingkah laku Islam untuk dijadikan ikutan penduduk setempat Perkampungan pedagang Islam menjadi pusat perbincangan tentang agama Islam. Pedagang yang dianugerahkan jawatan Syahbandar menggunakan peranan tersebut untuk menyebarkan Islam. Pedagang mengadakan hubungan baik dengan pemerintah tempatan.Wujudnya unsur kebudayaan India di Asia Tenggara [20 x 2m = Mak.Kebudayaan . 2 markah] .180) • • • • • • • • Menjadikan kepercayaan dan amalan Islam sebagai tajuk perbualan. . Soalan Struktur Sejarawan bersetuju bahawa kedatangan Islam ke rantau Asia Tenggara telah dibawa oleh pedagang Islam dan penyebarannya telah dikembangkan oleh para ulama hingga wujudnya kerajaan-kerajaan Islam yang menjadi pusat keilmuan dan pusat penyebaran Islam di rantau ini. Pedagang-pedagang berdakwah menyebarkan Islam.

187) Institusi . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. [7 x 1m = Mak. 185 .Mufti dilantik sebagai penasihat sultan. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 182 . Mengajar Islam secara formal Menjadikan masjid. Menjadikan masjid sebagai markas dakwah Islamiyah. istana dan rumah mereka sebagai pusat mempelajari ilmu Islam Mendirikan pondok / pesantren sebagai pusat pendidikan. . Mufti . SoalanEsei (a) Apakah unsur-unsur baru yang diperkenalkan oleh Islam dalam bidang pemerintahan dan pentadbiran kerajaan di Asia Tenggara ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Institusi kesultanan yang diwarisi daripada kerajaan Abbasiyah dan kerajaan Turki Uthmaniyah diperkenalkan. 3 markah] Tajuk : Pengaruh Islam di Asia Tenggara. Menasihati raja dalam pentadbiran Mempraktikkan Islam dalam politik dan pentadbiran. 2 markah] (d) Berikan usaha yang dilakukan oleh mubaligh dalam menjalankan dakwah Islamiyah.Sultan diletakkan sebagai ketua negara. Ketua .(c) Sebutkan peranan pusat kebudayaan di Asia Tenggara sebagai pusat keilmuan dan pusat penyebaran Islam. 183) • • • • • • • Mengajar asas Islam secara tidak formal.183) • • • • • Menjadi pusat penterjemahan Ulama-ulamanya menjadi pakar rujuk kepada para ulama dari luar Sebagai pusat penulisan kesusasteraan saduran Arab Tempat penghasilan puisi Islam Menghasilkan karya Islam [5 x 1m = Mak.

Sultan . Khalifah .Sultan dianggap khalifah Allah dan harus memerintah dengan adil. 187 .Islam dijadikan agama rasmi oleh kerajaan Islam. khatib.Munculnya pusat penterjemahan karya agama. Praktik . [13 x 2m = Mak.Pegawai . Formal .Undang-undang Islam dipraktikkan dengan tegas.Sultan menerapkan unsur-unsur Islam dalam pentadbiran.Pendidikan pondok meluas di negara-negara Asia Tenggara. Luar . Sikap . bilal. pemungut zakat. 12 markah] (b) Bagaimanakah pengaruh Islam memberi kesan terhadap perkembangan sistem pendidikan di Asia Tenggara? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Pemerintah menggunakan gelaran Sultan.Pegawai dan petugas seperti kadi.Sikap mementingkan ilmu pengetahuan dapat ditanam ke dalam jiwa masyarakat. Nama .Institusi pendidikan di Asia Tenggara menerima pelajar dari luar. Wanita .Wanita mendapat peluang belajar dan memegang jawatan.Wujudnya istitusi pendidikan formal seperti istana. Sistematik . Agama .Kerajaan Islam memperkenalkan undang-undang syariah.Peluang mendapat pendidikan terbuka kepada golongan awam.Islam menggerakkan semangat jihad menentang penjajah. penyelia baitulmal dan penjaga harta wakaf diwujudkan. Pondok . Terjemah . Pentadbiran .Raja-raja diberi gelaran Khaliful Mukminin dan Zilullah fil Alam.Wujudnya sistem pendidikan yang lebih sistematik yang berasaskan peringkat pendidikan. pesantren. madrasah dan surau. Syariah . pondok. Jihad . .Nama raja juga menggunakan nama Islam.188) Peluang . Gelaran .

201) • • • Menerapkan melalui cerita. peribahasa.[8 x 2m = Mak. [3 x 1m = Mak. iaitu pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. Melalui pergaulan sosial Menerapkan melalui pantun. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. teka-teki. 8 markah] BAB 8 : PEMBAHARUAN DAN PENGARUH ISLAM DI MALAYSIA SEBELUM KEDATANGAN BARAT Tajuk : Pengaruh Islam Terhadap Sosiobudaya Masyarakat Tanah Melayu Soalan Struktur Kedatangan Islam ke Tanah Melayu telah membawa kesan terhadap aspek pendidikan hingga wujudnya dua jenis pendidikan yang diamalkan oleh masyarakat Melayu. 201) Pendidikan tidak formal adalah asuhan dalam keluarga yang menekankan pengajaran nilai-nilai moral melalui pendengaran.202) . (a) Apakah yang dimaksudkan dengan pendidikan tidak formal ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 201 . [2 markah] (b) Sebutkan kaedah yang digunakan oleh masyarakat Melayu untuk menyampaikan nilai-nilai murni dan pengajaran. 2 markah] (c) Senaraikan peranan istana sebagai pusat pendidikan formal. pepatah dan lain-lain. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. penglihatan dan pemerhatian.

pendidikan masyarakat Melayu berasaskan tradisi agama Hindu dan Buddha.Sebelum kedatangan Islam.203) • • • • • Memberi penekanan kepada ilmu agama Menyediakan pelajar untuk bertugas sebagai guru agama Menyediakan pelajar yang dapat bertugas untuk masyarakat Tiada batasan waktu Mengambil masa yang lama untuk menamatkan pengajian [5 x 1m = Mak. 3 markah] Tajuk : Pengaruh Islam Terhadap Sosiobudaya Masyarakat Tanah Melayu (Pendidikan) Soalan Esei (a) Bandingkan bentuk pendidikan formal dalam masyarakat Melayu sebelum kedatangan Islam dengan selepas kedatangan Islam. 201) Hindu . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. . 3 markah] (d) Berikan ciri-ciri sistem pendidikan pondok. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 202 .• • • • • • Sebagai pusat pengajian agama Tempat ulama mengajar Tempat perbincangan ulama daripada pelbagai bangsa Tempat mengembangkan ilmu tasawuf Tempat menyimpan buku-buku hikayat Pusat pendidikan ilmu politik dan pentadbiran [6 x 1m = Mak.

Selepas kedatangan Islam pendidikan memberi penekanan terhadap agama Islam. Mudir .203) Sukatan .Islam . istana adalah satu-satunya institusi pendidikan. pendidikan didominasikan oleh golongan istana dan bangsawan.Berdasarkan sukatan pelajaran Kelas . rumah. Lembaga . Semua . . pendidikan diajar oleh pendeta dan guru khas. [5 x 2m = Mak.Sebelum kedatangan Islam. pendidikan formal dijalankan bukan sahaja di istana tetapi juga di institusi pendidikan seperti masjid. [8 x 2m = Mak. Institusi .Selepas kedatangan Islam. tahap pertengahan dan tahap khusus.Pendidikannya mengikut tahap iaitu tahap permulaan.Sebelum kedatangan Islam. Bangsawan . Pendeta . nyanyian dan tarian dalam masyarakat Melayu tradisional.Selepas Islam. 12 markah] (b) Bagaimanakah pendidikan formal dilaksanakan di madrasah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. surau.Selepas kedatangan Islam. jawatankuasa dan sebagainya. 8 markah] Tajuk : Pengaruh Islam Terhadap Sosiobudaya Masyarakat Tanah Melayu (Kesenian & Gaya Hidup) Soalan Esei (a) Huraikan pengaruh Islam terhadap seni persembahan muzik. pendidikan disampaikan oleh ulama dan guru agama.Diawasi oleh Mudir.Sebelum kedatangan Islam.Dilaksanakan secara kelas Tahap . pendidikan melibatkan semua golongan. madrasah dan pondok. Ulama .Perjalanan madrasah diselia oleh lembaga. Istana .

a.Tuan rumah bersalaman dengan tetamu.Jiran dianggap seperti keluarga sendiri. para dan para sahabat. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Upacara . Ghazal . 207 .Tarian Inang ditarikan dalam majlis tertentu di istana. Bersalam . Hormat . [9 x 2m = Mak.Menggunakan panggilan tertentu untuk orang yang lebih tua. Seni kata .Orang muda menggunakan suara yang rendah bila bercakap dengan orang lebih tua.Hubungan kekeluargaan sangat rapat.Seni kata dikir bercampur baur antara bahasa Melayu dengan bahasa Arab. Inang . Cium . Dikir . .Tarian dabus mengandungi unsur keagamaan yang dikaitkan dengan kepahlawanan Saidina Ali. Suara . 8 markah] nabi (b) Apakah kesan-kesan pengaruh Islam terhadap kehidupan sosial masyarakat Melayu.Pengaruh Arab berkembang dalam kesenian ini. Nazam . Jiran .Kanak-kanak mencium tangan orang tua apabila bersalaman.Seni dikir dinyanyikan dengan iringan pukulan rebana dan kompang.Nyanyian nazam dipersembahkan dalam upacara bersifat keagamaan.206) Sesuai .w . Panggilan .Lahirnya nyanyian nazam yang mengisahkan riwayat hidup Nabi Muhammad s.Ibu bapa dan orang yang lebih tua dihormati. Dabus .Berkembangnya kesenian ghazal yang memuji kebesaran Allah.Seni persembahan disesuaikan dengan ajaran Islam. Arab . 205 . Ziarah .Orang yang datang berziarah hendaklah memberi salam.208) Keluarga .(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

215 .216) • • • • Pentadbiran pusat yang lemah Kelembapan dalam ilmu pengetahuan Kegiatan ekonomi yang terhad. Bismillah . 2 markah] . 216) • • • • • • Raja menjadi penaung utama dalam negara Raja memiliki tanah secara mutlak Raja menaungi pembesar Pembesar memberi khidmat kepada raja Rakyat memberi khidmat kepada tuan tanah / pembesar Terdapat golongan hamba [6 x 1m = Mak.Majlis dijalankan dengan semangat gotong-royong. Sifat gereja yang mengongkong [4 x 1m = Mak. 2 markah] (b) Nyatakan ciri-ciri persamaan antara feudalisme di Eropah dengan ciri-ciri yang terdapat dalam masyarakat Melayu tradsional.Nilai-nilai perpaduan sangat diutamakan. Perpaduan . Gotong-royong .Tetamu dihidangkan makanan dan minuman. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Ungkapan bismillah dibaca semasa hendak makan. 12 markah] BAB 9 : PERKEMBANGAN DI EROPAH Tajuk : Zaman Gelap Soalan Struktur (a) Apakah ciri-ciri utama Zaman Gelap di Eropah ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Hidang . Majlis .Majlis-majlis dijalankan secara Islam. [13 x 2m = Mak.

(a) Apakah yang dimaksudkan dengan Zaman Renaissance ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.(c) Nyatakan sebab-sebab kegiatan perdagangan di Eropah tidak begitu meluas pada Zaman Gelap.217) . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 216) • • • • • • Gangguan orang-orang gasar Kawasan Mediterranean dikuasai oleh pedagang Islam Masyarakat Eropah menumpukan kepada kegiatan pertanian Perdagangan terhad kepada perniagaan barangan pertanian Penggunaan mata wang yang terhad Masih menggunakan sistem barter [6 x 1m = Mak. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 3 markah] (d) Sebutkan perubahan-perubahan yang berlaku pada Zaman Peralihan dari Zaman Gelap ke Zaman Renaissance. 3 markah] Tajuk : Zaman Renaissance Soalan Struktur Kesungguhan manusia mencari penyelesaian kepada permasalahan hidup dan kesediaan mereka untuk meneroka bidang baru telah menyebabkan Zaman Renaissance bermula di Itali dan telah meninggalkan kesannya dalam pelbagai bidang. 216) • • • • • • • • Gereja berperanan sebagai institusi yang universal Gereja menjadi agen penyatuan Berlaku peningkatan aktiviti pertanian Berlaku pertambahan penduduk Wujudnya kegiatan perdagangan Kemunculan bandar-bandar Munculnya golongan pertengahan Rakyat terlibat dalam urusan politik [8 x 1m = Mak.

3 markah] (c) Sebutkan dua orang tokoh cendekiawan Itali yang muncul pada Zaman Renaissance.217) • • • • • • • • Kemunculan bandar-bandar yang menjadi pusat perdagangan antarabangsa Berlakunya pertembungan budaya. 2 markah] (d) Nyatakan kesan-kesan yang wujud hasil daripada Zaman Renaissance.219 .219) • • • • • • • Francesco Petrarch Niccolo Machiavelli Giovanni Bocaccio Galileo Galilei Leonardo da Vinci Raphael Michelangelo [7 x 1m = Mak.220) • • • • Kemunculan monarki baru Kegiatan ekonomi sara diri kian pupus Sistem perdagangan semakin berkembang Berlakunya kegiatan penjelajahan dan penerokaan . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. [2 markah] (b) Senaraikan ciri-ciri yang terdapat di negara Itali sehingga menyebabkan tercetusnya Renaissance di situ ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. agama dan bahasa di bandar-bandar utamanya Itali menjadi pusat perkembangan idea baru. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Kemunculan pedagang yang menggunakan kekayaan untuk mengindahkan bandar Pedagang kaya menjadi penaung (patron) kepada cendekiawan Persaingan antara bandar-bandar untuk mendapatkan tokoh cendekiawan Cendekiawan yang sering berkunjung dari bandar ke bandar membantu menyebarkan idea Renaissance Penguasa Gereja di Rom turut menjadi penaung kepada seniman dan cendekiawan [8 x 1m = Mak.Renaissance bermaksud kelahiran semula yang merujuk kepada penghargaan semula ilmu yang telah dihasilkan oleh cendekiawan dalam tamadun Yunani dan Rom.217.

[7 x 1m = Mak. Gaya .Rasuah dan penyelewengan berlaku di kalangan pihak Gereja. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 3 markah] Tajuk : Gerakan Reformation Soalan Esei (a) Apakah kepincangan institusi gereja yang mendorong berlakunya gerakan Reformation di Eropah Barat pada kurun ke-16. Cara Hidup . . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Perbalahan agama mengakibatkan peperangan dan kemusnahan.Gaya hidup mereka tidak mencerminkan kehidupan keagamaan.Pihak Gereja lebih mementingkan usaha pembangunan keduniaan. Rasuah .Penjualan sijil indulgences.• • • Berkembangnya ilmu pengetahuan Lahirnya seniman dalam masyarakat Berlaku perubahan sikap masyarakat terhadap pendidikan yang menekankan pemikiran logik dan saintifik.222) Mazhab .221) Keduniaan .Cara hidup penguasa Gereja tidak selari dengan kitab Bible. [6 x 2m =10 markah] (b) Zaman Reformation telah menimbulkan beberapa kesan yang mendalam terhadap Eropah. Indulgences . Agama . Jelaskan.Negara Eropah berpecah mengikut mazhab masing-masing Peperangan .Penguasa Gereja lebih cenderung mengamalkan gaya hidup pemerintah dan golongan bangsawan.

Orang Eropah ingin mendapatkan sendiri barangan dari Timur. Gospel and Glory” . Pelaut .Raja Sepanyol dan Portugal memberi galakan kepada usaha penerokaan.Monarki Baru membebaskan diri daripada penguasaan Paus di Rom.225) Istanbul . Pendidikan .Kuasa Gereja telah dicabar secara terbuka. [8 x 2m = 10 markah] Tajuk : Penjelajahan dan Penerokaan Soalan Esei (a) Huraikan faktor-faktor yang mendorong kegiatan penerokaan dan penjelajahan orang Erop[ah ke Timur.Kemunculan pelaut yang berkebolehan. Sebar .Banyak . Persaingan .Perjanjian Tordisellas 1494 telah menetapkan pembahagian pengaruh antara Portugal dan Sepanyol. Semangat .Timbulnya sikap toleransi antara pelbagai mazhab untuk mempergiatkan pendidikan. Sebar .Gereja Katolik memberi galakan supaya menyebarkan Kristian. Monarki .Masyarakat Eropah dikuasai oleh banyak mazhab. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Setiap mazhab berusaha menyebarkan fahaman masing-masing. Kuasa . Slogan .Semangat yang berani dan optimistik. Raja .223 .Kuasa Gereja terhadap kerajaan semakin berkurang.Penguasaan Istanbul oleh orang Islam menyebabkan orang Eropah sukar mendapat barang dagangan . Barangan .Dorongan slogan “Gold. Tordisellas . Cabar .Persaingan negara-negara Eropah untuk mendapatkan tanah jajahan.

Buruh tempatan dieksploitasi untuk kepentingan ekonomi kuasa Eropah.Negara luar Eropah menjadi pembekal barang keperluan masyarakat Eropah. Buruh .Pemerintah tempatan mengiktiraf kekuatan kuasa Eropah melalui syarikat berpiagam.Munculnya petempatan orang Eropah di negara-negara yang ditakluki. Masyarakat .Tamadun tempatan telah dihapuskan oleh kuasa Eropah.Pusat emporium dunia telah dikuasai oleh kuasa Eropah. Syarikat .226) Perjanjian . Tamadun . Jalan .Kekayaan negeri jajahan dibolot oleh kuasa Eropah.Masyarakat tempatan terpengaruh dengan gaya hidup Eropah. Gaya hidup .Jalan perdagangan yang dahulunya dikuasai oleh orang Islam telah dikuasai pula oleh kuasa Eropah. Petempatan . Bolot . Agama .Penghijrahan beramai-ramai orang Eropah mewujudkan sebuah masyarakat baru di wilayah yang ditakluki. [12 x 2m = Mak.[9 x 2m = 8 markah] (b) Nyatakan kesan-kesan penjelajahan dan penerokaan terhadap masyarakat di luar Eropah. 12 markah] BAB 10 : DASAR BRITISH DAN KESANNYA TERHADAP EKONOMI NEGARA Tajuk : Ekonomi Tradisional Soalan Struktur .Penguasa tempatan terpaksa membuat perjanjian dengan wakil kuasa Eropah.225 . Pembekal . Emporium .Masyarakat peribumi menerima agama Kristian. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 246 – 247) Dwiekonomi bermaksud wujudnya dua bentuk ekonomi secara serentak iaitu ekonomi bercorak sara diri dan ekonomi dagangan. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 3 markah] (c) Sebutkan kegiatan ekonomi tradisional yang dijalankan oleh masyarakat Melayu. 244 – 246) • • • • • • • • • Bersifat sara diri Dalam skala kecil Menggunakan teknologi mudah / rendah Penggunaan buruh yang sedikit Pasaran yang kecil Lebihan pengeluaran digunakan semula Lebihan pengeluaran disimpan Menggunakan modal yang sedikit Tiada pengkhususan pekerjaan [9 x 1m = Mak. (a) Apakah maksud dwiekonomi ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. [2 markah] (b) Berikan tiga ciri ekonomi tradisional di Tanah Melayu.Kedatangan British ke Tanah Melayu pada abad ke-19 telah mengubah ekonomi Tanah Melayu dari kegiatan ekonomi tradisional yang dijalankan oleh masyarakat Melayu kepada bentuk dwiekonomi. 246 – 247) • • • • • • Menanam padi Menanam tanaman sampingan Menternak binatang Menangkap ikan Mendulang / mencari bijih Mengumpul hasil hutan .

(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.[5 x 1m = Mak. Ibidem . Agih . . 2 markah] (d) Nyatakan kesan-kesan daripada wujudnya dwiekonomi di Tanah Melayu. 247) • • • • • • • Industri perlombongan meningkat Penekanan terhadap pertanian komersil Ekonomi dikuasai oleh pemodal Eropah. Modal .Revolusi Perindustrian di Eropah membawa permintaan yang tinggi terhadap getah Pameran .Berjaya menemui teknik torehan ibidem (tulang ikan kering). 247 – 250) Revolusi . 3 markah] Tajuk : Perusahaan Getah Soalan Esei Pihak British telah memperkenalkan tanaman getah di Tanah Melayu pada awal abad ke-20 tetapi penglibatan orang Melayu dalam penanaman getah akhirnya menimbulkan kebimbangan kepada kerajaan penjajah British.H. Pembangunan tidak seimbang antara negeri di pantai barat dengan negeri pantai timur Tanah Melayu Taraf hidup tidak seimbang antara penduduk luar bandar dengan bandar.Beliau mengagihkan benih getah secara percuma.Ridley mengadakan pameran untuk meyakinkan peladang menanam getah.Kemasukan modal asing milik pelabur Eropah. [7 x 1m = Mak. Orang Melayu kekal dalam ekonomi sara diri.N. Kemasukan buruh asing. (a) Huraikan faktor-faktor yang mendorong perkembangan perusahaan getah di Tanah Melayu ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Lima ms.

8 markah] Tajuk : Penggunaan Tenaga Buruh Luar Soalan Struktur .Pembukaan tanah baru untuk penanaman getah dilarang Stevenson .Meluluskan Enakmen Tanah Padi melarang penanaman getah di atas tanah padi Premium .Bantuan teknikal dan insentif kewangan tidak ditawarkan kepada pekebun kecil [7 x 2m = Mak. Dividen .Syarikat . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Buruh .Rancangan Peraturan Getah Antarabangsa menetapkan kuota yang lebih rendah kepada pekebun kecil Bantuan . Sewa .Syarikat Eropah menubuhkan syarikat perwakilannya di Tanah Melayu untuk membuka ladang getah. Infrastruktur .Membawa masuk buruh dari India untuk mengatasi masalah kekurangan buruh.Menyediakan kadar sewa tanah dan tarif yang rendah kepada peladang yang ingin menanam getah.Premium permohonan tanah baru untuk tujuan penanaman getah dinaikkan Buka .Meluluskan Akta Tanah Simpanan Melayu yang melarang penanaman getah dalam kawasan Tanah Simpanan Melayu Enakmen .Rancangan Sekatan Stevenson menghadkan pengeluaran getah oleh pekebun kecil RPGA . Galakan .Memberi dividen yang tinggi dan pengecualian cukai eksport kepada syarikat pengusaha getah. [11 x 2m = Mak.Pembinaan infrastruktur untuk menghubungkan kawasan ladang dengan pelabuhan dan pusat pentadbiran. 261 – 262) Akta . 12 markah] (b) Terangkan usaha-usaha yang dilakukan oleh kerajaan British di Tanah Melayu untuk menyekat penyertaan orang Melayu dalam penanaman getah.Dasar British memberi galakan kepada pemodal asing untuk memperluaskan penanaman getah.

(a) Apakah faktor-faktor yang mendorong buruh dari Cina dan India datang ke Tanah Melayu ? (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. . pihak British telah membawa masuk tenaga buruh dari luar untuk memenuhi keperluan aktiviti ekonomi di Tanah Melayu. 3 markah] (b) Sebutkan cara kemasukan buruh-buruh tersebut ke Tanah Melayu. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. 253) • • • • • Galakan kerajaan British Penghijrahan mereka tidak ditentang oleh orang Melayu Wujud hubungan tradisi antara India dengan Tanah Melayu Kepesatan ekonomi Tanah Melayu Kestabilan politik [5 x 1m = Mak. 2 markah] Buruh dari India • • • Sistem buruh bebas Sistem kontrak Sistem kangani [3 x 1m = Mak. 2 markah] (c) Nyatakan kesan-kesan daripada peningkatan jumlah kemasukan imigran tersebut.Bagi mengatasi masalah kekurangan tenaga buruh tempatan akibat kepesatan pembangunan sektor pertanian dan perlombongan. 253-255) Buruh dari Cina • • • Sistem tiket kredit Sistem pengambilan kakitangan Sistem pengambilan rumah kongsi [3 x 1m = Mak.

majikan yang memerlukan buruh akan menghantar pegawainya ke China untuk mendapatkan buruh. Perbelanjaan . 3 markah] Tajuk : Penggunaan Tenaga Buruh Luar Soalan Esei (a) Huraikan cara kemasukan buruh dari Cina dan India ke Tanah Melayu pada abad ke-19. Tiket .Pegawai yang dihantar mengiringi buruh tersebut hingga mereka sampai ke tempat majikan.Segala perbelanjaan dan tambang dibiayai oleh majikan. Perjanjian . 264) .Golongan sin kheh perlu membuat perjanjian untuk menjelaskan hutang mereka secara bekerja dengan majikan untuk tempoh tertentu.Tiba di pelabuhan.Melalui sistem pengambilan kakitangan. Iring .Melalui sistem tiket kredit.Imigran (sin kheh) ini diletakkan di bawah pengawasan nakhoda kapal atau agensi buruh yang dibayar oleh majikan. Kakitangan . 252 – 255) (i) Kemasukan buruh Cina Kredit . bakal imigran dikumpulkan oleh kheh-tau (ketua). Nakhoda . mereka diambil oleh pemborong buruh yang akan mendapatkan majikan untuk mereka.Mereka dibekalkan dengan tiket ke pelabuhan yang dituju.(Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Pembentukan masyarakat berbilang kaum di Tanah Melayu • • • • • Wujud petempatan yang berbeza-beza mengikut kaum Jenis pekerjaan yang berbeza mengikut kaum Penggunaan bahasa yang berbeza dalam pertuturan Tidak terdapat interaksi antara kaum Tidak ada perpaduan antara kaum [6 x 1m = Mak. . Pemborong .

Menitikberatkan kebersihan dan kesihatan di bandar-bandar. [15 x 2m = Mak.Menubuhkan Jabatan Kesihatan untuk mengambil alih tugas Sanitary Board menjaga kesihatan. Kontrak .Pegawai tersebut membiayai perbelanjaan buruh sehingga mereka sampai di rumah kongsi. Bekerja .Kangani diberi wang untuk perbelanjaan buruh ke Tanah Melayu. Sanitary . pengambilan buruh dilakukan oleh pegawai di negara China yang dilantik oleh sesebuah rumah kongsi. Institut .Di bawah sistem pengambilan rumah kongsi.Buruh India memasuki Tanah Melayu melalui sistem buruh bebas iaitu datang sendiri dengan biayaan masing-masing. (ii) Kemasukan buruh India Bebas . 8 markah] . Kebersihan . Kangani .Membina pusat kesihatan kecil Perseorangan .Menubuhkan Sanitary Board untuk menjaga kebersihan bandar Kuala Lumpur dan bandar.Institut ini membuat kajian punca penyakit dan langkah mencegah.Menubuhkan hospital kerajaan di Kuala Lumpur dan Taiping.bandar di Perak. Biayai . 269) Hospital . Wang .Buruh akan bekerja dengan majikan untuk jangka masa tertentu dengan bayaran minimum.Membina hospital atas sumbangan orang perseorangan seperti Hospital Tung Shin di Kuala Lumpur.Melalui sistem kontrak. majikan akan membiayai tambang mereka ke Tanah Melayu. [8 x 2m = Mak. 12 markah] (b) Nyatakan usaha-usaha yang dilaksanakan untuk mengawal wabak penyakit di Tanah Melayu pada penghujumg abad ke-19 hingga awal abad ke-20.Mendirikan Institut Penyelidikan Perubatan pada tahun 1900. Pusat . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Melalui sistem kangani. Kaji . Jabatan . seseorang kangani / tandil / ketua / mandur diberi lesen dan dihantar pulang ke India untuk mencari tenaga buruh.Kongsi .

Pertanian .Perkembangan pesat ekonomi di kawasan yang kaya dengan sumber semula jadi menyebabkan berlakunya proses pembandaran. (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms.Bandar-bandar baru yang muncul dilengkapi dengan pelbagai kemudahan infrastruktur. Infrastruktur .Pekan berhampiran kawasan perlombongan menjadi pusat mengumpul hasil lombong. 10 markah] (b) Huraikan perkembangan sistem perhubungan jalan raya dan jalan kereta api di Tanah Melayu sehingga awal abad ke-20.Produk getah dan bijih timah menjadikan bandar muncul sebagai bandar pelabuhan. 267 – 269) i. Kedudukan .Pekan ini mengalami pertambahan penduduk. Pengangkutan .Pembangunan oleh kerajaan British di kawasan tertentu menyebabkan banyak bandar muncul di pantai Barat Tanah Melayu.Pertanian komersil mempengaruhi perkembangan bandar baru. Keperluan . Pembangunan .Pekan ini berfungsi menyediakan keperluan harian kepada pelombong-pelombong. Perlombongan . Pentadbiran . Penduduk . Pelabuhan .Kedudukan bandar yang strategik membolehkannya menjadi penghubung kepada beberapa buah bandar dan kawasan lain. 263 – 264) Sumber . (Ruj : Buku Teks Sejarah Tingkatan Empat ms. Jalan Kereta Api Pertama .Perkembangan sistem pengangkutan turut mempengaruhi kewujudan bandar-bandar baru.Jalan kereta api yang pertama dibina menghubungkan Taiping dengan Port Weld pada 1885. [11 x 2m = Mak.Pekan ini berkembang menjadi bandar yang berfungsi sebagai pusat pentadbiran.Tajuk : Pembandaran Soalan Esei (a) Huraikan proses perkembangan bandar-bandar baru di Tanah Melayu pada abad ke-19. .

Pahang dan Kelantan ke Siam siap dibina. [11 x 2m = Mak. Jalan Raya Denai . Siam . semua kawasan perlombongan mempunyai perkhidmatan kereta api. Hubung .Menjelang 1895. Selangor dan Perak mempunyai rangkaian jalan raya sepanjang 2 400 km.Jalan kereta api menghubungkan Seberang Perai dengan sempadan Siam siap pada 1918.Jalan denai dan jalan kereta lembu digantikan dengan jalan raya. Seremban – Port Dickson (1891) dan Ipoh – Telok Anson (1895) Semua . Selangor .Jalan kereta api yang lain turut dibina untuk menghubungkan kawasan perlombongan dengan pelabuhan.Jalan raya antara Kuala Lumpur dengan Kuantan dibuka untuk memudahkan perhubungan negeri-negeri di pantai Barat dengan pantai Timur Tanah Melayu.Menjelang 1904.Lain .1931 jalan kereta api menghubungkan Gemas.Menjelang tahun 1923. 10 markah . jalan kereta api di Tanah Melayu disambung hingga ke Singapura. Contohnya Kuala Lumpur – Port Swettenham (1889). Singapura . ii. Perlis .Antara 1911 hingga 1928 jalan raya menghubungkan Perlis dengan Singapura disiapkan. Perai .Pada tahun 1911 jalan raya dari Seberang Perai ke Melaka disiapkan. Gemas .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful