AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

3 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .10.5 1.1 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.7 1.1 Teknologi Maklumat (IT) 1.8 1.6 1.4 1.2 1.vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.9 1.10.

2.5.1 2.7.5 Perancangan Perolehan 2.2.7 Prestasi e-Perolehan 1.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.2 2.1.5.10.10.2.1 2.1 Mendapatkan Maklumat 2.2 E-Tender 2.6 2.10.5 Peringkat Pengurusan 1.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.10.2.6.10.5.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.2.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.4 2.5.2 Perundingan 2.5.5.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.1.2.1.viii 1.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.5.2.1 2.6 Amalan e-Perolehan 1.5.1.2.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.7.7.3 2.1 2.7.4 2.3 Pelaksanaan 2.5.3 E-Sumber E-Maklumat 2.7.5.6 2.

7.1.4 3.2.1 2.3.2.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.2.3.6 2.2.3.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.8 2.1.5.3 2.3 Strategi Penyelidikan 3.9 2.7.2 3.5.1.1.1 3.2.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.1 Jenis Penyelidikan 3.7.2.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.1 Kajian Kes 3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.1 3.7.2.4 2.2.1 3.1 Data Primer 3.3 3.2.2.3.2.2.7.7.1 Soal Selidik .3.5 2.ix 2.7.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.3.7.2 2.2.3 2.

5 4.6.1.2.2 3.3 4.2.6.2.4 4.6.2 3.6.7.6.5 4.3 4.1.7.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.6.1 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.6.6 3.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.2 4.x 3.4 4.6.2.6.1 Umur 4.1.1.2 Jantina 4.2 3.2 3.5.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.2.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.3 Tahap Pendidikan 4.1.4 3.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.5.4 Kategori Jawatan .7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.1.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.6.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.5.1 4.6.

4 5.1 5.2 5.0 5.4 4.2 4. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.4 4.9 4.8.6 4.1 Faedah Ketelusan 4.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.2 4.7.5.3 4.5 4.3 4.8.1 4.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .8.8.5.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.8.1 5.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.5 Penggunaan e-Perolehan 4.6 5.5.3 5.7.7.8.6.7.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.xi 4.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.

JADUAL 2.5 4.5 3.3 4. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .1 4.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.3 3.2 3.xvii SENARAI JADUAL NO.6 4.1 3.4 3.4 4.6 4.2 3.1 2.2 4.

12 4.xviii 4.17 4.15 4.10 4.8 4.18 4.16 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .9 4.11 4.14 4.13 4.

7 2.8 2.2 4.1 2.1 1.1 4.1 4.9 2.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .5 2.xix SENARAI RAJAH NO. RAJAH 1.3 2.10 3.3 4.4 2.2 2.6 2.2 2.

9 4.1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .5 4.7 4.10 5.8 4.6 4.xx 4.

Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia . Repair.xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

1 BAB I PENGENALAN 1. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online).1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju. Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global.8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan. 2006). Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan .3 juta penduduk pada tahun 2006. Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1.

Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Dengan menggunakan . Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. 2005). Dalam jangka masa panjang. Selain daripada e-Perolehan kerajaan. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. 2003). Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam.2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. Di samping itu. bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia.

Di samping itu juga. mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. dengan menggunakan e-Perolehan. 2005). 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. 1. 2003). namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga.2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. . Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi. mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. menerima. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok.3 piawai protokol yang seragam.

2000). 2005). Namun masih terdapat 30.000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia. 2006). memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. 2003). Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. Menurut Hussain et al. Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka.4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. (2005). Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan. Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. Elliff. 2002). pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. 1998.. Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang. . Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al. Walau bagaimanapun.

kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. temubual. serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. Lantaran itu. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia.5 Selain daripada itu. 2002). Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). . Oleh itu. Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Rumusan daripada soal selidik. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi.

Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. b. . Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b. d. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1. c. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a.6 1.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Objektif.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian.

Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. . Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan.7 1. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan.

7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan. 1.9. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. .8 1. Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn. Rajah 1. serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan. prestasi e-Perolehan. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini.

tahap pendidikan.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.9 Rajah 1. Rajah 1. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. kontrak perundingan. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan. Faktor demografi seperti jantina. dan analisis risikan.2. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat. jenis permohonan. prestasi perolehan. Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004). penggunaan teknologi e-Perolehan.

Oleh itu.8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji. TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada . Rajah 1.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden.

serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. Daripada aspek ilmiah pula. Susulan daripada kajian ini. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. Di samping itu.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. . Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem. Secara tidak langsung. memperbaiki produktiviti. Selain itu. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman.

reka cipta. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. ketelusan integriti. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan .9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. 2005). TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. 1. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. Di samping itu.

1. definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. Definisi termasuklah IT. Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. . 1999).13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. Oleh itu. peringkat pengurusan.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. mel suara. 1. mel elektronik. Internet. IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. groupware. 1994). persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. Menurut Steinfield (1992). Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. peti simpanan suara. video korporat. perolehan elektronik.1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. perolehan tradisional. persidangan telefon. papan buletin komputer. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. perdagangan elektronik.10.

kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. . 2001). EDI. 2000).2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell.10. 2002). Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. . dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al. 1.10. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk.14 1. Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel. 2000). aset. (1994). Dalam konteks kajian ini. Menurut Zenz et al. perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render. perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas.

dan kini melibatkan penggunaan Internet. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet.15 Menurut Kocabasoglu. telefon. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan. 1. EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. EDI. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. 2002). Hussain et al. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. Dalam kajian ini. 2000). digital dan lain-lain (Abdul Majid. (2004). Menurut Hawking et al. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. .10. faks.

pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja. pengurus unit. Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat. 2000). kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. Intranet atau Extranet. 2000).16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. 2002). dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. Dalam konteks kajian ini. mel elektronik (email).10. e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. .5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. 1. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. 2005).

proses kelulusan dalaman. 2004. penerimaan invois.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. membaca katalog pembekal. telefon. mel. mewujudkan kontrak. dan Internet. Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. 2004). dan mencari pasaran elektronik (United Nations. 2004). Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web. tempahan dari pembekal. menghantar maklumat kontrak dalam web. tempahan elektronik. Teknologi ini terdiri daripada faks. berhubung dengan pembekal. dan bida Internet. EDI. 2002).17 1. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. Dalam konteks kajian ini.10. reverse auctions. Chan dan Lee. Hawking et al. mengamalkan bida berasaskan Internet. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. reverse auctions. membuat pembayaran. e-mel. tanda tangan digital. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. .

Menurut Vaidya et al. stok dan nilai (Gebauer et al. prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman.11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. bida elektronik dan reverse auctions. 1. masa. (2004). faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. Dalam konteks kajian ini.18 1. kualiti. pelanggan.10. Sebelum ini. 2004). perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005). kepuasan.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. tempahan elektronik. 1998). . prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan. prestasi perolehan dinilai dari segi kos.

persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini. kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. Sebagai satu kajian sains sosial. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. Di samping itu juga.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. .

Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji. maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu.1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. e-Perolehan. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia. Bagi memantapkan kajian ini. . beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan. diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan.

Daripada tafsiran definisi tersebut. Terdapat banyak pandangan terhadap IT. Walau bagaimanapun. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). 1994) seperti mel elektronik. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan.1992). IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat.2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. peti simpanan suara. Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas. 1997). menyimpan. IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. mempamerkan. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. papan buletin komputer. Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield.21 2. IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian. IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. berkongsi. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT. bagi memudahkan pemahaman.

Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2. namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya. Rajah 2.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan.22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. Oleh itu. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B. Sistem ini juga merupakan sebuah . 2000) Rajah 2.

Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. Quinn. 2000). 2002. Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. Hunter. 2000. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. Oleh itu. pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. 2005). Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . 2002).

Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. 2004). 2. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara. malah di seluruh pelosok dunia. 2004. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. 2002). Sebelum ini. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. . Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. Sejak wujudnya MSC. Menyedari hakikat kepentingan IT. 1995). Killen dan Kamauff. Frye.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. Sejak beberapa dekad yang lalu. banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. 2004). Quesada. 2003. Australia. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. 1994. Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru.

dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. struktur pasaran. IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri.1961). Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. 2003). Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). . Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong.25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan. Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang.

Helmi. 2005). Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002).26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. 2002. komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya. (2005) mendapati bahawa secara umumnya. syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. 2005). Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. 2003).

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan. Oleh yang demikian. Melalui kaedah e-Dagang ini.3). pemborong dan peruncit. Rajah 2. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar. proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan. 2000) . pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan. Dengan itu.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini.

pengangkutan. perancangan dan peruntukan perolehan). (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga. mengadakan persaingan bida. kontrak yang lengkap). perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi. permohonan proposal-RFP. jaminan diambil kira semasa penilaian). Perolehan berorientasikan .5). jangkaan harga dan masa melahu. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. permohonan maklumatRFI. pentadbiran kontrak. kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian.5. penghantaran. pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). (6) penggunaan.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan.32 2. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). jadual penghantaran. mendapati bahawa secara umumnya. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2. (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. (4) perundingan (harga. pemeriksaan dan penerimaan. menentukan spesifikasi. menetapkan kriteria pemilihan sumber. membuat penyiasatan. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. permohonan bida-RFB).RFQ. kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan.

Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. 2001). Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev. langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. prosedur pembelian. Berkeley. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. kewangan dan pengurusan aset. mengenal pasti pembekal. Changing Shapes of Supply Chains. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. University of California. (2001). Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. . Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). CA.

7). (5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan. dan pembayaran. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. pembelian.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) . ianya memerlukan keupayaan kepimpinan. Dalam kajian ini. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003). Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa. (4) kontrak perundingan. (2) membangunkan strategi sumber.34 2. penerimaan barangan.5. Rajah 2. pelaksanaan. pengesahan pembelian. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2. mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. perundingan. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2.

Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk. sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. logistik Perdagangan Rajah 2. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. selenggaraan.1 Mendapatkan Maklumat .2. 2. kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Antara model-model yang telah dikemukakan. Perundingan. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik. Semasa menjalankan perolehan tradisional. Pelaksanaan. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. 2003). kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan. Pemilihan pembekal Pengetahuan.5.6. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan.

36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka.2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. produk dan penjual. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga. Dengan mengetahui jenis pasaran ini. pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal). 2.2.5. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian. . (3) mengenal pasti alternatif. Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran. (1998) dalam mendapatkan maklumat. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. (2) menentukan spesifikasi. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. Menurut Segev et al.

37 2.3 Pelaksanaan Menurut Segev et al.2. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2. semasa peringkat pelaksanaan. segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain. 2. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya.5. (1998). Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan.8. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .2.5.

38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian. Dalam kebanyakan perolehan. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian.2. . Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada.5. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.

9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut. Di dalam proses pembelian tradisional. 1998 (p. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2. Kedatangan IT secara . Langkah-langkah Proses 1. ianya melibatkan beberapa langkah. Perundingan dengan pembekal 5.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan.39 2. Rajah 2. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas.5.9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya.2.80) Langkah di dalam Rajah 2. Pemilihan pembekal 4. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.9: Langkah.

jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan.5. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka.40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. 2004). 2. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. al. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et.2. 2002). Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye. Dalam kebanyakan kes. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit. . langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian.

Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. harga yang tidak tetap. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal.5. Semasa proses tempahan dilakukan. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat. Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap.2. Selepas pembeli menerima invois. 2002). pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan. manakala bagi syarikat-syarikat besar. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. pertindihan pembelian. kelewatan. Di samping itu juga.41 2. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. Justeru . Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal.

2002). Watson et al.42 itu. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. produk lebih mudah untuk ditentukan. 2000. Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. Rice dan Ronchi. ramalan. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. 2001).6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. 2. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. Hoffman et al. 1975. 1995). Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. 1979. jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. dan Computer-Aided Design (CAD). 2000. Di samping itu juga. 2001). Malone et al. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. 1989. Simchi-Levi et al. 2000). 2000). 1995. Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi..

e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang.6. Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly. Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. 2000). Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B . 2. 2003). Pada pertengahan era 1990-an. dan CommerceOne. Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid. Microsoft Market. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. Intelisys. Menerusi perdagangan elektronik ini. 1997).

7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. 2000). pengesahan. Pertamanya. . pengeluaran. Croom. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Kalakota. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. 1999. 2. 2000. Baron et al. harga. Selain itu. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. 2000. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. Kedua. 2000.. Chopra et al.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. tempahan. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. 2001). e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. 2001). 1999).

Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. Walau bagaimanapun. pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. transaksi perniagaan. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. . middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. 2001). E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). 2002).45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. 2001). konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. kitaran pengesahan secara automasi.

1.7. 2.2 E-Tender . 2000).7. pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al. 2. 1983).46 perundingan harga yang lebih rendah. Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan.1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing). Dengan mengenal pasti pembekal baru. Weil. (2001). 2. Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. e-MRO. e-Lelong(e-Reverse Auctions). e-Maklumat(e-Information). penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. e-Tender (e-Tendering).1.1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B.7. E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. 2000.

e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima.7. Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. 2. Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. Menurut Van Wheele (2000). Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. .1.

kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. 2.48 2. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. Oleh yang demikian. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal.4 E-Lelong Secara amnya. Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction). Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. Dalam kebanyakan keadaan. pembaik pulihan dan operasi. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. . Dalam kes e-MRO. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet.7. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet. barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan.7.5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance. E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. (2001).1.1. resource.

2. Dengan cara ini. Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya. . 2001).6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk.7. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al. 2002). jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian. papan buletin. Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan.49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. pembaikan dan operasi). ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. Biasanya. (blueprint). Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat.1. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al.

Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2.2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber. Walau bagaimanapun. Phillips dan Meeker. dan Gebauer. Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model.7. dari segi pandangan perolehan B2B.50 2. 2001. Mahadevan. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. 2000). Buxmann. 2000. 1999). Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney. 2000. Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos. Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002).10.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . 1997).

1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk.7. pembangunan produk. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada . 2.51 2. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu.7.2. Keseluruhan kitaran perolehan.2.2. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup. 2.7. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal.

2. Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. 2. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan. Menurut Croom (2000).52 pembeli. tempahan dan agihan. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian. Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai.7. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. Bagi tujuan pembangunan model. keperluan penyebaran. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi. . permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan.4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal).

Mitchell. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. kecanggihan teknologi komunikasi. meningkatkan peranan tempahan elektronik. Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. membangunkan kecekapan rantai pembekal. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. . Selain daripada itu. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker.53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian. 1973. 2. seruan kerajaan (Mitchell.7. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Day dan Eensley. 1988). menghapuskan sempadan waktu. keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. 2002). Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. 2004). Namun.

kos perolehan yang rendah. Andrews dan Gartner (2002). et al. 7. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. Mitchell (2002) Attaran (2001). Di dalam kajian tersebut.54 (2002). 9.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. meningkatkan penggunaan teknologi baru. dan kemudahan infrastruktur. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. 8. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. (2002) dan Naruto (2001). EDI versus Internet The coming age of online procurement. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11. (2002) Attaran (2001). e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. e-Business in Education The coming age of online procurement. seruan daripada kerajaan. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap. Jadual 2. Kos perolehan yang murah 12. Jadual 2. kemampuan rangkaian komunikasi secara global. Michele. Michele et al. (2002) Naruto (2001) .

Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. 2002). 2002). terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. Daripada lima faktor ini. kepercayaan kepada pembekal.55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. Oleh yang demikian. memenuhi permintaan pelanggan. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. 2001). . Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). pengurangan kos. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan.

merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer. memenuhi keperluan pembeli. 2002). mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik.56 2. Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. Subramaniam et al. Selain itu. mengurangkan kos dan masa transaksi. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . Di samping itu juga. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal.8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. 2004). faedah peluang dan faedah operasi. Justeru itu. kos pembelian yang murah. 2002). pertindihan pembelian. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. faedah pembayaran. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak.

Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. mengurangkan masa penghantaran. Manakala dari segi faedah operasi. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. buffer inventory. memansuhkan halangan zon waktu. masa menunggu. dan prestasi pengguna dalaman. 2002). prestasi pembekal. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. Jadual 2.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik. .57 statik. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. dan kesilapan. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada. katalog dinamik dan perundingan kontrak. Bagi faedah peluang. Melalui e-Perolehan juga. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran.

Friesen (2004) Gebauer et al. Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Friesen. Eakin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004). Quesada (2004). Quesada. (1998). 10. Quesada (2004). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Mohsen & Sharmin (2002). Friesen (2004) Eakin (2002). Eakin (2002). Mitchell (2000). Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. Elliff (2000). 7. Quesada (2004) 3. Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Eakin (2002). Attaran & Attaran (2002). 21. 22. Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Eric Goh (2000). Friesen (2004) Gebauer et al. Quesada (2004). (2004) 5. 20. Attaran & Attaran (2002). 19. Quesada (2004) Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002). 9. Mitchell (2000). 17. Quesada (2004) Eakin (2002). Mohsen & Sharmin (2002. Mitchell (2000). Procurement guideline (2002). Attaran & Attaran (2002). (1998).. Friesen (2004) . 18. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004). Quesada (2004) Gebauer et al. Procurement guideline (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Kalakota & Robinson (1999). 14. Eakin (2002). (2004) Gebauer et al. Quesada (2004). Frye (2004). 16. Mohsen & Sharmin (2002). Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. (1998). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin. Eakin (2002). 4.58 Jadual 2. Quesada (2004) Gebauer et al. 12. Procurement guideline (2002). Procurement guideline (2002). (1998). Elliff (2000). (2002). (2002).2: Faedah e-Perolehan Bil 1. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). (1998). (2004) 11. (2004) Gebauer et al. Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). Mohsen & Sharmin (2002). Kalakota & Robinson (1999). Quesada (2004). 15. Eric Goh (2000). Procurement guideline (2002). Friesen. Friesen (2004) 2. Quesada. Mohsen & Sharmin (2002). Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. (1998). 6. (1998). 8. 13. (1998). Quesada (2004) Eric Goh (2000). Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002).

Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. 2002. Menurut Attaran dan Attaran (2002). Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2002. kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. 2002). perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. 2003) merupakan antara halangan kepada . 2003). kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. 2. Rae. 2002. Davila et al. Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka.59 Daripada Jadual 2. pertimbangan kos yang tidak tepat. dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan.2. Rae. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.

Davila et al. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. Selain daripada masalah keselamatan. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London.60 pelaksanaan e-Perolehan. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. . Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. 2003). Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan.

penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. pengesahan. Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. e-MRO dan e-Kerjasama. 2003). Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. 2002 dan Rae. e-Maklumat. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. e-Lelong. 2002). . Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global. 2. bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari. e-Tender. Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. pembelian.10 Kesimpulan Secara ringkasnya.

Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. Oleh itu. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. . Walau bagaimanapun. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan. Daripada aspek faedah e-Perolehan.

dan faedah kepada pengguna dalaman. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. kontrak perundingan.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). faedah dari pembekal. reka bentuk penyelidikan. kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. jenis permohonan pembelian. . kaedah persampelan. Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat. Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3. Di samping itu. dan analisis risikan.

menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. Dalam perkataan lain. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. analisis dan menginterpretasi pemerhatian. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. apakah data yang perlu dikumpulkan. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. 1994). Sehubungan dengan itu. sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan. 1992).64 3. . Secara ringkasnya. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes.1.

dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur.. nota pemerhatian. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dan Eksekutif setiap unit. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. temubual semi-struktur. dan kakitangan syarikat Soal selidik. temubual dan pemerhatian. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. . Pengurus Unit Perolehan. Pengurus Unit Perolehan. Pengurus Unit Perolehan. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat. Ketua Unit Perolehan. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. nota pemerhatian. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting. Di samping itu. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. temubual semi-struktur. unit IT. Menurut Saunders et al. nota pemerhatian. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur. catatan nota. dan pencarian dokumen. Temubual semi-struktur.65 Jadual 3. kaset.temubual semi struktur. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. temubual.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. temubual.

Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif. Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3. Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci.66 Rajah 3.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis. 2003). 2001).2. Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar. kajian ini . KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth.1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis. Oleh itu. (2003).1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins.

Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya. Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik. Dalam kajian ini. pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal. 3. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. Data yang telah di kumpul.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. di mana. apa. 3. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal.1.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini.2. Menurut Denzin dan Lincoln (2003).2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali.2. . dan bagaimana dalam sesuatu perkara. Menurut Malhotra (2002). bila. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik.

orientasi. Dalam menjalankan kajian ini..2..1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas. . 2002). naturalistic approach to the world. 3). analisis data sekunder. At this level. This means that qualitative researches study things in their natural setting.. Oleh itu. Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar. Untuk kajian ini. Secara amnya. qualitative research involves an interpretive. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. or to interpret. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. kajian kes dan kajian tinjauan. conversations. 3. turn the world into a series of representations including fieldnotes. dan klinikal.. recordings and memos to the self. Menurut Zikmund (1997). pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman. photographs.. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. attempting to make sense of. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund. It consists of a set of interpretive. material practices that makes the world visible.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. interviews. These practices. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. phenomena in terms of the meanings people bring to them. 1997). Menurut Zikmund (1997).2. (2003: p.

politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. 2002). Di samping itu juga. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . tinjauan (survey). especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. dan Helmi. kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. ethnography. 1991). sosial. 2005). 2002. kajian kes (case study).3. 2003). kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). grounded theory. dan kajian eksploratori. Hussain et al. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context. Oleh itu. kumpulan. penyelidikan tindakan (action research). Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. organisasi..69 3. 2005. 2002:13). strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. 3. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. deskriptif dan penjelasan (exploratory. 2002).1 Kajian Kes Menurut Yin (1994).

Sebelum menjalankan kajian kes ini. siapa dan bagaimana. Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. Keempat.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. Ketiga. . kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. Bhd. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. 1986). pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. 1990. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. Stake. Oleh yang demikian. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. Kelima. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam.

. unit analisis. 3. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan.3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual. kesahihan dan kebolehpercayaan.2. Dalam keterangan holistic.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan.1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case.71 3. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud. perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem.3. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji.

kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi.2. kesahan dalaman (internal validity). Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran. Dalam kajian ini. . Dalam kajian ini. pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. rantaian keterangan (contohnya. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama.72 3. 2002). Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis.2.3. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman.3. 3.3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity).2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. dan kesahan luaran (external validity) (Yin.

Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. Seperti yang dinyatakan oleh Yin. Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini. 3. Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing.2. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman .4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan. (1994). (2003). pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan. Maka dalam kajian ini.3.73 3. Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran.

Seterusnya.5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem . dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D. Dalam kajian ini. rekod syarikat. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat. Di samping itu juga. dan artifak fizikal. tinjauan langsung. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan.5. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes. temubual. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. 3. temubual. 3.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji. penglibatan dalam tinjauan. responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan.

pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. . jenis permohonan. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. 3.5. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat.1. Berdasarkan kepada kajian literatur.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik. Di dalam penyelidikan ini. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini. Selain menggunakan kaedah soal selidik. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C.

Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. 2002).5. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al. Dalam menjalankan temubual. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. Oleh yang demikian.76 3. Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan.1. Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini. Di samping itu. pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Surat permohonan ini bertujuan . kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian. Sebelum menjalankan sesi temubual.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004). 1991). (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik.

rakaman. 2003).1.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. 2003). Semasa sesi temubual dijalankan. 3. Saunders et al. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data. Oleh yang demikian. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. penerangan. 2000. Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian. Dalam penyelidikan..5. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al. Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. 2003). analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik.3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. manakala bagi . Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia.

Dalam pemerhatian utama. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. 2003). ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al. pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. dan pemerhatian pengalaman (experiential). pemerhatian sekunder (secondary). Dalam kajian ini. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat. 1993). Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. Sepanjang tempoh pemerhatian. Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . Di samping itu juga.78 pemerhatian berstruktur. Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. 1997). Dengan cara ini. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji.

mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas.5. 3.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. Selain itu. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). 1998). Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. . sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. jurnal-jurnal.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. Oleh yang demikian. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian. keratan-keratan akhbar. buku-buku rujukan. e-Perolehan Kerajaan Malaysia. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah. mikrofilem. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan. 3. kertas kerja seminar. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur.

2: Jadual 3. Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. .80 3.6.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004).1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.6. mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. dan yang ketiga. objektif kedua. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).1.3).

3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.1.21.16.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No.22 11. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. Item 1. 7.12.8.15.13.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004). Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.4).2.19.17.5.21.6.14.4.81 Jadual 3. faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3. Jadual 3.6.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 .

6. skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran. kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. 3. Pada bahagian ini. skala perbezaan skematik. skala peringkat item. skala kategori. tahap pendidikan.1. skala kadar jumlah tetap. skala staple. skala bernombor.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A. tempoh pengalaman.82 3. skala likert. 3.1. .6.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur. 2003). responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. jantina.6.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert. Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. laporan unit perolehan. Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. Di dalam kajian ini. mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. catatan nota pengkaji. 2003). Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Menurut Miles dan Huberman (1994). Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif.87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. pemerhatian dan pencarian dokumen. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. perincian. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan . Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). fokus. 1988). Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. 1996). Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale.

Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. penyingkiran. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan. Oleh itu. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. Bagi memastikan kesahihan data. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. Bagaimanapun. Selepas pengumpulan data dilakukan. penkodan.88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. dengan mempamerkan data. Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. Oleh itu.

89 kemunasabahan (plausibility). Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. ketegapan (sturdiness). jurnal. dan pemastian (confirmability) data. ketegapan. mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. ANOVA dan Ujian-t. 3. Seterusnya. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . Data di kumpul melalui kaedah soal selidik. bagi kaedah pemerhatian pula. ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. kertas seminar. Bagi memastikan kesahihan data. dan pemastian data. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data. temubual dan pemerhatian. . keratan akhbar serta tesis-tesis lalu.

90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. Dapatan daripada kaedah soal selidik. Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi. . ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan.

Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t. Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. .91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. ANOVA. pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes. Dalam bahagian ini.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D . Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D.1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. dan analisis regresi berganda. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan. Bhd. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu.

80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45. Jadual 4.3% Rajah 4. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. Quinn. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.00 Peratusan Pembelian (%) 26. 2005). sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. Jadual 4.685. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002.16 40.573.6% 31.917.707.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12.4% 34. 2002). Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. pengurusan vendor. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia.634.455.00 130. kelulusan pembelian.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D. pemprosesan sebut harga.00 94. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D. Eksekutif dan kumpulan sokongan. Hunter. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi . Daripada jadual tersebut.200.00 15. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.790.805. pengiklanan. memberi ketelusan dalam membuat pembelian. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi. 2002. mengurangkan penggunaan kertas. Ketua Unit. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat.7% 24.203.42 32.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn.777. Ini bermakna. 2000.376.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian. Pengurusan Besar. Penolong Pengurus Besar.062.370.015.550. Pegawai Penyelidik.00 62.

Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D.93 R&D. Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr. Rajah 4. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En. .

1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.Bhd.94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4. Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .

000. tak pakai server Isolate pun boleh dah. . beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas.000.00. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran.000.000.00 untuk pembelian server.95 Pada peringkat awal. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman.000. Sebenarnya. Hasil temubual dengan unit IT.00 untuk membeli server baru.00 hingga RM800. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. kita memerlukan kurang daripada RM30. Dengan kerjasama daripada pihak IT. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa.00.

Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. 2001).000. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses.. sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10. Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu . Setelah mendapatkan nombor MCM. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10.96 4. maka pembelian sebut harga akan digunakan.000. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga. pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit. Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al.2.

Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. Rajah 4. . Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan.

98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .

Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian. Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan.3. terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Di samping itu juga. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. .99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. Daripada Rajah 4. Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian. 2001). Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Seterusnya. Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa.

2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. menyahut seruan kerajaan (Mitchell. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.100 4.” .2. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan. membangunkan kecekapan rantai pembekal. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. 2002). Daripada faktor-faktor di atas. Di samping itu.

Item sokongan (Micromedia Flash.101 4. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2. Tahun 2003. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70.Kini. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya. Phostoshop. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D . Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2.2. SQL Server 2000 3. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. 1. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4.

2. Rajah 4. . 4. Menurut En. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. Walau bagaimanapun. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan.5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran.

Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun.4) setiap kali ingin membuat pembelian.103 Rajah 4. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran. . Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4.

Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru.104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. 6. 4. 7. . Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. 5. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. Selain daripada kakitangan TMR&D. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. 2. 3. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D.

2004).5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4. Daripada rajah tersebut. Rajah 4. Rajah 4.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan.105 4. Kim dan Shunk.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D. Setiap fasa ini . Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan.2. 2000.5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D.

Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan.7. kelulusan kewangan.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. Setelah pemilihan dilakukan. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. kecekapan dan ketelusan. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. . Jika di lihat dari segi kos. Bagi Fasa yang ketiga. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. iaitu fasa Pasca Perolehan. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D.

7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4. Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.

Jadual 4. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3.000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.001 10.000.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut.2 dan Jadual 4. media masa seperti surat khabar dan sebagainya.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director . sebut harga dan juga tender.001 – 50. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini. Namun.000 dan di bawah RM 500.000 3. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3.000 Above 50. Seterusnya. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. Jadual 4.000 10.

Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU). sebut harga atau tender. Ketua Jabatan(HoD). Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD).109 Jadual 4. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. Di sini. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO.000. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian. Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. . Di awal proses pembelian. Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus. Ketua Pegawai Kewangan(CFO).000. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D.

pengurus unit. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. spesifikasi barangan. eksekutif unit. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. dan sebagainya. Apabila pengesahan telah diperolehi. Biasanya. perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. ketua unit. Apabila tamat tarikh pengiklanan. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. DO) dan invois yang perlu diserahkan . Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. Setelah perjanjian dibuat. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order.

3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. 4. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan . Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian.111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b.

Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0.6 (Salleh dan Zaidatun. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data. 4. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. Bagi ujian kebolehpercayaan. hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai. Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. Oleh yang demikian. . 2001:261). tempat dan sampel yang berlainan.112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif. analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS). Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). Hasil daripada analisis yang dijalankan. Manakala bagi kaedah kualitatif.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa.9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0.4.

Jadual- .83 0.86 0. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini. Daripada analisis yang dijalankan. Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya.80 0.5. Ini kerana.87 0.6.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. Walau bagaimanapun. 2002). bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4. manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4. Oleh itu. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak.93 4. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas. 1998: 155).85 0. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004). dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk. menurut Green dan Salkind (2003).113 Jadual 4.80 0.

859E-02 0.17E-02 0.227 8.284 0.337E-02 0.74E-02 5.720E-02 2.580E-02 -1.441 -4.320 0.772E-02 0.270 0.714E-02 -4.538 0.126E-02 -0.166 0.605 0.46E-02 0.413E-02 0.297E-02 0.758 0.107 3.638 0.584 28.151 -0.28E-02 0.622E-02 0.609 0.563 -0.26E-02 -0.99E-02 -6.138 4.787 0.752 0.176 0.101 7.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.638 .126 0.155 -0.402 -2.203 6.161 3.233 0.102 0.217E-02 -0.322 0.138 0.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.014 2.687 0.533 0.299 0.278 0.761 0.744 0.628 2.291 0. Jadual 4.116 4.669 0.112 -3.295 -3.201 0.63E-02 0.209 0.759 0.38E-02 2.167 0.541E-02 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.615 0.378 0.109 -4.454 -6.121 -6.293 1.116 5.308 6.80E-02 2.763 12. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.367 10.346 8.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.763 0.288 0.415 -6.541 0.244E-02 0.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.315 0.571 0. penyelenggaraan.729 0.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.851 0.134E-02 0.180 0.101E-02 0.815 0.757 7.86E-02 2.807 0.10E-02 0.

permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. Di samping itu juga.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58.584).40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi. Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6.57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4.757). nilai pemberat yang kurang daripada 0. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang. Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik. permohonan proposal. Oleh itu.. Selain daripada kedua-dua faktor di atas. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan.763). aspek customization. 1998). Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak.5).367) dan jenis permohonan (1. . Pada kebiasaannya. Jenis permohonan seperti sebut harga. analisis risikan (2. pengumpulan maklumat (2.

Daripada analisis yang dijalankan. kertas kerja (0. penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi.8. . pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi.812). mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.6). mengurangkan bilangan pembekal (0. mengurangkan inventori. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D.116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4.598) kepada pengguna dalamannya. faedah dengan pembekal (2.828).511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.613). faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9.802). Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan.402). Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0.103) dan faedah kepada organisasi (1. perkhidmatan (0. kos (0.600). Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0.708).661) dan kebolehpercayaan maklumat (0.718). Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0.828).465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0. Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61.694).40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.

308 0.664 0.617 0.267E-02 9.242 0.868 0.872 0.144 0.104 0.199E-02 0.131 8.332 .172 0.600 0.694 0.150 0.828 0.344 -9.20E-03 0.274 0.661 0.708 0.577E-03 2.403 0.142 2.140 0.703 8.511 0.279E-02 0.828 0.553 0.164 0.152 0.300 0.117 Jadual 4.330 0.407 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.209 6.695 -8.44E-03 0.716 0.39E-03 0.329E-02 0.345 0.718 44.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.560 0.173 0.103 9.187 0.598 0.297 0.699 0.465 6.149 0.186E-03 2.613 7.557 0.199 -1.191 0.812 0.644 0.802 1.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.

Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja. Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda. Jadual 4. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. hanya 92 yang dikembalikan.7. Walau bagaimanapun. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. 4. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan.7%).1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42.118 4. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke . Berdasarkan taburan kekerapan.6.4% daripada keseluruhan responden.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur. namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an.7%).

6 63.3 32.3 17.4 3.2 25.7 4.4 4.6 44.7 24.7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.7 17. Jadual 4.5 66.0 24.5 11.6 7.4 3.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.2 14.4 Jantina Tahap Pendidikan .3 6.7 12.6 5.0 42.0 58.

Pengurus Besar adalah lelaki. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan. tetapi perempuan pun ada. di mana. Hasil temubual mendapati bahawa. Oleh itu. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” . Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan.6%. ketua program pun semua lelaki.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D.2 Jantina Jadual 4.6.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. Daripada jadual tersebut. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan..120 4. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D.

2%.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4. 4.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17. 4.121 4.6. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM). Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D.7% (lihat Jadual 4. Kebiasaannya.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda.7.6. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini. Secara keseluruhannya.7.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya.6.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini. aktiviti ini . Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit.6%.0% dan 24. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25. Terdapat 14.3%) seperti yang pada Jadual 4.

” Oleh itu. . namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. bagi setiap pembelian yang dilakukan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. spesifikasi barangan atau perkhidmatan. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan. harga. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. perkhidmatan selepas jualan. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. penolong ketua unit. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6.6%) yang menggunakan sistem ini. Oleh itu.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit. dan sebagainya. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan.

5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut.123 4.6. Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan . Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan. Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna.8.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4. Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat.

so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan.124 Di samping itu. cepat dan juga menjimatkan.5%). segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. Jadual 4. 4. Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak.7.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D.1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah.” .7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.

0% Tinggi Sederhana Rendah 4.7. Jadual 4. (2005). masa penghantaran. didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52).2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. Helmi (2005). analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana. tempoh penghantaran.9.5% 6 3 5 14 4. Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al.8%.5% 42 40 24 34 140 40. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian. faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu . Quesada (2004). dan Croom dan Johnston (2003). Dalam kajian ini.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55. customization. kualiti penghantaran. Ini kerana item-item seperti harga. Frye (2004). piawai kualiti. kontrak akhir. Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian.

2% 46 41 47 134 50. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. 4. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional.2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.8% 30 5 8 43 16. Jadual 4. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47.126 faedah kepada organisasi.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat.7. Faktor .

05. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina. Robieh. Jadual 4. Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. Jadual 4. 2004. tahap pendidikan. penggunaan Internet.05. dan kategori jawatan. kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Walau bagaimanapun. tempoh pengalaman. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja.11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0. 2001. (Rugimbana.10 dan Jadual 4. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0. 2005. ). 1995.10 dan Jadual 4. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda. 2003). Park. Menurut Leticia (2002). 2001). lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer.05. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna. lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu.127 demografi di lihat dari aspek jantina. Di sini pengkaji merumuskan bahawa . Teo. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri.

734 0.218 0.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.476 0.228 0.824 Jadual 4.042 0.677 0.860 0.179 0.679 0.594 0.287 0.930 0.765 0.298 0.577 0. Jadual 4. Dalam era globalisasi. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .672 0.504 0.911 0.7. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.038 0.313 4.306 0.456 0.152 0.880 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.485 0.421 0.11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.508 0.

05 (Lihat Jadual 4. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi.14) yang diperolehi dalam model ini. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan.129 tetapi lebih bersifat global. dan permohonan bida. . permohonan maklumat.12 . permohonan proposal. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan.4. Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat. Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0.

133 0.689 0.632 Beta 0.891 -0.083 0.667 -0.797 2.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.507 0.211 0.248 0.052 0.640 P 0.007 P = 0.010 0.428 0.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .934 0.313 t 0.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.006 R2 = 0.163 1.261 2.762 0.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.148 0.009 R2 = 0.130 Jadual 4.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.086 -0.402 1.094 0.325 -0.

Jadual 4. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut.356 0.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori. .771 0. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2.131 Jadual 4.042 0.76). Daripada jadual ini. kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3. Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.689 0.430 Beta -0.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. mengurangkan kertas kerja (3.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2.346 t -0.000 R2 = 0.034 0.401 0.356 0.79).90).001 0.346 P 0.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.292 0.

132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.79 3.36 3.47 3.49 3.39 3.56 3. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.61 3. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.11 2.80 3.76 Min 3.90 3.76 3.83 2.61 3.54 3.58 3. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat. Oleh yang demikian.69 . Jadual 4.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.56 3.39 3.

. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. Frye (2004). Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). penjimatan kos dan spesifikasi produk.133 4. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. (2003).8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. masa proses pembelian. Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. masa dan kertas 3. Manakala bagi syarikat TMR&D. Subramaniam et al. Eakin (2002). Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Dapat menjimatkan kos.

8.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini. Ketelusan ini sebenarnya yang utama. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. Di samping itu juga. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa. . Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Rajah 4.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan. Daripada temubual yang telah dijalankan.134 4.

malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat.135 Daripada jadual berikut. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D. ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Dengan adanya laporan ini. Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. Rajah 4. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D.

Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari. sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah. semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. orang tak boleh persoalkan kita.10). Laksanakan sahaja tak begitu berkesan. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 . kalau pakai e-Perolehan.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. tapi orang boleh persoalkan kita. kita tunjuklah. kalau kita guna sistem biasa.8. kita cakap telus. 4.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk.

Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas. sistem perolehan kini telah diautomasikan. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. notis pemberitahuan. Sehubungan dengan itu. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. Menurut salah seorang responden. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. Sebelum ini. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan. ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional.

ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. Oleh yang demikian. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Oleh itu.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. . Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan.

ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga.139 4. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. mudah dan menjimatkan masa.16 di bawah. Dari segi penggunaan sistem. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor. Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. .8. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar. Ini kerana melalui sistem ePerolehan.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem.

71 335. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456. 4.950.840. Selain daripada faedah penjimatan kos.140 Jadual 4.970. 2.00 1.70 562.869.18 Berdasarkan kepada laporan di atas. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1.8.8 juta ringgit pada tahun 2004.113.76 817.48 30.00 430.430. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana .134.000. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.00 34.00 994.05 167. sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik. 4.102.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1. 3. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual.069. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian.426.

8.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. Melalui sistem atas talian ini. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. 4.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. Ini kerana. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. Di samping itu juga. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar.

Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan.142 “. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Oleh itu.. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. Oleh itu. Dengan menggunakan sistem sendiri. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: . Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. Ini kerana. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku.

Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera. 4. dan kalau mudah. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan. ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. .143 “Ada dua situasi. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. kadang-kadang sehari. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya.8. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung. Merujuk kepada jadual di bawah. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat. Jadual 4. Jika perubahan kerap dilakukan.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran.

10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Rajah 4.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2. 4.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2.144 Jadual 4. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan.53).9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2. .

145 3 Min 2. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: . unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Di samping itu.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https.5 1 0. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet. Bagi keselamatan sistem.5 2 1. Di samping itu juga.

ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut. Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem.” Selain daripada halangan tersebut. bukannya selalu. Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. ” Bagi mengatasi masalah ini. Maka. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM).146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. Walau bagaimanapun. . masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia. jadi kalau TM menghadapi masalah. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down).

Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem.00 hingga 2.68 hingga 5.31 (Lihat Jadual 4. Biasanya. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”. Sehingga kini. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain.66 .147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga. mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan.33 2.18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2.31 Sisihan Piawai 0. Jadual 4.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2.67 3. Di samping itu juga.34 hingga 3.18). Dengan adanya sistem “back up” ini. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1.

temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. dan regresi.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik.22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.22. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4. Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t. Jadual 4. Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan.148 4. ANOVA. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong .

Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. Seperti sistem e-Perolehan. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. Di samping itu. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. Bagi keselamatan sistem. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan.

dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka. .150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. Sehubungan dengan itu. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat. Di samping itu juga.

tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika . dapatan kajian menunjukkan bahawa. Untuk objektif yang pertama.151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik.

tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. cepat dan menjimatkan kos.4). Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. 2001).7. Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. Seterusnya. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian. Oleh itu. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan. Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. Antara masalah yang sering .

rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli. kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. 5. Secara kesimpulannya. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. operasi dan prestasi syarikat mereka.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. Bagi mengatasi masalah ini. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. Tanpa mengira sektor industri kecil. Selain daripada masalah kepada server. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. Seterusnya. industri kecil dan sederhana. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet.

Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. Dalam kajian tersebut. (Rugimbana. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri. Berdasarkan kepada kajian lepas. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. Robieh. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. ). 1995. 2001. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. 2002). Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . Park. Teo. ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. 2004. penggunaan Internet. 2005.

2004). Oleh itu. Dari segi . Pada masa kini. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS. ExxonMobil dan sebagainya. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300.000 hingga RM800. Oleh yang demikian. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. di awal pembangunan sistem e-Perolehan. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi. TMB. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki.

Maka. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. 2003. Micromedia Flash. isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. Secara keseluruhannya. 5. 2006. temubual dan juga pemerhatian. Rogge. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. Moise dan Geloso.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . 2003). Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. dengan pelaksanaan sistem ini. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia.

dan mengurangkan kos pencarian pembekal. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. 2001). Quesada. 2004. 2000. e-Maklumat. dan e-Kerjasama (de Boer et al.. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. Frye. e-Tender. ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. e-MRO. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%.157 amalan perolehan. 2002. . 2000). terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. Weil. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. 2003. Eakin. Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. mengurangkan kertas kerja. Pengkaji berpendapat. 2004). Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO).1). 2000. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan. Subramaniam et al. e-Lelong. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom.6. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi.

305.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. 2001. Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. 2005. Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. 1995.9). Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. Sehubungan dengan itu. 2002). 2004. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. (Rugimbana. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. ). kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa . Robieh. Teo. Oleh yang demikian. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. 2004). 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. Park.

Croom dan Johnston. 2004. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al.90). Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. mengurangkan kertas kerja (3. Oleh itu. Helmi. Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. 2005.80). Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin.79). . dan mengurangkan masa transaksi (3.15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3. Quesada. kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran.159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. 2004). Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman. 2002 dan Quesada. 2005. 2003).

Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem.160 5.17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. Walau bagaimanapun. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza. de Boer et al. Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut. Brunelli. 2000. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat.. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. . 2000).

manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). tenaga kerja dan cepat. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan. pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik.4). Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. Oleh yang demikian. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem .2. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. Oleh itu.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. Di samping itu. semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. masa.

Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. Oleh itu. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. Ini kerana setiap pembaikan . Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. selaras dengan keperluan semasa syarikat. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. Walau bagaimanapun. Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. Secara teoritikalnya.1. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. dengan sistem ini.

Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil. Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5. masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan.163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan. Oleh itu. Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini.1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus .1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Kebiasaannya. Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini. Peringkat 1 dalam Rajah 5.

Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. persekitaran. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. tekanan. . Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB.164 5. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. Selain daripada itu. yang terdedah kepada emosi.

Ini kerana. Antaranya adalah seperti berikut: 5.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D. dan sebagainya. 2004). Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. Ab Hamid dan Majid. 1993. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. 1991. . Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. Keough. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan. mengurangkan pembelian melulu. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos.165 5. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough.5.

aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri. Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian.166 5. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. Dengan cara ini.5.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Di samping itu. Ini kerana melalui . 5.5.

teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. 5.6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- .167 perniagaan secara atas talian. e-Perolehan. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. e-Perkhidmatan dan sebagainya. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya. Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang. Menurut Attaran & Attaran (2002). para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. mudah dan meluas.

Di samping itu juga. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut. .168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. Selain itu. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. Di samping itu juga. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada.

Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah. Akhir sekali. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. Secara keseluruhannya. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan.169 5.7 Rumusan Secara keseluruhannya. . Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada.

(1997). (2000).H dan Rohaizat. Alias Baba (1998). Management Science 43(12): 1676-1692. http://www. http://www.C. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. http://proquest. (2002). Abdul Majid.L.26 Feb 2005.html 101k. N. Tarikh Pencarian: 20/1/2005. A Guide to eProcurement for the Public Sector.com. (2001). N. Industrial Management & Data Systems: 177-180.html . A. (1996)..eurasia-ict. Tesis Phd. Universiti Teknologi Malaysia. Andrews. B.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar. Attaran. J. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000). Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. Applegate M.umi. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. dan Mckenney J. dan Attaran.pmo. Archer.F. N. dan Yuan. The Coming Age of Online Procurement. Chicago.. (2002).org/ConfMan/PC-online/paperlist. “Catch The Wave of E-Procurement”. Industrial Management. Bhd. Attaran. R. Office of Government Commerce. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. dan Gartner. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn.com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. (2002). A.170 Rujukan Ab Hamid. EurAsia-ICT 2002. McFarlan W. 10(5): 385-95.my/art_13. http://www.R. S. dan Majid. Z. (2000). Irwin.my/WebNotesApp/PMMain. Bakri. (2006).I. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Bakos. Asia Computer Weekly (2003). (2002). Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. . Z. A.14k . Abdullah. (2003). IL. Y. Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N. Bangi. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. M.teennet. 44(3): 16-21. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia. W. M.gov.T).Y. L.

171 Baron.. P. R.D.html. Y. (1996). “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing. Analysis of Unstructured Data. (2001). Burns. Jumaat. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. D. Quantity and Quality in Social Research. Buxmann. Data Collection and Analysis.com/bm/press/showpage. (1999). V.htm 12 September 2003.com/2003_09_01_bajet2004_archive. Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships.htm. (2000). A Strategic Role For Purchasing. (1961).ac. Cano. How the Internet Is Changing B2B Transaction. dan Bailey. (1988).aspx?file=20030912_BH. London: Tavistock. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. T. J. (1999). London: Unwin Hyman.qmuc. Berita Harian (2003). (3): 22-39. P. (1991). (2002). Internatonal Conference on System Sciences. dan Taylor. The McKinsey Quarterly. NJ. The Roles of Power. Brynjolfsson. 0-7695-1874-5/03 Chopra. Communications of the ACM. G. The Custom Publishing Group. January: 5-8. Study Notes.eperolehan. dan Stalker. J. May/Jun: 50-58. dan Hammersley. Dougan.M. London. Proceeding of the 38th Hawai.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. http://www. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. Reliability and Validity in Qualitative Research. Bowles. M. Bryman. O. Shaw. Boulton. S. 46(4): 563585. South Orange. A. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. “B2B E-Commerce Opportunities”. Supply Chain Management Review.blogspot. J. Sage Publication. http://bajet2004. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. dan Smith. K. (2000). D. M. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. K. E. Cammish. G. J. dan Lee. M. Trust and Value.. The Management of Innovation. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. (2000). M. “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”. Chan. 43(5): 93100. 19 September 2003. . J. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. dan Keough. dan Gebauer. Belanjawan (2004). Management Science. J. A. http://www.

Practices. (2003). Summer: 37-43. Eakin. “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. Sage Publications. European Management Journal. European Journal of Purchasing & Supply Management.A.S.H. 2000). dan Lincoln. Harink J.172 Croom. P.. Responsibilities. S.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. (2000). dan Johnston. (2000).A Framework for Dianosing Competitive Superiority.. Delbridge. Supply Chain Management Review. Day. R. Dartmouth: 35-62. Organizing for Excellence: Five Case Studies.pdf Supplemental Result. Y. P. S. dan Kirkpatrick. Davila.govpro. Journal of Marketing. dan Wensley. Contributing to the Bottom Line. dan Palmer. 14(5): 539-555. London. M. Sloan Management Review. To Be or Not To B2B?. http://www. N.F. dan Heijboer G. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. M. Elliff. (2001). “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. at: www. Compaq e-Business-A Case Study. Dai. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. 1(4): 38-45. dan Arnold. Management-Tasks. Drucker. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. 2000. (1988). dan Kauffman. R. S. V.. P. The Journal of Supply Chain Management.. Denzin. S. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement.J. R. De Boer L. TX. Assessing Advantage. (2003). “How to Make Strategic Alliances Work”. The Journal of supply Chain Management: 43-49. 21(1): 11-23. Dyer. H. Theory and Practice of Participant Observation in Wass. And Wells. G.R. D. (2002). 52 :1-20. Gupta. . J. November. New York.dnmstrategies. San Antonio. Q. International Journal of Service Industry Management. I. (2000).com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. (1973). R. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. (1994). Harper & Row. Measuring e-Procurement Benefits.K. (2002). Essign. (2001). A. R. U. (2002). 8(1): 25-33. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. Kale. Croom. Aldershot. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research. Eric Goh (2000). 36(1): 4-13. dan Sigh.

Friesen. Journal of Organizational Behavior. “Impact of The Internet on Procurement”. dan Hlavka. (2001). C. Frye. Printice Hall. dan Black. dan Johnson. J. .cebi. J.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary. Guthrie. (1992). “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. Berkeley: 1-17. J. A.W.L. C. University of California. E-Procurement in the Private and Public Sectors. Aaiborg. (2004). The Element of Procurement. Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations. Prentice Hall. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. Paul Chapman. (2004). 22.C.173 Fok. Upper Saddler River. J. 3rd ed. dan Mueller. (1998). Gulledge. (2001).. CA. George Mason University. T. London. Anderson. (2003). B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. Tatham. Analyzing and Understading Data. U.. (1997).How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. Upper Saddler River. Denmark. D. Gebauer. D. (1998). N.5th ed. (2004). Gonzalez. Using SPSS for Windows and Macintosh. (2002). P. G. A. A. dan Segev. Green.E. Gattiker.. dan Segev. Pulau Pinang. Berkeley. W. (2004). Research Methods for Managers. Marketing Intelligence & Planning. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. Gill. NJ. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181.F. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. Beam. School of Management. Thesis PhD. Unpublished Research. R. M. S. Gebauer. http:// www. C. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. 2nd ed. Changing Shapes of Supply Chains. R. (13): 89-101. Gulledge.(3): 335-348. Quesada. R. dan Salkind.J. B. New Jersey. (2002). Universiti Sains Malaysia. dan Frye. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. Multivariate Data Analysis. Thesis MBA. T.B.pdf. Y.. The Conference Board of Canada. S.

Hussain.moa. dan Robinson. Computer Network & ISDN System. ..A Guide for Councilors and Managers. 27(2): 297-306. (2000). Chapter 9: 231-264. S. Digital’s World Wide Web Server. 32(8): 22-27. http:// http://www. (2002). F. C. 1(3). A Case Study. Mohamad Kamal. Mixed Methods: Theory and Practice.my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. R. dan Afzan Musa. Stephen Austin & Sons Limited. “Next Generation B2B Solutions”. M. (1995). Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Jones. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. Kalakota. (2000). Kalakota. The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. (2000).CIRA Post-Doctoral Fellow. D. Harvard Business Review. R. R. S. dan Render. 16(1): 3. dan Chatterjee. (2002). Y.yale. Yale University. S.pdf.. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. Keough. (1999). dan Sawhney. Journal of Computer Mediated Communication. A. M. July/August: 75-79. How E-Commerce Saves Money. P. E-hubs: The New B2B Marketplaces. P. B. NIMH Traning Program.. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement. M. T.174 Hawking.my-esm. Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic. Supply Chain Management Review. pdf. D. Buying Your Way to The Top.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. Kaplan. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”. MA. J. ( 2005). (1993).. (2003). Novak. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Helmi. Tarikh Pencarian: 20/12/2004. Katsulis. Jabatan Perdana Menteri (2003). Hoffman.P. R. Hertford. (1995). Special Issue on Electronic Commerce. http://cira.C. Electronic Procurement . Jennifer Baljoko.com/story/OEG20020502S0036. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. Hunter. (2005). dan Foster. May. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271.med. Stein. Addison-Wesley Logman. Wyld. Heizer. A. A.June: 97-102. D. E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. http://agrolink. IIE Solutions. E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. (2004).C.

Yates. Kim. Newbury Park.html .com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. D. T. 42 (4): 55-69. Leonard. Nereus Consulting Ptd Ltd. Purchasing Must Become Supply Management. “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. Miller. European Journal of Marketing . dan Shunk. (1983).L. . Sept-Oct.mcgraw-hill. (2000). Latino Issues Forum.Applications to Contemporary Issues. “The Logic of Electronic Market”.W. San Diego. 6(2) : 90-106. California Management Review. (1994). Laios.175 Key Terms & Glossary. Latinos. Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. Kocabasoglu. 49(11): 1212-1218.H dan Kamauff. Handbook of Research Design and Social Measurement. J. Harvard Business Review. Killen. (2003). Computer In Industry. The 1000-page Question. (1988). C.I. N. (1989). Harvard Business Review. J. J. C. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. (2002).mcgrawhill. dan Xideas.com. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. (1991). Phenomenology and Pedagogy. J. (2000). D.. Thesis PhD. London. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. Sage Publication. Journal of the Operational Research Society. 53: 153-164. Koppelmann. New Jersey: Prentice Hall.org/technology/fact_sheet. Principal Consultant.html. Kraljic. State University of New York. McGraw-Hill. Kvale. Academic Press. Malone. E. Leticia. at http://www. 5th ed.K. S. dan Ellis. (2001). K. 27(3): 166-172. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan. R. dan Jordan. Malhotra. Computer and the Internet.I. B. Highered. http://highered. V.W (1995). L. (1998). An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. R. Korper. P.C. S. e-Business in Education. (2002). Basic Marketing Research. dan Bernjamin.lif. (2002). 28(4) : 20-39. J.

Nachmias. (2002). Research Method in the Social Sciences. (1998). New York. dan Salkind. (1994). A. The China International Electronic Commerce Centre. Novack. Moise. Penyelidikan Pendidikan. 6th ed. E.B. From Strategy to Implementation.176 Miller. The Industrial Procurement Process. G. Department of education. J. D. dan Huberman.W. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. UTM.J. . 82(11): 21. London. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. Thousand Oaks.J.au. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. R. A. (2001). (1991). London. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. 2nd ed. Neef. M. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. Handbook of Research Design and Social Measurement. St. S. dan Wood. Naruto. PM. Organisation for Economic Co-operation and Development. S. 5(1): 54-72. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. Mitchell. H. dan Nachmias. Mitchell. Journal of Public Procurement. C. (2005). Johor. (2001). M.gov. dan Geloso. N. Journal of Business Logistic. dan Simco. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. Work Employment and Society. A. Online Action Plan. dan Galle. (2000). A Supply Chain Perspective. Sage. E-Procurement. (1991). Martin’s. Min. (1992). Prentice-Hall/Financial Times. (2003). Instituting E-Procurement in the Public Sector.oecd. M. (1999).org/trade. Miles. E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants.C. Moon. 5(2): 259-282. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. Tarikh Pencarian: 24/04/2004. D. D. T.ssat. http://www. Mohd Najib. Science and Training (DEST). Morris. W.P. K. Public Management. (2004). M. http:// www. Sage Publications. & Associates (2002). M. e-Business Education. J. CA. 12(1): 145-67.

The Strategic Coordination of new Information Technologies. London. (2003). The Power of Procurement. Phillips. dan Iyer. M. Thesis PhD. (2002). Procurement Performance and their Relationship. dan Muhamad.179/documents/construction survey. .gov. (2003). R. Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization.nsw. Y. ABI/INFORM Global: 6. University of Toledo. Nova Southeastern University.S. Ribbers. (1993). Tarikh Pencarian: 15/1/2005..P. Social Research Philosophy Politics and Practice. M. Patterson. M.67k -. J. Thesis PhD. M. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation.: 24-27. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. Hangzhou. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines. Sage: 181-99. Ramayah. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience.22.my/WebNotesApp/PMMain. C. University of Kansas.pdf. A.The Research experience.96. Observation and the Police . G. Scholl of Business and Entrepreneurship.gov.. T. Suppply Chain Management Review. S..D. Decision Support Systems. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. Procurement Practice..177 Park. 11(1): 103-120. dan Mohamed. 9(9). (2004). Tarikh Pencarian: 11/12/2004. Procurement Guidelines (2002). Morgan Stanley Dean Witter Report. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003). Ramayah. Sept. in Hammersley. Lim C. Papazoglou. Perutusan Budget 2004. Tesis PhD.. Quinn.nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . A Study of eProcurement Technologies. (2005). Punch. P. (2000). April. Rae. 19(3). J. J. C. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. Dec.au/e-procurement. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”. A. http://212. (1999).pmo. China. J. Quesada. Reddy A. 29: 323-342. (2004). ABI/INFORM Global: 517. Sasin Journal of Management. International Journal of Management. F. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. dan Meeker. http://wwww. (2005). T. dan Tsalgatidou. (2000).

L. 13(4): 26-32. University of Iowa: A sage University Paper. (2001). University of California Bakerley. R. Research Method for Business Students. Logistics Solution. T. U. (2005). S. London. K. Rogge. Business To Business Electronic Commerce. (2001).. B. Printice Hall.10 For Window”. Saunders. College of Business and Economy. dan Beam. Segev.. “Strategic Partnership: Collaboration. A. Sage Publication. A.178 Reiley. J. International Journal of Bank Marketing. School of Argosy University. Kuala Lumpur. RMK8. (1993). 2nd ed.. Egypt. New York. Robieh. (1986). D. Schmid. Focus Group in Social Research. dan Thornhill. Robson.. (2001). (2001). Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. (2003). P. Research Methods for Business: A Skill Building Approach. Kuala Lumpur. (1998). Percetakan Nasional Malaysia Berhad. Schroeder. dan Thomas. Alliances & The Coordination Spectrum”. Venton Publishing.F. Salleh. 4th ed.. Robson. Rice. (2002). M. Electronic Markets. Real World Research. 1: 22-27. (2001).F. Thesis PhD. A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues.D. dan Zaidatun. Rugimbana. MIT Working Paper. C.E. L. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. Sekaran. Blackwell. 35(5): 465-480. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. Bloor. . Gebauer J. (1995). 15(1): 55-68. D. (2003). D.L. Sjoquist. dan Spulber. J. P. M. Understanding Regression Analysis. (2003). (2002). Oxford.B. Thesis PhD. Lewis. dan Stephan.C. New York. Quantitative Applications in the Social Sciences. An Introductory Guide. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. Wiley. CICA Conference in Cairo. dan Ronchi. A. Wirtschaftsinformatik. 3rd ed. University of Kentucky. Sharon. C. Winter. The Journal of Economic Perspective. Frankland. T. P. “Rancangan Malaysia Kelapan”. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes.. M.

S. (2004). P. Victoria University. (2002). dan Shaw. I. Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006. Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. Newbury Park. J. Communication Commentary.M. M. Sage. Subramaniam. C. The Paradigm Dialog. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading. (2000). Ethics.phische. (2002). T. New York.. University of IIIinois at Urbana. Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. S. ERP Research group. 5: 348-365. dan Lea. McGraw-Hill.G. J. 5(102): 161. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. (1994). R. H. L. Information Technology and Management. C. Design and Managing the Supply Chain. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. (2000).htm . Subramaniam. United Nations (2004). C. (2001). S. 21: 427459. E-Commerce and Development Report. Kaminsky. (2001). Timmers. A. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. C. H. (2003). (1986). CITeBM and IDM.. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. in E. J. E.E. L. dan Shaw. Australia. Wiley and Sons. R. Steinfield.: 139-157. Smith. P. . 11(4). New York and Geneva. Guba (Ed). Subramaniam. Teo. Dewan Bahasa dan Pustaka. dan Micheal J. dan Hawking. M. Field Studies and the Paradigm Crisis. United Nations Conference on Trade and Development. Electronic Networking Applications and Policy. M. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. Management Communication Quarterly. Spears. Communication Research. D. William Q. P. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. pp:125-137. Stake. Teo. 25% of Malaysian to have Internet Access. (1990). Urbana University of Illinois Press. Syed. http://www. A. dan Simchi-Levi.179 Simchi-Levi. New York. Stein. Kuala Lumpur. (1998).A. (1992).

Case Study Research. Ramayah.M.K. Williamson. T..T. Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. . Van Weele. Y.eperolehan. Work Study (2003).E. Yin. Second Edition. dan Gao. dan Ung C. Welber. K. Wan Khairuzzaman. Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization.com. (1979). Milan. Design and Methods. (2006). New York. F. Emerging Trend in E-Commerce.E. Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace. (1998). Buying into e-Procurement. 4(4): 52-57. T. G. Sage Publications.. Emerald Group Publishing Limited: 52(1). (2000).F. R. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. Z. Sage Publications. (2000). Yin. Berthon. 22(2): 233-261. R. P. Williamson. J. University of Melbourne. R.htm . Derbyshire Business School. E.S. International Conference on Electronic Commerce. Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). W. O. Marketing Management. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. Pitt. McGraw-Hill. Thousand Oaks. “Electronic Procurement-Momentum Needed”. (2000). 3rd ed. Malaysia. Webster. Journal of Law and Economics. Newbury Park. Chapman & Hall. (1994)..180 Utusan Malaysia. dan Kollmann. J. (2004). (1996). Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya. Weil.M. G.I. E-Commerce Impresa. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. A. (2002). Watson.. M. Australian Electronic Governence Conference.. CA. O.32(7/8): 603-15. Y.. (2000). R. European Journal of Marketing. L. Yuserrie. Kuala Lumpur. (2003). K. Free Press. http://home. Callender. A. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. 12 Januari 2006. Planning and Practice. Sajeev. Thesis PhD. (1975). The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. London. University of Derby. dan Zinkhan.my/pressclips/2006113c. Purchasing Management: Analysis. dan Wind.

7th ed. Zikmund. New York . 5th ed. G.H. dan Thompson. G. Business Research Method.G. Purchasing and the Management of Materials.Wiley.181 Zenz. W. . (1997). (1994). The Dryden Press.

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful