AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

10.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.1 1.7 1.9 1.2 1.3 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.4 1.5 1.8 1.6 1.10.1 Teknologi Maklumat (IT) 1.

1.5 Perancangan Perolehan 2.4 2.5.5.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.1 2.10.7.5.6 2.5.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.1.2.7 Prestasi e-Perolehan 1.1.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.2.5.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .5.2 2.2.1 2.2.6 2.1 Mendapatkan Maklumat 2.5.2.5.5.5 Peringkat Pengurusan 1.4 2.2.2.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.7.viii 1.2 E-Tender 2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.3 E-Sumber E-Maklumat 2.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.7.2 Perundingan 2.3 Pelaksanaan 2.10.10.1 2.7.10.10.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.1 2.5.7.1.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.3 2.6 Amalan e-Perolehan 1.2.6.

3 3.3 2.1 Data Primer 3.6 2.4 2.1 Jenis Penyelidikan 3.2.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.7.3.3 Strategi Penyelidikan 3.1.2.1.7.1.2.7.7.7.1 3.2.2.3.7.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.2.7.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.5.2.9 2.2.3.3.3.2 2.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.5 2.ix 2.8 2.2.3.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.3 2.4 3.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.2 3.2.5.1 3.1 Kajian Kes 3.2.7.2.1 Soal Selidik .5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.1.1 2.1 3.2.

6.5.5 4.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.5.1.2 3.6.6.1 4.6 3.2 Jantina 4.7.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.6.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.6.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.1.6.4 4.1.6.6.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.2.2 3.2.2 4.2.3 4.1.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.3 4.1.4 Kategori Jawatan .6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.1.5 4.7.6.4 4.x 3.5.2 3.2 3.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.3 Tahap Pendidikan 4.1 3.6.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.6.2.2.1 Umur 4.4 3.

8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.1 4.7.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .4 4.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.8. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.7.8.1 5.2 4.8.1 Faedah Ketelusan 4.8.8.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.6.5 Penggunaan e-Perolehan 4.2 5.5 4.4 5.5.1 5.7.6 4.3 4.0 5.9 4.6 5.5.4 4.3 4.xi 4.5.8.3 5.2 4.7.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.

3 4.6 4.3 3.4 3. JADUAL 2.2 3.5 4.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.5 3.2 4.xvii SENARAI JADUAL NO.1 4.1 2.4 4.1 3.2 3.6 4. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .

8 4.16 4.11 4.10 4.17 4.18 4.12 4.14 4.13 4.9 4.xviii 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .15 4.

2 2.5 2.1 4. RAJAH 1.3 4.7 2.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .1 1.1 4.6 2.10 3.4 2.9 2.8 2.xix SENARAI RAJAH NO.3 2.1 2.2 2.2 4.

8 4.10 5.1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .6 4.9 4.7 4.5 4.xx 4.

xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance. Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia . Repair.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan.8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global. Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. 2006).3 juta penduduk pada tahun 2006.1 BAB I PENGENALAN 1. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online). Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya.1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet.

Di samping itu. Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. 2005). Selain daripada e-Perolehan kerajaan. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini.2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. Dalam jangka masa panjang. 2003). 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam. Dengan menggunakan . Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik.

kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi. 1.3 piawai protokol yang seragam.2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. 2005). Di samping itu juga. menerima. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. 2003). mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. . Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga. dengan menggunakan e-Perolehan. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat.

kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study.4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002.000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia. 2005). Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. Namun masih terdapat 30. 2003). Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. (2005). Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. 2002). Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. Elliff. 2006). Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al. 2000). Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan.. E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. 1998. . Walau bagaimanapun. pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. Menurut Hussain et al. Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal.

. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Oleh itu. serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. Rumusan daripada soal selidik. Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian. 2002). Lantaran itu. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia.5 Selain daripada itu. maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. temubual.

Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan.6 1.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. b. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian. Objektif. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a. d. . c.

Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman.7 1. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. .5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan.

serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1. 1. Rajah 1. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan.9.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini.7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan. prestasi e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad.8 1. . Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn.

Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat. Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. jenis permohonan. Faktor demografi seperti jantina. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan. dan analisis risikan. penggunaan teknologi e-Perolehan. prestasi perolehan. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. tahap pendidikan. persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma.9 Rajah 1. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan.2.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004). kontrak perundingan. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. Rajah 1. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut.

2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1. TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji.8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada . Rajah 1. Oleh itu.

memperbaiki produktiviti. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. . serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. Susulan daripada kajian ini. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. Secara tidak langsung. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem. Daripada aspek ilmiah pula. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. Selain itu. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. Di samping itu.

dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi. 2005). ketelusan integriti. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan .9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya. 1. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. Di samping itu. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. reka cipta. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global.

Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. perolehan elektronik. perdagangan elektronik. Internet. papan buletin komputer. 1. Menurut Steinfield (1992). peringkat pengurusan. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. perolehan tradisional. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. peti simpanan suara.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini.10. Definisi termasuklah IT. mel suara. 1. IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. mel elektronik.1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. . Oleh itu. 1999).13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. persidangan telefon. video korporat. groupware. 1994). definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini.

1. Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render. Menurut Zenz et al.10. 2000).2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell. EDI. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi. (1994). Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. 2000). aset. Dalam konteks kajian ini.10. kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk. .14 1. . 2001). dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al. 2002).

EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. telefon. 2000). dan kini melibatkan penggunaan Internet. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet.10. 1. Menurut Hawking et al. Dalam kajian ini. faks. Hussain et al. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet. digital dan lain-lain (Abdul Majid. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. 2002). EDI. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan.15 Menurut Kocabasoglu. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. (2004).4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. .

. 1. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. Dalam konteks kajian ini. 2002). mel elektronik (email). Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja.5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid.10.16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). 2000). Intranet atau Extranet. Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat. pengurus unit. 2005). kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. 2000).

mengamalkan bida berasaskan Internet. Chan dan Lee. Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. penerimaan invois. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. Hawking et al. 2004). Teknologi ini terdiri daripada faks. membuat pembayaran. tempahan elektronik. 2004). proses kelulusan dalaman. berhubung dengan pembekal.10. 2002). 2004. e-mel. dan bida Internet. EDI. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. . membaca katalog pembekal. menghantar maklumat kontrak dalam web. reverse auctions. mel. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. tanda tangan digital. Dalam konteks kajian ini. telefon. mewujudkan kontrak. tempahan dari pembekal. dan Internet.17 1. reverse auctions. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik.

7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. Menurut Vaidya et al. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan. tempahan elektronik. kualiti. faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada.18 1. Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman. 1998). prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. bida elektronik dan reverse auctions. Dalam konteks kajian ini. prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. masa.10. 2004). prestasi perolehan dinilai dari segi kos. pelanggan. stok dan nilai (Gebauer et al. . 1. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005).11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. Sebelum ini. (2004). kepuasan.

Sebagai satu kajian sains sosial. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Di samping itu juga.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi. kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. .

diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan.1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. Bagi memantapkan kajian ini. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. . maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan. e-Perolehan.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji.

2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). bagi memudahkan pemahaman.21 2. 1997). Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. mempamerkan. IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield. berkongsi. Daripada tafsiran definisi tersebut. Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas.1992). IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian. Walau bagaimanapun. papan buletin komputer. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. menyimpan. peti simpanan suara. Terdapat banyak pandangan terhadap IT. 1994) seperti mel elektronik. faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya.

namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B. Sistem ini juga merupakan sebuah .1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. 2000) Rajah 2. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2. Oleh itu.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B. Rajah 2. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal.22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu.

Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. 2000). Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. 2002. Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. 2000. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global. Hunter.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. Quinn. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. 2002). 2005). Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. Oleh itu. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom.

Menyedari hakikat kepentingan IT. banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. Sejak wujudnya MSC. malah di seluruh pelosok dunia. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. Sejak beberapa dekad yang lalu. 2. 1995). Quesada. . 2003. Frye. 2002). 2004). Australia. Sebelum ini. 2004. 2004). Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. Killen dan Kamauff.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. 1994.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara.

Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. struktur pasaran.1961). Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. 2003). Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT. . Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang.25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian. Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan.

Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. 2002. 2005). Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). 2003). 2005). (2005) mendapati bahawa secara umumnya. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya. Helmi. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan.

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

Oleh yang demikian. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula. pemborong dan peruncit.3). pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. Melalui kaedah e-Dagang ini. proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan. Dengan itu. 2000) . beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. Rajah 2. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2.

5.5). membuat penyiasatan. jangkaan harga dan masa melahu. menentukan spesifikasi. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). (6) penggunaan. (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. permohonan bida-RFB). permohonan proposal-RFP. menetapkan kriteria pemilihan sumber. Perolehan berorientasikan . jadual penghantaran. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga.32 2. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga.RFQ. pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). pengangkutan. pentadbiran kontrak. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). permohonan maklumatRFI. kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan. penghantaran. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. perancangan dan peruntukan perolehan). kontrak yang lengkap). mendapati bahawa secara umumnya. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. pemeriksaan dan penerimaan. kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi. perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. (4) perundingan (harga. jaminan diambil kira semasa penilaian). mengadakan persaingan bida.

Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. 2001). mengenal pasti pembekal. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. (2001). Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini. Changing Shapes of Supply Chains. prosedur pembelian. University of California. kewangan dan pengurusan aset. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev. Berkeley. . CA.

(4) kontrak perundingan. Dalam kajian ini. mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2. penerimaan barangan. pengesahan pembelian.5.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. Rajah 2. perundingan. ianya memerlukan keupayaan kepimpinan.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa. pelaksanaan. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003). (5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. dan pembayaran. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat. pembelian. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan. (2) membangunkan strategi sumber.34 2. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) .7).

2. Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat.6. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. 2003). proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). Semasa menjalankan perolehan tradisional. Perundingan. Pelaksanaan. logistik Perdagangan Rajah 2. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. Pemilihan pembekal Pengetahuan.1 Mendapatkan Maklumat . kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk. kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan. selenggaraan.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik.2.5. Antara model-model yang telah dikemukakan.

Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran. 2.5.2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka.36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal). Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga. produk dan penjual. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian. . Dengan mengetahui jenis pasaran ini. (2) menentukan spesifikasi. (3) mengenal pasti alternatif. Menurut Segev et al.2. (1998) dalam mendapatkan maklumat. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal.

8.5. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya. semasa peringkat pelaksanaan. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .2.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.37 2. (1998). segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan. 2. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian.3 Pelaksanaan Menurut Segev et al.2.5. Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2.

. Dalam kebanyakan perolehan.5.2. Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan. Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi.38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian.

80) Langkah di dalam Rajah 2. ianya melibatkan beberapa langkah. Perundingan dengan pembekal 5.9: Langkah. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2.2. 1998 (p.9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya. Rajah 2. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.39 2. Langkah-langkah Proses 1. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan. Pemilihan pembekal 4.5. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3. Di dalam proses pembelian tradisional.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi. Kedatangan IT secara .

5. al. Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. Dalam kebanyakan kes. 2.2. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit. 2002).7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian. jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan.40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. 2004). Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. . Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui.

2002). Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. pertindihan pembelian.2. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. harga yang tidak tetap. pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. Di samping itu juga. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan. Selepas pembeli menerima invois. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok. Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Justeru . Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. manakala bagi syarikat-syarikat besar. kelewatan. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan.5.41 2. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap. Semasa proses tempahan dilakukan.

42 itu. produk lebih mudah untuk ditentukan. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. 2001). 1979. Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi.. Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. 2001). 2000). Rice dan Ronchi. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. 2. 2000. Di samping itu juga. 2000). Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. Watson et al. 2002).6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. 2000. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. 1995). Malone et al. pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. Simchi-Levi et al. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. ramalan. Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. 1995. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . 1989. Hoffman et al. 1975. dan Computer-Aided Design (CAD).

Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. Intelisys. 2003). 1997).43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. Microsoft Market. Pada pertengahan era 1990-an. E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. 2. aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid.6. Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly. dan CommerceOne. Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. 2000). Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B .1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Menerusi perdagangan elektronik ini. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi.

.. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. pengesahan. 2001). 2.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. 2000). tempahan. Chopra et al. pengeluaran. Pertamanya. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. Croom. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan. harga.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. 2000. Kalakota. Baron et al. Kedua. 1999. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. 2000. 2001). 2000. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. 1999). Selain itu.

Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. 2001). Walau bagaimanapun. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). kitaran pengesahan secara automasi. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. 2001). pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet. istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). 2002). E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. . Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian.45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. transaksi perniagaan.

2000.7. Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. e-Lelong(e-Reverse Auctions).7. 1983).46 perundingan harga yang lebih rendah. E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic.2 E-Tender . 2. e-Maklumat(e-Information). e-MRO.1. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al.7. 2000).1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing). e-Tender (e-Tendering). pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik. Weil. 2. (2001). 2.1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B. penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom.1. Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. Dengan mengenal pasti pembekal baru.

Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran.7. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet. 2. Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan.1. . Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal. Menurut Van Wheele (2000).

Dalam kes e-MRO. . barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan.4 E-Lelong Secara amnya.7. (2001).5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance. 2. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. resource. Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal.1. kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction).1.48 2.7. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet. pembaik pulihan dan operasi. E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet. Oleh yang demikian. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. Dalam kebanyakan keadaan.

Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. (blueprint). jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al.6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al. 2002). Dengan cara ini. Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan. 2001).49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. . Biasanya. pembaikan dan operasi). Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. 2.7. papan buletin.1.

Walau bagaimanapun. 2000). Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney. Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos. 2000. 2001.10.2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web .50 2. Buxmann. 2000.7. 1997). dan Gebauer. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. dari segi pandangan perolehan B2B. 1999). Mahadevan. Phillips dan Meeker. Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002). Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model.

Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal.2.7.2. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada . 2. Keseluruhan kitaran perolehan.7.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk. pembangunan produk. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup.2. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses. 2. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat.51 2.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu.7.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih.

Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. Bagi tujuan pembangunan model. .4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian. 2. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan. tempahan dan agihan. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi. Menurut Croom (2000). Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. keperluan penyebaran. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan.7. Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai.52 pembeli. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini.2.

7. Mitchell. Day dan Eensley. 2004). seruan kerajaan (Mitchell. keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. meningkatkan peranan tempahan elektronik.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. 2002). Selain daripada itu. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. membangunkan kecekapan rantai pembekal. . 1988). menghapuskan sempadan waktu. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker.53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian. Namun. Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. 1973. kecanggihan teknologi komunikasi. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. 2. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global.

Michele et al.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. Di dalam kajian tersebut. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. e-Business in Education The coming age of online procurement.54 (2002). Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2. 7. 9. EDI versus Internet The coming age of online procurement. (2002) Naruto (2001) . kos perolehan yang rendah. Michele. meningkatkan penggunaan teknologi baru. e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. Mitchell (2002) Attaran (2001). dan kemudahan infrastruktur. Jadual 2. kemampuan rangkaian komunikasi secara global. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11. 8. et al. Jadual 2. (2002) dan Naruto (2001). (2002) Attaran (2001). antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. Andrews dan Gartner (2002). Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. seruan daripada kerajaan. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. Kos perolehan yang murah 12. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap.

kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. pengurangan kos. Daripada lima faktor ini. Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. kepercayaan kepada pembekal. . terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. 2002).55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. 2002). Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. Oleh yang demikian. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. memenuhi permintaan pelanggan. 2001). Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran.

mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . 2002). e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan.56 2. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. mengurangkan kos dan masa transaksi. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. memenuhi keperluan pembeli. Subramaniam et al. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. 2004). 2002).8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. faedah peluang dan faedah operasi. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. Di samping itu juga. Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. Selain itu. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. pertindihan pembelian. Justeru itu. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. kos pembelian yang murah. faedah pembayaran.

57 statik. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. Jadual 2. Manakala dari segi faedah operasi. mengurangkan masa penghantaran. memansuhkan halangan zon waktu. 2002). buffer inventory.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. prestasi pembekal. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. Bagi faedah peluang. Melalui e-Perolehan juga. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. dan prestasi pengguna dalaman. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. dan kesilapan. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. katalog dinamik dan perundingan kontrak. . Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. masa menunggu. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin.

Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). 13. Procurement guideline (2002). (2004) 11. Attaran & Attaran (2002). 9. Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). 19. 18. 8. Elliff (2000). Quesada. Quesada (2004) Gebauer et al. Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Quesada (2004). 21. 4. (1998). Friesen (2004) Eakin (2002).. 17. Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Mitchell (2000). Mohsen & Sharmin (2002). (2004) Gebauer et al. Quesada (2004). Kalakota & Robinson (1999). Friesen (2004) . (1998). Mohsen & Sharmin (2002. (1998). Quesada (2004). Quesada (2004). Quesada (2004) 3. Elliff (2000). 12. Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin. (1998). 15. Eakin (2002). Friesen (2004) Gebauer et al. (1998). Quesada (2004). (2004) 5. Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). Attaran & Attaran (2002). Procurement guideline (2002). Attaran & Attaran (2002). Eric Goh (2000). (2002). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Kalakota & Robinson (1999). Procurement guideline (2002). Attaran & Attaran (2002). Mohsen & Sharmin (2002).58 Jadual 2. (1998). Eric Goh (2000). Quesada (2004) Eakin (2002). Eakin (2002). Eakin (2002). 16. Friesen (2004) Gebauer et al. Quesada (2004) Eric Goh (2000). 22. Friesen (2004) 2. Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). Procurement guideline (2002). 20. Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Quesada. (1998). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Friesen. Attaran & Attaran (2002). (1998). (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004). Mohsen & Sharmin (2002). Procurement guideline (2002). Mitchell (2000). Quesada (2004) Gebauer et al. Friesen. Eakin (2002). Frye (2004). 7. Mitchell (2000). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. (2004) Gebauer et al. 6. Quesada (2004). (1998). 14.2: Faedah e-Perolehan Bil 1. 10. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Friesen (2004) Mohsen & Sharmin.

kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. Rae. Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. Davila et al. Menurut Attaran dan Attaran (2002). 2003) merupakan antara halangan kepada . Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. Rae. 2002.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. 2002). 2. 2002. 2002. pertimbangan kos yang tidak tepat. perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan.2.59 Daripada Jadual 2. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. 2003).

60 pelaksanaan e-Perolehan. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. Selain daripada masalah keselamatan. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. . merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Davila et al. 2003). Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya.

pembelian. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. e-Lelong.10 Kesimpulan Secara ringkasnya. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. e-Tender. 2002 dan Rae. pengesahan. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. 2003). Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. e-MRO dan e-Kerjasama. . 2002). Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global. 2. e-Maklumat. bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking.

namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan. . Walau bagaimanapun. Daripada aspek faedah e-Perolehan. kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. Oleh itu.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini. kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat.

kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. kaedah persampelan.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. . Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). jenis permohonan pembelian. dan analisis risikan. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). reka bentuk penyelidikan. dan faedah kepada pengguna dalaman. kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3. kontrak perundingan. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. faedah dari pembekal. Di samping itu. Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat.

1994). hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. apakah data yang perlu dikumpulkan.64 3. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. 1992).1. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. Sehubungan dengan itu. sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa. . Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. Secara ringkasnya. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. Dalam perkataan lain.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. analisis dan menginterpretasi pemerhatian. bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan.

temubual semi-struktur. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat. nota pemerhatian. temubual. nota pemerhatian. Ketua Unit Perolehan.. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. Menurut Saunders et al. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur. Pengurus Unit Perolehan.temubual semi struktur. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. dan Eksekutif setiap unit. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat.65 Jadual 3. Pengurus Unit Perolehan. Di samping itu. catatan nota. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. dan pencarian dokumen. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. kaset. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. . temubual dan pemerhatian. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. nota pemerhatian. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. unit IT. temubual. Pengurus Unit Perolehan. dan kakitangan syarikat Soal selidik. temubual semi-struktur. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. Temubual semi-struktur. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur.

Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3.1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan. KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth.1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis. Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins. Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. kajian ini . Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif.66 Rajah 3. 2001). 2003). Oleh itu. (2003).2.

pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik. Data yang telah di kumpul. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal. Menurut Malhotra (2002). Dalam kajian ini. bila.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini.2. 3. di mana. Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya.2. Menurut Denzin dan Lincoln (2003). dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. apa. . Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik.1. dan bagaimana dalam sesuatu perkara.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. 3.

. It consists of a set of interpretive. 2002).. . 1997). orientasi.. Dalam menjalankan kajian ini. At this level. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund. conversations. This means that qualitative researches study things in their natural setting. Untuk kajian ini. Menurut Zikmund (1997). terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. recordings and memos to the self. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena.2. attempting to make sense of. Secara amnya. Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar. qualitative research involves an interpretive.2. turn the world into a series of representations including fieldnotes. kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. Menurut Zikmund (1997). These practices.1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas. phenomena in terms of the meanings people bring to them. 3). interviews. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson.. kajian kes dan kajian tinjauan.. dan klinikal. or to interpret. (2003: p. naturalistic approach to the world. photographs. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. material practices that makes the world visible. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. 3. analisis data sekunder. Oleh itu.

politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. Oleh itu. ethnography. Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . 2002). 2005). Di samping itu juga. Hussain et al. penyelidikan tindakan (action research). 2005.3. kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. 2002.69 3. organisasi. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). dan Helmi. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. sosial. Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. kumpulan. Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin. grounded theory. 2002:13). 1991). kajian kes (case study). Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen.1 Kajian Kes Menurut Yin (1994). especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. 2003). 2002). dan kajian eksploratori. strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini.. deskriptif dan penjelasan (exploratory. tinjauan (survey). 3.

Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. Ketiga. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. Sebelum menjalankan kajian kes ini. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. Stake. Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes. Keempat. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. siapa dan bagaimana. Kelima. . Bhd. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. 1986). Oleh yang demikian. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. 1990. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa.

Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan.71 3. .1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case.3. perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud. Dalam keterangan holistic. 3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D.3.2. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual. unit analisis.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan. kesahihan dan kebolehpercayaan.

2.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza.3.3. . Dalam kajian ini. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi.72 3. kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi. 3. rantaian keterangan (contohnya. Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran. dan kesahan luaran (external validity) (Yin. kesahan dalaman (internal validity). mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). Dalam kajian ini. manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain. 2002).2.3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan.

idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. (2003).2. Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki. Seperti yang dinyatakan oleh Yin. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman . Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan. pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran.3. Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan.73 3. Maka dalam kajian ini. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini. Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. 3. (1994). peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan.

1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji. 3. dan artifak fizikal. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes. tinjauan langsung.5. Seterusnya. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B. responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. penglibatan dalam tinjauan. 3. Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. rekod syarikat. temubual.5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). Dalam kajian ini. Di samping itu juga. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem . Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. temubual. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D.

Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat.1. jenis permohonan. Selain menggunakan kaedah soal selidik. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual. Di dalam penyelidikan ini. Berdasarkan kepada kajian literatur. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. 3. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini.5. . kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat.

Di samping itu. 2002). Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. Dalam menjalankan temubual.1. 1991). Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004).5. kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. Oleh yang demikian. pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Surat permohonan ini bertujuan . Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini.76 3. Sebelum menjalankan sesi temubual. Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al. Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian.

. Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. Semasa sesi temubual dijalankan. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano.3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. Oleh yang demikian. manakala bagi . Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data. penerangan. 2003). 3.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. Dalam penyelidikan. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. 2003). analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. rakaman. 2000. Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al.1. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. Saunders et al. 2003). Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian.5.

pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . 1997). 2003). Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. 1993). dan pemerhatian pengalaman (experiential). Dengan cara ini. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). pemerhatian sekunder (secondary). Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). Di samping itu juga. bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. Sepanjang tempoh pemerhatian. ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al. pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. Dalam pemerhatian utama. manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. Dalam kajian ini.78 pemerhatian berstruktur. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat.

mikrofilem. 3. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. 1998). Oleh yang demikian. kertas kerja seminar. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur. . Selain itu. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). jurnal-jurnal. keratan-keratan akhbar. e-Perolehan Kerajaan Malaysia.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian.5. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D. buku-buku rujukan. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan. mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. 3. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia.

6. .1. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. dan yang ketiga. Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3.2: Jadual 3. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).6. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3.3).80 3. objektif kedua. mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004).1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D.

4. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004). Item 1.5.19.3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.2. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi.14.22 11.6.16.1. Jadual 3.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 . faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3.4).15.17.8.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No.81 Jadual 3. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.21.6.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D. 7.12.21.13.

skala perbezaan skematik. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert.1. kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. 3.6. 2003). 3.6. Pada bahagian ini. skala peringkat item.1. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. skala likert. . skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A. jantina. skala kadar jumlah tetap.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini. tempoh pengalaman. skala bernombor.6. Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous.82 3.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. skala kategori. skala staple. tahap pendidikan.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). laporan unit perolehan. terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. pemerhatian dan pencarian dokumen. Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif. 1996). Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. Menurut Miles dan Huberman (1994). Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan . catatan nota pengkaji. perincian. 1988). fokus. Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. Di dalam kajian ini. 2003). dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan.87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual.

Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. Bagaimanapun. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. penkodan. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. Selepas pengumpulan data dilakukan. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. penyingkiran. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. dengan mempamerkan data. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Oleh itu. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. Bagi memastikan kesahihan data. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi .88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. Oleh itu. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara.

Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. bagi kaedah pemerhatian pula. ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. temubual dan pemerhatian. ANOVA dan Ujian-t. dan pemastian data. Bagi memastikan kesahihan data. ketegapan (sturdiness). keratan akhbar serta tesis-tesis lalu. 3. dan pemastian (confirmability) data. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. ketegapan. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data. Seterusnya. .8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. kertas seminar. mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian.89 kemunasabahan (plausibility). jurnal. Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. Data di kumpul melalui kaedah soal selidik.

temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi.90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan. Dapatan daripada kaedah soal selidik. Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. .

pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. .1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. ANOVA.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D . pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu.91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan. dan analisis regresi berganda. Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t. Bhd. Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes. Dalam bahagian ini.

3% Rajah 4. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.42 32. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan. 2002.707. Jadual 4. mengurangkan penggunaan kertas.00 62. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.917. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi.200. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia. Jadual 4. Ini bermakna. Ketua Unit. 2002). Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi .062.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn. Quinn.00 94.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12. 2005).370. Eksekutif dan kumpulan sokongan.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian.00 130.7% 24. Pegawai Penyelidik.376. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. pengurusan vendor. Pengurusan Besar.685. 2000.550.634.203. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002.4% 34.6% 31.015. pemprosesan sebut harga.00 Peratusan Pembelian (%) 26.790.16 40. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat.00 15.805. Penolong Pengurus Besar. kelulusan pembelian.455.573.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45. Daripada jadual tersebut.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D.777. pengiklanan. memberi ketelusan dalam membuat pembelian. Hunter. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D.

Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002. . Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. Rajah 4.93 R&D. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat. Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D. Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan.

Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .Bhd.94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4.

00.00 untuk membeli server baru. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300.000. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa.00. tak pakai server Isolate pun boleh dah. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150.000.000. . beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka.95 Pada peringkat awal. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja.000.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas.00 hingga RM800. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini. Sebenarnya. Dengan kerjasama daripada pihak IT. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT. kita memerlukan kurang daripada RM30. Hasil temubual dengan unit IT.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150.00 untuk pembelian server.000.

Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10. Setelah mendapatkan nombor MCM.000.000..2. sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit. maka pembelian sebut harga akan digunakan. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu . 2001). manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga. Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F.96 4.

. Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G. Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. Rajah 4. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan.

98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .

pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). . penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. 2001). permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan. Seterusnya. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian. Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. Daripada Rajah 4. terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Di samping itu juga.3. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold. Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa.99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan.

Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.100 4. 2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan.2. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. Daripada faktor-faktor di atas. membangunkan kecekapan rantai pembekal. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. 2002). Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan.” . menyahut seruan kerajaan (Mitchell. Di samping itu. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.

Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2. Tahun 2003. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya. Item sokongan (Micromedia Flash. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4.101 4. SQL Server 2000 3.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D . 1.2. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1. Phostoshop.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003.Kini. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3.

Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. Walau bagaimanapun. 4. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. Rajah 4.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D.2.5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan. .102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran. Menurut En. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian.

Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini.103 Rajah 4. . Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar.4) setiap kali ingin membuat pembelian. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun.

104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. 3. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D. 5. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru. 4. Selain daripada kakitangan TMR&D. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. 6. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. 2. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. 7. .

2. 2000.5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D. Daripada rajah tersebut. Kim dan Shunk. Setiap fasa ini . Rajah 4. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan. 2004). Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan.105 4. Rajah 4. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D.

Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. . Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. Jika di lihat dari segi kos. Setelah pemilihan dilakukan. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. kelulusan kewangan. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. kecekapan dan ketelusan. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D. iaitu fasa Pasca Perolehan. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional.7. Bagi Fasa yang ketiga. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D.

7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4.6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D. Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.

Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. Namun.000 10. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus. Jadual 4.001 10.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director .000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet. Seterusnya.001 – 50. sebut harga dan juga tender. Jadual 4. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.000 dan di bawah RM 500.2 dan Jadual 4.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3.000 Above 50.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut.000. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3.000 3.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4.2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3. media masa seperti surat khabar dan sebagainya. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.

Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. . Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. Di awal proses pembelian.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. Di sini. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO.000.109 Jadual 4. Ketua Pegawai Kewangan(CFO). Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. Ketua Jabatan(HoD). sebut harga atau tender. Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD). Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10. Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU). pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD.000.

Biasanya. perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. DO) dan invois yang perlu diserahkan . Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. ketua unit. pengurus unit. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. dan sebagainya.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. spesifikasi barangan. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. eksekutif unit. Setelah perjanjian dibuat.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. Apabila pengesahan telah diperolehi. Apabila tamat tarikh pengiklanan. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order.

Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya.111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan . Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. 4. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian.

Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. 2001:261). Bagi ujian kebolehpercayaan. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. Manakala bagi kaedah kualitatif. Hasil daripada analisis yang dijalankan.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa. 4.6 (Salleh dan Zaidatun. Oleh yang demikian. didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data.9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. . hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS). Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini.112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif.4. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. tempat dan sampel yang berlainan.

Walau bagaimanapun. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak. Ini kerana.5.93 4.80 0.113 Jadual 4.80 0.87 0.6. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas.86 0. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004). manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini. Oleh itu. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk. menurut Green dan Salkind (2003). Jadual- . Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya. 2002).85 0. Daripada analisis yang dijalankan. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed.83 0. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4. 1998: 155).

Jadual 4.758 0.293 1.322 0.807 0.628 2.538 0.787 0.167 0.38E-02 2.815 0.563 -0.227 8.687 0.26E-02 -0. penyelenggaraan.541 0.720E-02 2. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.615 0.134E-02 0.74E-02 5.121 -6.761 0.744 0.233 0.763 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.126E-02 -0.346 8.378 0.757 7.441 -4.580E-02 -1.622E-02 0.541E-02 0.288 0.151 -0.166 0.415 -6.102 0.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.014 2.413E-02 0.609 0.180 0.99E-02 -6.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.278 0.454 -6.80E-02 2.714E-02 -4.772E-02 0.46E-02 0.308 6.367 10.217E-02 -0.138 0.297E-02 0.315 0.109 -4.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.155 -0.17E-02 0.116 4.763 12.337E-02 0.752 0.759 0.101 7.28E-02 0.112 -3.533 0.270 0.203 6.86E-02 2.669 0.584 28.638 .320 0.138 4.201 0.291 0.295 -3.299 0.209 0.859E-02 0.638 0.402 -2.10E-02 0.851 0.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.107 3.571 0.176 0.605 0.126 0.729 0.116 5.101E-02 0.284 0.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.161 3.244E-02 0.63E-02 0.

1998). analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. aspek customization. Selain daripada kedua-dua faktor di atas. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian.584). maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk..57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4. Jenis permohonan seperti sebut harga. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang. Pada kebiasaannya. Di samping itu juga. analisis risikan (2. Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan. Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi. Oleh itu. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak. permohonan proposal.40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. .763). nilai pemberat yang kurang daripada 0. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik.757). pengumpulan maklumat (2. Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6.5).367) dan jenis permohonan (1.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor.

465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0.511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.802).8. perkhidmatan (0.828).116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0.402).600).718). Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0.103) dan faedah kepada organisasi (1. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. Daripada analisis yang dijalankan.6).828).812). Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61.708). Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi. kos (0. faedah dengan pembekal (2. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D. .613). mengurangkan inventori. penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan. pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi. faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9.598) kepada pengguna dalamannya. mengurangkan bilangan pembekal (0. kertas kerja (0.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0. Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0.694). mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.

39E-03 0.511 0.598 0.695 -8.103 9.172 0.279E-02 0.613 7.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.144 0.345 0.577E-03 2.703 8.872 0.274 0.131 8.191 0.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.173 0.199 -1.664 0.708 0.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.403 0.344 -9.44E-03 0.617 0.802 1.465 6.694 0.716 0.300 0.142 2.209 6.164 0.560 0.332 .152 0.297 0.330 0.187 0.308 0.828 0.104 0.199E-02 0.600 0.329E-02 0.140 0.407 0.557 0.553 0.661 0.20E-03 0.149 0.150 0.828 0.644 0.812 0.117 Jadual 4.718 44.186E-03 2.242 0.868 0.267E-02 9.699 0.

7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta.118 4.7.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan. hanya 92 yang dikembalikan. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden.1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42.7%). Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda. Berdasarkan taburan kekerapan. Jadual 4.7%). Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke . namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an. Walau bagaimanapun. 4.6.4% daripada keseluruhan responden.

Jadual 4.6 44.3 32.3 6.2 25.5 66.4 4.4 3.6 7.4 Jantina Tahap Pendidikan .7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.2 14.0 58.5 11.4 3.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.7 4.0 24.6 5.7 12.7 17.6 63.0 42.3 17.7 24.

perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki.2 Jantina Jadual 4. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66.. Oleh itu. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan.120 4.6. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” . ketua program pun semua lelaki. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan. Hasil temubual mendapati bahawa. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki. di mana. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini.6%. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. Daripada jadual tersebut. tetapi perempuan pun ada. Pengurus Besar adalah lelaki.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D.

3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini. 4.2%.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya.7.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63. Terdapat 14.6. aktiviti ini .7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17. 4.3%) seperti yang pada Jadual 4.7.0% dan 24. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda. Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran.6. Secara keseluruhannya.6%.121 4. Kebiasaannya. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM).6.7% (lihat Jadual 4. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44.

Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan. dan sebagainya. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. . Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit. harga.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif.6%) yang menggunakan sistem ini.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. Oleh itu. penolong ketua unit. perkhidmatan selepas jualan. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan.” Oleh itu. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. bagi setiap pembelian yang dilakukan. spesifikasi barangan atau perkhidmatan.

Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini. Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat.6.8. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut. Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan . Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan.123 4.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4.

8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. 4.” .5%).1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. cepat dan juga menjimatkan.124 Di samping itu. Jadual 4. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan.7. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55. Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian.

Frye (2004). faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu .7.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52). masa penghantaran. kualiti penghantaran.8%.9. analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana.5% 6 3 5 14 4. (2005). tempoh penghantaran.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian.2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. customization.0% Tinggi Sederhana Rendah 4. kontrak akhir.5% 42 40 24 34 140 40. dan Croom dan Johnston (2003). didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50. Jadual 4. Quesada (2004). Helmi (2005). Dalam kajian ini. Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. piawai kualiti. Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al. Ini kerana item-item seperti harga.

3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47. Jadual 4. Faktor . Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional.2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri.8% 30 5 8 43 16. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat.7. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.2% 46 41 47 134 50. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.126 faedah kepada organisasi. 4. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33.

11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri. penggunaan Internet. Di sini pengkaji merumuskan bahawa .05. 2004. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. 2005. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina.05. 2001. Jadual 4.127 demografi di lihat dari aspek jantina. Walau bagaimanapun. (Rugimbana. Teo.10 dan Jadual 4.10 dan Jadual 4. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0.11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0. dan kategori jawatan. Menurut Leticia (2002). lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu. kategori jawatan dan tempoh pengalaman.05. tempoh pengalaman. Jadual 4. ). 1995. tahap pendidikan. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda. Robieh. 2001). Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna. lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer. 2003). Park.

038 0.930 0.152 0.179 0.11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.734 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.456 0.421 0.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.679 0.860 0.672 0.677 0.594 0.765 0.824 Jadual 4.911 0.228 0.287 0. Jadual 4.306 0.880 0.313 4.476 0.577 0.504 0.218 0.7.042 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .485 0.508 0.298 0. Dalam era globalisasi.

Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. .4.129 tetapi lebih bersifat global. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan. permohonan proposal.14) yang diperolehi dalam model ini. Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan. dan permohonan bida. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan.05 (Lihat Jadual 4. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga. permohonan maklumat. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat.12 . Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka.

261 2.507 0.007 P = 0.402 1.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.248 0.083 0.010 0.934 0.325 -0.163 1.086 -0.891 -0.211 0.689 0.797 2.313 t 0.428 0.640 P 0.667 -0.148 0.009 R2 = 0.006 R2 = 0.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.762 0.094 0.632 Beta 0.052 0.130 Jadual 4.133 0.

689 0.346 P 0.76).000 R2 = 0. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan. Daripada jadual ini.131 Jadual 4.430 Beta -0. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori.034 0.346 t -0. Jadual 4. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2.356 0. Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.042 0.79). kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3. .771 0. mengurangkan kertas kerja (3.401 0.80) dan mengurangkan masa transaksi (3.356 0.001 0. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.90).292 0. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.

58 3.132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.76 Min 3.69 .49 3. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.83 2. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.36 3.56 3.56 3.39 3.47 3.39 3.76 3.80 3. Jadual 4.61 3.79 3.90 3.61 3.54 3. Oleh yang demikian. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.11 2.

Frye (2004). Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini.8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. penjimatan kos dan spesifikasi produk. masa dan kertas 3. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. (2003). Subramaniam et al. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. . Manakala bagi syarikat TMR&D. Eakin (2002). Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. Dapat menjimatkan kos. Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6.133 4. Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). masa proses pembelian.

9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Rajah 4.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. . Ketelusan ini sebenarnya yang utama. Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan.134 4.8. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa. Di samping itu juga. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. Daripada temubual yang telah dijalankan. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.

Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat. Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan.135 Daripada jadual berikut. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D. Dengan adanya laporan ini. Rajah 4.

Laksanakan sahaja tak begitu berkesan.10). sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 . orang tak boleh persoalkan kita. 4. kita tunjuklah. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat. tapi orang boleh persoalkan kita.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. kalau pakai e-Perolehan. kita cakap telus. kalau kita guna sistem biasa.8.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan.

ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. Menurut salah seorang responden.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. Sebelum ini. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. Sehubungan dengan itu. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. sistem perolehan kini telah diautomasikan.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . notis pemberitahuan. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D.

Oleh yang demikian. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. . maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. Oleh itu. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas.

3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor.139 4. Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. . Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan.8.16 di bawah. Ini kerana melalui sistem ePerolehan. Dari segi penggunaan sistem. Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. mudah dan menjimatkan masa. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem.

069. 2.970.18 Berdasarkan kepada laporan di atas.430. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana .840. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.00 994. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual.70 562. Selain daripada faedah penjimatan kos.8.426.71 335.76 817. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1.05 167. 4.000. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian.869.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1.134. 4.00 34.8 juta ringgit pada tahun 2004.00 1.102.00 430.950. 3. sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik.48 30. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456.113.140 Jadual 4.

dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk. Ini kerana. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. Di samping itu juga. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. 4.8. Melalui sistem atas talian ini. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain.

Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. Dengan menggunakan sistem sendiri. Oleh itu. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa.. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. Ini kerana. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: . Oleh itu. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan.142 “. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan.

ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. kadang-kadang sehari.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat.143 “Ada dua situasi.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. Jika perubahan kerap dilakukan. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi. Merujuk kepada jadual di bawah. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan. Jadual 4.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran.8. dan kalau mudah. 4. .

. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan.144 Jadual 4. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. Rajah 4.60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2. 4.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2.53).9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2.

Di samping itu juga. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. Di samping itu. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https.5 2 1.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan.5 1 0. untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: .145 3 Min 2. Bagi keselamatan sistem.

Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. . masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down). Maka.” Selain daripada halangan tersebut. bukannya selalu. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM). Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia.146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. Walau bagaimanapun. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. jadi kalau TM menghadapi masalah. ” Bagi mengatasi masalah ini.

Sehingga kini. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain.00 hingga 2.33 2. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini.67 3.34 hingga 3.31 (Lihat Jadual 4. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga.31 Sisihan Piawai 0. Dengan adanya sistem “back up” ini. mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”. Di samping itu juga.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem. Jadual 4.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar.18).18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2.66 . UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2.68 hingga 5. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”. Biasanya. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1.

22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.148 4.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik. Jadual 4.22. Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t. ANOVA. temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong . dan regresi. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4. Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan.

Seperti sistem e-Perolehan. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. Di samping itu. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Bagi keselamatan sistem. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan.

Di samping itu juga. Sehubungan dengan itu. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat.150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka. .

ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika .151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. Untuk objektif yang pertama.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. dapatan kajian menunjukkan bahawa. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik.

tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah.4). 2001). kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. Seterusnya. Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. cepat dan menjimatkan kos. Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam. Antara masalah yang sering . Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan.7. Oleh itu.

Secara kesimpulannya. operasi dan prestasi syarikat mereka. Tanpa mengira sektor industri kecil. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. Bagi mengatasi masalah ini. 5. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. industri kecil dan sederhana.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. Selain daripada masalah kepada server. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet. Seterusnya.

Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. 2002). Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. 2004. ). Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. penggunaan Internet. Dalam kajian tersebut. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri. Robieh. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Park. 1995. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. Berdasarkan kepada kajian lepas. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. 2005. 2001. (Rugimbana. Teo.

Oleh itu.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi. di awal pembangunan sistem e-Perolehan. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS.000 hingga RM800. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki. TMB. Pada masa kini. Oleh yang demikian. Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D. Dari segi . ExxonMobil dan sebagainya. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. 2004).

isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. Moise dan Geloso. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. Micromedia Flash. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. Secara keseluruhannya. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. 2003. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. 5. Maka. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. dengan pelaksanaan sistem ini. 2006. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . 2003). temubual dan juga pemerhatian. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. Rogge. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat.

didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. e-Tender. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%. mengurangkan kertas kerja. Pengkaji berpendapat. Weil. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. dan e-Kerjasama (de Boer et al. dan mengurangkan kos pencarian pembekal. 2000). . 2000.157 amalan perolehan. 2003. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan. e-Maklumat. Subramaniam et al. 2004. 2004). 2002. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini.1). e-MRO. 2001). Quesada. Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah.6. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat.. Frye. 2000. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. e-Lelong. Eakin.

Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. 2004. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi.9). Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. ). Sehubungan dengan itu. 1995. Teo. ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. 2004). Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. Oleh yang demikian. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. Park. Robieh. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa . 2001. 2005. dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. 2002). (Rugimbana. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet.305.

Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al. 2002 dan Quesada. dan mengurangkan masa transaksi (3. . 2005. Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman.15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3. mengurangkan kertas kerja (3. Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. 2005. Quesada. 2003). Oleh itu. 2004). Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. Helmi. Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin.90).159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Croom dan Johnston. 2004.80).79). kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran.

Brunelli. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut.160 5. . Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4. Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. de Boer et al.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini. 2000). Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Walau bagaimanapun. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat..17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem. 2000.

4). perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Oleh itu. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut.2. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. masa. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos. Oleh yang demikian. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. Di samping itu. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem . tenaga kerja dan cepat. Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan.

Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. dengan sistem ini. Oleh itu. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini.1. Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. Walau bagaimanapun. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. Secara teoritikalnya. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. Ini kerana setiap pembaikan . sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. selaras dengan keperluan semasa syarikat. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5.

Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil.1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus .163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan. Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini. masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan. Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Oleh itu. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Kebiasaannya. Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). Peringkat 1 dalam Rajah 5. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem.

164 5. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. yang terdedah kepada emosi. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. tekanan.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. . persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Selain daripada itu. persekitaran. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian.

1991. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. Ab Hamid dan Majid. Antaranya adalah seperti berikut: 5. Ini kerana. mengurangkan pembelian melulu. dan sebagainya. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. Keough.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan.5. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos. 1993. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough. 2004). Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. .165 5. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D.

Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya.166 5. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri.5.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian. 5.5. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. Ini kerana melalui . Di samping itu. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Dengan cara ini. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem.

167 perniagaan secara atas talian. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. Menurut Attaran & Attaran (2002). Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut.6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. mudah dan meluas. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. e-Perkhidmatan dan sebagainya. teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. 5. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- . ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang. e-Perolehan. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya. Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka.

Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut. .168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. Di samping itu juga. Di samping itu juga. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Selain itu.

169 5. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. . tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. Secara keseluruhannya. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain.7 Rumusan Secara keseluruhannya. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. Akhir sekali. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah.

Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N.com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Industrial Management & Data Systems: 177-180.html .pmo. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. A.C.com.L. EurAsia-ICT 2002.R. Asia Computer Weekly (2003). (2001).org/ConfMan/PC-online/paperlist. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. Abdullah. Irwin. Attaran. N. Attaran. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia. Tarikh Pencarian: 20/1/2005. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. IL. A Guide to eProcurement for the Public Sector. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. Chicago. (2002). Archer. Bhd.170 Rujukan Ab Hamid.my/WebNotesApp/PMMain. (2003).I.F. McFarlan W. . (1997). S. Z. Tesis Phd. Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. dan Mckenney J.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar.my/art_13.umi. dan Majid.H dan Rohaizat. (1996). dan Yuan. Industrial Management. R. Bakos. The Coming Age of Online Procurement. (2002). (2000). J.Y. Bangi.gov. 10(5): 385-95. Applegate M.. B.T). Office of Government Commerce. Alias Baba (1998). A. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. W. N. (2006).html 101k.26 Feb 2005. M. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. dan Gartner.teennet. N. M. http://www. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Andrews. dan Attaran. Bakri. Y. (2002). Universiti Teknologi Malaysia. http://proquest. 44(3): 16-21. http://www.14k . (2002). Abdul Majid.eurasia-ict. http://www.. Management Science 43(12): 1676-1692. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000). Z. A. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. L. “Catch The Wave of E-Procurement”. (2000).

D. Proceeding of the 38th Hawai.htm 12 September 2003.htm. M. South Orange. Bowles. Boulton. dan Hammersley. J. Belanjawan (2004). London: Tavistock. J. P.com/2003_09_01_bajet2004_archive. (1991). Berita Harian (2003). M. 43(5): 93100. Sage Publication. (2000).blogspot. http://www. Communications of the ACM. dan Stalker. V. Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships. Trust and Value. Buxmann. Cammish.D. K. Burns. “B2B E-Commerce Opportunities”. J. (1961). Reliability and Validity in Qualitative Research. G.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. How the Internet Is Changing B2B Transaction. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. dan Keough. Analysis of Unstructured Data. Bryman. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. The Roles of Power. NJ. K. London: Unwin Hyman. London. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. (2002). 46(4): 563585. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. D. Study Notes.aspx?file=20030912_BH. Management Science. (2000). (1996). Chan. R. M. “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. dan Taylor. S.ac. The McKinsey Quarterly. J. dan Bailey. May/Jun: 50-58. 0-7695-1874-5/03 Chopra. J.qmuc. (2000). E. G.. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. (1999).html. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing. “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”. (1988).171 Baron. Cano. Y. The Custom Publishing Group. Internatonal Conference on System Sciences. Jumaat. . A. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. http://bajet2004. (2001). dan Lee. The Management of Innovation. Supply Chain Management Review. (3): 22-39.. dan Smith. Dougan.com/bm/press/showpage. O. T. A. Shaw. http://www. M. Data Collection and Analysis. P. A Strategic Role For Purchasing. (1999). Quantity and Quality in Social Research.M. 19 September 2003. dan Gebauer. Brynjolfsson. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science.eperolehan. J. January: 5-8.

European Journal of Purchasing & Supply Management. M. Q.F. R. 8(1): 25-33. Contributing to the Bottom Line. dan Lincoln.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. Croom.A Framework for Dianosing Competitive Superiority. dan Heijboer G.R. Dartmouth: 35-62. Supply Chain Management Review.A. Summer: 37-43.pdf Supplemental Result. (2000). N. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. 52 :1-20. The Journal of Supply Chain Management. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. Sage Publications.govpro. Gupta. U. S. D. San Antonio. A. Denzin. Management-Tasks..S. (2003). R. 2000). (2003). De Boer L. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. Assessing Advantage. Sloan Management Review. Drucker. J. V.. Responsibilities.J.172 Croom. Kale. Day. P. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. I.H.K. R. at: www. . Harper & Row.dnmstrategies. Davila.. S. H. dan Arnold. Practices. (1994). dan Kauffman. Eakin. London. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. (2001). dan Johnston. Harink J. R. (1973). R. 2000. Dai. S. (2002). dan Palmer. dan Wensley. Delbridge. European Management Journal. Organizing for Excellence: Five Case Studies. 1(4): 38-45. TX. November. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. G. (1988). S. (2001). Theory and Practice of Participant Observation in Wass. International Journal of Service Industry Management. 36(1): 4-13. To Be or Not To B2B?. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement. (2000).. dan Kirkpatrick. Compaq e-Business-A Case Study. The Journal of supply Chain Management: 43-49. And Wells. Measuring e-Procurement Benefits. Elliff. Y. dan Sigh. M. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research. Essign. Dyer. 14(5): 539-555. “How to Make Strategic Alliances Work”. http://www. 21(1): 11-23. Journal of Marketing. New York. P. (2002).com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. Aldershot. (2000). “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. P. (2002). Eric Goh (2000).

22. Berkeley: 1-17. D.B. Using SPSS for Windows and Macintosh. Quesada. dan Johnson. London. J.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. (2001). P. A. Gebauer.F. Gulledge. A. T. School of Management. Gattiker. Pulau Pinang. (2001). S. (2003). Tatham. S.173 Fok. (2004). Upper Saddler River.W. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. dan Black. Gulledge. Marketing Intelligence & Planning.L. C. Anderson...cebi. (2004). W.pdf. T. Universiti Sains Malaysia. “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. dan Hlavka. Gonzalez.(3): 335-348. Gebauer. University of California. Berkeley. R. Frye. (2004). J. (2002). Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. R. The Element of Procurement. Journal of Organizational Behavior. “Impact of The Internet on Procurement”. . Y. The Conference Board of Canada. E-Procurement in the Private and Public Sectors. New Jersey. J. Analyzing and Understading Data. NJ. (2002). E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. Prentice Hall. Aaiborg. Friesen. Changing Shapes of Supply Chains. (1992). George Mason University. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. (13): 89-101. Multivariate Data Analysis. CA. http:// www. 2nd ed. Research Methods for Managers. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. Upper Saddler River. C. Paul Chapman.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary. 3rd ed. Denmark. dan Segev. (1997). dan Segev.5th ed. M. C. N. Printice Hall. J.C.E. (1998). R. Thesis PhD. Thesis MBA. Green. B. Unpublished Research. Beam. dan Salkind. A. Guthrie. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181.. dan Mueller. dan Frye. U. (2004). (1998). Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations.. D. G.J. Gill.

Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. Harvard Business Review. Hoffman. Keough. (2000). Special Issue on Electronic Commerce. S.yale. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. How E-Commerce Saves Money. 27(2): 297-306. A. Mixed Methods: Theory and Practice. Kaplan. F. 32(8): 22-27. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. Kalakota. MA. July/August: 75-79. May. A.C... (2005). dan Robinson.June: 97-102.my-esm. ( 2005). E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. http:// http://www. A. Journal of Computer Mediated Communication. M. Electronic Procurement . (2003).my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. Jones. (2004). NIMH Traning Program. Hussain. T. J. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. Yale University. Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Addison-Wesley Logman.med. (1995). Tarikh Pencarian: 20/12/2004. Y. Stein. D. dan Foster. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. B. D. dan Afzan Musa. D.com/story/OEG20020502S0036. R. Wyld. (2000). Kalakota. Supply Chain Management Review. Stephen Austin & Sons Limited. Mohamad Kamal. E-hubs: The New B2B Marketplaces. Heizer. Novak. 1(3). (2002).moa. (2000).C. Helmi. “Next Generation B2B Solutions”. Hertford. Digital’s World Wide Web Server. A Case Study. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. Jennifer Baljoko..CIRA Post-Doctoral Fellow. Chapter 9: 231-264. . dan Sawhney. Hunter. E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?.A Guide for Councilors and Managers. R. http://cira. (1993). S. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement. M. S.. dan Chatterjee. pdf. Katsulis. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. (1995). (1999).174 Hawking. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”.pdf. (2002). Jabatan Perdana Menteri (2003). P. dan Render. P. IIE Solutions. http://agrolink. Buying Your Way to The Top.P. C. R. R. Computer Network & ISDN System. 16(1): 3. M.

“Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. The 1000-page Question. J. Malhotra. dan Bernjamin. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. Sage Publication. e-Business in Education. C.W. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. Purchasing Must Become Supply Management. European Journal of Marketing . California Management Review. 27(3): 166-172.175 Key Terms & Glossary. K. (1998). Miller. Computer In Industry. S. (2002). (2002).mcgrawhill.html . . D. (1988). An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance. Newbury Park. J. Harvard Business Review. Academic Press.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. L.Applications to Contemporary Issues. T.org/technology/fact_sheet. (1989). 49(11): 1212-1218. (1991). Koppelmann.H dan Kamauff. Malone. dan Ellis. (1994). Highered. Sept-Oct.lif. An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. State University of New York. R.W (1995).L. E. V. (2002). Thesis PhD. Leonard. Laios. Kim. (1983). Kraljic. London. http://highered. R.. N. Phenomenology and Pedagogy. Kocabasoglu. dan Shunk. dan Xideas. (2003). Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony.I. D. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. Korper. 28(4) : 20-39. (2001). Basic Marketing Research. 5th ed. Principal Consultant.I.mcgraw-hill. 53: 153-164. Killen. San Diego. Journal of the Operational Research Society. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. C. P.html. Nereus Consulting Ptd Ltd. (2000). New Jersey: Prentice Hall. Handbook of Research Design and Social Measurement. 6(2) : 90-106. S. dan Jordan. J. Computer and the Internet. B. at http://www. Harvard Business Review. Latino Issues Forum. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan.com. J. Latinos. 42 (4): 55-69. Yates.K. Leticia. “The Logic of Electronic Market”. (2000).C. McGraw-Hill. J. Kvale.

E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. Neef. (2004). Journal of Business Logistic.oecd. M. Organisation for Economic Co-operation and Development. & Associates (2002). dan Huberman. Public Management. Tarikh Pencarian: 24/04/2004. (2002). Nachmias. Moon.C. M. Naruto. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. dan Simco.P. 6th ed. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. PM.J. Miles.W. (1994). Penyelidikan Pendidikan. A Supply Chain Perspective. R. E. (1999). The Industrial Procurement Process. C. Mitchell. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006.B.ssat. dan Wood. London. (1991). Novack. K. A. (2003). New York. 2nd ed. 82(11): 21. Department of education. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. Sage Publications. Research Method in the Social Sciences. London. Moise. H. T. S. D. http://www. M.176 Miller. dan Nachmias. A. Online Action Plan.J. Thousand Oaks. Journal of Public Procurement. 5(2): 259-282. M. Sage. The China International Electronic Commerce Centre. J. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. Prentice-Hall/Financial Times. dan Galle. 12(1): 145-67. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. N. J. Instituting E-Procurement in the Public Sector. S.gov. Work Employment and Society. W. Mohd Najib. G. (2001). (2001). Min. CA. dan Geloso. dan Salkind. (1991). (2005). Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. Science and Training (DEST). UTM. D.org/trade. (1998). A. (1992). 5(1): 54-72. E-Procurement. M. Mitchell. e-Business Education.au. (2000). Martin’s. http:// www. St. Morris. D. Handbook of Research Design and Social Measurement. Johor. . From Strategy to Implementation.

Thesis PhD. Tesis PhD. Tarikh Pencarian: 15/1/2005. (2005). S. Patterson. Morgan Stanley Dean Witter Report.67k -. http://wwww. A. Papazoglou. R. C. 9(9).D. P.. University of Kansas. ABI/INFORM Global: 517. dan Meeker. 11(1): 103-120.nsw. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience.. (2005). Social Research Philosophy Politics and Practice. The Strategic Coordination of new Information Technologies. G.pmo. Punch. Sage: 181-99. April. dan Tsalgatidou. C. University of Toledo. M. A. Thesis PhD. (2000). London. Ribbers. dan Iyer. J. Hangzhou.177 Park. A Study of eProcurement Technologies. Quinn. (2003). M.The Research experience. Observation and the Police .nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . dan Muhamad. Scholl of Business and Entrepreneurship. M.pdf.96. (2002).. Lim C. Decision Support Systems. Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization. Reddy A. J. Nova Southeastern University. http://212.. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. Procurement Performance and their Relationship. (1993). Suppply Chain Management Review. dan Mohamed. International Journal of Management. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003). T.gov. (1999). 19(3). (2004). Dec. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce.my/WebNotesApp/PMMain. Rae.. Quesada.gov. F. . Ramayah. (2003). Phillips.179/documents/construction survey. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. Tarikh Pencarian: 11/12/2004. Sept. J. China. T. The Power of Procurement. Sasin Journal of Management. Procurement Practice. (2000). Perutusan Budget 2004. Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation.au/e-procurement. (2004). Procurement Guidelines (2002). in Hammersley. 29: 323-342. J. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines.P. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. M.: 24-27.22. Ramayah.S. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”. ABI/INFORM Global: 6. Y.

Salleh.F. D. (2002). Research Method for Business Students. Printice Hall. “Rancangan Malaysia Kelapan”. (2005). (1995). Business To Business Electronic Commerce. A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues.L. (1986). (2003). Bloor. 2nd ed. Frankland. University of Kentucky. B. Schmid. dan Stephan.E. Wirtschaftsinformatik. Focus Group in Social Research. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. (2003).10 For Window”. 13(4): 26-32. Blackwell. Sharon. “Strategic Partnership: Collaboration. University of California Bakerley. Quantitative Applications in the Social Sciences. New York. Real World Research. Oxford.F. T.. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. (2001). Venton Publishing. Rogge. College of Business and Economy. J. MIT Working Paper. P. Kuala Lumpur. (2002). Alliances & The Coordination Spectrum”. 1: 22-27. M. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. dan Ronchi. New York. (2001). Logistics Solution. London.. U. A.. Electronic Markets.178 Reiley.. Winter. Robson. dan Spulber.L. M. T. Sjoquist. S.B. (2001). C. A. L. dan Thornhill. Schroeder. Segev. M. Understanding Regression Analysis. Egypt.. dan Thomas. Percetakan Nasional Malaysia Berhad.D.. Robson. R. CICA Conference in Cairo. . P. A. Robieh. Kuala Lumpur. P. 35(5): 465-480.C. Sage Publication. 4th ed. Research Methods for Business: A Skill Building Approach. The Journal of Economic Perspective. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. An Introductory Guide. D. 15(1): 55-68. Wiley. (1993). Lewis. RMK8. International Journal of Bank Marketing. K. Gebauer J. Rugimbana. Saunders. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. (1998). 3rd ed. Thesis PhD. D. Sekaran. Rice. dan Beam. (2003). (2001). C. dan Zaidatun. Thesis PhD. (2001). University of Iowa: A sage University Paper. School of Argosy University. J.

P. R. dan Micheal J. J. P. A. dan Simchi-Levi. 25% of Malaysian to have Internet Access. T. pp:125-137. (1992). (2000). Kuala Lumpur.. dan Shaw. Communication Research. C. dan Hawking. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. Kaminsky. E. CITeBM and IDM. Wiley and Sons. http://www. Stake. Electronic Networking Applications and Policy. Steinfield. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. Guba (Ed). C. H. in E. Information Technology and Management. M. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading. M. (2003). P. Newbury Park. L. S.E. 21: 427459. 11(4). Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. Smith. Stein. dan Lea. C. (2002). “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram. United Nations (2004). R. Syed. C. New York. William Q. Ethics. dan Shaw. Victoria University. Management Communication Quarterly. (1994). Field Studies and the Paradigm Crisis. J. 5(102): 161.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. (2001). New York. Spears.htm . Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. (1986).: 139-157. H. (2004). Subramaniam. United Nations Conference on Trade and Development. McGraw-Hill. . Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. E-Commerce and Development Report.. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. New York and Geneva. Teo. The Paradigm Dialog. L. (2001). D. Teo.phische. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. Australia. S. (1990). Timmers.179 Simchi-Levi. Dewan Bahasa dan Pustaka.A. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. (2000). (1998). Subramaniam. Urbana University of Illinois Press. Design and Managing the Supply Chain. (2002). Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006. Subramaniam.S. University of IIIinois at Urbana. Communication Commentary. A.G.M. Sage. J. 5: 348-365. I. M. ERP Research group.

Y. Wan Khairuzzaman. dan Kollmann. G. A.32(7/8): 603-15. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. Sajeev. Webster. E-Commerce Impresa. M. Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). dan Ung C.. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. Williamson. Y. Yuserrie. Emerging Trend in E-Commerce. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. (1998).S. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. (2002). Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. European Journal of Marketing. Callender. Free Press.. Sage Publications. 4(4): 52-57. Australian Electronic Governence Conference. Newbury Park. Thesis PhD. (1975).eperolehan. “Electronic Procurement-Momentum Needed”. Purchasing Management: Analysis. 22(2): 233-261. (2000). (2003). Chapman & Hall. R. Planning and Practice. Welber. A. R. Ramayah. Williamson. (1994). The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. New York. T.F.T. Second Edition. Case Study Research. Watson. Emerald Group Publishing Limited: 52(1).M. Thousand Oaks. J. K.com. Yin. 12 Januari 2006. P. University of Melbourne. http://home.M. McGraw-Hill. K. Buying into e-Procurement. Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace.htm . Work Study (2003). Yin.. Berthon. (2004). Derbyshire Business School. (2000). O. (1996). Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. . R.K. Design and Methods. W.my/pressclips/2006113c. Marketing Management. 3rd ed. (2006). G. dan Wind. (2000). F.. Sage Publications.. Malaysia. Weil.. (2000). dan Zinkhan. Pitt. International Conference on Electronic Commerce.E. dan Gao. Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach. E. London. Kuala Lumpur. O. University of Derby. J.180 Utusan Malaysia.E. Van Weele. R. CA. T. Milan. Z.I. (1979). Journal of Law and Economics. L.

(1997).H.181 Zenz. Business Research Method. The Dryden Press.Wiley. . G. Zikmund. Purchasing and the Management of Materials. W.G. G. dan Thompson. 7th ed. New York . 5th ed. (1994).

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .