AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

2 1.10.1 Teknologi Maklumat (IT) 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .1 1.9 1.7 1.4 1.10.6 1.3 1.vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.5 1.8 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.

5.1.10.5.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .6 2.1 2.6 2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.2.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.6 Amalan e-Perolehan 1.10.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.1 Mendapatkan Maklumat 2.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.1.2 E-Tender 2.viii 1.5.10.5.2.5.3 2.5.2.5 Peringkat Pengurusan 1.4 2.3 Pelaksanaan 2.7.6.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.2 Perundingan 2.1 2.5.2.7.7.3 E-Sumber E-Maklumat 2.7 Prestasi e-Perolehan 1.2.10.2 2.5 Perancangan Perolehan 2.10.1.1 2.7.2.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.5.5.2.1.4 2.5.7.2.1 2.

3.7.2.2 3.7.5.4 2.1.9 2.7.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.2.5.2.2.3 3.6 2.1.3.3 2.2.1 Jenis Penyelidikan 3.1 3.1 3.7.7.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.1 Kajian Kes 3.2.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.8 2.1 Data Primer 3.3.1 Soal Selidik .2 Penyelidikan Kuantitatif 3.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.2 2.5 2.ix 2.2.3.7.1.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.7.7.3 2.2.4 3.2.2.2.2.3 Strategi Penyelidikan 3.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.1 3.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.2.1 2.3.3.1.

5.5.1 4.1 Umur 4.1.5 4.6.6.6.x 3.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.2 Jantina 4.5 4.2.3 4.1.2 3.6.2.6.1 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.6.2.2 3.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.4 3.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.6.1.4 4.3 4.2 3.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.2 4.6 3.7.1.7.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.1.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.1.2 3.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.3 Tahap Pendidikan 4.2.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.6.6.4 Kategori Jawatan .5.6.6.2.4 4.

6 4.4 4.6.8.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.8.5.1 5.3 4.8.4 5.5 4.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.1 4.7.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.2 4.3 5.5 Penggunaan e-Perolehan 4.5.5.0 5.3 4.8.1 Faedah Ketelusan 4.7.8.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.2 5.4 4.xi 4.2 4.8.1 5.9 4.7.7.6 5.

6 4.1 2.6 4.2 4.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.3 3.4 3.1 3. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .2 3.5 4. JADUAL 2.5 3.1 4.xvii SENARAI JADUAL NO.3 4.2 3.4 4.

10 4.9 4.18 4.16 4.12 4.8 4.11 4.14 4.15 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .13 4.17 4.xviii 4.

3 2.xix SENARAI RAJAH NO.2 2.5 2.3 4.1 1. RAJAH 1.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .10 3.2 4.7 2.6 2.1 2.4 2.1 4.1 4.8 2.9 2.2 2.

5 4.8 4.1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .7 4.6 4.xx 4.10 5.9 4.

Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia . Repair.xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global. 2006).8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1.1 BAB I PENGENALAN 1.3 juta penduduk pada tahun 2006. Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah.1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online).

ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam. Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. 2003). bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. Dengan menggunakan . pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan.2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. Dalam jangka masa panjang. Di samping itu. 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam. 2005). Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. Selain daripada e-Perolehan kerajaan. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka.

katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. menerima. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka.3 piawai protokol yang seragam. 2003). Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. 2005).2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. . 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. Di samping itu juga. 1. dengan menggunakan e-Perolehan. mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad.

1998. Namun masih terdapat 30. Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. 2005).4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. Walau bagaimanapun. Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. 2006). Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al. (2005). E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan. Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka. 2002). EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. . Elliff. 2000). 2003). Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. Menurut Hussain et al. Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang..000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia.

Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Lantaran itu. 2002). serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. . kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi. kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. Rumusan daripada soal selidik. Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan.5 Selain daripada itu. Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. Oleh itu. temubual.

. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a. Objektif. b. d. Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b.6 1. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. c. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman.

Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. . Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan.7 1.

8 1. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan. Rajah 1. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini.9. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1.7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. prestasi e-Perolehan. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan. Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn. . serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan. 1.

Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004).2. Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma.9 Rajah 1.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. prestasi perolehan. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. Faktor demografi seperti jantina. jenis permohonan. penggunaan teknologi e-Perolehan. dan analisis risikan. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. Rajah 1. tahap pendidikan. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . kontrak perundingan.

TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji. Rajah 1.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1.8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden. Oleh itu. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada .

ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. Selain itu. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. Susulan daripada kajian ini. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. memperbaiki produktiviti. Di samping itu. Secara tidak langsung. . Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. Daripada aspek ilmiah pula.

ketelusan integriti. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. 2005). TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi.9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. 1. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global. reka cipta. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan . Di samping itu. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi.

perdagangan elektronik. Definisi termasuklah IT. Oleh itu. Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. 1999). Internet.10.13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. perolehan elektronik. 1994).1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. 1. . IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. papan buletin komputer. Menurut Steinfield (1992). peti simpanan suara. mel elektronik. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. mel suara.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. peringkat pengurusan. video korporat. persidangan telefon. perolehan tradisional. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. 1. groupware.

10. (1994). 1. . perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render.14 1. aset. . 2001). Menurut Zenz et al.2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell. 2002). perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas. dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel. 2000). Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. 2000).3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi. kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. Dalam konteks kajian ini.10. EDI. Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan.

10.15 Menurut Kocabasoglu. EDI. Menurut Hawking et al.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan. telefon. Dalam kajian ini. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. (2004). Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet. EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. faks. 2000). takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. . 1. dan kini melibatkan penggunaan Internet. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. Hussain et al. 2002). (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. digital dan lain-lain (Abdul Majid.

Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja. Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell.16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). mel elektronik (email). Intranet atau Extranet. 2000). 2002). 2000). 2005). peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. 1. Dalam konteks kajian ini. .10. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar.5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. pengurus unit.

Teknologi ini terdiri daripada faks. 2004.17 1. mel. Chan dan Lee. reverse auctions. mewujudkan kontrak. 2004). membuat pembayaran.10. tempahan elektronik. dan Internet. membaca katalog pembekal. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. e-mel. reverse auctions. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. berhubung dengan pembekal. 2004). EDI. . mengamalkan bida berasaskan Internet. Dalam konteks kajian ini. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. penerimaan invois. Hawking et al. tanda tangan digital.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. menghantar maklumat kontrak dalam web. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. telefon. proses kelulusan dalaman. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web. 2002). tempahan dari pembekal. dan bida Internet.

kualiti. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan. Sebelum ini. pelanggan. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. masa. faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada. Menurut Vaidya et al. Dalam konteks kajian ini. 1998).11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. prestasi perolehan dinilai dari segi kos.18 1. stok dan nilai (Gebauer et al. bida elektronik dan reverse auctions. 1. 2004). tempahan elektronik.10. kepuasan. (2004). . Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005).

kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini. . Di samping itu juga. Sebagai satu kajian sains sosial. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka.

1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia. Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji. maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. . beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan. e-Perolehan. Bagi memantapkan kajian ini.

faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. papan buletin komputer. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT.21 2. IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas. 1994) seperti mel elektronik. IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield. bagi memudahkan pemahaman. menyimpan. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. mempamerkan. Walau bagaimanapun. IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan. 1997).1992).2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). Daripada tafsiran definisi tersebut. berkongsi. Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian. IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. peti simpanan suara. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . Terdapat banyak pandangan terhadap IT.

Sistem ini juga merupakan sebuah . Oleh itu. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal. Rajah 2.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B.22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. 2000) Rajah 2.

Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. Oleh itu. 2002. 2005). pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. 2002). Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Quinn. 2000. 2000). Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom. Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. Hunter. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al.

banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. 2. Quesada. malah di seluruh pelosok dunia. 2002). Menyedari hakikat kepentingan IT. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. Sejak beberapa dekad yang lalu. Australia. Sebelum ini.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. 1995). 2004). Frye. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. Sejak wujudnya MSC. 2004). Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. Killen dan Kamauff. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. 1994. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. . 2003. Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. 2004.

IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT. struktur pasaran. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. 2003).25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan. Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang. .1961). dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian. IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong. Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri.

Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. 2002.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. (2005) mendapati bahawa secara umumnya. Helmi. Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. 2005). komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. 2003). Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya. 2005).

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini. Melalui kaedah e-Dagang ini. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan. pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. Oleh yang demikian. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan. pemborong dan peruncit. Dengan itu. Rajah 2.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2. 2000) . proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan.3).

mendapati bahawa secara umumnya. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga.RFQ.32 2. pengangkutan. Perolehan berorientasikan . (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan.5). pemeriksaan dan penerimaan. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. permohonan bida-RFB).1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. menetapkan kriteria pemilihan sumber. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga. penghantaran. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2. (4) perundingan (harga. kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). permohonan maklumatRFI. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). pentadbiran kontrak. permohonan proposal-RFP. mengadakan persaingan bida. (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi. jaminan diambil kira semasa penilaian). perancangan dan peruntukan perolehan). kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan).5. menentukan spesifikasi. kontrak yang lengkap). Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. jangkaan harga dan masa melahu. (6) penggunaan. membuat penyiasatan. jadual penghantaran. (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal.

Berkeley. Changing Shapes of Supply Chains. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini. Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev. kewangan dan pengurusan aset. (2001). University of California. CA. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi. Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. mengenal pasti pembekal. 2001).5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). prosedur pembelian. .How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah.

penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan. pelaksanaan. Rajah 2.7). ianya memerlukan keupayaan kepimpinan.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) . Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2.34 2. perundingan. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2.5. Dalam kajian ini. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003). penerimaan barangan. Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa. (4) kontrak perundingan. (5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. dan pembayaran. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. pembelian. (2) membangunkan strategi sumber. pengesahan pembelian. mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi.

7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk. Pelaksanaan.6. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. 2.2. Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). Perundingan.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna. Pemilihan pembekal Pengetahuan. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan. 2003). sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. Semasa menjalankan perolehan tradisional. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. selenggaraan.5. logistik Perdagangan Rajah 2. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan. Antara model-model yang telah dikemukakan.1 Mendapatkan Maklumat .

Menurut Segev et al. Dengan mengetahui jenis pasaran ini.2. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal. produk dan penjual.36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. (1998) dalam mendapatkan maklumat. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian. 2. pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal).2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. (2) menentukan spesifikasi. Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka.5. . (3) mengenal pasti alternatif. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga.

segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya. semasa peringkat pelaksanaan. Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan.8.3 Pelaksanaan Menurut Segev et al.2. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2. (1998). Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .5.5. 2.37 2.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.2. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan.

pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian. Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2. . Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan.2. Dalam kebanyakan perolehan.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan.5.

2.80) Langkah di dalam Rajah 2. ianya melibatkan beberapa langkah. Di dalam proses pembelian tradisional.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas.9: Langkah.9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya. 1998 (p. Perundingan dengan pembekal 5.5. Kedatangan IT secara . Rajah 2. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.39 2. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3. Langkah-langkah Proses 1. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2. Pemilihan pembekal 4. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan.

2002). Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian.2. Dalam kebanyakan kes.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et. . Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye. al. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit.40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. 2004).5. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. 2.

Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap. harga yang tidak tetap. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. manakala bagi syarikat-syarikat besar.5. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal. 2002). Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan. Semasa proses tempahan dilakukan. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. Justeru . pertindihan pembelian. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Di samping itu juga. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan.41 2. Selepas pembeli menerima invois. kelewatan. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok.2.

dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. 1989. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. 1975. Watson et al. dan Computer-Aided Design (CAD). 2002). 2000. 2000). jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. ramalan. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. Hoffman et al. produk lebih mudah untuk ditentukan.. 1995. 2001). 1979. 2001).6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. Simchi-Levi et al. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. 2000).42 itu. 2000. Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. Malone et al. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi. Di samping itu juga. Rice dan Ronchi. 2. Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. 1995).

dan CommerceOne. Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B .6.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. 2003). E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. Pada pertengahan era 1990-an. Intelisys. e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. 2000). Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly. 2. Microsoft Market. 1997). aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid. Menerusi perdagangan elektronik ini.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi.

. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. 2000. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. Chopra et al. harga. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. Pertamanya. 2000).44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. 2. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. 2001). 1999. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. 2000. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. tempahan. Kalakota. 2001). Kedua. Selain itu. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. pengesahan. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. Croom.. 1999). 2000. pengeluaran. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. Baron et al.

Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. 2001). Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. kitaran pengesahan secara automasi. middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). Walau bagaimanapun. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. 2001). transaksi perniagaan. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. . istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. 2002).45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet.

Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. Weil.46 perundingan harga yang lebih rendah. E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. 2000.1. 1983).2 E-Tender . e-Tender (e-Tendering). 2. pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik. penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. 2. 2000). e-MRO. Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. (2001). e-Lelong(e-Reverse Auctions). 2. e-Maklumat(e-Information).1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing).7.7.7. Dengan mengenal pasti pembekal baru. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al.1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B.1.

Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan. 2. Menurut Van Wheele (2000). E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal.7. Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal. Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri. e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI).1.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. . Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat.

pembaik pulihan dan operasi. Dalam kes e-MRO. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise.48 2. barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan.7. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. resource.7. (2001).4 E-Lelong Secara amnya. Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet.5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan.1.1. Oleh yang demikian. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. . Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction). kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. 2. Dalam kebanyakan keadaan. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al.

papan buletin. jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian.7. Biasanya. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. 2. Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al. (blueprint).1. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al. pembaikan dan operasi). 2002). ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk.6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk.49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. 2001). Dengan cara ini. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. . Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya.

Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. 2001. Mahadevan. Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model.7. Phillips dan Meeker.2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber.10. dari segi pandangan perolehan B2B. 2000). Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002). 2000. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney. Walau bagaimanapun. 1999). Buxmann. Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . 2000. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2.50 2. dan Gebauer. 1997).

2.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup.2.2.51 2.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih.7.7. pembangunan produk. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada . Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses.7. 2. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal. Keseluruhan kitaran perolehan. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan.2. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat.

4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir.52 pembeli. Menurut Croom (2000).7.2. Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai. 2. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi. Bagi tujuan pembangunan model. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. . tempahan dan agihan. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. keperluan penyebaran.

1988). keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. menghapuskan sempadan waktu.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. Day dan Eensley. membangunkan kecekapan rantai pembekal. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. 2004). Mitchell. Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Namun. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran.53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian.7. 2. 1973. kecanggihan teknologi komunikasi. Selain daripada itu. Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. seruan kerajaan (Mitchell. Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker. meningkatkan peranan tempahan elektronik. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. . 2002).

kemampuan rangkaian komunikasi secara global. (2002) dan Naruto (2001). antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. e-Business in Education The coming age of online procurement. (2002) Naruto (2001) . 9. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. Kos perolehan yang murah 12. Michele. Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. kos perolehan yang rendah. e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001).1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. dan kemudahan infrastruktur. 7. Di dalam kajian tersebut. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. et al. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. Jadual 2. Michele et al. Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. seruan daripada kerajaan. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2. meningkatkan penggunaan teknologi baru. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11. Jadual 2. (2002) Attaran (2001). kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal. Andrews dan Gartner (2002). 8.54 (2002).1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. EDI versus Internet The coming age of online procurement. Mitchell (2002) Attaran (2001).

Oleh yang demikian. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. 2002). Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini.55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. kepercayaan kepada pembekal. pengurangan kos. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. memenuhi permintaan pelanggan. terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. . Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). Daripada lima faktor ini. kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. 2001). hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking.

2002). faedah pembayaran. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan. memenuhi keperluan pembeli. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka. 2002).8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. Selain itu. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. Subramaniam et al. kos pembelian yang murah. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog .56 2. Justeru itu. 2004). ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. Di samping itu juga. mengurangkan kos dan masa transaksi. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer. pertindihan pembelian. faedah peluang dan faedah operasi. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi.

Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. mengurangkan masa penghantaran. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. 2002). e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. Melalui e-Perolehan juga. dan prestasi pengguna dalaman. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. katalog dinamik dan perundingan kontrak. memansuhkan halangan zon waktu. dan kesilapan. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik.57 statik. . Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. masa menunggu. Bagi faedah peluang. buffer inventory. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. Jadual 2. prestasi pembekal.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. Manakala dari segi faedah operasi. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada.

Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). 7. Eakin (2002). Eric Goh (2000). (2004) Gebauer et al. Elliff (2000). Mitchell (2000). 6. 18. Mohsen & Sharmin (2002). 17. Procurement guideline (2002). 8. Quesada (2004). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Procurement guideline (2002). Elliff (2000). Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004). (2002). Friesen (2004) Eakin (2002). Quesada (2004) Eric Goh (2000). Quesada (2004) Gebauer et al. Eakin (2002). Quesada (2004). 14. Kalakota & Robinson (1999). (2004) 5. Friesen. 9. 16. (1998). Eakin (2002).2: Faedah e-Perolehan Bil 1. (1998). Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). Quesada (2004) Gebauer et al. Eakin (2002). Quesada (2004) 3.58 Jadual 2. (2002). 12. Mohsen & Sharmin. Mohsen & Sharmin (2002). Friesen. (1998). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). 21. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Eakin (2002). (1998). Procurement guideline (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Attaran & Attaran (2002). Attaran & Attaran (2002). 20. (1998). Procurement guideline (2002). (1998). Quesada (2004). Quesada. Quesada (2004) Gebauer et al. Eakin (2002). Quesada (2004). 19. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada. Friesen (2004) Gebauer et al. Procurement guideline (2002). Friesen (2004) 2. Eakin (2002). 22.. Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). (1998). 10. Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Friesen (2004) . (1998). 4. Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002). (2004) 11. Kalakota & Robinson (1999). (2004) Gebauer et al. Eric Goh (2000). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Attaran & Attaran (2002). Mitchell (2000). Quesada (2004). Friesen (2004) Gebauer et al. Attaran & Attaran (2002). Frye (2004). 15. Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin (2002. Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. Mitchell (2000). (1998). 13. Quesada (2004). Mohsen & Sharmin (2002).

2002). kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. pertimbangan kos yang tidak tepat. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. 2003). isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik.59 Daripada Jadual 2. perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan. 2003) merupakan antara halangan kepada . 2002. Rae. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. 2.2. Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2002. Davila et al. Menurut Attaran dan Attaran (2002).9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. Rae. 2002.

. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. 2003). masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. Davila et al. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan.60 pelaksanaan e-Perolehan. Selain daripada masalah keselamatan. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi.

2.10 Kesimpulan Secara ringkasnya. 2002 dan Rae. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. e-Maklumat. pembelian. Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global. Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. . Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. 2002). 2003). bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari. e-MRO dan e-Kerjasama. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. e-Tender. pengesahan. penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. e-Lelong.

kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan. Daripada aspek faedah e-Perolehan. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Oleh itu. kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. . Walau bagaimanapun. Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri.

Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian. reka bentuk penyelidikan. dan faedah kepada pengguna dalaman. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). kaedah persampelan. . Di samping itu. Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat. kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. dan analisis risikan. kontrak perundingan.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. jenis permohonan pembelian. faedah dari pembekal. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut.

sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa. hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan. apakah data yang perlu dikumpulkan. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. Dalam perkataan lain. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat.64 3. 1992). menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. .1. Sehubungan dengan itu. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. analisis dan menginterpretasi pemerhatian.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. 1994). Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. Secara ringkasnya.

Ketua Unit Perolehan. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. nota pemerhatian. Pengurus Unit Perolehan. Pengurus Unit Perolehan. dan pencarian dokumen. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik.temubual semi struktur.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. nota pemerhatian. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. nota pemerhatian. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Pengurus Unit Perolehan. unit IT. temubual. temubual semi-struktur. Temubual semi-struktur. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. . Menurut Saunders et al. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. temubual. Di samping itu. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat.65 Jadual 3. dan Eksekutif setiap unit. dan kakitangan syarikat Soal selidik. kaset. temubual dan pemerhatian. catatan nota. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur.. temubual semi-struktur. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur.

1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3. Oleh itu. Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins. Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis.1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis. Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar. Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. 2001). (2003).66 Rajah 3. 2003).2. kajian ini .1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan. KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth.

Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. Menurut Malhotra (2002). apa. di mana. bila. Dalam kajian ini.2. Menurut Denzin dan Lincoln (2003). pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal.1. dan bagaimana dalam sesuatu perkara.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik.2. 3. 3. Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya. Data yang telah di kumpul. .

1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas. . recordings and memos to the self.2. naturalistic approach to the world. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund... terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman. dan klinikal. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. These practices. analisis data sekunder. interviews.. qualitative research involves an interpretive. or to interpret. photographs. attempting to make sense of. 3. (2003: p.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. Oleh itu. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. phenomena in terms of the meanings people bring to them. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. turn the world into a series of representations including fieldnotes.. This means that qualitative researches study things in their natural setting. orientasi. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. material practices that makes the world visible. It consists of a set of interpretive. Secara amnya. Menurut Zikmund (1997).. 1997). mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. conversations. At this level. 3). Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar.2. kajian kes dan kajian tinjauan. 2002). Untuk kajian ini. Menurut Zikmund (1997). Dalam menjalankan kajian ini.

2002). 2002. Oleh itu.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin.. dan kajian eksploratori. Hussain et al. tinjauan (survey). 3.69 3. 2003). Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin. grounded theory. organisasi. ethnography. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. 2005). kajian kes (case study). kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). 2005. Di samping itu juga. dan Helmi.3. kumpulan. 1991). Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. penyelidikan tindakan (action research). 2002). kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. deskriptif dan penjelasan (exploratory.1 Kajian Kes Menurut Yin (1994). sosial. 2002:13). Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context.

Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. Keempat. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. siapa dan bagaimana. 1986). Bhd. 1990. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. Ketiga. . Stake. Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. Sebelum menjalankan kajian kes ini. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. Kelima. Oleh yang demikian. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen.

konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan.71 3.2.3. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual. kesahihan dan kebolehpercayaan.3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D.1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case. Dalam keterangan holistic. unit analisis. 3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan. . perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem.

2002).3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi.2. Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). 3. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama. Dalam kajian ini.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan.72 3. Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza. . perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman. dan kesahan luaran (external validity) (Yin. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain.3. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran.3. rantaian keterangan (contohnya.2. kesahan dalaman (internal validity). manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. Dalam kajian ini.

Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki. (1994).73 3.3. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman . idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan. Maka dalam kajian ini. Seperti yang dinyatakan oleh Yin.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan. pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan. (2003).2. 3. Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini. Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi.

Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji. temubual. Dalam kajian ini. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat. 3. responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. dan artifak fizikal. Seterusnya. rekod syarikat. Di samping itu juga. penglibatan dalam tinjauan. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. 3.5. temubual. tinjauan langsung. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem .74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B.5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002).

Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan.1. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik. . Selain menggunakan kaedah soal selidik. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini. Berdasarkan kepada kajian literatur. Di dalam penyelidikan ini.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual. 3. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. jenis permohonan.5.

76 3. Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini. Dalam menjalankan temubual. Di samping itu.5. kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini.1. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004). Sebelum menjalankan sesi temubual.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al. pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Oleh yang demikian. Surat permohonan ini bertujuan . Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan. Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi. 1991). 2002).

Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. 2000.. rakaman. Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. penerangan. 2003). Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian. 3. 2003).1. manakala bagi . Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano. Oleh yang demikian. Semasa sesi temubual dijalankan. Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. Saunders et al. analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. 2003).5. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data.3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. Dalam penyelidikan.

Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch.78 pemerhatian berstruktur. Di samping itu juga. 1997). Dengan cara ini. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. 1993). Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. Sepanjang tempoh pemerhatian. dan pemerhatian pengalaman (experiential). manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Dalam pemerhatian utama. 2003). Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. Dalam kajian ini. pemerhatian sekunder (secondary). pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat. Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al. bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary).

6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. jurnal-jurnal. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. 3. buku-buku rujukan. mikrofilem. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian. . mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan. 1998). e-Perolehan Kerajaan Malaysia. 3. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. kertas kerja seminar. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur. keratan-keratan akhbar. Selain itu. Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D. Oleh yang demikian.5. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian.

6.1. Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004). objektif kedua.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D.80 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. dan yang ketiga.2: Jadual 3.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004). .6.3). Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3.

7. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.2.4).81 Jadual 3. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No.13. Jadual 3. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).16.12.4.8.17.3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.1. faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3.6.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 .21. Item 1.14.21.19.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D.6.22 11.5.15.

skala likert.1.6.6. kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur. Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous. Pada bahagian ini. skala perbezaan skematik. skala peringkat item. .2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A.82 3. skala kategori. 2003).1.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. 3. skala staple. skala kadar jumlah tetap. 3. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini. skala bernombor. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. jantina. tahap pendidikan. skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran.6. tempoh pengalaman.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. Menurut Miles dan Huberman (1994). Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. fokus. Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. laporan unit perolehan. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. pemerhatian dan pencarian dokumen. 2003). 1996). mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). Di dalam kajian ini. dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). perincian. 1988). terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif. Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. catatan nota pengkaji. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan .87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi.

ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. Selepas pengumpulan data dilakukan. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. Oleh itu. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih.88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. penkodan. penyingkiran. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. dengan mempamerkan data. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan. Bagaimanapun. Bagi memastikan kesahihan data. Oleh itu.

mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian. bagi kaedah pemerhatian pula. ketegapan. Data di kumpul melalui kaedah soal selidik. Bagi memastikan kesahihan data. 3. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . ketegapan (sturdiness). dan pemastian data.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. Seterusnya. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data.89 kemunasabahan (plausibility). temubual dan pemerhatian. Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. dan pemastian (confirmability) data. ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. kertas seminar. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. keratan akhbar serta tesis-tesis lalu. Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. ANOVA dan Ujian-t. . Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. jurnal.

Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi. .90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan. Dapatan daripada kaedah soal selidik.

dan analisis regresi berganda. Bhd.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D . Dalam bahagian ini. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes. ANOVA. . Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu.1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D. pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t.91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4.

Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45. Jadual 4.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi .1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12.634.7% 24. pemprosesan sebut harga. 2000. Ini bermakna. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. Hunter. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia. Ketua Unit.015.42 32.6% 31. Jadual 4.917.550. pengurusan vendor. 2002. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn. Pengurusan Besar.00 Peratusan Pembelian (%) 26.3% Rajah 4.573. Pegawai Penyelidik. Penolong Pengurus Besar.707. kelulusan pembelian.00 130.790.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian.4% 34.370.00 94. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. pengiklanan. Daripada jadual tersebut.062.685. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat. 2002). Quinn. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. mengurangkan penggunaan kertas. Eksekutif dan kumpulan sokongan. 2005).200. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002.16 40. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D.203.00 15.805.777.455.376. memberi ketelusan dalam membuat pembelian.00 62. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi.

Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr. Rajah 4.93 R&D. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002. maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat. Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. . Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005.

94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4. Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.Bhd.

00. Sebenarnya. beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini.000. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem.000. Dengan kerjasama daripada pihak IT.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas.00 untuk membeli server baru. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja.00.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman. kita memerlukan kurang daripada RM30.95 Pada peringkat awal.000. tak pakai server Isolate pun boleh dah.000. Hasil temubual dengan unit IT.000. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150.00 untuk pembelian server. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran.00 hingga RM800. . tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.

sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga. maka pembelian sebut harga akan digunakan.96 4. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian. Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu .000. Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja.2. pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses. 2001).. Setelah mendapatkan nombor MCM.000. Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit.

Rajah 4.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian. Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G. . Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan.

98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .

Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). Daripada Rajah 4. . Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian.99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. Di samping itu juga. Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa. permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Seterusnya. pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat.3. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. 2001). Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold.

2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Di samping itu.2. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. membangunkan kecekapan rantai pembekal.100 4. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. 2002). Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. Daripada faktor-faktor di atas. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. menyahut seruan kerajaan (Mitchell. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.” . Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini.

Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2.101 4. Item sokongan (Micromedia Flash. Tahun 2003. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. SQL Server 2000 3. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4.Kini.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1. Phostoshop.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem. 1. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D .2. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2.

5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. Walau bagaimanapun. 4. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. .4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Rajah 4.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal.2. Menurut En.

Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4. Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran.103 Rajah 4. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini.4) setiap kali ingin membuat pembelian. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. .

2. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D. Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. 4.104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. Selain daripada kakitangan TMR&D. . 7. 5. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. 3. 6.

105 4. Rajah 4.2. Daripada rajah tersebut. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan. Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. 2000.5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D. Kim dan Shunk.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D. Setiap fasa ini . 2004). Rajah 4.

7. . Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. iaitu fasa Pasca Perolehan. kelulusan kewangan. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan. kecekapan dan ketelusan.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. Bagi Fasa yang ketiga. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Setelah pemilihan dilakukan. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. Jika di lihat dari segi kos. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D.

Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4.7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.

media masa seperti surat khabar dan sebagainya. Jadual 4.000 3. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut. Jadual 4. Seterusnya.000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet. Namun. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus.000 dan di bawah RM 500.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director .2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”.000 10.001 – 50.2 dan Jadual 4.001 10. sebut harga dan juga tender.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.000 Above 50.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga.000.

Ketua Jabatan(HoD).000. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. sebut harga atau tender. Di sini. Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD). Ketua Pegawai Kewangan(CFO). Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus. . kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus.109 Jadual 4. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU).000. Di awal proses pembelian.

eksekutif unit. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. Apabila tamat tarikh pengiklanan. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. ketua unit. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. Apabila pengesahan telah diperolehi. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. spesifikasi barangan. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order. Setelah perjanjian dibuat. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. DO) dan invois yang perlu diserahkan . perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. dan sebagainya. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. pengurus unit. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Biasanya.

Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan .111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. 4. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima. Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri.

didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data. hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai. Oleh yang demikian. .6 (Salleh dan Zaidatun.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. Hasil daripada analisis yang dijalankan.112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif.4. Bagi ujian kebolehpercayaan. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS).9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. tempat dan sampel yang berlainan. Manakala bagi kaedah kualitatif. 4. 2001:261).

5. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004).113 Jadual 4. 1998: 155). Oleh itu. menurut Green dan Salkind (2003).6. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak.87 0. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind.85 0.80 0. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas. Walau bagaimanapun. Ini kerana. Daripada analisis yang dijalankan. 2002). Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. Jadual- . manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4.83 0.86 0.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed.93 4. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk. Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya.80 0.

155 -0.167 0.772E-02 0.102 0.112 -3.101E-02 0.441 -4.346 8.609 0.74E-02 5.10E-02 0.628 2.815 0.851 0.26E-02 -0.413E-02 0.109 -4.203 6.107 3.859E-02 0.297E-02 0. penyelenggaraan.201 0.669 0.687 0.320 0.86E-02 2.180 0.126 0.378 0.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.38E-02 2.538 0.134E-02 0.533 0.315 0.299 0.227 8.166 0.757 7.454 -6.402 -2.337E-02 0.126E-02 -0. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.176 0.116 4.759 0.807 0.541E-02 0.322 0. Jadual 4.584 28.99E-02 -6.284 0.217E-02 -0.763 12.101 7.638 .367 10.563 -0.295 -3.571 0.761 0.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.752 0.787 0.278 0.116 5.17E-02 0.80E-02 2.138 4.622E-02 0.758 0.121 -6.638 0.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.161 3.415 -6.138 0.288 0.763 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.605 0.308 6.714E-02 -4.580E-02 -1.244E-02 0.615 0.46E-02 0.270 0.720E-02 2.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.233 0.28E-02 0.63E-02 0.291 0.014 2.293 1.744 0.209 0.729 0.151 -0.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.541 0.

Oleh itu.57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4. Di samping itu juga. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. permohonan proposal. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan. . Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi.757). kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. aspek customization. nilai pemberat yang kurang daripada 0. Jenis permohonan seperti sebut harga.5). Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan.40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al.763). Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. Pada kebiasaannya. Selain daripada kedua-dua faktor di atas. pengumpulan maklumat (2. analisis risikan (2.. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik. 1998).367) dan jenis permohonan (1. analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang.584). maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak. Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58.

828). Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0. mengurangkan bilangan pembekal (0.600). perkhidmatan (0.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0.116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi.40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan. penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0. pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi. Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0.718).598) kepada pengguna dalamannya. kertas kerja (0. Daripada analisis yang dijalankan.465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0.6).828). faedah dengan pembekal (2. Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0.511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.613). faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9. mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.708). kos (0. mengurangkan inventori. Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0.812). mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D.103) dan faedah kepada organisasi (1.402).694).8. .802).

104 0.150 0.44E-03 0.708 0.131 8.703 8.300 0.557 0.209 6.812 0.644 0.274 0.329E-02 0.332 .297 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.828 0.103 9.699 0.716 0.600 0.344 -9.511 0.172 0.117 Jadual 4.199 -1.403 0.553 0.407 0.598 0.39E-03 0.718 44.187 0.661 0.186E-03 2.695 -8.242 0.802 1.142 2.191 0.267E-02 9.144 0.577E-03 2.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.140 0.828 0.173 0.279E-02 0.613 7.560 0.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.149 0.152 0.199E-02 0.330 0.345 0.868 0.20E-03 0.465 6.308 0.694 0.617 0.872 0.164 0.664 0.

Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda.7%). namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan.6. hanya 92 yang dikembalikan. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta.7%).1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24.4% daripada keseluruhan responden. Walau bagaimanapun. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Berdasarkan taburan kekerapan. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke . Jadual 4. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja.7.118 4.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur. 4.

6 5.7 4.5 66.6 63.5 11.0 42.2 14.6 7.4 4.0 58.3 6.4 3.2 25.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.6 44.3 32.7 24.3 17.0 24.7 12. Jadual 4.7 17.4 3.4 Jantina Tahap Pendidikan .7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.

. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Pengurus Besar adalah lelaki. tetapi perempuan pun ada.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D.6. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. ketua program pun semua lelaki. Daripada jadual tersebut.120 4. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” . Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan. Oleh itu. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. di mana.6%. Hasil temubual mendapati bahawa.2 Jantina Jadual 4. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan. Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan.

Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit. Terdapat 14. aktiviti ini .7% (lihat Jadual 4.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D.6.7.6.6.3%) seperti yang pada Jadual 4. Kebiasaannya. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58.7. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini. Secara keseluruhannya.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya. 4.2%.0% dan 24. 4. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM).6%.121 4.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran.

.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. dan sebagainya.6%) yang menggunakan sistem ini. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan. spesifikasi barangan atau perkhidmatan. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. penolong ketua unit. bagi setiap pembelian yang dilakukan. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan. harga. perkhidmatan selepas jualan. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit.” Oleh itu. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Oleh itu. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan.

mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4. Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna.6.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4. Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini.123 4. Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat.8. Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan .

pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah.5%).1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan.” .7 Analisis dan Penemuan Kajian 4. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak.124 Di samping itu. 4.7. cepat dan juga menjimatkan.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D. Jadual 4. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan.

(2005).7.8%. Ini kerana item-item seperti harga.2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. Quesada (2004).5% 42 40 24 34 140 40.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52). Jadual 4. Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. tempoh penghantaran. analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55. piawai kualiti.0% Tinggi Sederhana Rendah 4. didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50. dan Croom dan Johnston (2003).5% 6 3 5 14 4. Frye (2004). Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al. kontrak akhir. kualiti penghantaran. masa penghantaran. customization. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian.9. Dalam kajian ini. faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu . Helmi (2005).

2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. Jadual 4. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.2% 46 41 47 134 50. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47.8% 30 5 8 43 16. 4. Faktor .7.126 faedah kepada organisasi.

Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. Walau bagaimanapun.127 demografi di lihat dari aspek jantina. 2003). 2005. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri.10 dan Jadual 4.10 dan Jadual 4.11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0. lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu. Robieh.05. 2001. 2001). penggunaan Internet. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer. Menurut Leticia (2002). tempoh pengalaman. Jadual 4. tahap pendidikan.05. (Rugimbana. 1995. 2004.05. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna. Jadual 4. ). kategori jawatan dan tempoh pengalaman. dan kategori jawatan. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Park. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Teo. Di sini pengkaji merumuskan bahawa .

504 0. Jadual 4.476 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.824 Jadual 4.765 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.594 0.228 0.456 0. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .038 0.152 0.677 0. Dalam era globalisasi.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.179 0.298 0.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.287 0.734 0.508 0.218 0.485 0.880 0.313 4.577 0.679 0.911 0.306 0.930 0.7.672 0.11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.421 0.860 0.042 0.

dan permohonan bida. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. permohonan maklumat. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan.4. Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan.14) yang diperolehi dalam model ini. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga. .129 tetapi lebih bersifat global. Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan. permohonan proposal. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung.12 .05 (Lihat Jadual 4. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan.

797 2.009 R2 = 0.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.667 -0.052 0.006 R2 = 0.086 -0.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.007 P = 0.762 0.130 Jadual 4.163 1.010 0.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .313 t 0.891 -0.402 1.261 2.133 0.211 0.689 0.934 0.325 -0.094 0.640 P 0.428 0.083 0.507 0.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.148 0.248 0.632 Beta 0.

90).001 0. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2. Jadual 4. Daripada jadual ini. mengurangkan kertas kerja (3. Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.292 0. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan.430 Beta -0.034 0.401 0.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan.79).356 0.042 0.346 t -0. .689 0.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu.131 Jadual 4. kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.346 P 0.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori.771 0.76).356 0.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.000 R2 = 0. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.

80 3.39 3.47 3. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.90 3.76 Min 3.61 3. Oleh yang demikian. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.56 3.76 3.58 3.54 3.79 3.11 2. Jadual 4.36 3.49 3.61 3.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.69 .39 3.83 2. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.56 3.132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.

133 4. (2003). didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. masa dan kertas 3. . Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Subramaniam et al. masa proses pembelian. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). Eakin (2002). Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. penjimatan kos dan spesifikasi produk. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. Manakala bagi syarikat TMR&D. pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. Dapat menjimatkan kos. Frye (2004). Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5.8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan.

Ketelusan ini sebenarnya yang utama.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent.8.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. . Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan. Daripada temubual yang telah dijalankan. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini. Di samping itu juga.134 4.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa. Rajah 4.

135 Daripada jadual berikut. ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D. malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. Dengan adanya laporan ini. Rajah 4.

Laksanakan sahaja tak begitu berkesan. tapi orang boleh persoalkan kita. Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan. kalau kita guna sistem biasa. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk. kita cakap telus.10). orang tak boleh persoalkan kita. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 . sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus.8. kalau pakai e-Perolehan. 4.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan. kita tunjuklah. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.

perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D. Menurut salah seorang responden. notis pemberitahuan.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . Sehubungan dengan itu.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. sistem perolehan kini telah diautomasikan. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. Sebelum ini. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual.

138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. Oleh yang demikian. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. . Oleh itu. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D.

Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal.16 di bawah. ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga. . Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar.8. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. Ini kerana melalui sistem ePerolehan. Dari segi penggunaan sistem. Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan.139 4. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem. mudah dan menjimatkan masa.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan.

430.840.70 562.00 1. Selain daripada faedah penjimatan kos.000. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana . sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat.140 Jadual 4.134.05 167.869. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1. 4. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian.48 30.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1.76 817.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan. 4.426.113.00 994.950. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.18 Berdasarkan kepada laporan di atas.8 juta ringgit pada tahun 2004.970. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual.71 335.00 34.00 430. 3.102.069. 2.8.

Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. Di samping itu juga. Melalui sistem atas talian ini.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. 4. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk.8. Ini kerana.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar.

pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Oleh itu. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Dengan menggunakan sistem sendiri. Oleh itu. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku. Ini kerana.142 “. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan.. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: . unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan.

ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung.8.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. dan kalau mudah. Jika perubahan kerap dilakukan. kadang-kadang sehari. . Jadual 4. Merujuk kepada jadual di bawah.143 “Ada dua situasi. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi. 4.

144 Jadual 4. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2.10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. .60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2.53). 4. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2. Rajah 4.

untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan.5 2 1. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D.145 3 Min 2. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: . pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https. Di samping itu. Di samping itu juga. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. Bagi keselamatan sistem.5 1 0.

Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. jadi kalau TM menghadapi masalah. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down).146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. . Walau bagaimanapun. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. bukannya selalu. Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. ” Bagi mengatasi masalah ini.” Selain daripada halangan tersebut. ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut. Maka. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM).

34 hingga 3. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D. Sehingga kini. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”.33 2. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Jadual 4. Di samping itu juga.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini.18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera.66 . mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan.18).00 hingga 2.31 Sisihan Piawai 0. Biasanya.67 3.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka.68 hingga 5. Dengan adanya sistem “back up” ini. Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem.31 (Lihat Jadual 4. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga.

148 4. Jadual 4. ANOVA.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik. dan regresi. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4.22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.22. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong . Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t. temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan.

149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . Di samping itu. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Bagi keselamatan sistem. Seperti sistem e-Perolehan. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian.

dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat.150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. Di samping itu juga. . Sehubungan dengan itu.

Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1. dapatan kajian menunjukkan bahawa.151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. Untuk objektif yang pertama. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik. ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika .

Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan.7. 2001). Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. cepat dan menjimatkan kos.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. Seterusnya. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian.4). Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Antara masalah yang sering . Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam. Oleh itu.

Selain daripada masalah kepada server. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. Tanpa mengira sektor industri kecil. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. Bagi mengatasi masalah ini. operasi dan prestasi syarikat mereka. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. industri kecil dan sederhana. rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . Seterusnya. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. Secara kesimpulannya. 5.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet.

). ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. Teo. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. 2001. Robieh. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . 1995. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. (Rugimbana. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. Berdasarkan kepada kajian lepas. Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. Park. Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. 2002). 2004. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. 2005. penggunaan Internet. Dalam kajian tersebut. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan.

2004). Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. Oleh yang demikian. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS. Pada masa kini. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. ExxonMobil dan sebagainya. TMB. Oleh itu. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D. di awal pembangunan sistem e-Perolehan.000 hingga RM800. Dari segi . Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya.

temubual dan juga pemerhatian. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . dengan pelaksanaan sistem ini. Secara keseluruhannya. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. Moise dan Geloso. 2003. 2006. Rogge. 2003). penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. Maka. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. 5. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. Micromedia Flash. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D.

2001). 2002. dan mengurangkan kos pencarian pembekal. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. e-MRO. 2004). teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. Weil.. 2003. e-Tender. e-Lelong. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. Eakin. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. 2000). ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D.157 amalan perolehan.6. dan e-Kerjasama (de Boer et al. 2000. . Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. Quesada. 2000. Pengkaji berpendapat. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%. e-Maklumat. mengurangkan kertas kerja. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. Frye. 2004. Subramaniam et al.1).

ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. 2004. 2005. Oleh yang demikian. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet. 1995. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. Park. (Rugimbana. Teo. 2001. Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.305. 2004).9). Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa . Robieh. 2002). dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. ). Sehubungan dengan itu. Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut.

mengurangkan kertas kerja (3. 2005. 2002 dan Quesada.159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin. Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman.79).90). Oleh itu. 2005. 2003). Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. 2004. Helmi. . 2004).80). Croom dan Johnston. dan mengurangkan masa transaksi (3. Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. Quesada.15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3. kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran.

Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom.17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat. Brunelli. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut. Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan..3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. 2000). de Boer et al. Walau bagaimanapun. 2000. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan. .160 5. Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza.

Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan.4).2. perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. Di samping itu. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. Oleh yang demikian.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Oleh itu. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas. pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem . pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik. semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. masa. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. tenaga kerja dan cepat. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga.

Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. Secara teoritikalnya. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. Walau bagaimanapun. Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah.1. Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. dengan sistem ini. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. Ini kerana setiap pembaikan . sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. selaras dengan keperluan semasa syarikat. Oleh itu. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran.

Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5. Peringkat 1 dalam Rajah 5. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan. Kebiasaannya.163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem. Oleh itu. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini.1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus . masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan.

kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi. Selain daripada itu. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D. persekitaran. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB.164 5. . yang terdedah kepada emosi. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. tekanan. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain.

1991.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus.5. mengurangkan pembelian melulu. Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. Antaranya adalah seperti berikut: 5. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. dan sebagainya. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough. 1993. Ab Hamid dan Majid. .165 5. Ini kerana. 2004). Keough. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat.

Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri. Di samping itu.5. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan.166 5. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah.5. 5. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya. Dengan cara ini. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini. Ini kerana melalui .3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian.

Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. Menurut Attaran & Attaran (2002). Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- .6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan.167 perniagaan secara atas talian. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. 5. e-Perolehan. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya. mudah dan meluas. e-Perkhidmatan dan sebagainya.

Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada.168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. Di samping itu juga. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. . Selain itu. Di samping itu juga.

Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. Secara keseluruhannya. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. . Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada.169 5. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. Akhir sekali. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes. tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan.7 Rumusan Secara keseluruhannya. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka.

Asia Computer Weekly (2003). Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. http://www. (2002). (2002). M.Y. Industrial Management & Data Systems: 177-180. Y. Abdul Majid.my/WebNotesApp/PMMain. dan Yuan. Office of Government Commerce. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. Applegate M.H dan Rohaizat..F. Irwin. Tesis Phd. A. dan Attaran. W. N. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Attaran. dan Gartner.gov. Industrial Management. McFarlan W. (1996). dan Majid. A. (2001).L. IL. Archer. The Coming Age of Online Procurement. J. N. R. A. Z.org/ConfMan/PC-online/paperlist.teennet. Bakri. http://www. Andrews. (1997).html . Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000). Chicago. Universiti Teknologi Malaysia. N. “Catch The Wave of E-Procurement”.com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. (2003). Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. dan Mckenney J. Tarikh Pencarian: 20/1/2005. (2002). Bangi.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar. Bakos.T). (2000). Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia. B. EurAsia-ICT 2002.umi.170 Rujukan Ab Hamid. Attaran. A Guide to eProcurement for the Public Sector. Alias Baba (1998). (2006). McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. M. (2002). “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. L.pmo.com.C. Z. (2000). The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.my/art_13.R. Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N. Abdullah. 44(3): 16-21. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy.26 Feb 2005. http://www.. Bhd.html 101k. .14k .I.eurasia-ict. http://proquest. 10(5): 385-95. Management Science 43(12): 1676-1692. S.

in Roger Sapsford nd Victor Jupp. dan Lee. Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. http://www. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. Quantity and Quality in Social Research. May/Jun: 50-58. London: Unwin Hyman.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. J. Belanjawan (2004). The McKinsey Quarterly. How the Internet Is Changing B2B Transaction. (2000). (1999).ac. Brynjolfsson. Data Collection and Analysis. Communications of the ACM. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. NJ. January: 5-8. http://bajet2004. Supply Chain Management Review. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. Analysis of Unstructured Data. A. Trust and Value. (1988).qmuc. Cano. Bryman.aspx?file=20030912_BH. M.. (1991). (3): 22-39.com/bm/press/showpage. dan Keough. 19 September 2003. 0-7695-1874-5/03 Chopra. Berita Harian (2003). Reliability and Validity in Qualitative Research. 46(4): 563585. Boulton. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing. dan Stalker. J. (2000). P. (2002). J. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. Bowles. Burns. Dougan. . D. S. dan Bailey.M. “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”. South Orange. Buxmann. Chan. London: Tavistock.171 Baron. T.html. “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. M. dan Smith. Cammish. M. Study Notes. dan Taylor. J. Jumaat. dan Gebauer. dan Hammersley. 43(5): 93100. London. K. (1996).D. The Management of Innovation. Internatonal Conference on System Sciences.com/2003_09_01_bajet2004_archive. The Roles of Power.. Management Science. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. A. G. O. “B2B E-Commerce Opportunities”.htm 12 September 2003. M. Sage Publication. E. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. D. Proceeding of the 38th Hawai. G. The Custom Publishing Group. P. J. A Strategic Role For Purchasing. (1961). (2000).blogspot.eperolehan. V. J. R. http://www. (1999). Y. Shaw.htm. (2001). K.

2000). Harper & Row. Summer: 37-43. New York. dan Sigh. Theory and Practice of Participant Observation in Wass. To Be or Not To B2B?. R. Supply Chain Management Review. dan Wensley. (2000).A Framework for Dianosing Competitive Superiority. H. Delbridge. Sage Publications. . Y. dan Palmer. Davila. (2001). dan Kirkpatrick. dan Kauffman. N..dnmstrategies. D. Elliff. R. dan Heijboer G. TX. Essign.K. Dai. R. P. (2001). (2002). S. V. (2000).H. “How to Make Strategic Alliances Work”. U. Organizing for Excellence: Five Case Studies. Aldershot. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement. Dyer. Responsibilities. R. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. Day. 21(1): 11-23. London.172 Croom. S. Croom. Sloan Management Review. And Wells. (1994). European Journal of Purchasing & Supply Management. P. (2002).govpro. The Journal of Supply Chain Management. Q. Kale. 8(1): 25-33.A. Gupta. dan Lincoln. M. S. De Boer L. (1988). M. (2003). 52 :1-20. at: www. J. http://www..S.com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. G. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research. November. 36(1): 4-13. I. “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. The Journal of supply Chain Management: 43-49. Management-Tasks. Dartmouth: 35-62.. (2002).F. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement.pdf Supplemental Result. Journal of Marketing. Compaq e-Business-A Case Study. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. 14(5): 539-555. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. dan Johnston. 2000. dan Arnold. (2003). San Antonio. A. Contributing to the Bottom Line. Drucker.R. R. Eakin. S. International Journal of Service Industry Management. Practices. Eric Goh (2000). 1(4): 38-45. Denzin. (1973). Assessing Advantage.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. P.J. (2000). Harink J. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. European Management Journal. Measuring e-Procurement Benefits..

E-Procurement in the Private and Public Sectors. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. (2001). “Impact of The Internet on Procurement”. P. (2004). C. (2003). Frye. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. R. Analyzing and Understading Data. Berkeley. M.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. Upper Saddler River. (2004). Gill.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary. Quesada. 3rd ed. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. S. (1997). D.pdf.173 Fok.. Gonzalez. N. http:// www. A.B. Friesen. (2004). New Jersey. Thesis PhD. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. G. C. D. J. Gulledge. Printice Hall. (1998). 22. (13): 89-101. The Element of Procurement. Gattiker. (2004). Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations. Tatham. dan Hlavka.. School of Management. R. C. A. T. Research Methods for Managers.cebi. George Mason University. “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. Thesis MBA. Denmark. (1998). dan Segev. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. (2002). CA. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181. Pulau Pinang. Journal of Organizational Behavior. 2nd ed. S. Using SPSS for Windows and Macintosh. Multivariate Data Analysis. dan Segev. Berkeley: 1-17. Gebauer.5th ed. The Conference Board of Canada. London.L.W. Changing Shapes of Supply Chains.J. J.F. (1992).E. Gebauer. Guthrie. dan Frye. W.. Green. Anderson. Y.C. T. dan Salkind. dan Johnson. . B. Prentice Hall. Aaiborg. (2001). A. University of California. Unpublished Research. dan Black. J. Marketing Intelligence & Planning. dan Mueller. Universiti Sains Malaysia. (2002).. Beam. U. Gulledge. Paul Chapman.(3): 335-348. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. R. Upper Saddler River. NJ. J.

http://agrolink.moa. “Next Generation B2B Solutions”. (2005).A Guide for Councilors and Managers. pdf. dan Sawhney. Keough. Heizer. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. D. Supply Chain Management Review. P. (1995). Yale University. R. S. Special Issue on Electronic Commerce. Jones. 1(3). dan Afzan Musa. May. ( 2005). (2000). R. Buying Your Way to The Top. (1993).my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. (1999). Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. 16(1): 3. A. Hoffman. dan Render. http:// http://www. Hertford. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. Chapter 9: 231-264. Mohamad Kamal. T. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement. A.C. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. Katsulis. Kalakota. Stein. Digital’s World Wide Web Server. The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area.C. (2004). R. E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. Stephen Austin & Sons Limited. (2002). The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. S. Hussain. F. Harvard Business Review.174 Hawking. J. M. Tarikh Pencarian: 20/12/2004.P.med. (1995). B. Helmi. Jennifer Baljoko. E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. P. (2000). Jabatan Perdana Menteri (2003). July/August: 75-79. M. R.pdf.yale.my-esm. Kalakota. C. IIE Solutions.. dan Foster.CIRA Post-Doctoral Fellow. http://cira. dan Robinson. . D. Y. Wyld. Hunter. How E-Commerce Saves Money. D. (2003). 32(8): 22-27. dan Chatterjee.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. (2000). Journal of Computer Mediated Communication. (2002).. MA. NIMH Traning Program.June: 97-102.. Tarikh Pencarian: 17/12/2004. Kaplan. E-hubs: The New B2B Marketplaces. A Case Study. A. Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic.com/story/OEG20020502S0036. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”.. 27(2): 297-306. Addison-Wesley Logman. Computer Network & ISDN System. Mixed Methods: Theory and Practice. Novak. S. M. Electronic Procurement .

E. R. Journal of the Operational Research Society. New Jersey: Prentice Hall. State University of New York. N. Computer and the Internet. 28(4) : 20-39. dan Ellis. Harvard Business Review. Principal Consultant. California Management Review.W. C. 5th ed. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance.Applications to Contemporary Issues. Malhotra. D. Phenomenology and Pedagogy.K. Computer In Industry. McGraw-Hill. dan Xideas. dan Bernjamin. Sage Publication.org/technology/fact_sheet. (2000).com.W (1995). “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. Harvard Business Review. (1998). K. (1988). Nereus Consulting Ptd Ltd. (2002). Malone. Kvale.html . J. Basic Marketing Research. T. Korper. e-Business in Education. Academic Press. Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. J. Koppelmann.I. J. (1983). S. San Diego. J. (2001). (1991). R. (2003). European Journal of Marketing . Handbook of Research Design and Social Measurement.175 Key Terms & Glossary. An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. Leonard. (1994). 6(2) : 90-106. 53: 153-164. Laios. 42 (4): 55-69. http://highered. London. B.mcgraw-hill. L. (2002).H dan Kamauff. dan Shunk.mcgrawhill. D. Latino Issues Forum. Purchasing Must Become Supply Management. 27(3): 166-172. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. C.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. Kraljic. “The Logic of Electronic Market”. Leticia. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. Newbury Park. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. Highered. P. Killen. (1989). V. 49(11): 1212-1218. The 1000-page Question. Sept-Oct. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan.L. Latinos. Yates. Kim.. Kocabasoglu. (2000).html. dan Jordan. at http://www. Miller. (2002).lif.I. J.C. . Thesis PhD. S.

M. (1991). APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. CA. London. dan Geloso. D. W. E.au. St. (1998). (2005). Research Method in the Social Sciences.oecd. PM. (2003). D. Morris. Naruto. A.C. The China International Electronic Commerce Centre.J. 5(2): 259-282. dan Huberman. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector.gov. (2004). R. (2001). Work Employment and Society. Novack. Mitchell. H. Nachmias. M. (1994). (1992). Prentice-Hall/Financial Times. Science and Training (DEST). (2000). Miles. Johor. dan Salkind. http://www. T. 5(1): 54-72. Organisation for Economic Co-operation and Development. 82(11): 21. K. (2001). Sage Publications. Online Action Plan. Journal of Business Logistic. J. Moon. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. e-Business Education. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. J. Min. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. Thousand Oaks. M.B.W. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. 6th ed. Department of education. From Strategy to Implementation. dan Simco. 2nd ed. Public Management. Tarikh Pencarian: 24/04/2004. A Supply Chain Perspective. D. London. S. M. E-Procurement. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. UTM. (2002). 12(1): 145-67. The Industrial Procurement Process. Handbook of Research Design and Social Measurement. Martin’s. dan Wood. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. dan Galle. M. Mohd Najib. A. (1999). N. Penyelidikan Pendidikan. E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants.J.ssat. http:// www. New York.P.176 Miller. G. Moise. . (1991). A. dan Nachmias. & Associates (2002).org/trade. C. Sage. Mitchell. Neef. Journal of Public Procurement. Instituting E-Procurement in the Public Sector. S.

dan Mohamed. G. April. Ribbers. (2004). Tesis PhD. Ramayah. University of Toledo.my/WebNotesApp/PMMain. Suppply Chain Management Review. Procurement Guidelines (2002)..D. Quesada. Papazoglou. (2000). M. M. . M.nsw. ABI/INFORM Global: 6. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. The Power of Procurement. Social Research Philosophy Politics and Practice. Punch. dan Tsalgatidou. C. S. Sept. Sasin Journal of Management. Lim C. Thesis PhD. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. Hangzhou. in Hammersley. (2005). (2003). dan Muhamad. 9(9). 19(3). http://wwww. (1993).au/e-procurement. Decision Support Systems. Observation and the Police . SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. 29: 323-342. (2005). (2000). Tarikh Pencarian: 11/12/2004. J. (2004). Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation.pmo. 11(1): 103-120. Phillips. Ramayah. http://212. dan Iyer. Thesis PhD. Sage: 181-99.gov..177 Park. R. Perutusan Budget 2004. P.. dan Meeker. (2002). ABI/INFORM Global: 517. Morgan Stanley Dean Witter Report. C.67k -. Quinn. The Strategic Coordination of new Information Technologies. Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization.S. Reddy A. Rae. Procurement Practice. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. J.pdf. China. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”.. (1999). J. Y.22. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003). Scholl of Business and Entrepreneurship. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www.nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . A.: 24-27. Nova Southeastern University. Tarikh Pencarian: 15/1/2005. T. Procurement Performance and their Relationship.96. (2003). J. Patterson. London. University of Kansas. T.The Research experience.P..gov. F. A. M. A Study of eProcurement Technologies. International Journal of Management. Dec.179/documents/construction survey. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience.

Logistics Solution. Printice Hall. R. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. T.E. 4th ed.D. Rogge. M. P.10 For Window”.F. Percetakan Nasional Malaysia Berhad. “Rancangan Malaysia Kelapan”. dan Beam.. Saunders. P. (1995).. (2001). 13(4): 26-32. (1998). Rugimbana.. C. (1986). D. A. Rice. 3rd ed. J. University of California Bakerley. dan Thomas. Sharon. Sage Publication. The Journal of Economic Perspective. Gebauer J. K. New York.L. 15(1): 55-68. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. . Winter. Bloor. Lewis. Kuala Lumpur. MIT Working Paper. T. Electronic Markets.F. dan Spulber. S. 2nd ed. P. Robson. Schmid. Frankland. (2005). RMK8. Alliances & The Coordination Spectrum”. University of Kentucky. Research Method for Business Students. U. Venton Publishing. An Introductory Guide. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. (2001). Segev. “Strategic Partnership: Collaboration. CICA Conference in Cairo. (2002). Egypt. Thesis PhD. Wiley. dan Zaidatun. New York. D. Robieh.B. (2001). Understanding Regression Analysis. A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues. D.. Blackwell. Salleh. C. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. B. 35(5): 465-480. J.. Oxford. A. International Journal of Bank Marketing. L. (2001). Focus Group in Social Research. University of Iowa: A sage University Paper. Sekaran.178 Reiley. Real World Research. (2002). Sjoquist. dan Thornhill. Wirtschaftsinformatik. Quantitative Applications in the Social Sciences. 1: 22-27. Research Methods for Business: A Skill Building Approach. (2003). M.. dan Stephan. Kuala Lumpur. (2003). College of Business and Economy. Schroeder.C. London. M.L. Business To Business Electronic Commerce. School of Argosy University. Robson. A. (2001). dan Ronchi. Thesis PhD. (1993). (2003).

5(102): 161. dan Shaw. Urbana University of Illinois Press. dan Hawking. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. S. Wiley and Sons. C. Communication Research. T. Subramaniam. Communication Commentary. Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. S. Kaminsky. dan Micheal J. P. C. New York. Management Communication Quarterly. (1990). Syed. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram. (1994).S. Australia. A. University of IIIinois at Urbana. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. A. McGraw-Hill. H.M. (2000).E. (2001). Dewan Bahasa dan Pustaka. 25% of Malaysian to have Internet Access. “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. United Nations (2004). (2002). P. Victoria University. Steinfield. I. D. Kuala Lumpur. Electronic Networking Applications and Policy. J.. H. M. (2001).G. R. 5: 348-365. (2002). New York and Geneva. L. Teo. dan Lea. CITeBM and IDM. Spears. Field Studies and the Paradigm Crisis. ERP Research group. . http://www. (2004). C. pp:125-137. The Paradigm Dialog. (2000). P. 21: 427459. Information Technology and Management. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. (1986). Sage. Teo. William Q. Newbury Park.: 139-157. Guba (Ed). Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading.179 Simchi-Levi. in E. 11(4). Smith.htm . Design and Managing the Supply Chain.A. L. Stein. J.phische.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. M. Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. Subramaniam. J. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. Timmers. dan Shaw. C. Subramaniam. (2003). M. R. New York. Stake. E-Commerce and Development Report. (1998). dan Simchi-Levi. (1992).. Ethics. United Nations Conference on Trade and Development. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. E.

(1994). (2000). Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace. Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. Berthon. (1998). dan Kollmann. London. F. Emerging Trend in E-Commerce. Second Edition.com. Buying into e-Procurement. Weil. McGraw-Hill. E-Commerce Impresa. dan Ung C. dan Wind. E. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. T. A. Ramayah. Chapman & Hall. Emerald Group Publishing Limited: 52(1). Yin. Work Study (2003). Williamson. (2004). (1979).E. New York. Z.. G. K. 3rd ed. European Journal of Marketing. Williamson. Yin. “Electronic Procurement-Momentum Needed”.M. 22(2): 233-261. (2000). Wan Khairuzzaman. J. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya.. University of Derby. http://home. (2000). J. L. Y. Planning and Practice. Case Study Research. 12 Januari 2006. R. Purchasing Management: Analysis.E. R. M. (2000). University of Melbourne. O. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. CA. Van Weele. P.. Thesis PhD. . Pitt.I. dan Gao. Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach. Milan.. K. The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. Journal of Law and Economics.T. (1996). Sage Publications. (2006). A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. G. Y. 4(4): 52-57.32(7/8): 603-15.my/pressclips/2006113c. Sage Publications.eperolehan. Marketing Management.S. R. W. Callender.. Welber. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. Australian Electronic Governence Conference. Watson. (2003). Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). O. Yuserrie.M. Newbury Park. A. Malaysia. Sajeev. T. Design and Methods.180 Utusan Malaysia. International Conference on Electronic Commerce.K. Free Press.F.. (2002). Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. dan Zinkhan. (1975). R. Webster. Thousand Oaks. Derbyshire Business School.htm . Kuala Lumpur.

7th ed. (1994). Purchasing and the Management of Materials. Zikmund.181 Zenz. Business Research Method. . 5th ed. G.G. (1997).Wiley. dan Thompson. New York . The Dryden Press. W.H. G.

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful