AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

5 1.10.4 1.6 1.10.2 1.9 1.vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.1 1.7 1.3 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.8 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .1 Teknologi Maklumat (IT) 1.

2.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.5.2.1.5.5.3 Pelaksanaan 2.1 2.7.5.1.5.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.6 Amalan e-Perolehan 1.5 Peringkat Pengurusan 1.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.4 2.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.1.5.3 2.7.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.2 2.10.3 E-Sumber E-Maklumat 2.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.7 Prestasi e-Perolehan 1.2.6 2.2.4 2.1 2.2 Perundingan 2.1 2.10.5.1.10.2.7.1 2.viii 1.5 Perancangan Perolehan 2.6.2 E-Tender 2.6 2.2.7.2.7.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.10.2.1 Mendapatkan Maklumat 2.10.5.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.5.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.5.

3 2.3 2.2 3.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.5.3.2.2.1.2.7.4 3.7.2.7.3.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.1 3.2.2.4 2.8 2.2.7.2.ix 2.7.2.3 3.1 Soal Selidik .1 Kajian Kes 3.5.7.3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.9 2.1.3.1 2.3.7.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.1 Data Primer 3.2.3.1 3.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.1.1 Jenis Penyelidikan 3.7.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.2 2.2.6 2.1.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.2.3 Strategi Penyelidikan 3.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.5 2.1 3.2.

6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.4 Kategori Jawatan .6.1 3.x 3.3 4.1.1.2.5 4.4 4.2 3.6.6.2.2 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.7.5.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.1.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.1.2.5 4.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.6.1.2 3.2 Jantina 4.5.5.6.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.6 3.7.6.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.3 Tahap Pendidikan 4.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.2 3.2.6.6.6.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.4 3.2.1 Umur 4.1 4.6.3 4.4 4.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.1.6.2 4.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.

7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .2 4.8.8.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.2 5.4 4.6 5.4 5.5.9 4.8.1 5.6 4.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.8.5 Penggunaan e-Perolehan 4.3 4.7.3 4.xi 4.8.3 5.2 4.6.5 4.7.8.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.7.5.5.0 5.1 4.1 Faedah Ketelusan 4.5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.1 5.7.4 4.

JADUAL 2.1 4.2 3.4 3.5 3. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .xvii SENARAI JADUAL NO.1 2.4 4.5 4.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.6 4.2 4.3 4.1 3.6 4.3 3.2 3.

15 4.13 4.16 4.xviii 4.14 4.10 4.17 4.12 4.8 4.11 4.9 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .18 4.

RAJAH 1.9 2.2 2.1 4.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .2 4.xix SENARAI RAJAH NO.8 2.3 2.7 2.3 4.10 3.5 2.6 2.2 2.1 4.4 2.1 1.1 2.

1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .8 4.7 4.6 4.9 4.5 4.xx 4.10 5.

Repair. Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia .xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju. Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah.1 BAB I PENGENALAN 1. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global. 2006). Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1.3 juta penduduk pada tahun 2006. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya. Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1.8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan.1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online).

2005). ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. Selain daripada e-Perolehan kerajaan. 2003). 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam. bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia. Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. Dalam jangka masa panjang. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Di samping itu. Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. Dengan menggunakan .2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam.

2003). mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. 1. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. Di samping itu juga.2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi. .3 piawai protokol yang seragam. 2005). menerima. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga. 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. dengan menggunakan e-Perolehan. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet.

EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. (2005). Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al.000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia. 1998. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal. 2002). pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. 2000). Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang.. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan. . 2003). Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. Walau bagaimanapun. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. Namun masih terdapat 30. Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka. 2006). Menurut Hussain et al. Elliff. 2005).4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya.

Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. Rumusan daripada soal selidik. . 2002). mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian.5 Selain daripada itu. Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia. Lantaran itu. serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi. Oleh itu. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. temubual.

Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a. c. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. .4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan. Objektif. d. b. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian.6 1.objektif tersebut adalah seperti berikut: a.

. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan.7 1. Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.

prestasi e-Perolehan.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan. .9. 1.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan.7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan.8 1. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan. Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn. Rajah 1.

persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan.9 Rajah 1. tahap pendidikan. Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004).2. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. penggunaan teknologi e-Perolehan. Rajah 1.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. kontrak perundingan. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat. Faktor demografi seperti jantina. dan analisis risikan.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. jenis permohonan. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. prestasi perolehan.

TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada . Rajah 1. Oleh itu.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden.8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji.

Daripada aspek ilmiah pula. Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. Susulan daripada kajian ini. Di samping itu. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. . diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. memperbaiki produktiviti. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. Secara tidak langsung. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan. Selain itu.

1. Di samping itu. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi. TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. ketelusan integriti. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan . 2005). TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global.9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. reka cipta. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya.

Oleh itu. 1. papan buletin komputer.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. 1994). amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. . Definisi termasuklah IT. mel elektronik.13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. persidangan telefon. 1. IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. 1999). definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. Menurut Steinfield (1992). mel suara. groupware. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. Internet. Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. perolehan tradisional. peti simpanan suara. video korporat. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. peringkat pengurusan. perdagangan elektronik. perolehan elektronik.10.1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea.

Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. . Dalam konteks kajian ini.10. 2000). (1994). . EDI.14 1. aset.2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell. Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel. perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk. Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi. 2001). 1. dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al. perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render. 2002). Menurut Zenz et al.10. 2000).

dan kini melibatkan penggunaan Internet. Menurut Hawking et al. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet. EDI. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. (2004).15 Menurut Kocabasoglu. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. 2000). EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. 1. . e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. 2002). Hussain et al. digital dan lain-lain (Abdul Majid. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. faks. telefon. Dalam kajian ini.10.

1. pengurus unit. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat.10. 2002). . Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama.5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. Intranet atau Extranet. E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. mel elektronik (email).16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). Dalam konteks kajian ini. e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. 2000). Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat. pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. 2005). 2000).

Hawking et al. mewujudkan kontrak. 2004). Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. tempahan elektronik. membuat pembayaran. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. 2004).10. Teknologi ini terdiri daripada faks. Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. membaca katalog pembekal. mengamalkan bida berasaskan Internet. e-mel. penerimaan invois. 2002). dan bida Internet. menghantar maklumat kontrak dalam web. dan Internet. Chan dan Lee. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. tanda tangan digital. 2004. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. berhubung dengan pembekal. Dalam konteks kajian ini. telefon. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. reverse auctions. proses kelulusan dalaman. . mel.17 1. EDI. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. reverse auctions. tempahan dari pembekal.

11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. kepuasan. Dalam konteks kajian ini. Sebelum ini. masa. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. pelanggan. 2004). prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. stok dan nilai (Gebauer et al. 1998). Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman. prestasi perolehan dinilai dari segi kos. (2004). . faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada.18 1. Menurut Vaidya et al.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan.10. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005). kualiti. bida elektronik dan reverse auctions. 1. tempahan elektronik.

kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini. . Di samping itu juga. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Sebagai satu kajian sains sosial. Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi.

1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia. diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan. e-Perolehan. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. . beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. Bagi memantapkan kajian ini. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji.

Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian. 1994) seperti mel elektronik. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT. Walau bagaimanapun. Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. mempamerkan. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield. IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk.21 2.2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan. papan buletin komputer. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. bagi memudahkan pemahaman. Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas. Terdapat banyak pandangan terhadap IT. berkongsi. peti simpanan suara. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian).1992). IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. 1997). faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. menyimpan. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. Daripada tafsiran definisi tersebut. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan.

Oleh itu.22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. Sistem ini juga merupakan sebuah . namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya. 2000) Rajah 2.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. Rajah 2. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal.1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B.

Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global. Hunter. Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. Quinn. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. 2002. 2005). pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. 2002). Oleh itu. Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. 2000. Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. 2000). Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan .

Australia. banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika. 2004). Sejak beberapa dekad yang lalu. 1995). Menyedari hakikat kepentingan IT. Sejak wujudnya MSC. Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. Frye. 2003. malah di seluruh pelosok dunia.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat. United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. Sebelum ini. Quesada. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. 2002). Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. Killen dan Kamauff. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. 1994. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. . 2. 2004). Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. 2004.

Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. 2003). Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong. IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia.25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). . Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang. dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan. Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian. Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. struktur pasaran.1961). Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT.

Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. Helmi. Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya. 2003). namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). 2005). Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . (2005) mendapati bahawa secara umumnya. 2005). Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. 2002.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan.

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan. 2000) . Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan. Rajah 2. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula. Oleh yang demikian. Dengan itu.3).31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2. proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan.3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2. pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. Melalui kaedah e-Dagang ini. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual. pemborong dan peruncit.

perancangan dan peruntukan perolehan). (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. kontrak yang lengkap). kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. permohonan bida-RFB). (6) penggunaan. menentukan spesifikasi. pemeriksaan dan penerimaan.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan.32 2. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga. jangkaan harga dan masa melahu. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat. pengangkutan. (4) perundingan (harga. permohonan proposal-RFP. jaminan diambil kira semasa penilaian). (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan.RFQ. pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2.5.5). kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian. penghantaran. mendapati bahawa secara umumnya. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga. permohonan maklumatRFI. menetapkan kriteria pemilihan sumber. Perolehan berorientasikan . membuat penyiasatan. pentadbiran kontrak. mengadakan persaingan bida. jadual penghantaran. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan. Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). menjalankan tinjauan di kalangan pembekal).

2001). University of California. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. (2001). Berkeley. mengenal pasti pembekal. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. CA. Changing Shapes of Supply Chains. kewangan dan pengurusan aset.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. . langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian. membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak. prosedur pembelian.

(5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan. (2) membangunkan strategi sumber. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan. Dalam kajian ini.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. pelaksanaan. perundingan. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2. pengesahan pembelian. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003). Rajah 2. mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi. ianya memerlukan keupayaan kepimpinan. penerimaan barangan. pembelian.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. (4) kontrak perundingan.5. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2.34 2. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian.7). Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) . dan pembayaran. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat.

sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan.2. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk. dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. Antara model-model yang telah dikemukakan. Perundingan.5. kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna. Semasa menjalankan perolehan tradisional. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. logistik Perdagangan Rajah 2.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. Pemilihan pembekal Pengetahuan. Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat. selenggaraan. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. 2. 2003). Pelaksanaan.6. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik.1 Mendapatkan Maklumat . kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan.

5. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. (1998) dalam mendapatkan maklumat. pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal).2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka. . (3) mengenal pasti alternatif. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). produk dan penjual. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal.2. 2. (2) menentukan spesifikasi. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian.36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran. Menurut Segev et al. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. Dengan mengetahui jenis pasaran ini.

Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2.2. Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan.5.2.8. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya.5. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian. segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya. Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan. 2.37 2. (1998). penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .3 Pelaksanaan Menurut Segev et al. semasa peringkat pelaksanaan.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.

Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2. . Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan. Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan. Dalam kebanyakan perolehan. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan.38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada.2. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.5.

langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan. Di dalam proses pembelian tradisional. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3.2.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian.5. langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2. Langkah-langkah Proses 1. Perundingan dengan pembekal 5. ianya melibatkan beberapa langkah. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas. Rajah 2. Kedatangan IT secara . 1998 (p. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut.39 2.9: Langkah. Pemilihan pembekal 4.80) Langkah di dalam Rajah 2.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi.

Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. 2. 2004). Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan. Dalam kebanyakan kes. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et.2. 2002).40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan. al.5. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui. . jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi.

bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. manakala bagi syarikat-syarikat besar. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat. Selepas pembeli menerima invois. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan. Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. 2002). kelewatan. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan. harga yang tidak tetap. pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. pertindihan pembelian. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal.41 2.2. Di samping itu juga. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. Justeru . Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal. Semasa proses tempahan dilakukan.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan.5. Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut.

2001). Watson et al.. 2. pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. 1989. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. Hoffman et al. produk lebih mudah untuk ditentukan. Rice dan Ronchi. Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan. Malone et al. 2000. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. 1979. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. ramalan. Simchi-Levi et al. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. 2000). Di samping itu juga. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . dan Computer-Aided Design (CAD).42 itu. 1995). Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. 2000). Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. 2000. Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. 2001). 1995. 1975. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. 2002).6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al.

Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly. Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. Microsoft Market. 2.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. 1997). e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Pada pertengahan era 1990-an. Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B . Intelisys.6. Menerusi perdagangan elektronik ini. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi. aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid. 2000). dan CommerceOne.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. 2003).

pengesahan. Kedua. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Pertamanya. harga.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. 2000. tempahan. 1999). penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik.. . Chopra et al. 2000. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan. 2000. Croom. 2. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. 2001). Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. Baron et al. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. pengeluaran. 2001). Kalakota. 1999. Selain itu. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. 2000). penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan.

Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. 2001). Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. 2001). Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI). 2002). Walau bagaimanapun. pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. . transaksi perniagaan. kitaran pengesahan secara automasi.45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner.

1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B.1. Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya.7. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al. e-Tender (e-Tendering). Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. e-Lelong(e-Reverse Auctions). 2.1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing).7. 2.7. pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik. Dengan mengenal pasti pembekal baru. penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. (2001). E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. e-MRO. Weil. 2.1.46 perundingan harga yang lebih rendah.2 E-Tender . 2000. 1983). 2000). e-Maklumat(e-Information).

Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan.7. 2.1. Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut. Menurut Van Wheele (2000).3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal. . Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal. Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri.

Dalam kebanyakan keadaan. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet.48 2.7. resource. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet.5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong.4 E-Lelong Secara amnya. Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal.7. 2. Dalam kes e-MRO. Oleh yang demikian.1.1. barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. . Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction). E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. pembaik pulihan dan operasi. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. (2001). kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong.

papan buletin. pembaikan dan operasi). (blueprint). Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan. jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian. ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. 2001). hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al. Biasanya. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. .6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk. 2.1.49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al. 2002).7. Dengan cara ini.

Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model. Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002).10. Buxmann.50 2. 2000.2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber. 2000). dari segi pandangan perolehan B2B. Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . 1997). Mahadevan. Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney. 2000. Phillips dan Meeker.7. 2001. Walau bagaimanapun. 1999). dan Gebauer.

Keseluruhan kitaran perolehan.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses. pembangunan produk.7.2. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada .51 2. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal. Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup.2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk.7.2.7. 2.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu. 2.2.

52 pembeli. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal. e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian.7. 2. Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. Bagi tujuan pembangunan model. Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan. Menurut Croom (2000). Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. tempahan dan agihan. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi.4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). keperluan penyebaran. .2.

Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. . Mitchell. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. seruan kerajaan (Mitchell. meningkatkan peranan tempahan elektronik. Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. 2004). Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). 2. 2002).53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian.7. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. 1973. kecanggihan teknologi komunikasi. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. 1988). menghapuskan sempadan waktu. Day dan Eensley. Selain daripada itu. keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. membangunkan kecekapan rantai pembekal. 2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Namun. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker.

Andrews dan Gartner (2002). Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11. Michele et al. Mitchell (2002) Attaran (2001). Di dalam kajian tersebut. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. seruan daripada kerajaan. kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. (2002) Attaran (2001). kemampuan rangkaian komunikasi secara global. Jadual 2. dan kemudahan infrastruktur. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. (2002) dan Naruto (2001). Kos perolehan yang murah 12. EDI versus Internet The coming age of online procurement. 7. e-Business in Education The coming age of online procurement. 8. antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. (2002) Naruto (2001) . Jadual 2.54 (2002). pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap. 9. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. kos perolehan yang rendah. Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. meningkatkan penggunaan teknologi baru. e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). et al. Michele.

2002). Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. Oleh yang demikian. faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. memenuhi permintaan pelanggan. terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. 2001).55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. kepercayaan kepada pembekal. pengurangan kos. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. 2002). 2002). hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. Daripada lima faktor ini. Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. .

Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. mengurangkan kos dan masa transaksi. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp. kos pembelian yang murah. faedah peluang dan faedah operasi. 2004).56 2. Di samping itu juga. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. 2002). Justeru itu. memenuhi keperluan pembeli. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. faedah pembayaran. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer. pertindihan pembelian. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan.8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. Selain itu. Subramaniam et al. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. 2002). Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka.

. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. dan kesilapan. buffer inventory. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. mengurangkan masa penghantaran. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik. Melalui e-Perolehan juga. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. Bagi faedah peluang. Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada. Jadual 2.57 statik. memansuhkan halangan zon waktu. 2002). katalog dinamik dan perundingan kontrak. prestasi pembekal. dan prestasi pengguna dalaman. masa menunggu. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin. Manakala dari segi faedah operasi. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal.

Quesada. (1998). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). Friesen. Mohsen & Sharmin (2002). (2004) 5. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Mohsen & Sharmin (2002). (2004) Gebauer et al. Eric Goh (2000). (1998). 15. Quesada (2004). Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004). Friesen (2004) Eakin (2002). 13. Eakin (2002). (1998). Quesada (2004) Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002). (2004) Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Quesada (2004) Eric Goh (2000). Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Friesen (2004) Gebauer et al. Kalakota & Robinson (1999). Eakin (2002). Quesada (2004) Eakin (2002). 16. Mitchell (2000). Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al. (1998). Attaran & Attaran (2002). Elliff (2000). (2004) 11. 7.58 Jadual 2. Mohsen & Sharmin. (1998). (1998). (1998). 19. 12. Mitchell (2000). Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). 9. (1998). 22. Attaran & Attaran (2002). Mitchell (2000). Friesen (2004) Gebauer et al. Procurement guideline (2002). Eakin (2002). (2002). 17. Eric Goh (2000). Kalakota & Robinson (1999). Elliff (2000). 4. Procurement guideline (2002). Mohsen & Sharmin (2002). 10. Quesada (2004). Quesada (2004) 3. (1998). Eakin (2002). 6. Mohsen & Sharmin (2002). 14. Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Frye (2004). Quesada (2004) Procurement guideline (2002). Attaran & Attaran (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. (1998). Friesen. Procurement guideline (2002). Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Quesada (2004). Mohsen & Sharmin (2002). 21. Procurement guideline (2002). (2002). Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Attaran & Attaran (2002). Friesen (2004) 2. 18. Quesada. 8.. 20. Friesen (2004) . Quesada (2004). Procurement guideline (2002). Quesada (2004) Gebauer et al. Mohsen & Sharmin (2002. Quesada (2004). Quesada (2004).2: Faedah e-Perolehan Bil 1.

2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. Rae. 2003). Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. pertimbangan kos yang tidak tepat.2. 2002). Davila et al. Rae. 2002. kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. 2. Menurut Attaran dan Attaran (2002). 2003) merupakan antara halangan kepada . Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. 2002.59 Daripada Jadual 2. 2002. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan. Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik.

merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. . masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Davila et al. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran.60 pelaksanaan e-Perolehan. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. Selain daripada masalah keselamatan. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. 2003). Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs.

Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global. e-MRO dan e-Kerjasama. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. 2. Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan.10 Kesimpulan Secara ringkasnya.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. e-Lelong. . bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari. 2002 dan Rae. e-Maklumat. pengesahan. penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. pembelian. 2002). e-Tender. 2003). hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan.

Walau bagaimanapun.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. Daripada aspek faedah e-Perolehan. kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. . Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. Oleh itu. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan.

faedah dari pembekal. kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. kontrak perundingan.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian. dan faedah kepada pengguna dalaman. kaedah persampelan. reka bentuk penyelidikan. jenis permohonan pembelian. kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. . Di samping itu. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3. Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). dan analisis risikan.

Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. Dalam perkataan lain. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan. menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin. Sehubungan dengan itu. sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. Secara ringkasnya. Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian. manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data.64 3. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. apakah data yang perlu dikumpulkan.1. analisis dan menginterpretasi pemerhatian. kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. . 1994). 1992). hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3.

Di samping itu. Pengurus Unit Perolehan. Menurut Saunders et al. kaset.65 Jadual 3. Pengurus Unit Perolehan. temubual. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. . temubual semi-struktur. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur. dan pencarian dokumen. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur. nota pemerhatian. temubual dan pemerhatian. dan Eksekutif setiap unit. catatan nota. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. Pengurus Unit Perolehan. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. nota pemerhatian. dan kakitangan syarikat Soal selidik. Temubual semi-struktur. temubual semi-struktur. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat.. temubual. nota pemerhatian.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat. Ketua Unit Perolehan. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. unit IT.temubual semi struktur.

Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3.2. Oleh itu. Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis. Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. 2003).1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins. Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar. 2001). KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth. (2003). Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif.66 Rajah 3. kajian ini .1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan.

. 3.2.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali. Data yang telah di kumpul.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal. Menurut Malhotra (2002). dan bagaimana dalam sesuatu perkara. Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik. 3. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik. Menurut Denzin dan Lincoln (2003).67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini. apa.2. di mana. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal. Dalam kajian ini. bila. Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi.1.

phenomena in terms of the meanings people bring to them. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. 3). Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar.2. recordings and memos to the self.. Untuk kajian ini. . dan klinikal.. (2003: p. 3. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. qualitative research involves an interpretive. or to interpret. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund. 1997). terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. analisis data sekunder.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. naturalistic approach to the world. attempting to make sense of. 2002). kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. Menurut Zikmund (1997).2. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah. These practices. kajian kes dan kajian tinjauan... Secara amnya. interviews. It consists of a set of interpretive. turn the world into a series of representations including fieldnotes. terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. Menurut Zikmund (1997).1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas. material practices that makes the world visible. photographs.. Oleh itu. orientasi. At this level. This means that qualitative researches study things in their natural setting. conversations. Dalam menjalankan kajian ini.

3. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. Di samping itu juga. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context. dan Helmi. 2002). sosial. penyelidikan tindakan (action research). especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin.3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . Oleh itu. organisasi. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. kumpulan. ethnography.1 Kajian Kes Menurut Yin (1994). 2005. kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. kajian kes (case study). 2002).69 3.. dan kajian eksploratori.3. grounded theory. 2002:13). 2002. strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. deskriptif dan penjelasan (exploratory. tinjauan (survey). 1991). 2005). kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies). Hussain et al. politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. 2003).

Kelima. Ketiga. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. Sebelum menjalankan kajian kes ini. pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Stake. 1990. Oleh yang demikian. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. 1986). Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. Keempat. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. siapa dan bagaimana. . Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas. Bhd. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith.

perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan. . manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud.3. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji. kesahihan dan kebolehpercayaan.1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual.71 3. Dalam keterangan holistic. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan.3. 3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D.2. unit analisis.

pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. dan kesahan luaran (external validity) (Yin.2.3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). kesahan dalaman (internal validity).3. Dalam kajian ini. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza.3. rantaian keterangan (contohnya. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain. 2002). kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi. perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes. 3.2. Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran.72 3. . Dalam kajian ini. manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis.

2. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran. (2003). Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan. Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan. 3. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing. Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman .73 3. Maka dalam kajian ini. Seperti yang dinyatakan oleh Yin. (1994). idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan.4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini.3.

5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). temubual. tinjauan langsung. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat. 3. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D. Di samping itu juga. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem . beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. temubual. 3. penglibatan dalam tinjauan. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji. Dalam kajian ini.5. Seterusnya.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B. dan artifak fizikal. rekod syarikat.

Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual. Di dalam penyelidikan ini. Selain menggunakan kaedah soal selidik.1. jenis permohonan.5. 3. Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat. Berdasarkan kepada kajian literatur.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. .1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C.

2002).2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. Di samping itu. Sebelum menjalankan sesi temubual. Oleh yang demikian. Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan.76 3. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. 1991). kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini. Dalam menjalankan temubual. Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004).5. Surat permohonan ini bertujuan . kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian.1. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al. pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini. Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi.

1. 2000. 2003). penerangan. manakala bagi .. Semasa sesi temubual dijalankan. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al. Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. 3. rakaman. Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. Dalam penyelidikan. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian.5. analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan. Saunders et al.3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. Oleh yang demikian. 2003). Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data. Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. 2003). Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano.

ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al.78 pemerhatian berstruktur. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). 2003). 1993). Dalam pemerhatian utama. Di samping itu juga. Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. 1997). Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat. Dengan cara ini. Dalam kajian ini. pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson. pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. dan pemerhatian pengalaman (experiential). Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. pemerhatian sekunder (secondary). Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes. Sepanjang tempoh pemerhatian.

kertas kerja seminar. keratan-keratan akhbar. 3. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. Selain itu. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). 3. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. . 1998). Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D. e-Perolehan Kerajaan Malaysia. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. buku-buku rujukan. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. jurnal-jurnal. mikrofilem.5. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan. mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian. Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur. Oleh yang demikian.

menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.6.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3. .6.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004). mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).2: Jadual 3. dan yang ketiga.1.80 3.3). Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. objektif kedua.

16.21.15.13. faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3.14.5. Jadual 3.4).12.81 Jadual 3.9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 .6.21.4.6. 7. Item 1.3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.8.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3.1.17.2. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi.19.22 11.

Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur. 2003). kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. skala kadar jumlah tetap. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. Pada bahagian ini. jantina. skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert.6. skala perbezaan skematik.6.82 3. skala likert.1. .6. skala peringkat item. skala staple.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. 3. 3. tahap pendidikan. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini.1. skala kategori. tempoh pengalaman. skala bernombor.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. catatan nota pengkaji. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. pemerhatian dan pencarian dokumen. Menurut Miles dan Huberman (1994). Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. 2003). fokus. mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. 1988). Di dalam kajian ini. 1996). terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan . terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif.87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. laporan unit perolehan. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. perincian.

88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. Dengan memerhatikan data yang dipamerkan. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. Bagi memastikan kesahihan data. Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Oleh itu. dengan mempamerkan data. Selepas pengumpulan data dilakukan. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. Bagaimanapun. Oleh itu. penkodan. penyingkiran. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat.

ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. jurnal. . 3. kertas seminar. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. bagi kaedah pemerhatian pula. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. ANOVA dan Ujian-t. dan pemastian data. dan pemastian (confirmability) data. ketegapan. keratan akhbar serta tesis-tesis lalu. ketegapan (sturdiness).89 kemunasabahan (plausibility). mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. Seterusnya. Bagi memastikan kesahihan data. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data. temubual dan pemerhatian. Data di kumpul melalui kaedah soal selidik.

temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi. Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan. .90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. Dapatan daripada kaedah soal selidik.

Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. ANOVA. dan analisis regresi berganda. Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D.91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. Dalam bahagian ini. Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D. Bhd. . pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes.1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D .

Pengurusan Besar.00 94.200.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian.203. Quinn. 2002.777.6% 31.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002.790.00 15.573. pemprosesan sebut harga. Daripada jadual tersebut.550.1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn. Jadual 4. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi . Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat.3% Rajah 4.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D.455.685.00 Peratusan Pembelian (%) 26. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.4% 34. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. 2002). Pegawai Penyelidik.634. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. pengiklanan. mengurangkan penggunaan kertas.16 40.7% 24.42 32. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. Jadual 4. Ketua Unit. Penolong Pengurus Besar.015.062.376. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia.707. 2000.00 130. Ini bermakna.917. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi. 2005). Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan. kelulusan pembelian. Hunter. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D.00 62.805. memberi ketelusan dalam membuat pembelian. pengurusan vendor. Eksekutif dan kumpulan sokongan.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12.370.

Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr. Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D. Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En. Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn.93 R&D. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002. . maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat.2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Rajah 4. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005.

Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.Bhd.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn.94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4.

Dengan kerjasama daripada pihak IT.000.000.00 untuk pembelian server.00. .00 hingga RM800. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka. tak pakai server Isolate pun boleh dah.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas.000. Hasil temubual dengan unit IT.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.00 untuk membeli server baru. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja. Sebenarnya. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini. kita memerlukan kurang daripada RM30. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman.00.000.95 Pada peringkat awal.000.

Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses. Setelah mendapatkan nombor MCM. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut. 2001). pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja.2. maka pembelian sebut harga akan digunakan. Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10.. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga.000. Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al.000. Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu . Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10. sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit.96 4.

unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal. . Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Rajah 4. Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D. Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan.

98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .

Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan.99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). 2001). terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA. Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. . Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa. Seterusnya. pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian. Daripada Rajah 4. Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Di samping itu juga. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian.3.

faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. Daripada faktor-faktor di atas.” . Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.100 4. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan. membangunkan kecekapan rantai pembekal. menyahut seruan kerajaan (Mitchell. Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. 2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther.2. Di samping itu. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. 2002).

Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya. 1. Phostoshop.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003.2. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. SQL Server 2000 3. Tahun 2003. Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D .Kini. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut.101 4. Item sokongan (Micromedia Flash.

4. Menurut En.5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal. .2. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. Walau bagaimanapun. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran. Rajah 4.

Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor.103 Rajah 4.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4.4) setiap kali ingin membuat pembelian. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. . Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun.

5. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. 3. Selain daripada kakitangan TMR&D. 2. 7.104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. . 6. Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. 4. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D.

Kim dan Shunk.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D. 2000. Rajah 4. Setiap fasa ini .105 4.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4. Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D. 2004). Rajah 4. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan. Daripada rajah tersebut.5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D.2. Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker.

106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. Bagi Fasa yang ketiga. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. kelulusan kewangan. Setelah pemilihan dilakukan. kecekapan dan ketelusan. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan. sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. Jika di lihat dari segi kos. . Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. iaitu fasa Pasca Perolehan.7. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional.

107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4. Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .

2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3.000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga.000.2 dan Jadual 4.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4. Jadual 4.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3. Seterusnya. media masa seperti surat khabar dan sebagainya. Namun. sebut harga dan juga tender.001 – 50. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan.001 10. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.000 dan di bawah RM 500. Jadual 4. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3.000 10. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director .000 3. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus.000 Above 50.

Di sini.000.000. Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus.109 Jadual 4. sebut harga atau tender. Ketua Pegawai Kewangan(CFO). requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. Ketua Jabatan(HoD). Manakala bagi pembelian secara sebut harga. . Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan. Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut. Di awal proses pembelian. kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD). Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU). Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10. Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian.

Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. Apabila tamat tarikh pengiklanan. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. dan sebagainya. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. Biasanya. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. Setelah perjanjian dibuat. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. ketua unit. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. pengurus unit. Apabila pengesahan telah diperolehi. semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini. spesifikasi barangan. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. DO) dan invois yang perlu diserahkan . eksekutif unit. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan.

Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. 4. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut.111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan .

analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini. Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian.4. Oleh yang demikian. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai. 4. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS). didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data. Bagi ujian kebolehpercayaan. Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4.6 (Salleh dan Zaidatun. hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai. Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. tempat dan sampel yang berlainan. 2001:261).112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif. Hasil daripada analisis yang dijalankan.9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). Manakala bagi kaedah kualitatif. Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. .4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa.

maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed. Ini kerana.93 4. Oleh itu. Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya. manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4. Jadual- .113 Jadual 4.86 0. pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas. 1998: 155).5. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. Daripada analisis yang dijalankan. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0. menurut Green dan Salkind (2003).6. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind.80 0.80 0.5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004). Walau bagaimanapun. 2002).83 0.87 0.85 0.

752 0.107 3.116 5.758 0.17E-02 0.46E-02 0.227 8.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.155 -0.86E-02 2.541E-02 0.609 0.38E-02 2.761 0.203 6.166 0.138 0.101E-02 0.580E-02 -1.763 12.102 0.151 -0.209 0.322 0.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.10E-02 0.288 0.714E-02 -4.201 0.744 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.772E-02 0.628 2.729 0.320 0.28E-02 0.851 0.293 1.413E-02 0.297E-02 0.99E-02 -6.217E-02 -0.622E-02 0.815 0.415 -6.402 -2.26E-02 -0. Jadual 4.116 4.134E-02 0.161 3.687 0.441 -4.763 0.533 0.615 0.63E-02 0.278 0. penyelenggaraan.541 0.669 0.367 10.571 0.337E-02 0.757 7.346 8.308 6.167 0.284 0.378 0.584 28.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.807 0.291 0.74E-02 5.112 -3.014 2.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6.787 0.295 -3.720E-02 2.101 7.180 0.563 -0.244E-02 0.454 -6.233 0.638 . dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.538 0.315 0.638 0.126E-02 -0.121 -6.759 0.859E-02 0.80E-02 2.605 0.299 0.176 0.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.126 0.138 4.109 -4.270 0.

maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk. 1998).367) dan jenis permohonan (1.57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan. analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. . Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6.584). Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik. nilai pemberat yang kurang daripada 0. pengumpulan maklumat (2. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak. Di samping itu juga.5). Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. analisis risikan (2.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. permohonan proposal.. Oleh itu.40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi. Jenis permohonan seperti sebut harga. Selain daripada kedua-dua faktor di atas.763). aspek customization. Pada kebiasaannya.757).

600). faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9.6). penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0.465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0.812).40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.402). Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D.103) dan faedah kepada organisasi (1. mengurangkan bilangan pembekal (0.598) kepada pengguna dalamannya. kos (0.511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan. mengurangkan inventori. Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0. Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0. Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0. mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0. kertas kerja (0.8.802). pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi.613).116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. perkhidmatan (0.828). .718).708). faedah dengan pembekal (2.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0. Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61. Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0.828). Daripada analisis yang dijalankan.694).

329E-02 0.812 0.553 0.267E-02 9.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.465 6.209 6.407 0.104 0.695 -8.802 1.828 0.661 0.144 0.598 0.150 0.187 0.131 8.199 -1.828 0.872 0.149 0.39E-03 0.140 0.703 8.644 0.142 2.403 0.868 0.199E-02 0.308 0.330 0.708 0.274 0.300 0.279E-02 0.173 0.718 44.103 9.44E-03 0.511 0.332 .117 Jadual 4.297 0.345 0.613 7.152 0.186E-03 2.172 0.20E-03 0.664 0.699 0.577E-03 2.560 0.344 -9.557 0.242 0.600 0.164 0.191 0.716 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.617 0.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.694 0.

7%).7%). Berdasarkan taburan kekerapan. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden. Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke .7.118 4. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja.6. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4. hanya 92 yang dikembalikan. namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an.1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta.4% daripada keseluruhan responden. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67. 4.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan. Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda. Jadual 4. Walau bagaimanapun.

0 58.4 4.6 7.7 12.6 5.5 11.3 17.4 3.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.3 32.0 24.0 42.2 14.7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.2 25.6 44.5 66.7 17.3 6.4 3. Jadual 4.4 Jantina Tahap Pendidikan .7 4.6 63.7 24.

Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan.6. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D.. kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki. di mana.6%. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” . Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. Oleh itu.2 Jantina Jadual 4. Hasil temubual mendapati bahawa.120 4. Pengurus Besar adalah lelaki. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki. ketua program pun semua lelaki. tetapi perempuan pun ada.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. Daripada jadual tersebut. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki.

4. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25.0% dan 24.7.6%.121 4. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4.2%.3%) seperti yang pada Jadual 4.6.7. aktiviti ini .3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran.7% (lihat Jadual 4. 4. Terdapat 14. Kebiasaannya.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini.2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda.6. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58. Secara keseluruhannya. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini.6. Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM).

namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. spesifikasi barangan atau perkhidmatan. harga. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif. bagi setiap pembelian yang dilakukan.” Oleh itu. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan.6%) yang menggunakan sistem ini. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. . dan sebagainya. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. penolong ketua unit. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. Oleh itu. perkhidmatan selepas jualan.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan.122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan.

Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini.8.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4. Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat.6. Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan . Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini.123 4.

Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual.124 Di samping itu. Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4. 4. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah. cepat dan juga menjimatkan. didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan.1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.5%).7.” . Jadual 4. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan.

didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50. tempoh penghantaran. faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu . Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. dan Croom dan Johnston (2003). Dalam kajian ini.5% 6 3 5 14 4. Frye (2004). kontrak akhir.9. kualiti penghantaran. Helmi (2005). Quesada (2004). prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian.5% 42 40 24 34 140 40. customization. Ini kerana item-item seperti harga. analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana. piawai kualiti.0% Tinggi Sederhana Rendah 4.125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52). (2005).8%. Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al.7.2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. masa penghantaran. Jadual 4.8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55.

Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.8% 30 5 8 43 16.2% 46 41 47 134 50. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini.7.126 faedah kepada organisasi. Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi. Jadual 4. Faktor . didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47. 4. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33.2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat.

11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0. dan kategori jawatan. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Jadual 4. Walau bagaimanapun.05. Robieh. lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu. penggunaan Internet. 2001. 2004. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri. tahap pendidikan.05. ).127 demografi di lihat dari aspek jantina. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna. (Rugimbana.10 dan Jadual 4. tempoh pengalaman.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Menurut Leticia (2002). lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda. Teo. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. Jadual 4.10 dan Jadual 4. kategori jawatan dan tempoh pengalaman. 2003). Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina.05. 1995. Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. 2001). Park. 2005. Di sini pengkaji merumuskan bahawa .

Dalam era globalisasi.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.456 0.734 0.421 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.485 0.911 0. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.930 0.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.038 0.679 0.218 0.677 0.152 0.306 0. Jadual 4.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.179 0.577 0.7.860 0.504 0.313 4.824 Jadual 4.594 0.880 0.476 0.042 0.298 0.672 0.765 0.508 0.287 0.228 0.

Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan.12 . maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung.14) yang diperolehi dalam model ini. permohonan maklumat.129 tetapi lebih bersifat global.05 (Lihat Jadual 4.4. Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. permohonan proposal. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan. dan permohonan bida. .

159 * Signifikan pada aras keertian 5% .211 0.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.010 0.428 0.130 Jadual 4.094 0.148 0.797 2.762 0.009 R2 = 0.689 0.248 0.133 0.402 1.261 2.667 -0.507 0.934 0.083 0.640 P 0.632 Beta 0.163 1.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.891 -0.052 0.313 t 0.086 -0.007 P = 0.006 R2 = 0.325 -0.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.

Daripada jadual ini. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.401 0. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan.76).689 0.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2.131 Jadual 4.034 0.346 P 0. mengurangkan kertas kerja (3.346 t -0.001 0.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8. kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3.430 Beta -0.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.79). TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan. Jadual 4.356 0.292 0.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu.000 R2 = 0.771 0.042 0.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2. . penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori.356 0.90). Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.

90 3.61 3. Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.58 3.83 2.61 3.11 2. Jadual 4.79 3.54 3.76 3. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.80 3.56 3.49 3.69 .39 3.36 3.76 Min 3.56 3. Oleh yang demikian.39 3.47 3.

Dapat menjimatkan kos. masa proses pembelian. Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. (2003). masa dan kertas 3. . penjimatan kos dan spesifikasi produk. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan.8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Subramaniam et al. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2.133 4. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. Frye (2004). pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. Manakala bagi syarikat TMR&D. Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. Eakin (2002).

Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. . Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. Rajah 4.8.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. Di samping itu juga. Ketelusan ini sebenarnya yang utama. Daripada temubual yang telah dijalankan. Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini.134 4.

ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D. Dengan adanya laporan ini.135 Daripada jadual berikut. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan. ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. Rajah 4.

kita tunjuklah. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 .8. kalau pakai e-Perolehan.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan. kalau kita guna sistem biasa. tapi orang boleh persoalkan kita. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. orang tak boleh persoalkan kita.10). kita cakap telus. 4. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk. Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari.136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat. Laksanakan sahaja tak begitu berkesan. semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah.

maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan. Menurut salah seorang responden. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. sistem perolehan kini telah diautomasikan. ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. Sehubungan dengan itu. notis pemberitahuan. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. Sebelum ini. kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas.

Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D. Oleh yang demikian. kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. . dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. Oleh itu.

139 4. mudah dan menjimatkan masa. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor.16 di bawah. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. Dari segi penggunaan sistem. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar.8. Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah. Ini kerana melalui sistem ePerolehan.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. . Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4. ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga.

134. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat. 3.869. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1.069.970.00 994. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana .00 1.00 34.840.950.8. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual. 4.76 817.102.71 335.000.00 430.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan.05 167. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456.18 Berdasarkan kepada laporan di atas. sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik.426.113. 2.140 Jadual 4. 4. ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian.70 562.430.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1.8 juta ringgit pada tahun 2004.48 30. Selain daripada faedah penjimatan kos.

5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. Di samping itu juga. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar. Ini kerana. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak.141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. 4. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk. brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. Melalui sistem atas talian ini. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri.8. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta.

Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Dengan menggunakan sistem sendiri. Oleh itu. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: . Ini kerana. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah.. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan.142 “. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku. sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. Oleh itu. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan.

Jadual 4.143 “Ada dua situasi. dan kalau mudah.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. kadang-kadang sehari. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran.8. . sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. Jika perubahan kerap dilakukan. Merujuk kepada jadual di bawah. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan. 4.

. 4.53).144 Jadual 4.60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel.9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul. Rajah 4. • Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan.10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2.

5 1 0.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. Di samping itu. Di samping itu juga. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: . untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet.145 3 Min 2. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D.5 2 1.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan. Bagi keselamatan sistem. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D.

Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM). ” Bagi mengatasi masalah ini. . Maka.146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia.” Selain daripada halangan tersebut. ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. jadi kalau TM menghadapi masalah. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down). masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. bukannya selalu. ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem. Walau bagaimanapun.

18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”.18). boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini. Biasanya.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga.33 2.31 (Lihat Jadual 4.34 hingga 3.00 hingga 2. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1.66 . Jadual 4. maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera.68 hingga 5.67 3. mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan.31 Sisihan Piawai 0.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka. Sehingga kini. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D. Dengan adanya sistem “back up” ini. Di samping itu juga. Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2.

temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong . Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t. dan regresi.22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4. ANOVA.22.148 4. Jadual 4.

Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Di samping itu.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan. Bagi keselamatan sistem. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. Untuk menangani masalah penipuan di Internet. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. Seperti sistem e-Perolehan. namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.

. pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat. Di samping itu juga.150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. Sehubungan dengan itu. dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka.

tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula.0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. Untuk objektif yang pertama. ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika .151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1. dapatan kajian menunjukkan bahawa. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik.

152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional.4). Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. 2001). Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Antara masalah yang sering . Oleh itu. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam.7. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan. cepat dan menjimatkan kos. Seterusnya.

153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. Selain daripada masalah kepada server. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. 5. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. Secara kesimpulannya. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. operasi dan prestasi syarikat mereka. Bagi mengatasi masalah ini. kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. Seterusnya. industri kecil dan sederhana. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat. Tanpa mengira sektor industri kecil.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet.

penggunaan Internet. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. Berdasarkan kepada kajian lepas. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. ). (Rugimbana. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. 1995. Dalam kajian tersebut. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri. 2004. 2001. Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. Robieh. Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. Park. 2002). namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Teo. ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. 2005.

Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. Dari segi . Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. ExxonMobil dan sebagainya. di awal pembangunan sistem e-Perolehan. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki. Pada masa kini. Oleh itu. 2004). TMB. tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi.000 hingga RM800. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. Oleh yang demikian.

penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat. Rogge.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. 2003. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia. Moise dan Geloso. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat. dengan pelaksanaan sistem ini. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. Micromedia Flash. temubual dan juga pemerhatian. 2003). mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. Maka. isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. 2006. Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. 5.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. Secara keseluruhannya. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi.

Frye. terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. 2003. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan. Quesada.1). . ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. e-Maklumat. e-MRO. e-Lelong. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). dan e-Kerjasama (de Boer et al. dan mengurangkan kos pencarian pembekal. mengurangkan kertas kerja. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. 2000. e-Tender. 2001). Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D.. 2000). Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%. 2004. Pengkaji berpendapat.157 amalan perolehan. 2002. Weil. ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. 2000. Eakin. Subramaniam et al. Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2.6. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. 2004). sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan.

2001. Teo. Robieh. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa .158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. ). Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. 2004). 2005.305. Sehubungan dengan itu. Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. Park. dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. 1995. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet. Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. 2002). Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. Oleh yang demikian. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. (Rugimbana. 2004.9).

Quesada. Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin. 2005. Helmi. Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. 2002 dan Quesada.80). kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran. Oleh itu. Croom dan Johnston. . 2003). dan mengurangkan masa transaksi (3. 2005.15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3.90). Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman. 2004. Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. 2004).159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al. mengurangkan kertas kerja (3.79). Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4.

Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. 2000). Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. . Brunelli. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini.160 5. 2000. Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat.. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut. de Boer et al. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza.17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit. Walau bagaimanapun.

pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat.161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos. masa. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. Oleh yang demikian. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas. Oleh itu. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun). tenaga kerja dan cepat. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan.2. pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. Di samping itu.4). Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem .

Secara teoritikalnya. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. Ini kerana setiap pembaikan . Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini.1. Oleh itu. dengan sistem ini. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. selaras dengan keperluan semasa syarikat. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat. Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. Walau bagaimanapun. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem.

163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini. Peringkat 1 dalam Rajah 5. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem. Kebiasaannya. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5. Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Oleh itu. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2).1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus . Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil.

Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB. Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB. Selain daripada itu. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D.164 5. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. yang terdedah kepada emosi.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. persekitaran. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. tekanan. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. . Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat.

5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. 1993. Antaranya adalah seperti berikut: 5. Ab Hamid dan Majid. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. 2004).165 5. Keough. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos. . 1991. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus. mengurangkan pembelian melulu. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough. dan sebagainya. Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. Ini kerana. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus.5.

Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. 5. Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Dengan cara ini.5. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini. Ini kerana melalui . Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri.166 5. Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem.5. Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya. Di samping itu.

Menurut Attaran & Attaran (2002). 5. Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya.167 perniagaan secara atas talian.6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. e-Perolehan. mudah dan meluas. Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. e-Perkhidmatan dan sebagainya. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- . ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut.

Di samping itu juga. Di samping itu juga. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut.168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. . Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. Selain itu. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut.

penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah. Secara keseluruhannya. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. Akhir sekali. . adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain.169 5.7 Rumusan Secara keseluruhannya. tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes.

Tarikh Pencarian: 20/1/2005. EurAsia-ICT 2002. The Coming Age of Online Procurement. Attaran. http://proquest. (2006). (1996).C.26 Feb 2005. N. Applegate M. Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan.H dan Rohaizat. A. Chicago. Bangi.html 101k. N. (1997). Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. Y.gov. Office of Government Commerce.I.T).eurasia-ict. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia.com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. W. Industrial Management & Data Systems: 177-180.org/ConfMan/PC-online/paperlist. “Catch The Wave of E-Procurement”.14k . A. http://www. Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N. . 44(3): 16-21. dan Attaran. Archer.my/art_13.my/WebNotesApp/PMMain. dan Majid. Andrews. McFarlan W.R.F. A. (2002).teennet. dan Yuan. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. http://www. IL. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. Bakos. J. dan Gartner. Management Science 43(12): 1676-1692. Bhd. Alias Baba (1998). A Guide to eProcurement for the Public Sector.Y.. (2003). L. http://www.html .nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar. (2002). S. Attaran. Universiti Teknologi Malaysia. 10(5): 385-95. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. (2000). Irwin. Abdul Majid.170 Rujukan Ab Hamid. Z. M. (2001).pmo. B. (2002). (2002).umi. Tesis Phd. Industrial Management. Abdullah. R.com. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000).. N. M. Z. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. Asia Computer Weekly (2003). Bakri. (2000). dan Mckenney J. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed.L.

January: 5-8. M. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. The McKinsey Quarterly.qmuc. dan Stalker.D. Reliability and Validity in Qualitative Research. Bryman. dan Smith.blogspot. http://www.com/bm/press/showpage. Belanjawan (2004). http://www. G. 19 September 2003. J.htm 12 September 2003. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. (1999). K. 43(5): 93100. T. A Strategic Role For Purchasing. (2001). Chan. Sage Publication.com/2003_09_01_bajet2004_archive. Y. Berita Harian (2003). P. The Management of Innovation. London.html. London: Unwin Hyman. Buxmann. “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. Management Science.ac. Analysis of Unstructured Data. (2000). (1991).. . J. M. (1988). O. dan Hammersley. J. NJ. Bowles. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. Jumaat. dan Keough. J. The Roles of Power. A. (1996). London: Tavistock. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong.. Proceeding of the 38th Hawai. J. D. A. Cano.eperolehan. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. K. 46(4): 563585.171 Baron. May/Jun: 50-58. How the Internet Is Changing B2B Transaction.M. Shaw. (1961). “B2B E-Commerce Opportunities”. (1999). 0-7695-1874-5/03 Chopra. dan Lee. Supply Chain Management Review. The Custom Publishing Group. Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships.htm. Trust and Value. Data Collection and Analysis. dan Bailey. P. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. Study Notes. M. (2002). dan Gebauer. Communications of the ACM. Quantity and Quality in Social Research. M. Cammish. South Orange. (2000). dan Taylor. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. J. G. http://bajet2004. D. R. V. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. (3): 22-39. Dougan. (2000). “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”.aspx?file=20030912_BH. Burns. Boulton. S. E. Brynjolfsson. Internatonal Conference on System Sciences.

Elliff. U. dan Arnold. (2003). And Wells. The Journal of supply Chain Management: 43-49. R. Sage Publications. (2001). http://www.pdf Supplemental Result.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. S. Drucker. (2002).. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”. P. dan Kauffman. Harink J. Kale. Delbridge. (2000). (1988). 8(1): 25-33. D. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research.A. Gupta. “How to Make Strategic Alliances Work”. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. M. H. Contributing to the Bottom Line.J. Croom. (2001). A. 1(4): 38-45.R. Q. Day. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. Compaq e-Business-A Case Study. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement. Practices. November. P. J. The Journal of Supply Chain Management. V.com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh.. Responsibilities. G. dan Johnston. Journal of Marketing. European Management Journal. 36(1): 4-13.F. at: www.dnmstrategies. 21(1): 11-23. Y. Supply Chain Management Review. Aldershot. Summer: 37-43. Dartmouth: 35-62. 2000. International Journal of Service Industry Management. Management-Tasks. R. Eakin. Assessing Advantage. S.. To Be or Not To B2B?. Dyer. N. (1973). (2003). (2002). dan Lincoln.govpro.K. I. Harper & Row. New York. De Boer L. Eric Goh (2000). Dai. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. Sloan Management Review. Organizing for Excellence: Five Case Studies. A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. Measuring e-Procurement Benefits. Denzin. Essign. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004.H. . TX. dan Palmer. (2000). dan Kirkpatrick. R..A Framework for Dianosing Competitive Superiority. “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. London. R. dan Heijboer G. S. (2000). San Antonio. S. 52 :1-20.172 Croom. (2002). dan Sigh. (1994). European Journal of Purchasing & Supply Management. M. Davila. R. 2000). P. Theory and Practice of Participant Observation in Wass. 14(5): 539-555. dan Wensley.S.

J. (2002).173 Fok. (2004). Aaiborg. Universiti Sains Malaysia. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. (2002).F. (1997).B. J. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. R. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. dan Mueller. S. Tatham. Denmark.cebi. New Jersey. A. D. Quesada.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary. Gonzalez. 22.pdf. Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181. Upper Saddler River. 2nd ed. (13): 89-101. School of Management. Gill. dan Frye. Using SPSS for Windows and Macintosh. Frye. George Mason University. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. . The Conference Board of Canada. (2001). Unpublished Research. Gebauer. (1998). CA. dan Segev. http:// www. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. N. (2004). C. S. Friesen. J. R. Guthrie. Journal of Organizational Behavior. Analyzing and Understading Data. Berkeley: 1-17. Gulledge. Thesis MBA. The Element of Procurement. Y. University of California. dan Salkind. Pulau Pinang. A. D.. Anderson. 3rd ed. Thesis PhD.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. Green. Upper Saddler River. Paul Chapman. T.(3): 335-348. U. R. Prentice Hall. (1992). E-Procurement in the Private and Public Sectors. Gulledge. London. “Impact of The Internet on Procurement”. (2001). dan Johnson. Gebauer. T. G. “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. C.C. Gattiker. Beam. Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations.L. J. NJ.W.. Research Methods for Managers. dan Hlavka. B.J. P. C.5th ed. Marketing Intelligence & Planning.. (1998). W. dan Segev.. dan Black. A. QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. (2004). (2003). Printice Hall. Berkeley. Changing Shapes of Supply Chains. M. Multivariate Data Analysis. (2004).E.

P. (2000). Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic. R. Jones. 27(2): 297-306. Addison-Wesley Logman. pdf. Jabatan Perdana Menteri (2003). A. S. Tarikh Pencarian: 17/12/2004. A Case Study. Electronic Procurement .. Heizer. M. dan Sawhney. R. Y. F. Yale University. (2003). M.com/story/OEG20020502S0036. http://agrolink. Novak.C.pdf. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. How E-Commerce Saves Money. “Next Generation B2B Solutions”..A Guide for Councilors and Managers. Hunter. (2002). E-hubs: The New B2B Marketplaces. (2000).my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. Journal of Computer Mediated Communication. 32(8): 22-27. May. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. Mohamad Kamal. Wyld.yale. Helmi. (2002). Supply Chain Management Review. dan Chatterjee.med. Stein. P. A. D. Harvard Business Review. R. C. Computer Network & ISDN System. Buying Your Way to The Top. (1999). dan Afzan Musa. Special Issue on Electronic Commerce.C. Chapter 9: 231-264. Kalakota. dan Robinson. ( 2005). dan Render. Keough. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. Jennifer Baljoko. Hussain. Mixed Methods: Theory and Practice. (2004). R. S. July/August: 75-79. Katsulis. S. 16(1): 3.174 Hawking. MA. M.June: 97-102. Digital’s World Wide Web Server. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. B. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. (2005).my-esm. Kalakota. Hoffman.CIRA Post-Doctoral Fellow. A. http:// http://www.moa. P. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. . http://cira. E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. (1995). (1995). Stephen Austin & Sons Limited. dan Foster.. 1(3). E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. Hertford. D. Kaplan. IIE Solutions. The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. (2000). J. T. Tarikh Pencarian: 20/12/2004. (1993). D. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”. NIMH Traning Program..edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation.

dan Xideas. Kraljic. Computer In Industry.. R. New Jersey: Prentice Hall. Basic Marketing Research. (1983). Harvard Business Review. Computer and the Internet. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. The 1000-page Question. C. 28(4) : 20-39.C. “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”. Nereus Consulting Ptd Ltd. . Koppelmann. dan Bernjamin.W. State University of New York. Leonard. Leticia.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. (1994). An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. Killen. J. at http://www. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. T. S. California Management Review. E. Latinos. Phenomenology and Pedagogy.W (1995). (1989). Purchasing Must Become Supply Management. McGraw-Hill. D. Principal Consultant.L. (2002). Malone. Kvale. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. J.I. San Diego. 49(11): 1212-1218. (2001). (2000). Sept-Oct. P. (2000).org/technology/fact_sheet. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance. Journal of the Operational Research Society. European Journal of Marketing . J. Highered. (1988). Kocabasoglu. (1991). Kim.html .H dan Kamauff. London. 42 (4): 55-69. Handbook of Research Design and Social Measurement. (2002). 5th ed.lif. Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. (1998). Academic Press. Korper. 53: 153-164.mcgraw-hill. “The Logic of Electronic Market”. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. e-Business in Education. Newbury Park. dan Ellis. C. D. J. L.com. S.K. Laios. (2002). Thesis PhD. Miller. 6(2) : 90-106. V. Harvard Business Review. Latino Issues Forum.html.mcgrawhill. http://highered. N. Sage Publication. Malhotra. B.175 Key Terms & Glossary. J. R.Applications to Contemporary Issues.I. dan Shunk. Yates. (2003). K. 27(3): 166-172. dan Jordan.

Miles. Min. 5(2): 259-282. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. J.W. Online Action Plan. http:// www. http://www.gov. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. Mitchell. 6th ed. Journal of Business Logistic. (1998). Mitchell. dan Salkind. e-Business Education. UTM. (2000). Organisation for Economic Co-operation and Development. Morris. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. New York. London. Department of education. (2001). T. Thousand Oaks. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. 2nd ed.176 Miller. Nachmias.C.ssat. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. 82(11): 21. (1994). Mohd Najib. (1992). N. Penyelidikan Pendidikan. R. A Supply Chain Perspective. Moise.B. The China International Electronic Commerce Centre. K. (2004). Moon. D. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. M. S. H.org/trade. (2003). St. dan Simco. Sage Publications. Prentice-Hall/Financial Times. M. M. Journal of Public Procurement. From Strategy to Implementation. Naruto. 12(1): 145-67. Tarikh Pencarian: 24/04/2004. Sage. G. dan Galle. E-Procurement. (1991).au. Public Management. PM. The Industrial Procurement Process. M. C. D.oecd. Research Method in the Social Sciences. 5(1): 54-72. dan Huberman. . (2001). CA. (1991). (1999). A. M. Neef. J. S. dan Wood. Science and Training (DEST). Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations.J.J. A. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. London. Johor.P. W. A. Martin’s. Instituting E-Procurement in the Public Sector. (2002). E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants. D. E. & Associates (2002). Work Employment and Society. dan Geloso. Handbook of Research Design and Social Measurement. Novack. (2005). dan Nachmias.

Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines. Rae.179/documents/construction survey. (2004). ABI/INFORM Global: 6. (2000). (2000). Sasin Journal of Management. (2005). P. J. Suppply Chain Management Review.D. London. University of Toledo..gov. (1993). University of Kansas. T. Ramayah. Ribbers. Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience. 19(3). A. J. Perutusan Budget 2004. (2003). Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. (1999). (2003). dan Muhamad.The Research experience.nsw. J.: 24-27. Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization. Procurement Guidelines (2002). F. 9(9). dan Iyer. The Power of Procurement. Patterson.au/e-procurement. 29: 323-342.pmo.gov. Thesis PhD. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. Phillips.. C. Morgan Stanley Dean Witter Report. dan Meeker. Decision Support Systems. ABI/INFORM Global: 517. Dec.P. dan Mohamed. 11(1): 103-120.nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . A Study of eProcurement Technologies.my/WebNotesApp/PMMain. M. Punch. (2002). Tesis PhD. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”.67k -. International Journal of Management. Sept.22.pdf. http://212. S. Tarikh Pencarian: 11/12/2004. Tarikh Pencarian: 15/1/2005. Quinn. Observation and the Police . G. Hangzhou.. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. Y. . dan Tsalgatidou. The Strategic Coordination of new Information Technologies.S. Scholl of Business and Entrepreneurship. Thesis PhD. Lim C. Ramayah. Papazoglou. Quesada. Nova Southeastern University.96. http://wwww. M.. (2004). M. China. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. A.177 Park. Reddy A. Procurement Practice. R. T. (2005). Social Research Philosophy Politics and Practice. Procurement Performance and their Relationship. Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation. J. M. Sage: 181-99. April. in Hammersley.. C. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003).

dan Thomas. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. P. M. University of Kentucky. Frankland. Electronic Markets. Rugimbana.E. Gebauer J. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. Thesis PhD. C... T.178 Reiley. (2003).L. 2nd ed. 15(1): 55-68. J. Quantitative Applications in the Social Sciences. CICA Conference in Cairo. Sjoquist. MIT Working Paper. . P. Sekaran. (2001). University of California Bakerley. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. Oxford. Wiley. B. P. Logistics Solution. Alliances & The Coordination Spectrum”. Robson. (1998). London. (2003). M. (1995). Printice Hall. T. (1986). (2005). dan Stephan. Rice. Blackwell. Lewis. Sharon. Percetakan Nasional Malaysia Berhad. College of Business and Economy. Egypt.B.D.. (2002). “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. S. International Journal of Bank Marketing. Research Method for Business Students. University of Iowa: A sage University Paper. (1993). (2001). dan Thornhill. Focus Group in Social Research. J. Saunders. D. Understanding Regression Analysis. Wirtschaftsinformatik. (2002). (2001). “Strategic Partnership: Collaboration. Sage Publication. M.. 4th ed.10 For Window”. 13(4): 26-32. “Rancangan Malaysia Kelapan”. C. K. dan Beam. Kuala Lumpur. RMK8. A. D. The Journal of Economic Perspective.. Schmid. Research Methods for Business: A Skill Building Approach.L. D. Rogge..C.F. Robieh. dan Zaidatun. Robson. 1: 22-27. New York. Kuala Lumpur. R. Real World Research. dan Ronchi. U.F. (2001). Schroeder. School of Argosy University. Venton Publishing. A. A. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. (2003). Segev. Bloor. Business To Business Electronic Commerce. 3rd ed. Winter. 35(5): 465-480. Salleh. New York. L. A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues. dan Spulber. (2001). An Introductory Guide. Thesis PhD.

21: 427459. Ethics. dan Lea. P. Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. ERP Research group.. Kaminsky. P. J. Newbury Park. Field Studies and the Paradigm Crisis. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. E-Commerce and Development Report. Australia. Steinfield. (2002). pp:125-137.htm . in E. 5(102): 161. dan Shaw. C. Kuala Lumpur. e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. (1992). M. Communication Research. (1986). 11(4). New York. C. United Nations (2004). (2001). Subramaniam. dan Hawking.A. (2000). (2001). New York. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading.: 139-157. P. Victoria University. R. Subramaniam. The Paradigm Dialog. (2004). L. Information Technology and Management. Stein.G. A.S. Design and Managing the Supply Chain. Guba (Ed). S. J. Smith. New York and Geneva. http://www. Dewan Bahasa dan Pustaka. Sage. CITeBM and IDM. A. Management Communication Quarterly.179 Simchi-Levi. C. (1998). T. R. Subramaniam. I. dan Simchi-Levi. dan Shaw. Teo. McGraw-Hill. D. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. (2002). H. Electronic Networking Applications and Policy. Timmers. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram. M. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. J. S. dan Micheal J. Urbana University of Illinois Press. “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. L. Syed. Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. (1994). H.E. (2000). (1990). (2003).M. Spears.phische.. Teo. Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. . The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement. E. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. University of IIIinois at Urbana. Stake. 5: 348-365. William Q. 25% of Malaysian to have Internet Access. C. M. Communication Commentary. Wiley and Sons. United Nations Conference on Trade and Development.

The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. CA.E. Y. McGraw-Hill. Work Study (2003). (2002).htm . Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). (1979). A. J. E. Webster.I. Thesis PhD. Newbury Park. (1998). Van Weele. University of Melbourne. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness.M. A. University of Derby. (2006). Williamson. T. Australian Electronic Governence Conference.my/pressclips/2006113c. London. Berthon. Purchasing Management: Analysis. R. Case Study Research. Free Press. 3rd ed. (2000). Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach.com. E-Commerce Impresa. O. Watson. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour. 22(2): 233-261. Weil. Thousand Oaks. Sajeev. Yuserrie... Kuala Lumpur. R. O. http://home.E. L. Derbyshire Business School. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. International Conference on Electronic Commerce. Welber. G. K. Z. Callender. (2000). (2000).. Pitt. Williamson. Emerald Group Publishing Limited: 52(1). “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. dan Wind. (2003).S. Buying into e-Procurement.. (1996).eperolehan. R. F.180 Utusan Malaysia. G. Sage Publications. (1994).. Design and Methods. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya. Yin. (1975). Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace. 12 Januari 2006. dan Gao. K.. Milan. “Electronic Procurement-Momentum Needed”. New York. R. Chapman & Hall. Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. T. Y. Malaysia. P.M. Journal of Law and Economics. dan Zinkhan. (2004). Wan Khairuzzaman. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. Sage Publications. European Journal of Marketing. M. W. dan Kollmann.K. . Marketing Management.T.32(7/8): 603-15. J.F. 4(4): 52-57. Emerging Trend in E-Commerce. Second Edition. Ramayah. (2000). Yin. Planning and Practice. dan Ung C.

Zikmund.G. Business Research Method.Wiley. 7th ed. (1994). dan Thompson. Purchasing and the Management of Materials. (1997). New York .H. G. . W. 5th ed.181 Zenz. The Dryden Press. G.

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful