AMALAN DAN PRESTASI DALAM PEROLEHAN ELEKTRONIK

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD

Tesis ini dikemukakan sebagai memenuhi syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)

Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Universiti Teknologi Malaysia

JUN 2006

PSZ 19:16 (Pind. 1/97)

UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA

BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL :

AMALAN DAN PRESTASI DALAM E-PEROLEHAN
SESI PENGAJIAN: 2006/2007

Saya

NORHIDAYAH BINTI MOHAMAD ___________
(HURUF BESAR)

mengaku membenarkan tesis (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut: 1. 2. 3. 4. Tesis adalah hak milik Universiti Teknologi Malaysia. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi. **Sila tandakan ( ) SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972) (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi/badan di mana penyelidikan dijalankan)

TERHAD TIDAK TERHAD

Disahkan oleh _______________________________ (TANDATANGAN PENYELIA)

(TANDATANGAN PENULIS) Alamat Tetap: N0.88B JALAN REJANG 10, SETAPAK JAYA, 53300 KUALA LUMPUR Tarikh:

DR. WAN KHAIRUZZAMAN BIN WAN ISMAIL Nama Penyelia Tarikh: _________________________

CATATAN:

* Potong yang tidak berkenaan. ** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan menyatakan sekali sebab dan tempoh tesis ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD. υ Tesis dimaksudkan sebagai tesis bagi Ijazah Doktor Falsafah dan Sarjana secara penyelidikan, atau disertasi bagi pengajian secara kerja kursus dan penyelidikan, atau Laporan Projek Sarjana Muda (PSM).

“Saya akui bahawa saya telah membaca karya ini dan pada pandangan saya karya ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan ijazah Sarjana Pengurusan (Teknologi)”

Tandatangan Nama Penyelia Tarikh

: ..................................................................... : Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail : .....................................................................

ii

“Saya akui karya ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya”

Tandatangan : Nama Tarikh : :

……………………………… Norhidayah binti Mohamad ...............................................

iii

Dedikasi Ayahanda, dan bonda yang dikasihi, Hj. Mohamad Abdul dan Hjh Rohayah Wahab Jasa dan baktimu sentiasa tersemat dalam sanubariku, Kekandaku dan adindaku yang disayangi, Norliza & Norhayati Sokongan dan doronganmu sentiasa meniup semangatku, Tunang yang dicintai, Mohamed Hafiz bin Md Isa Kehadiranmu umpama mutiara dalam hidupku & Buat teman-teman seperjuangan, Siti Falindah, Yuhanisah, Gengeswari, Gjang dan yang lain... Kejujuran dan keikhlasan dalam persahabatan akan ku kenang selamanya

Sekalung ucapan terima kasih atas segala-galanya & Semoga Tuhan memberkati kalian

iv

PENGHARGAAN

Dengan Nama Allah Yang Maha Pemurah lagi Maha Pengasih, Selawat dan Salam ke atas junjungan Nabi Muhammad S.A.W. Syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan rahmat dan kurniaNya, tesis sarjana ini dapat disiapkan dengan jayanya. Pada kesempatan ini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan ribuan terima kasih kepada Dr. Wan Khairuzzaman bin Wan Ismail selaku penyelia projek di atas segala bimbingan, tunjuk ajar, nasihat dan galakan yang diberikan dalam menjayakan tesis ini. Terima kasih juga diucapkan kepada Pengurus Perolehan Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. serta semua kakitangan organisasi berkenaan di atas segala kerjasama dan bantuan yang telah diberikan sepanjang tempoh pelaksanaan tesis ini. Penghargaan juga ditujukan kepada P.M Dr. Abu Bakar bin Abd Hamid dan P.M. T. Ramayah atas bimbingan dan kerjasama yang telah diberikan. Penghargaan yang tidak terhingga saya ucapkan di sini buat ahli keluarga tersayang terutamanya khas untuk abah tersayang, Hj. Mohamad bin Abdul dan ibu tercinta, Hjh. Rohayah binti Wahab serta tunang tersayang, saudara Mohamed Hafiz bin Md Isa yang sentiasa mendoakan kejayaan saya serta memberi dorongan dan kasih sayang dalam meneruskan pengajian saya di Universiti Teknologi Malaysia. Tidak lupa juga ucapan terima kasih kepada rakan-rakan seperjuangan yang telah banyak memberikan bantuan dan nasihat sepanjang pelaksanaan tesis ini. Sebagai penutup bicara, sekali lagi saya ingin mengucapkan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam penyediaan tesis ini. Semoga jasa dan budi baik mereka diberkati olehNya.

v

ABSTRAK

Amalan dan prestasi dalam perolehan elektronik atau e-Perolehan adalah penting memandangkan ia berkait rapat dengan kecekapan dan keberkesanan perolehan syarikat. Walau bagaimanapun organisasi enggan melaksanakan sistem ini kerana faedah yang kabur kepada perniagaan, keraguan terhadap faedah potensi dan kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan bertujuan mengukur tahap amalan dan prestasi ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman, mengenal pasti perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan faktor demografi dan menghuraikan hubungan bererti antara amalan dan prestasi e-Perolehan. Kajian ini turut menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh syarikat Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd. dalam membangunkan sistem e-Perolehan di samping menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut. Kaedah Kepelbagaian (Multi-Method) digunakan dalam kajian ini yang mana ianya melibatkan pengedaran soal selidik, temubual dan pemerhatian secara berperingkat ke atas syarikat kajian kes. Hasil kajian menunjukkan bahawa tahap amalan e-Perolehan dalam organisasi TMR&D adalah tinggi iaitu 55.5% dan tahap prestasi e-Perolehan berada pada tahap sederhana iaitu 50.8%. Dapatan ini menyokong hipotesis kajian iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dengan nilai signifikannya kurang daripada 0.05 dan wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan dengan nilai r2=0.305. Walaupun terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan sistem ini, namun tahap halangan ini berada di peringkat yang rendah (2.31) dan segala halangan ini dapat di atasi oleh pihak pengurusan di awal pelaksanaan sistem tersebut. Kesimpulannya, sistem e-Perolehan yang di bangunkan secara dalaman sememangnya lebih murah dan mampu memberikan faedah yang setara dengan perisian yang sedia ada di pasaran. Ia juga dapat dilaksanakan pada kos pelaksanaan yang lebih rendah dan memudahkan organisasi untuk melakukan sebarang perubahan ke atas sistem mengikut keperluan semasa.

vi

ABSTRACT

The practice and performance in electronic procurement (e-Procurement) is important due to its relation to the efficiency and effectiveness of the procurement process in an organization. However, organizations are reluctant to implement this system due to its intangible advantages to the businesses, hesitation on potential benefits and difficulties in using the e-Procurement software available in the market. Thus, the purpose of this research is to measure the level of in-house e-Procurement practices and performance, to identify the differences between e-Procurement practices and performance based on demographic factors and to elaborate the significant relationship between e-Procurement practices and performance. In addition, this research explores approaches that have been employed by Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Bhd in developing e-Procurement system as well as solving the problems of such system. This study employs multimethod approach where distribution of survey questionnaires, interviews and observations were conducted accordingly over time. Findings of this research indicate that the levels of practices of e-Procurement in TMR&D is high at 55.5% and the level of performances of e-Procurement is moderate at 50.8%. The findings also support the research hypotheses, namely there is difference between education level and e-Procurement practices and performances, significant at 0.05 and there is significant relationship between e-Procurement practices and performance with r2=0.305. Even though there are few barriers in implementing such system, the level of barrier is low (2.31) and all these barriers have been overcome by the management in the early stage of the system’s development. In conclusion, developing an in house e-Procurement system is relatively cheaper and provide advantages that are almost similar to those offered by the existing system in the market. It can also be implemented at lower cost and allow organization to make changes to suit the system whenever neccessary.

vii KANDUNGAN BAB PERKARA PENGAKUAN DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI SIMBOL SENARAI LAMPIRAN 1 1.7 1.5 1.4 1.2 Perolehan Tradisional PENGENALAN MUKA SURAT ii iii iv v vi vii xvii xix xxi xxii 1 3 6 6 7 8 8 10 12 13 13 14 .1 1.8 1.10.9 1.10 Pendahuluan Pernyataan Masalah Persoalan Kajian Matlamat dan Objektif Kajian Hipotesis Kajian Skop Kajian Kerangka Teori Kepentingan Kajian Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Definisi Konsep dan Operasional 1.10.1 Teknologi Maklumat (IT) 1.3 1.6 1.2 1.

5.1 2.5 Pendahuluan KAJIAN LITERATUR 20 21 24 27 30 32 34 35 36 37 37 38 39 40 41 42 43 44 46 46 46 47 48 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia E-Dagang (e-Commerce) Perolehan Tradisional 2.7 Penggunaan Internet dalam Perolehan 2.5 Perancangan Perolehan 2.6 2.6 2.4 E-Lelong Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan .7 Prestasi e-Perolehan 1.1.7.6.viii 1.1.2.7.1.3 Pelaksanaan 2.2 Perundingan 2.10.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) 1.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) 1.5.3 2.7.5.10.2.2 2.2.7.1 2.5.10.1 Mendapatkan Maklumat 2.5.1.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Aplikasi e-Perolehan 2.7.5.2.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan 2.5.2.4 2.6 Amalan e-Perolehan 1.2.2 E-Tender 2.10.10.8 Selepas Jualan Pemilihan Vendor atau Pembekal Penerimaan Barang Pembelian 2.5.5.1 2.2 Amalan Perolehan Proses Perolehan 2.5.2.4 2.11 Rumusan 14 15 16 17 18 18 2 2.3 E-Sumber E-Maklumat 2.1 2.2.5 Peringkat Pengurusan 1.

7.2.4 2.2.8 2.2 3.2.1.1 Kajian Deskriptif Kajian Eksploratori Penyelidikan Kualitatif 3.5.1.2.2.4 Unit Analisis Kesahan Kebolehpercayaan 3.3.2 Jaminan Kualiti Kajian Kes 3.2 Pengenalan METODOLOGI KAJIAN 63 64 66 67 67 68 69 69 71 71 72 72 73 73 74 74 75 Reka Bentuk Kajian 3.2.5.5 2.7.2.3.3.1 3.7.6 2.3.2 2.1.7.3.2 Model e-Perolehan 48 49 50 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Kesimpulan 3 3.1 Soal Selidik .2.ix 2.3 2.1 2.4 3.3.2.1 Kajian Kes 3.2 Penyelidikan Kuantitatif 3.2.1 Jenis Penyelidikan 3.10 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web E-Kerjasama Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) 51 51 51 52 53 56 59 61 2.1 3.1 3.3 2.2.1.7.7.3 3.2.5 Kaedah Pensampelan Pengumpulan Data 3.7.7.3 Strategi Penyelidikan 3.9 2.1 Data Primer 3.2.

2.1.6.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan 3.1 Umur 4.6.1.6.4 4.3 4.2 3.3 Soalan Temubual Kaedah Analisis Data 3.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan 3.6 Perolehan Tradisional TMR&D Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Proses e-Perolehan di TMR&D 4.6.5.6.5.5 4.6.7.2 4.1.2.7 Bahagian D : Latar belakang Responden Permarkatan Soalan Instrumen Kajian 3.1 4.2 Pengenalan ANALISIS DAN PENEMUAN 91 91 96 100 101 102 105 111 112 113 118 118 120 121 121 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D 4.1 3.1.5.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan 3.2 3.3 4.6.6.3 Tahap Pendidikan 4.4 Kategori Jawatan .5 4.2.2.7.2 3.1 Temubual 76 77 79 79 80 80 81 82 82 82 83 84 84 86 89 3.8 Kaedah Analisis Data Kuantitatif Kaedah Analisis Data Kualitatif Kesimpulan 4 4.6.2.6 3.4 4.4 3.1.2 3.3 Pemerhatian Data Sekunder Soalan Soal Selidik 3.1.x 3.6 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Analisis Kesahan Instrumen Analisis Profil Pekerja 4.2 Jantina 4.6.6.

7.7.3 4.5 Penggunaan e-Perolehan 4.3 5.2 5.3 4.10 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Penjimatan Kos Spesifikasi Produk Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Rumusan bagi Faedah e-Perolehan 126 128 133 134 136 139 140 141 143 144 148 123 124 124 125 Kekangan Teknologi dan Masalah Rumusan 5 5.7.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor 5.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.8.8.4 4.6 5.1 Faedah Ketelusan 4.8.8 Tahap Amalan e-Perolehan Tahap Prestasi e-Perolehan Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.xi 4.2 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Cadangan Kepada Unit Perolehan 5.9 4.5.5 4.0 5.4 4.1 5.5.8.2 4.8.1 4.7.5. Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D 4.4 5.2 4.6 4.7 Cadangan Kajian Lanjutan Rumusan Rujukan Senarai Lampiran .5 Pengenalan KESIMPULAN DAN CADANGAN 151 153 156 160 164 165 165 166 166 167 169 170 182 Rumusan Penemuan Kajian Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Implikasi Praktikal dan Sumbangan Batasan Kajian Cadangan Tindakan 5.6.8.1 5.

4 4.1 2. JADUAL 2.6 4.1 4. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan 65 Instrumen kajian Taburan soalan penggunaan e-Perolehan Taburan soalan faedah e-Perolehan Pemarkatan skala likert Bahagian soalan temubual Jumlah perbelanjaan perolehan TMR&D Aliran pembelian terus Aliran pembelian sebut harga Analisis kebolehpercayaan instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Analisis faktor dan nilai eigen bagi amalan e-Perolehan Analisis faktor dan nilai eigen bagi faedah e-Perolehan Demografi Responden 80 81 81 83 84 92 108 108 113 114 117 119 .4 3.2 3.5 3.2 4.1 3.xvii SENARAI JADUAL NO.3 3.7 TAJUK Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan MUKA SURAT 54 58 Perhubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.2 3.3 4.5 4.6 4.

11 4.9 4.xviii 4.16 4.10 4.15 4.17 4.8 4.14 4.19 Tahap amalan e-Perolehan TMR&D Tahap prestasi e-Perolehan TMR&D Nilai signifikan amalan e-Perolehan Nilai signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan faktor demografi Analisis regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Analisis Regresi antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Faedah-faedah e-Perolehan kepada TMR&D Penjimatan tahunan 2003 dan 2004 unit perolehan TMR&D Perbezaan perolehan tradisional 125 126 128 128 130 130 131 132 140 144 Min keseluruhan bagi halangan sistem e-Perolehan 147 Ringkasan keputusan hipotesis 148 .18 4.13 4.12 4.

3 2.3 4.8 2.4 TAJUK Kerangka kerja penyelidikan oleh Quesada (2004) Kerangka kerja kajian Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sebelas model perniagaan e-Dagang Rantaian jualan secara tradisional Rantaian jualan secara langsung MUKA SURAT 9 10 22 28 31 31 Peringkat strategik dan transaksi aktiviti perolehan 33 Proses perolehan Model proses perolehan Elemen proses perolehan Langkah-langkah proses perolehan Empat model perolehan berasaskan web Integrasi kaedah kuantitatif dan kualitatif Struktur organisasi TMR&D Organisasi Unit Perolehan Perbandingan carta alir proses perolehan tradisional e-Perolehan TMR&D Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D 34 35 38 39 50 66 94 94 98 103 .5 2.1 4.6 2.xix SENARAI RAJAH NO.2 2.2 2.1 1.1 4. RAJAH 1.1 2.10 3.4 2.7 2.9 2.2 4.

9 4.7 4.xx 4.8 4.5 4.6 4.1 Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D 105 107 107 Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan 123 Maklumat pembekal TMR&D Min halangan penggunaan sistem e-Perolehan Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus 135 145 163 .10 5.

xxi SENARAI SIMBOL AFTA BoD CDC CEO CFO DO EDI e-HRM e-MRO FPPSM HoU HoD JPA MCM PKS PO RMK8 SPM SPSS TMB TMR&D UTM Asean Free Trade Area Board of Director Commerce Dot Com Chief Executive Officer Chief Financial Officer Delivery Order Electronic Data Interchange Electronic Human Resource Management Electronic Maintanance. Operating Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia Head of Unit Head of Department Jawatankuasa Perolehan Am Management Committee Meeting Perusahaan Kecil dan Sederhana Purchashing Order Rancangan Malaysia Kelapan Sijil Pelajaran Malaysia Statistical Package for Social Sciences Telekom Malaysia Berhad Telekom Research and Development Universiti Teknologi Malaysia . Repair.

xxii SENARAI LAMPIRAN LAMPIRAN TAJUK MUKA SURAT A B C D E F G H I J Proposal menjalankan kajian kes Senarai responden Kebenaran menggunakan soal selidik Garis panduan mengendalikan temubual Soalan soal selidik dan soalan temubual Pink Form Borang SBB19B Borang pendaftaran vendor/pembekal Borang pemarkahan pembekal Surat setuju terima 182 184 185 186 187 188 189 190 191 192 .

Ini kerana kadar penembusan Internet pada tahun 1998 adalah sekitar 1.3 juta penduduk pada tahun 2006. E-Perolehan ialah satu sistem perolehan yang membolehkan pembekal menjual barangan dan perkhidmatan kepada pembeli secara atas talian (online). Malaysia merupakan salah sebuah negara anggota ASEAN yang mempunyai inisiatif dan usaha yang gigih untuk bersaing dengan ekonomi negara maju. Penggunaan Internet di Malaysia semakin meningkat dari tahun sebelumnya.1 BAB I PENGENALAN 1.1 Pendahuluan Perolehan elektronik atau lebih dikenali sebagai e-Perolehan merupakan salah satu daripada aplikasi IT yang menggunakan fungsi Internet. Ia juga menghubungkan pembekal dan pembeli secara langsung di dalam persekitaran perdagangan global. Malah bilangan pelanggan Internet jalur lebar juga telah meningkat dengan mendadak dan dijangkakan mencapai 1. Pelbagai usaha untuk membangunkan infrastruktur Internet dan . Keadaan ini menjadikan fungsi Internet semakin penting dan perlu diberi perhatian serius oleh industri dan syarikat di Malaysia (Abdullah. 2006).8 peratus daripada bilangan penduduk negara berbanding hampir 40 peratus pada tahun ini. Kerajaan Malaysia melihat Internet sebagai satu isu yang amat penting dan perlu dipertingkatkan.

sistem ini juga telah dilaksanakan oleh beberapa buah industri dan syarikat di Malaysia untuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti mereka. pengenalan kaedah perniagaan secara e-Perolehan ini sesuai dengan aliran semasa yang memerlukan ahli perniagaan mengubah cara perdagangan mereka daripada kaedah tradisi kepada perdagangan secara elektronik. Projek e-Perolehan adalah sebahagian daripada projek Kerajaan elektronik iaitu satu daripada tujuh aplikasi perdana yang menggunakan teknologi terkini. Dengan menggunakan . Menurut Dato’ Seri Abd Rahman Maidin. Dalam jangka masa panjang. Pelaksanaan sistem e-Perolehan kerajaan telah bermula sejak tahun 1990. Hasil kajian e-Perolehan di Pulau Pinang mendapati bahawa setiap syarikat di Pulau Pinang menunjukkan minat yang tinggi terhadap pembangunan dan potensi sistem e-Perolehan. Kerajaan elektronik dapat mengubah cara dan prosedur bekerja dalam perkhidmatan awam supaya ianya mampu menangani kehendak perubahan yang sedang pesat berlaku di Malaysia dan di peringkat antarabangsa. Ia juga dapat mempercepatkan pusingan masa perolehan yang membolehkan pembayaran dilakukan dengan lebih efisien (Berita Harian. ePerolehan dapat meningkatkan keuntungan syarikat melalui pasaran yang lebih meluas menerusi Internet. 2005). Selain daripada e-Perolehan kerajaan. ia diyakini dapat menjimatkan kos pentadbiran serta melipatgandakan produktiviti perkhidmatan awam. Di samping itu. 2003) Kemunculan sistem elektronik disambut baik oleh kerajaan dalam meningkatkan keutuhan dan accountability pentadbiran awam. 2003).2 membina K-ekonomi untuk meningkatkan daya saing negara selari dengan negara maju yang lain telah dilaksanakan oleh Kerajaan Malaysia (Ramayah dan Muhamad. E-Perolehan memberikan platform kepada syarikat perniagaan untuk menjalankan perniagaan secara atas talian dengan kerajaan dan pelanggan antarabangsa (Hussain et al. bekas Presiden Dewan Perniagaan Melayu Malaysia.

mengurus dan memproses permintaan pembelian serta menerima bayaran daripada pelbagai agensi menerusi Internet. Syarikat pembekal juga boleh mengemukakan sebut harga. 2003). menerima. namun di Malaysia ianya masih lagi tidak dapat menarik perhatian pengguna (Ramayah dan Muhamad. Hasil tinjauan yang dijalankan ke atas semua negara mendapati purata penggunaan Internet di Malaysia adalah sekitar 25% (Fok. kecekapan dan keberkesanan dapat dicapai dan secara tidak langsung dapat dijadikan sebagai persiapan oleh syarikat Bumiputera untuk menyertai dalam rantaian pembekal global (Helmi.2 Pernyataan Masalah Beberapa kajian telah dijalankan di Malaysia untuk melihat tahap penggunaan Internet di negara ini. Di samping itu juga. .3 piawai protokol yang seragam. 1. 2005). katalog produk syarikat boleh dipamerkan secara elektronik dalam pelbagai cara. 2001) dan Malaysia masih lagi ketinggalan di belakang dalam kebanyakan aspek yang berkaitan dengan Internet jika dibandingkan dengan negara Amerika. dengan menggunakan e-Perolehan. mendapatkan dokumen tender dan mengemukakan tawaran tender melalui ePerolehan. Perkara ini menunjukkan maklum balas positif pihak syarikat dalam menggunakan teknologi baru sebagai kelebihan bersaing bagi syarikat mereka. Walaupun pembelian melalui Internet merupakan perkara biasa di negara barat. Minat dan kecenderungan syarikat untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh faedah yang dapat diberikan oleh sistem ini dari segi membolehkan syarikat pembekal mempamerkan dan memperkenalkan barangan keluaran mereka di dalam laman web.

Ini kerana komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Ramayah et al. 2005). Sistem e-Perolehan ini juga tidak terkecuali dari menghadapi beberapa masalah tertentu samada di peringkat pembangunan atau pelaksanaannya. Kebanyakan organisasi ragu-ragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. 2000). 2003). Walau bagaimanapun. 2002). Menurut Hussain et al. 1998. Elliff. EPerolehan masih berada di peringkat awal dan penggunaannya masih berada pada tahap yang rendah (Gebauer et al. Setiap yang baru kebiasaannya akan menghadapi beberapa masalah kecil atau besar. pemahaman tentang faedah sistem e-Perolehan ini adalah penting untuk menentukan kejayaan setiap perniagaan untuk terus bersaing pada masa hadapan. Tidak dapat dinafikan bahawa pelbagai faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan terutamanya dalam mengurangkan kos keseluruhan perolehan. E-Perolehan yang disarankan oleh kerajaan dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi yang melaksanakannya. kebanyakan organisasi masih enggan menggunakan sistem tersebut (Work Study. memperbaiki proses pengurusan kewangan dan mewujudkan hubungan baik dengan pembekal.000 pembekal kerajaan yang telah berdaftar dengan Kementerian Kewangan yang masih belum mempunyai infrastruktur yang lengkap bagi mengakses sistem e-Perolehan kerajaan (Utusan Malaysia. . Pernyataan masalah ini boleh di lihat daripada dua sudut iaitu sudut akademik dan sudut empirikal. Namun masih terdapat 30. Kekurangan komitmen dari pengurusan atasan dalam menyediakan infrastruktur teknologi yang sempurna merupakan antara masalah yang dihadapai oleh syarikat tempatan untuk menjalankan perniagaan secara e-dagang.4 Sistem e-Perolehan di Malaysia telah dilaksanakan sejak tahun 2002. 2006).. (2005). Kebanyakan pembekal tidak nampak kepentingan e-Perolehan ke atas perniagaan mereka.

Kajian ini juga wajar dilaksanakan bagi melihat bagaimana syarikat menangani masalah yang dihadapi sepanjang melaksanakan e-Perolehan. Ini kerana perisian yang sedia ada di pasaran sukar untuk diintegrasikan dengan proses perolehan semasa organisasi dan jangka masa yang panjang untuk mereka bentuk sistem e-Perolehan ini juga merupakan antara halangan kepada organisasi untuk melaksanakan sistem ini.5 Selain daripada itu. Memandangkan tidak terdapat banyak kajian mengenai e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman di Malaysia. . Menurut Subramaniam dan Shaw (2002). temubual. Lantaran itu. Oleh itu. maka pendekatan yang dijalankan oleh Telekom Research and Development Sdn. antara masalah yang sering dihadapi oleh organisasi yang melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran (Davila et al. Kajian lepas mengenai e-Perolehan di Malaysia lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kajian terhadap sebuah organisasi yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman adalah sangat kurang. 2002). kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti beberapa persoalan yang dinyatakan di dalam persoalan kajian. Bhd (TMR&D) dengan membangunkan sendiri sistem e-Perolehan di lihat sebagai satu langkah yang bijak. Rumusan daripada soal selidik. kajian ini adalah wajar dilaksanakan bagi menilai amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat yang dibangunkan sendiri secara dalaman serta mengenal pasti masalah yang dihadapi. mengetahui dan memahami nilai sistem e-Perolehan merupakan langkah pertama dalam memotivasikan syarikat untuk melaksanakan sistem tersebut. serta pemerhatian yang dijalankan adalah diharapkan agar ia dapat memberi gambaran sebenar terhadap fenomena yang dikaji.

6 1.objektif tersebut adalah seperti berikut: a. c. Apakah tahap amalan dan prestasi e-Perolehan organisasi? b. Objektif. Adakah terdapat perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi? c. . Beberapa objektif telah ditetapkan untuk mencapai matlamat kajian. Mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. b.3 Persoalan Kajian Kajian ini dijalankan bagi menjawab persoalan kajian di bawah: a. Adakah wujud hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi perolehan? d. Menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. Menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan dalam menangani masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan. d. Mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Apakah pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan syarikat untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat? 1.4 Matlamat dan Objektif Kajian Matlamat kajian ini adalah untuk memberi pendedahan terhadap tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem perolehan mereka secara dalaman.

Hipotesis 2 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 3 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 7 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman. Hipotesis 6 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan. Hipotesis 4 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan. beberapa hipotesis berkaitan amalan dan prestasi e-Perolehan dibina seperti berikut:- Hipotesis 1 : Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina.5 Hipotesis Kajian Berdasarkan kepada masalah kajian serta kajian literatur yang berkaitan. Hipotesis 5 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. . Hipotesis 8 : Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan.7 1. Hipotesis 9 : Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan.

prestasi e-Perolehan. 1. .7 Kerangka Teori Perbincangan kerangka teori kajian ini dimulakan dengan melihat kerangka teori yang telah digunakan oleh kajian-kajian lepas dalam menjalankan kajian tentang e-Perolehan. Kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) telah dijadikan panduan dalam menghasilkan kerangka teori dalam kajian ini. Unit analisis kajian menumpukan kepada tiga peringkat pengurusan iaitu peringkat pengurusan atasan. Pemilihan syarikat kajian kes akan diterangkan dengan lebih lanjut pada bahagian 1. peringkat pengurusan pertengahan dan peringkat sokongan.8 1.6 Skop Kajian Kajian ini membataskan skop perbincangan kepada aspek perolehan secara elektronik yang melibatkan amalan e-Perolehan.9. Rajah 1.1 menunjukkan kerangka teori yang dihasilkan oleh Quesada (2004) dalam kajian beliau yang melihat hubungan di antara teknologi e-Perolehan. serta masalah yang dihadapi sepanjang penggunaan sistem e-Perolehan. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Bhd yang merupakan salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad. Kajian dijalankan di Telekom R&D Sdn.

persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma. pengkaji telah menghasilkan kerangka teori bagi kajian ini seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. amalan perolehan dan prestasi perolehan serta hubungannya. Faktor demografi seperti jantina.2 menunjukkan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Daripada kerangka kerja yang dikemukakan oleh Quesada (2004). Prestasi e-Perolehan pula di lihat daripada segi faedah yang yang diperolehi sepanjang syarikat melaksanakan e-Perolehan tersebut. tahap pendidikan. Terdapat empat dimensi dalam amalan e-Perolehan yang meliputi pengumpulan maklumat. kontrak perundingan.9 Rajah 1. tempoh pengalaman dan kategori jawatan . jenis permohonan. Kerangka kerja ini dapat membantu pengguna sistem e-Perolehan dan ahli akademik memahami penggunaan teknologi e-Perolehan.2. penggunaan teknologi e-Perolehan. prestasi perolehan. Rajah 1. dan analisis risikan.1 Kerangka Kerja Penyelidikan oleh Quesada (2004) Penggunaan Teknologi E-Perolehan Persepsi Perolehan Dari Prestasi Rantaian Nilai Prestasi Firma Prestasi perolehan Amalan perolehan Kerangka kerja ini menggambarkan hubungan antara amalan perolehan. Penggunaan teknologi e-Perolehan digunakan sebagai moderator yang mempengaruhi kekuatan hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi perolehan. Prestasi perolehan pula akan mempengaruhi persepsi perolehan dari prestasi rantaian nilai dan prestasi firma.

8 Kepentingan Kajian Seiring dengan objektif Kerajaan yang mahukan penggunaan dalam bidang teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) diperluaskan. TMR&D telah mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat mereka. Hasil kajian membolehkan pihak pengurusan perolehan TMR&D mengenal pasti kelemahan dan kekuatan sistem e-Perolehan TMR&D berdasarkan kepada . kajian yang dijalankan memberi kepentingan bukan sahaja kepada organisasi TMR&D sendiri tetapi juga kepada organisasi lain di samping menambahkan sumber pengetahuan dalam bidang yang dikaji. Oleh itu.10 digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi responden.2 Kerangka Teori Kajian Pembolehubah tidak bersandar Amalan Perolehan • • • • Kontrak Perundingan Pengumpulan Maklumat Analisis Risikan Jenis Permohonan Hubungan • • • • Pembolehubah bersandar Prestasi Perolehan Faedah kepada pengguna dalaman Faedah dengan pembekal Faedah kepada organisasi Jenis Permohonan Perbezaan Faktor Demografi Perbezaan Pembolehubah kawalan (control) 1. Rajah 1.

Daripada aspek ilmiah pula. Ini boleh dilakukan dengan merancang tindakan pembaikan dan penyelenggaraan tepat pada waktunya untuk meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan sistem. memperbaiki produktiviti. . Ini bertujuan meningkatkan lagi kecekapan dalam aspek perolehan syarikat di samping meningkatkan keuntungan syarikat daripada penjimatan yang diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut. Organisasi lain yang berkecenderungan untuk membangunkan sendiri sistem e-Perolehan syarikat secara dalaman boleh merujuk kepada syarikat TMR&D untuk mendapatkan khidmat nasihat dan kepakaran daripada syarikat tersebut. kajian ini juga memberi pendedahan kepada organisasi lain terutamanya mereka yang berminat untuk melaksanakan sistem ini untuk meningkatkan aplikasi IT mereka dalam mengendalikan aktiviti pembelian. ianya dapat meningkatkan lagi penggunaan IT dari segi aplikasi e-Perolehan bagi mencapai aspirasi negara untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju pada tahun 2020. Hasil daripada kajian ini dapat memberi input yang berharga kepada syarikat R&D yang serupa bagi mengenal pasti cara yang lebih berkesan dalam menguruskan aktiviti perolehan mereka. serta memperoleh kelebihan bersaing dalam persekitaran industri yang kompetitif. Susulan daripada kajian ini. diharapkan kajian ini dapat menyumbang sebagai salah satu bahan rujukan kepada para penyelidik pada masa akan datang untuk tujuan kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman. sebarang kelemahan yang terdapat pada sistem ini dapat diperbaiki untuk meningkatkan lagi fungsi sistem tersebut. kajian ini juga membolehkan pihak pengurusan mengenal pasti tahap amalan dan prestasi sistem ini serta menetapkan satu tanda aras untuk mengukur kejayaan sistem e-Perolehan yang telah dibangunkan. Selain itu.11 maklum balas yang diberikan oleh kakitangan di organisasi tersebut. Di samping itu. Secara tidak langsung. Ini kerana pelaksanaan e-Perolehan yang dibangunkan sendiri dipercayai dapat membantu syarikat meningkatkan keberkesanan.

dan penentukuran (calibration) kepada industri komunikasi. Memandangkan tahap penggunaan teknologi komunikasi yang begitu menggalakkan. Di samping itu. 2005). aktiviti pembangunan dan penyelidikan adalah kritikal dalam memastikan perkembangan dalam industri telekomunikasi sentiasa berkembang seiring dengan penggunaan secara global. ketelusan integriti. maka pemahaman yang lebih mendalam diperlukan sebelum syarikat lain turut sama melaksanakan e-Perolehan. reka cipta. TMR&D memainkan peranan utama untuk rangkaian baru dan mempunyai kelebihan dalam mendahului teknologi melalui reka bentuk. 1.12 Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan ini masih baru di Malaysia. Kemampuan TMR&D dalam membangunkan dan melaksanakan sistem e-Perolehan . TMR&D telah dipilih sebagai kajian kes kerana organisasi ini telah melaksanakan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh Unit IT di TMR&D. Bhd atau TMR&D telah dikorporatkan pada 1 Oktober 2000. TMR&D membelanjakan lebih kurang 19 juta ringgit bagi tujuan perolehan syarikat. TMR&D merupakan salah sebuah anak syarikat TMB yang bertanggungjawab menguruskan penyelidikan dan pembangunan TMB dan anak-anak syarikatnya.9 Pengenalan Kepada Syarikat Kajian Kes Telekom Research & Development Sdn. dan menghormati dan mengambil berat dalam segala aspek yang berkaitan dengan perniagaan mereka. TMR&D memberi nilai utama dalam memberi sepenuh komitmen kepada pelanggan. kajian ini juga penting untuk memperluaskan lagi penerapan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Jumlah ini merupakan satu jumlah yang besar dan perlu pengendalian sebaiknya supaya ianya dapat memberi nilai kepada organisasi.

definisi yang dikemukakan oleh Spear dan Lea (1994) digunakan dalam kajian ini. mel suara. peti simpanan suara. Menurut Steinfield (1992). video korporat. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan. 1. perdagangan elektronik. IT terdiri daripada teknologi seperti mel elektronik. Definisi termasuklah IT.1 Teknologi Maklumat (IT) Teknologi Maklumat atau IT boleh ditakrifkan sebagai apa juga teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. Terdapat beberapa jenis IT yang di gunakan untuk tujuan komunikasi seperti mesin faksimili. perolehan tradisional.10 Definisi Konsep dan Operasional Beberapa definisi konsep dan operasional diperlukan bagi memudahkan pemahaman dan pelaksanaan penyelidikan ini. Oleh itu. . Televisyen Perniagaan dan sebagainya (Patterson. Internet. mel elektronik. papan buletin komputer. peringkat pengurusan. 1.10. amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. perolehan elektronik. 1994). persidangan telefon. groupware.13 boleh dijadikan panduan kepada organisasi awam atau swasta yang lain untuk turut sama mempelajari aplikasi IT dalam perolehan elektronik. 1999).

1.10.2 Perolehan Tradisional Perolehan tradisional merupakan proses pembelian yang berasaskan kertas dan kurang pengawasan terhadap perbelanjaan (Mitchell.10. 2002). 2000). . Ianya melibatkan penggunaan pelbagai bentuk teknologi maklumat seperti e-mel. aset. Chan dan Lee (2002) mendefinisikan e-Perolehan sebagai aplikasi e-Dagang dalam proses perolehan. kemudahan atau perkhidmatan (Procurement Guideline. Dalam konteks kajian ini. . Menurut Zenz et al. dan e-Pasaran untuk automasikan dan melancarkan proses perolehan dalam organisasi perniagaan (de Boer et al.3 Perolehan Elektronik (e-Perolehan) E-Perolehan atau perolehan elektronik (e-Perolehan) merupakan penggunaan Internet bagi tujuan pembelian dan penjualan produk. Perolehan tradisional juga merupakan satu proses yang melibatkan semua aktiviti yang berkaitan dengan pembelian barangan. (1994). perolehan tradisional adalah proses pembelian barangan dan perkhidmatan yang berasaskan kertas. 2001). 2000). EDI. perkhidmatan dan maklumat (Heizer dan Render.14 1. perolehan tradisional ialah mendapatkan bahan dan perkhidmatan di samping menguruskan aliran masuk bahan ke dalam organisasi.

15 Menurut Kocabasoglu. 2002). faks. Pembekal dan pelanggan bertemu dalam suasana virtual untuk melakukan urus niaga dengan menggunakan teknologi Internet. (2005) menyatakan bahawa e-Perolehan adalah satu pembelian perniagaan kepada perniagaan dan aktiviti penjualan oleh pembekal melalui Internet. (2004). 1. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan. EDI. e-Perolehan melibatkan sejumlah medium komunikasi untuk membantu proses perolehan antara beberapa pihak seperti penggunaan mel elektronik. digital dan lain-lain (Abdul Majid. Menurut Hawking et al. Dalam kajian ini.4 Perdagangan Elektronik (e-Dagang) Terdapat pelbagai takrifan mengenai e-Dagang. (2002) e-Perolehan merupakan peluasan kemudahan Internet dalam aktiviti pembelian. takrifan yang dikemukakan oleh Croom (2000) telah digunakan iaitu e-Perolehan di lihat sebagai sistem perolehan yang melibatkan komunikasi antara dua pihak iaitu pihak pembeli dan juga pihak pembekal dengan menggunakan Internet sebagai medium pengantaraan. dan kini melibatkan penggunaan Internet. EPerolehan juga boleh didefinisikan sebagai satu perkakasan perniagaan dan membolehkan perniagaan beralih ke arah proses yang lebih efisyen dan membentuk integrasi rantaian pembekal yang lebih baik (Procurement Guideline. telefon.10. 2000). Hussain et al. .

10.16 E-Dagang juga boleh ditakrifkan sebagai satu set teknologi seperti dokumen elektronik/pertukaran data elektronik (EDI). gabungan dengan proses perniagaan untuk membolehkan pengguna untuk menjalankan perniagaan secara elektronik (Procurement Guidelines. 2005). kumpulan sokongan memberikan peluang untuk berkongsi urusan dan bertukar-tukar maklumat antara satu sama lain (Key Terms and Glossary. Peringkat pengurusan pertengahan pula merupakan individu yang terdiri daripada pengurus besar. 2000). e-Dagang ialah satu metodologi perniagaan yang menggunakan perantaraan elektronik untuk melakukan keseluruhan transaksi perniagaan (Abdul Majid. Intranet atau Extranet. Manakala peringkat kumpulan sokongan merupakan kumpulan individu yang biasanya berjumpa dan berkongsi masalah atau urusan yang hampir sama. Medium atas talian yang digunakan adalah seperti Internet. mel elektronik (email). E-Dagang juga di lihat sebagai proses dan amalan menggunakan medium atas talian untuk menguruskan proses perniagaan. 1. Peringkat pengurusan atasan merupakan peringkat pengurusan yang paling tinggi yang terdiri daripada pengerusi dan eksekutif kanan syarikat yang membangunkan perancangan strategik syarikat.5 Peringkat Pengurusan Responden bagi kajian ini dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat pengurusan atasan. . 2002). pengurus unit. 2000). peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. pemindahan dana elektronik (EFT) dan rangkaian kerja. EDI atau saluran telekomunikasi (Mitchell. dan pengurus perancangan dan anak syarikat yang bertanggungjawab untuk merancang dan mengawal taktik syarikat. Dalam konteks kajian ini.

Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2002) beliau melihat amalan e-Perolehan dari segi bida yang dijalankan dalam web. membaca katalog pembekal. 2002). mengamalkan bida berasaskan Internet. tempahan dari pembekal. dan Internet.10.6 Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan melibatkan memproses tender. sistem ePerolehan yang diautomasikan dan kad pembelian. Dalam konteks kajian ini.17 1. dan mencari pasaran elektronik (United Nations. mewujudkan kontrak. e-mel. tanda tangan digital. reverse auctions. 2004. telefon. mel. 2004). proses kelulusan dalaman. 2004). Moon (2005) juga telah mengecilkan skop ini dengan hanya melihat kepada amalan e-Perolehan dari aspek tempahan elektronik. Teknologi ini terdiri daripada faks. menghantar maklumat kontrak dalam web. berhubung dengan pembekal. (2004) memfokuskan amalan e-Perolehan lebih kepada teknologi yang digunakan dalam menjalankan perolehan. dan bida Internet. amalan e-Perolehan ialah amalan organisasi dalam mendapatkan maklumat. . penerimaan invois. pembelian dan pelaksanaan analisis dan risikan (Quesada. reverse auctions. Chan dan Lee. EDI. tempahan elektronik. menghubungi pembekal/perundingan (Quesada. Hawking et al. membuat pembayaran.

11 Rumusan Kajian ini bertujuan untuk memberi pendedahan tentang tahap amalan dan prestasi e-Perolehan di peringkat firma yang membangunkan sistem mereka secara dalaman. masa. faedah daripada pembekal dan faedah kepada pengguna dalaman (Quesada. prestasi e-Perolehan juga boleh diukur dalam empat kumpulan perspektif iaitu perspektif kewangan. prestasi ePerolehan ini di lihat dari segi aplikasi web. prestasi perolehan dinilai dari segi kos. stok dan nilai (Gebauer et al. Sebelum ini. (2004). Kajian-kajian lepas lebih menumpukan kepada aplikasi e-Perolehan di sektor perindustrian dan kurang kajian yang dijalankan terhadap organisasi yang membangunkan sistem secara dalaman.18 1. 1. Dalam konteks kajian ini. pelanggan. . Menurut Vaidya et al. 1998). prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah pelaksanaan e-Perolehan ke atas organisasi di mana faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi. kualiti. 2004). kepuasan.7 Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan merujuk kepada kemampuan sistem dalam memberi faedah kepada organisasi. perspektif proses dalaman perniagaan dan perspektif pembelajaran dan inovasi Dalam kajian yang dijalankan oleh Moon (2005).10. bida elektronik dan reverse auctions. tempahan elektronik.

persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Di samping itu juga.19 Kebanyakan organisasi enggan menggunakan sistem e-Perolehan dan merasa ragu-ragu terhadap faedah yang mampu diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka. kajian ini turut mempunyai batasan-batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden yang terdedah kepada emosi. Sebagai satu kajian sains sosial. . Kajian ini menumpukan kepada sebuah kajian kes ke atas organisasi yang membangunkan sistem e-Perolehan mereka secara dalaman. Terdapat empat objektif dalam kajian ini untuk melihat amalan dan prestasi ePerolehan serta menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk menangani masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan ini. kesukaran menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran merupakan antara halangan dalam melaksanakan sistem ini.

diikuti dengan aplikasi IT iaitu Internet dalam perolehan. Perbincangan meliputi aspek perolehan tradisional. . Memandangkan e-Perolehan merupakan perkara yang agak baru di Malaysia.20 BAB II KAJIAN LITERATUR 2. e-Perolehan. faedah e-Perolehan serta isu dan halangan e-Perolehan. Bagi memantapkan kajian ini.1 Pendahuluan Bab ini memberi tumpuan kepada konsep dan model kajian terdahulu. beberapa kajian lepas telah dirujuk bagi meningkatkan pemahaman serta menyokong kajian yang dijalankan. maka pengkaji merasakan adalah perlu sekiranya perkembangan IT dan perolehan di Malaysia dibincangkan terlebih dahulu. Kajian literatur ini juga dibahagikan kepada beberapa bahagian yang memberi penerangan lebih lanjut tentang tajuk yang dikaji.

2 Perkembangan Teknologi Maklumat (IT) Dunia kini berada di pertengahan revolusi teknologi yang berasaskan Teknologi Maklumat atau Information Technology (IT). Terdapat banyak pandangan terhadap IT.1992). IT mempunyai pelbagai maksud bagi individu yang tertentu. menyimpan. Walau bagaimanapun jika komputer yang digunakan secara persendirian tanpa ada sebarang pertalian.21 2. bagi memudahkan pemahaman. dan menguruskan maklumat untuk perniagaan dan juga untuk kegunaan peribadi. IT boleh ditakrifkan sebagai teknologi yang menjadi perantaraan untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan (Spears dan Lea. Faedah sebenar IT hanya boleh diperolehi apabila komputer yang digunakan boleh berkomunikasi antara satu sama lain (dalam bahasa IT – komputer mempunyai “network” atau rangkaian). Walau bagaimanapun. persidangan komputer dan sistem sokongan pembuatan keputusan kumpulan (Steinfield. faedah IT tidak akan diperolehi sepenuhnya. 1994) seperti mel elektronik. mempamerkan. berkongsi. peti simpanan suara. Sebelum Internet dan World Wide Web (www) digunakan dengan meluas. Sistem Maklumat Antara Organisasi (IOISs) merupakan satu sistem di mana pembeli dan pembekal menjalankan pertukaran maklumat dan transaksi dalam pasaran menegak (Bakos. papan buletin komputer. terdapat pelbagai istilah yang digunakan untuk mentakrifkan IT. definisi yang digunakan oleh Spear dan Lea (1994) adalah lebih sesuai digunakan dalam kajian ini memandangkan fungsi IT sebagai pengantara untuk berkomunikasi di antara individu dan kumpulan banyak digunakan di dalam proses perolehan. IT termasuk semua aspek teknologi yang boleh digunakan untuk membentuk. IT digunakan untuk menyokong perkongsian maklumat antara organisasi dan penyesuaian pembelian korporat. Sistem IOISs seperti Pertukaran Data Elektronik (EDI) digunakan oleh firma untuk melakukan pertukaran . Daripada tafsiran definisi tersebut. 1997). IT kebiasaannya dikaitkan dengan penggunaan komputer untuk mempertingkatkan produktiviti dan keberkesanan.

Rajah 2. dengan adanya sistem e-Perolehan berasaskan Internet dan pasaran elektronik B2B.1: Aplikasi IT dalam e-Perolehan Sumber: (Dai dan Kauffman. Walaupun sebelum ini banyak syarikat menggunakan sistem EDI untuk menguruskan data dan maklumat dengan lebih efisyen dan meningkatkan pengurusan rantaian pembekal. 2000) Rajah 2. Oleh itu.1 di bawah menunjukkan aplikasi IT yang menyokong mekanisme perolehan dalam pasaran elektronik melalui sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) dan sistem ePerolehan berasaskan Internet. Nilai Tambah Rangkaian Nilai Tambah Rangkaian Pembekal Sistem Pertukaran Data Elektronik (EDI) Pembeli Pasaran Elektronik B2B Pembeli lain Sistem e-Perolehan berasaskan Internet Rajah 2.22 dokumen perniagaan secara elektronik dengan menggunakan format tertentu. Sistem ini juga merupakan sebuah .1 menunjukkan kemampuan IT dalam membolehkan sistem e-Perolehan berasaskan Internet dijalankan melalui pasaran elektronik B2B. namun hanya sebilangan kecil sahaja yang menggunakan sistem EDI disebabkan oleh kos pelaksanaannya yang sangat tinggi dan memerlukan sistem yang pelbagai untuk mengendalikannya. ia memberikan alternatif lain kepada pembeli selain daripada menggunakan sistem EDI dengan kos pelaksanaan yang lebih murah dan mudah untuk dilaksanakan.

pelaksanaan sistem e-Perolehan ini adalah perlu untuk membantu syarikat menguruskan perolehan dengan lebih baik dan sistematik. masa dan kualiti barangan dan perkhidmatan (Yuserrie et al. 2002). namun tahap pelaksanaan sistem e-Perolehan ini masih di peringkat awal dan belum di aplikasi sepenuhnya oleh syarikat di Malaysia. 2005). Penggunaan Internet dalam perolehan merupakan satu kemajuan dalam proses perolehan yang membolehkan perolehan B2B melalui e-Dagang dijalankan. Perkara ini juga telah dibuktikan oleh pengkaji lepas dalam kajian mereka yang menyatakan bahawa kebanyakan organisasi memperuntukkan . Penggunaan IT adalah satu keperluan bagi mendapatkan data dan maklumat yang diperlukan untuk membuat perancangan strategik dan meningkatkan daya saing syarikat (Attaran & Attaran. Penggunaan Teknologi Maklumat (IT) dalam urusan perniagaan sememangnya penting dalam era globalisasi kini bagi membolehkan syarikat tempatan bersaing di peringkat antarabangsa. 2002. Walaupun penggunaan e-Perolehan memberikan banyak faedah kepada penggunanya. 2000). Hunter. Oleh itu. 2000. Quinn.23 sistem yang terbuka dan membolehkan syarikat pembeli menjalankan urusan perniagaan dengan pembekal dalam pasaran maya. Rangkaian Internet telah menjadi satu medium yang berkesan untuk meningkatkan kekuatan perniagaan dalam menghadapi persaingan atas talian. Syarikat ini hanya akan menyedari kepentingan e-Perolehan apabila mereka berhadapan dengan kesukaran bersaing di peringkat global. Pengurusan perolehan merupakan satu tugas yang penting kerana ianya melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom. Kebanyakan syarikat yang telah lama beroperasi di Pulau Pinang dan Kedah telah menggunakan IT yang terkini dengan lebih efektif. Penggunaan Internet ini membolehkan syarikat beroperasi dengan lebih berkesan dan memperbaiki keupayaan syarikat dalam mengendalikan tekanan persaingan daripada segi kos. pengurusan perhubungan pelanggan dan pengurusan rantaian nilai.

Australia. 2004). Sebelum ini. 1994. Mahathir Mohamad telah mengumumkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) dalam persidangan Multimedia Asia pada tahun 1996 bagi menggerakkan Malaysia menongkah Wawasan 2020. malah di seluruh pelosok dunia. 2004). 2002). Kebanyakan firma pembuatan juga membelanjakan lebih kurang 65 peratus daripada hasil jualan membuat pembelian barangan dan perkhidmatan. Projek mega ini telah dicanangkan bukan sahaja di dalam negara. teknologi ICT telah berkembang dengan pesatnya terutamanya di dalam penggunaan Internet dan juga laman web seperti World Wide Web (Frye. Killen dan Kamauff. . United Kingdom dan sebagainya (Croom dan Johnston. Malaysia telah diiktiraf sebagai penggerak inisiatif IT di rantau Asia dan juga sebagai perintis paradigma ekonomi digital baru. 1995). Quesada. Walau bagaimanapun kajian e-Perolehan di Malaysia masih kurang dan perlu diperbanyakkan untuk meluaskan aplikasi e-Perolehan di Malaysia. 2. 2004. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan perlu diambil perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. Sejak beberapa dekad yang lalu. bekas Perdana Menteri Malaysia yang kelima iaitu Tun Dr. Menyedari hakikat kepentingan IT. 2003. banyak kajian tentang e-Perolehan telah dijalankan di luar negara seperti Amerika.24 sekurang-kurangnya satu pertiga daripada pendapatan mereka untuk membeli produk dan perkhidmatan (Zen dan Thompson. Sejak wujudnya MSC. Frye.3 Teknologi Maklumat dan Fenomena e-Perolehan di Malaysia Abad ke-20 telah menyaksikan ledakan maklumat yang membawa kepada tercetusnya revolusi Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) sebagai pemangkin arus perubahan dan kemajuan dunia sejagat.

Perkembangan tersebut membolehkan lebih ramai masyarakat Malaysia memperoleh dan menggunakan IT untuk meningkatkan kualiti kerja dan kehidupan seharian.000 pembekal kerajaan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan bagi membolehkan mereka terus menjadi pembekal kepada kerajaan Malaysia. Penggunaan IT dalam aktiviti pembelian dengan menggunakan Internet merupakan salah satu cara dalam meningkatkan aplikasi IT. IT telah membolehkan maklumat dihantar dan diterima dengan pantas.25 Penggunaan IT telah menjadi salah satu daripada sembilan strategi utama kerajaan dalam Rancangan Malaysia Kelapan sebagai langkah menghadapi cabarancabaran akan datang (RMK8). Teknologi ini tidak lagi terhad kepada syarikatsyarikat besar atau agensi-agensi tertentu. Kerajaan telah mewajibkan lebih kurang 35. Kemudahan ini telah membawa kepada peningkatan penggunaan Internet dan mel elektronik. . dan menggunakan peluang yang ada (Burns dan Stalker. Komunikasi secara elektronik juga di lihat sebagai salah satu saluran penting dalam membantu mewujudkan perkongsian maklumat dan secara tidak langsung membolehkan proses penghantaran dan penerimaan sesuatu maklumat dilaksanakan dengan lebih cepat dan mudah (Jabatan Perdana Menteri. struktur pasaran.1961). IT berkemampuan untuk mendapatkan maklumat tanpa batas sempadan geografi dan halangan organisasi di mana maklumat yang diperolehi boleh digunakan untuk memahami kekuatan dan kelemahan syarikat. 2003). Perkembangan IT di Malaysia jelas menunjukkan betapa pentingnya peranan IT dalam membantu Malaysia untuk menjadi sebuah negara maju. Ianya merupakan satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat untuk memastikan matlamat negara untuk menjadi negara maju pada 2020 bukanlah suatu angan-angan kosong. Bagi menggalakkan syarikat pembekal di Malaysia memasuki dunia e-Dagang. Penggunaan e-Perolehan oleh agensi Kerajaan di Malaysia telah mula dilancarkan pada tahun 2000 dan sehingga kini pelaksanaannya telah diperluaskan kepada semua agensi Persekutuan untuk pembelian terus dan kontrak pusat (Perutusan Budget 2004). IT juga memberi peluang kepada penggunaan teknologi baru yang lebih berkesan untuk membangunkan visi yang strategik dan membantu dalam memperbaiki proses perniagaan sebelum ianya dilaksanakan.

syarikat dari luar negara juga akan menjadi pesaing yang mencabar kepada syarikat tempatan. 2002. namun perkara ini dapat membentuk satu peluang yang besar kepada industri sekiranya mereka mampu menangani keadaan tersebut. 2003). Menurut Ab Hamid dan Majid (2002). Komitmen daripada pengurusan atasan merupakan elemen yang paling penting untuk melaksanakan transaksi elektronik. Pemilik syarikat perlu lebih peka kepada perubahan semasa bagi membolehkan mereka terus bersaing di peringkat antarabangsa . 2005). (2005) mendapati bahawa secara umumnya. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran dan ketidaktentuan. Hasil daripada beberapa kajian yang telah dijalankan di Malaysia mendapati organisasi dan pekerja industri di Malaysia sanggup mencuba idea baru dalam bidang pengkomputeran dan Internet sebagai persediaan menghadapi cabaran globalisasi (Ab Hamid dan Majid. Dapatan daripada kajian yang dijalankan oleh Ramayah et al. Sistem e-Perolehan dibentuk untuk menggerakkan transformasi negara kepada K-ekonomi dan memperluaskan lagi penggunaan e-Dagang di Malaysia (Hussain et al. Helmi. Ini kerana apabila AFTA dilaksanakan sepenuhnya. komitmen pengurusan atasan dan infrastruktur teknologi mempunyai kesan signifikan ke atas kesediaan PKS untuk menjalankan perniagaan secara elektronik. 2005). Industri di Malaysia perlu menghapuskan perasaan takut kepada penggunaan e-Dagang sebagai persediaan kepada mereka menghadapi persaingan yang lebih sengit apabila ASEAN Free Trade Area (AFTA) dilaksanakan sepenuhnya.26 Commerce Dot Com (CDC) telah membangunkan sistem e-Perolehan kerajaan Malaysia yang merupakan salah satu daripada komponen utama dalam aplikasi Projek Multimedia Super Corridor (Asia Computer Weekly.

27 2.4 E-Dagang (e-Commerce)

Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Pada pertengahan era 1990-an, e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan. Kini kebanyakan perniagaan dalam senarai fortune 500 mempunyai laman web mereka tersendiri. Hasil daripada kajian yang dijalankan ke atas PKS di Malaysia mendapati bahawa syarikat PKS bersedia untuk melaksanakan e-Dagang walaupun berhadapan dengan masalah seperti kekurangan infrastruktur dan aplikasi teknologi baru yang terhad (Ramayah et al. 2005). Ini kerana menerusi perdagangan elektronik, aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global. Perkembangan yang pesat dalam teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Leonard, 2001). Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat kerajaan mahupun swasta berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut.

Beberapa definisi e-Dagang telah diambil berdasarkan kepada kajian lepas bagi meningkatkan lagi kefahaman tentang konsep e-Dagang. E-Dagang boleh didefinisikan sebagai aktiviti menjual dan membeli barangan serta perkhidmatan dalam Internet dengan menggunakan pelbagai pelayar Internet seperti World Wide Web dan sebagainya. Secara praktikalnya selain daripada istilah e-Dagang, e-Perniagaan juga selalu digunakan bagi perniagaan yang dijalankan secara atas talian (Reddy dan Iyer, 2002). Menurut Applegate et al. (1996), e-Dagang didefinisikan sebagai sesuatu yang lebih daripada pembelian dan penjualan secara elektronik, ianya melibatkan penggunaan teknologi rangkaian komunikasi untuk menghubungkan aktiviti rangkaian yang lebih luas serta turun naik rantaian nilai tambah di dalam dan di luar organisasi.

28 “more than simply buying and selling goods electronically; involves using network communications technology to engage in a wide range of activities up and down the value-added chain both within and outside the organization”.

Penggunaan e-Dagang dalam perniagaan dapat membantu syarikat untuk mempamerkan maklumat tentang aktiviti yang dijalankan. Malahan terdapat juga sesetengah individu yang menggunakan e-Dagang bagi tujuan pencarian perniagaan baru. Penggunaan e-Dagang sebagai medium pencarian barangan atau perkhidmatan dapat memberi banyak faedah kepada pengguna dan juga peniaga. Dengan menggabungkan tanggapan analisa perantaraan dengan corak interaksi pemasaran, Timmers (2000) mencadangkan agar sebelas struktur model generik e-Dagang yang ditunjukkan dalam Rajah 2.2 di bawah yang diplotkan berdasarkan kepada pembolehubah interaksi kefungsian dan darjah inovasi.

Integrasi Pelbagai fungsi

Integrasi Rantaian Nilai Penempatan pasaran pihak ketiga Platform kerjasama

Integrasi Fungsi

E-Mall

Komuniti maya Pengeluar perkhidmatan rantaian nilai

E-Perolehan

E-Lelong Perkhidmatan yang dipercayai

Fungsi tunggal

E-kedai

Perdagangan maklumat

Rendah

Darjah Inovasi

Tinggi

Rajah 2.2: Sebelas Model Perniagaan E-Dagang Sumber : Timmers (2000)

29 Hasil kerja Timmers (2000) adalah berdasarkan kepada data empirikal yang diperolehi pada peringkat awal penerimaan e-Dagang. Walaupun isu darjah inovasi agak linear, kaedah Timmers masih berguna dan kebanyakan kertas hasilan terkini adalah berasaskan sumbangannya. Walaupun terdapat sebelas struktur model generik e-Dagang, namun pengkaji akan menumpukan kepada e-Perolehan yang merupakan salah satu daripada sebelas struktur Model Perniagaan E-Dagang. Ini kerana perolehan syarikat melibatkan peruntukan yang besar dalam sesebuah organisasi (Croom, 2000) dan penggunaan e-Dagang dalam sistem perolehan syarikat merupakan salah satu cara untuk mengurangkan kos pengendalian perolehan (Frye, 2004).

Terdapat tiga kategori di mana e-Dagang B2B boleh diaplikasikan untuk memberi nilai iaitu mengurangkan bayaran transaksi, memperbaiki kecekapan pasaran, dan mempertingkatkan faedah rantaian pembekal. Perhubungan bagi ketiga-tiga kategori ini adalah berbeza bagi setiap organisasi berdasarkan kepada strategi rantaian pembekal dan persekitaran persaingan mereka. Syarikat perlu mengendalikan pelaksanaan e-Dagang mereka dengan berkesan supaya ianya mampu untuk menyokong setiap kategori yang dapat memberi nilai yang tinggi kepada organisasi (Chopra et al. 2001). Bayaran transaksi merupakan kos yang berlaku semasa proses menyempurnakan transaksi. Ianya termasuk kos berkaitan dengan penyediaan proposal dan sebut harga, kos memproses tempahan, penstafan fungsi perolehan, operasi pusat talian dan sebagainya.

E-Dagang juga sering dikaitkan dengan e-Perolehan sebagai salah satu cara dalam menjalankan perdagangan elektronik. Ini kerana e-Perolehan merupakan salah satu daripada sebelas cara dalam menjalankan e-Dagang (lihat Rajah 2.2 ). Oleh itu, perkembangan penggunaan sistem e-Perolehan ini merupakan hasil daripada inovasi dan integrasi fungsi e-Dagang dalam menjalankan perniagaan. Berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Hussain et al. (2005), majoriti syarikat telah menggunakan sistem e-Perolehan antara satu hingga dua tahun. Perkara ini jelas menunjukkan bahawa e-Perolehan di Malaysia masih lagi berada di peringkat awal pelaksanaannya. E-Perolehan di Malaysia merupakan satu

30 pembaikan kepada perolehan tradisional bagi meningkatkan lagi kecekapan dan memudahkan proses perolehan dijalankan.

2.5

Perolehan Tradisional

Perolehan tradisional merupakan proses perolehan yang berasaskan kertas untuk menyediakan proposal pembelian, perundingan sebut harga, kontrak perjanjian dan sebagainya. Perolehan tradisional melibatkan banyak proses semasa menjalankan pembelian. Antara proses-proses yang terlibat adalah seperti perancangan perolehan, pemilihan pembekal atau vendor, mewujudkan kontrak, menjalankan perolehan dan menerima barangan perolehan (Frye, 2004).

Perolehan syarikat boleh dibahagikan kepada dua kategori iaitu perolehan langsung dan perolehan tidak langsung. Perolehan langsung melibatkan pembelian bahan untuk kegunaan dalam pembuatan dan pengagihan yang terlibat secara langsung dengan pengeluaran barang siap. Perolehan tidak langsung pula melibatkan komoditi atau perkhidmatan di mana ianya tidak memberikan apa-apa kesan untuk menyiapkan sesuatu produk. Ianya boleh dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu produk dan perkhidmatan pejabat atau ORM ( Operating Resource Management) dan MRO (Mainteinance, Repair, dan Operation) (Kim, dan Shunk, 2003; Neef, 2001). Kini pembahagian tradisional antara perolehan langsung dan perolehan tidak langsung tidak lagi menjadi masalah. Ini disebabkan kedua-dua bentuk perolehan ini boleh di gabungkan dalam satu proses perolehan yang sama (Neef, 2001).

Menurut Korper dan Ellis (2000) terdapat dua rantaian penjualan yang terlibat dalam proses perolehan iaitu rantaian penjualan secara tradisional dan rantaian penjualan secara langsung. Perolehan secara tradisional melibatkan banyak pihak dalam sesuatu proses pembelian. Seperti yang ditunjukkan dalam Rantaian

3).3: Rantaian Penjualan Secara Tradisional Rajah 2. Rajah 2. Bagi penjualan yang menggunakan kaedah e-Dagang pula.4 pula menunjukkan Rantaian Penjualan Secara Langsung yang dapat mengurangkan kos pembelian sesuatu barangan atau perkhidmatan. Pembekal Pembekal Pengeluar Pengeluar Pengedar Pengedar Pemborong Pemborong Peruncit Peruncit Pembeli Pembeli Rajah 2. pemborong dan peruncit. proses pembelian adalah lebih cepat dan mudah untuk dijalankan.4: Rantaian Penjualan Secara Langsung (Sumber dari Korper dan Ellis. pembeli tidak lagi perlu menanggung kos perolehan yang tinggi akibat kewujudan banyak pihak yang terlibat semasa proses perolehan. beberapa elemen yang tidak diperlukan akan dimansuhkan seperti pengedar. Oleh yang demikian. Terdapat lima langkah yang perlu dituruti oleh pembeli sebelum mereka memperoleh barangan atau perkhidmatan yang diingini. Ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan masa dan kos perolehan sesuatu barangan mahupun perkhidmatan.31 Penjualan Secara Tradisional (Rajah 2. pembeli terpaksa menanggung segala kos yang terlibat di sepanjang transaksi yang berlaku iaitu dari pembekal sehinggalah kepada penjual. Dengan itu. Melalui kaedah e-Dagang ini. 2000) .

membuat penyiasatan. (2) pencarian (mengenal pasti pembekal yang berpotensi.5.32 2. penyimpanan dan pemeriksaan kewangan dan isu kepada pengguna). kedua-dua organisasi tersebut mempunyai prosedur yang hampir sama dalam kitaran perolehan. penyelenggaraan dan penyelesaian (menilai prestasi dan lain-lain perkhidmatan sokongan) dan (7) pembaharuan. menentukan spesifikasi. (5) penyelesaian(fulfillment) (persediaan pembekal. mengadakan persaingan bida. permohonan bida-RFB). Perolehan berorientasikan . Mereka mengemukakan empat fasa dalam fungsi perolehan iaitu (1) definisi (isu keperluan pembelian. mendapati bahawa secara umumnya. Archer dan Yuan (2000) membahagikan kitaran hayat perolehan perniagaan kepada tujuh bahagian iaitu (1) Pengumpulan maklumat.5). permohonan maklumatRFI. (6) penggunaan. jaminan diambil kira semasa penilaian). perundingan dengan pembekal) dan (4) penyempurnaan (menjalankan tempahan. Gebauer dan Segev (2001) membahagikan perolehan kepada dua kategori iaitu perolehan berorientasikan jangka panjang (peringkat strategik) dan orientasi jangka pendek (peringkat transaksi) (lihat Rajah 2. pembayaran dan latihan juga turut dimasukkan). penghantaran. (2) kontrak pembekal (permohonan sebut harga.1 Amalan Perolehan Hasil kajian empirikal yang dijalankan oleh Laios dan Xideas (1994) tentang perbezaan struktur fungsi perolehan antara institusi dan organisasi industri. permohonan proposal-RFP. (3) pemilihan (memilih kaedah penentuan harga. pentadbiran kontrak. menjalankan tinjauan di kalangan pembekal). perancangan dan peruntukan perolehan). (4) perundingan (harga. jadual penghantaran. kontrak yang lengkap). jangkaan harga dan masa melahu. menetapkan kriteria pemilihan sumber. (3) tinjauan latar belakang (rujukan kualiti produk/perkhidmatan. pemeriksaan dan penerimaan. keperluan untuk perkhidmatan selepas jualanpenyelenggaraan. pengangkutan.RFQ. ulangkaji senarai pembekal yang telah diluluskan. kebolehdapatan dan kebarangkalian kepelbagaian.

mengenal pasti pembekal. 2001). ianya membolehkan syarikat mendapatkan barangan dengan harga yang lebih rendah. Selepas infrastruktur dibina pada peringkat strategik dan direkodkan dalam bentuk kontrak atau deskripsi perolehan. . kewangan dan pengurusan aset. langkah seterusnya ialah perolehan berorientasikan jangka pendek iaitu pada peringkat transaksi. sumber) Tempahan pembelian Penghantaran dan penerimaan Perkhidmatan selepas jualan oleh pihak pengurusan Permohonan Pembayaran Rajah 2. (2001). University of California. Dengan adanya hubungan baik dengan pembekal. Changing Shapes of Supply Chains. Aktiviti-aktiviti ini bersifat jangka panjang dan kesan ke atas hubungan dengan pembekal kekal dalam tempoh beberapa tahun. Berkeley. Aktiviti sumber : peringkat strategik Maklumat Maklum balas Mengenalpasti peluang sumber Perundingan Kontrak Pelaksanaan ciri peringkat transaksi (Mengandungi polisi dll) Aktiviti operasi: peringkat transaksi Pilihan aktiviti dalam parentheses Pencarian Maklumat (sourcing) Pengesahan (Perundingan. CA. Anak panah yang berwarna ungu pula menunjukkan pertukaran dan interaksi maklumat berlaku antara kedua-dua peringkat ini.33 jangka panjang merupakan satu peringkat strategik yang melibatkan aktiviti mendapatkan maklumat. Di dalam konteks operasi pembelian individu (peringkat transaksi). membina hubungan baik dengan pembekal dalam menjalankan perundingan tentang kontrak.5:Peringkat Strategik dan Transaksi Aktiviti Perolehan Sumber : Adaptasi dari : Gebauer dan Segev. Operasi pembelian individu berlaku di peringkat ini dan satu bentuk peraturan perniagaan ditetapkan dalam membuat pembelian di mana pengguna sistem perlu mendapatkan pengesahan sebelum membuat tempahan pembelian. prosedur pembelian.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. aktiviti pembelian sukar diramalkan kerana ianya boleh ditentukan oleh setiap individu yang berada dalam organisasi tersebut berdasarkan kepada keperluan mereka dalam mengendalikan aktiviti syarikat (Gebauer dan Segev.

(5) mendapatkan sebut harga dan membuat tempahan dan (6) memantau pembekal/vendor dan prestasi perolehan.6: Proses Perolehan Sumber : Eric Goh (2000) .7). mereka mengulas tentang enam peringkat dalam proses perolehan iaitu (1) pembangunan/persaingan spesifikasi. Dalam kajian yang dijalankan oleh Kim dan Shunk (2003).34 2. ianya memerlukan keupayaan kepimpinan. pengesahan pembelian. (2) membangunkan strategi sumber. pelaksanaan.6 menunjukkan elemen yang terlibat dalam proses perolehan. penerimaan barangan. mereka menyatakan bahawa proses perolehan terbahagi kepada empat bahagian iaitu maklumat. dan pembayaran. Perolehan melibatkan beberapa proses seperti perancangan pembelian. pembelian. Dalam kajian ini. Perancangan Pembayaran Pengesahan Penerimaan Pembelian Rajah 2. perundingan. dan perkhidmatan selepas jualan (Lihat Rajah 2. (3) menganalisis keperluan masa depan/ pengaruh jadual penghantaran. Rajah 2.2 Proses Perolehan Cammish dan Keough (1991) dan Keough (1993) menekankan kepada kepentingan menjadikan perolehan sebagai fungsi strategik dalam organisasi. (4) kontrak perundingan. Mereka berpendapat bahawa untuk mencapai status perolehan antarabangsa.5. penghargaan kepentingan perolehan dan metrik baru untuk prestasi perolehan.

dan Khidmat selepas jualan) yang dihasilkan oleh Schmid (1993). Perundingan.1 Mendapatkan Maklumat . 2003). Oleh itu penggunaan teknologi maklumat dan automasi sesuai digunakan dalam setiap langkah transaksi perolehan tradisional bagi tujuan komunikasi dan pemprosesan maklumat.2. Pemilihan pembekal Pengetahuan. Penerangan lanjut bagi setiap proses yang terlibat dalam perolehan tradisional akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. kendalian Menguruskan masalah selepas tempahan Periksa invois Pelaksanaan Menutup tempahan Tempat Pemprosesan Tempat Perdagangan 5* 6* 7* 8* Pelaksanaan.6.7: Model Proses Perolehan Sumber : Kim dan Shunk (2003) Model ini merupakan gabungan beberapa model yang dikemukakan oleh penyelidik sebelum ini (rujuk sumber Kim dan Shunk.35 1* 2* 3* 4* Maklumat Maklumat Mengenal pasti keperluan Pencarian. logistik Perdagangan Rajah 2. selenggaraan. proses transaksi kerap berlaku dalam jumlah yang besar. pengendalian Hantar PO Tindakan susulan Terima Kontrak Penempahan. Semasa menjalankan perolehan tradisional. sasaran Pemilihan pembekal Perundingan Perundingan Pengendalian syarat-syarat Perundingan syarat-syarat Perundingan. kontrak Pelaksanaan Pelaksanaan Pembelian Tempahan keperluan Mengawal kualiti Selepas Jualan Pengguna. Pengkaji-pengkaji ini memberikan model proses perolehan yang hampir sama seperti yang ditunjukkan pada Rajah 2. 2. Antara model-model yang telah dikemukakan. Pelaksanaan. Model-model ini sesuai untuk digunakan dalam proses transaksi antara pembeli dan pembekal dalam pasaran elektronik.5. model yang paling banyak menunjukkan proses perolehan ialah Model Empat Fasa (Maklumat. maklumat Kenal pasti keperluan Pra kontrak Pra perdagangan Menukarkan keperluan Mencari sumber Membangunkan spesifikasi keperluan Tujuan.

pasaran oligopoli (sebilangan pembekal) atau pasaran monopoli (pembekal tunggal).2. sesi perundingan akan dijalankan untuk menentukan harga. (4) menilai alternatif dan (5) memilih pembekal.5. (2) menentukan spesifikasi. produk dan penjual. kemampuan penyediaan produk dan perkhidmatan termasuk juga masa penghantaran. (3) mengenal pasti alternatif. . Proses ini boleh diselesaikan dengan mendapatkan maklumat tentang keadaan pasaran.36 Webster dan Wind (1996) mentakrifkan tugas pembelian sebagai (1) mengenal pasti keperluan.2 Perundingan Sebelum kontrak perjanjian dilakukan antara pembeli dan pembekal. Hanya perundingan yang berjaya sahaja akan dimasukkan ke dalam kontrak perjanjian. Menurut Segev et al. Kesemua langkah ini dilakukan pada peringkat mendapatkan maklumat. Novack dan Simco (1991) menerangkan tentang proses mendapatkan maklumat melalui analisis pasaran berdasarkan kepada pasaran pesaing (banyak pembekal). pembeli perlu menentukan keperluan dan menilai sumber yang berpotensi yang dapat memenuhi keperluan mereka. (1998) dalam mendapatkan maklumat. 2. Dengan mengetahui jenis pasaran ini. ianya dapat membantu pengurus perolehan untuk mengenal pasti bilangan pembekal dalam pasaran dan memilih kaedah pembelian yang paling efektif untuk menjalankan pembelian.

3 Pelaksanaan Menurut Segev et al. semasa peringkat pelaksanaan. penilaian akan dilakukan untuk menilai prestasi pembekal dan menyelesaikan masalah yang berkaitan dengan pembelian.37 2.2. 2. Maklumat selepas jualan ini juga akan digunakan semasa proses penilaian pembekal untuk kontrak seterusnya.5. penerangan lanjut berkenaan dengan lima elemen ini adalah seperti berikut: .8.4 Selepas Jualan Selepas menjalankan pembelian.2.5. (1998). Bagi meningkatkan lagi kefahaman mengenai elemen dalam proses perolehan. Menurut Gulledge dan Frye (2002) pula terdapat lima elemen dalam proses perolehan. Novack dan Simco (1991) menamakan peringkat ini sebagai penerimaan produk dan perkhidmatan dan disusuli dengan pembentukan data prestasi untuk peringkat yang seterusnya. Elemen-elemen tersebut adalah seperti Rajah 2. segala produk dan perkhidmatan ditukarkan ke dalam bentuk kewangan atau bentuk penggantian lain.

Aktiviti yang kedua ialah mengenal pasti corak perolehan. Kebiasaannya peringkat kelulusan akan meningkat berdasarkan kepada nilai pembelian yang dilakukan. Dalam kebanyakan perolehan. .38 Pengurus Perolehan Perancangan Perolehan Pemilihan Vendor/ Pembekal Mewujudkan Kontrak Melaksanakan Perolehan Menerima Barangan Perolehan Rajah 2. Pegawai perolehan mempunyai pelbagai cara untuk mendapatkan barangan seperti membeli barangan daripada pembekal sedia ada.5 Perancangan Perolehan Terdapat tiga aktiviti dalam bahagian perancangan perolehan.5. pegawai perolehan akan menetapkan nilai dan individu yang terlibat untuk meluluskan sesuatu permohonan pembelian.2. Aktiviti yang pertama melibatkan pengukuhan keperluan perolehan di mana ianya bergantung kepada keperluan semasa sesebuah organisasi. atau membuat permohonan senarai harga atau memohon untuk mengadakan bida atau saingan harga.8: Elemen Proses Perolehan Sumber : Gulledge dan Frye (2003) 2. Aktiviti yang terakhir dalam perancangan perolehan ialah mendapatkan kelulusan dalaman untuk mengesahkan sesuatu pembelian.

langkah seterusnya ialah menentukan pembekal atau kumpulan pembekal yang berkelayakan untuk membekalkan barangan tersebut.80) Langkah di dalam Rajah 2. Di dalam proses pembelian tradisional. penerimaan maklum balas sebut harga dan bida untuk menentukan pembekal yang berkelayakan bagi bida tersebut. Kedatangan IT secara .9 menunjukkan beberapa proses yang masih belum diautomasikan sepenuhnya.39 2. Pra-Pemilihan pembekal Penilaian kendiri 3.6 Pemilihan Vendor atau Pembekal Apabila keperluan telah dikenal pasti dan pengesahan pembelian telah diperolehi.9 merupakan proses penapisan yang dilakukan semasa proses pembelian. ianya melibatkan beberapa langkah.langkah Proses Perolehan Sumber : Koppelmann dan Jordan. Perundingan dengan pembekal 5. Kontrak dengan pembekal Keperluan pembekal Rajah 2. Rajah 2. Kenal pasti pembekal Pasaran Tapisan Prosedur produk sektor perniagaan 2. Pemilihan pembekal 4.2. Banyak proses yang diperlukan untuk menguruskan pangkalan data pembekal termasuklah potensi pembekal berdasarkan kepada prestasi yang lepas.5.9: Langkah. Langkah-langkah Proses 1. 1998 (p.

Perkara yang akan dibincangkan adalah berkenaan dengan kuantiti barangan.5. Apabila segala urusan serta syarat dan peraturan telah dipersetujui.2. Terdapat tiga mekanisma asas yang digunakan untuk menjalankan pembelian seperti pembelian menggunakan kad kredit. Hasil daripada kajian sebelum ini telah membuktikan bahawa proses pemilihan pembekal menjadi pembolehubah yang sangat penting dalam proses pembangunan pembekal dalam membantu organisasi mendapatkan produk yang berkualiti tinggi dan memenuhi spesifikasi pembeli (Gonzalez et.7 Mewujudkan Kontrak dan Melaksanakan Perolehan Apabila pemenang bagi bida telah diperolehi. 2002).40 tidak langsung telah meningkatkan proses perolehan dengan mengurangkan langkahlangkah yang tiada nilai tambah. Biasanya organisasi pembelian akan memperuntukkan suatu jangka masa kepada pembekal untuk membuat penghantaran kepada mereka. pembelian melalui kontrak Blanket dan pembelian spot (Gulledge dan Frye. al. Dalam kebanyakan kes. Pembelian spot berlaku apabila tiada perjanjian pembelian melalui kontrak Blanket. Kontrak Blanket merupakan perjanjian awal di mana pembeli boleh membuat permohonan sesuatu item pada harga tertentu dan pembekal perlu menghantar item tersebut dalam jangka masa yang telah ditetapkan. jadual penghantaran dan juga senarai harga barangan. maka proses pembelian akan dijalankan secara rasmi. 2. terdapat had pembelian bagi penggunaan kad kredit yang membolehkan pengguna kad kredit berbelanja tanpa menerima pengesahan tambahan. . langkah seterusnya ialah mengadakan proses perundingan tentang syarat dan peraturan untuk kontrak perjanjian. 2004).

Bahagian yang paling penting dalam nota pemberitahuan penghantaran terletak pada invois yang mengandungi maklumat berkenaan dengan penghantaran barangan pembelian. harga yang tidak tetap. mereka perlu membuat pembayaran dalam jangka masa yang telah dipersetujui oleh kedua-dua pihak. Justeru . pembeli akan menerima nota pemberitahuan penghantaran barangan. Ia akan mewujudkan beberapa masalah seperti kesilapan. Perolehan tradisional adalah agak rumit dan tidak cekap. pertindihan pembelian. Dengan cara ini bahagian perolehan dapat memantau status tempahan barangan yang dibuat supaya operasi atau aktiviti syarikat dapat berjalan seperti yang dirancangkan.41 2. bahagian perolehan akan memantau segala perkembangan/progress pembelian melalui masa tiba barangan atau simpanan stok.2. ramalan yang tidak tepat dan akhirnya menyumbang kepada kesilapan dalam pembuatan keputusan. Ketidakcekapan ini adalah disebabkan oleh aliran maklumat yang tidak lengkap semasa menjalankan perniagaan.5. Maklumat berkenaan dengan perkembangan ini boleh diperolehi dengan melayari laman web syarikat-syarikat pembekal berkenaan. Langkah pertama yang terlibat ialah menentukan status tempahan barangan di kalangan pembekal. kelewatan. Di samping itu juga. mereka telah mengintegrasikan sistem perolehan mereka dengan sistem operasi syarikat pembekal. manakala bagi syarikat-syarikat besar.8 Penerimaan Barang Pembelian Apabila tempahan telah dilakukan. Selepas pembeli menerima invois. Semasa proses tempahan dilakukan. 2002). Proses pembayaran ini dilakukan oleh bahagian kewangan dalam syarikat tersebut. Keberkesanan dan kecekapan dalam pembelian sangat penting untuk penjimatan dan mengelakkan daripada pembaziran dan kerugian. perbelanjaan untuk pembelian merupakan salah satu faktor yang melambangkan baik dan buruknya pengurusan serta prestasi sesebuah syarikat (Abu Bakar dan Rohaizat.

6 Penggunaan Internet dalam Perolehan Pengenalan Internet dengan pencarian yang lebih meluas dan kos penyertaan yang rendah telah memberi peluang kepada penggunanya untuk mengurangkan kos transaksi dan kitaran masa tempahan (order cycle time) yang lebih cepat dan mudah (Chopra et al. Hoffman et al. 2000). ramalan. Dalam sesetengah kategori seperti perkhidmatan maklumat dan produk digital. produk lebih mudah untuk ditentukan. 2001). Internet berpotensi untuk mengurangkan kos kewangan seperti kos pengagihan kepada sifar (Jones. 2000). 1995). Keadaan ini dikenali sebagai “frictionless commerce paradigm” (Brynjolfsson dan Smith. Rice dan Ronchi. Di samping itu juga. Kemunculan Internet pada masa itu adalah tepat pada masanya kerana integrasi diperlukan untuk memenuhi keperluan pelanggan yang semakin meningkat (Papazaglou et al. dan Computer-Aided Design (CAD). 1975. 2. Internet berupaya untuk memberikan masa sebenar (real time) sesuatu proses. 1989. keberkesanan Internet dalam proses perolehan merupakan satu peluang yang mudah dilakukan melalui teknologi berasaskan web. 2001). jumlah aset dapat dikurangkan serta pemindahan maklumat dalam pasaran adalah lebih berkesan.42 itu. pengenalan Internet kepada perolehan tradisional telah menjanjikan kebaikan yang besar dalam pengurusan perolehan. dan mengurangkan elemen birokrasi dalam sistem pembelian secara tradisional. 2000. Penggunaan Internet juga dapat meningkatkan keberkesanan proses perolehan dengan menukarkan proses tradisional yang berasaskan kertas kepada proses automasi. Penerapan Internet ini sememangnya dapat mengurangkan kos transaksi (Williamson. dan rangkaian yang lebih terbuka (Chopra et al. 1995.. 2000. 2002). Watson et al. Malone et al. Simchi-Levi et al. Internet juga memberikan aplikasi asas kepada . pemindahan jenis data yang pelbagai (seperti grafik. 1979.

E-Dagang B2B merupakan satu sistem terbuka yang membolehkan organisasi berhubung dengan pembekal dan pelanggan melalui pasaran maya (Bakos. Perolehan adalah sebahagian daripada proses B2B yang memainkan peranan penting dalam setiap organisasi untuk menjalankan fungsi dengan lebih baik dan berkesan. Maka tidak hairanlah sekiranya kemunculan perolehan e-Dagang B2B . dan CommerceOne. Intelisys. Maka tidak hairanlah apabila banyak syarikat swasta yang menyedari akan kepentingan teknologi ini berlumba-lumba menjadikan e-Dagang sebagai alternatif utama dalam perniagaan mereka memandangkan faedah dan kebaikan yang ditawarkan oleh teknologi tersebut. Reiley dan Spulber (2001) mendefinisikan e-Dagang B2B sebagai pengganti kepada pemprosesan data komputer dan komunikasi Internet untuk perkhidmatan buruh dalam pengeluaran transaksi ekonomi. aspek geografi tidak lagi menjadi penghalang bahkan meningkatkan potensi pasaran yang berbentuk global (Abdul Majid. Pada pertengahan era 1990-an.1 Penggunaan e-Dagang B2B dalam Perolehan Internet juga turut dikaitkan dengan perdagangan menerusi talian atau lebih dikenali sebagai e-Dagang. Perkembangan yang pesat teknologi Internet telah mendorong syarikat melaksanakan e-Dagang dalam perniagaan mereka untuk memperolehi kelebihan bersaing (Asia Computer Weekly.6.43 pembeli industri untuk mencari pembekal dengan cara yang lebih cekap melalui pasaran elektronik dan komunikasi. 2. Generasi pertama fenomena B2B bermula dengan pembelian menggunakan katalog elektronik yang diperkenalkan oleh syarikat perisian seperti Ariba. 2003). Menerusi perdagangan elektronik ini. 2000). Microsoft Market. 1997). e-Dagang telah menjadi salah satu daripada keperluan dalam dunia perniagaan.

Kalakota. Ini kerana perolehan e-Dagang B2B dapat mengubah cara syarikat membuat pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih berkesan. 1999. tempahan. Croom. 1999). Selain itu. Ianya dihasilkan daripada aplikasi perisian yang membolehkan pengguna membuat pilihan.44 menjadi topik yang hangat diperkatakan dalam dunia perdagangan dalam era teknologi kini. e-Dagang B2B dapat memberi nilai dari segi meningkatkan kerjasama dalam rantaian pembekal melalui penggunaan maklumat umum dalam proses pembuatan keputusan semasa pengenalan dan reka bentuk produk. harga. 2000). Baron et al. Kedua. dan pengedaran yang memberikan keuntungan kepada semua pihak (Chopra et al. Dengan kemasyhuran penggunaan Internet dan World Wide Web. pengesahan. penerimaan dan pembayaran untuk pembelian barangan dan perkhidmatan (Online Action Plan. e-Dagang B2B atau e-Perolehan ini telah mengubah cara pembelian tradisional kepada pembelian yang berasaskan elektronik. 2000.7 Perolehan Kontemporari atau e-Perolehan Perolehan elektronik (e-Perolehan) mengguna pakai aplikasi teknologi Internet dalam proses pembelian barangan dan perkhidmatan. e-Dagang B2B membenarkan rantaian pembekal untuk memperbaiki perkhidmatan pelanggan di samping mengurangkan kos operasi. penggunaan teknologi ePerolehan juga ditakrifkan sebagai lanjutan kepada penggunaan teknologi rangkaian elektronik dan penyediaan kemudahan komunikasi elektronik. 2000. Kebanyakan penulis merujuk e-Dagang B2B dengan istilah e-Perolehan (Bowles. Fungsi e-Dagang B2B dalam memberi nilai kepada rantaian pembekal boleh dibahagikan kepada dua peringkat. 2001). Chopra et al. . 2000. 2001). Pertamanya. 2. pertukaran maklumat dan transaksi melalui rangkaian awam atau swasta (Min dan Galle. pengeluaran..

E-Perolehan membolehkan syarikat kini menumpukan kepada teknologi bagi membangunkan perniagaan dan menggunakan strategi perolehan untuk menyelesaikan masalah dalam perolehan tradisional (Andrews dan Gartner. Pelaksanaan ePerolehan merupakan salah satu daripada aktiviti kritikal dalam merancang sistem perolehan yang lebih berkesan bagi tujuan memudahkan urusan pembelian yang melibatkan aktiviti transaksi. Ia dapat digunakan untuk mencari pasaran pembelian yang lebih luas dengan harga yang lebih rendah. transaksi perniagaan. pengurusan rantai pembekal serta pengurusan kontrak. kitaran pengesahan secara automasi. Automasi ini membolehkan komunikasi dua hala berlaku dan maklumat pembelian boleh diperolehi tanpa melibat pertukaran data elektronik (EDI).45 Berdasarkan kepada penulisan Frye (2004). proses tempahan dan pembelian dapat memberi nilai kepada organisasi (Essign dan Arnold. 2001). Dengan adanya sistem e-Perolehan yang baik dan terancang. E-Perolehan memberi kesan perubahan yang penting dan memperbaiki pelbagai aspek perolehan seperti komunikasi dalaman dan luaran. tempahan dan permohonan untuk mendapatkan maklumat melalui Internet. konsep e-Perolehan memberi maksud membeli produk dan perkhidmatan melalui Internet. E-Perolehan merupakan satu kemajuan yang besar dalam pembangunan perdagangan di mana rantaian antara pembeli dan pembekal dapat dikekalkan (Neef. istilah ini adalah lebih menumpukan kepada sistem automasi dalam keseluruhan proses pembelian. Boleh dikatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian. . Walau bagaimanapun. 2001). middleware atau rangkaian nilai tambahan (value-added networks). Terdapat pelbagai bentuk aplikasi dalam e-Perolehan yang membantu meningkatkan kecekapan dan keberkesanan dalam proses pembelian. 2002).

Penerangan lanjut berkenaan dengan aplikasi e-Perolehan dibentangkan dalam seksyen berikutnya. 2.7.7. 2000). 2000. E-Sumber juga merupakan salah satu cara dalam mengurangkan risiko pembekal dalam menjalankan pembelian (Kraljic. 2.1. Weil.7.2 E-Tender . pembeli dapat mewujudkan persaingan di kalangan pembekal dan ianya boleh dijadikan sebagai taktik dalam proses pembelian bagi mendapatkan produk atau barangan yang terbaik. e-Tender (e-Tendering). Ini kerana pembeli boleh mencari pembekal alternatif dengan lebih cepat sekiranya pembekal yang sedia ada gagal untuk memenuhi kriteria yang ditetapkan. Perancangan Sumber Perusahaan (ERP) berasaskan web dan e-Kerjasama (e-Collaboration) (de Boer et al.1. e-Maklumat(e-Information).46 perundingan harga yang lebih rendah.1 E-Sumber E-Sumber adalah satu proses untuk mencari pembekal yang berpotensi menggunakan Internet secara amnya atau lebih spesifik dengan menggunakan pasaran B2B.1 Aplikasi e-Perolehan E-Perolehan mengandungi beberapa bentuk seperti e-Sumber (e-Sourcing). e-MRO. Dengan mengenal pasti pembekal baru. 1983). penyemakan kontrak yang sedia ada dengan lebih berkesan dan mengurangkan pembelian kontrak (Croom. 2. (2001). e-Lelong(e-Reverse Auctions).

E-Maklumat juga dapat menguruskan data dan maklumat yang berkaitan dengan kualiti kelayakan. Menurut Van Wheele (2000).7.1. status kewangan atau kemampuan pembekal yang unik. E-Maklumat juga melibatkan proses untuk mendapat dan menyebarkan maklumat menggunakan teknologi Internet kepada pihak dalaman dan luaran. . 2. Pembeli boleh melakukan tapisan awal untuk mengenal pasti pembekal yang berkelayakan untuk langkah seterusnya iaitu proses perundingan. Kebiasaannya sistem e-Tender ini akan melibatkan aktiviti analisis dan penilaian ke atas maklum balas yang diterima. Walau bagaimana pun sistem e-Tender ini tidak termasuk perjanjian akhir dengan pembekal. e-Tender mampu untuk melancarkan sebahagian besar teknik dalam proses pembelian tanpa memfokuskan kepada isi kandungan dalam proses tersebut.47 E-Tender merujuk kepada proses yang berkaitan dengan permohonan maklumat (RFI). Kandungan data dalam e-Tender adalah lebih fokus kepada produk atau perkhidmatan itu sendiri.3 E-Maklumat E-Maklumat adalah sebahagian daripada e-Perolehan yang berkait secara langsung dengan fasa dalam proses pembelian seperti kontrak dan tempahan barangan. Data pembekal boleh diperolehi daripada maklumat pihak ketiga atau penyiasatan sendiri oleh pihak syarikat. E-Maklumat ini tidak melibatkan proses transaksi tetapi lebih kepada pengendalian maklumat pembekal. permohonan harga (RFP) dan permohonan untuk bida kepada pembekal seterusnya menerima maklum balas dengan menggunakan Teknologi Internet. Ianya berfungsi untuk mempamerkan maklumat pengurusan pembelian pada Extranet yang boleh diakses oleh pelanggan dalaman dan pembekal.

E-Lelong ini lebih kepada perjanjian antara organisasi pembeli dan pembekal sekiranya pihak yang terlibat bersetuju dengan harga yang ditawarkan (de Boer et al. kriteria yang menjadi tumpuan ialah kelalaian (neglected) semasa menjalankan e-Lelong. pembaik pulihan dan operasi. Ianya merupakan satu teknologi berasaskan Internet yang sama dengan pembalikan lelongan (reverse auction).4 E-Lelong Secara amnya.1.1. Dalam kebanyakan keadaan. Ianya merupakan bahagian perundingan dalam proses perolehan. planning (ERP) merujuk kepada proses untuk membentuk dan mengesahkan permohonan pembelian. barangan dan perkhidmatan yang ditempah adalah daripada pembekal penyelenggaraan. 2. E-Lelong membolehkan syarikat yang membuat pembelian membeli produk dan perkhidmatan pada harga yang rendah atau kombinasi harga yang rendah dan terma yang lain melalui teknologi Internet. resource.7. e-Lelong ini lebih menumpukan kepada perbandingan harga bagi sesuatu barangan atau perkhidmatan yang ditawarkan di Internet. kriteria lain boleh digunakan pada fasa sebelumnya untuk mengenal pasti pembekal yang perlu dimasukkan untuk turut serta dalam menjalankan e-Lelong. (2001). Lelongan merupakan perdagangan yang selalunya dijalankan dalam masa sebenar dan tamat pada penutupan bida antara pembeli dan pembekal. menempatkan tempahan pembelian dan menerima barangan pembelian dengan menggunakan sistem perisian yang berasaskan teknologi Internet. repair and operating (e-MRO) dan Enterprise.5 E-MRO dan Enterprise Resourse Planning ERP berasaskan web Elektronik Maintenance.7. Oleh yang demikian. .48 2. Dalam kes e-MRO.

Dengan cara ini. papan buletin. Biasanya.49 Sistem perisian sokongan (sistem katalog tempahan) digunakan oleh seluruh pekerja dalam organisasi tersebut. (blueprint). Perbezaan di antara e-MRO dan ERP ialah e-MRO berkaitan dengan item tidak langsung (penyelenggaraan. dan ramalan jualan yang dilakukan daripada laman web pembeli. 2002). 2001). pembaikan dan operasi).7. Manakala ERP pula merupakan item yang berkaitan dengan produk yang berperanan dalam melengkapkan langkah dalam proses perolehan.1. 2. hanya pekerja di bahagian pembelian (atau bahagian perancangan) yang menggunakan sistem perisian sokongan ini (sistem ERP berasaskan web) (de Boer et al. Kedua–dua proses ini penting dalam membantu meningkatkan keberkesanan perolehan syarikat. ERP yang berasaskan web pula lebih kepada tempahan barangan dan perkhidmatan adalah berkait rapat dengan penghasilan produk. serta berkongsi sistem pengurusan pengetahuan (Dyer et al. . jumlah kesilapan dapat dikurangkan di samping mewujudkan komunikasi di antara pembeli dan pembekal dalam mengendalikan maklumat berkenaan dengan pembelian.6 E-Kerjasama E-Kerjasama membolehkan pembetulan dan mengemas kini data yang berkaitan dengan versi produk. Ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan komunikasi dan kerjasama secara atas talian seperti bilik mesyuarat maya.

Buxmann.10: Empat Model Perolehan Berasaskan Web . 2001. dan Gebauer. 2000). Walau bagaimanapun.7.50 2. Berikut merupakan model yang diperkenalkan oleh Subramaniam dan Shaw (2002).2 Model e-Perolehan Penggunaan Internet dalam aktiviti perolehan telah menarik minat organisasi kerana kemampuannya untuk mengurangkan kos dan memperbaiki sumber strategik (Reiley dan Spulber. 1999).10. Setiap model memberikan nilai untuk pembeli dan penjual dalam cara yang unik dan organisasi biasanya menggunakan lebih dari satu model. 1997). Kemampuan pasaran elektronik dan industri pertukaran B2B telah dijadikan sebagai pilihan organisasi untuk mengurus perolehan mereka (Bakos. 2000. dari segi pandangan perolehan B2B. Pembeli Pengguna Sistem Perolehan Pihak Pembeli Pembekal Pembekal Pembekal Pembeli e-Pasaran B2B persendirian Pembekal Pembekal Pembekal b) e-Pasaran B2B Tertutup a) Sistem Perolehan Pihak Pembeli Industri Pembeli Pembeli Pembeli Pertukaran B2B Industri Pembekal Pembekal Pembekal c) Pertukaran B2B Industri Pembeli Pembeli Pembeli e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Pembekal Pembekal Pembekal d) e-Pasaran B2B Pihak Ketiga Rajah 2. Phillips dan Meeker. terdapat empat model sistem perolehan yang berasaskan Web seperti pada Rajah 2. Mahadevan. 2000. Model ini menunjukkan cara yang berbeza digunakan oleh pembeli atau pembekal untuk menjalankan transaksi B2B (Kaplan dan Sawhney.

Ini merupakan usaha untuk memperluaskan industri dan mudah untuk membina kecairan dengan pembekal yang mempunyai keinginan untuk terlibat di mana-mana kebanyakan industri pembelian terlibat.7. 2.51 2.1 Sistem Perolehan Pihak Pembeli (Buy-side Procurement System) Bentuk sistem perolehan ini dibangunkan dan dilaksanakan oleh organisasi pembeli yang besar melalui pembelian secara web dengan pembekal yang terpilih. transaksi dan pengurusan perolehan adalah melalui web dan diintegrasikan.2. Keseluruhan kitaran perolehan. Penekanan yang ditumpukan dalam e-Pasaran tertutup ialah untuk mengurangkan harga perolehan bagi setiap item dan mengurangkan kos pencarian pembekal.7. Bilangan pembekal adalah terhad kepada mereka yang berminat untuk menjalankan urusniaga dengan pemilik e-Pasaran tertutup.2.7. Penekanan yang ditumpukan dalam perluasan industri ini ialah untuk meningkatkan ketelusan proses dan menggalakkan persaingan di kalangan pembekal yang akan memberikan harga yang rendah kepada .2 E-Pasaran B2B Tertutup (private B2B e-marketplace) Terdapat sesetengah organisasi mempunyai pasaran elektronik mereka yang tersendiri untuk mengumpulkan pembekal bagi mendapatkan persaingan harga untuk sesuatu produk. Dua penekanan dalam sistem ini ialah kecekapan transaksi dan kawalan proses.3 Tukaran B2B Industri (Industry B2B exchange) Model ini mengumpulkan pembeli dan pembekal dalam industri tertentu. 2.2. pembangunan produk.

Kim dan Shunk (2004) telah membentuk prosedur e-Perolehan untuk organisasi ketenteraan.2. Pasaran mendatar pula mengumpulkan pembeli dan pembekal di kalangan industri tertentu dengan pelbagai fungsi. permohonan untuk proposal boleh diperluaskan kepada keperluan penjanaan. Terdapat beberapa prosedur perolehan yang telah dibangunkan oleh pengkajipengkaji sebelum ini. Menurut Croom (2000). tempahan dan agihan. Model ini juga mengurangkan kos pencarian bagi kedua-dua pihak pembeli dan pembekal.52 pembeli. Pasaran menegak mengumpulkan pembeli dan pembekal daripada satu fungsi dengan industri yang pelbagai. 2.4 Pasaran B2B Pihak Ketiga (Third-party B2B e-market) Pasaran ini dibentuk oleh syarikat yang dipanggil pembuat pasaran (marketmaker) yang mempunyai kedua-dua teknologi dan tenaga pakar yang mahir. Tujuan e-Perolehan dibentuk adalah untuk mengukur sejauh mana pengurus pembelian menggunakan Internet untuk tugas yang berkaitan dengan aktiviti pembelian. Bagi tujuan pembangunan model. . Pasaran pihak ketiga adalah sesuai dalam memecahkan pasaran (sama ada pihak pembeli atau pihak pembekal). e-Perolehan di lihat daripada aspek berikut: • • • jenis aktiviti pembelian yang terlibat melalui e-Perolehan jenis bahan yang dibeli menggunakan e-Perolehan jumlah atau nilai pembelian yang dibenarkan melalui e-Perolehan. Pasaran pihak ketiga dibahagikan kepada dua bentuk iaitu secara mendatar dan menegak. Pasaran pihak ketiga memberikan nilai dengan merendahkan harga produk kepada pembeli dan kos pencarian yang rendah untuk pembeli dan pembekal. keperluan penyebaran.7.

2000) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. dan kenyataan bahawa syarikat kecil kini berkemampuan untuk menggunakan teknologi sebagai penyelesaian kepada pembelian berasaskan kertas. Day dan Eensley. kecanggihan teknologi komunikasi. . 2002). keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses pembelian. perkara yang perlu diberi perhatian adalah berkenaan dengan kadar bayaran yang dikenakan untuk setiap proses transaksi pertukaran. Namun. Antara cabaran yang perlu dihadapi dalam menjayakan pelaksanaan e-Perolehan ialah keupayaan untuk meyakinkan pembekal untuk terlibat dalam aktiviti perolehan (Frye. menurut Attaran (2001) terdapat beberapa faktor memindahkan e-Perolehan daripada fasa inovatif kepada fasa pertumbuhan global seperti mengurangkan kos perisian/perkakasan. membangunkan kecekapan rantai pembekal. E-Perolehan juga memberikan faktor persaingan dari segi kecekapan dan keberkesanan sistem (Drucker. E-Perolehan memberi nilai kepada organisasi dari segi faedah yang diberikan kepada firma. Selain daripada itu. 2004).53 Model yang digunakan adalah bertujuan untuk membawa keuntungan kepada syarikat dengan cara mengenakan bayaran untuk penglibatan dan memperbaharui keahlian.3 Faktor-faktor Pelaksanaan e-Perolehan Terdapat banyak faktor yang menyumbang ke arah pelaksanaan e-Perolehan. 1988).7. Antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global. 1973. meningkatkan peranan tempahan elektronik. 2. menghapuskan sempadan waktu. Mitchell. Terdapat faktor-faktor lain yang mendorong ke arah pelaksanaan e-Perolehan seperti kajian yang telah dijalankan oleh Welber dan Kollmann (1998). seruan kerajaan (Mitchell.

Mitchell (2002) Attaran (2001). Keperluan integrasi yang lebih baik dalam proses perniagaan melalui rantaian pembekal 6. Kos perolehan yang murah 12. kemunculan model perniagaan baru dan mengurangkan kos rantaian pembekal. 7. Andrews dan Gartner (2002). (2002) Attaran (2001). EDI versus Internet The coming age of online procurement. Kecanggihan dalam teknologi komunikasi 3. e-Business in Education The coming age of online procurement The coming age of online procurement The coming age of online procurement e-Business in Education e-Business in Education Competitive Advantages in Virtual Market E-procurement development EDI versus Internet Paperless Trading Symposium Penulis Attaran (2001). et al. kemampuan rangkaian komunikasi secara global. Mitchell (2002) Attaran ( 2001) Attaran (2001) Attaran (2001) Mitchell (2002) Mitchell (2002) Weiber dan Kollmann (1998) Andrews dan Gartner (2002) Michele et al. e-Business in Education The coming age of online procurement. seruan daripada kerajaan. Di dalam kajian tersebut.1 : Faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan Bil 1. Menghapuskan halangan sempadan waktu 4. 8. Salah satu langkah dalam penjimatan kertas Membangunkan kecekapan rantaian pembekal Seruan kerajaan Memberikan pasaran 10. Meningkatkan penggunaan teknologi baru 11.1 menunjukkan ringkasan kepada faktor-faktor pelaksanaan e-Perolehan. Meningkatkan keupayaan peranan tempahan elektronik dalam kedudukan yang strategik 5. kos perolehan yang rendah. 9. Jadual 2. dan kemudahan infrastruktur. Faktor Mengurangkan kos perisian/ hardware dan kecanggihan perisian 2. Michele et al.54 (2002). Michele. Jadual 2. meningkatkan penggunaan teknologi baru. (2002) Naruto (2001) . Kemudahan infrastruktur persaingan dalam Sumber The coming age of online procurement. pembangunan rantaian pembekal dalaman yang lebih cekap. antara faktor yang mendorong pelaksanaan e-Perolehan ialah kelebihan persaingan. (2002) dan Naruto (2001).

2002).55 Daripada tinjauan yang dilakukan di Negara Australia pada tahun 2002 tentang penggunaan e-Perolehan. Kajian kes yang dijalankan ke atas empat buah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mendapati bahawa faktor yang mempengaruhi pelaksanaan e-Perolehan dalam PKS di Hong Kong adalah disebabkan oleh nilai penerapan daripada pelaksanaan e-Perolehan. Daripada lima faktor ini. Faedah daripada sistem e-Perolehan ini sememangnya dapat memberi nilai kepada organisasi melalui pembaikan terhadap proses tempahan dan pembelian yang dilakukan (Essig dan Arnold. Berdasarkan kepada kajian-kajian lepas. memenuhi permintaan pelanggan. Walaupun terdapat banyak faktor pendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan. Penyelidik menjangkakan faktor ini akan menjadi satu strategi kepada organisasi pada masa akan datang. . faedah-faedah e-Perolehan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya bagi meningkatkan lagi kefahaman terhadap faedah yang dapat dijana oleh sistem ini. 2002). Perkara ini disebabkan mereka masih lagi ketinggalan untuk menggunakan inisiatif e-Perniagaan dan selesa dengan keadaan sedia ada (Ab Hamid dan Majid. terdapat banyak faktor yang menyumbang kepada pelaksanaan e-Perolehan. pengurangan kos. kepercayaan kepada IT dan kuasa e-Perolehan (Chan dan Lee. 2001). lima faktor penyumbang yang paling utama dalam tinjauan tersebut ialah pengurangan harga. Oleh yang demikian. Tahap penggunaan ini boleh ditingkatkan dengan memberi galakan kepada industri dan syarikat melalui demonstrasi kepada mereka tentang faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem ini dan membuat satu bentuk pengukuran bagi memberi kepercayaan kepada mereka terhadap teknologi ini. mengurangkan kos pentadbiran dan memperbaiki pasaran. hasil dapatan kajian di atas mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. namun penggunaan teknologi ini masih lagi belum meluas di kalangan syarikat dan industri. kepercayaan kepada pembekal. 2002).

Justeru itu. Subramaniam et al. 2004). Faedah strategik juga dapat memberi maklum balas yang cepat terhadap kemunculan pesaing baru dalam pasaran. Di samping itu juga. faedah pengurusan maklumat dan juga faedah harga. 2002). 2002).8 Faedah e-Perolehan Salah satu sebab utama e-Perolehan diperkenalkan adalah untuk mengurangkan kos operasi. mengurangkan masa pengendalian serta memudahkan pekerja melakukan tugas mereka. ianya dapat meningkatkan keuntungan melalui rundingan harga yang lebih baik antara kedua-dua belah pihak. penyesuaian antara pembeli kepada pembekal untuk menjalankan urusniaga melalui katalog . mengurangkan kos dan masa transaksi. Selain itu. (2003) juga turut menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan juga dapat mengurangkan pembelian melulu. pertindihan pembelian. e-Perolehan dapat meningkatkan perundingan dua hala antara pembeli dan pembekal semasa pembelian dijalankan. Menurut Eakin (2002) e-Perolehan berkemampuan untuk memberi faedah transaksi. kos pembelian yang murah. Faedah strategik memberikan kemudahan potongan harga dan perkhidmatan yang lebih baik daripada pembekal. Berdasarkan kepada syarikat Selectron Corp.56 2. faedah pembayaran. Terdapat juga beberapa faedah e-Perolehan lain yang dikemukakan dalam kajian-kajian lepas seperti meningkatkan kualiti perkhidmatan. memenuhi keperluan pembeli. faedah peluang dan faedah operasi. mengurangkan bilangan pekerja serta mengurangkan kertas kerja (Hunter. mempercepatkan pengaliran maklumat penting antara pembeli dan pembekal. merendahkan harga yang merupakan salah satu daripada tarikan kepada pengguna e-Perolehan (Frye. Mohsen dan Sharmin (2002) menyatakan beberapa faedah yang boleh diperolehi daripada e-Perolehan seperti faedah strategik. mereka mula mendapat faedah e-Perolehan melalui pembaikan pengurusan inventori atau Vendor Management Inventory (VMI) dengan menjadikan e-Perolehan sebagai platform dalam proses pembelian (Jennifer.

Di dalam literatur juga terdapat pengkaji yang membahagikan faedah-faedah e-Perolehan ini kepada beberapa bahagian seperti mana kajian kes yang dijalankan oleh Guthrie (2004) ke atas beberapa buah syarikat di Canada. dan prestasi pengguna dalaman. dan kesilapan. masa menunggu. Jadual 2. faedah operasi dalaman dan faedah perkembangan organisasi. Penggunaan e-Perolehan juga dikatakan dapat memansuhkan kertas kerja. Di Compugen Inc pula didapati bahawa faedah e-Perolehan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama iaitu faedah kepada pengguna. penggunaan tenaga kerja dapat dimaksimumkan dengan memberi kuasa kepada pekerja menjalankan pembelian mengikut keperluan kerja mereka serta memberikan kemudahan untuk mengakses maklumat pada bila-bila masa (Mohsen dan Sharmin.2 menunjukkan faedah-faedah e-Perolehan daripada kajian-kajian lepas. Manakala dari segi faedah operasi. e-Perolehan mampu untuk memperbaiki kawalan kewangan supaya lebih mudah untuk dikendalikan di samping memberikan jaminan keselamatan yang lebih baik. buffer inventory. memansuhkan halangan zon waktu. e-Perolehan dapat meningkatkan imej dan memperbaiki perhubungan perdagangan korporat dan memperbaiki perhubungan antara pembeli dan pembekal. mengurangkan tahap inventori serta meningkatkan keberkesanan setiap peringkat pembelian dengan mengurangkan overhead. faedah prestasi pengeluaran dan faedah pasaran yang strategik.57 statik. Melalui e-Perolehan juga. katalog dinamik dan perundingan kontrak. prestasi pembekal. 2002). Bagi faedah peluang. Dalam kajian beliau terhadap Cyberus Online Inc. Faedah strategik dapat memperbaiki peluang untuk memperoleh perniagaan baru. mereka membahagikan faedah e-Perolehan kepada faedah pasaran. Quesada (2004) dalam kajian beliau tentang hubungan antara teknologi e-Perolehan dan prestasi perolehan membahagikan faedah e-Perolehan kepada tiga bahagian iaitu prestasi dalaman. . mengurangkan masa penghantaran. Timmers (2000) menyatakan bahawa e-Perolehan juga memberi faedah dari segi pemilihan pembekal yang lebih meluas dan kualiti barangan yang lebih baik.

Mengurangkan kos pencarian pembekal Mengurangkan kertas kerja Gebauer et al. Friesen (2004) Eakin (2002). Attaran & Attaran (2002). Attaran & Attaran (2002). Procurement guideline (2002). Quesada (2004) Eric Goh (2000). Mohsen & Sharmin (2002). 21. Procurement guideline (2002). Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Quesada (2004) Eakin (2002).. Eric Goh (2000). Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian bebas (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Mengurangkan inventori Mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan Eakin (2002). Friesen. Friesen (2004) Gebauer et al. Procurement guideline (2002). Eakin (2002).58 Jadual 2. 14. (1998). Quesada. (2004) Gebauer et al. Mitchell (2000). 7. 19. Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002).2: Faedah e-Perolehan Bil 1. Friesen (2004) Gebauer et al. Eakin (2002). Kalakota & Robinson (1999). Friesen (2004) 2. (1998). (2004) 11. Quesada (2004). (1998). Procurement guideline (2002). Eric Goh (2000). 16. (2002). Mengurangkan kos transaksi Elliff (2000). (1998). Attaran & Attaran (2002). Kalakota & Robinson (1999). 9. Mohsen & Sharmin (2002). 6. (2004) 5. 18. Eakin (2002). Quesada (2004). Frye (2004). (1998). (1998). Quesada (2004) Gebauer et al. (2004) Gebauer et al. Elliff (2000). Kalakota & Robinson (1999). 17. Mohsen & Sharmin (2002). (1998). Quesada (2004). Quesada (2004). Friesen (2004) Mohsen & Sharmin. Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002). Eakin (2002). Quesada (2004) Procurement guideline (2002). (1998). Quesada (2004). Quesada (2004). Mohsen & Sharmin (2002). Procurement guideline (2002). Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna (laporan perkembangan terkini) Memenuhi jangkaan/spesifikasi pengguna Meningkatkan komunikasi dengan pengguna Penghantaran produk/perkhidmatan yang tepat pada masa Penghantaran maklumat tepat pada masa Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan Meningkatkan fleksibiliti memenuhi perubahan mengikut keperluan Meningkatkan kawalan kewangan Eakin (2002). 10. Quesada. Mohsen & Sharmin (2002). Quesada (2004) 3. Mohsen & Sharmin (2002). Elliff (2000). 4. Friesen. (1998). 15. Quesada (2004) Gebauer et al. 8. 13. Quesada (2004) Gebauer et al. Eakin (2002). 22. Quesada (2004) Kalakota & Robinson (1999). Quesada (2004) Gebauer et al. Quesada (2004) Mohsen & Sharmin (2002). Mohsen & Sharmin (2002. Attaran & Attaran (2002). Mitchell (2000). Mohsen & Sharmin. Quesada (2004). 20. Mohsen & Sharmin (2002). Attaran & Attaran (2002). (2002). Eakin (2002). (1998). 12. Friesen (2004) . Mitchell (2000). Faedah e-Perolehan Mengurangkan masa transaksi Penulis/Tahun Gebauer et al.

Banyak organisasi masih raguragu terhadap faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan ke atas syarikat mereka (Subramaniam dan Shaw. isu keselamatan dan hak persendirian (privacy). dapat disimpulkan bahawa kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan. Rae. kekurangan infrastruktur teknologi (Stein dan Hawking. 2002). Pelaksanaan e-Perolehan sememangnya memberikan banyak faedah dan kebaikan kepada penggunanya seperti perbincangan di atas. Berdasarkan hasil kajian yang dijalankan oleh Ab Hamid dan Majid (2002) ke atas industri di Malaysia mendapati bahawa terdapat halangan seperti aspek pembelian tidak di lihat sebagai satu fungsi strategik. 2002. 2003). Menurut Attaran dan Attaran (2002).59 Daripada Jadual 2.9 Isu Halangan Pelaksanaan e-Perolehan Walaupun terdapat banyak faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan. 2003) merupakan antara halangan kepada . Davila et al. 2003) serta masalah manusia dan persepsi atau budaya (Stein dan Hawking. 2. Oleh itu bahagian seterusnya akan membincangkan tentang isu dan halangan yang perlu dihadapi oleh organisasi sebagai persiapan dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ke dalam syarikat mereka. namun kebanyakan organisasi masih enggan untuk menggunakan sistem tersebut (Work Study. Ini kerana terdapat beberapa halangan dan masalah yang dihadapi oleh organisasi untuk melaksanakan sistem tersebut. 2002. pertimbangan kos yang tidak tepat. perdagangan dengan syarikat yang tidak dikenali. 2002. kebanyakan reputasi automasi perolehan yang dijanjikan oleh pembekal tidaklah seperti yang diharapkan. Namun faedah tersebut tidak dapat dinikmati sekiranya pengurus tidak memahami dan mengetahui sepenuhnya tentang masalah dan halangan teknologi ini. Rae.2.

. Davila et al. masalah budaya turut menjadi penghalang kepada pelaksanaan e-Perolehan. Selain daripada masalah keselamatan. Perkara ini juga turut dinyatakan oleh Mohd Salleh selaku Ketua Eksekutif CDCs. Masalah budaya ini berkait rapat dengan cara pemikiran pekerja yang sukar untuk menerima perubahan dalam organisasi. Pertimbangan kos yang tidak tepat disebabkan oleh kesilapan membuat keputusan akan menyebabkan penjimatan tidak dapat dilakukan manakala menjalankan perdagangan dengan pihak yang tidak dikenali menyebabkan penipuan boleh dilakukan melalui Internet.60 pelaksanaan e-Perolehan. Masalah pembelian bukan satu fungsi strategik membuatkan syarikat memandang isu pembelian bukanlah satu masalah yang besar dan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik perniagaan. Pembekal masih lagi belum bersedia untuk melaksanakan e-Perniagaan disebabkan oleh kurangnya kemahiran teknikal terutamanya dalam bidang sistem rangkaian komputer dan teknologi maju. Kekurangan pekerja yang mahir dalam menggunakan sistem e-Perolehan akan menyebabkan syarikat tidak memaksimumkan penggunaan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan tidak dapat diperolehi sepenuhnya. Tanggapan tentang penggunaan teknologi baru adalah sesuatu yang sukar dipelajari dan digunakan. tentang cabaran utama yang dihadapi oleh pembekal di Malaysia ialah tidak mahir dengan teknologi baru (Asia Computer Weekly. Isu keselamatan juga menjadi halangan kepada pelaksanaan e-Perolehan kerana penggunaan Internet untuk mendapatkan maklumat boleh mengundang bahaya kepada maklumat privacy dan kredit syarikat. Hal ini disebabkan oleh perisian yang sedia ada sukar untuk diintegrasikan dengan sistem syarikat yang sedia ada. Kesedaran tentang kepentingan pembelian dalam syarikat dapat meningkatkan lagi kecekapan dan keberkesanan syarikat dari segi pengurangan kos pembelian dan sebagainya. (2002) di dalam kajian beliau mendapati antara halangan lain yang dihadapi dalam melaksanakan e-Perolehan ialah kesukaran untuk menggunakan perisian yang sedia ada di pasaran. merupakan antara sebab kenapa mereka enggan menerima perubahan yang dilakukan. Dalam tinjauan yang dijalankan ke atas beberapa buah negara seperti Australia dan Kota London. 2003).

.10 Kesimpulan Secara ringkasnya. Daripada tinjauan yang dijalankan ke atas Negara Australia pada tahun 2002. pembelian. e-Tender. e-Maklumat. Ini kerana masalah kekurangan kemudahan teknologi ini berkait rapat dengan sokongan dari kumpulan atasan dalam menyediakan peruntukan yang secukupnya dalam menyediakan kemudahan e-Perolehan syarikat bagi membolehkan e-Perolehan dapat digunakan sepenuhnya. bab ini telah membincangkan tentang perkembangan IT dan e-Perolehan meliputi aspek perolehan tradisional dan perolehan kontemporari. hasil dapatan kajian mendapati bahawa faktor kewangan merupakan faktor utama penerapan e-Perolehan ke dalam organisasi (Stein dan Hawking. 2. penerimaan dan pembayaran manakala dalam perolehan kontemporari pula diterangkan tentang aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. pengesahan. e-Lelong. Dalam perolehan tradisional turut dimuatkan dengan proses perolehan yang terdiri daripada perancangan. Ketidaksediaan pembekal untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kurangnya kesedaran tentang kepentingan e-Perolehan dalam membolehkan mereka bersaing di peringkat global.61 masalah kemudahan teknologi yang tidak mencukupi merupakan halangan yang paling besar dalam melaksanakan e-Perolehan diikuti dengan masalah ketidaksediaan pihak pembekal untuk turut sama untuk melaksanakan sistem e-Perolehan (Stein dan Hawking. 2002 dan Rae. 2003). 2002). Beberapa model e-Perolehan dalam kajian lepas juga turut dibincangkan bagi meningkatkan lagi kefahaman dalam aspek e-Perolehan. e-MRO dan e-Kerjasama. Seterusnya pengkaji juga melihat kepada faktor-faktor yang mendorong kepada pelaksanaan e-Perolehan.

Masalah utama yang sering dinyatakan dalam kebanyakan literatur adalah berkaitan dengan masalah pembelian tidak di lihat sebagai fungsi strategik dan menjadikan aspek pembelian tidak dirancang dengan sebaiknya dalam pengurusan strategik syarikat. terdapat juga beberapa halangan dan masalah yang dihadapi dalam melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Walau bagaimanapun. namun segala isu dan halangan yang dihadapi pastinya mempunyai penyelesaian tersendiri. Daripada aspek faedah e-Perolehan. Walaupun terdapat kekangan dalam melaksanakan e-Perolehan. Bab yang seterusnya akan membincangkan kaedah yang digunakan sepanjang kajian ini dijalankan. kajian ini melihat faedah-faedah yang diperolehi oleh TMR&D sepanjang melaksanakan e-Perolehan dan bagaimana mereka mengatasi segala halangan yang dihadapi sepanjang melaksanakan sistem e-Perolehan.62 Faktor pelaksanaan e-Perolehan juga mempunyai kaitan dengan faedah yang dapat diberikan oleh sistem tersebut. Kajian terdahulu banyak membuktikan bahawa penggunaan IT dalam perolehan dapat memberikan kebaikan dalam aspek pembelian syarikat. Oleh itu. . kebanyakan kajian literatur menyatakan bahawa faedah pengurangan kos dan penjimatan masa merupakan faedah utama yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut.

. jenis permohonan pembelian. Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu faedah kepada organisasi (faedah dalaman). Kajian ini akan dijalankan secara kajian kes di salah sebuah anak syarikat Telekom Malaysia Berhad iaitu Telekom Malaysia Research and Development (TMR&D). faedah dari pembekal.1 Pengenalan Di dalam bab ini pengkaji akan menerangkan tentang kaedah-kaedah penyelidikan. Bab ini diakhiri dengan bahagian analisis dapatan menggunakan kaedah kuantitatif dan kualitatif. Di samping itu. kaedah pengumpulan data dan kaedah penganalisisan data. Penerangan ke atas bahagian-bahagian yang terdapat dalam soal selidik dan temu bual turut dimuatkan dalam bahagian instrumen kajian. kontrak perundingan. dan analisis risikan. kaedah persampelan. kajian ini juga turut mengukur prestasi e-Perolehan syarikat melalui faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan sistem tersebut. dan faedah kepada pengguna dalaman.63 BAB III METODOLOGI KAJIAN 3. reka bentuk penyelidikan. Amalan e-Perolehan di lihat daripada aspek pengumpulan maklumat.

manakala kaedah kualitatif menghuraikan tentang pendapat.2 Reka Bentuk Kajian Reka bentuk kajian merupakan satu logika (logic) yang menghubungkan antara data yang telah di kumpul dengan persoalan asas kajian.64 3. 1994). Menurut Yin (2002) gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif (Multi-method) boleh digunakan dalam menjalankan kajian kes. reka bentuk kajian membantu pengkaji dalam proses mengumpul. analisis dan menginterpretasi pemerhatian. . kaedah kepelbagaian (Multimethod) telah dipilih dalam menjalankan kajian ini. 1992). sifat serta persoalan berkaitan dengan persoalan kenapa. Terdapat dua pendekatan yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan iaitu penyelidikan kuantitatif dan kualitatif. hubungan reka bentuk kajian ini adalah seperti Jadual 3. Ianya dapat menjadi petunjuk kepada pengkaji dalam proses pengumpulan data. Dalam perkataan lain. bagaimana menganalisis keputusan dan apakah keputusan yang akan dikemukakan. Secara ringkasnya.1. Reka bentuk kajian menghubungkan data dan maklumat yang dikumpulkan mengikut kepada persoalan kajian sama ada tersirat atau nyata. Kaedah kuantitatif menghuraikan dapatan dalam bentuk fakta dan rajah serta dapat memberikan pengukuran yang jelas. Sehubungan dengan itu. Ianya bertindak seperti blueprint pengkaji yang mengaitkan persoalan dengan kajian yang perlu dijalankan. apakah data yang perlu dikumpulkan. Reka bentuk kajian juga merupakan “logical model of proof” yang membenarkan pengkaji membentuk kesimpulan tentang sebab musabab di kalangan pembolehubah yang dikaji (Nachmias & Nachmias. menganalisis dan menterjemahkan data dan maklumat yang telah dikumpulkan (Yin.

Instrumen penyelidikan Soal selidik berstruktur. kaset. (2003) penggunaan kaedah kepelbagaian dalam menjalankan satu kajian kes dapat memberikan banyak kebaikan kepada penyelidikan. dan kakitangan syarikat Soal selidik. penggunaan kaedah pengumpulan data yang berbeza dapat memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberi gambaran sebenar tentang tajuk yang dikaji. temubual semi-struktur. Ketua Unit Perolehan. dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dan kakitangan syarikat Melihat pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah e-Perolehan Temubual. . temubual. dan Eksekutif setiap unit. Objektif kajian Menentukan tahap amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan syarikat Strategi penyelidikan Soal selidik. catatan nota. dan pencarian dokumen. strategi penyelidikan dan unit penyelidikan. nota pemerhatian. Di samping itu. Melihat hubungan bererti antara amalan dengan prestasi e-Perolehan syarikat Soal selidik. nota pemerhatian.. unit IT.temubual semi struktur. Temubual semi-struktur. nota pemerhatian. Pengurus Unit Perolehan. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. dan pencarian dokumen Soal selidik berstruktur. dokumen syarikat Soal selidik berstruktur. temubual dan pemerhatian. Pengurus Unit Perolehan. temubual semi-struktur. dan dokumen syarikat Ketua eksekutif syarikat. Pengurus Unit Perolehan. dokumen syarikat Unit penyelidikan Ketua eksekutif syarikat. Menurut Saunders et al. temubual.1: Hubungan reka bentuk kajian dengan objektif kajian.65 Jadual 3. dan kakitangan syarikat Menentukan terdapat perbezaan amalan ePerolehan dan prestasi ePerolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Dua kebaikan utama yang diperolehi daripada kaedah kepelbagaian iaitu memberi keyakinan dalam menumpukan kepada persoalan yang penting.

(2003). Rajah di bawah menunjukkan bahawa data dan analisis kualitatif dapat membantu dalam memberi interpretasi kepada dapatan kuantitatif. Bahagian seterusnya membincangkan kedua-dua kaedah kuantitatif dan kualitatif dengan lebih terperinci. Soal selidik Analisis Data KUANTITATIF Pengumpulan Data Kualitatif Cth: Temubual dan pemerhatian Analisis Data Kualitatif Interpretasi Analisis Keseluruhan Rajah 3.1 : Integrasi Kaedah Kuantitatif Dan Kualitatif 3. kajian ini . Ianya dapat memberi tumpuan dalam meneroka sesuatu keputusan atau dapatan dengan lebih mendalam di samping menerangkan dan menginterpretasi dapatan/keputusan yang di luar jangkaan (Katsulis.2. Ianya bermula dengan pengumpulan data statistik yang berdasarkan kepada data sebenar. KUANTITATIF KUALITATIF Pengumpulan Data KUANTITATIF Cth.66 Rajah 3. 2003). 2001).1 menunjukkan integrasi antara kaedah kualitatif dan kaedah kuantitatif yang digunakan dalam kajian ini berdasarkan kepada reka bentuk kajian yang dikemukakan oleh Katsulis.1 Penyelidikan Kuantitatif Penyelidikan kuantitatif merupakan manipulasi dan wakil data bernombor daripada pemerhatian yang dijalankan bagi tujuan untuk mengulas dan menerangkan tentang sesuatu fenomena daripada pemerhatian yang dijalankan. Oleh itu. Penyelidikan kuantitatif digunakan untuk melihat hubungan antara dua pembolehubah dalam sesebuah populasi (Hopkins.

Menurut Malhotra (2002). Soal selidik menjadi instrumentasi kajian yang digunakan untuk mendapatkan maklumat daripada responden dengan mengemukakan soalan-soalan yang disediakan dan disusun dalam bentuk formal dan sistematik. bila. 3.2.67 menggunakan kaedah deskriptif di samping kaedah eksploratori untuk memperkukuhkan dapatan keseluruhan kajian ini.2. Penerangan lanjut mengenai borang soal selidik serta analisis dibincangkan pada bahagian seterusnya. Data bagi kajian ini diperolehi daripada soal selidik. Menurut Denzin dan Lincoln (2003). . di mana. apa. dianalisis dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif dan inferensi. 3.1.2 Penyelidikan Kualitatif Kebanyakan penyataan tentang penyelidikan kuantitatif bermula dengan mengenal pasti maksud sesuatu istilah termasuklah sesuatu teori atau praktikal atau kedua-duanya sekali. dan bagaimana dalam sesuatu perkara.1 Kajian Deskriptif Objektif utama kajian deskriptif menekankan kepada aspek siapa. Data yang telah di kumpul. Dalam kajian ini. terdapat dua sub kategori dalam kajian deskriptif iaitu kaedah cross-sectional dan longitudinal. pengkaji menggunakan kaedah cross-sectional di mana pengumpulan data dilakukan sekali sahaja kerana ianya lebih mudah dijalankan serta melibatkan kos yang murah berbanding dengan kaedah longitudinal.

Untuk kajian ini. Ini turut di sokong oleh Bryman (1988) dengan menyatakan bahawa penyelidikan kualitatif merupakan satu cara di mana penyelidik mengkaji dan menginterpretasi keadaan sebenar. penyelidikan kualitatif merupakan pendekatan semula jadi (naturalistic) dan interpretasi (interpretative) dengan kefahaman yang mendalam terhadap sesuatu fenomena. attempting to make sense of. Menurut Zikmund (1997). These practices. This means that qualitative researches study things in their natural setting. Secara amnya. recordings and memos to the self.2... 1997). kaedah eksploratori telah digunakan di samping kaedah deskriptif. . naturalistic approach to the world. 3. Oleh itu. (2003: p.. conversations. dan klinikal. At this level.. pengkaji perlu fleksibel untuk mengkaji seberapa banyak sumber yang boleh menyumbang ke arah pengumpulan maklumat kajian (Zikmund. 3).1 Kajian Eksploratori Kajian eksploratori digunakan oleh pengkaji bagi membangunkan konsep yang lebih jelas.. photographs. mempamerkan kepentingan dan mempertingkatkan kejituan kajian ini (Robson. or to interpret. phenomena in terms of the meanings people bring to them. 2002). material practices that makes the world visible. orientasi. Menurut Zikmund (1997). turn the world into a series of representations including fieldnotes.2. kajian kes dan kajian tinjauan. It consists of a set of interpretive. Dalam menjalankan kajian ini. qualitative research involves an interpretive. pengkaji perlu kreatif untuk mendapatkan sumber maklumat. terdapat empat kategori dalam kajian eksploratori iaitu kajian pengalaman. analisis data sekunder. terdapat tiga kaedah dalam penyelidikan kualitatif iaitu eksploratori. Kajian eksploratori juga memberikan data kualitatif dan kefahaman yang lebih mendalam tentang konsep atau menjelaskan sesuatu masalah.68 “Qualitative research is a situated activity that locates the observer in the world. interviews.

Definisi ini menerangkan tentang penggunaan kaedah kajian kes untuk . sosial. kajian kes (case study). Hussain et al. descriptive and explanatory studies) (Saunders et al. dan kajian eksploratori. ethnography. Di samping itu juga. 2005. 1991). penyelidikan tindakan (action research).3. 3. deskriptif dan penjelasan (exploratory. 2002:13). strategi penyelidikan secara kajian kes telah dipilih untuk menjalankan kajian ini. pengkaji menggunakan kaedah kajian kes kerana kajian sebelum ini tertumpu lebih kepada penggunaan sistem e-Perolehan yang dijual di pasaran (Ab Hamid dan Majid. kumpulan. kajian kes ini memfokuskan kepada sebuah organisasi untuk melihat dengan lebih mendalam dan terperinci kecekapan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman. 2005). especially when the boundaries between phenomenon and context are not clearly evident” (Yin. Penggunaan kajian kes dalam menjalankan penyelidikan merupakan satu cabaran kepada penyelidikan sains sosial (Yin. Oleh itu. politik dan fenomena yang berkaitan (Yin. kajian kes merupakan “an inquiry that investigates a contemporary phenomenon within its real-life context. dan Helmi.1 Kajian Kes Menurut Yin (1994).3 Strategi Penyelidikan Terdapat beberapa strategi yang boleh digunakan dalam menjalankan penyelidikan seperti eksperimen. grounded theory. organisasi. 2003). 2002)..69 3. 2002. Bagi mendapatkan lebih kefahaman tentang konteks penyelidikan dan proses yang terlibat (Morris dan Wood. 2002). tinjauan (survey). Ini kerana kajian kes digunakan dalam kebanyakan situasi dalam menyumbangkan pengetahuan tentang individu. kajian silang dan kajian longitudinal (cross-sectional and longitudinal studies).

Terdapat lima peranan kajian kes iaitu yang pertama ianya dapat menerangkan andaian perhubungan sebab musabab dalam keadaan sebenar yang kompleks untuk diselesaikan melalui strategi tinjauan atau eksperimen. Keempat. Pengkaji percaya bahawa dalam menjalankan kajian kes. ianya memerlukan kerjasama daripada pihak yang terlibat dalam kajian tersebut (Zikmund. siapa dan bagaimana. 1997) bagi mendapatkan maklumat yang diperlukan dan mempermudahkan kajian dijalankan. Bhd.70 menerangkan dengan lebih mendalam tentang suatu fenomena yang dikaji. kajian kes boleh dijadikan sebagai penilaian meta (meta-evaluation) yang merupakan satu kajian ke atas kajian penilaian (Smith. Strategi kajian kes mempunyai keupayaan untuk memberi jawapan bagi persoalan seperti kenapa. manakala Robson (2002) mendefinisikan kajian kes sebagai satu strategi untuk menjalankan kajian yang melibatkan penyelidikan empirikal terhadap sesuatu fenomena sebenar dengan menggunakan pelbagai sumber bukti. Pengkaji telah berada di dalam organisasi tersebut selama hampir tiga bulan untuk melihat bagaimana kakitangan TMR&D menggunakan sistem tersebut dan bagaimana e-Perolehan dapat memberi kecekapan dalam proses pembelian di TMR&D. 1990. Oleh yang demikian. Ketiga. Kelima. kajian kes dapat menjelaskan tajuk tertentu dalam penilaian seperti model cara deskriptif. Kedua adalah untuk menggambarkan sesuatu keadaan yang berlaku dalam konteks sebenar. . pengkaji telah memohon untuk menjalankan latihan industri dalam syarikat kajian kes bagi membolehkan pengkaji berada di dalam syarikat tersebut untuk mendapatkan maklumat sebanyak mungkin. Stake. pengkaji telah menghantar kertas cadangan untuk mendapatkan persetujuan daripada syarikat berkenaan untuk menjalankan kajian kes (lihat Lampiran A). Pengkaji juga telah berpeluang menggunakan sistem itu sendiri untuk membuat pembelian dan memahami sistem ePerolehan TMR&D dengan lebih mendalam. Sebelum menjalankan kajian kes ini. Kajian yang lebih mendalam tentang pembangunan sistem e-Perolehan telah dijalankan di TMR&D Sdn. 1986). strategi kajian kes boleh digunakan untuk meneliti sesuatu situasi di mana penilaian yang dijalankan sebelum ini masih belum jelas.

2 Jaminan Kualiti Kajian Kes Yin (2002) menyenaraikan empat aspek untuk memastikan kualiti dalam kajian kes yang dijalankan.71 3.3. konsep keseluruhan dikaji tanpa mendalami secara terperinci tentang organisasi yang dikaji.3. Reka bentuk Embedded/Single-case telah digunakan untuk menjalankan kajian yang lebih mendalam tentang penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D. .1 Jenis Penyelidikan Yin membahagikan kajian kes kepada matriks yang mengandungi empat jenis penyelidikan iaitu reka bentuk holistic/embedded dan single-case/multiple-case.2. kesahihan dan kebolehpercayaan. perbincangan tentang sesuatu aspek dalam keseluruhan program atau sistem. Dalam keterangan holistic. manakala projek Single-case akan menumpukan kepada satu pelaksanaan berbanding dengan Projek Multiple-case yang akan membandingkan pelaksanaan dua atau lebih pemisah yang wujud. Empat aspek tersebut meliputi jenis penyelidikan. unit analisis. 3. Penyelidikan secara embedded akan mendalami dan memperincikan lagi sesuatu kajian dengan cara berkomunikasi dengan pihak yang terlibat tentang aktiviti yang dikaji melalui temubual.

pengurusan pertengahan serta kumpulan sokongan. Unit analisis ini dinilai dengan mengukur prestasi e-Perolehan melalui aspek faedah yang diperoleh daripada sistem tersebut kepada organisasi. Dalam kajian ini. Kesahan dalaman bertujuan untuk memansuhkan faktor yang tidak diambil kira daripada faktor luaran. 2002). kesahan konstruk lebih diberi tumpuan bagi memastikan bahawa data yang diperolehi dapat memberikan kesahan yang tinggi. Kesahan konstruk diperkukuhkan melalui penggunaan pelbagai sumber bukti (sebagai contoh dokumen yang menyokong temubual dengan responden). Dalam kajian ini.2. rantaian keterangan (contohnya. kesahan dalaman (internal validity). Pengguna dalaman dibahagikan kepada tiga kumpulan iaitu kumpulan pengurusan atasan. .72 3.3 Kesahan Kesahan kajian dibahagikan kepada tiga aspek seperti kesahan konstruk (construct validity). manakala bagi individu yang bertanggungjawab melaksanakan sistem e-Perolehan terdiri daripada pihak pengurusan atasan syarikat. perhubungan dengan pelanggan dan kepada pengguna dalaman.2 Unit Analisis Unit analisis mempunyai hubung kait dengan asas permasalahan dalam mentakrifkan sesebuah kes.2. Setiap unit analisis mempunyai reka bentuk penyelidikan dan pengumpulan data yang berbeza. Kesahan luaran bermaksud kesesuaian sesuatu untuk diitlakkan kepada organisasi lain.3.3. unit utama analisis terdiri daripada kakitangan syarikat pada setiap unit dan bahagian yang menggunakan sistem e-Perolehan serta individu yang bertanggungjawab untuk melaksanakan e-Perolehan. Menurut Yin (2003) kumpulan kajian merupakan satu unit analisis. dan kesahan luaran (external validity) (Yin. mengekalkan integriti/kelengkapan penyelidikan) dan menyemak semula kajian kes yang dilaporkan oleh responden utama. 3.

73 3. pengkaji telah menggunakan senarai nama responden yang diperolehi daripada pihak pengurusan perolehan syarikat sebagai panduan dalam mencari responden kajian. idea tentang kebolehpercayaan adalah untuk mengurangkan kesilapan dan berat sebelah (bias) semasa menjalankan kajian lapangan. sebanyak 92 borang soal selidik telah dikembalikan dan bilangan ini telah mencukupi bagi mewakili saiz sampel kajian ini berdasarkan jadual saiz pensampelan yang dinyatakan oleh Sekaran. (2003).4 Kaedah Pensampelan Teknik pensampelan merupakan satu kaedah yang membolehkan pengkaji mengurangkan bilangan data yang perlu dikumpulkan dengan hanya mengambil kira data dari sub kumpulan daripada keseluruhan populasi. Maka dalam kajian ini. peringkat pertengahan dan kumpulan sokongan. Kaedah Persampelan Pertimbangan ini merupakan satu kaedah di mana responden dipilih berdasarkan kemahiran mereka dalam bidang yang diselidiki.4 Kebolehpercayaan Kebolehpercayaan dalam kajian ini diperolehi daripada penggunaan instrumen dan prosedur pengumpulan data yang digunakan. 3. Pemilihan responden ini adalah berdasarkan kepada kemahiran dan pengalaman . (1994). Populasi kajian ini terdiri daripada kakitangan TMR&D daripada pelbagai kategori jawatan iaitu peringkat pengurusan atasan. Saiz populasi yang digunakan dalam kajian ini adalah seramai 122 orang yang mewakili unit masing-masing. Seperti yang dinyatakan oleh Yin.2. Kaedah Pensampelan Pertimbangan (Judgemental Sampling) telah dipilih sebagai kaedah persampelan dalam menjalankan kajian ini.3. Daripada 122 borang soal selidik yang di agihkan.

Dalam kajian ini. Data primer ini digunakan untuk mendapatkan maklumat yang sahih daripada pengguna sistem . temubual.74 mereka dalam menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D dan dipilih dengan bantuan pengurus perolehan. dan artifak fizikal. Dalam kajian ini pengkaji memulakan kerja pengumpulan data primer ini pada bulan Julai hingga September 2005 di syarikat kajian kes.5. beberapa temubual telah dijalankan bagi mendapatkan maklumat yang lebih terperinci tentang sistem tersebut. Pengumpulan data primer ini melibatkan kaedah soal selidik yang telah diedarkan kepada kakitangan yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. temubual. Seterusnya. Pengumpulan data untuk kajian ini diperolehi daripada sumber data primer dan data sekunder. Di samping itu juga. rekod syarikat. tinjauan langsung.1 Data Primer Data primer ialah data asal yang dikutip oleh pengkaji.5 Pengumpulan Data Menurut Yin (2002). responden kajian mewakili pelbagai kategori jawatan dari pengurusan atasan sehingga kumpulan sokongan. Data Primer diperolehi daripada kaedah soal selidik. penglibatan dalam tinjauan. bahan bukti daripada kajian kes diperolehi daripada enam sumber iaitu dokumen. Senarai responden adalah seperti di Lampiran B. 3. pemerhatian juga turut dijalankan bagi melihat bagaimana sistem ini digunakan dan sejauh mana ianya dapat meningkatkan prestasi perolehan syarikat. dan pemerhatian ke atas kakitangan di TMR&D. 3.

Manakala bahagian yang terakhir sekali ialah mengkaji tentang latar belakang responden yang menggunakan e-Perolehan.75 serta melihat pendapat dan pengalaman mereka sepanjang menggunakan sistem tersebut. Ianya diperlukan untuk mengumpul maklumat kuantitatif untuk melihat hubungan antara pembolehubah dalam mencapai tujuan dan matlamat kajian ini.1. Kaedah soal selidik berstruktur digunakan untuk mendapatkan maklum balas daripada pengguna e-Perolehan di dalam syarikat. Kebenaran untuk menggunakan soalan soal selidik ini telah diperolehi daripada penyelidik tersebut melalui e-mel seperti di Lampiran C. soalan soal selidik dibahagikan kepada empat bahagian. jenis permohonan. pengumpulan data untuk kajian ini juga menggunakan kaedah temubual. 3. Selain menggunakan kaedah soal selidik. satu set soalan soal selidik yang direka bentuk oleh Quesada (2004) digunakan dalam kajian ini. Di dalam penyelidikan ini. Soal selidik ini telah diuji kebolehpercayaannya (reliability) dan sesuai untuk digunakan dalam kajian ini untuk mendapatkan hasil yang terbaik.5. Bahagian kedua pula mengkaji tentang faedah-faedah yang diperolehi daripada pelaksanaan e-Perolehan dan bahagian ketiga mengkaji tentang halangan dan masalah yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan sepanjang pelaksanaan sistem e-Perolehan. . Berdasarkan kepada kajian literatur. kontrak permohonan dan analisis kebijaksanaan.1 Soal Selidik Borang soal selidik merupakan kaedah utama yang digunakan dalam kajian ini. Bahagian pertama adalah berkaitan dengan penggunaan e-Perolehan yang terdiri daripada pengumpulan maklumat.

Pengkaji perlu memastikan semua tajuk dan persoalan kajian telah dikemukakan sebelum sesi perbincangan ditamatkan. Garis panduan tersebut adalah seperti yang tercatat di Lampiran D. 2002). pengkaji terlebih dahulu menghantar surat permohonan untuk menjalankan temubual bersama-sama dengan soalan yang akan dibincangkan (Lihat Lampiran E). Oleh yang demikian.5. Di samping itu. kaedah temubual dapat memberikan sampel yang baik kerana ianya dijalankan ke atas individu yang terlibat secara langsung dengan topik yang dikaji serta maklumat yang disampaikan adalah lebih jelas kerana pengkaji dapat memberikan penerangan lanjut tentang persoalan yang tidak difahami oleh responden dan berpotensi untuk mendapatkan jawapan yang dapat menjawab persoalan kajian.76 3. Garis panduan yang dikemukakan oleh Robson et al.2 Temubual Sumber utama yang terpenting untuk mendapatkan maklumat dalam kajian kes adalah melalui kaedah temubual (Yin. Sebelum menjalankan sesi temubual. (2001) digunakan dalam kajian bagi mendapatkan data yang baik. Kaedah temubual semi-struktur dipilih untuk sesi penyelidikan ini kerana kaedah ini selalunya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat diketengahkan dalam penyelidikan ini. Kaedah temubual juga memberikan kelebihan kepada pengkaji untuk mendapatkan maklumat tambahan terhadap persekitaran yang dikaji yang memberi nilai dalam menginterpretasi dapatan (Miller. kaedah temubual telah dipilih sebagai teknik pengumpulan data dalam kajian ini. Dalam menjalankan temubual. Terdapat banyak kelebihan menjalankan temubual secara individu seperti berpotensi untuk mendapatkan maklum balas dan jawapan adalah lebih tinggi. Soalan temubual dirujuk daripada soalan temubual yang disediakan oleh Frye (2004).1. panduan temubual yang berasaskan senarai semak tentang tajuk yang dikaji digunakan sebagai panduan kepada pengkaji untuk menjalankan kajian. 1991). Surat permohonan ini bertujuan .

penerangan. Dalam penyelidikan. rakaman. pemerhatian digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas. responden bebas untuk memberikan pendapat mereka dan segala maklumat yang diperolehi dicatat dan dirakamkan dengan persetujuan responden bagi memudahkan penganalisisan data dilakukan.1. Semasa sesi temubual dijalankan. dan pada masa ini catatan nota digunakan untuk penganalisisan data. Kaedah pemerhatian melibatkan pemerhatian sistematik..3 Pemerhatian Kaedah pemerhatian juga merupakan salah satu kaedah untuk mendapatkan sumber data dan bahan bukti dalam menjalankan kajian kes. Terdapat dua jenis pemerhatian yang boleh dijalankan iaitu pemerhatian berstruktur dan pemerhatian penglibatan (participant observation) atau pemerhatian kurang berstruktur (Cano.5. manakala bagi . Pemerhatian penglibatan merupakan kaedah kualitatif dan berasal daripada kerja antropologi sosial di awal kurun ke -20. 2000. Oleh yang demikian. 3. Ianya menekankan kepada memahami maksud tindakan manusia. 2003). 2003). Terdapat juga responden yang kurang selesa untuk merakamkan temubual mereka. Temubual yang dijalankan mengambil masa lebih kurang satu jam untuk mendapatkan seberapa banyak maklumat tentang sistem e-Perolehan. jangka masa temubual adalah bergantung kepada masa dan keselesaan responden kajian.77 membolehkan responden memilih tarikh dan masa yang bersesuaian mengikut kelapangan waktu kerja mereka. Saunders et al. analisis dan interpretasi kelakuan manusia (Saunders et al. 2003). Pengkaji merasakan bahawa kelapangan waktu untuk menjalankan temubual adalah penting bagi mendapatkan maklumat yang lengkap dan responden dapat menjawab soalan dengan tenang dan selesa (Saunders et al. Kajian yang dijalankan oleh Fall (1980) mendapati bahawa tempoh jangka masa temubual tidak memberi kesan ke atas hasil temubual yang dijalankan.

Mendapatkan kepercayaan daripada syarikat kajian kes adalah penting untuk mendapatkan maklumat dengan lebih mudah dan mendalam (Punch. pemerhatian jenis penglibatan telah dipilih kerana ianya membolehkan pengkaji untuk berkongsi pengalaman tentang perkara sebenar yang berlaku serta mengalaminya sendiri (Gill dan Johnson.78 pemerhatian berstruktur. Dengan cara ini. ianya merupakan kuantitatif dan lebih menumpukan kepada kekerapan sesuatu tindakan (Saunders et al. Pemerhatian sekunder pula merupakan kenyataan daripada pengkaji tentang perkara yang berlaku melalui interpretasi pengkaji terhadap perkara yang berlaku. Menurut Delbridge dan Kirkpatrick (1994). dan pemerhatian pengalaman (experiential). Sepanjang tempoh pemerhatian. pengkaji dapat memahami bagaimana sistem ini berfungsi dan sejauh mana ianya dapat . Dalam pemerhatian utama. pemerhatian sekunder (secondary). pengkaji mencatatkan perkara yang berlaku atau apa yang dinyatakan pada masa itu dengan menggunakan catatan diari. Mencatat persepsi dan pemikiran ini ke dalam diari memberikan sumber bukti yang berguna kepada pengkaji semasa melakukan penulisan. pengkaji telah menjadi salah seorang pekerja di organisasi berkenaan dan berkesempatan untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini untuk membuat pembelian barang. Dalam kajian ini. 2003). manakala bagi data pengalaman merupakan data daripada persepsi dan pemikiran pengkaji berdasarkan kepada pengalaman terhadap sistem yang dikaji. Pendekatan pengkaji sebagai pemerhati telah dipilih dalam pemerhatian penglibatan dengan membentuk kepercayaan di kalangan kakitangan syarikat melalui penglibatan secara langsung dalam menjalankan aktiviti syarikat. Di samping itu juga. kategori data yang boleh dibangunkan oleh pengkaji terdiri daripada pemerhatian utama (primary). bukti pemerhatian boleh digunakan untuk memberi maklumat tambahan kepada pengkaji dalam penyelidikan yang dijalankan. 1997). 1993). Pemerhatian ini telah digunakan oleh pengkaji sepanjang menjalankan kajian di syarikat kajian kes.

mendapatkan fakta dan hasil penemuan daripada kajian-kajian lepas. buku-buku rujukan. Oleh yang demikian. keratan-keratan akhbar. penggunaan cakera padat ilmiah (CD). Ia dapat membantu pengkaji memahami konsepkonsep berkaitan kajian dan membantu dalam penulisan Bab Kajian Literatur. Bahan-bahan dan maklumat bagi kajian ini diperolehi daripada Perpustakaan Sultanah Zanariah.5. Universiti Teknologi Malaysia dan Perpustakaan TMR&D.79 memberikan kemudahan kepada penggunanya seperti mana yang dinyatakan oleh responden-responden lain. majalahmajalah berbentuk ilmiah serta maklumat daripada laman web akhbar Utusan Malaysia. jurnal-jurnal.6 Instrumen Kajian Instrumen kajian merupakan cara yang digunakan untuk mengumpulkan maklumat seperti soal selidik dan temubual (Mohd Najib. TMR&D dan laman web antarabangsa yang berkaitan dengan tajuk kajian. 3. pengumpulan data dalam kajian ini dilakukan dalam dua cara iaitu kaedah soal selidik sebagai kaedah utama dan temubual sebagai kaedah sokongan. sumber bagi data sekunder ini juga turut diperolehi daripada laporan tahunan syarikat. Selain itu. mikrofilem. . 1998). 3. e-Perolehan Kerajaan Malaysia. kertas kerja seminar.2 Data Sekunder Data sekunder merupakan sumber maklumat yang terpenting kerana ianya dapat membantu dalam menjelaskan tajuk kajian.

.6.6.2: Jadual 3. dan yang ketiga. Hasil yang diperolehi daripada bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang pertama iaitu mengukur tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Item-item soalan dalam bahagian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).3). mengenal pasti perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi.1 Bahagian A : Penggunaan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi lima item yang berkaitan dengan pandangan pengguna sistem e-Perolehan terhadap amalan e-Perolehan di TMR&D.80 3.1.1 Soalan Soal Selidik Borang soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang telah digunakan oleh Quesada (2004). Soal selidik ini mempunyai empat bahagian (rujuk Lampiran E) seperti yang diterangkan dalam Jadual 3.2 : Instrumen Kajian Bahagian A B C D Item Penggunaan e-Perolehan Faedah e-Perolehan Halangan e-Perolehan Latar belakang Responden Bilangan 26 22 10 7 Jumlah 65 3. menghuraikan hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan. objektif kedua. Bahagian ini mengandungi 26 item soalan (rujuk Jadual 3.

15. 7.4.12.6.5.3 : Taburan Soalan Penggunaan e-Perolehan Item Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Permohonan perundingan Analisis risikan No.8.16.13.81 Jadual 3.21.4 : Taburan Soalan Faedah e-Perolehan Item Faedah kepada pengguna sistem Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal No.6.22 11.2. Item 1. faedah kepada pengguna dan faedah dari pembekal (lihat Jadual 3.4). Faedah e-Perolehan ini dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu faedah kepada organisasi.14.19. Item 1-4 5-8 9-14 15-18 19-26 Bilangan Item 5 4 6 4 8 Jumlah 26 3. Item-item soalan dalam bahagian ini juga dibentuk daripada pengubahsuaian soal selidik yang digunakan oleh Quesada (2004).9 Jumlah Bilangan Item 13 3 3 19 .17.21.2 Bahagian B : Faedah e-Perolehan Bahagian B mengandungi item yang berkaitan dengan prestasi e-Perolehan di mana pengukuran prestasi ini dinilai dari aspek faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan semenjak ianya dilaksanakan di TMR&D.1. Jadual 3.

6.6. skala staple.1. skala kategori. tempoh pengalaman. skala bernombor. B dan C diukur dengan menggunakan Skala Likert. skala peringkat item.3 Bahagian C : Halangan e-Perolehan Bahagian ini mengandungi sepuluh item yang berkaitan dengan halangan dan masalah yang dihadapi oleh responden sepanjang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. skala kadar grafik dan skala persetujuan (Sekaran. responden perlu memberikan jawapan berdasarkan kepada pengalaman mereka tentang sistem e-Perolehan syarikat sepanjang mereka menggunakan sistem tersebut. 3. skala kadar jumlah tetap. skala likert.4 Bahagian D : Latar belakang Responden Bahagian terakhir ini merupakan soalan yang berkaitan dengan maklumat demografi responden iaitu umur.1. Pada bahagian ini. tahap pendidikan.6. skala perbezaan skematik.2 Permarkatan Soalan Maklum balas yang diberikan oleh responden terhadap item-item soalan yang terdapat di bahagian A. 2003).82 3. kategori jawatan dan persepsi mereka terhadap sistem e-Perolehan. 3. jantina. Item-item dalam bahagian ini akan digunakan untuk menjawab objektif yang keempat dalam kajian ini. . Terdapat beberapa pengukuran skala yang boleh digunakan dalam menjalankan soal selidik seperti skala Dichotomous.

83 Dalam soal selidik ini, skala lima markat likert telah dipilih oleh pengkaji kerana soalan jenis likert mudah untuk dikendalikan dan mempunyai format yang memudahkan data dianalisis. Menurut Zikmund (1997), dalam menjalankan penyelidikan, penggunaan lima markat (five point) adalah sudah memadai. Oleh itu responden dikehendaki menyatakan peringkat persetujuan mereka terhadap item tersebut dengan memilih skor jawapan yang paling sesuai mengikut pandangan mereka. Pemilihan skor jawapan adalah seperti Jadual 3.5.

Jadual 3.5 : Pemarkatan Skala Likert Skor 1 2 3 4 5 Penerangan Skor Tiada langsung Ada tetapi sedikit/jarang Sederhana Banyak/kerap Sangat banyak/sangat kerap

3.6.3

Soalan Temubual

Bagi soalan temubual, ianya mengandungi tiga bahagian iaitu Bahagian I, Bahagian II, dan Bahagian III. Soalan Bahagian I dan Bahagian III dalam soalan temubual adalah sama untuk setiap responden. Manakala untuk Bahagian II, soalan temubual adalah lebih fokus dan berkaitan dengan bidang kepakaran responden. Jadual 3.6 menunjukkan item dalam bahagian soalan temubual.

84 Jadual 3.6 : Bahagian Soalan Temubual Bahagian I II III IV Instrumen Kajian Pandangan terhadap sistem e-Perolehan Pembangunan dan pelaksanaan sistem e-Perolehan Isu dan masalah sistem e-Perolehan Maklumat mengenai latar belakang responden

3.7

Kaedah Analisis Data

Kaedah penganalisisan data dibahagikan kepada dua peringkat iaitu penganalisisan data kaedah kuantitatif dan penganalisisan data kaedah kualitatif. Pada asasnya, penganalisisan data dalam penyelidikan sosial bertujuan menjelaskan perkaitan antara pembolehubah-pembolehubah dan merupakan satu-satunya kaedah teknikal yang dapat menghasilkan rumusan-rumusan bagi sesuatu kajian (Bakri, 2003). Bagi memahami setiap kaedah di atas, penerangan lanjut bagi setiap kaedah penganalisisan tersebut adalah perlu.

3.7.1

Kaedah Analisis Data Kuantitatif

Di dalam kajian ini pemprosesan data dilakukan dengan menggunakan “Statistical Package for Social Science” (SPSS) bagi menghasilkan penganalisisan yang tepat secara kuantitatif di samping mengukuhkan lagi pemerhatian dan penilaian yang dibuat secara kualitatif. Penganalisisan data dilakukan secara deskriptif dan inferensi. Pengkaji melakukan empat kaedah statistik bagi membolehkan huraian lebih mendalam dilakukan. Analisis faktor turut digunakan dalam kajian bagi mengelompokkan data mengikut kumpulan-kumpulan yang

85 bersesuaian. Tiga jenis statistik inferensi digunakan untuk mengkaji data ialah Analisis Regresi Berganda, Analisis Varians (ANOVA) dan Ujian-t. Berikut merupakan penerangan tentang kaedah statistik yang dipilih.

Kaedah deskriptif digunakan melalui paparan skor Min dan Sisihan Piawai bagi meneliti tahap prestasi e-Perolehan. Ianya bertujuan memberi gambaran terperinci bagi setiap item yang dikaji berdasarkan kepada tahap persetujuan responden terhadap faedah-faedah yang diperolehi sepanjang sistem e-Perolehan dilaksanakan. Taburan kekerapan pula digunakan bagi mendapatkan peratusan tahap prestasi e-Perolehan dan masalah-masalah yang dihadapi sepanjang responden menggunakan sistem e-Perolehan syarikat.

Analisis faktor pula digunakan dengan mengelompokkan pembolehubah untuk membantu mengurangkan jumlah pembolehubah yang dikaji bagi memudahkan analisis kajian dijalankan. Pembolehubah-pembolehubah yang dirakumkan ke dalam faktor tertentu yang mempunyai varians sepunya yang tinggi dengan faktor berkenaan. Analisis faktor ini menggunakan kaedah putaran Varimax kerana ianya mudah untuk di analisis (Green dan Salkind, 2003). Pengelompokan ini memudahkan penganalisisan data dibuat dengan jumlah pembolehubah yang berpatutan.

Analisis Regresi Berganda merupakan satu kaedah bagi mengukur kesan beberapa pembolehubah tidak bersandar ke atas satu pembolehubah bersandar (Schroeder, 1986). Kaedah ini sesuai digunakan untuk melihat hubungan antara pembolehubah-pembolehubah ini dan kekuatan hubungan ini dinilai berdasarkan nilai pekali kolerasi yang diperolehi bagi persamaan regresi berkenaan (Alias Baba, 1998). Kaedah regresi berganda digunakan dalam kajian ini bagi menganalisis hubungan antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan syarikat. Analisis ini berupaya untuk mengenal pasti pembolehubah tidak bersandar dalam amalan e-Perolehan yang mempunyai hubungan signifikan dengan prestasi e-Perolehan dari aspek faedah yang diperolehi.

86

ANOVA merupakan satu kaedah bagi mengukur perbezaan yang melebihi tiga kumpulan atau populasi. ANOVA sehala digunakan dalam kajian ini kerana terdapat hanya satu pembolehubah tidak bersandar iaitu faktor demografi yang terdiri daripada tahap pendidikan, kategori jawatan dan tempoh pengalaman. Selain daripada itu, Ujian-t untuk kumpulan tidak bergantungan (independent) telah digunakan untuk menguji perbezaan min antara dua kumpulan tersebut. Dalam kajian ini, Ujian-t turut digunakan untuk melihat perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina.

3.7.2

Kaedah Analisis Data Kualitatif

Bagi penganalisisan kualitatif, data diperiksa untuk menentukan sama ada ianya sesuai untuk kategori yang dikehendaki. Melalui proses ini, data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan dilakukan untuk memudahkan analisis kajian. Di dalam kajian ini, soalan temubual yang dijalankan adalah dalam bentuk soalan semi-struktur. Penggunaan pita rakaman audio dan catatan nota tangan digunakan untuk merekod maklum balas daripada responden. Semasa sesi temubual dijalankan, adalah penting bagi pengkaji untuk mendengar dengan jelas segala butiran yang disampaikan oleh responden dan menulis kembali setiap pita rakaman sebaik sahaja temubual selesai dijalankan. Ini bertujuan membolehkan pengkaji mengingati segala maklumat yang di berikan kerana ianya masih segar dalam ingatan pengkaji.

Data yang dikumpulkan daripada sesi temubual yang telah dijalankan ke atas pengurus besar, pengurus, eksekutif dan kerani ini perlu diterjemahkan, di interpretasi dan dianalisis. Kajian ini menggunakan soalan temubual, dokumen dan pemerhatian serta soal selidik sebagai alat pengumpulan data kajian. Semua

Petikan ini juga digunakan bagi tujuan kesahihan dengan merujuk kepada temubual yang telah dijalankan ke atas responden yang berbeza-beza. terdapat tiga aliran aktiviti dalam menjalankan analisis kualitatif. 1988). mempamerkan data (data display) dan kesimpulan dan pembuktian (conclusion drawing and verification). catatan nota pengkaji. Di dalam kajian ini. 2003). Data-data ini terdiri daripada dokumen yang telah diterbitkan dan tidak diterbitkan seperti laporan tahunan syarikat. Secara umumnya penyelidikan kualitatif berhadapan dengan tugas untuk menentukan atau memutuskan apa yang perlu dilakukan terhadap data yang diperolehi (Wan Khairuzzaman. laporan unit perolehan. pemerhatian dan pencarian dokumen. Perkara ini berlaku kerana tiada panduan khusus yang boleh dijadikan rujukan kepada pengkaji dalam menganalisis data yang tidak berstruktur ini (Boulton dan Hammersley. Petikan (Quotation) daripada sesi temubual juga dipilih sebagai rujukan dalam penulisan bab yang seterusnya berdasarkan kepada isu dan masalah yang berkaitan dengan kajian yang dijalankan (Kvale. Oleh yang demikian pengkaji menggunakan panduan yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) dalam menjalankan analisis ke atas data kualitatif yang telah diperolehi. Menurut Miles dan Huberman (1994). Miles dan Huberman (1994) memberi perbincangan yang lebih mendalam serta beberapa panduan dalam mengendalikan data yang tidak berstruktur ini. Pengurangan data ini berlaku sepanjang penyelidikan dijalankan di mana pengkaji akan memilih dan .87 maklumat yang diperolehi akan ditrigulasikan dengan nota yang diambil semasa temubual. dan menukarkan data daripada catatan nota atau transkrip yang diperolehi semasa pengumpulan data dijalankan. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data (data reduction). fokus. 1996). catatan daripada rakaman pita audio dan sebagainya. Petikan ini dapat menerangkan kesan semula jadi dan menyokong isu yang berkaitan dengan e-Perolehan syarikat kajian kes. terdapat juga data yang tidak berstruktur untuk dianalisis. perincian. Pengurangan data merujuk kepada proses pemilihan.

Aktiviti pengurangan data ini juga diteruskan selepas kerja lapangan dijalankan sehingga laporan akhir disempurnakan. Bagaimanapun. Pameran data melibatkan aktiviti seperti mengendalikan. Selepas pengumpulan data dilakukan. Miles dan Huberman (1994) juga turut menyatakan bahawa penyelidik yang cekap mampu untuk melakarkan kesimpulan sementara di samping mengekalkan maksud yang ingin disampaikan oleh responden. Oleh itu. Oleh itu. penkodan. Bahagian yang terakhir dalam aktiviti penganalisisan ini ialah melakarkan kesimpulan dan mengemukakan pembuktian. Berdasarkan kepada transkrip yang dipamerkan. Pengkaji akan melihat kepada segala data yang telah dianalisis sebelum ini untuk mengemukakan kesimpulan bagi maklumat tersebut. Langkah yang kedua dalam aktiviti penganalisisan data ialah mempamerkan data tersebut. Bagi memastikan kesahihan data. carta dan gambarajah rangkaian supaya data-data yang diperolehi dapat di gabungkan ke dalam bentuk yang mudah dicapai dan padat dengan maklumat. penyingkiran. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi . Dengan memerhatikan data yang dipamerkan.88 menentukan rangka kerja yang harus diikuti. dengan mempamerkan data. memadatkan maklumat bagi memudahkan kesimpulan dan tindakan dilakukan. pengurangan data juga berlaku dalam membentuk kesimpulan. pengkaji mempamerkan data-data ini dalam bentuk graf. ianya memudahkan pengkaji untuk membuat rumusan kerana kebiasaannya manusia sukar untuk memproses maklumat dalam kuantiti yang besar. Perkara ini memudahkan pengkaji melihat perkara yang berlaku dan mengenal pasti kesimpulan serta membuat cadangan yang bersesuaian. Pengkaji berperanan menentukan makna setiap sesuatu perkara. ianya dapat membantu pengkaji untuk memahami perkara yang berlaku untuk analisis seterusnya dan tindakan selanjutnya yang perlu diambil berdasarkan kepada pemahaman pengkaji. persoalan kajian yang perlu dikemukakan dan pendekatan pengumpulan maklumat yang harus dipilih. ianya dapat mengurangkan data atau maklumat yang kompleks kepada bentuk yang lebih mudah difahami. pembentukan kelompok atau dalam bentuk penulisan memo.

Bagi analisis kualitatif pula data akan ditapis dan kemudiannya pembuangan bagi data-data yang tidak berkaitan akan dilakukan. kertas seminar. . Manakala kaedah temubual semi-struktur telah digunakan kerana ianya memberikan lebih banyak maklumat yang dapat di ketengahkan dalam penyelidikan ini. Tiga aktiviti ini ialah pengurangan data.8 Kesimpulan Penyelidikan ini menggunakan kaedah yang berupaya menjawab segala persoalan kajian dengan tepat dan menyeluruh. ANOVA dan Ujian-t. Terdapat tiga aliran aktiviti yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) untuk menganalisis data kualitatif digunakan dalam kajian ini. dan pemastian (confirmability) data. Soalan-soalan dalam soal selidik diperolehi daripada kajian lepas yang telah diuji kebolehpercayaannya. Bagi memastikan kesahihan data. 3. keratan akhbar serta tesis-tesis lalu. temubual dan pemerhatian. mempamerkan data dan kesimpulan dan pembuktian.89 kemunasabahan (plausibility). Pengumpulan data sekunder turut dilakukan melalui penggunaan sumbersumber dokumentasi syarikat. ketegapan (sturdiness). Data di kumpul melalui kaedah soal selidik. bagi kaedah pemerhatian pula. ketegapan. Penganalisisan data kuantitatif melibatkan analisis secara deskriptif dengan menggunakan min dan sisihan piawai serta secara inferensi melalui kaedah Regresi Berganda. dan pemastian data. maksud yang cuba disampaikan daripada data perlu diuji dari segi kemunasabahan . ianya digunakan untuk memahami sesuatu fenomena dengan lebih jelas berdasarkan kepada pengalaman pengkaji sendiri dalam menggunakan sistem e-Perolehan di Syarikat kajian kes. jurnal. Seterusnya.

temubual dan pemerhatian akan dipamerkan bagi membolehkan kesimpulan dibuat ke atas maklumat yang diperolehi.90 Dengan menggunakan kaedah yang dinyatakan dalam bab ini. Dapatan daripada kaedah soal selidik. ianya membolehkan pengkaji menjawab segala persoalan kajian di samping dapat mencapai segala objektif yang telah ditetapkan. Bab seterusnya akan membincangkan tentang analisis dan dapatan hasil daripada kajian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. .

Data ini dikumpulkan dengan menggunakan maklumat yang diperolehi daripada temubual dan pemerhatian pengkaji ke atas individu yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan TMR&D. dan analisis regresi berganda.91 BAB IV ANALISIS DAN PENEMUAN 4. Rumusan kepada keseluruhan bab akan dikemukakan pada bahagian akhir bab ini 4. pengkaji membahagikan beberapa bahagian yang mengandungi maklumat mengenai pembangunan e-Perolehan.2 Kajian Kes e-Perolehan TMR&D . Bhd. Bahagian analisis dalam bab ini juga menerangkan hasil dapatan daripada kaedah kuantitatif dengan menggunakan ujian-t. Pendekatan ini dijadikan pendahuluan kepada bab analisis dan penemuan ini untuk memberi gambaran dan kefahaman tentang sistem e-Perolehan di syarikat kajian kes. pengkaji merasakan adalah lebih baik sekiranya dapatan daripada temubual dan pemerhatian tentang syarikat kajian kes dikemukakan terlebih dahulu. pelaksanaan e-Perolehan dan penggunaan e-Perolehan di TMR&D Sdn.1 Pengenalan Sebelum penganalisisan data secara kuantitatif dilakukan. ANOVA. Dalam bahagian ini. Seterusnya pengkaji akan mempamerkan data daripada kajian kes yang dijalankan ke atas syarikat TMR&D. .

573.16 40. E-Perolehan dibangunkan sendiri oleh TMR&D disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut yang mempercepatkan transaksi. Eksekutif dan kumpulan sokongan.4% 34.917. Penolong Pengurus Besar. didapati bahawa perolehan di TMR&D meningkat sejak ia mula dilaksanakan pada tahun 2002. pengurusan vendor.777. Unit Perolehan TMR&D diletakkan di Bahagian Pentadbiran dan terus di bawah pemantauan CEO syarikat.7% 24.015. Perkara ini jelas menunjukkan sebahagian besar peruntukan syarikat TMR&D digunakan bagi tujuan perolehan. “borderless” dan menyahut seruan kerajaan mengembangkan penggunaan IT di Malaysia.790. Memandangkan perolehan merupakan aktiviti kritikal bagi organisasi .42 32. 2002.6% 31.200. Ini bermakna.00 130. memberi ketelusan dalam membuat pembelian.00 62. pengiklanan.370.3% Rajah 4. sekiranya terdapat sebarang masalah berkaitan dengan unit perolehan. pemprosesan sebut harga. Ketua Unit.00 15. Hunter.550. penilaian dan pemilihan vendor untuk tujuan pembelian di TMR&D.707.455. 2000.685. Bhd yang di ketuai oleh seorang Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) dan dibantu oleh Ketua Pegawai Kewangan. Hal ini menjadikan fungsi pembelian semakin penting dan diberi perhatian serius (Abu Bakar dan Rohaizat. 2005).1 menunjukkan struktur organisasi TMR&D Sdn. kelulusan pembelian. Quinn. Pengurus perolehan akan berhubung terus dengan CEO untuk menangani masalah tersebut. Pegawai Penyelidik.1 menunjukkan jumlah perbelanjaan bagi tujuan perolehan di TMR&D.92 Sistem e-Perolehan TMR&D meliputi permohonan pembelian. 2002).634.00 Peratusan Pembelian (%) 26.80 Unit Perolehan TMR&D Pendapatan Tahunan (RM) 45.805. Daripada jadual tersebut.062.1: Jumlah Perbelanjaan Perolehan TMR&D Tahun 2002 2003 2004 2005 Sumber : Jumlah Pembelian (RM) 12. mengurangkan penggunaan kertas.203.376. Jadual 4. Jadual 4.00 94. Pengurusan Besar. Perkara ini menyokong dapatan daripada kajiankajian lepas (Croom.

2 menunjukkan organisasi Unit Perolehan di TMR&D Sdn. Unit perolehan TMR&D dianggotai seramai 5 orang termasuk seorang pengurus perolehan En.93 R&D. . Rajah 4. Shahruddin bin Muslimin yang merupakan Ketua Pegawai Eksekutif TMR&D yang baru menggantikan Tn. Ketua Unit Perolehan telah mengemukakan satu kertas cadangan untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) pada tahun 2002. Bhd yang diketuai oleh seorang ketua unit dan dibantu oleh dua orang eksekutif dan kumpulan sokongan. Rahimul Azam Ramly di bawah naungan Dr. maka pelbagai pembaikan ke atas proses perolehan telah dilakukan termasuklah melaksanakan sistem e-Perolehan untuk meningkatkan lagi kecekapan perolehan syarikat. Hj Ahmad Tarmidi yang telah bersara pada Julai 2005. Sebelum e-Perolehan dibangunkan di TMR&D.

94 Ketua Pegawai Eksekutif Setiausaha Bahagian Kewangan Pengurusan Penyelidikan Strategik Pentadbiran & Sumber Manusia -Unit Perolehan Pejabat CEO Eksekutif CEO Perundangan Harta Intelek Hubungan Luar Bahagian Basic Research Bahagian Applied Research Bahagian Kejuruteraan Bahagian Pengkomersilan & Pembangunan Perniagaan Rajah 4.Bhd.2 : Organisasi Unit Perolehan Kerani Perolehan .1 : Struktur Organisasi Telekom Research and Development (TMR&D) Sdn. Ketua Pegawai Eksekutif Pengurus Perolehan Eksekutif Perolehan Eksekutif Perolehan Kerani Perolehan Rajah 4.

00. perbezaan kos yang begitu ketara mendorong TMR&D mengambil inisiatif untuk membangunkan sendiri sistem ePerolehan secara dalaman bagi memperolehi penjimatan kos dan penyelenggaraan yang lebih baik. .000.00 untuk membeli server baru.000. Setelah mengambil kira harga anggaran dan juga jangka masa yang akan diambil untuk merangka sistem ini. kita memerlukan kurang daripada RM30.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. tapi pada masa tu kita tumpang server dari unit IT.95 Pada peringkat awal. sekiranya sistem ini dibangunkan sendiri secara dalaman. Sebenarnya untuk sistem e-Perolehan ini kita hanya perlu beli server Isolate sahaja.000. Ini kerana anggaran kos yang diperlukan untuk membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada memerlukan lebih kurang RM300. Hasil temubual dengan unit IT. unit perolehan merancang untuk membeli sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran. Sebenarnya.00 untuk pembelian server. kos yang terlibat adalah lebih kecil dan dianggarkan lebih kurang RM150.000. Pembantu teknikal Unit IT menyatakan bahawa: “Kos yang terlibat dalam membangunkan sistem e-Perolehan ini adalah lebih murah jika dibandingkan dengan membeli perisian e-Perolehan yang sedia ada kerana untuk tujuan pembangunan sistem.00 hingga RM800.” Perkara ini juga disokong oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataan beliau: “Anggaran kos sepatutnya lebih kurang RM 150. tak pakai server Isolate pun boleh dah. beberapa syarikat pembekal perisian e-Perolehan telah dipanggil untuk membuat demonstrasi produk mereka.000. Dengan kerjasama daripada pihak IT. pihak perolehan dan juga pihak IT berpendapat adalah lebih menguntungkan sekiranya sistem ini dapat dibangunkan sendiri oleh unit IT kerana kegunaannya dapat disesuaikan mengikut kehendak semasa.00.

maka pembelian sebut harga akan digunakan. manakala bagi pembelian yang melebihi RM 10. bilangan minima vendor yang diperlukan ialah lima syarikat sahaja. Pembekal atau vendor yang berminat dengan tawaran yang diiklankan perlu . sekurang-kurangnya tiga syarikat vendor diperlukan untuk membuat perbandingan dan penilaian sebut harga. Pembelian terus dilakukan sekiranya jumlah pembelian tidak melebihi RM3000 dan sekiranya melebihi jumlah tersebut.2.000. Sekiranya pembelian tersebut kurang daripada RM 10. Ini kerana sebelum pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D. Pemprosesan pembelian dilakukan dengan dua cara iaitu melalui pembelian terus atau pembelian secara sebut harga. kakitangan unit perolehan terpaksa melakukan proses perolehan secara tradisional di mana pemohon perlu membuat justifikasi pembelian dengan mengisi borang Jawatankuasa Perolehan Am (JPA) yang akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Perolehan Am untuk kelulusan pembelian. Borang permohonan pembelian ini akan disahkan oleh ketua unit dan kemudiannya perlu dihantar ke unit perolehan untuk diproses.2 Perolehan Tradisional TMR&D Penggunaan sistem e-Perolehan secara tidak langsung dapat mengurangkan bebanan kerja unit perolehan TMR&D serta dapat mengekalkan jumlah kakitangan unit perolehan walaupun unit ini melakukan tugasan yang agak rumit. 2001). Unit perolehan akan mengeluarkan surat jemputan kepada pembekal terpilih untuk memberikan senarai sebut harga dalam tempoh yang telah ditetapkan. Setelah mendapatkan nombor MCM.96 4. pemohon perlu mengisi borang permohonan pembelian yang berwarna merah jambu atau lebih dikenali sebagai “Pink Form” lihat Lampiran F.. Perkara ini dikukuhkan dengan kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan bahawa transaksi syarikat melalui proses elektronik dapat mengurangkan kadar kesilapan yang berlaku dan mengurangkan bilangan kakitangan untuk mengendalikan proses pembelian dan secara tidak langsung dapat mengurangkan kos pengendalian (Chopra et al. Borang JPA yang telah mendapat kelulusan akan dihantar ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) untuk diberikan nombor MCM sebagai rujukan pembelian.000.

Kakitangan unit perolehan yang bertugas akan mengumpulkan semua sebut harga daripada pembekal atau vendor untuk membuat penilaian. . Rajah 4. Penilaian yang dijalankan dengan menggunakan borang SBB 19B yang berwarna hijau seperti di Lampiran G.97 menghantar senarai sebut harga dan memasukkannya ke dalam peti sebut harga yang telah disediakan oleh unit perolehan di TMR&D dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Semua borang penilaian yang telah siap diisi akan diberikan kepada pemohon untuk membuat penilaian dari segi memenuhi keperluan teknikal dan komersial dan seterusnya membuat pemilihan vendor yang berkelayakan. unit perolehan akan membuat tempahan pembelian atau Purchase Order (PO) untuk diberikan kepada pembekal. Keputusan daripada pemohon ini akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga untuk mendapatkan kelulusan dan pengesahan. Setelah mendapat kelulusan daripada Jawatankuasa tersebut.3 merupakan carta alir yang menunjukkan perbezaan proses perolehan tradisional dan proses e-Perolehan di TMR&D.

3 : Perbandingan Carta Alir Proses Perolehan Tradisional dan e-Perolehan TMR&D .98 Justifikasi pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am dalam bentuk borang JPA Dimansuhkkan Mesyuarat kelulusan permohonan Hanya untuk pembelian terus Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM) Mengisi borang Permohonan pembelian (Pink Form) Dapatkan pengesahan daripada ketua unit Mengisi borang secara online Pengesahan secara online Hantar ke perolehan untuk di proses Pemprosesan pembelian secara online Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Pembelian Terus Pembelian Sebut Harga Berikan surat jemputan kepada vendor Peti Sebut Harga Buka Peti Sebut Harga Buka Sebut Harga Isi borang SBB 19B Surat jemputan kepada vendor secara online Dimansuhkan Dimansuhkan Isi borang SBB 19B Secara online Serah borang SBB 19B pada pemohon Serah borang SBB 19B pada pemohon secara online Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Mesyuarat Jawatankuasa Sebut Harga Tempahan Pembelian (PO) Tempahan Pembelian (PO) Perolehan Tradisonal e-Perolehan Rajah 4.

Oleh itu dapat disimpulkan di sini bahawa perubahan dari perolehan tradisional kepada e-Perolehan. Daripada Rajah 4. Seterusnya. Ianya bermula dengan pengguna sistem untuk membuat justifikasi barangan pembelian kepada Jawatankuasa Perolehan Am (JPA). Mesyuarat ini perlu untuk memastikan tiada pertindihan pembelian berlaku antara unit-unit serta mendapatkan persetujuan dari unit-unit yang lain. Penerangan lanjut mengenai kedua-dua kategori pembelian ini akan dibincangkan pada bahagian yang seterusnya. Di samping itu juga. Ahli mesyuarat MCM ini terdiri daripada ketua-ketua unit sebagai makluman kepada unit-unit lain tentang pembelian aktiviti semasa. Kotak yang berwarna kuning merupakan antara langkah-langkah yang telah diautomasikan kepada sistem e-Perolehan yang berasaskan web ini. pemohon perlu mengisi borang pembelian yang lebih dikenali sebagai pink form (Lihat Lampiran F). terdapat juga beberapa langkah yang telah dimansuhkan seperti yang ditunjukkan oleh kotak yang berwarna biru. Setelah mendapat kelulusan mesyuarat. Terdapat beberapa perbezaan yang boleh di lihat daripada pengguna sistem e-Perolehan. Ketua unit perlu mengesahkan borang pembelian ini supaya segala butiran yang dimasukkan adalah seperti yang telah diluluskan oleh Mesyuarat Jawatankuasa. 2001).99 Carta alir ini menunjukkan langkah-langkah yang terlibat semasa perolehan dijalankan. permohonan ini pula akan dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Pengurusan (MCM). . memberikan banyak pembaikan ke atas proses perolehan dengan mempercepatkan lagi proses perolehan yang sedia ada seperti yang dinyatakan dalam kajian sebelum ini (Essig dan Arnold. Justifikasi ini dibuat dengan mengisi borang JPA yang mengandungi butiran mengenai barangan pembelian.3. Kategori pembelian ini terbahagi kepada dua iaitu pembelian terus dan pembelian secara sebut harga. penggunaan sistem e-Perolehan telah membolehkan beberapa kaedah yang dilakukan secara manual diautomasikan kepada atas talian. Borang ini kemudiannya dihantar ke unit perolehan untuk diproses mengikut kategori pembelian. Borang yang telah lengkap diisi kemudiannya dikembalikan kepada unit perolehan untuk dibawa ke mesyuarat JPA.

Daripada faktor-faktor di atas.2. kelebihan dari segi penggunaan masa dan pengurangan kesilapan semasa proses perolehan juga menjadi faktor pendorong kepada organisasi ini untuk melaksanakan e-Perolehan. menyahut seruan kerajaan (Mitchell. faktor ketelusan merupakan faktor utama yang mendorong syarikat ini melaksanakan sistem e-Perolehan. Perkara ini dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan syarikat: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.3 Faktor Pendorong kepada Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Terdapat pelbagai faktor yang mendorong organisasi untuk melaksanakan e-Perolehan.100 4. Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini. ianya dipercayai dapat meningkatkan kemahiran teknikal dalam bidang perolehan dengan menggunakan infrastruktur IT yang lebih kukuh dan boleh diharapkan. Di samping itu. Para penyelidik kajian-kajian lepas mendapati bahawa antara faktor yang menyebabkan organisasi melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh kemampuan sistem tersebut untuk membolehkan komunikasi secara global.” . membangunkan kecekapan rantai pembekal. 2002) dan meningkatkan penggunaan teknologi baru (Andrews dan Garther. Faktor yang mendorong syarikat TMR&D untuk melaksanakan e-Perolehan adalah disebabkan oleh potensi keuntungan yang boleh diperolehi dari segi penjimatan kos dan kecekapan dalam proses pembelian. Antara faktor pendorong lain ialah faedah yang dapat diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada penggunaan dalaman dan pembekal syarikat di samping dapat meningkatkan ketelusan dalam menjalankan perolehan syarikat. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. 2002).

SQL Server 2000 3.101 4. Antara peralatan (Tools) yang diperlukan untuk sistem e-Perolehan ini adalah seperti berikut. Proses pembangunan sistem e-Perolehan ini mengambil masa lebih kurang enam bulan sebelum sistem ini digunakan sepenuhnya.2. Item sokongan (Micromedia Flash. Phostoshop. Tahun 2002 Pembangunan Sistem e-Perolehan oleh Unit Teknologi Maklumat dengan kerjasama Unit perolehan TMR&D 4. dsb) Berikut merupakan kronologi pelaksanaan sistem e-Perolehan di TMR&D: 1.4 Pembangunan Sistem e-Perolehan TMR&D Unit Perolehan TMR&D mula menggunakan perolehan elektronik atau e-Perolehan sejak Jun 2003. Sistem e-Perolehan yang digunakan di sini dibangunkan sendiri oleh En. 1. Penggunaan dan peningkatan aplikasi sistem e-Perolehan di TMR&D . Kos yang terlibat untuk membangunkan sistem ini adalah lebih kurang RM70. Tahun 2003.000 untuk pembelian peralatan dan perisian sistem. Perisian Dream Weaver (Untuk membangunkan sistem) 2. Tahun 2000 e-Perolehan mula diperkenalkan dan digunakan oleh kerajaan Malaysia 2. Tahun 2001 Perancangan di TMR&D untuk menggunakan e-Perolehan 3. Mohd Fauzie bin Mohd Suffian daripada Unit Teknologi Maklumat (IT) TMR&D.Kini.

Walau bagaimanapun. setiap unit yang ingin membuat pembelian barangan mesti menggunakan sistem e-Perolehan. Bakar selaku Eksekutif Unit Perolehan.102 Sistem e-Perolehan di TMR&D boleh di katakan masih baru digunakan dan peringkat penggunaannya masih belum meluas kerana dari segi pembayaran pembelian masih menggunakan cara manual untuk membuat pembayaran. Semua bentuk pembelian kecuali latihan perlu dilakukan secara atas talian termasuk pembelian tiket kapal terbang untuk tujuan pembelajaran penyelidik di luar negara. beliau menyatakan bahawa penggunaan e-Perolehan ini akan terus dipertingkatkan dari masa ke semasa termasuklah membuat pembayaran kepada pembekal secara atas talian. 4. Setiap permohonan pembelian akan melalui beberapa langkah dan proses sebelum ianya dihantar kepada pihak pembekal.4 di bawah menunjukkan muka depan bagi laman web e-Perolehan TMR&D. Segala bentuk pembelian barangan dibuat melalui e-Perolehan menggunakan laman Web e-Perolehan TMR&D yang telah disediakan oleh Unit IT. Rajah 4. Menurut En. .5 Pelaksanaan Sistem e-Perolehan Pembelian barangan secara atas talian telah bermula di TMR&D sejak e-Perolehan diperkenalkan pada tahun 2003.2.

.4 : Muka hadapan sistem e-Perolehan TMR&D Pengguna sistem hanya perlu masuk ke laman web e-Perolehan TMR&D (lihat Rajah 4.103 Rajah 4. Setiap pembekal yang ingin menjalankan urusniaga dengan TMR&D perlu mendaftar terlebih dahulu untuk memudahkan pengurusan data pembekal dan vendor. Laman web ini juga boleh diakses oleh pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan TMR&D. Sehingga kini terdapat lebih kurang 500 buah syarikat yang telah berdaftar dengan TMR&D dan 400 buah syarikat yang aktif sebagai pembekal kepada organisasi ini. Butiran lengkap mengenai pembekal atau vendor dimasukkan ke dalam sistem bagi membolehkan pengguna sistem e-Perolehan membuat pemilihan pembekal berdasarkan kepada senarai syarikat yang berdaftar. Borang ini tidak boleh diisi secara atas talian kerana Unit perolehan ingin berjumpa dengan setiap pembekal yang berminat semasa mereka membuat pendaftaran. Perkara ini bertujuan untuk mengenali setiap pembekal syarikat dan memastikan pembekal tersebut adalah berkelayakan. Pendaftaran boleh dibuat dengan mengisi borang permohonan (Lampiran H) yang perlu diambil sendiri di TMR&D dengan pembayaran sebanyak RM150 untuk pendaftaran bagi tempoh 2 tahun.4) setiap kali ingin membuat pembelian.

2. 5. 3. 7. Selain daripada kakitangan TMR&D. 6. Penilaian para pembekal adalah berdasarkan kepada pembekal yang mendapat markah lebih daripada 4/14 sahaja dikira layak untuk menjadi pembekal kepada TMR&D dan hanya pembekal yang terpilih sahaja akan dibenarkan untuk melayari laman web e-Perolehan TMR&D. seminar khas untuk para pembekal juga diadakan untuk memberi pendedahan kepada para pembekal tentang cara penggunaan sistem e-Perolehan TMR&D di samping memastikan sistem ini dapat dilaksanakan dengan jayanya. Attaran (2001) turut berpendapat bahawa pendedahan dalam bentuk pengetahuan dan latihan adalah penting untuk mengurangkan penentangan terhadap pelaksanaan sesuatu teknologi baru.104 Pemilihan pembekal akan dilakukan dengan menggunakan borang pemarkahan seperti yang di Lampiran I. Para pembekal juga dibenarkan mengakses pangkalan data dalaman dalam laman web e-Perolehan TMR&D. Berikut merupakan kriteria pemarkahan kepada pembekal/vendor: 1. 4. Profil syarikat Status kewangan Struktur syarikat Keterangan prinsipal/pembekal Pengesahan kualiti Kilang/bilik pameran/kemudahan stor Lampiran Setiap kriteria berikut akan diberi markah seperti berikut: Baik -2 Sederhana -1 Tidak sesuai -0 Pemilihan dibuat berdasarkan kepada markah tersebut: Lulus 7-14 Mencukupi 4-6 Tidak sesuai 1-3 Semasa memperkenalkan sistem e-Perolehan. unit perolehan telah menjalankan beberapa seminar secara berperingkat untuk memberi pendedahan tentang cara penggunaan sistem tersebut kepada seluruh kakitangan TMR&D. Namun pencarian ini hanya terhad kepada pembekal yang berdaftar sahaja dan pembekal-pembekal ini hanya boleh melihat semua jenis tawaran dan spesifikasi yang diperlukan untuk setiap pembelian sahaja. .

105 4. Setiap fasa ini . Kajian lepas menyatakan bahawa proses perolehan adalah berbeza bagi setiap organisasi kerana ianya bergantung kepada organisasi itu sendiri untuk mereka bentuk proses perolehan mereka mengikut kesesuaian dan kemudahan sistem tersebut kepada pengguna sistem (Philips dan Meeker. Rajah 4. Penerimaan barangan Pembayaran Mengenalpasti keperluan Memeterai kontrak Proses e-Perolehan TMR&D Kelulusan budget Perundingan dengan pembekal Menerima permohonan Kuasa kelulusan Rajah 4. terdapat lapan langkah yang terlibat dalam proses perolehan TMR&D. Kim dan Shunk. Fasa Fungsi Utama dan Fasa Pasca Perolehan. 2004).2. unit IT dan unit perolehan memainkan peranan penting dalam meningkatkan ciri-ciri dan fungsi untuk mengurangkan masa kitaran perolehan.6 Proses e-Perolehan di TMR&D Untuk melengkapkan sistem perolehan pada fasa 1.5: Proses e-Perolehan TMR&D Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D dibahagikan kepada tiga fasa iaitu Fasa Pra-Perolehan. 2000.5 menunjukkan kitaran bagi proses perolehan di TMR&D. Rajah 4. Daripada rajah tersebut.6 menunjukkan Reka bentuk Sistem e-Perolehan di TMR&D.

dan seterusnya unit perolehan akan mengiklankan permohonan tersebut kepada semua vendor TMR&D. Vendor yang berminat akan membalas iklan tersebut dengan memberikan senarai sebut harga kepada unit perolehan TMR&D. Fasa yang kedua ialah fasa fungsi utama yang akan memastikan proses pemanggilan sebut harga akan berjalan lancar dan lebih telus daripada proses panggilan sebut harga secara tradisional. maka unit perolehan akan menghantar borang pesanan kepada vendor yang terpilih. Kesemua proses ini dilakukan secara atas talian melalui sistem e-Perolehan yang mana tandatangan hanyalah melalui kelulusan atas talian dengan kata laluan yang akan disediakan mengikut tahap pengurusan dan kelulusan kewangan yang sedia ada. penekanan pembangunan adalah lebih ditumpukan kepada proses selepas panggilan sebut harga iaitu proses penilaian dan ketelusan. kelulusan kewangan. kecekapan dan ketelusan. Fasa Pra-Perolehan melibatkan semua proses yang dilakukan sebelum membuat pembelian seperti mengenal pasti keperluan. kuasa kelulusan dan penerimaan permohonan. Setiap proses perolehan yang dijalankan mengandungi aktiviti tertentu di mana aktiviti ini disusun dalam bentuk carta alir seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4. iaitu fasa Pasca Perolehan.106 mengandungi proses-proses yang tertentu untuk membolehkan sistem ini dapat berfungsi dengan sempurna. Bagi Fasa yang ketiga. Ketelusannya adalah sama dengan konsep peti sebut harga dan yang membezakannya ialah ia berbentuk atas talian. Proses ini juga akan dilakukan secara atas talian seperti yang terdapat pada aliran proses perolehan tradisional. Setelah pemilihan dilakukan. Panggilan sebut harga akan dilakukan secara atas talian dalam laman web TMR&D. Rajah ini menunjukkan carta alir bagi keseluruhan aktiviti pembelian yang terlibat di TMR&D. . sememangnya sistem ePerolehan ini dapat memberikan ketelusan yang lebih baik daripada sistem yang terdahulu.7. Setiap jawapan kepada panggilan akan hanya kelihatan pada hari sebut harga ditutup. Secara ringkasannya proses pembelian di TMR&D bermula dengan permohonan daripada kakitangan TMR&D yang dikehendaki mengisi borang atas talian dan borang ini akan dihantar ke unit perolehan. Jika di lihat dari segi kos.

Pengguna Sistem 1) Permohonan Unit Perolehan 2)Pengiklanan 3)Sebut Harga 4)Pemilihan Vendor Rajah 4.107 Pra Perolehan Fungsi Utama Penghantaran Sebut harga Rajah 4.6 : Reka bentuk sistem e-Perolehan TMR&D.7 : Aliran keseluruhan sistem e-Perolehan TMR&D .

ianya melibatkan nilai pembelian yang lebih daripada RM 3. pembelian secara tender dijalankan apabila nilai pembelian melebihi RM 500.000 dan di bawah RM 500.000 HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Nota : HoU – Head of Unit : HoD – Head of Department : CFO – Chief Finance Officer : BoD – Board of Director . sebut harga dan juga tender. Had jumlah bagi setiap pembelian ini biasanya akan berubah dari semasa ke semasa bergantung kepada keputusan pengurusan atasan menilai keberkesanan dan kemudahan menggunakan sistem e-Perolehan ini.001 10. di mana iklan pembelian akan dihantar kepada semua pembekal yang berdaftar dan pembekal yang berminat untuk mendapatkan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas dengan menyertakan senarai sebut harga dalam jangka masa yang telah ditetapkan. syarikat tersebut perlu mengemukakan surat pengesahan yang menyatakan bahawa hanya mereka sahaja yang mengeluarkan atau menjual produk tersebut. Manakala bagi pembelian secara sebut harga atau “quotation”. Namun.000 3. Jadual 4.2 : Aliran Pembelian Terus RM Below 3.000 Above 50.3 menunjukkan aliran bagi pembelian secara terus dan sebut harga.000 YES YES YES YES YES YES YES YES YES HoU YES HoD YES CFO CEO BoD/CEO Jadual 4.108 Sistem e-Perolehan di TMR&D melibatkan tiga bentuk pembelian iaitu pembelian secara terus.3: Aliran Sebut Harga RM Above 3.000.000 dan iklan yang dijalankan lebih meluas dengan menggunakan Internet. Seterusnya.000 10. media masa seperti surat khabar dan sebagainya. Jadual 4. Pembelian secara terus dijalankan apabila nilai barangan yang hendak dibeli tidak melebihi RM 3000 atau hanya terdapat sebuah syarikat yang membekalkan barang tersebut.2 dan Jadual 4.001 – 50.

Setelah kelulusan diperolehi secara atas talian. Ketua Jabatan(HoD). sebut harga atau tender. Salinan borang pembelian yang telah lengkap diisi akan dihantar kepada pihak yang bertanggungjawab untuk meluluskan permohonan tersebut. pemohon akan memilih vendor mereka sendiri dan mengemukakannya kepada unit perolehan. requester hanya perlu memasukkan Pengenalan Diri (ID) dan kata laluan mereka untuk membolehkan sistem memasukkan maklumat ke dalam fail pekerja tersebut. Ketua Pegawai Eksekutif(CEO) dan Lembaga Pengarah(BoD). Manakala bagi pembelian yang melebihi RM 3000 dan melebihi RM 10. Perbezaan di antara pembelian secara pembelian terus dan pembelian sebut harga ialah untuk pembelian secara terus.000. Di awal proses pembelian. Peringkat kelulusan ini akan meningkat sehingga kepada peringkat Lembaga Pengarah sekiranya pembelian yang dilakukan melebihi RM 50. Manakala pembelian aliran secara sebut harga pula melibatkan kelulusan daripada HoU dan HoD kerana pembelian ini melibatkan beberapa orang pembekal yang akan bersaing antara satu sama lain untuk memenangi tawaran pembelian yang diiklankan.000.109 Jadual 4. . kelulusan diperlukan dari HoU dan HoD. Di sini. pemohon (requester) perlu membuat permohonan secara atas talian dengan menggunakan laman web e-Perolehan TMR&D. Pengesahan pembelian ini terdiri daripada pengurusan pihak atasan seperti Ketua Unit(HoU). unit perolehan akan menghantar permohonan pembelian tersebut kepada pembekal/ vendor mengikut kriteria pembelian iaitu secara terus. pemohon perlu mengisi permohonan pembelian melalui sistem e-Perolehan dan unit perolehan kemudiannya akan mengiklankannya kepada vendor. Manakala bagi pembelian secara sebut harga. Ketua Pegawai Kewangan(CFO). Bagi pembelian yang kurang dari RM 3000. peringkat kelulusan adalah dari HoU hingga CFO.2 di atas menerangkan tentang had jumlah pembelian bersama-sama dengan individu yang diberi kuasa untuk membuat pengesahan bagi jumlah tersebut.

perkhidmatan selepas pembelian dan sebagainya. eksekutif unit. DO) dan invois yang perlu diserahkan . semua pembekal yang berminat akan disenaraikan dalam sistem ini.110 Setiap pembekal yang telah mendaftar dengan TMR&D akan memperoleh maklumat pembelian tersebut melalui e-mel syarikat atau mereka boleh melayari laman web e-Perolehan TMR&D dari semasa ke semasa. pembekal/vendor perlu menghantar barang yang dikehendaki dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Penilaian yang dibuat adalah berdasarkan kepada mata penilaian bagi setiap kriteria pembelian. Sistem penilaian ini akan berlaku secara berperingkat. Biasanya. dan sebagainya. spesifikasi barangan. Unit perolehan akan membuka sebut harga tersebut dan menghantarnya kepada pemohon untuk membuat pemilihan dan penilaian. Pemilihan pembekal tersebut perlu mendapat pengesahan daripada jawatankuasa yang telah ditetapkan yang terdiri daripada pengurus besar. pemohon akan menerima surat penerimaan tempahan (Delivery Order. Pihak pembekal/vendor perlu menyertakan “bank guarantee” sebanyak 2. Pembekal yang berminat dengan tawaran tersebut perlu memberi maklum balas secepat mungkin dalam tempoh masa yang ditetapkan. pengurus unit. ketua unit. mereka perlu menyemak barangan tersebut sama ada ianya memenuhi spesifikasi dan dapat berfungsi dengan baik atau sebaliknya.5% daripada nilai pembelian sebagai jaminan kepada syarikat TMR&D. Setelah perjanjian dibuat. tempoh masa yang diberikan kepada pembekal adalah bergantung kepada keperluan dan kehendak pemohon (requester) tersebut. Apabila tamat tarikh pengiklanan. Apabila pengesahan telah diperolehi. unit perolehan akan mengeluarkan surat setuju terima (seperti dalam Lampiran J) yang akan ditandatangani oleh Unit Perolehan dan pihak pembekal. Sekiranya tidak terdapat sebarang masalah. Apabila pemohon telah menerima barangan yang dikehendaki. Pembekal yang terpilih merupakan pembekal yang memperoleh mata nilai yang paling tinggi. Laman web ini hanya boleh dilayari oleh pembekal yang berdaftar sahaja kerana setiap pembekal yang berdaftar akan mempunyai ID dan kata laluan mereka yang tersendiri. Setelah membuat pemilihan pembekal yang berkelayakan berdasarkan kepada harga.

111 kepada unit kewangan untuk membuat pembayaran kepada pembekal.3 Analisis Data Kuantitatif dan Kualitatif Seterusnya. mereka akan memasukkan butiran pembelian ke dalam sistem mereka tersendiri. Analisis data ini mengandungi empat bahagian utama iaitu:- a. pemohon perlu berurusan dengan Unit Perolehan dan Unit Perolehan akan mengendalikan masalah tersebut. Invois ini akan ditandatangani oleh penerima barangan dan juga pengesahan daripada Ketua Unit masing-masing. Ini kerana sistem e-Perolehan dan sistem kewangan masih belum di gabungkan untuk membolehkan pembayaran dijalankan secara atas talian. penganalisisan data daripada kaedah soal selidik dikemukakan bersama-sama dengan penemuan-penemuan kajian yang berasaskan kepada kajian literatur serta rumusan ke atas hipotesis-hipotesis kajian. Walau bagaimanapun terdapat juga pembayaran secara atas talian dilakukan sekiranya pembelian barangan tersebut melibatkan pembelian dari negara luar di mana pembayaran dilakukan melalui akaun pembekal tersebut. Hubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan d. Unit kewangan di TMR&D menggunakan perisian My Soft untuk memasukkan butiran pembelian dan proses pembayaran dilakukan secara manual iaitu menggunakan cek dan Bank draf. Tahap amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan b. Apabila Unit Kewangan menerima DO dan invois daripada pemohon. 4. Pendekatan penyelesaian masalah e-Perolehan . Perbezaan amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada demografi c. Jika terdapat sebarang masalah dengan barangan yang diterima.

Oleh yang demikian. hasil analisis kebolehpercayaan bagi item-item kajian ini jelas membuktikan bahawa instrumen kajian ini boleh diterima pakai.4 Analisis Kebolehpercayaan Instrumen Kebolehpercayaan atau “reliability” merupakan ukuran keupayaan sesuatu instrumen penyelidikan dalam mengukur permasalahan (pembolehubah) kajian secara konsisten setiap kali ianya digunakan pada masa. tempat dan sampel yang berlainan. Bagi ujian kebolehpercayaan.9211 dan ini bermakna data kajian mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi kerana nilai pekali yang diperolehi melebihi 0. Kajian ini menggunakan ketiga-tiga langkah ini untuk menganalisis data kualitatif. didapati nilai pekali kebolehpercayaan bagi data kajian adalah tinggi iaitu 0. Analisis ini melibatkan kaedah pengurangan data (data reduction). Nilai Cronbach’s alpha bagi setiap faktor disenaraikan dalam Jadual 4. Kaedah pengurangan data digunakan untuk membuang data-data yang tidak perlu bagi meninggalkan data yang penting dan sesuai.4. analisis data yang dikemukakan oleh Miles dan Huberman (1994) seperti yang diterangkan dalam bab tiga dalam kajian ini. mempamerkan dan merumuskan data serta verifikasi data. . Analisis kuantitatif menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. Hasil daripada analisis yang dijalankan. 2001:261). Data ini akan dipamerkan untuk dibincangkan dalam analisis kajian. kajian ini menggunakan kaedah Analisis Kebolehpercayaan dengan melihat Cronbach’s alpha melalui perisian Statistical Package For Social Science (SPSS).112 Aspek-aspek ini dianalisis melalui dua cara iaitu analisis kuantitatif dan analisis kualitatif. Manakala bagi kaedah kualitatif.6 (Salleh dan Zaidatun. 4.

80 0.83 0. dalam menentukan bilangan faktor yang perlu dibentuk.86 0. maka pengkaji berjaya mengemukakan kesahan muka (Syed.4: Analisis Kebolehpercayaan Instrumen menggunakan Cronbach’s alpha Jenis Amalan e-Perolehan Pembolehubah Pengumpulan maklumat Jenis permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan Faedah e-Perolehan Faedah kepada organisasi Faedah dari pembekal Faedah kepada pengguna dalaman Bilangan Item 5 4 9 5 3 3 13 Nilai Alpha (α) 0.80 0.87 0. Oleh itu. Pengelompokan pembolehubah melalui Kaedah Analisis Faktor dengan melihat kepada faktor yang mempunyai nilai Eigennya melebihi 1 dipilih sebagai faktor utama. pengkaji mengelompokan pembolehubah ini kepada empat faktor berdasarkan kepada kajian yang dijalankan oleh Quesada (2004).5 Analisis Kesahan Instrumen Kesahan instrumen dianalisis secara kesahan muka (content validity) yang mempertimbangkan sama ada instrumen ini berjaya mendekati satu konsep itu dengan sepenuhnya atau tidak. Ini kerana. Nilai Eigen (Eigenvalues) dapat membantu dalam membuat keputusan untuk menentukan jumlah faktor yang perlu dikeluarkan (Miller dan Salkind. bagi aspek amalan e-Perolehan pembolehubah-pembolehubah dikumpulkan kepada empat faktor seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4. nilai Eigen menunjukkan terdapat enam faktor yang boleh bentuk oleh pembolehubah ini. menurut Green dan Salkind (2003).93 4.85 0.6. 1998: 155). manakala pembolehubah-pembolehubah bagi faedah e-Perolehan pula akan dikumpulkan kepada tiga faktor seperti yang terdapat dalam Jadual 4.5. Jadual- . pengkaji boleh menggunakan kepercayaan konseptual mereka berdasarkan kajian atau teori kajian lepas. Daripada analisis yang dijalankan. 2002).113 Jadual 4. Jika ukuran itu mengukur satu konsep pada keseluruhannya. Walau bagaimanapun.

720E-02 2.10E-02 0.744 0.155 -0.151 -0.203 6.367 10.26E-02 -0.293 1.714E-02 -4.687 0.99E-02 -6. Jadual 4.729 0.166 0.758 0.622E-02 0.541 0.266 Nilai Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Pengumpulan Maklumat Mengenal pasti keperluan untuk perkhidmatan selepas pembelian.116 5.761 0.227 8.180 0.638 .669 0.615 0. penyelenggaraan.402 -2.815 0.763 12.415 -6.101E-02 0.134E-02 0.346 8.138 4.176 0.131 Jenis Permohonan Sebut harga (Quotation) Permohonan proposal (Request For Proposal) Permohonan maklumat (Request For Information) Permohonan Bida (Request For Bids) 0.86E-02 2.378 0.609 0.413E-02 0.291 0.322 0.638 0.74E-02 5.454 -6.143 Analisis Risikan Spesifikasi produk dan maklumat rungutan tentang bahan yang rosak Bahan tempahan Pengangkutan tempahan Perbelanjaan lepas untuk bahan Membuat tempahan 0.605 0.807 0.014 2.284 0.102 0.759 0.787 0.441 -4.772E-02 0.201 0.63E-02 0.5: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Kontrak Perundingan Customization Kontrak akhir Piawai kualiti Kuantiti penghantaran Masa penghantaran Prestasi perolehan Tempoh penghantaran Prestasi pembekal Harga 0.337E-02 0.584 28.752 0.126E-02 -0.859E-02 0.278 0.628 2.299 0.533 0.80E-02 2.308 6.107 3.112 -3.38E-02 2.571 0.46E-02 0.101 7.631 Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Kontrak perundingan Faktor 2 : Pengumpulan maklumat Faktor 3 : Analisis Risikan Faktor 4 : Jenis permohonan 6. dan jaminan (warranty) Mendapatkan rujukan untuk kualiti perkhidmatan produk Mencari produk yang bersesuaian untuk ditempah Mencari pembekal untuk menjalankan pembelian Permintaan bahan 8.244E-02 0.121 -6.114 jadual ini menghuraikan hasil ujian Analisis Faktor dan nilai Eigen yang diperolehi bagi setiap faktor dan nilai pemberat (factor loading) bagi setiap item dalam pembolehubah bagi amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan.28E-02 0.126 0.580E-02 -1.109 -4.270 0.541E-02 0.320 0.851 0.17E-02 0.563 -0.209 0.167 0.116 4.763 0.295 -3.217E-02 -0.757 7.538 0.315 0.233 0.138 0.288 0.297E-02 0.161 3.

757). Oleh itu. aspek customization.. nilai pemberat yang kurang daripada 0. Maklumat risikan ini penting bagi membolehkan pemohon membuat pemilihan pembekal yang terbaik. Analisis faktor ini menghasilkan empat faktor yang menerangkan 58. analisis risikan (2. Elemen-elemen lain yang terdapat dalam kontrak perundingan juga dapat membantu pengguna sistem dalam mewujudkan perhubungan dua hala dengan pihak pembekal dalam memberi faedah kepada kedua-dua pihak.5).57% daripada keseluruhan nilai varian bagi amalan e-Perolehan (lihat Jadual 4. Kontrak perundingan merupakan salah satu faktor dalam amalan perolehan yang meliputi perkara-perkara yang menjadi perbincangan dan perundingan semasa menjalankan perolehan.584). analisis risikan juga memainkan peranan dalam amalan perolehan barangan dan perkhidmatan. pengumpulan maklumat (2. kontrak akhir dan piawai kualiti merupakan elemen yang menjadi perhatian pihak pengurusan. maklumat yang diperlukan dalam analisis ini lebih berkait dengan spesifikasi produk.763).40 akan dikeluarkan daripada faktor tersebut (Hair et al. Pada kebiasaannya. Analisis risikan bertujuan untuk menilai prestasi bagi tujuan pengawasan dan membantu dalam membangunkan strategi berdasarkan kepada maklumat yang berkualiti tinggi. .367) dan jenis permohonan (1. permohonan maklumat dan permohonan bida merupakan antara cara yang boleh dilakukan untuk membuat pembelian. jenis bahan tempahan dan pengangkutan barang. perolehan barangan dan perkhidmatan juga boleh dilakukan dengan beberapa cara bergantung kepada nilai pembelian yang ingin dilakukan.115 Dalam menentukan pembolehubah-pembolehubah bagi setiap faktor. Di samping itu juga. Selain daripada kedua-dua faktor di atas. permohonan proposal. Keempat-empat faktor ini ialah kontrak perundingan (6. Jenis permohonan seperti sebut harga. 1998).

828). Berdasarkan kepada nilai pemberat yang diperolehi. Sistem e-Perolehan juga mampu memberi faedah kepada organisasi dalam mengurangkan inventori (0. pembelian yang tidak perlu dan bilangan pembekal merupakan tiga faktor utama yang menyumbang kepada faedah organisasi. mengurangkan pembelian yang tidak perlu (0.802). faedah dengan pembekal (2.600). perkhidmatan (0.828).465) serta mengurangkan kos bahan dan perkhidmatan (0. Sistem ini juga mampu memberi kemudahan dalam meningkatkan kualiti bahan (0. Ketiga-tiga faktor ini menerangkan 61.613).812). Semua pembolehubah ini mempunyai nilai pemberat yang melebihi 0.598) kepada pengguna dalamannya. Daripada analisis yang dijalankan. kertas kerja (0.708). mengurangkan bilangan pembekal (0.661) dan kebolehpercayaan maklumat (0.511) dan kesilapan semasa pembuat pembelian (0.40 dalam setiap faktor yang telah ditentukan.103) dan faedah kepada organisasi (1.116 Analisis faktor juga dijalankan ke atas faedah e-Perolehan (lihat Jadual 4. faedah ini terbahagi kepada tiga iaitu faedah kepada pengguna sistem (9.402).065% daripada keseluruhan nilai varian bagi faedah e-Perolehan.694).6). Berdasarkan kepada nilai pemberat yang melebihi 0. mengurangkan inventori.8. kos (0. Faedah kepada pengguna sistem meliputi aspek penjimatan dan kemudahan yang diperolehi oleh pengguna sistem e-Perolehan dari segi mengurangkan masa transaksi (0.718). penghantaran produk tepat pada masa yang ditetapkan (0. mengurangkan masa transaksi merupakan faedah utama kepada pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D. .

617 0.297 0.703 8.103 9.828 0.199 -1.695 -8.664 0.708 0.20E-03 0.6: Analisis Faktor dan nilai Eigen bagi faedah e-Perolehan Faedah e-Perolehan Faktor Faktor 1 Nilai Pemberat Faktor 2 Faktor 3 Faedah kepada pengguna sistem Mengurangkan masa transaksi Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Mengurangkan kos transaksi Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Mengurangkan kertas kerja 0.173 0.403 Faedah kepada organisasi Mengurangkan inventori Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan bilangan pembekal Nilai Eigen % Varian Faktor 1 : Faedah kepada pengguna sistem Faktor 2 : Faedah dengan pembekal Faktor 3 : Faedah kepada organisasi 0.187 0.131 8.403 0.694 0.716 0.802 1.613 7.812 0.191 0.150 0.644 0.140 0.465 6.332 .345 0.44E-03 0.209 6.329E-02 0.344 -9.267E-02 9.330 0.279E-02 0.560 0.142 2.553 0.199E-02 0.39E-03 0.164 0.242 0.104 0.718 44.352 Faedah dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal 0.172 0.511 0.152 0.308 0.828 0.144 0.598 0.868 0.872 0.149 0.661 0.186E-03 2.117 Jadual 4.407 0.699 0.274 0.577E-03 2.600 0.557 0.300 0.

4. Jadual 4. diikuti dengan pekerja yang berusia sekitar 31-35 tahun (24. tidak semua responden yang dapat menjawab soal selidik yang diedarkan dengan serta-merta.118 4.7%). Mereka ini terdiri daripada individu yang memegang jawatan eksekutif dan ke . Walaupun sistem ini didominasi oleh golongan muda. namun terdapat juga sebilangan kecil pengguna sistem ini terdiri daripada mereka yang berusia lewat 40an. Bagi responden yang tidak berkelapangan atau tiada di tempat mereka pada masa soal selidik diedarkan. Mereka ini terdiri daripada pelbagai kategori jawatan dan mendominasi penggunaan sistem e-Perolehan di TMR&D berdasarkan kepada jumlah bilangan mereka yang agak ramai iaitu 67.6. profil demografi responden bagi kajian ini dapat dirumuskan seperti Jadual 4.7. Terdapat sedikit masalah semasa mengedarkan soal selidik kerana sebahagian daripada pengguna e-Perolehan di TMR&D berada di luar negara atas urusan kerja. Pengkaji sendiri telah mengedarkan soal selidik secara bersemuka dengan responden. hanya 92 yang dikembalikan. Berdasarkan taburan kekerapan.7%).1 Umur Pengkaji berpendapat bahawa sampel bagi kajian ini menggambarkan realiti struktur umur tenaga kerja muda yang mendominasi penggunaan e-Perolehan di TMR&D di mana majoriti responden berumur di antara 26-30 tahun (42. Walau bagaimanapun.4% daripada keseluruhan responden. pengkaji telah meninggalkan soal selidik tersebut bersama-sama sampul surat beralamat pengkaji kepada responden tersebut.7 menunjukkan peratusan umur responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di TMR&D yang terdiri daripada pelbagai peringkat umur.6 Analisis Profil Pekerja Daripada 122 borang soal selidik yang diedarkan.

5 11.7 : Demografi Responden Demografi Umur 20-25 tahun 26-30 tahun 31-35 tahun 36-40 tahun 41-45 tahun 46-50 tahun 51-55 tahun Lelaki Perempuan MCE/SPM Sijil/Diploma Sarjana Muda Sarjana/Doktor Falsafah Tempoh Pengalaman Kurang 2 tahun 2-5 tahun 6-10 tahun 10 tahun ke atas Kategori Jawatan Pentadbiran/Perkeranian Teknikal Pengurusan Eksekutif Lain-lain Peratusan (%) 9.7 4.4 3.2 14.3 32.3 17.6 7.2 25.6 63.0 42.7 12.3 6.6 44.6 5.0 24.7 24.5 66.4 Jantina Tahap Pendidikan .0 58.119 atas dan terlibat dengan aktiviti pengesahan dan meluluskan sesuatu pembelian sebelum dihantar kepada pembekal.4 3.4 4.7 17. Jadual 4.

120 4. Apabila kita tengok bahagian penyelidikan ini. perkara ini disebabkan oleh kebanyakan ketua-ketua dan pengurus-pengurus unit di sini terdiri daripada kaum lelaki. mungkin dia punya nisbah tu tak banyaklah…” . kebanyakan ketua unit dan pengurus projek juga adalah lelaki.6%.. jelas menunjukkan bahawa golongan wanita tidak ramai menggunakan sistem e-Perolehan. mungkin kalau kita tengok kepada pengguna sistem itu sendiri lebih kepada bahagian penyelidikan. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan: “Sistem perniagaan mesti selari dengan keperluan perniagaan. Pengurus Besar adalah lelaki. Hasil temubual mendapati bahawa. oleh itu kebetulan agaknya yang menggunakan sistem ini banyak lelaki.6. Daripada jadual tersebut. di mana.2 Jantina Jadual 4. Perkara ini dapat dijelaskan daripada temubual yang dijalankan ke atas kakitangan TMR&D. tetapi perempuan pun ada. pengkaji mendapati bahawa majoriti pengguna ePerolehan terdiri daripada kaum lelaki kerana peratusan yang dicatatkan oleh lelaki adalah tinggi iaitu sebanyak 66. Oleh itu.3% berbanding pengguna perempuan iaitu hanya 32. Daripada senarai pengguna e-Perolehan yang diberikan oleh unit perolehan.7 menunjukkan taburan jantina responden yang menggunakan sistem e-Perolehan di organisasi TMR&D. golongan ini kebiasaannya yang membuat pembelian bagi unit masing-masing kerana setiap pembelian yang dilakukan memerlukan justifikasi barangan yang lengkap dan perlu mengemukakan tujuan bagi membolehkan pembelian tersebut diluluskan. ketua program pun semua lelaki. Maka keperluan perniagaan bergantung kepada fungsi kerja yang dilakukan.

2%) memiliki Ijazah Sarjana Muda. Secara keseluruhannya. Ini kerana golongan eksekutif majoritinya terdiri daripada mereka yang terlibat dengan aktiviti R&D. diikuti dengan memiliki Ijazah Sarjana/ Doktor Falsafah(25.121 4.3 Tahap Pendidikan Secara keseluruhannya. 4. Kebiasaannya.2%.7) diikuti dengan golongan pengurusan sebanyak 17. dapatan kajian menunjukkan bahawa pengguna sistem terdiri daripada mereka yang telah lama berkhidmat dalam organisasi ini. aktiviti ini .7% (lihat Jadual 4.6%. tempoh pengalaman responden adalah sekitar 2-5 tahun dan 6-10 tahun dengan masing-masing 44. Terdapat 14.6.3% pengguna sistem yang berkhidmat lebih daripada sepuluh tahun di syarikat ini.7. kebanyakan responden yang menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D mendapat pendidikan yang agak tinggi kerana lebih daripada separuh responden (58. Ini kerana pengguna sistem ini sekurang-kurangnya memiliki kelulusan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM).6.6.3%) seperti yang pada Jadual 4.7.4 Kategori Jawatan Majoriti pengguna sistem e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan eksekutif iaitu sebanyak 63.0% dan 24.3 Tempoh Pengalaman Berdasarkan kepada Jadual 4. 4. Perkara ini membuktikan bahawa pengguna e-Perolehan di TMR&D terdiri daripada golongan yang berpelajaran. Kebanyakan pengguna ini terdiri daripada ketua bahagian dan ketua-ketua unit.

122 melibatkan pembelian barangan dalam nilai yang besar sehingga mencecah jutaan ringgit. spesifikasi barangan atau perkhidmatan. Butiran lengkap ini diperlukan semasa mengisi borang pembelian secara atas talian dan akan disemak oleh pengurus besar unit tersebut. Ini kerana golongan ini biasanya jarang terlibat dengan aktiviti pembelian kerana bidang kerja mereka adalah lebih spesifik dan aktiviti pembelian bukan merupakan satu keperluan bagi mereka. ianya memerlukan butiran lanjut mengenai sesuatu barangan yang hendak dibeli seperti jenis barangan.4%) dan pentadbiran/perkeranian (6. Golongan eksekutif ini terdiri daripada ketua-ketua unit. Oleh itu. . harga. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam temubual yang telah dijalankan.6%) yang menggunakan sistem ini. Aktiviti pembelian syarikat biasanya dikendalikan oleh individu ini kerana mereka lebih arif tentang pembelian yang ingin dilakukan serta mengetahui keperluan semasa setiap unit. dan para penyelidik kanan yang bertindak sebagai individu yang bertanggungjawab menguruskan sesebuah projek penyelidikan yang telah diluluskan. bagi setiap pembelian yang dilakukan. kebanyakannya dilakukan oleh golongan eksekutif kerana kita perlukan pengguna/pembeli itu sendiri kerana mereka lebih arif tentang spesifikasi barangan yang diperlukan.” Oleh itu. namun sistem ini merupakan satu sistem yang terbuka kepada semua kakitangan di TMR&D di mana setiap kakitangan boleh membuat pembelian secara atas talian mengikut keperluan semasa mereka. dan sebagainya. “Dari segi kemasukan maklumat ke dalam sistem e-Perolehan. perkhidmatan selepas jualan. terdapat juga sebilangan kecil daripada lain-lain jawatan (4. penolong ketua unit. Jadi kebanyakan pengguna itu terdiri daripada golongan eksekutif. Walaupun majoriti pengguna sistem e-Perolehan di sini terdiri daripada golongan eksekutif.

Mereka boleh menggunakan sistem ini walaupun tiada pengalaman dan pengetahuan kerana apabila mereka masuk ke dalam sistem e-Perolehan ini. mereka menyatakan bahawa sistem e-Perolehan di TMR&D merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan mudah digunakan.5 Penggunaan e-Perolehan Daripada Rajah 4. ianya jelas menunjukkan bahawa majoriti (92%) pengguna sistem e-Perolehan syarikat amat berpuas hati dengan sistem tersebut. mereka akan mendapat yang sistem memang mesra pengguna.123 4.” Peratusan Penggunaan E-perolehan Tidak 8% Ya 92% Rajah 4.8.6.8 : Peratusan kepuasan penggunaan sistem e-Perolehan . Perkara ini jelas menggambarkan kemampuan sistem e-Perolehan ini dalam membantu pengguna untuk menjalankan pembelian barangan dan perkhidmatan dengan lebih mudah dan cepat. Kenyataan ini dikemukakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dalam kenyataannya seperti berikut: “Kebaikan sistem ini ialah ia mesra pengguna dan senang digunakan. Berdasarkan kepada temubual yang dijalankan ke atas beberapa orang kakitangan di TMR&D yang menggunakan sistem ini.

cepat dan juga menjimatkan. Faedah e-Perolehan merupakan pendorong kepada pelaksanaan dan amalan e-Perolehan. pengguna juga merasakan bahawa sistem e-Perolehan ini adalah lebih baik daripada sistem perolehan yang terdahulu kerana ianya lebih mudah.1 Tahap Amalan e-Perolehan Hasil daripada soal selidik yang diedarkan ke atas pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. Dapatan ini diperkukuhkan lagi dengan temubual dan pemerhatian yang dijalankan di TMR&D di mana hasil daripada temubual yang dijalankan.7.” . didapati tahap amalan e-Perolehan di TMR&D berada pada tahap yang tinggi (55.124 Di samping itu. Sistem ini menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak dari segi memudahkan pembuatan keputusan dan memberikan ketelusan dalam membuat pembelian. Perkara ini dijelaskan oleh Ketua Pegawai Kewangan yang menyatakan bahawa : “Sistem ini lebih baik daripada sistem yang lama kerana dulu mereka menggunakan sistem secara manual. segala perolehan yang dilakukan oleh kakitangan TMR&D adalah dengan menggunakan sistem e-Perolehan TMR&D. so sekarang ini mereka kena gunakan sistem e-Perolehan. 4.5%). Rata-rata pengguna e-Perolehan menggunakan sistem ini kerana kemampuan sistem ini dalam memberikan penjimatan dan memudahkan urusan perolehan dijalankan. Jadual 4.8 menunjukkan peratusan amalan e-Perolehan di TMR&D. Maka mereka tiada pilihan selain menggunakan sistem ini untuk membuat pembelian. … Ianya juga menyenangkan semua pihak dan memberikan keselesaan kepada semua pihak.7 Analisis dan Penemuan Kajian 4.

2 Tahap Prestasi e-Perolehan Daripada Jadual 4. masa penghantaran. kontrak akhir.8%. tempoh penghantaran.9.7. Ini kerana item-item seperti harga. piawai kualiti. didapati bahawa tahap faedah e-Perolehan TMR&D berada pada tahap sederhana dengan peratusan yang diperolehi iaitu 50. Jadual 4. customization. faedah e-Perolehan dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu .0% Tinggi Sederhana Rendah 4. prestasi pembekal dan prestasi perolehan merupakan antara aspek yang penting dalam membuat pertimbangan semasa menjalankan pembelian. (2005).8 : Tahap Amalan e-Perolehan TMR&D Tahap / Jenis Amalan Pengumpulan maklumat Analisis risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan Jumlah Jumlah Peratusan 41 43 56 52 192 55. Kontrak perundingan merupakan amalan yang paling tinggi disebabkan oleh item-item yang terdapat dalam amalan ini mempunyai kepentingan dalam membuat pembelian. dan Croom dan Johnston (2003). analisis risikan (43) dan pengumpulan maklumat (41) berada pada tahap sederhana. Quesada (2004).125 Antara jenis amalan e-Perolehan yang tinggi amalannya ialah kontrak perundingan (56) diikuti jenis permohonan (52).5% 42 40 24 34 140 40. Helmi (2005). Kajian literatur sebelum ini mendapati ramai penulis bersependapat bahawa sistem ePerolehan sememangnya memberikan banyak faedah kepada penggunanya (Hussain et al. Frye (2004). kualiti penghantaran. Dalam kajian ini.5% 6 3 5 14 4.

7. 4. Sistem ini juga dapat membantu dalam memudahkan proses perolehan dijalankan berbanding dengan menggunakan cara perolehan tradisional. Faktor . Ujian –t dan ANOVA digunakan untuk melihat perbezaan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. Jadual 4.2% 46 41 47 134 50. Jika dibandingkan ketiga-tiga faedah yang diberikan oleh sistem ini.2% Tinggi Sederhana Rendah Dapatan ini turut disokong oleh Pengurus Unit Perolehan TMR&D yang menyatakan bahawa sistem ini diwujudkan untuk memudahkan proses perolehan dijalankan di samping memberi faedah kepada pengguna sistem itu sendiri.8% 30 5 8 43 16.3 Perbezaan Amalan dan Prestasi e-Perolehan Berdasarkan kepada Faktor Demografi.126 faedah kepada organisasi. didapati faedah kepada pengguna mencatatkan tahap yang tinggi dengan bilangan kekerapan sebanyak 42 manakala faedah organisasi dan faedah dengan pembekal berada pada tahap sederhana dengan kekerapan 46 dan 47.9 : Tahap Prestasi e-Perolehan TMR&D Tahap / Faedah Faedah organisasi Faedah kepada pengguna Faedah dari pembekal Jumlah Nilai Peratusan 13 42 33 88 33. faedah kepada pengguna sistem dan faedah dengan pembekal/vendor syarikat. Penerangan lanjut tentang proses e-Perolehan TMR&D ini akan dibincangkan dalam bahagian seterusnya dalam analisis kajian kes.

Jadual 4. Ini kerana sistem ini direka bentuk untuk semua kakitangan TMR&D dan lebih berkonsepkan mesra pengguna.10 dan Jadual 4. Daripada kajian yang dijalankan oleh Gattiker dan Hlavka (1992) juga mendapati bahawa tiada perbezaan antara kelakuan mengikut jantina. Jadual 4. Maka pengkaji berpendapat bahawa pekerja yang berpendidikan tinggi lebih selesa dan mudah untuk menggunakan sistem e-Perolehan kerana tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka dalam menerima dan menggunakan teknologi baru (Bakri. Park. Di sini pengkaji merumuskan bahawa . kategori jawatan dan tempoh pengalaman. 2005.127 demografi di lihat dari aspek jantina. Manakala terdapat juga kajian yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. Robieh. Daripada analisis ujian Post Hoc mendapati bahawa perbezaan ini berlaku dikalangan mereka yang mempunyai pendidikan Sarjana dan Sarjana Muda. (Rugimbana. Keputusan ini ditentukan berdasarkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi ePerolehan yang menunjukkan nilai melebihi 0. 2001).05. Keputusan analisis menunjukkan tiada sebarang perbezaan signifikan wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor jantina.11 menunjukkan terdapat perbezaan antara amalan e-Perolehan (Jenis Permohonan) dan prestasi e-Perolehan (Faedah kepada pengguna) dengan tahap pendidikan di mana nilai signifikan yang diperolehi adalah kurang 0.10 dan Jadual 4. Walau bagaimanapun. 2001. dan kategori jawatan. Perbezaan antara dua pembolehubah hanya wujud sekiranya nilai signifikan kurang daripada 0. 2004. tahap pendidikan. Teo. tempoh pengalaman. lebih cenderung mereka untuk menggunakan Internet atau komputer. 1995.11 menunjukkan nilai signifikan bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada faktor demografi. ). penggunaan Internet. 2003). lebih tinggi tahap pendidikan seseorang itu.05. Kajian lepas juga mendapati bahawa tahap pendidikan juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Menurut Leticia (2002).05.

218 0.421 0.594 0.734 0.298 0.508 0.860 0.042 0. Antara sebab utama sistem e-Perolehan diterapkan ke dalam organisasi adalah untuk memperoleh faedah daripada sistem tersebut.476 0.313 4.672 0.677 0.128 tahap pendidikan berperanan besar dalam mempengaruhi amalan e-Perolehan di Syarikat kajian kes.11: Nilai Signifikan faedah e-Perolehan berdasarkan kepada Faktor Demografi Faedah e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Faedah kepada organisasi Faedah dengan pembekal Faedah kepada pengguna sistem 0.765 0.824 Jadual 4.179 0.287 0.7.10: Nilai Signifikan Amalan e-Perolehan Amalan e-Perolehan Faktor Demografi Jantina Nilai Signifikan Tahap Pendidikan Tempoh Pengalaman Kategori Jawatan Pengumpulan Maklumat Jenis Permohonan Kontrak Perundingan Analisis Risikan 0.4 Hubungan antara Amalan e-Perolehan dan Prestasi e-Perolehan Prestasi e-Perolehan di lihat dari segi faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan.456 0. persaingan kini tidak lagi dibatasi oleh sempadan geografi .306 0.679 0.880 0.152 0.485 0.577 0.930 0.504 0. Jadual 4.911 0.038 0. Dalam era globalisasi.228 0.

12 . Ini kerana pembelian yang dilakukan secara bida memberikan keuntungan kepada organisasi kerana para vendor akan bersaing untuk memberi tawaran yang terbaik dengan harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik kerana mereka terpaksa bersaing dengan pembekal yang lain secara atas talian dan terbuka.129 tetapi lebih bersifat global. Jenis permohonan ini didapati mempunyai hubungan yang signifikan pada aras keertian 5% dengan faedah ePerolehan.4. Penjimatan kepada organisasi merupakan satu faedah dalam mengurangkan kos perbelanjaan syarikat dan boleh dijadikan sebagai perancangan strategik syarikat dalam meningkatkan keuntungan syarikat. permohonan maklumat.05 (Lihat Jadual 4. Ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak mempengaruhi faedah e-Perolehan berbanding pembolehubah yang lain yang lebih mempunyai kaitan secara langsung. Analisis regresi ini mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai pekali yang kurang dari 0. Faedah kepada pengguna dalaman juga turut dipengaruhi oleh kontrak perundingan di mana amalan e-Perolehan ini membantu syarikat untuk mendapatkan faedah dari segi harga yang berpatutan dengan kualiti yang lebih baik dan memenuhi spesifikasi yang diperlukan.14) yang diperolehi dalam model ini. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana pembelian yang dilakukan sama ada melalui sebut harga. . permohonan proposal. dan permohonan bida. maka semakin banyak faedah yang boleh diperolehi oleh organisasi. Walau bagaimanapun keputusan analisis menunjukkan analisis risikan dan pengumpulan maklumat tidak mempunyai hubungan signifikan dengan kesemua faedah e-Perolehan. Nilai pekali yang positif memberi gambaran bahawa semakin terbuka dan sukarnya pembelian yang ingin dilakukan.

148 0.168 * Signifikan pada aras keertian 5% Jadual 4.402 1.640 P 0.428 0.667 -0.010 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.12: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada organisasi Pembolehubah bersandar • Faedah kepada organisasi Beta t P Pembolehubah tidak bersandar • • • • F Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.052 0.261 2.130 Jadual 4.159 * Signifikan pada aras keertian 5% .762 0.632 Beta 0.086 -0.007 P = 0.163 1.133 0.934 0.891 -0.325 -0.313 t 0.009 R2 = 0.507 0.248 0.689 0.006 R2 = 0.010 0.094 0.13: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah dengan pembekal Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah dengan pembekal Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 3.211 0.797 2.083 0.

Jadual 4.689 0. maka daripada segi pembelian yang dilakukan adalah mengikut keperluan penyelidikan semasa dan ianya tidak melibatkan barangan yang perlu disimpan sebagai inventori.83) dan mengurangkan bilangan pembekal (2.356 0.90). .76).042 0.305 * Signifikan pada aras keertian 5% Di samping itu. Ini kerana daripada aspek perolehan yang dilakukan di organisasi ini lebih melibatkan pembelian teknologi terkini untuk menjalankan penyelidikan dan pembangunan.771 0. penerimaan sistem e-Perolehan ini juga adalah disebabkan oleh faedah-faedah yang boleh diperolehi daripada penggunaan sistem tersebut.346 P 0. Oleh itu aspek mengurangkan inventori bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.292 0. terdapat dua faedah yang merekodkan min terendah iaitu mengurangkan inventori (2.80) dan mengurangkan masa transaksi (3. mengurangkan kertas kerja (3.79). Berdasarkan kepada dapatan soal selidik yang dijalankan.14: Analisis Regresi tentang perkaitan antara amalan e-Perolehan dengan faedah kepada pengguna dalaman Pembolehubah bersandar • • • • • F Faedah kepada pengguna dalaman Pengumpulan maklumat Analisis Risikan Kontrak perundingan Jenis permohonan = 8.15 menunjukkan faedah-faedah yang diberikan oleh sistem e-Perolehan kepada organisasi TMR&D.346 t -0. TMR&D merupakan organisasi yang menjalankan pembangunan dan penyelidikan.001 0.002 Pembolehubah tidak bersandar P = 0.131 Jadual 4. Daripada jadual ini.000 R2 = 0.034 0.401 0. kebanyakannya menyatakan sistem e-Perolehan ini memberikan banyak faedah kepada mereka dari segi mengurangkan kos transaksi (3.356 0.430 Beta -0.

36 3.15: Faedah-faedah e-Perolehan kepada organisasi TMR&D Faedah e-Perolehan Mengurangkan kos transaksi Mengurangkan kertas kerja Mengurangkan masa transaksi Mengurangkan kesilapan semasa memproses tempahan Meningkatkan kebolehpercayaan maklumat kepada pengguna dalaman (laporan perkembangan terkini) Memperbaiki kualiti perkhidmatan kepada pengguna dalaman Memenuhi jangkaan pengguna dalaman Sistem e-Perolehan sedia ada sangat memuaskan Penghantaran maklumat yang tepat pada masa kepada pengguna dalaman Meningkatkan komunikasi dengan pengguna dalaman Memperbaiki kerjasama dengan pembekal Memperbaiki komunikasi dengan pembekal Meningkatkan kualiti produk/perkhidmatan kepada pengguna dalaman Meningkatkan kefleksibelan memenuhi perubahan kepada keperluan pengguna Memperbaiki perkongsian data dengan pembekal Meningkatkan kualiti bahan/perkhidmatan Mengurangkan pembelian yang tidak perlu (Maverick buying) Mengurangkan inventori Mengurangkan bilangan pembekal 3.83 2.69 . Ini kerana pihak syarikat merasakan bahawa setiap syarikat pembekal yang berkelayakan perlu diberi peluang untuk menjadi pembekal kepada TMR&D.80 3. Jadual 4.76 3.79 3.56 3. aspek mengurangkan bilangan pembekal juga bukan merupakan faedah utama kepada organisasi ini.61 3.76 Min 3.58 3.11 2.39 3.39 3. Oleh yang demikian.49 3.90 3.132 Manakala dari segi faedah mengurangkan bilangan pembekal.61 3. pihak TMR&D tidak menghadkan jumlah bilangan pembekal yang ingin mendaftar untuk menjadi pembekal syarikat.47 3.56 3.54 3.

8 Kesan Pelaksanaan e-Perolehan di TMR&D Hasil daripada temubual yang dijalankan. (2003). Manakala bagi syarikat TMR&D. faedah yang diberikan oleh sistem ini ke atas organisasi mereka berikut: 1. pihak pengurusan perolehan menyatakan bahawa terdapat banyak kebaikan dan faedah yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ini. Penerangan tentang faedah-faedah utama ini akan dibincangkan di seksyen selepas ini. penjimatan kos dan spesifikasi produk. Dapat menjimatkan kos. didapati bahawa faedah yang utama yang diberikan oleh sistem ini ialah faedah ketelusan. Proses perolehan dilakukan dengan lebih cekap dan berkesan 2. Eakin (2002). Quesada (2004) dalam kajian mereka ke atas sistem ePerolehan. Merupakan teknologi baru dan seiring dengan perkembangan semasa yang lebih mencabar 5. masa proses pembelian. Daripada faedah-faedah yang dikemukakan di atas. Dapat mengurangkan penyalahgunaan kuasa 7. Dapat membuat pilihan terbaik bagi produk dan perkhidmatan Kesemua faedah ini sememangnya dapat menjadi pendorong kepada organisasi ini untuk menggunakan sistem e-Perolehan. Keuntungan yang sangat menggalakkan 4. . masa dan kertas 3.133 4. Frye (2004). Faedah-faedah ini juga dikemukakan oleh beberapa penyelidik lepas seperti Timmers (2000). Lebih telus dan mudah untuk menjalankan pengawasan pembelian 6. Subramaniam et al.

Perhatian kepada aspek ketelusan ini dapat menjadikan sesuatu proses pembelian ini dapat berjalan lancar dan memenuhi terma-terma yang telah ditetapkan.134 4. ianya dapat meningkatkan pengawasan di mana sistem e-Perolehan ini lebih terbuka dan boleh dicapai oleh mana-mana kakitangan TMR&D untuk mengurangkan keraguan.8.” Dengan adanya sistem e-Perolehan ini. Daripada temubual yang telah dijalankan.9 menunjukkan contoh laporan yang boleh diakses setiap kakitangan di TMR&D. sistem ini juga mampu untuk mengeluarkan laporan terkini tentang prestasi pembekal serta aktiviti pembelian semasa.” Kenyataan ini turut disokong oleh Ketua Unit Perolehan dengan memberikan komen seperti berikut: “Sistem ini lebih telus atau lebih dikenali sebagai transparent. Di samping itu juga. Perkara ini dinyatakan sendiri oleh Ketua Pegawai Kewangan dengan pernyataan beliau seperti berikut: “Sistem ini sangat bagus kerana ianya lebih telus dari segi pengurusan perolehan dan juga staf.1 Faedah Ketelusan Ketelusan merupakan aspek yang penting dalam menjalankan sebarang urusan perniagaan. aspek ketelusan ini sememangnya dipandang serius oleh pihak pengurusan bagi memastikan tiada penyalahgunaan kuasa berlaku dan dapat menjaga kepentingan semua pihak. segala maklumat pembelian dari segi senarai pembekal yang bersaing dan pembekal yang terpilih disimpan di dalam sistem ini. Dengan menjalankan perolehan secara atas talian ini. Rajah 4. Ketelusan ini sebenarnya yang utama. . Sebenarnya aspek ketelusan merupakan aspek utama dalam pelaksanaan sistem ini.

ianya boleh mengenal pasti pembekal yang aktif dan pasif. Rajah 4. Perkara ini dijelaskan dalam kenyataan Ketua Unit Perolehan yang menyatakan bahawa: . Prestasi ini boleh di lihat dengan merujuk kepada penglibatan pembekal dalam bersaing untuk mendapatkan tawaran yang dikeluarkan. ianya dapat meningkatkan ketelusan dan mengurangkan keraguan dalam menjalankan perolehan di TMR&D.135 Daripada jadual berikut. Paparan web ini juga memberikan jumlah tawaran yang pernah diperolehi bagi setiap vendor di TMR&D.9 Maklumat Pembekal di TMR&D Aspek ketelusan bukan sahaja perlu diamalkan. malah ianya perlu ditunjukkan bagi menyelesaikan persoalan dan pertikaian ke atas aktiviti perolehan syarikat. Dengan adanya laporan ini.

136 “Tapi yang penting kerja kita orang (procurement) telus. Kitaran masa proses pembelian/perolehan Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 60 hari pada tahun 2002 kepada 30 hari pada tahun 2003 Masa kitaran proses perolehan dapat dikurangkan daripada 30 hari pada tahun 2003 kepada 14 hari pada tahun 2004 . Laporan daripada unit perolehan menunjukkan bahawa masa proses pembelian dikurangkan dari dua minggu kepada 2-3 hari.10). semua aktiviti yang berkaitan dengan perolehan dapat di lihat oleh semua kakitangan TMR&D termasuklah mendapatkan maklumat mengenai pembekal syarikat (lihat Rajah 4. kita tunjuklah. 4. orang tak boleh persoalkan kita. Berikut merupakan laporan dari unit perolehan bagi kitaran masa perolehan bagi tahun 2002 hingga 2004. kita cakap telus. sistem ini juga dapat mengurangkan masa proses pembelian di mana masa pembelian akan menjadi lebih cepat dan mudah. Laksanakan sahaja tak begitu berkesan.8. tapi orang boleh persoalkan kita.” Dengan menggunakan sistem e-Perolehan. kalau pakai e-Perolehan. Ketelusan dan integriti bukan sahaja perlu dilaksanakan malah perlu di tunjuk. Ianya memudahkan aktiviti pemantauan dijalankan di samping meningkatkan ketelusan dalam membuat pembelian syarikat.2 Tempoh Kitaran Proses Pembelian Selain faedah ketelusan. kalau kita guna sistem biasa. Jadi mereka nak kita tunjuk dan buktikan.

Sehubungan dengan itu. kita boleh kurangkan dalam 50% masa kitaran perolehan. notis pemberitahuan. masa yang diambil untuk proses perolehan menjadi lebih singkat dan mampu untuk mengurangkan masa kitaran perolehan hampir separuh daripada perolehan tradisional. ianya jelas menunjukkan akan kemampuan sistem ini dalam meningkatkan kecekapan dan mempercepatkan proses perolehan syarikat.” Berdasarkan kepada kenyataan di atas.” Kenyataan ini juga disokong oleh Penolong Pengurus Besar dengan pernyataan berikut: “ Banyak faedah yang boleh diperolehi daripada sistem ini. maka ianya memudahkan proses perolehan dari segi pengesahan. ianya secara tidak langsung dapat mengurangkan masa menunggu barangan serta tidak lagi boleh menjadi alasan kepada kelewatan penyiapan sesuatu projek R&D. Berdasarkan kepada pengurangan kitaran masa proses perolehan. Sebelum ini. Berikut merupakan kenyataan dari Ketua Unit Perolehan: “Dari segi kitaran masa. sistem perolehan kini telah diautomasikan.137 Tempoh masa yang pendek ini secara tidak langsung dapat membantu ahli penyelidik di sini mendapatkan barang penyelidikan mereka dengan lebih cepat dan menghasilkan produk penyelidikan mereka dalam jangka masa yang telah ditetapkan. Kaedah ini melibatkan permohonan proposal dan sebut harga secara pos dan kaedah . kelulusan dan semakan yang dibuat melalui e-mel kakitangan. perolehan tradisional digunakan untuk membuat segala pembelian barangan untuk aktiviti R&D. Pembelian ini perlu dilakukan sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum sesuatu projek R&D dimulakan. Ini kerana proses perolehan pada ketika itu memakan masa yang panjang kerana menggunakan kaedah manual. Menurut salah seorang responden. Salah satu daripadanya ialah sistem e-Perolehan ini merupakan sebuah automated system yang boleh mempercepatkan proses perolehan dilakukan.

Memandangkan aktiviti R&D ini melibatkan peralatan dari dalam dan luar negara.138 penilaian dilakukan secara manual dengan mengisi borang penilaian SBB 19B oleh kakitangan unit perolehan. . kami merasakan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah sesuatu yang wajar kerana kami biasanya membuat pembelian yang melibatkan amount yang besar seperti ratusan ribuan ringgit dan memandangkan kami merupakan organisasi R&D. Kebiasaannya pembelian bagi aktiviti R&D ini melibatkan satu jumlah yang agak besar sehingga mencecah jutaan ringgit. dengan adanya sistem e-Perolehan ini ianya membolehkan pembelian dilakukan pada jangka masa yang pendek serta membolehkan projek R&D dijalankan mengikut perancangan yang telah disediakan. Oleh itu. Selain kepentingannya dalam memberikan faedah kepada penjimatan masa proses pembelian. Oleh yang demikian. kelewatan mendapatkan barangan untuk menjalankan projek R&D sering dijadikan penyebab kepada kelewatan sesuatu projek itu disempurnakan. ianya juga turut memberi faedah dari segi penjimatan kos pembelian barangan dan perkhidmatan. maka proses pembelian kerap berlaku yang melibatkan pembelian peralatan penyelidikan dan sebagainya. Perkara ini dijelaskan sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam kenyataan beliau yang berbunyi: “ Ini kerana bagi TMR&D.” Berdasarkan kepada pernyataan di atas. Perbelanjaan yang besar ini melibatkan pembelian mesin dan peralatan dari dalam atau luar negara. ianya menerangkan akan kepentingan sistem e-Perolehan dalam membantu aktiviti pembelian bagi melancarkan perjalanan aktiviti R&D. penilaian yang teliti perlu dilakukan untuk memastikan barangan yang dibeli memenuhi spesifikasi dan keperluan penyelidikan yang akan dijalankan.

16 di bawah. Penjimatan kos ini juga boleh di lihat daripada Laporan Penjimatan Kos bagi tahun 2003 dan 2004 yang dikeluarkan oleh unit perolehan pada Jadual 4.8. Dengan membangunkan sistem ini secara dalaman. penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal. Dengan cara ini aktiviti-aktiviti perolehan yang dijalankan secara atas talian adalah lebih murah.139 4. Dari segi penggunaan sistem. ianya dapat mengurangkan perbelanjaan penghantaran maklumat secara pos serta dapat menjimatkan penggunaan kertas bagi tujuan penyediaan kertas kerja dan proposal sebut harga. penjimatan daripada pembelian bebas duti pengangkutan serta pendapatan daripada pendaftaran vendor.3 Penjimatan Kos Penjimatan kos pembelian merupakan antara sebab mengapa kebanyakan organisasi menggunakan sistem e-Perolehan. Sistem e-Perolehan TMR&D mampu untuk memberi penjimatan kos yang tinggi kepada organisasi kerana ianya dibangunkan sendiri secara dalaman. mudah dan menjimatkan masa. Vendor hanya perlu menghantar proposal sebut harga dalam bentuk digital kepada unit perolehan TMR&D dan kakitangan unit ini akan membuat penilaian secara atas talian dan seterusnya menghantar keputusan penilaian kepada pemohon untuk membuat pemilihan vendor. Ini kerana melalui sistem ePerolehan. Laporan tahunan ini disediakan untuk melihat sejauh mana sistem ini dapat memberi penjimatan kepada syarikat sepanjang ianya dilaksanakan. Penjimatan tahunan ini di lihat dari aspek penjimatan daripada sistem e-Perolehan. pengguna sistem hanya perlu memasukan maklumat pembelian menggunakan borang online dan permohonan ini akan diiklankan kepada semua vendor syarikat yang berdaftar. . ianya secara tidak langsung dapat menjimatkan kos pembangunan sistem.

950.970.430. ianya jelas menunjukkan faedah penjimatan kos yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan berbanding dengan sistem perolehan manual. sistem ini juga berkemampuan dalam memberikan spesifikasi produk dan perkhidmatan yang lebih baik melalui perundingan dua hala antara pihak pembeli dan juga pihak pembekal melalui medium elektronik. 3.869. Kaedah ini merupakan satu pembaikan daripada kaedah tradisional di mana . ianya membolehkan pengguna sistem menjalankan perundingan tentang spesifikasi produk secara atas talian. Keseluruhan penjimatan yang dicatatkan adalah hampir 1 juta ringgit pada tahun 2003 dan lebih 1. Penjimatan daripada sistem e-Perolehan Penjimatan daripada perundingan langsung dengan pembekal Penjimatan daripada pembelian bebas Duti Pengangkutan Pendapatan daripada pendaftaran Vendor Jumlah (RM) 456.113.140 Jadual 4.426.18 Berdasarkan kepada laporan di atas.05 167. Jumlah ini merupakan satu nilai yang besar dan ianya dapat digunakan untuk kegunaan lain bagi meningkatkan produktiviti syarikat.00 430.134.4 Spesifikasi Produk Sesuatu perolehan barangan yang akan dilakukan perlulah mempunyai spesifikasi yang baik dan lengkap untuk memenuhi keperluan aktiviti R&D yang bakal dijalankan.102.48 30.069.70 562. Selain daripada faedah penjimatan kos.8.71 335.00 1.00 994. Dengan menggunakan sistem e-Perolehan.16: Penjimatan Tahunan 2003 dan 2004 Unit Perolehan TMR&D Bil Perkara 2003 (RM) Tahun 2004 (RM) 1.000.00 34. 4. 4.840.76 817.8 juta ringgit pada tahun 2004. 2.

141 pembeli dan pembekal menjalankan perundingan secara bersemuka dan memerlukan perancangan untuk menetapkan masa dan tempat penemuan serta melibatkan kos untuk tujuan perbincangan. sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini juga mempunyai kelebihan dan keunikannya yang tersendiri. ianya memberikan kelebihan kepada organisasi itu untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibangunkan sendiri adalah lebih mudah dan cepat. 4. perbincangan antara pembeli dan pembekal boleh dilakukan pada bila-bila masa tanpa perlu untuk mengatur sebarang temu janji dan pembeli juga boleh mendapatkan jawapan/kepastian daripada pembekal tentang spesifikasi produk yang diinginkan dengan serta merta. Hal ini diperakui oleh salah seorang responden dengan menyatakan: . brocher dan laman web mereka mengikut keperluan dan permintaan semasa. aktiviti perniagaan secara atas talian ini juga memberi kemudahan kepada para pembekal untuk mengemas kini spesifikasi produk.5 Kelebihan Pembangunan Sistem secara Dalaman Selain daripada faedah di atas. Dengan cara ini segala butiran yang diperlukan oleh pihak pembeli boleh diperolehi dengan mengakses ke laman web pembekal atau muat turun (download) brocher atau sebut harga melalui Internet. Melalui sistem atas talian ini. Di samping itu juga. dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Ini kerana. Di sini pembekal yang berjaya menawarkan barangan yang berkualiti dengan harga yang rendah akan diberi lebih perhatian daripada pembekal yang lain.8. Pembelian menggunakan sistem e-Perolehan ini juga secara tidak langsung memberi faedah dari segi variasi pemilihan pembekal dan barangan yang lebih banyak. Perkara ini disebabkan oleh segala bentuk penyelenggaraan dan pengemaskinian sistem boleh dilakukan sendiri oleh kakitangan syarikat tanpa perlu menunggu bantuan teknikal daripada syarikat luar.

sehingga kini perubahan dan pembaikan masih lagi dijalankan mengikut kesesuaian dan keperluan semasa. Dengan menggunakan sistem sendiri. Walaupun sistem ini sudah 3 tahun digunakan. Perubahanperubahan yang kita lakukan ini pun tidak melibatkan kos penyelenggaraan. Perubahan dan pembaikan ini dilakukan tanpa melibatkan sebarang kos penyelenggaraan dan mampu diselesaikan dalam jangka masa yang agak singkat. Masa yang diperlukan untuk membuat perubahan atau membaiki kerosakan pada sistem itu bergantung kepada jenis perubahan atau kerosakan yang dialami. Ini kerana.142 “. maka terdapat banyak perubahan yang berlaku.. pengguna sistem juga perlu sentiasa memastikan sistem mereka sentiasa memenuhi kehendak dan keperluan semasa. Keperluan kepada penggunaan sistem bagi setiap organisasi adalah berbezabeza bergantung kepada corak pentadbiran pihak atasan. Itulah kelebihannya kalau membangunkan sistem sendiri. Oleh itu. Perubahan ini dilakukan untuk meningkatkan keberkesanan proses pembelian menggunakan sistem e-Perolehan. Dari segi proses Perolehan juga turut berubah di mana prosedur pengesahan dan kelulusan permohonan pembelian telah dirombak bagi mengurangkan lagi elemen birokrasi. jika berlaku sebarang perubahan kepada struktur organisasi. perubahan masih berlaku sehingga sekarang. unit perolehan mampu untuk membuat perubahan dengan segera mengikut kehendak pihak pengurusan. Perkara ini dibuktikan sendiri dalam organisasi ini apabila pimpinan utama syarikat bertukar. Oleh itu. teknologi itu sentiasa mengalami perubahan yang cepat. kebiasaannya corak pentadbiran syarikat juga akan berubah. Aspek penyelenggaraan merupakan elemen yang agak penting dalam membuat keputusan untuk melaksanakan sesuatu sistem. Seperti yang dimaklumkan oleh Ketua Unit Perolehan dalam sesi temubual menyatakan: .

ada yang kita bangunkan untuk kita masukkan benda-benda baru dan pemprograman semula perlu dilakukan dan ianya akan mengambil masa jua.17 di bawah menunjukkan perbandingan di antara sistem perolehan lama dengan sistem e-Perolehan. kadang-kadang sehari.6 Rumusan bagi Faedah e-Perolehan Secara ringkasnya. perubahan proses perolehan tradisional kepada sistem e-Perolehan memberikan kesan yang begitu ketara dalam aktiviti pembelian terutamanya dari segi ketelusan dalam menjalankan pembelian. Masa paling lama kadang-kadang seminggu. Jika perubahan kerap dilakukan. Setiap penyelenggaraan yang dilakukan akan melibatkan kos penyelenggaraan yang perlu dibayar kepada pihak pembekal sistem sebagai bayaran perkhidmatan. .143 “Ada dua situasi.” Jika dibandingkan dengan penggunaan perisian yang sedia ada di pasaran. Merujuk kepada jadual di bawah. Jadual 4. 4. Masa untuk programkan semula sistem itu bergantung. sistem ini sememangnya memberikan banyak faedah kepada pengguna dan organisasi. Tapi kalau setakat masalah teknikal yang kecil-kecil tu biasanya diperbaiki dengan segera. maka kos penyelenggaraan juga akan meningkat. aktiviti penyelenggaraan yang ingin dilakukan agak mengambil masa kerana pihak syarikat perlu menunggu wakil daripada pihak pembekal sistem untuk melakukan penyelenggaraan ke atas sistem yang dibekalkan.8. dan kalau mudah.

• Sistem e-Perolehan Dapat meningkatkan ketelusan di mana sistem ini lebih terbuka dan dicapai oleh semua kakitangan TMR&D dan dapat mengurangkan keraguan.60) dan tekanan pengurangan harga memberi kesan pengurangan khidmat pelanggan dan isu kualiti (2.17 : Perbezaan perolehan Tradisional dan e-Perolehan Faedah Ketelusan (Transparency) Perolehan Tradisional • Tiada ketelusan dengan perolehan tradisional dan pelbagai persoalan dan keraguan timbul.65) diikuti dengan kurang keselamatan (2. .10 menunjukkan min halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan TMR&D.53). 4.144 Jadual 4.9 Kekangan Teknologi dan Masalah Hasil daripada soal selidik yang dijalankan rata-rata menyatakan bahawa takut kepada penipuan di Internet mencatatkan min yang tertinggi (2. Masa proses pembelian Penjimatan Kos • Mengambil masa lebih kurang 2 minggu untuk proses pembelian • Mengambil masa 2-3 hari untuk proses pembelian • Melibatkan kos yang tinggi untuk courier/ penghantaran maklumat • Tidak melibatkan kos courier kerana sebut harga dinyatakan secara online • Spesifikasi produk • • Menggunakan kertas yang banyak Requester kadang kala memberi spesifikasi produk yang lama @ salah Spesifikasi produk lambat diterima • • Tidak menggunakan banyak kertas (paperless) Perundingan mengenai sebut harga boleh dijalankan atas talian (online) di mana pembeli boleh upload file baru melalui e-mel. Rajah 4.

untuk mengatasi halangan dari kurang keselamatan di Internet. Bagi keselamatan sistem. Di samping itu juga. Perkara ini diperakui sendiri oleh Penolong Pengurus Besar dalam jawapan beliau yang berbunyi: .145 3 Min 2.5 0 Kurang keselamatan Kemudahan yang lemah Kurang kesedaran Tidak biasa dengan teknologi Ketidaksediaan Halangan Rajah 4. pihak pengurusan telah mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan kepada sistem e-Perolehan dengan menggunakan rangkaian keselamatan di Internet dengan menukarkan http kepada https. Di samping itu.5 1 0. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D.5 2 1.10 : Min Halangan Penggunaan sistem e-Perolehan Beberapa penyelesaian kepada permasalahan di atas telah diperolehi daripada sesi temubual yang dijalankan.

” Bagi mengatasi masalah ini. Maka. Gangguan sistem ini berlaku sekali sekala. gangguan pada server ini jarang berlaku dan masih lagi dapat diatasi seperti yang dinyatakan oleh Ketua Pegawai Kewangan: “ Kelemahannya ialah bila sistem itu (down). Walau bagaimanapun.146 “Keselamatan rangkaian dipertingkatkan dengan menggunakan (https) di mana sistem sekarang yang sedia ada menggunakan (http) dan penambahan (s) merupakan cadangan daripada CEO baru untuk meningkatkan lagi keselamatan server dalam sistem e-Perolehan. … line yang kita gunakan ini kita dapat dari Telekom Malaysia (TM). ianya akan memberi kesan kepada kita punya sistem.” Selain daripada halangan tersebut. Gangguan ini adalah disebabkan oleh masalah talian yang dialami oleh Telekom Malaysia. Sistem “back up” berfungsi sebagai sistem yang menyimpan segala maklumat dan urusan transaksi berkenaan dengan e-Perolehan walaupun semasa berlaku gangguan pada server. ianya akan mengganggu aplikasi proses atau ia akan melambatkan pembuatan keputusan. bukannya selalu. . Unit perolehan dan Unit IT telah membuat perancangan awal di mana mereka telah menyediakan sistem “back up” untuk menangani masalah tersebut. isu ini adalah di bawah kawalan pihak kami. jadi apabila terdapat masalah teknikal ini atau ada elemen yang down. Gangguan pada sistem ini merupakan sesuatu perkara yang di luar kuasa pihak pengurusan perolehan. masalah yang sering mereka hadapi ialah berkenaan dengan server di mana jika terdapat gangguan pada server sistem e-Perolehan juga akan terganggu dan menyebabkan pemindahan data atau maklumat tidak dapat dijalankan. jadi kalau TM menghadapi masalah.

maklumat yang lambat sampai kepada Unit Perolehan akan disimpan dalam sistem “back up”. Ini kerana setiap permasalahan dan halangan yang dihadapi oleh pengguna terhadap sistem e-Perolehan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan segera.33 2. Di samping itu juga.31 (Lihat Jadual 4. ianya dapat mengurangkan masalah yang dihadapi oleh Unit Perolehan di TMR&D dan perjalanan proses e-Perolehan dapat berjalan dengan lancar. Biasanya. Dengan adanya sistem “back up” ini. mereka hanya perlu menghubungi Unit Perolehan TMR&D dan Unit Perolehan akan membuat semakan pada sistem Unit Perolehan. Berikut adalah analisis keseluruhan bagi halangan penggunaan sistem ePerolehan di TMR&D.00 Sumber : J/K Penyelidikan Fakulti Pendidikan. Jika maklumat tersebut tiada dalam sistem.18: Min Keseluruhan Bagi Halangan Sistem e-Perolehan Halangan e-Perolehan Halangan penggunaan sistem e-Perolehan Min 2.68 hingga 5. Unit Perolehan akan menghubungi Unit IT untuk membuat semakan pada sistem “back up”.147 Penggunaan sistem e-Perolehan di kalangan para pembekal juga tidak memberikan banyak masalah kepada mereka. Jadual 4.18).31 Sisihan Piawai 0.67 3. boleh di katakan tiada rungutan daripada pihak pembekal berkenaan penggunaan sistem e-Perolehan di sini. Sehingga kini. Sekiranya pihak pembekal menghadapi masalah seperti tidak boleh menghantar sebut harga.00 hingga 2.66 .34 hingga 3. kelemahan pada sistem ini adalah di luar kawalan pihak pengurusan dan ianya juga merupakan masalah yang turut dialami oleh organisasi lain. Pembahagian tahap ini adalah seperti berikut: Tahap Rendah Sederhana Tinggi Markat 1. UTM 2001/2002 Secara kesimpulannya min halangan penggunaan sistem e-Perolehan ini adalah rendah iaitu 2.

Pengkaji mendapati bahawa pengguna sistem ePerolehan di TMR&D terdiri daripada responden yang mempunyai latar belakang yang berbeza-beza dan terdapat beberapa perbezaan yang signifikan dari aspek amalan e-Perolehan dan tahap pendidikan.10 Rumusan Analisis data di dalam bab ini memberikan dapatan daripada beberapa kaedah yang telah digunakan bagi pengumpulan data seperti soal selidik. Dapatan daripada soal selidik dianalisis dengan menggunakan kaedah kuantitatif seperti Ujian-t.148 4.22 : Ringkasan kepada Keputusan Tinjauan Hipotesis Hipotesis 1: Hipotesis 2: Hipotesis 3: Hipotesis 4: Hipotesis 5: Hipotesis 6: Hipotesis 7: Hipotesis 8: Hipotesis 9: Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina. Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Amalan e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor jantina Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tahap pendidikan Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor tempoh pengalaman Prestasi e-Perolehan mempunyai perbezaan bererti dengan faktor kategori jawatan Terdapat hubungan bererti di antara amalan e-Perolehan dengan prestasi e-Perolehan Disokong Ditolak Ditolak Ditolak Disokong Ditolak Ditolak Dapatan Ditolak Disokong . temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan ke atas syarikat kajian kes. Jadual 4. ANOVA. Hasil dapatan kajian digunakan untuk menguji hipotesis kajian seperti yang terdapat pada Jadual 4.22. dan regresi.

Pendaftaran ini bertujuan untuk memastikan setiap syarikat yang mendaftar mempunyai perniagaan yang stabil dan berkemampuan untuk menjadi pembekal kepada syarikat TMR&D. Bagi keselamatan sistem. Walau bagaimanapun gangguan ini jarang berlaku dan langkah-langkah untuk mengatasi masalah ini juga telah dijalankan dengan menyediakan sistem “back up”. keselamatan sistem dan penipuan di Internet. unit IT TMR&D juga menjalankan pengawasan ke atas sistem Internet TMR&D dengan menggunakan firewall dan tidak membenarkan laman -laman web yang tidak selamat memasuki sistem TMR&D. unit IT TMR&D telah menggunakan perisian anti virus yang akan mengimbas setiap komputer yang ada di TMR&D. Walaupun terdapat beberapa kelemahan pada sistem e-Perolehan ini. semua pembekal/vendor dikehendaki mendaftarkan perniagaan mereka kepada unit perolehan TMR&D. Di samping itu. ianya mempunyai kelemahan dari segi gangguan pada server. Ini kerana kelebihan dan kebaikan daripada penggunaan sistem ini adalah lebih banyak jika dibandingkan dengan masalah yang terdapat pada sistem ini. analisis dan penemuan menerima tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Hasil dapatan daripada kaedah kualitatif mendapati bahawa sistem e- . namun kelemahan tersebut bukan satu halangan kepada syarikat ini untuk melaksanakan sistem e-Perolehan ini. Seperti sistem e-Perolehan. Setiap teknologi baru yang digunakan pastinya mempunyai kelemahan yang tersendiri. namun dapatan daripada analisis temubual serta pemerhatian yang telah dijalankan sedikit sebanyak dapat membantu pengkaji memahami dengan lebih mendalam tentang penolakan hipotesis tersebut seperti yang telah diperbincangkan dalam analisis kajian. Pengkaji percaya bahawa keputusan analisis di atas adalah lebih tertumpu kepada pandangan dan pendapat kakitangan TMR&D ke atas sistem yang dikaji. Walaupun hasil daripada analisis soal selidik tidak banyak menyokong hipotesis kajian. Untuk menangani masalah penipuan di Internet.149 Daripada sembilan hipotesis yang dikemukakan.

Sehubungan dengan itu. Di samping itu juga. . pembangunan sistem secara dalaman ini juga membeli kelebihan kepada syarikat dari segi kos penyelenggaraan yang lebih murah dan cepat serta memudahkan sebarang pindaan dilakukan ke atas sistem mengikut keperluan semasa syarikat.150 Perolehan TMR&D ini merupakan satu sistem yang mesra pengguna dan memudahkan urusan perolehan dijalankan oleh semua kakitangan syarikat ini. dapatan kajian ini adalah penting dan sangat diperlukan bagi membolehkan pengkaji membuat persediaan dari segi praktikal dan garis panduan kepada organisasi yang berminat untuk melaksanakan sistem ePerolehan dalam organisasi mereka.

ianya berada tahap yang tinggi kerana majoriti pengguna sistem amat berpuas hati dengan sistem e-Perolehan ini jika .0 Pengenalan Bab ini membincangkan penemuan kajian yang telah dihuraikan dalam Bab IV serta memaparkan aplikasi serta batasan bagi kajian ini. Perkara ini disebabkan semua permohonan pembelian barangan dan perkhidmatan perlu dilakukan secara atas talian dan tiada lagi permohonan secara tradisional digunakan. Daripada segi tahap prestasi e-Perolehan pula. dapatan kajian menunjukkan bahawa. tahap amalan e-Perolehan di syarikat kajian kes menunjukkan bahawa pengguna sistem e-Perolehan di organisasi ini adalah tinggi berdasarkan kepada jawapan yang diberikan daripada soal selidik yang diedarkan. Untuk objektif yang pertama. Cadangan tindakan juga turut dikemukakan sebelum cadangan kajian-kajian lanjutan yang boleh dilakukan oleh para penyelidik. Ia dimulakan dengan rumusan penemuan kajian diikuti dengan bahagian implikasi teoritikal dan implikasi praktikal seterusnya bahagian batas kajian. Analisis dan penemuan kajian ini telah menjawab semua objektif kajian yang dikemukakan dalam Bab 1.151 BAB V KESIMPULAN DAN CADANGAN 5.

Manakala analisis bagi perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi seperti jantina. Hasil daripada temubual ini memberikan penyelesaian yang biasa digunakan oleh organisasi ini dalam mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem e-Perolehan. kategori jawatan dan tempoh pengalaman tidak memberikan sebarang perbezaan kerana tidak terdapat sebarang nilai signifikan. Perkara ini mungkin disebabkan tahap pengetahuan dan pendedahan mereka terhadap teknologi terkini adalah lebih baik dan mereka tergolong dalam pekerja yang berpendidikan tinggi. Terdapat perbezaan antara pengguna yang memiliki sarjana muda dengan sarjana dalam menggunakan sistem ini. satu persamaan regresi telah dibentuk untuk melihat hubungan bererti antara amalan e-Perolehan dan prestasi ePerolehan.152 dibandingkan dengan perolehan secara tradisional. Ini kerana sistem e-Perolehan ini merupakan satu pembaikan dalam proses perolehan tradisional kerana lebih mudah.4). Analisis kajian menunjukkan terdapat hubungan yang signifikan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan.7. Walaupun hubungan yang wujud tidak begitu kuat (rujuk Bab 4 bahagian 4. 2001). Antara masalah yang sering . cepat dan menjimatkan kos. pengkaji telah mendapatkan pandangan dan pendapat daripada beberapa orang responden yang dicadangkan oleh pihak pengurusan. Daripada aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi. Oleh itu. Seterusnya. Dapatan ini juga menyokong kajian lepas yang menyatakan bahawa faktor jantina dan kategori jawatan juga tidak memberi kesan ke atas aspek pembelian (Sharon. namun analisis regresi menunjukkan bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang yang terbesar dalam meningkatkan faedah e-Perolehan. tahap pendidikan memberikan nilai signifikan ke atas amalan dan prestasi e-Perolehan. Bagi mencapai objektif kajian yang ketiga. dapatan tentang perbezaan ini telah mencapai objektif kajian yang kedua dan keenam. dengan menggunakan kaedah temubual dan pemerhatian.

industri kecil dan sederhana. Seterusnya. dan industri besar semuanya tidak terkecuali daripada kesan rangkaian teknologi maklumat dalam strategi. Tanpa mengira sektor industri kecil.153 dihadapi oleh pengguna sistem e-Perolehan ialah gangguan pada server. unit perolehan dengan kerjasama unit IT telah menyediakan satu sistem back up bagi tujuan menyimpan segala maklumat penting sekiranya berlaku gangguan pada server. Pendaftaran pembekal ini adalah untuk mendapatkan maklumat mengenai pembekal bagi tujuan kawalan prestasi dan jaminan terhadap barangan yang dibeli. Secara kesimpulannya. Bagi mengatasi masalah ini. kurang keselamatan dan tekanan pengurangan harga memberi kesan terhadap kualiti dan khidmat pelanggan merupakan halangan yang dihadapi oleh pengguna sistem di organisasi ini. segala pembelian yang dilakukan oleh pengguna sistem e-Perolehan mestilah melalui pembekal yang telah berdaftar dengan unit perolehan syarikat.1 Rumusan Penemuan Kajian Teknologi Maklumat pada masa kini menunjukkan perubahan yang dramatik dalam cara organisasi menjalankan perniagaan mereka. kesemua objektif telah dicapai melalui kajian kes yang telah dijalankan. Bagi mengelakkan daripada penipuan di Internet. Halangan ini dapat diatasi oleh pihak pengurusan dengan mempertingkatkan ciri-ciri keselamatan dan mengambil langkah berjaga-jaga dari terpedaya dengan penipuan di Internet. 5. rumusan bagi penemuan kajian dibincangkan bagi melihat secara keseluruhan dapatan daripada analisis yang telah dijalankan. Ini kerana impak daripada IT ini amat besar bagi . operasi dan prestasi syarikat mereka. Selain daripada masalah kepada server. hasil daripada ujian soal selidik mendapati bahawa takut kepada penipuan di Internet.

Hasil analisis yang diperolehi ini juga turut menyamai dengan dapatan seorang penyelidik lepas dalam kajian beliau terhadap perhubungan amalan dan prestasi e-Perolehan. Dalam kajian tersebut. 2005. Robieh. 2004. beliau menjangkakan hubungan ini akan menjadi lebih kuat sekiranya bilangan . Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa wujud hubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. ianya dapat memberi satu peluang yang besar kepada syarikat (Ab Hamid dan Majid. Kajian lepas juga membuktikan bahawa tahap pendidikan mempunyai pertalian yang rapat dalam menguasai bidang keilmuan (Bakri. 2002). Daripada analisis regresi yang dijalankan mendapati bahawa jenis permohonan yang dilakukan merupakan penyumbang terbesar bagi faedah e-Perolehan berdasarkan nilai signifikan yang diperolehi dalam analisis ini. ). Park. Ini bermakna bahawa faedah e-Perolehan banyak bergantung kepada bagaimana sesuatu pembelian itu dijalankan. penggunaan Internet. Teo. Pendedahan yang meluas tentang teknologi di sekolah dan institusi pengajian tinggi memberikan pengetahuan tentang faedah serta kegunaan teknologi dan menyemai pelajar dengan persepsi tersendiri berkaitan teknologi. Berdasarkan kepada kajian lepas. Perbezaan ini wujud disebabkan kerana tahap pendidikan sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran. 1995.154 membolehkan mereka dapat terus berada dalam pasaran dan bersaing di peringkat global. keadaan e-Perolehan di Malaysia berhadapan dengan pelbagai cabaran. Pengenalan kepada sistem e-Perolehan untuk menggantikan perolehan tradisional yang menggunakan IT sebagai medium transaksi merupakan satu pembaharuan dalam menjalankan pembelian. 2001. (Rugimbana. namun sekiranya syarikat mampu untuk berhadapan dengan cabaran ini. Hasil daripada analisis dan dapatan dalam kajian ini telah menyokong tiga hipotesis kajian iaitu hipotesis yang kedua dan keenam iaitu terdapat perbezaan bererti bagi amalan dan prestasi e-Perolehan berdasarkan kepada tahap pendidikan dan hipotesis yang ke sembilan iaitu terdapat perhubungan antara amalan ePerolehan dan prestasi e-Perolehan. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja. Mereka yang mempunyai pendidikan yang lebih tinggi lebih cenderung untuk menggunakan pelbagai bentuk penggunaan teknologi terkini.

Dari segi . tidak menjadi halangan kepada syarikat ini untuk membeli perisian yang sedia ada dengan kos yang tinggi. kekangan daripada aspek kos pelaksanaan yang tinggi dan isu keselamatan serta kekurangan infrastruktur teknologi tidak lagi menjadi penghalang kepada penggunaan sistem e-Perolehan. Keupayaan TMR&D dalam membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman menunjukkan bahawa sistem boleh dibangunkan sendiri sekiranya organisasi itu mempunyai kepakaran dari segi tenaga kerja dalaman dan teknologi yang diperlukan untuk membangunkan sistem tersebut. Dapatan daripada kaedah temubual dan pemerhatian yang telah dijalankan menunjukkan bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini memberikan banyak kelebihannya kepada organisasi yang membangunkannya. Ini kerana pembelian perisian di pasaran biasanya memerlukan peruntukan lebih kurang RM300. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman adalah lebih menjimatkan dan mudah untuk dilakukan perubahan ke atas sistem tersebut mengikut keperluan semasa organisasi. Oleh itu.155 transaksi dipertingkatkan dengan menggunakan teknologi e-Perolehan (Quesada. TMB. mereka hanya menumpang penggunaan server yang sedia ada di Unit IT. Oleh yang demikian. ExxonMobil dan sebagainya. Pada masa kini. Syarikat ini menggunakan perisian sistem e-Perolehan yang terdapat di pasaran dan kebanyakan perisian ini adalah berasal dari negara luar. Syarikat ini mampu menggunakan perisian dari luar kerana mereka mempunyai kemampuan daripada aspek kewangan dan mereka juga mampu untuk menyediakan infrastruktur teknologi yang lengkap untuk melaksanakan sistem tersebut. Daripada kajian yang dijalankan ke atas TMR&D.000 dan ada yang lebih tinggi daripada jumlah tersebut bergantung kepada fungsi dan proses perolehan yang dikehendaki.000 hingga RM800. 2004). di awal pembangunan sistem e-Perolehan. penggunaan sistem ini hanya tertumpu kepada aplikasi projek perdana kerajaan dan syarikat gergasi seperti PETRONAS.

isu terhadap ketelusan tidak lagi menjadi persoalan kepada pihak pengurusan TMR&D. Moise dan Geloso.156 pembelian peralatan sokongan lain seperti Perisian Dream Weaver. 2003. perolehan dilakukan secara tradisional di mana ketelusan dalam membuat pembelian sering dipertikaikan. Kajian ini juga memberikan kefahaman yang lebih mendalam tentang . temubual dan juga pemerhatian. Secara keseluruhannya. Kajian lepas juga turut menyatakan bahawa sistem e-Perolehan dapat meningkatkan aspek ketelusan dalam membuat pembelian (Utusan Malaysia. penyelidikan mendapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat meningkatkan kecekapan dan keberkesanan proses perolehan syarikat.2 Implikasi Teoritikal dan Sumbangan Berdasarkan kepada pengumpulan data daripada soal selidik. sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman merupakan satu alternatif yang baik bagi organisasi. 2006. 2003). Ini kerana sebelum TMR&D memperkenalkan sistem e-Perolehan. Maka. 5. mereka ingin membentuk ketelusan kepada semua pihak yang menjalankan urusan dengan TMR&D. Pada masa ini keperluan adalah lebih kepada masa dan tenaga individu yang terlibat dari segi pembangunan sistem. Ini kerana pembangunan sistem secara dalaman mampu membantu syarikat memperolehi faedah daripada penggunaan teknologi tersebut sama seperti faedah yang diberikan oleh sistem yang sedia ada di pasaran. Faedah yang paling utama yang diperolehi daripada penggunaan sistem e-Perolehan ialah ketelusan dalam proses pembelian kerana daripada pandangan pihak pengurusan. Photoshop untuk tujuan pembangunan sistem tidak memerlukan kos yang tinggi. dengan pelaksanaan sistem ini. Ini kerana sepanjang pembangunan sistem dijalankan beberapa perbincangan dan pengujian telah dijalankan bagi memastikan sistem yang dihasilkan dapat berfungsi dengan baik dan memenuhi proses perolehan syarikat. Micromedia Flash. Rogge.

6.. Walaupun penjimatan yang diperolehi oleh syarikat ini kurang daripada 5%. Jika dibandingkan antara sistem e-Perolehan TMR&D dan aplikasi e-Perolehan ini. dan e-Kerjasama (de Boer et al. terdapat beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Sumber. namun peratusan penjimatan kos ini masih boleh dipertingkatkan sekiranya keseluruhan sistem ini diautomasikan. Ini kerana buat masa ini proses pembayaran masih lagi dilakukan secara manual di mana automasi sistem e-Perolehan ini hanyalah sehingga pengeluaran Purchase Order (PO). Berdasarkan kepada laporan penjimatan kos tahunan unit perolehan serta maklum balas daripada soal selidik yang diedarkan kepada pengguna sistem e-Perolehan TMR&D. 2000). Quesada. 2004. sekiranya proses pembayaran ini diautomasikan.1). Seperti mana yang dibincangkan dalam bab 2. Penjimatan kos sebanyak 3% yang diperolehi oleh syarikat ini membuktikan bahawa kajian lepas yang menyatakan bahawa penggunaan sistem ini dapat memberikan penjimatan sekitar 5% daripada kos perolehan (Timmers. . mengurangkan kertas kerja. 2000. ianya secara tidak langsung dapat meningkatkan lagi kecekapan proses perolehan.157 amalan perolehan. Ini berdasarkan kepada kajian yang telah dijalankan oleh beberapa penyelidik yang menyatakan hampir semua aplikasi e-Perolehan adalah penting untuk mempertingkatkan keberkesanan pembelian (Croom. Eakin. 2001). 2000. e-Maklumat. Pengkaji berpendapat. 2004). ianya dapat meningkatkan lagi aplikasi sistem ini di samping menambahkan faedah yang sedia ada terutamanya dari segi kos pembelian yang lebih murah. e-MRO. ada beberapa aplikasi e-Perolehan seperti e-Lelong masih belum dilaksanakan oleh syarikat kajian kes (Lihat Bab 2 bahagian 2. e-Tender. Subramaniam et al. dan mengurangkan kos pencarian pembekal. 2003. Frye. didapati bahawa penggunaan sistem e-Perolehan sememangnya dapat menjimatkan kos perolehan terutamanya dari segi kos transaksi. teknologi e-Perolehan yang digunakan serta kesan sistem ePerolehan ke atas prestasi perolehan syarikat. Weil. e-Lelong. Sekiranya aplikasi ini diterapkan dalam sistem e-Perolehan TMR&D. 2002.

Kajian lepas mendapati bahawa kesukaran mendapatkan perisian sistem yang bersesuaian dengan kehendak organisasi merupakan antara halangan kepada pelaksanaan sesuatu sistem (Davila et al. kajian ini juga mengemukakan pendekatan yang digunakan oleh syarikat R&D dari segi persediaan awal sebelum dan semasa .9). 1995. ). Maka dengan itu penyelidik tersebut menjangkakan hubungan ini akan lebih kuat sekiranya syarikat meningkatkan lagi amalan e-Perolehan dari segi kontrak perundingan dan jenis permohonan yang dijalankan dengan menggunakan sistem e-Perolehan (Quesada. Dapatan ini juga adalah lebih kurang sama dengan hasil dapatan yang dijalankan oleh penyelidik tersebut. 2004). 2002). Seperti yang dibincangkan di dalam kajian literatur (rujuk bahagian 2. Park. Perbezaan signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dan faktor demografi hanya terdapat pada faktor tahap pendidikan. 2004. Robieh. Oleh yang demikian. ianya dapat dijadikan sebagai salah satu daripada jalan penyelesaian kepada halangan di atas. 2001. Kajian ini juga merupakan kesinambungan daripada kajian yang dijalankan oleh seorang penyelidik dalam melihat perhubungan antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Halangan ini disebabkan organisasi sukar untuk mengintegrasikan proses yang sedia ada dengan perisian yang sedia ada di pasaran dan menjadikan mereka kurang berminat untuk menjalankan perolehan secara elektronik. Teo. dengan membangunkan sistem ini secara dalaman.158 Kajian ini memberikan rangka kerja teoritikal yang menunjukkan hubungan positif dan signifikan antara amalan e-Perolehan dan faedah e-Perolehan dan perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi. 2005. Sehubungan dengan itu.305. Perkara ini turut dijelaskan oleh seorang penyelidik yang berpendapat bahawa tahap pendidikan seseorang itu sering dikaitkan dengan tahap komitmen mereka terhadap pembelajaran (Bakri. 2003) dan ianya juga sering dikaitkan kepuasan kerja dan penggunaan Internet. Dari segi perhubungan antara amalan e-Perolehan (kontrak perundingan dan jenis permohonan) dan prestasi e-Perolehan (faedah kepada pengguna dalaman) pula menunjukkan perhubungan yang agak lemah kerana nilai R2 yang diperolehi daripada analisis regresi yang dijalankan adalah 0. (Rugimbana.

Croom dan Johnston. .90). 2004).15) di mana antara faedah utama yang diperolehi oleh organisasi ialah mengurangkan kos transaksi (3.159 melaksanakan sistem e-Perolehan TMR&D dan bagaimana mereka menangani masalah yang berkaitan dengan sistem tersebut.80). 2002 dan Quesada. Helmi. Oleh itu. Perkara ini dibuktikan daripada analisis kajian dalam bab empat (lihat Jadual 4. Ini kerana kajian yang berkaitan dengan pembangunan sistem e-Perolehan secara dalaman ini adalah sangat berkurangan. 2005. 2005.79). 2003). Kebanyakan kajian tentang sistem e-Perolehan lebih menumpukan kepada penggunaan sistem yang sedia ada di pasaran dan tertumpu kepada sektor industri (Hussain et al. Quesada. kajian ini memberi pendedahan tentang sebuah sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri oleh sebuah organisasi yang berorientasikan R&D dan berjaya membangunkan sistem e-Perolehan mereka dan memperolehi faedah yang hampir sama dengan perisian sistem yang berada di pasaran. 2004. Faedah ini adalah sama seperti dalam kajian lepas yang dijalankan ke atas syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan yang sedia ada di pasaran (Mohsen & Sharmin. mengurangkan kertas kerja (3. dan mengurangkan masa transaksi (3. Hasil daripada dapatan kajian mendapati bahawa sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalam ini juga dapat memberikan faedah yang hampir sama dengan sistem yang sedia ada di pasaran. Pengkaji juga berpendapat bahawa kekurangan penggunaan sistem e-Perolehan di Malaysia adalah disebabkan oleh organisasi kurang pendedahan tentang pembangunan sistem e-Perolehan yang boleh dilakukan secara dalaman.

Perbezaan proses e-Perolehan bukanlah menjadi suatu yang kritikal. Statistik semasa menyatakan bahawa perdagangan elektronik (B2B) akan meningkat kepada $7. .160 5. Adalah penting bagi setiap penyelidik untuk memberikan sumbangan teoritikal yang kuat kepada bidang penyelidikan yang dijalankan. Walau bagaimanapun.29 trilion pada hujung tahun 2004 (kajian oleh GarnterGroup’s e-Business Intelligence Service. sumbangan kepada bidang literatur merupakan langkah pertama dalam memberikan sumbangan akhir kepada pengguna sistem. de Boer et al. Brunelli. 2000).17) Sistem e-Perolehan TMR&D yang dibangunkan secara dalaman ini mampu memberikan penjimatan ke atas perolehan yang dilakukan mencecah hampir kepada jutaan ringgit.. Setiap syarikat mempunyai proses e-Perolehan yang berbeza.3 Implikasi Praktikal dan Sumbangan Keputusan daripada kajian ini mempunyai implikasi dan sumbangan yang penting kepada pengguna sistem e-Perolehan. Kajian ini tidak memberi pengecualian terhadap aspek tersebut dan pengkaji merumuskan sumbangan dan implikasi kajian ini kepada pengguna sistem ePerolehan adalah seperti berikut: Kepentingan kajian ini adalah untuk memahami proses e-Perolehan yang disokong oleh beberapa kajian yang telah dijalankan sebelum ini. 2002) keberkesanan proses dalaman dan automasi merupakan kunci yang membawa kepada peningkatan keberkesanan proses perolehan. Ianya bergantung kepada keperluan semasa syarikat dalam menentukan bagaimana proses perolehan yang perlu diguna pakai dalam organisasi tersebut. Kebiasaannya kos per transaksi dengan menggunakan e-Perolehan boleh dikurangkan sebanyak 65% jika dibandingkan dengan perolehan tradisional. Perkara ini juga dibuktikan daripada hasil kajian ini yang mendapati bahawa sistem e-Perolehan TMR&D juga memperolehi faedah penjimatan dalam kos transaksi seperti yang dikemukakan dalam literatur (lihat Jadual 4. Manakala dalam literatur e-Perolehan (Croom. Ini kerana apa yang lebih penting ialah sejauh mana sistem ePerolehan dapat meningkatkan prestasi syarikat. 2000.

masa.2. Sebelum sistem e-Perolehan ini dibangunkan. Oleh itu. pelaksanaan dan juga peringkat penggunaan sistem tersebut (lihat Bab 4 bahagian 4. maka amalan e-Perolehan di organisasi ini masih lagi terhad dan tertumpu kepada jenis pembelian secara terus dan sebut harga. Pendekatan kepada pelaksanaan sistem ini di lihat bermula dari peringkat pembangunan. Sekiranya pembelian secara bida dilakukan dengan lebih meluas.4). pelbagai faedah lain boleh diperolehi daripada amalan tersebut terutamanya dari segi harga yang lebih rendah dan perkhidmatan yang lebih baik. sumbangan utama dalam kajian ini ialah mengemukakan alternatif untuk membangunkan sistem . perancangan awal telah dilakukan dengan mereka bentuk proses-proses yang terlibat dan kemudiannya membangunkan sistem tersebut. organisasi yang menggunakan sistem e-Perolehan akan mendapat faedah daripada amalan perolehan yang dilakukan. tenaga kerja dan cepat. Ini kerana wujud perhubungan yang signifikan antara amalan dan prestasi e-Perolehan. manakala pada peringkat pelaksanaan dan penggunaan sistem. pembaikan dan pengubahsuaian sering dilakukan bergantung kepada keperluan semasa syarikat. Walau bagaimanapun hipotesis ini adalah untuk kajian lanjutan apabila tahap penggunaan sistem e-Perolehan adalah lebih tinggi daripada hari ini. kajian ini turut memberikan pendekatan tentang pelaksanaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman dalam sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan. Pengkaji meramalkan bahawa semakin tinggi amalan e-Perolehan dalam organisasi. semakin tinggi faedah yang boleh diperolehi daripada sistem tersebut. Dijangkakan bahawa penerapan sistem e-Perolehan pada peringkat strategik akan memberikan kesan positif pada jangka masa panjang. Oleh kerana sistem e-Perolehan TMR&D masih baru digunakan (3 tahun).161 Syarikat yang berminat untuk melaksanakan sistem e-Perolehan boleh melihat kepada kesan positif antara amalan e-Perolehan dan prestasi e-Perolehan. Oleh yang demikian. Keistimewaan yang terdapat pada sistem e-Perolehan yang dibangunkan secara dalaman ini adalah dari segi memudahkan aktiviti penyelenggaraan dan pengubahsuaian dilakukan. Di samping itu. Penjimatan yang boleh diperolehi daripada aktiviti ini adalah daripada aspek kos.

sistem yang dibangunkan secara dalaman ini juga memberikan kelebihan dalam aspek penyelenggaraan dan perubahan kepada sistem. ianya melibatkan kos yang lebih rendah jika dibandingkan dengan kos untuk membeli perisian yang sedia ada di pasaran. pihak pengurusan TMR&D mengaplikasikan pembaikan secara terus-menerus (continual) seperti pada Rajah 5. Ini kerana setiap pembaikan . Pengkaji juga bersetuju dengan pendapat Buxman dan Gebauer (1999) yang menyatakan bahawa kos pelaksanaan yang rendah merupakan faktor kejayaan kritikal bagi penggunaan IT dalam organisasi. selaras dengan keperluan semasa syarikat. Pendekatan ini boleh digunakan dalam kajian pada masa akan datang untuk melihat pelbagai alternatif dalam memperkembangkan aplikasi teknologi maklumat. Terdapat beberapa perbezaan antara kedua rajah tersebut. Perubahan dan penyelenggaraan ini bertujuan untuk meningkatkan kecekapan dan keberkesanan sistem. segala perubahan boleh dilakukan dengan kadar segera tanpa perlu melibatkan pihak luar seperti pihak pembekal perisian sistem. Walau bagaimanapun. Oleh itu.162 e-Perolehan secara dalaman kepada syarikat yang ingin menggunakan sistem e-Perolehan dengan kos yang lebih murah dan mengikut keperluan syarikat.1. Ini kerana bagi penggunaan sistem e-Perolehan untuk tujuan MRO. dengan sistem ini. sistem ini boleh dibangunkan sendiri secara dalaman dengan menggunakan kepakaran yang ada dalam syarikat tersebut. Dalam mengekalkan prestasi sistem e-Perolehan ini. Dengan membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman. Pembangunan sistem ini juga tidak mengambil masa yang lama dan TMR&D hanya mengambil masa selama tujuh bulan untuk menyiapkan sistem ini. Perkara ini dibuktikan oleh syarikat TMR&D yang membangunkan sistem ini dengan kerjasama unit perolehan dan unit IT. pihak pengurusan TMR&D merasakan pembaikan secara terusmeneruskan adalah lebih praktikal untuk dilaksanakan. Ini kerana teknologi sentiasa berubah mengikut peredaran zaman dan keperluan semasa. Pada rajah di bawah menunjukkan dua gambarajah yang terdiri daripada pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus. pembaikan secara berterusan merupakan satu proses yang paling idea dalam sesebuah organisasi. Selain daripada kos pelaksanaan yang rendah. Secara teoritikalnya.

masa yang agak lama diperlukan untuk menjalankan pembaikan agar sistem ini dapat memenuhi kehendak dan keperluan proses perolehan. Kebiasaannya.1 : Pembaikan berterusan dan pembaikan terus-menerus . Peringkat ini merupakan peringkat permulaan dan terdapat banyak masalah yang dihadapi pada peringkat ini. Peringkat ini akan berterusan sepanjang sistem ini diguna pakai. Apabila sistem ini dirasakan sudah stabil dan memenuhi keperluan proses perolehan. Pembaikan Pembaikan 3 2 1 Masa Masa Berterusan (Continueus) Terus-menerus (Continual) Rajah 5.163 yang dilakukan akan melibatkan perubahan kepada sistem. pekerja kurang selesa sekiranya perubahan kerap dilakukan. segala pembaikan akan dihentikan buat sementara waktu (peringkat 2). Peringkat ke-3 ialah peringkat pembaikan sistem di mana segala kelemahan yang telah dikenal pasti akan di atasi dan pada masa ini dan masa yang diperlukan untuk menangani masalah ini adalah lebih singkat kerana ianya melibatkan perubahan yang kecil. Dengan cara ini kesan daripada perubahan dan pembaikan yang dilakukan dapat di lihat dan segala masalah dan kelemahan akan dikenal pasti bagi membolehkan pembaikan yang lebih baik dijalankan pada masa akan datang. terdapat beberapa peringkat yang akan dilakukan ke atas sistem.1 menunjukkan peringkat perkenalan sistem di mana pada peringkat ini banyak masa dan pembaikan perlu dilakukan. Dalam melaksanakan pembaikan terus-menerus ini. Peringkat 1 dalam Rajah 5. Oleh itu.

Tempoh kajian lapangan yang berlangsung selama tiga bulan boleh mempengaruhi hasil kajian. yang terdedah kepada emosi. keikhlasan dan kejujuran responden boleh dipersoalkan kerana sebagai manusia biasa. kajian ini turut mempunyai batasan yang tidak dapat dielakkan kerana ianya melibatkan sampel manusia sebagai responden. Masalah bias atau berpihak mungkin timbul kerana tanggapan yang diberikan oleh responden berkemungkinan untuk menjaga prestasi dan nama baik syarikat. tekanan. Ini kerana sekiranya TMB ingin menyelaraskan keseluruhan sistem pengurusan syarikat TMB maka TMR&D juga tidak terkecuali untuk melaksanakan sistem yang sama dengan TMB. Selain daripada itu. persekitaran. persekitaran dan tekanan yang sukar dikawal. Jangka masa yang singkat ini tidak dapat memberikan hasil kajian yang lebih terperinci dan masa depan kepada sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman ini. . Ini kerana syarikat TMR&D merupakan anak syarikat kepada TMB.164 5. Pemilihan responden dari kalangan kakitangan di syarikat TMR&D sahaja tidak dapat mewakili keseluruhan syarikat yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan di Malaysia. dan sebarang perubahan kepada pentadbiran dan pengurusan TMB akan mempengaruhi pengurusan dan pentadbiran di TMR&D.4 Batasan Kajian Sebagaimana kajian sains sosial yang lain. serta kerjasama yang diberikan kepada pengkaji. jawapan yang diberikan banyak dipengaruhi oleh faktor emosi.

1993.1 Cadangan Kepada Pihak Pengurusan Pihak pengurusan perlu melihat aspek pembelian sebagai satu perancangan strategik agar ianya dapat diberi perhatian khusus.165 5.5. Ini kerana. . Antaranya adalah seperti berikut: 5. Sekiranya aspek pembelian ini diberi perhatian yang khusus. Perkara ini telah banyak dinyatakan dalam kajian lepas supaya perancangan perolehan di masukkan ke dalam perancangan strategik syarikat (Cammish dan Keough.5 Cadangan Tindakan Berdasarkan kepada hasil kajian yang diperolehi. pengurusan pembelian yang terancang dapat memberikan banyak faedah kepada organisasi dari segi penjimatan kos. ianya bukan sahaja dapat memberikan penjimatan dari segi kos perolehan. penyelidik menyenaraikan beberapa cadangan yang boleh memperbaiki dan mempertingkatkan lagi sistem ePerolehan TMR&D. 1991. Pihak pengurusan boleh menjual sistem ini dalam bentuk perisian atau licensee serta menyediakan khidmat runding kepada syarikat yang berminat dengan harga yang berpatutan. malah ianya juga dapat meningkatkan keuntungan syarikat. Ini kerana pembelian di organisasi TMR&D melibatkan peruntukan yang besar dan sentiasa meningkat dari tahun ke tahun. dan sebagainya. Keough. Pihak pengurusan juga boleh memperkenalkan sistem e-Perolehan TMR&D ini kepada syarikat bersaiz kecil dan sederhana untuk menggunakan sistem e-Perolehan ini sekiranya mereka menghadapi halangan dari segi kos untuk membeli perisian yang dari luar negara. Ab Hamid dan Majid. 2004). mengurangkan pembelian melulu.

Ini kerana melalui . Pengukur ini penting dalam menentukan kejayaan sesebuah sistem. Syarikat tempatan perlu digalakkan supaya menjadi lebih inovatif dalam membangunkan sistem perisian sendiri. perdagangan dapat dilakukan dengan lebih cepat dalam jangka masa sebenar dan tamat pada suatu tempoh bida yang telah ditetapkan di antara pembeli dan beberapa buah syarikat pembekal.5. Ini kerana pembelian yang dijalankan secara bida ini dapat memberikan kos pembelian yang lebih rendah dan spesifikasi yang lebih baik kepada syarikat. Unit Perolehan diharapkan dapat menyediakan perkhidmatan dari segi khidmat nasihat kepada organisasi yang berminat untuk membangunkan sistem e-Perolehan mereka sendiri. Unit perolehan syarikat juga boleh mempertingkatkan aplikasi sistem e-Perolehan seperti penggunaan e-Lelong yang dipercayai dapat memberikan faedah pembelian dengan harga yang lebih rendah. Dengan cara ini. Ini kerana dengan cara e-Lelongan ini. 5.166 5.2 Cadangan Kepada Unit Perolehan Unit perolehan perlu meningkatkan aplikasi sistem e-Perolehan TMR&D dengan menggalakkan pembelian secara bida. Unit Perolehan juga perlu menentukan satu Benchmark kepada sistem e-Perolehan ini untuk mengukur prestasi dan kemampuan sistem ini. Pergantungan kepada produk perisian dari negara luar boleh menyebabkan kerugian kepada negara dari segi pengaliran mata wang asing dan juga kepakaran yang sedia ada dalam negara yang tidak digunakan sepenuhnya. aplikasi IT dapat dipertingkatkan dan secara tidak langsung penggunaan sistem e-Perolehan juga dapat diperluaskan. Di samping itu.5.3 Cadangan Kepada Pembekal/Vendor Pihak pembekal perlu mempertingkatkan aplikasi IT mereka untuk membolehkan mereka menjalankan perniagaan secara atas talian.

Hal ini bukan sahaja memberi penjimatan kepada pihak pembekal. mudah dan meluas. malah mereka juga boleh mendapat kelebihan dari segi mengiklankan barangan mereka di laman web yang lebih murah. Menurut Attaran & Attaran (2002). Dengan meningkatkan aplikasi IT dalam perniagaan mereka. e-Perolehan. ianya dapat membantu syarikat tempatan untuk bersaing di peringkat antarabangsa di samping memperoleh peluang perniagaan yang lebih baik. e-Perkhidmatan dan sebagainya. teknologi dapat memberi peluang kepada syarikat untuk memperoleh kelebihan bersaing tanpa mengira saiz organisasi tersebut. Kajian yang dilakukan ke atas syarikat ini berkemungkinan menghasilkan penemuan yang berbeza jika ianya dijalankan ke atas syarikat yang berlainan aktivitinya. Adalah lebih menarik jika kita dapat mengkaji secara perbandingan antara beberapa buah syarikat yang membangunkan sendiri sistem e-Perolehan secara dalaman untuk melihat kelebihan dan kekurangan antara syarikat tersebut. 5. Matlamat kerajaan untuk meningkatkan aplikasi IT di Malaysia perlu disambut baik oleh semua syarikat pembekal dalam meningkatkan aplikasi IT dalam aspek pengurusan dengan melaksanakan sistem pengurusan elektronik seperti eDagang.167 perniagaan secara atas talian. para pembekal boleh menjalankan perniagaan mereka secara global dan secara tidak langsung dapat memperluaskan lagi pasaran perdagangan mereka. Kajian lanjutan juga boleh dibuat dengan menjalankan kajian dengan menggunakan kaedah penyelidikan yang berlainan seperti menggunakan kaedah longtidunal dan kaedah empirical untuk melihat sejauh mana kemampuan sistem ePerolehan yang dibangunkan secara dalaman ini berbanding dengan sistem e- .6 Cadangan Kajian Lanjutan Memandangkan kajian hanya melibatkan satu kajian kes ke atas syarikat TMR&D yang merupakan sebuah organisasi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan.

kajian lebih terperinci juga boleh dijalankan terhadap peranan yang boleh dimainkan oleh syarikat yang membangunkan sistem e-Perolehan secara dalaman dalam membantu syarikat lain yang berminat untuk membangunkan sistem ini secara dalaman menggunakan teknologi dan kepakaran yang sedia ada. Selain itu. Di samping itu juga. Kajian ini boleh menggunakan sampel yang lebih besar agar mendapat kesahan yang tinggi terhadap kajian yang dijalankan. Memandangkan penggunaan sistem e-Perolehan masih belum meluas di Malaysia. kajian seterusnya boleh dibuat berhubung kaitan antara jenis sistem e-Perolehan yang digunakan sama ada MRO dan ERP dengan teknologi yang digunakan untuk melihat perhubungan antara kedua pembolehubah tersebut.168 Perolehan yang sedia ada di pasaran. Di samping itu juga. Kajian juga boleh dijalankan terhadap pihak pengurusan organisasi yang belum menggunakan sistem e-Perolehan untuk melihat halangan dan kekangan yang dihadapi untuk melaksanakan sistem tersebut. Cadangan berikut boleh dijadikan pertimbangan bagi kajian penyelidikan akan datang. Satu kajian tentang tajuk yang sama tetapi diadakan lebih menyeluruh dengan melibatkan semua syarikat yang menggunakan sistem e-Perolehan di Malaysia. terdapat banyak aspek dan pembolehubah yang dapat dijadikan bahan kajian. Kajian lanjutan juga boleh dilakukan dengan melihat kesan sistem e-Perolehan ke atas pihak pembekal dan vendor berasingan dalam pasaran global dan pendekatan yang digunakan untuk memenuhi spesifikasi pembeli yang semakin tinggi dan kompleks. . Faktor Kejayaan Kritikal juga boleh dikaji untuk menentukan faktor yang mana dapat memberikan kejayaan kepada sistem ini supaya ianya dapat digunakan dengan lebih meluas di Malaysia. Kajian lanjutan dibuat ke atas faktor pendorong kepada pelaksanaan sistem ePerolehan seperti faktor dorongan daripada luar dan dalaman organisasi.

169 5.7 Rumusan Secara keseluruhannya. Ini kerana pembangunan sistem e-Perolehan oleh TMR&D sememangnya tidak memerlukan kos yang tinggi dan hanya menggunakan kepakaran dalaman yang sedia ada. tetapi mempunyai kekangan dari segi kos dan teknologi yang diperlukan. penggunaan sistem e-Perolehan yang dibangunkan sendiri secara dalaman merupakan satu alternatif kepada syarikat yang berminat untuk meningkatkan aplikasi IT dalam proses pembelian mereka. kajian ini telah berjaya mencapai objektifnya dalam mengukur tahap dan perbezaan amalan dan prestasi e-Perolehan syarikat kajian kes. Dari aspek perbezaan antara amalan dan prestasi e-Perolehan dengan faktor demografi menunjukkan tidak wujudnya banyak perbezaan. Perhubungan antara faedah e-Perolehan dan amalan e-Perolehan yang diperolehi daripada kajian ini adalah agak lemah. Pengkaji berharap kajian ini boleh dijadikan panduan dan hala tuju dalam meningkatkan usaha ke arah meningkatkan aplikasi IT di organisasi lain. kecuali pada faktor tahap pendidikan dengan kontrak perundingan dan pengumpulan maklumat. adalah menjadi harapan pengkaji agar kajian ini dapat membantu pihak tertentu dalam melaksanakan sistem e-Perolehan dalam meningkatkan lagi proses perolehan mereka serta memberi peluang kepada mereka untuk faedah daripada penggunaan sistem tersebut. Secara keseluruhannya. namun ianya memberikan hubungan yang signifikan antara satu sama lain. Perbezaan signifikan ini wujud pada mereka yang mempunyai tahap pendidikan Ijazah Sarjana dan Ijazah Sarjana Muda. . Dapatan kajian juga berjaya melihat hubungan yang wujud antara amalan dan prestasi e-Perolehan di samping menghuraikan pendekatan yang digunakan oleh pihak pengurusan untuk mengatasi masalah yang berkaitan dengan sistem ePerolehan TMR&D. Akhir sekali.

dan Mckenney J. Applegate M. Tesis Phd. (2001). Kata-kata Aluan Mesyuarat Majlis Teknologi Maklumat Negara (N.I. dan Attaran. W. (1996). IL.T).. Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy. N. McGraw-Hill (Malaysia) Sdn. 44(3): 16-21. The Efficacy of E-Procurement To Businesses: An Empirical Survey on Malaysian Industries. (2000). http://proquest. Tarikh Pencarian: 20/1/2005. http://www. A. Industrial Management. Corporate Information Systems Management : The Issues Facing Senior Executive 4th ed. Attaran.170 Rujukan Ab Hamid. Pengurusan Pembelian : Sistem & Pelaksanaan. dan Yuan. Y. “Catch The Wave of E-Procurement”. Mengimbas Kembali Pembangunan Persekitaran Elektronik/Teknologi Maklumat di Malaysia (1997-2000). N. Universiti Teknologi Malaysia. Pembudayaan Teknologi Di Kalangan Pekerja Sektor Industri Teknologi Tinggi di Malaysia. M.. (2000).com. Office of Government Commerce. dan Majid. Bakos.Y. B. M. (2003).my/art_13. A Guide to eProcurement for the Public Sector. The Coming Age of Online Procurement. http://www. Irwin. (2006). EurAsia-ICT 2002.R. Archer. Bangi.umi.14k . Abdullah.gov. R.my/WebNotesApp/PMMain.com/pqdweb?dis=316223241&sid=1&Fmt=3&clientId=2 1690&RQT=309&VName=] Tarikh Pencarian: 17/12/2004. L. (2002). Chicago.teennet. Industrial Management & Data Systems: 177-180.eurasia-ict.pmo. Bhd. (1997). Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. (2002).26 Feb 2005. .F. Tarikh Pencarian: 12/1/2005. Model Linear dalam Penyelidikan Sosial. A. dan Gartner. Z.L.org/ConfMan/PC-online/paperlist. Abdul Majid. Bakri. Managing Business to Business Relationships Throughout the e-Commerce Procurement Life Cycle. “Reducing Buyer Search Costs: Implication For Electronic Marketplaces”. Z. Management Science 43(12): 1676-1692.nsf/0/96d63e18205df5b948 25715d000f7aeb?OpenDocument Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Abu Bakar.H dan Rohaizat. N. A.html 101k. (2002). Andrews.html . McFarlan W. S. Attaran. http://www. Alias Baba (1998).C. J. (2002). 10(5): 385-95. Asia Computer Weekly (2003).

(1999). M. Burns. dan Smith. Study Notes. Proceeding of the 38th Hawai. J. P. K. Proceeding of The hawaii International Conference on Systems Science. dan Lee.qmuc. Trust and Value. Reliability and Validity in Qualitative Research.D. Jumaat. D. The Management of Innovation. http://www. J. Chan. (2001).com/bm/press/showpage. Buxmann. Bryman. 19 September 2003. The Roles of Power. “Web-Based E-Catalog System in B2B Procurement”. (3): 22-39. (2000). Management Science.aspx?file=20030912_BH. (2002). Y. A.171 Baron.htm 12 September 2003. dan Stalker.blogspot. Shaw. The McKinsey Quarterly. J. DPMM Harap ePerolehan Ubah Corak Dagangan Ahli. E. dan Keough. K. Tarikh Pencarian: 12/04/2005. M.ac. G. S. Bajet 2004: Penggalak Pertumbuhan ICT dan Teknologi Tinggi. (1988). R.eperolehan.M.html. (1991). J. Analysis of Unstructured Data. G. (2000). A. Dougan. How the Internet Is Changing B2B Transaction. 43(5): 93100. South Orange. May/Jun: 50-58. dan Gebauer. Bowles. (1999). Boulton. Internatonal Conference on System Sciences. (2000). Supply Chain Management Review. dan Taylor. London: Unwin Hyman. Tarikh Pencarian: 21/12/2004. Cammish. dan Hammersley. Quantity and Quality in Social Research. 0-7695-1874-5/03 Chopra. dan Bailey. 46(4): 563585. Data Collection and Analysis. London: Tavistock. J. O. Cano. M. . M. “B2B E-Commerce Opportunities”. SME E-Procurement Adoption in Hong Kong. A Strategic Role For Purchasing. Brynjolfsson. “Frictionless Commerce? A Comparison of Internet and Conventional Retailers”.com/2003_09_01_bajet2004_archive. Tarikh Pencarian: 12/12/2004. Berita Harian (2003). Evaluating the Use of Information Technology in Interorganization Relationships. The Custom Publishing Group.. January: 5-8.uk/psych/RTrek/study_notes/web/sn5. (1961). E-Procurement: The Transformation of Corporate Purchasing. in Roger Sapsford nd Victor Jupp. NJ. Sage Publication. P. http://bajet2004. J. T. V. Belanjawan (2004). http://www. (1996). London. Communications of the ACM.htm.. D.

14(5): 539-555..pdf Supplemental Result. European Journal of Purchasing & Supply Management.S. Harink J. “The Impact of Web-based Procurement on the Management of Operating Resource Supply”. http://www. An Evaluative Model for e-procurement Channel Adoption in : Proceeding of The Fifth INFORMS Conference on Information Systems and Technology (CIST. H. Davila. 8(1): 25-33. (2002). “Electronic Procurement in Supply Chain Management: An Information Economics-based Analysis of Electronic Markets”. Responsibilities. 36(1): 4-13. (eds) Principles and Practice in Business and Management Research.A. dan Palmer. Compaq e-Business-A Case Study. Practices. dan Lincoln. De Boer L. S.A Framework for Dianosing Competitive Superiority. dan Sigh. (1988). . Dyer. (2001). N. Theory and Practice of Participant Observation in Wass.. “Moving Procuremant Systems to the Internet: The Adoption and Use of E-Procurement Technology Models”.. November. I. R. 52 :1-20. R.com/presentation/ cfo/nov_2000/ericgoh. European Management Journal. International Journal of Service Industry Management. Sloan Management Review. P. Organizing for Excellence: Five Case Studies. R. San Antonio. S. S. Assessing Advantage. dan Johnston. Summer: 37-43. Eric Goh (2000). A. 1(4): 38-45. (1994). A Conceptual Model for Assessing the Impact of Electronic Procurement. “How to Make Strategic Alliances Work”. at: www. Journal of Marketing. M. (2003). Denzin.K. New York.H. Elliff. The Journal of Supply Chain Management. Y. dan Heijboer G. Croom. Management-Tasks. (2000). dan Wensley. J. 21(1): 11-23. Sage Publications. Drucker. Delbridge.F.dnmstrategies. Dartmouth: 35-62. R. Collecting and Interpreting Qualitative Materials. (2001). Q. Supply Chain Management Review. Gupta.172 Croom. Day. The Journal of supply Chain Management: 43-49. London. Tarikh Pencarian: 23 Disember 2004. R. dan Arnold. (1973). P. V.govpro. (2002). 2000). U. Essign.J. M. S. (2003). dan Kauffman. dan Kirkpatrick. Dai. D. G. (2000). To Be or Not To B2B?. E-Service: Enhancing Internal Customer Service Through e-Procurement. (2000). P. Kale. Measuring e-Procurement Benefits. 2000. (2002).R.. TX. Harper & Row. And Wells. Contributing to the Bottom Line. Aldershot.com Tarikh Pencarian: 14/12/2004. Eakin.

S.. W. Keynote address at the Fourth International Conference on Stimulating Manufacturing Excellence in Small and Medium Enterprise. 22. Printice Hall. (2001). Gebauer.. Universiti Sains Malaysia.5th ed. Gonzalez. C. Beam. N. Berkeley: 1-17. dan Salkind. (2004).F.E.ca/Public/Team1/Docs/e-procurement_ report__june_2004_-executive_summary.How the Internet Could Lead to a More Integrated Procurement Function. (1998). QFD Strategy House: An Innovative Tool for Linking Marketing and Manufacturing Strategies. Aaiborg. Gebauer. Tarikh Pencarian: 15/1/2005 Hair. dan Segev. Upper Saddler River. Prentice Hall. D. Analyzing and Understading Data. Pulau Pinang. Guthrie.B. G. S. A. 3rd ed. J.(3): 335-348. dan Mueller. The Conference Board of Canada. Green. E-Procurement: Case Studies-Another Tool in The Toolbox. (2004). E-Procurement in the Private and Public Sectors. Gill. Journal of Organizational Behavior. http:// www. (2001). T. P. Self-efficacy of An Individual on Internet Use In Organisations. dan Segev. Research Methods for Managers.. “Impact of The Internet on Procurement”. U. dan Frye.W.J. Berkeley. Friesen. (13): 89-101. C. Thesis MBA. Denmark. dan Hlavka. Marketing Intelligence & Planning. London. University of California. R. NJ. C. Gattiker. CA. Frye. A. 2nd ed. George Mason University. Changing Shapes of Supply Chains. Thesis PhD. . R. Unpublished Research. Anderson. (2002). The Element of Procurement. Using SPSS for Windows and Macintosh. Upper Saddler River. D. A. T. M. Tatham. Gulledge. B2B eMarketplaces and Small and Medium Sized Enterprises. (1998). Y. “Computer Attitudes and Learning Performance: Issues for Management Education and Training. J. Gulledge. (2002). (2004). R. New Jersey. (2004). dan Johnson. dan Black. (2003).173 Fok.cebi.L. Quesada.C.. Multivariate Data Analysis. Paul Chapman. E-Procurement Case Studies: Another Tool in the Toolbox. J. B. (1997). J. School of Management.pdf. (1992). Acquisition Review Quarterly 14(1): 167-181.

dan Foster. dan Chatterjee. Hertford.pdf. Yale University. Buying Your Way to The Top.C. Jennifer Baljoko.A Guide for Councilors and Managers. R. M. http://agrolink. July/August: 75-79. 32(8): 22-27. Keough. Addison-Wesley Logman. J. Jabatan Perdana Menteri (2003). P.com/story/OEG20020502S0036. http:// http://www. pdf. Katsulis. dan Robinson. Harvard Business Review. Garis Panduan Mengenai Tatacara Penggunaan Internet dan Mel Elektronik di Agensi-Agensi Kerajaan. Stephen Austin & Sons Limited. CAPS Research Tracking Impact Of E-Procurement.CIRA Post-Doctoral Fellow. (1993). 27(2): 297-306.yale. Tarikh Pencarian: 17/12/2004. (2005). NIMH Traning Program. Hunter. S.. R. Jones. C. Tarikh Pencarian: 20/12/2004. Hussain. Chapter 9: 231-264. E-Procurement: The Next Wave of Cost Reduction in E-Business: Roadmap for Success. Digital’s World Wide Web Server. Helmi. The Frontiers of E-Procurement: RosettaNet Malaysia. D. (2000). The Study of EProcurement System to Suppliers in Penang and Kedah Area. 16(1): 3. Kalakota. (2002). Stein.. M. How E-Commerce Saves Money.. (2002). D. Electronic Procurement . Mohamad Kamal. Asia Pacisif Journal of Marketing and Logistic. http://cira. Novak. “Commercial Senarios for the Web: Opportunities and Challenges”. (2000).my/jph/dvs/intranetjph/planning/computer/gppkpa012003 1. P..C. R. Journal of Computer Mediated Communication. M. May.moa. ( 2005).my-esm.edu/events/ Mixed%20Methods%20Presentation. B. The McKinsey Quarterly 3 : 22-39. Special Issue on Electronic Commerce. Kalakota. S. Hoffman. MA.P. (1995). dan Render. . Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 266-271. (2004). E-hubs: The New B2B Marketplaces. Proceedings of International Conference on E-Commerce 2005: 260-265. IIE Solutions. F. A. Y. Supply Chain Management Review. (1995). Tarikh Pencarian: 12/1/2005. A Case Study.med. Computer Network & ISDN System. (2003).174 Hawking.June: 97-102. D. (1999). E-Procurement: Is the Ugly Duckling Actually a Swan Down Under?. (2000). “Next Generation B2B Solutions”. R. 1(3). T. Heizer. Kaplan. A. Wyld. dan Afzan Musa. S. dan Sawhney. A. Mixed Methods: Theory and Practice.

I. (1991).mcgrawhill. Latino Issues Forum. Principal Consultant.com. Tarikh Pencarian: 11/1/2005. (2003). Academic Press. (2000). S. Phenomenology and Pedagogy. dan Jordan. Koppelmann. “The Logic of Electronic Market”. State University of New York. Korper.I. Multilevel Lotsizing and Scheduling by Batch Sequencing. 42 (4): 55-69. 6(2) : 90-106. (2000). Miller. Latinos. 53: 153-164. dan Bernjamin. Kim. D. Thesis PhD. Basic Marketing Research. The 1000-page Question. Harvard Business Review. Yates. J.175 Key Terms & Glossary.org/technology/fact_sheet. An Empirical Investigation of the Impact of Strategic Sourcing and E-Procurement Practices on Supply Chain Performance.W (1995). Laios. e-Business in Education.H dan Kamauff. (1989). Journal of the Operational Research Society. dan Ellis. California Management Review. (2001). 27(3): 166-172. Leticia.mcgraw-hill.K. R. K. Sage Publication. London. Computer and the Internet. R. Computer In Industry. N. P. The E-Commerce Book: Building the E-Empire. Newbury Park. European Journal of Marketing . An Empirical Investigation of Institutional and Industrial Purchasing Structure. at http://www. (1994). 28(4) : 20-39. (1988). Harvard Business Review.W.C. (2002). Kocabasoglu. 49(11): 1212-1218. Tarikh Pencarian : 22 Jun 2006 Mahadevan. Killen. dan Shunk. Managing Purchasing: Making The Supply Team Work. “Matching Indirect Procurement Process with Different B2B E-procurement Systems”.com/sites/0070894345/student_view0/chapter8/ke y_terms___glossary. E.lif. C. dan Xideas. B. . San Diego. Purchasing Must Become Supply Management. L. Highered. T. J. (1983). V.html. Malhotra. (1998). Business Models for Internet-Based E-Commerce:An Anatony. Malone. Sept-Oct.L.Applications to Contemporary Issues. Kvale. C. Nereus Consulting Ptd Ltd. McGraw-Hill. http://highered. 5th ed. D. S.html .. New Jersey: Prentice Hall. J. J. (2002). Leonard. J. Kraljic. Handbook of Research Design and Social Measurement. (2002).

Mitchell.B. & Associates (2002). Miles. Mitchell. Thousand Oaks. N. (2004). Martin’s. M. Case Studies on the Effective Use Electronic Business in Education Sector. Organisation for Economic Co-operation and Development. 12(1): 145-67. (2001).au. (1992). New York. International Journal of Operation & Production Management 19(9): 909-921. Tarikh Pencarian: 24/04/2004.176 Miller. 5(1): 54-72. . M. Naruto. dan Simco.P. Transparency in Government Procurement: The Banefits of Efficient Governance and Orientations for Achieving It. The China International Electronic Commerce Centre. Min. T. Penyelidikan Pendidikan. 2nd ed. Novack. e-Business Education. (2005). Morris. Prentice-Hall/Financial Times. London.W. Department of education. dan Galle. (1999). 82(11): 21. (2002). CA. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006. Sage Publications. C. E-Procurement Management in State Government: Diffusion of E-Procurement Practices and its Determinants. From Strategy to Implementation. Nachmias. D. Sage. An Expanded Sourcebook-Qualitative Data Analysis. S. W. Instituting E-Procurement in the Public Sector. Handbook of Research Design and Social Measurement. (1991). Work Employment and Society. E. Journal of Business Logistic. J. S. Mohd Najib.C. http:// www. (1991). Neef.org/trade. J. Journal of Public Procurement. Public Management. dan Huberman. A. dan Nachmias. UTM. Moise. dan Geloso. A. (1994). Johor. M.gov. A. G. Research Method in the Social Sciences. (2003).ssat. APEC High Level Symposium on Electronic Commerce and Paperless Trading. M. E-Procurement. Testing the Survey Method: Continuity and Change in British Industrial Relations. St.J. K. “Electronic Commerce Usage in Business-toBusiness Purchasing”. R. D. dan Salkind. A Supply Chain Perspective. London. (2000). M.J. The Industrial Procurement Process. Moon. 6th ed. H. dan Wood. 5(2): 259-282. http://www. Online Action Plan.oecd. D. PM. Science and Training (DEST). (1998). (2001).

(2002). T. Patterson. 9(9). Ribbers. (2005).: 24-27. dan Mohamed. Nova Southeastern University. dan Tsalgatidou... Individual Work Environment (Job Characteristics) and Work Related Attitudes in the Telecommuting Organization. G. Decision Support Systems.gov. (2003). Procurement Practice. Phillips. J. P.96.67k -. Tarikh Pencarian: 15/1/2005. “Integrated Value Chains And Their Implications From A Business And Technology Standpoint”. (2000).S. (2005).gov. in Hammersley. Punch. Perutusan Bajet 2004 Ketika Membentangkan Rang Undang-Undang Perbekalan (2004) http://www. Ramayah.. Thesis PhD. J. London. A. Procurement Performance and their Relationship. (2000). Observation and the Police . University of Toledo.nsw. International Journal of Management.my/WebNotesApp/PMMain. Thesis PhD.177 Park. University of Kansas. Papazoglou. April. Quesada.pmo. C. Tarikh Pencarian: 11/12/2004. (1999). Intention to Purchase Through the World Wide Web (WWW): The Malaysian Experience. Quinn. http://212. R.pdf. Scholl of Business and Entrepreneurship. A Conceptual Model of the Principle Governing Effective E-Commerce. The Third International Conference on Electronic Commerce Engineering (ICeCE2003). Social Research Philosophy Politics and Practice. Reddy A. The Power of Procurement. Tesis PhD. Y.The Research experience. J. dan Iyer. 11(1): 103-120. S. (2004). ABI/INFORM Global: 6. Morgan Stanley Dean Witter Report.22. Dec. 19(3). (1993). A Study of eProcurement Technologies.. http://wwww.au/e-procurement. Sept.D.. A. M. . Rae. Tarikh Pencarian: 15/11/2004. M. (2003). Perutusan Budget 2004. M. Lim C. The Strategic Coordination of new Information Technologies. Sasin Journal of Management.nsf/0/76189894df78a18948 256de300076ee1?OpenDocument . dan Meeker. Hangzhou. The B2B Internet Report: Collaborative Commerce. ABI/INFORM Global: 517. T. Electronic Procurement Implementation Strategy-Guidelines. China. F. dan Muhamad. 29: 323-342. Procurement Guidelines (2002). Sage: 181-99.P. M.179/documents/construction survey. Ramayah. SME e-Readiness in Malaysia: Implications for Planning and Implementation. J. Report On Survey Of Council Construction-Related E-Procurement Implementation. C. (2004). Suppply Chain Management Review.

L. Logistics Solution.E. 13(4): 26-32. (1995). Gebauer J. Procurement in the Internet AgeCurrent Practices and Emerging Trends –Result From Case Study. University of Iowa: A sage University Paper. P. dan Ronchi. dan Zaidatun. “Strategic Partnership: Collaboration. (2003). New York.. U. . Schmid. Winter. 2nd ed.178 Reiley.F. D. J. T. Research Methods for Business: A Skill Building Approach. Saunders. An Introductory Guide. Rice. Sage Publication. Frankland. Real World Research. Wirtschaftsinformatik. (2003). Rugimbana. (2001). (2002). 4th ed.C. Egypt. L. Robson. M. College of Business and Economy.D. Lewis. (2001). A Study of E-Banking Security Perceptions ans Customer Statisfaction Issues. New York. dan Spulber. Oxford. Printice Hall. London. A. University of California Bakerley. Research Method for Business Students. C. Percetakan Nasional Malaysia Berhad. Business To Business Electronic Commerce. Robieh.. 1: 22-27. Kuala Lumpur..F. dan Thomas. K. D. B. M. “Pengenalan Kepada Analisa Data Berkomputer SPSS 10. Robson. “Rancangan Malaysia Kelapan”. International Journal of Bank Marketing. Rogge. 35(5): 465-480. Segev. MIT Working Paper. D. (2001). CICA Conference in Cairo. Predicting Automated Teller Machine Usage: The Relative Impertance of Perceptual and demographic Factors. Transparency of Procurement and Ethical Conduct “Two sides of a coin”. Thesis PhD. Sjoquist. Quantitative Applications in the Social Sciences. Blackwell. dan Thornhill. (2003). P. 3rd ed. Wiley. An Empirical Investigation Into The Relationship Between Electronic Commerce and State and Local Governments’ Sales and Use Taxes. The Journal of Economic Perspective. Schroeder. (1998). A. School of Argosy University. P. Thesis PhD. 15(1): 55-68. Sharon. J. Bloor. (2002).B. A. Electronic Markets. Kuala Lumpur.. Venton Publishing. Sekaran. (1993). dan Stephan.L. Alliances & The Coordination Spectrum”. Salleh. T. dan Beam. (2005). R.10 For Window”. Understanding Regression Analysis. Focus Group in Social Research. (1986). C.. M. University of Kentucky.. RMK8. S. (2001). (2001).

Kaminsky. The Effects of Process Characteristics on The Value of B2B E-Procurement.M. E. S. Ethics. dan Shaw.179 Simchi-Levi. (2001). Urbana University of Illinois Press. (2001). (1992). J. in E. Electronic Commerce: Strategies and Models for Business To Business Trading. (2000). The Paradigm Dialog. Teo. 25% of Malaysian to have Internet Access. CITeBM and IDM.. A.com/ideas/articles/articel_weblog_20010918. Panacea or Panopticon? The Hidden Power in Computer-Mediated Communication. (2000). P. Field Studies and the Paradigm Crisis. Computer-Mediated Communication in Organizational Settings: Emerging Conceptual Frameworks and Directions for Research. (1986). I. Teo.htm . L. http://www.phische. Victoria University. C. T. 21: 427459. J. Stake. R. Kuala Lumpur. dan Shaw. United Nations (2004). E-Commerce and Development Report. H. D. Australia.: 139-157. M. (2002). ERP Research group. (1998).E. R.. S. Steinfield. Communication Research. New York and Geneva. Design and Managing the Supply Chain. William Q. Guba (Ed). e-Procurement Practices: An Australian Survey 2002. P. Newbury Park. Electronic Networking Applications and Policy. University of IIIinois at Urbana. dan Micheal J. 5(102): 161. United Nations Conference on Trade and Development. Tarikh Pencarian : 26 Jun 2006. Sage. M. Quieting reform: Social Science and Social action in an Urbana Youth Proram. P. Information Technology and Management. (1990). Impact of B2B EProcurement Systems-A Summary Report. 11(4). Subramaniam. .S. Subramaniam. dan Simchi-Levi. Subramaniam. International Journal of Electronic Commerce 6(4): 19-40. Wiley and Sons. Dewan Bahasa dan Pustaka. A Study of the Value and Impact of B2B E-Commerce: The Case of Web-Based Procurement. dan Lea. Stein. C. Syed. H. (2002). (2003). “Kaedah Penyelidikan Komunikasi dan Sains Sosial”. J. New York. Management Communication Quarterly. McGraw-Hill. (1994). New York. Spears. C. 5: 348-365. M. dan Hawking. Smith. pp:125-137. Timmers. A. C. Demographic and Motivation Variables Associated with Internet Usage Activities. Communication Commentary.A. L. (2004).G.

Thesis PhD. Wan Khairuzzaman. Sage Publications. http://home. 22(2): 233-261. Ramayah. M.my/pressclips/2006113c.M.E. dan Zinkhan. K. “Transaction cost economics: The Governance of Contractual Relations”. Webster. London. O. Williamson. (1979). Emerging Trend in E-Commerce. 4(4): 52-57. Work Study (2003).E. (2000). O. Marketing Management. Y. International Conference on Electronic Commerce. Case Study Research. Pitt. Sage Publications. Daftar atau Hilag Peluang –Azizan. (2000). Towards a Model for Measuring the Performance of E-Procurement Initiatives in the Australian Public Sector: A Balance Scorecard Approach.180 Utusan Malaysia. Y. Newbury Park. Berthon. (1994). Markets and Hierarchies: Analysis and Anti-Trust Implications: A Study in the Economic of Internal Organization. European Journal of Marketing. Case Study Research: Design and Method (Applied Social Research Methods Series Volume 5). 12 Januari 2006. J. A Study on Factors Driving Electronic Commerce Initiative and Organization Readiness. Australian Electronic Governence Conference. Manufacturing Systems 18(5): 47-52. P. Watson. G. Competitive Advanteges in Virtual Markets-Perspective of Infomation based Marketing in Cyberspace. Kuala Lumpur. R. A General Model for Understanding Organizational Buying Behaviour.K. Tarikh Pencarian : 27 Jun 2006 Vaidya.32(7/8): 603-15. Emerald Group Publishing Limited: 52(1). W. dan Gao..I. Milan. Buying into e-Procurement. R. CA.. Van Weele. Design and Methods.M.htm . (1998). R. (2000). T. McGraw-Hill. Yuserrie. .. Malaysia.. F. 3rd ed. Thousand Oaks. Second Edition. L. “Electronic Procurement-Momentum Needed”.. R.F. E-Commerce Impresa.com. G.eperolehan. K.T.. University of Derby. A. (2004). Planning and Practice. Chapman & Hall. Z. New York. dan Kollmann. Yin. dan Wind. (1996). Sajeev. J. The Impact of The New Technology of Process Control on Workers: A Case Study of A Malaysian Petrochemical Plant. (2006). E. (2003).S. Yin. Purchasing Management: Analysis. Journal of Law and Economics. Welber. (2002). Derbyshire Business School. Williamson. A. (2000). T. Weil. dan Ung C. Free Press. (1975). University of Melbourne. Callender.

Wiley.G. Zikmund.H. 7th ed. W. dan Thompson. New York . G. G. (1997). The Dryden Press. Purchasing and the Management of Materials. 5th ed. . Business Research Method. (1994).181 Zenz.

182 Senarai Lampiran Lampiran A Proposal untuk menjalankan kajian kes Lampiran B Senarai responden Lampiran C Kebenaran menggunakan soal selidik Lampiran D Garis panduan mengendalikan temubual Lampiran E Soalan soal selidik dan soalan temubual Lampiran F Pink form Lampiran G Borang SBB 19B Lampiran H Borang pendaftaran vendor/pembekal Lampiran I Borang pemarkahan pembekal Lampiran J Surat setuju terima .