Nico Goddé

1. Probleemstelling Bloemen hebben zonlicht nodig om te bloeien, sommigen gaan zelfs dicht als het donker wordt. Wij maken in dit project zelf een bloem die reageert op het licht. We moeten ze ook steeds kunnen verzetten zodat ze kan geplaatst worden in de tuin, op de vensterbank, op het terras van een appartement, ... Opdracht Kleur bij onderstaande voorwerpen het bolletje groen als ze reageren of werken op zonlicht.

2

2. Energie Om onze bloem te laten draaien hebben we natuurlijk een energiebron nodig die deze van energie voorziet. Zoek op: Wat is energie? ………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………
www.schooltv.nl/beeldbank

Schrijf bij de volgende foto’s welke energiebron er nodig is. Kies uit : benzine – zon – wind – water – elektriciteit (220v) – batterij (3.6v)

....................................

....................................

....................................

....................................

....................................

....................................

3

3. Energiebronnen Al de energie die we gebruiken moet ergens vandaan komen, we proberen dit eens te achterhalen.
www.klimaat.be/nl/bronnen.html www.energievoorzieningen.nl

1. Petroleum: Dit is een fossiele brandstof. Zoek op: Fossiel: ……………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………… Miljoenen jaren geleden afgestorven planten, dieren en microorganismen zijn onder de bodem terechtgekomen en hebben steenkool (land) en aardolie (zee) gevormd. Uit deze aardolie kan men door distillatie petroleum bekomen.

Aardolie oppompen

Aardolie tot petroleum raffineren

Het nadeel van fossiele brandstoffen is dat ze miljoenen jaren geleden ontstaan zijn. In die tijd was er geen industrie, alleen groen voor de Dinosaurus. Koolstofdioxide werd opgenomen door planten en omgezet in plantaardig weefsel. In de loop van miljoenen jaren werd dit plantaardig materiaal omgezet in koolwaterstof verbindingen zoals turf, bruinkool, steenkool, olie en aardgas.
4

............................ Door het gebruik van deze energie komen er grote hoeveelheden CO2 vrij................... Of anders........................................................................................................... ... Het omzetten van CO2 in fossiele brandstoffen gaat te langzaam ten opzichte van het energieverbruik. Jammer genoeg duurt dit proces een paar miljoen jaren........ wij mensen gaan te snel......... het broeikaseffect....... Het probleem is dat wij niet zolang kunnen wachten..... www.......................................... ................... want CO2 zal uiteindelijk vanzelf wel weer eens worden omgezet in nieuwe steenkool.......... Op zich is daar niets mis mee....nl 5 ............................................... Zoek op: Wat is het broeikaseffect? Tip: Zoek op het internet en voeg je documentatie bij op een apart A4 blad..... olie en gas.Deze eeuw kenmerkt zich door al deze energiebronnen in een relatief korte tijd te verbruiken....... .....milieuloket........... Hierdoor wordt in een relatief kort tijdsbestek een onevenredige hoeveelheid CO2 in de atmosfeer gebracht met als gevolg: een overschot aan CO2............ Als het zo doorgaat verbruiken wij in enkele jaren die energie waar moeder aarde miljoenen jaren voor nodig heeft gehad om deze op te bouwen........ opwarmen van de aarde.....

......... 20 april 2010: ... Het antwoord op bovenstaande vragen hebben grote gevolgen voor het milieu......................................... Wat is de impact voor de plaatselijke vissers en het toerisme............. Wat is de impact op het milieu bij deze ramp? ....................................... maar zelfs het ontginnen ervan heeft grote invloed op ons leven................................. 6 . Kleef op een A4 blad vier afbeeldingen die de gruwelijke gevolgen van het ongeluk weergeven........................................................... Wat was Deepwater Horizon? Wat gebeurde er met Deepwater Horizon op 20 april 2010? Deepwater Horizon: .... ......................................................... Het boren naar olie houdt grote gevaren in.. ...................................................... bespreek dit eens in groep..........................................................................IMPACT OP ONZE MAATSCHAPPIJ!!!! Het verbranden van de olie als eindproduct is schadelijk voor de aarde........ .......................... Zoek met je groep naar een oplossing voor de ontsnapte olie bij zo’n milieuramp en stel dit eens voor aan de ganse klas...............................................................................................................................................................

de warmte wordt gebruikt om water te verhitten tot stoom. Deze magneet in combinatie met de turbine kun je vergelijken met een fietsdynamo.2. klassieke centrale Om elektriciteit op te wekken worden kolen. Door verbranding komt er via een grote schoorsteen CO2 in de lucht. aardgas en aardolie verbrand. wordt er in de koperdraad een elektrische stroom opgewekt. De spoel met magneet wordt de generator (meer specifiek een alternator) genoemd. de magneet zit in een grote spoel met koperdraad. Deze stoom wordt door buizen geleid en met grote kracht tegen de bladen van een turbine geblazen. Turbine Generator 7 . Doordat de magneet ronddraait. De turbine gaat daardoor draaien en zet een grote magneet in werking. Elektriciteit Deze energie wordt opgewekt in elektriciteitscentrales. a.

Bij een kerncentrale wordt stoom gemaakt met kernenergie. alleen worden er geen fossiele brandstoffen verbrand. kerncentrale Het principe van een kerncentrale is hetzelfde als een klassieke centrale. De elektriciteit komt via hoogspanningskabels in onze huizen terecht. Deze koeltorens produceren enkel maar onschadelijke waterdamp. EXTRA : hieronder zie je nog eens een vereenvoudigde tekening om het principe van een centrale te verduidelijken.Het warme water wordt afgekoeld in koeltorens om terug kunnen te gebruiken. b. 8 .

Bij dit proces komt er ook veel warmte vrij en heeft men geen CO2 vorming.………………………………………………………………………………. . Hiervoor gebruikt men uranium atomen uit uraniumerts. www.nl/kernenergie/afval.html Zoek op Wat is er zo gevaarlijk aan kernafval: ………………………………….……………………………………………………………………………………………………… Als je een foto van een kerncentrale bekijkt merk je op dat er geen schoorstenen aanwezig zijn maar wel een betonnen bunker.…………………………………………………………………………. ……….Wat is nu kernenergie? Het woord zegt het zelf: Dit is energie die vrijkomt bij het splitsen van atoomkernen.. MAAR !!! Na afloop blijft er zeer gevaarlijk en door de natuur niet verwerkbaar kernafval achter.……………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………. …………….neebedankt. Kerncentrale Klassieke centrale 9 . . Een emmer uranium = een heel voetbalveld steenkool In principe is dit dus milieuvriendelijk.. Zoek op Uranium: ……………………………………………………………………………………….

3. Zoek op (voeg documentatie bij op een apart A4 blad) Tsjernobyl: ……………………………………………………………………………… . volt 5 : ………………………. reactor stoomgenerator container in staal wand in beton Zelfs al zit de reactor in een betonnen bunker. transport van de elektriciteit Om de elektriciteit van de centrale zonder teveel verliezen tot bij ons thuis te transporteren past men de spanning op verschillende delen van het (hoogspannings)net voortdurend aan. 4. Opdracht: Hieronder zie je een schema van het elektriciteitstransport.In deze betonnen bunker plaats men de kernreactor. Volt 10 . 1. volt 3 : ………………………. zoek de verschillen in spanning eens op. toch kan het nog fout gaan. 1 : ……………………… volt. volt 6 : ……………………….……………………………………………………………………………… c. 2. 2 : ………………………. volt 4 : ……………………….

De eenheid van weerstand Ohm ( ) draagt zijn naam. Ohm (1789-1854) 11 . De eenheid van stroomsterkte ampère (A) is naar hem genoemd. Die bestond uit zinken en koperen schijfjes met daartussen in zout water gedrenkte kartonnen schijfjes. 24 zinken en koperen schijfjes leverde 24 volt.De spanning van elektriciteit drukken we uit in volt (v). deze batterij noemt men de zuil van Volta. De eenheid van elektrische spanning is naar hem genoemd: volt (v) Volta (1745-1827) Wat verstaan we onder stroom (ampère) en weerstand (Ohm) André-marie Ampère was een Franse geleerde die aantoonde dat er een verband bestaat tussen de grootte van stroomsterkte en magnetisme. Ampère (1755-1836) De Duitse wetenschapper Georg Ohm ontdekte dat een lage of dunne stroomdraad meer weerstand biedt dan een korte of dikke draad. vanwaar komt deze eenheid? In 1796 vond Allesandro Volta de eerste batterij uit.

Stroom De waterdruk blijft gelijk.Om de begrippen spanning. dus veel verbruik. De spanning op het stopcontact blijft 230 volt. dus veel verbruik. deze blijft gelijk. er is een grote stroomsterkte. dus weinig verbruik. Er is geen verbruik. stroomsterkte en weerstand te verduidelijken gaan we elektriciteit eens vergelijken met water dat door een waterkraan komt Spanning Op de waterleiding staat druk. er is een kleine stroomsterkte. dus is er geen stroom. Er stroomt veel water uit. Er is een grote stroomsterkte. De dikke draad in de gloeispiraal biedt weinig weerstand en laat daarom veel stroom door. Op het stopcontact staat een spanning van 230 volt. De spanning op het stopcontact blijft 230 volt. Als de kraan dicht is heb je toch een bepaalde druk. Er is geen verbruik. De kraan biedt veel weerstand want ze staat maar een beetje open en houdt veel water tegen. De kraan is nu gesloten. Er stroomt weinig water uit. Het dunne draadje in de lamp biedt veel weerstand en laat weinig stroom door. er is een kleine stroomsterkte. dus weinig verbruik. dus geen stroming. Weerstand De waterdruk blijft gelijk. De kraan staat volledig open en biedt geen weerstand en houdt geen water tegen. 12 .

Opdracht Bij windenergie hebben we niet te maken met uitstoot van CO2 of afval. a.Windmolens Vroeger gebruikten onze voorouders de windmolen om graan te malen of water te pompen. Toch zijn er enkele nadelen. wij gebruiken de kracht van de wind om elektriciteit te maken.……………………………………………………………………… . Groene energie Elektriciteit kan ook milieuvriendelijker opgewekt worden. .3. Hier laat men de generator draaien door middel van wind.……………………………………………………………………… 13 . probeer er eens een paar te vinden.

wij gebruiken de kracht van het water om elektriciteit te maken. Er zijn een aantal manieren om de kracht van het water te gebruiken. Waterkracht Vroeger gebruikten onze voorouders de watermolen om graan de malen. Hier laat men de generator draaien door middel van water. Stuwdam We dammen een rivier af en gebruiken dan de kracht van het water in het stuwmeer. 14 .b. 1.

. Snelstromende rivier We plaatsen een waterrad op de rivier en laten zo de generator draaien.Waarom pompen we het water ’s nachts naar boven en niet overdag? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… 15 . Overdag laten we het water van het hoge meer naar het lage meer stromen via een turbine en een generator = productie van elektriciteit. Waterpompcentrale We maken gebruik van een hoog en een lager gelegen meer.2..Hebben we zo een pompcentrale in België? ……………… . Zoek op . 3. ’s Nachts pompen we het water terug van het lager gelegen meer naar het hoog gelegen meer = verbruik van elektriciteit. waar dan wel? ……………………………………………….Indien ja.

…………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………. . Opdracht Zoek er eens een paar op. Probeer er een paar te vinden.……………………………………………………………………….………………………………………………………………………. .nl 16 . .Opdracht Ook aan waterkracht zijn er enkele nadelen.duurzame-energie. www. Er zijn nog andere milieuvriendelijke manieren om elektriciteit te maken. .pagina. .……………………………………………………………………….

aardgas. Energie voor onze bloem De zon De zon is onze grootste energiebron.de zon is zelfs de oorsprong van onze fossiele brandstoffen = ze liet miljoenen jaren geleden de planten. .de zon laat bomen en planten groeien = ze zorgt voor ons voedsel (chemische energie) . (dit is niet van toepassing op onze tuinlamp. Warmte We kunnen de zonnewarmte gebruiken.ruimtevoorzon. dieren en organismen leven die de basis vormen van steenkool.de zon zorgt voor warmte = een aangenaam leefklimaat . wind en water) . meer uitleg in het projectje “zonnebarbecue” of “zonneoven”) www.4.de zon zorgt voor onze seizoenen en weersomstandigheden ( licht. dit doen we dan met een zonneboiler. … Hoe gebruiken we de zon? 1. Met de warmte van de zon warmen we dan water op dat we thuis kunnen gebruiken.nl 17 . aardolie.

de laag met de missende elektronen. zoals calculators. In de bovenste laag wordt een nieuw elektron aangetrokken om de ruimte te vullen die overgebleven was van het elektron dat teveel was. De laag tussen de twee siliciumlagen is waar de elektronen overgebracht worden. 18 . Dit proces gaat door en uiteindelijk ontstaat een elektrische stroom. zoals satellieten. De bovenste laag silicium bevat teveel elektronen. Het nieuwe elektron wordt weggeslagen en door het midden bij de onderste laag gevoegd. Een zonnecel is gebouwd op een halfgeleider. achtercontact 3. voorcontact tussenlaag 5. Een halfgeleider is een materiaal waarin de elektrische stroom beheerst kan worden. Licht We kunnen ook het zonlicht gebruiken. Silicium wordt gebruikt als de halfgeleider in de zonnecel. Deze apparaten kunnen zonnecellen gebruiken omdat ze of altijd in het zonlicht zijn.2. Een zonnecel is een apparaat dat is ontworpen om elektrische energie uit zonlicht te halen. 2. 1. of slechts een kleine hoeveelheid energie nodig hebben. onderste positief geladen laag 6. Zonnecellen worden gebruikt in plaats van batterijen in instrumenten zoals satellieten en calculators. bovenste negative laag Als licht het silicium raakt bevrijdt het een elektron uit de bovenste laag. om het gat te dichten. De atomen in de lagen silicium zijn gerangschikt in een tralie. De onderste laag heeft te weinig elektronen.of ruitvorm. Het bevrijde elektron wordt in de onderste laag getrokken. Elke cel heeft twee lagen silicium op elkaar. de laag met teveel elektronen. licht (fotonen) 4.

…………………………………………………………………… 19 . Opdracht Schrijf hier een aantal toepassingen die gebruik maken van zonne-energie. .…………………………………………………………………… .Toch een nadeel: Zelfs een zonnecel kan defect raken en defecte zonnecellen zijn zeer moeilijk milieuvriendelijk te verwerken.…………………………………………………………………… .

Technische realisatie Technische tekening De basis van onze bloem is een houten frame. bekijk onderstaande technische tekening maar eens goed. Bestudeer het voorbeeld in de klas schrijf de juiste maten bij bovenstaande tekening.5. Dit frame zal onze stroomkring met zonnepaneel en motor ondersteunen. 20 .

.. 21 ........................................................ ................ ... BA en ZA in de juiste kleur........... Welk perspectief is dit? De tekening staat in ........................ perspectief........................................... wat betekend vuren? ................VA Kleur het VA................................................. hout Hiernaast een foto van het etiket op ons houten materiaal.............. Hierboven zie je de samengestelde tekening in perspectief....................

meetlat .priem .winkelhaak .kwast vernis .schuurpapier . Bewerkingen Latten op lengte zagen Gaatje boren Scherpe randen en hoeken schuren Houten latjes en grondplaat samenvoegen Werkstuk nakijken en opzuiveren C.Werkgang Om ons frame te maken moeten we een aantal bewerkingen uitvoeren met een aantal gereedschappen. maak hiervoor een keuze uit onderstaande gereedschappen.drevel .rugzaag Werkgang Bewerkingen A.beits .boor . vernis 22 . Aftekenen Lengte latten aftekenen Plaats boorgat aftekenen B. Afwerking Houten frame beitsen of vernissen Bevestigingsbeugel motor aanbrengen Gereedschappen beits Opgepast: Vergeet na het beitsen of vernissen niet je borstel goed uit te spoelen.potlood houtlijm .hamer . Opdracht Vervolledig de werkgang.schroevendraaier .

..................6............. de elektriciteit moet eerst door alle motoren om een stroomkring te vormen met de transformator....... Serieschakeling De motoren worden achter elkaar verbonden.…………………………………………………………………………… Meerdere bloemen kunnen met de transformator verbonden worden met een serieschakeling of een parallelschakeling................... 23 ... 2.......... Maak deze serieschakeling met lampjes op de module.... ... Opdracht 1. Draai eens een lampje los (of plaats een lampje dat stuk is)... Serie....... als er niet genoeg zonlicht is hebben we wel een probleem... Twee AA-batterijen leveren een spanning van 3v maar de netspanning in huis is 230v..... 3...... Branden de andere lampjes nog? ………………...... hoe lost men dit op? Zoek op Transformator: ……………………………………………………………………………… ......... welke bron kunnen we dan als noodoplossing gebruiken? .....en parallelschakeling Onze bloem op zonne-energie kunnen we op de vensterbank plaatsen.....

Parallelschakeling De motoren worden naast elkaar verbonden. O serieschakeling O parallelschakeling Waarom? ………………………………………………………………………………………………………………. Alle componenten met een + en – aanduiding moeten steeds op de juiste manier met het voedingscomponentje verbonden worden 24 . Maak deze parallelschakeling met lampjes op de module 2.. Branden de andere lampjes nog? …………………… Welke schakeling gebruiken we om een slinger met kerstverlichting op het net (via een transformator natuurlijk) aan te sluiten? Kleur het juiste bolletje. ………………………………………………………………………………………………………………. de elektriciteit kan door en naast de motoren om een stroomkring te vormen met de transformator Opdracht 1. Draai eens een lampje los (of plaats een lampje dat stuk is). Opgepast Als we onze stroomkring willen laten werken moeten we deze steeds van voeding voorzien.. 3.

bekijk deze eens aandachtig en teken het stroomkringschema.7. 25 . De stroomkring van onze bloem Hieronder zie je een tekening van de stroomkring die we gebruiken op onze bloem. Je kan kiezen uit onderstaande symbolen De betekenis is terug te vinden in je symbolentabel.

google. neem eerst het volgende hoofdstuk eens door en dan .be). proberen maar. Door de lusterklem in je stroomkring kan je er nu ook een voorwaarde aan koppelen..8. prik een klein gaatje met je passerpunt en schuif over de as van de motor. Probeer het middelpunt van je bloem terug te vinden. 26 . zo zijn ze veel steviger. De bloem Als ons houten frame en de stroomkring klaar is moeten we nog op zoek naar een mooie afbeelding van een bloem en blaadjes.. Probeer bloemen te vinden met een zo rond mogelijke vorm. deze draaien beter. Knip de bloemen en blaadjes uit en plastificeer ze. Het gemakkelijkst is natuurlijk via afbeeldingen in google (www.

Maak met een pijl een verbinding tussen gelijkaardige onderdelen. De elektronische paneeltjes Opdracht Hieronder zie je foto’s van de onderdelen van de bloem op zonne-energie en onderdelen van onze paneeltjes. Bloem Materiaal paneeltjes 27 .9.

Wat hebben we dus nodig: .De paneeltjes Op de paneeltjes maken we elektrische stroomkringen.geleiders .sensoren De componenten met elektrische signalen of stroomstoten.stroombron (transformator of batterij 9v) . stroom (stroomkring gesloten) = 1 geen stroom (stroomkring open) = Ø a. Elektronische invoercomponenten Drukknop Schakelaar Lichtsluis Lichtsensor Temperatuursensor Geluidsensor 28 .schakelaars .verbruikers .

Transistor b.Om de sensoren in een stroomkring te laten functioneren werken we via een transistor. De uitvoercomponenten Lampje LEDje Motor Zoemer Relais 29 .

Opdracht De invoer. waar kan je deze nog terugvinden ? Maak een verbinding met pijlen.en uitvoercomponenten bestaan uit herkenbare onderdelen. 30 .

we noemen deze de logische poorten.poort invoerelement ingang uitgang uitvoerelement 31 . Verbind een invoerelement met de ingang en een uitvoerelement met de uitgang van de NIET.poort Deze poort draait alle signalen die hij ontvangt om. Vul proefondervindelijk de waarheidstabel verder aan.. NIET.poort 1 (stroom) Van 1 (stroom) maakt de NIET poort Ø (geen stroom) We noemen deze poort ook wel een INVERTOR Zoek op Inverteren: …………………………………………………………………………………….c. De logische poorten We beschikken nog over minder herkenbare maar daarom niet minder belangrijke componenten. Van Ø (geen stroom) maakt de NIET. 1. NIET.poort.

Vul proefondervindelijk de waarheidstabel verder aan. Voorbeeld: licht EN warm Je kan de EN. Verbind twee invoerelementen met de ingangen en een uitvoerelement met de uitgang van de EN. EN.2.poort twee ingangen.poort ook vergelijken met twee schakelaars die we in serie in een stroomkring plaatsen.poort invoer 1 invoer 2 ingang 1 ingang 2 uitgang uitvoer 32 . Op onze module heeft de EN. er moet aan twee voorwaarden tegelijkertijd voldaan worden. Deze moeten ook beide “aan” staan of het lampje kan niet branden.poort Deze logische poort laat een uitvoerelement toe te werken als er aan een aantal voorwaarden is voldaan.poort. EN.

3. er moet aan één (mag natuurlijk ook twee) voorwaarde(n) voldaan zijn. OF-poort invoer 1 invoer 2 ingang 1 ingang 2 uitgang uitvoer 33 . Op onze module heeft de OF-poort twee ingangen. Vul proefondervindelijk de waarheidstabel verder aan.poort Deze logische poort laat een uitvoerelement toe te werken als er aan minstens één voorwaarde voldaan is. Voorbeeld: licht OF warm Je kan de OF-poort ook vergelijken met twee schakelaars die we parallel in een stroomkring plaatsen. Er moet maar één schakelaar ”aan” staan om het lampje te laten branden. OF. Verbind twee invoerelementen met de ingangen en een uitvoerelement met de uitgang van de OF-poort.

Extra componenten We beschikken nog over een paar extra componentjes waar we een aantal leuke dingen kunnen mee realiseren.d. Dit element geeft op een door onszelf te bepalen tempo elektrische impulsen Pulsgenerator Met dit element kunnen we met een draaiknop de spanning in een stroomkring verhogen of verlagen Potentiometer 34 .

15 min 35 .10. Oefeningen met de paneeltjes Oefening 1 Maak de schakeling waarbij de bloem pas gaat draaien als het ook nog eens warm genoeg is.

Oefening 2 Maak de schakeling waarbij de bloem pas gaat draaien als het warm genoeg is en je in de buurt staat te zingen. 15 min 36 .

Maak dit waarschuwingssysteem eens na op de module.. 15 min Wat zou er gebeuren moest dit systeem niet in de wagen aanwezig zijn ? ………………………………………………………………………………………………………………………………… .……………………………………………………………………………………………………………………………… 37 .Oefening 3 Als je vader vergeet de koplampen van de wagen uit te schakelen wanneer hij het portier opent zoemt er een waarschuwingsalarm.

11. 3. Andere naam voor NIET-poort.. Wat komt er vrij bij het verbranden van fossiele brandstof? 38 . 8. 9. Toestel om zonlicht om te zetten in elektriciteit. Toestel om zonnewarmte om te zetten in warm water.. 10. Toestel om netspanning om te zetten naar een lagere spanning. 9. Uitvinder van de eerste batterij. petroleum is een . Onderdeel van een centrale dat de generator doet draaien. 7. 13. Opwarming van de aarde. 12. brandstof. 5. 14.. Waar in België vinden we een waterpomcentrale? 4. Verticaal 2. 6. Plaats in Oekraïne waar een kernramp plaatsvond.. Energiebron voor een kerncentrale. Basismateriaal van ons frame voor de bloem. Onze grootste energiebron. Kruiswoordraadsel Horizontaal 1. In een centrale koelt men het warme water af in een . 11.

(denk aan de waarheidstabellen) 1 1 1 1 Ø Ø EN OF NIET EN OF EN Ø 1 EN NIET 1 1 EN OF OF NIET Ø 1 OF NIET 1 Ø OF EN 1 1 EN NIET OF Ø 1 NIET NIET EN NIET 39 .12 Poortenpuzzel Opdracht: Volg de pijlen en geef het laatste signaal.

Ik kan enkele voor.13. Evaluatie Hieronder vind je een evaluatiefiche. Zeer goed (zg): Ik ken er alles van en kan zo de leerkracht zijn plaats innemen. Goed (g): Ik weet er veel van. Ik kan de veiligheidsregels in de werkklas naleven. Ik kan houtbewerkingsgereedschappen correct gebruiken. Mijn evaluatie Evaluatie leerkracht 40 .en nadelen geven ivm fossiele brandstoffen. Ik kan enkele voor.en nadelen geven van kernenergie. Ik kan elektronische onderdelen van de module met onderdelen van gebruiksvoorwerpen vergelijken. Voldoende (v): Ik weet voldoende om me uit de slag te kunnen trekken.en nadelen geven ivm groene energiebronnen. mits een beetje oefenen of opzoekingswerk gaat het zeker nog beter. Ik kan enkele waarneembare eigenschappen van serie. veel oefenen is de boodschap. geef jezelf of een ander groepslid een beoordeling. Onvoldoende (o): Het kan veel beter. Evaluatiefiche Wat wordt er van mij verwacht Ik kan enkele voor. Ik kan een eenvoudige technische tekening lezen.en parallelschakelingen geven. Ik kan bondig en met eigen woorden het principe van elektriciteitsopwekking geven. (eventueel mbv didactisch model) Ik kan eenvoudige opdrachten met de elektronische componenten maken. ik deed mijn best niet of moet eens met de leerkracht praten over een extra oefening. Ik kan een eenvoudig houten frame maken.

Richt de wind op verschillende Waar kan je de opstelling vinden? www. Technopolis Bij een bezoek aan Technopolis moet je de volgende opstellingen zeker eens uitproberen.technopolis.be/nl/index. Maar niet alle modellen werken even efficiënt.php?thema=5&n=1&e=21&s=168 41 . Welke windmolen is de beste? Met een windmolen kun je energie halen uit de wind.14. Energieke windmolens.

Hoeveel motoren.php?thema=2&n=1&e=21&s=168 42 .Bouw een stroomkring. Laat de elektronen werken. zoemers en lampjes krijg je aan de slag? Een kwestie van juist schakelen.be/nl/index. Heb je rekening gehouden met serie en parallel? Waar kan je de opstelling vinden? www.technopolis.

Moeilijke woorden Moeilijke woorden die je niet begrijpt schrijf je in de eerste kolom. je bevindingen schrijf je in een groene kleur in de verklaringskolom. Daarna zoek je met de ganse groep in een woordenboek of op het internet naar een verklaring.15. Woordjes die dan nog niet gevonden zijn leggen we voor aan de ganse klas en verduidelijken we in een zwarte kleur. Moeilijk woord Woordverklaring 43 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful