STEDELIJKE OPENBARE BIBLIOTHEEK

Weverijstraat 9, 8900 IEPER 057 / 239 420 bibliotheek@ieper.be

Een greep uit de recente Duitstalige literatuur
Mei 2011

Auteurs als Heinrich Böll, Gunter Grass behoren al jaren tot de canon van de Duitstalige literatuur, maar de laatste jaren zijn er heel wat nieuwe auteurs op het toneel verschenen, die boeiend werk afleverden. Waar de vorige generaties nog worstelden met de erfenis van de Tweede Wereldoorlog komen er nu andere thema’s aan de oppervlakte. Voor schrijvers als Uwe Timm (Rood), Uwe Tellkamp (De Toren), Ingo Schulze (Adam en Evelyn) is de eenmaking van Duitsland een belangrijke inspiratiebron. Er is ook een groep schrijvers die niet uit Duitsland afkomstig zijn en de immigratie als onderwerp nemen. Herta Müller (Nobelprijs Literatuur 2009), bijvoorbeeld, is uit Roemenië afkomstig. Sasa Stanisic bracht zijn jeugd in voormalig Joegoslavië door (Hoe de soldaat de grammofoon repareert). Lena Gorelik is in Sint-Petersburg geboren (Aardappelsalade per post). Sherko Fatah’s moeder is Duits, maar zijn vader een gevluchte Iraakse Koerd (We gaan als het donker wordt, genomineerd voor de Deutscher Buchpreis). De Deutscher Buchpreis bekroont sedert 2005 jaarlijks de beste roman die in het Duits geschreven werd. Op de erelijst prijken er tot nu toe overwegend schrijfsters. Enkel Arno Geiger (Met ons gaat het goed) en Uwe Tellkamp (De toren) konden de vrouwelijke dominantie van ondermeer Julia Franck (De middagvrouw) en Katharina Hacker (Lege handen) doorbreken. Maar in de Duitse literatuur is er ook plaats voor lichtvoetigheid. Zo gaat Daniel Kehlmann in ‘Het meten van de wereld’ op een ironische manier om met het leven van de wetenschappers Von Humboldt en Gauss en is zijn ‘Roem’ een ondraaglijk licht huzarenstukje. En natuurlijk ontbreekt de thriller niet op het palet van de Duitse literatuur. Op dat vlak zijn Sebastian Fitzek (De therapie) en Andrea Maria Schenkel (Blik op het duister) de grote namen. Tenslotte worden ook een paar Duitse schrijvers uit de twintigste eeuw dank zij nieuwe vertalingen herontdekt. Zo is de ondertussen 101-jarige Hans Keilson nu bezig aan een internationale doorbraak.

Günther Anders (1902-1992) : - De catacombe van Molussië (2007) Raamvertelling van twee politieke gevangenen die elkaar politieke fabels vertellen, in een aardedonkere cel. Generatie na generatie neemt de jongste, die altijd Yegussa heet, de rol van de oudste, ook altijd een Olo, over. Hun bewakers schrijven alles op. De Duitse auteur begon zijn satire na het lezen van Hitlers 'Mein Kampf', maar moest vluchten voordat het boek gepubliceerd werd; het werd pas zestig jaar later, in het sterfjaar van de schrijver, uitgegeven. De rode draad in de vertellingen en gedichten is de strijd tegen de leugen en voor de zaak van de rede. Maar eenvoudig is de verhouding leugen en waarheid allerminst. Mirko Bonné (1965) : - IJskoude hemel (2009) - Hoe wij verdwijnen (2011) Raymond, sinds kort weduwnaar, ontvangt na veertig jaar een brief van zijn jeugdvriend Maurice. Die brief voert hem terug naar hun gezamenlijk verleden: ze wilden samen een reis maken, maar Maurice koos voor Raymonds vriendinnetje en Raymond is dat verraad nooit vergeten. Thomas Brussig - Het mooiste meisje van Berlijn (2001) Jenny Erpenbeck (1967) - Atropa Belladonna (2002) - Het verhaal van het oude kind (2003) Hoofdfiguur in deze merkwaardige psychologische roman, die zich als een parabel laat lezen, is een 14-jarig meisje dat op straat wordt gevonden en door de politie naar een tehuis wordt gebracht. Niemand weet iets over haar en zij zelf zwijgt. Niemand in het tehuis kan contact met haar leggen, zelf observeert ze de andere bewoners scherp, zonder ooit een stap naar hen toe te zetten. Hans Fallada (1893-1947) - Alleen in Berlijn (2010). Herontdekt. Een Berlijns echtpaar dat het bericht krijgt dat hun zoon voor de Führer is gevallen, besluit verzet te plegen d.m.v. het verspreiden van briefkaarten met teksten die het naziregime hekelen. Tegelijk met de beschrijving van de wat hulpeloze, nauwelijks effectieve verzetsactiviteiten van het moreel hoogstaande paar wordt een beeld geschetst van de angst, de onderdrukking en de gecorrumpeerdheid van de doorsnee burger en de bruutheid van de nazi’s in Berlijn tijdens WO II. Deze herontdekte roman uit 1947 leest als een detective, door de perspectiefwisseling die verspringt van het echtpaar naar de laconieke met opsporing belaste rechercheur van de Gestapo. Sebastian Fitzek (1971) Thrillerschrijver - De therapie (2007) - De gijzeling (2008) - De wreker (2009) - Het experiment (2010)

Julia Franck (1970) - Buiklanding : verhalen om vast te pakken (2002) - Kampvuur (2004) - De middagvrouw (2008). Bekroond met de Deutscher Buchpreis Een moeder van joodse afkomst wil uit het naoorlogse door de Russen bezette Duitse gebied naar het westen vluchten en laat daarvoor haar nog jonge zoontje op een station achter. Zij heeft twee dochters, raakt steeds ernstiger verward en wil niets meer weten van haar ernstig gewonde man, een Duits officier, van wie zij ook op zijn sterfbed eigenlijk geen afscheid wil nemen. Haar dochters proberen haar naar vermogen bij te staan, maar moeten maar zien hoe zij een eigen bestaan kunnen opbouwen. Met de oudste lukt dit maar ten dele, ze heeft steeds meer behoefte aan verdovende middelen en krijgt een hechte relatie met een vriendin, die het ook al moeilijk heeft met zichzelf. De jongste blijkt uiteindelijk de sterkste. Als assistente in een apotheek kan zij haar zus aan het een en ander helpen, ze wil studeren, heeft haar eigen moeilijkheden, moet zich ten dele van zichzelf vervreemden en leidt in een voor haar oneigenlijke omgeving een tragisch bestaan. Arno Geiger (1968) - Met ons gaat het goed (2006) Phillip, een middelmatige, weinig succesvolle schrijver van rond de 35 jaar, erft de villa van zijn overleden oma. Tijdens het opruimen en renoveren ontdekt hij hoe weinig hij weet over zijn familie. Met het weinige wat hij weet, tekent Phillip op indrukwekkende wijze een stuk familiekroniek tegen de achtergrond van de Oostenrijkse geschiedenis. Bekroond met de Deutscher Buchpreis. Wilhelm Genazino (1943) - Liefdeskolder (2008) - Een paraplu voor het leven (2009) Over een filosofisch ingestelde testloper van schoenen. De intelligente hoofdpersoon flaneert door de stad, observeert zijn omgeving en reflecteert over zichzelf. Die reflectie verwoordt hij origineel, daarbij steeds vrij associërend. De briljante formuleringen schenken de lezer die daarvoor de juiste antenne heeft, buitengewoon veel leesgenot. Ondanks de zwaarmoedigheid van de ik-figuur geeft de laconieke schrijftrant dit literaire boek een subtiele lichtheid. Thomas Glavinic (1972) - Nachtwerk (2007) - Het verwenste leven (2009) Flink aangeschoten na een personeelsfeestje ontmoet een reclameschrijver een man die hem aanbiedt drie wensen te doen. Enigszins overrompeld en afwijzend doet hij de wens dat al zijn wensen in vervulling mogen gaan. Korte tijd daarna sterft zijn vrouw, zodat hij openlijk met zijn geliefde kan omgaan, stijgen zijn aandelen, geneest een vriendin. Hoe triviaal dit ook lijkt, de schrijver verpakt dit gegeven in een boeiende, wat raadselachtige liefdesroman, die veel te speculeren en te interpreteren overlaat. Lena Gorelik (1981) - Aardappelsalade per post (2009) Debuut. Een jonge vrouw die tussen haar huidige vriend en haar ex-vriend moet kiezen. Voortdurend aanwezig is haar Russische familie, vooral haar moeder die dagelijks belt om te informeren of ze wel genoeg gegeten heeft. Vaak wordt teruggeblikt op het land van herkomst en de migratie naar Duitsland. Daar verbleef de familie een hele tijd in een kamp. Alles was vreemd: taal, gewoonten, school, tandarts… De jonge Lena groeide op tussen deze twee werelden en als ze als jongvolwassene een groep Russische toeristen door Parijs gidst, beseft ze hoe ver ze van haar roots verwijderd is.

Dilek Güngör (1972) - Het geheim van mijn Turkse grootmoeder (2008) Van Turkse afkomst, maar in Duitsland geboren en getogen. Debuut, waarin de relatie tussen Zeynep, een jonge Berlijnse journaliste, en haar Turkse grootmoeder centraal staat. Wanneer haar grootmoeder op sterven ligt, vertrekt Zeynep naar Turkije. Ze komt terecht in een voor haar onbekende wereld, en hoewel ze verwachtte niets gemeen te hebben met haar grootmoeder, ontstaat er een intieme band tussen de twee vrouwen. Zeynep stuit op een bloedwraakaffaire in haar geboortedorp die de levensloop van haar familieleden ingrijpend bepaald heeft. Katharina Hacker (1967) - Lege handen (2007) Jakob en Isabelle, dertigers, ontmoeten elkaar op 11-09-2001 in Berlijn, waar Jakob werkzaam is als advocaat en Isabelle als grafisch ontwerpster. Ze verhuizen naar Londen als Jakob daar een betrekking heeft geaccepteerd bij een vermaard advocatenkantoor. Hun leven tegen de achtergrond van de aanslag op het WTC en de oorlog in Irak baart weinig opzien, totdat Isabelle in aanraking komt met het criminele drugsmilieu en getuige is van kindermishandeling. Jakob Hein (1971) - Mijn eerste T-Shirt (2003) - Jensen houdt het voor gezien (2007) In dit romannetje gaat het om een volledig ambitieloze jongeman: Jensen, voormalig student en sedert tien jaar postbode. Jensen raakt werkloos, woont alleen, heeft geen vrienden, geen vriendin, nagenoeg geen sociaal netwerk. De werkloze Jensen, die maar een ding wil en kan, nl. brieven bezorgen, raakt in de molen van uitkeringen en werkloosheidsadministratie. Zonder enige oriëntatie strompelt hij door nutteloze cursussen en gesprekken met het arbeidsbureau. Op een wat zakelijke en afstandelijke wijze schetst Hein hoe Jensen geleidelijk uit het sociale leven stapt. Thomas Hettche (1964) - Nox (2003) - De zaak Arbogast : misdaadroman (2003) Edgar Hilsenrath (1926) Herontdekking. - De nazi en de kapper (2008) Het levensverhaal van Max Schulz. Geboren en opgegroeid in een joodse wijk van een klein stadje ontpopt hij zich tijdens de Tweede Wereldoorlog als een van de grootste massamoordenaars in een vernietigingskamp, waar ook zijn vroegere buurtgenoten en vrienden het leven laten. Zijn opvallend joods uiterlijk maakt het hem mogelijk na de oorlog een nieuw leven te beginnen onder de naam van zijn vroegere vriendje Itzig Finkelstein. Hij emigreert naar Israël en wordt daar jood met de joden, maar juist daardoor wordt de massamoordenaar Max Schulz in hem tot een steeds zwaardere, ondraaglijke last. - Nacht (2009) - De thuiskomst van Jossel Wassermann (2009)

Wladimir Kaminer (1967) - Soldatenrock (2002) - De reis naar Verweggistan (2004) - Seks bestond niet in de Sovjet-Unie : legenden en misverstanden uit de vorige eeuw (2010) In deze bundel schrijft hij in korte hoofdstukken over het dagelijkse leven in de SovjetUnie tijdens de jaren tachtig van de twintigste eeuw. Onderwerpen als huisdieren (veel goedkope schildpadden, honden waren duur, katten te onafhankelijk), Sovjet-kapsels, westerse muziek (Boney M), de aanschaf - en onderhoud - van een auto, illegaal gokken en sneeuw. De verhalen vormen een collage van het leven in een (in de ogen van de westerse lezer) absurde en gestagneerde samenleving. Daniel Kehlmann (1975) - Ik en Kaminski (2004) - Het meten van de wereld (2008) - Roem (2009) Een bewogen inventaris van de rampspoed die de nieuwe communicatietechnologieën onder de mensen aanrichten: een tragikomische opeenstapeling van defecten, manipulaties, misverstanden en leugens die maken dat elke gebruiker de hoofdrolspeler in zijn eigen boulevardstuk is geworden. Hans Keilson (1909) Herontdekking. Keilson is de auteur van drie in het Duits geschreven romans. 'Het leven gaat verder' (1933) is zonder meer goed, 'Komedie in mineur' (1947) is schitterend en 'In de ban van de tegenstander', een roman die in 1959 in Duitsland verscheen, is geniaal. Die laatste roman werd in 1982 in een Nederlandse vertaling onder de titel 'In de ban van de tegenstander' in Haarlem bij uitgeverij De Haan gepubliceerd, kreeg echter niet de aandacht die hij verdiende en was al lang niet meer beschikbaar. - In de ban van de tegenstander (2009) - Komedie in mineur (2010) - Daar staat mijn huis : herinneringen (2011) - Het leven gaat verder (2011) Helmut Krausser (1964) - Thanatos : het zwarte boek (2004) - Pijn (2005) - Eros (2008) - De tuin van Puccini : het leven en de geheime liefdes van de wereldberoemde componist (2011) Een boek dat begint met een lijst van ‘relevante personen’ suggereert een historische correctheid na te streven: de personen die voorkomen in deze levensbeschrijving van componist Giacomo Puccini hebben dan ook werkelijk bestaan. Ook de citaten uit de brieven suggereren de werkelijkheid. De drie afdelingen beschrijven drie vrouwen, Cori, Sybil en Doria, die een grote rol spelen in het liefdesleven van Puccini, die bekend stond als een levensgenieter. In alle delen komt een vierde vrouw voor, Elvira. Deze al getrouwde vrouw mag pas met Puccini trouwen als zij weduwe is geworden. Maar op dat moment heeft Puccini al lang een andere minnares. Zijn leven met vrouwen, maar ook met drank en snelle auto’s, stelt de componist voor problemen.

Katja Lange-Müller (1951) - De laatsten : aantekeningen uit de drukkerij van Udo Posbich (2003) - Puppyliefde (2005) Humoristisch verhaal in de ik-vorm over 2 periodes uit het leven van een jonge vrouw: als jong meisje wordt ze van school gestuurd, omdat ze een verzameling kevers met schaar en lijm 'ombouwt' tot geheel nieuwe soorten om daarmee de aandacht te trekken van de jonge biologieleraar op wie ze verkikkerd was. Jaren later steelt ze in een warenhuis een paar kaarsen en wordt ze door een winkeldetective een nacht lang naakt opgesloten in een wc-hokje. Een leuke roman over puberteit, aanpassing en identiteit. Siegfried Lenz (1926) - Een minuut stilte (2010) Novelle over een kortstondige, tragisch aflopende liefde tussen een 18-jarige gymnasiast en Stella, zijn lerares Engels. Het sfeervolle en poëtisch vertelde verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van een zomers, Duits vissersplaatsje aan de Oostzee. Het begint met een herdenkingsbijeenkomst van de school voor de lerares die bij een scheepsongeluk om het leven is gekomen. De 18-jarige Christian is er ook bij en spreekt haar in zijn hoofd toe, hij herinnert haar en zichzelf aan hoe het was in die voorbije zomer. Voor hem was het allemaal nieuw en overweldigend, zij wist dat hun liefde niet kon voortduren. Mooi, klein, tijdloos juweeltje over een jongen op de rand van kind en volwassene, over weemoed, droefheid, verlangen en liefde. - Duitse les (2011) Walter Moers (1957) - De 13 ½ levens van kap’tein Blauwbeer : de helft van de herinneringen van een zeebeer (2000) - De stad van de dromende boeken : een roman uit Zamonië door Hildegunst van Mythenmetz (2005) - Rumo & De wonderen in het donker : roman in twee boeken (2008) Rumo is een Wolpertinger, een kruising tussen een hond en een ree met een groot talent voor vechten. Als welp wordt hij ontvoerd door cyclopen. Dat is het begin van een lange zwerftocht waarbij hij de liefde ontdekt en uiteindelijk afdaalt naar de Onderwereld. Deze meer dan vuistdikke fantasy- en ontwikkelingsroman is een schatkist vol verhalen over koperen soldaten, krankzinnige koningen en bizarre steden. Deze verhalen-in-eenverhaal zouden hinderlijke onderbrekingen kunnen zijn, ware het niet dat je door het talent en de originaliteit van de auteur telkens weer benieuwd bent wat hij nu weer voor boeiende werelden en personages heeft bedacht. Bovendien worden al deze losse lijnen in een weergaloze finale ingenieus aan elkaar geknoopt. Op afwisselend humoristische en huiveringwekkende wijze behandelt de auteur grote thema’s als liefde en dood, met een taalgevoel dat herinneringen oproept aan Marten Toonder. Herta Müller (1953) - Hartedier (2009) - Vandaag was ik mezelf liever niet tegengekomen (2009) - Ademschommel (2010) Meest recente en alom bejubelde roman van de Roemeens-Duitse Nobelprijswinnaar 2009. Historisch van belang omdat Müller op basis van de overlevering van haar streekgenoot Oskar Pastior een nauwelijks bekende episode uit de naoorlogse geschiedenis - de deportatie van Duitse Roemenen naar strafkampen in de Sovjet-Unie belicht. De kracht van de roman ligt besloten in het ongeëvenaarde literaire vermogen, dat voor alle honger en ellende poëtische beelden vindt. Een fantasie die de hoofdpersoon in de realiteit van het strafkamp helpt overleven.

Annette Pehnt (1967) - Het huis van de schildpadden (2008) - Als jij goud zegt, is het goud (2009) In deze roman staat een gezin centraal waarvan de man min of meer op staande voet is ontslagen uit zijn zelfstandige plaats op een overheidsinstituut. Er is een nieuwe cheffin, die geen contact met hem wil en zijn directe collega's keren zich steeds meer van hem af. Tegenover zijn vrouw kan hij zich nauwelijks uiten, maar zij trekt zich de nieuwe situatie al evenzeer aan als haar echtgenoot… Sven Regener (1961) - Meneer Lehmann (2003) Grepen uit het dagelijks en nachtelijk leven van een Berlijnse biertapper met geen hogere ambities in het leven en met als gewoontedrinker een afkeer van alcohol. Een soms aardig geschreven boek, dat door steeds weer herhalingen toch al gauw een beetje gaat vervelen. Het begint reeds met de titel, die tot in het oneindige wordt herhaald. Het duurt en duurt maar, vanaf een eerste confrontatie met een hond via een telefoongesprek met zijn moeder en de zich steeds herhalende kroegtochten. Met vrouwen en overige omgeving loopt het telkens weer slecht af. Intussen staat de Muur op instorten en ook daarvan is deze meneer van op afstand getuige. Charlotte Roche (1978) - Vochtige streken (2008) Met deze geruchtmakende debuutroman verzet de Duitse televisiepresentatrice Charlotte Roche (1978) zich tegen de hygiënecultus die lichaam en seksualiteit van vrouwen omgeeft. De hoofdpersoon, de achttienjarige scholiere Helen Memel, wordt geopereerd aan aambeien – een nogal opvallende en uitvoerig beschreven kwaal. Tijdens haar opname volgen obsessieve bespiegelingen over alle mogelijke lichamelijke processen en -afscheidingen, met de nadruk op het onderlijf. Vrouwelijk lichaam en vrouwelijke seksualiteit worden op een ongebruikelijk openhartige, vaak choquerende en beslist onsmakelijke manier gepresenteerd. Anderzijds hebben de nuchtere toon waarop de hoofdpersoon -in feite een getraumatiseerd meisje dat wanhopig op zoek is naar liefdeover haar escapades vertelt en de groteske overdrijvingen ook iets geestigs. Andrea Maria Schenkel (1962) Meermaals bekroonde thrillerschrijfster. - Blik op het duister (2008) - Het monster van München (2008) - Bunker (2009) Silke Scheuermann (1973) - Omgeven door bliksem : verhalen (2006) - Het uur tussen hond en wolf (2007) De ik-figuur in dit boek is een gescheiden journaliste die net verhuisd is van Rome naar Frankfurt. Daar zoekt Ines, haar vier jaar oudere zus na lange tijd weer contact met haar. De verhouding tussen de zussen is kil; de journaliste wil niet dat Ines in haar leven komt, maar Ines heeft hulp nodig. Ze blijkt alcoholiste en wordt soms willekeurig door iets meegesleurd, wat een negatief gevoel oproept (en de titel van het boek verklaart). Als Ines in het ziekenhuis belandt, begint de ik-figuur een relatie met Ines’ vriend in de hoop dat het leven nog eens een samenhangend geheel gaat vormen.

Bernhard Schlink (1944) - De liefdesval (2000) - De voorlezer (2002) - De oude zonden (2004) - Het eerste weekend (2008) - Zomerleugens (2010) Zeven verhalen met een omvang van rond 40 blz. geschreven in een lichte, wat weemoedige toon. De levens van de hoofdpersonen verkeren in een overgangsfase: het wel of niet aangaan van een relatie, de ( dreigende) beëindiging ervan, het besef dat het leven niet heeft gebracht wat ervan gehoopt werd of de voorbereiding op de aanstaande dood. Alle verhalen spelen in het milieu van kunstenaars en wetenschappers, mensen zonder materiële zorgen, die ontdekken dat bedrog en illusie een grotere rol in hun levens spelen dan ze zich ooit gerealiseerd hebben. Ingo Schulze (1962) - Nieuwe levens : de jeugd van Enrico Türmer in brieven en proza (2007) - Nul-zes : dertien verhalen in de oude trant (2008) - Adam en Evelyn (2009) Een kleermaker voorziet zijn vrouwelijke klanten niet alleen van de gewenste kledingstukken, maar biedt hen nog ander lijfelijk genot. Daarvan is zijn jonge vriendin min of meer een directe getuige en zij wil van hem weg. Omdat hij haar niet kwijt wil, volgt hij haar in zijn auto, weg van Oost-Berlijn naar Hongarije, waarheen velen zich spoeden in de dagen kort voor de grote politieke gebeurtenissen in Oost-Berlijn. De Muur zal vallen, maar bij alle protestdemonstraties weten de bewoners nog niet dat dit zo snel zal gebeuren. Intussen blijft de vrouw gevolgd worden door haar vriend, ook wanneer ze zich bij anderen heeft aangesloten. Zo komen ze niet los van elkaar, ook niet na haar vaste voornemen naar het Westen te vluchten. Beiden keren echter terug naar Berlijn, zij zwanger en hij met de wens met haar te trouwen en een nieuw bestaan op te bouwen in het nieuwe Duitsland. W.G. Sebald (1944-2001) - Austerlitz (2003) - De natuurlijke historie van de verwoesting (2004) - De emigrés (2005) - Campo Santo (2010) Van de in 2001 verongelukte Zuid-Duitse schrijver Sebald, die zijn halve leven in Engeland woonde, is alle proza en poëzie vertaald; zijn essayistisch werk veel minder. Uit verspreide, niet eerder gebundelde nonfictie is deze bundel samengesteld: een viertal schetsen naar aanleiding van een verblijf op Corsica, en chronologisch vervolgens boekbesprekingen, algemene beschouwingen, causerieën en commentaren. Behandelde auteurs zijn Handke, Kafka, Jean Améry, Günter Grass en anderen. Hoe kan literatuur het verleden, met name het oorlogsverleden verwerken? Sasa Stanisic (1978) - Hoe de soldaat de grammofoon repareert (2007) Vanuit het perspectief van een fantasierijke jongen met verteltalent ervaart de lezer hoe een jeugd in Bosnisch Joegoslavië, de Balkanoorlog van de jaren ’90 en een vlucht naar Duitsland en het verblijf aldaar worden beleefd. De stijl is consequent jeugdig-naïef en daardoor ook enigszins vervreemdend. Melancholieke herinneringen aan de tijd van voor oorlog en de tragiek van de oorlogshandelingen worden op luchtige, tragikomische wijze, met tomeloos vertelplezier beschreven. Zonder analyse of stellingname krijgen gruwelijke gebeurtenissen op soms schrijnend sprookjesachtige wijze een lichtheid die naar adem doet snakken.

Uwe Tellkamp (1968) - De toren (2009) Met deze kolossale roman over de laatste zeven jaar van de DDR maakte de schrijvende arts Tellkamp op slag furore. ‘…maar toen opeens…sloegen de klokken, sloegen 9 november, Duitsland, verenigd vaderland, sloegen tegen de Brandenburger Tor’. De rest is geschiedenis. Telkamp gaat in op de voorgeschiedenis, gelokaliseerd in de oude villawijk ‘De Toren’ in Dresden, in het milieu van intellectuelen, artsen en kunstenaars, geen dissidenten, overgebleven uit een andere tijd. Zoals de voormalige zoöloog, ‘fout’ ten tijde van de Praagse Lente en gedegradeerd tot redacteur bibiofiele uitgaven. Of zijn neef. de zeventienjarige scholier Christian, die de laatste jaren van de republiek in het leger en de gevangenis zit. Dit boek kon pas twintig jaar later geschreven worden én alleen door iemand die deze wereld van binnenuit kende. Bekroond met de Deutscher Buchpreis. Uwe Timm (1940) - Mijn broer bijvoorbeeld (2004) - Rood (2006) - Halfschaduw (2010) Tijdens een rondgang op het Berlijnse Invalidenfriedhof klinken uit graven stemmen van overlevenden op. Verreweg de belangrijkste in dit stemmenkoor is die van de Duitse pilote Marga von Etzdorf (1907-1933). Zij maakt begin jaren '30 in Tokio kennis met een ex-jachtvlieger en diplomaat. In een intiem, nachtelijk gesprek onthullen beiden hun ongewone levensverhalen. Of die bijzondere ontmoeting een rol speelt bij de zelfmoord van de pilote in 1933 blijft een open vraag. Hun in fragmenten vertelde verhaal is ingebed in het Duitse (oorlogs)verleden en in getuigenissen van tijdgenoten. Ilja Trojanow (1965) - De wereldverzamelaar (2008) over de (historische) 19e-eeuwse Britse officier Richard Burton. Een begenadigd taalvirtuoos, die inlichtingenwerk verrichtte voor het Engelse leger, maar zich tegelijkertijd vereenzelvigde met de inheemse bevolking en haar levenswijze overnam. Door telkens een soort contraverteller uit de bezochte gebieden (Indië, Arabië, Afrika) op te voeren ontstaat een perspectiefrijke avonturenroman die de culturele kloof met de bezetter demonstreert. Kleurrijke roman over liefde, gevaar, politiek waar het vertelplezier van af spat. - Gebruiksaanwijzing voor India (2009) - De wereld is groot en overal loert redding (2009) - Aanslag op de vrijheid : de veiligheidswaan, de controlestaat en de aantasting van de burgerrechten (2010) Christa von Bernuth (1961) Thrillers - Ontrouw (2004) - Stemmen (2004) - Familiezaak (2006) - Gevoel van veiligheid (2007) Ferdinand Von Schirach - Misdaden (2010) De Berlijnse advocaat Ferdinand von Schirach schreef elf verhalen over juridische strafzaken, gebaseerd op gevallen waarmee hij vanuit zijn praktijk te maken heeft gehad. Hoewel de aard van de zaken sterk uiteenloopt, hebben ze als overeenkomst dat de verdachten het geen van allen zo ver hadden willen laten komen, maar door een opeenvolging van omstandigheden, gebeurtenissen en handelingen in een strafrechtelijk onderzoek verzeild raken. Enkelen zijn volkomen onschuldig, maar hebben de schijn

tegen, anderen gaan vrijuit bij gebrek aan bewijs. Voor hen die daadwerkelijk schuldig worden bevonden aan een misdrijf volgt een veroordeling met een gepaste straf. Martin Walser (1927) - De levensloop der liefde (2002) - Dood van een criticus (2003) - Messmers reizen (2005) - Een ogenblik van liefde (2007) - Een liefhebbende man (2009) - Angstbloesem (2010) De 71-jarige vitale, doorgewinterde beleggingsadviseur Karl von Kahn noemt geldvermeerdering de zin van zijn leven: geld biedt onafhankelijkheid. Maar de geldwereld zit vol list en bedrog. Zijn enige vriend Lambert, antiekhandelaar, simuleert een dodelijke ziekte om Karls handtekening voor een miljoenentransactie te ontfutselen. Amadeus, een tycoon, is uit op Karls ondergang. Karls 80-jarige broer Erewein pleegt zelfmoord. Hoewel Karl gelukkig getrouwd is met Helen, huwelijkstherapeut, stort hij zich op de bijna veertig jaar jongere Joni Jetter, een bevallige actrice. Maar in hun eerste gezamenlijke liefdesnacht blijkt dat zij uit is op zijn geld: twee miljoen euro om haar nieuwe film te financieren. Ernst Weiss (1992-1940) - De ooggetuige (2007) Geschreven in 1938. Als het om Hitler gaat, kon op dat tijdstip nog niemand weten waartoe de jodenhaat en het nationalistische fanatisme zouden leiden. Weiss, tijdgenoot van Kafka, begint zijn boek als een getroubleerde familiegeschiedenis, met een vader, bruggenbouwer, die een tweede gezin blijkt te hebben, en een ziekelijke moeder die toch voor hem kiest, dus tegen de zoon met wie zij een innige band had. Een vooraanstaande joodse arts, met wiens dochter hij zal trouwen, leidt hem naar de psychiatrie. Aan het front in de Grote Oorlog bevindt zich de Oostenrijkse korporaal A.H. onder zijn patiënten, wiens vermeende blindheid hij geneest, waarna deze jodenhater en fanaat zich ontpopt als de charismatische spreker en volksverlakker. Weiss laat stap voor stap zien hoe het Duitse volk onder Hitlers invloed komt, maar hij schrijft erover alsof het een nationale binnenbrand is die nog geblust kan worden. Een bijzonder boek. Julie Zeh (1974) - Adelaars en engelen (2002) - Speeldrift (2006) Twee intellectuele leerlingen aan een Bonner gymnasium lokken hun klassenleraar in een seksuele val en weten hem zo in hun macht te krijgen. Ze doen het echter niet uit winstbejag, maar puur omwille van het spel als experiment. Het meisje verleidt de leraar, haar vriend maakt er opnamen van en dreigt ze op de website van de school te publiceren. Voor de beide jongeren spelen begrippen als goed en kwaad geen rol, daardoor wanen ze zich onaantastbaar en representeren ze een naar het nihilisme neigende levensopvatting. Als de leraar wraak neemt en het tot een proces komt, wordt het begrip waarheid ter discussie gesteld, zodat zelfs de vertegenwoordigers van de rechtbank aan het twijfelen raken. - Vrije val (2008) - Corpus delicti (2009) - Aanslag op de vrijheid : de veiligheidswaan, de controlestaat en de aantasting van de

burgerrechten (2010)